BZN MAGAZINE NR 2 - APR - MEI 2020
DE WERELD IS VAN IEDEREEN
COLOFON / ZIN magazine nr. 2 • 61e jaargang • Tweemaandelijks magazine • apr - mei 2020 • Afgiftemaand mrt 2020 • Afgiftekantoor Antwerpen X, P2A8573 • V.U.: Anniek Gavriilakis, Sint-Jacobsmarkt 39, 2000 Antwerpen • 03 201 22 10 • welkom@bzn.be • www.bzn.be • Triodos Bank BE 33 5230 8009 0046 • Adreswijzigingen: adressering@bzn.be
o VLUCHTELING ⬜o ASIELZOEKER ⬜o MIGRANT ⬜R MENS
“WAAR IS ONS INLEVINGSVERMOGEN?”
“OMARM DE VERANDERING”
Ze maken me bang, die gesprekken waarin vluchtelingen ontmenselijkt worden. “Het zijn allemaal profiteurs”, klinkt het soms. We vergeten dat het om mensen gaat die hun gezin willen beschermen. Welke wanhoop moeten zij niet voelen? Waar is ons inlevingsvermogen? Tijdens een herdenking van WOI zag ik een vrouw op tv getuigen over hoe die oorlog begon met diezelfde onverdraagzaamheid. Ze leek ook zo onschuldig in het begin, maar groeide uit tot gruwel. De geschiedenis mag zich niet herhalen. Daarom laat ik me horen bij dat soort van gesprekken.
Toen we als vluchteling ons leven hier begonnen, vonden we Belgen gesloten. Zij laten niet zo gemakkelijk iemand vreemd in hun leven binnen. Maar eens ze je kennen, staan ze voor je open. De maatschappij in België is open en vrij. De enige manier om met die vrijheid om te gaan, is door ze te respecteren. Sommige mensen zullen zich niet kunnen aanpassen omdat hun cultuur en traditie heel diep geworteld zit. Anderen zullen zich sneller aanpassen omdat ze openstaan voor nieuwe ideeën. Neem deze maatschappij zoals ze is. Omarm de verandering.
Jennife r
Fatin
Aline
Wij van hier, zij van daar. Wij. Zij. Zit de wereld zo eenduidig in elkaar? Lees mee hoe Aline, Fatin en Jennifer kijken naar vooroordelen tegenover wie van buiten onze grenzen komt.
“IEDEREEN IS VAN DE WERELD” Ze zijn er, vooroordelen. Maar eens voorbij de poort van het opvangcentrum ging er een nieuwe wereld open. Ik wou er als vrijwilliger zijn in plaats van te zeggen dat we er zouden moeten zijn voor anderen. Het mooist blijft te ontdekken dat we ondanks de verschillen zoveel gemeen hebben. We delen dezelfde zorgen, humor, hoop en liefde. Hoe kan je je nu opjagen in mensen op de vlucht? Hoe kan je nu blij zijn dat vluchtelingen sterven op zee? Ooit klonk dit lied in onze huiskamer: “Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen.”
KANSEN CREËREN
Het jaar is nog vers. Het is half januari. Ik post op mijn facebook-muur dat ik een paar dagen in het Fedasil-opvangcentrum in Lommel zal verblijven. Meer dan 900 mensen met een vluchtverhaal. Omdat ik zélf wil gaan kijken wat dat betekent, leven in een opvangcentrum, aankomen in een vreemd land, samen onzekerheid beleven. Ik wil contact maken en ontmoeten.
IK HOU VAN MENSEN REAGEREN? BOND ZONDER NAAM SINT-JACOBSMARKT 39 2000 ANTWERPEN 03 201 22 10 WELKOM@BZN.BE WWW.BZN.BE FACEBOOK.COM/BONDZONDERNAAM TWITTER.COM/BONDZONDERNAAM INSTAGRAM.COM/BONDZONDERNAAM
Ik scroll door de commentaren. De meeste zijn positief. Eentje springt eruit: “Je zou mss beter is kijken hoe de maatschappij hier tegen over staat… het groten deel van de bevolking wil dit helemaal niet… (sic) De meerderheid van de bevolking wil geen asielcentra.” Ik slik. Natuurlijk. En tegelijk ga ik even in zijn schoenen staan. Waarom kruipen die gedachten en gevoelens in onze hoofden? De perceptie leeft inderdaad dat we overspoeld worden door vluchtelingen, dat we best ramen en deuren dicht houden. Perceptie is
gevaarlijk. Ze maakt ons bang. Gaat spoken in onze hoofden. Ik ben meer bang van vooroordelen dan van vluchtelingen, bedenk ik. Het is ook mijn drijfveer om naar het Parelstrand te trekken. Om rechtstreeks naar verhalen te luisteren. Om me te laten raken. Om dichtbij te zijn. Om te durven contact maken met onbekenden. Ik heb er een dagboek over geschreven dat ik graag met jullie deel. Een stukje lees je alvast in dit magazine. Ik hou van mensen. Van jullie. Van hen.
Vanuit het hart,
DAG PARELSTRAND Drie dagen lang van 7 uur ’s morgens tot 22 uur ’s avonds leeft Anniek mee met de bewoners van het opvangcentrum voor asielzoekers, het Parelstrand in Lommel en volgt hen bij hun dagdagelijkse activiteiten. WAT WEET IK OVER HET PARELSTRAND? Het Parelstrand in Lommel is vandaag samen met Moeskroen het grootste asielcentrum in België. Een terrein van 1 km lang met meer dan 900 bewoners. Fedasil huurt een deel van de caravans en houten huisjes van een vakantiepark om er asielzoekers onder te brengen. Dit geeft een totaal andere sfeer dan een opvang in een oude kazerne zoals Sint-Truiden bijvoorbeeld. Ze hebben allemaal een lange reis achter de rug. Ze zijn gevlucht uit hun vaderland omwille van oorlog maar soms ook omdat ze uitgesloten werden omwille van hun geaardheid, levensbeschouwing… Voor je in een lokaal opvangcentrum terechtkomt, moet je je als asielzoeker in België eerst aanmelden bij het 'Klein Kasteeltje' in Brussel. Van daaruit word
je naar één van de ondertussen meer dan 60 landelijk verspreide opvangcentra doorverwezen. Het is het Commissariaat Generaal voor Vluchtelingen en Staatslozen (CGVS) in Brussel dat in een later stadium interviews afneemt en beslist of je al dan niet erkend wordt als vluchteling. Tot dan zit je in de wachtkamer van het leven. Sommigen al meer dan een jaar. Ik weet voorlopig genoeg. Tijd voor de onderdompeling. NAAR DE KLAS Die krijg ik op de eerste dag tijdens de les maatschappelijke oriëntatie. Fatin, de leer-
kracht, is ervaringsdeskundige. Ze heeft haar eigen vluchtverhaal en moedigt haar klas aan om hard te werken en vertrouwen te hebben. Ze vertelt ook over de Belgische gebruiken: “Welkom in België. Hier zijn man en vrouw gelijk. In rechten, in lonen, in huishoudelijke rollen, in sport en spel. We begroeten elkaar hier op een vriendelijke manier, je maakt contact met de ogen. Het is belangrijk om respect te tonen voor elkaar. Je zal hier ook met andere culturen samen moeten leven. We vragen aan iedereen om positief mee te werken. Met een smile kom je het verst. Buiten het centrum mogen we geen privé domein betreden. Geen bloemen plukken in tuinen. Niet proeven in
winkels. Proeven is kopen. Hou er ook rekening mee dat in België op tijd komen belangrijk is. Mensen maken afspraken met elkaar.” Van de ene les ga ik naar de andere. Het is een ideale manier om op die eerste dag mensen te leren kennen. Ik volg ook de Nederlandse les van de jongeren (12-18 jaar) in één van de OKAN-klassen in een Lommelse school. De regel is dat in de klas zoveel mogelijk Nederlands wordt gesproken. Zo grappig, A. spreekt zelf amper Nederlands, maar net hij corrigeert iedereen met “hey hey, Nederlands!”, wanneer ze even naar hun moedertaal overschakelen. Het laatste lesuur van de namiddag mag ik de klas voor de gevorderden, de rode klas, bijwonen. Een klas met vijf meisjes
en vijf jongens. Zij zijn bijna klaar om door te stromen naar de reguliere klassen. Dat is altijd spannend. Want hoe word je onthaald door de Vlaamse leerlingen? Hoe kijken zij naar jou? Durf je Nederlands praten, ook al is het nog met haar op? Hoe ontvangt de leerkracht jou en hoe bereidt hij de klas voor op je komst? Hoe haal je leerstof in die je nog niet gehad hebt? KOM BINNEN EN ZET U S. is een zestienjarige welbespraakte, slimme jongedame die haar Vlaamse leeftijdsgenoten straks zo onder tafel kan praten. Ik loop na school met haar mee op weg naar een caravan. Daar wil ze me laten kennismaken met haar ouders. Ze vertelt over Iran, over hoe ze altijd de slimste van de klas was, over haar dromen en haar plannen om naar Amerika te gaan om er te studeren en om daar professor of tandarts te worden. En dat ze dan haar familie wil
laten overkomen. “Waarom zijn jullie vertrokken uit Iran”, vraag ik haar. “Omdat de basisvrijheden in Iran geschonden worden”, zegt ze. “Vrouwen kunnen in Iran niet vrij leven.” Het was haar vader – een ingenieur in de telecomsector - die heeft beslist om met het hele gezin te vertrekken. Ze is nu 5 maanden hier en spreekt nagenoeg perfect Nederlands. Thuis studeert ze hard verder. Ze vindt wat ze leert in de OKAN-klas niet voldoende en wil zelf veel sneller en meer leren. Ze vraagt me of er universiteiten zijn waar ze eens contact mee kan opnemen voor na het middelbaar. De ouders van S heten me hartelijk welkom. Met warme thee en vers fruit. Dit zijn hoogopgeleide zelfstandige mensen die nooit hadden verwacht om ooit vluchteling te zijn. Dat je leven soms eens ondersteboven wordt gegooid, kan een goeie ervaring zijn”, zegt haar vader. S. kijkt bedenkelijk. Ze is het niet helemaal eens en zegt: “Petit Chateau in Brussel, het aanmeldpunt voor alle vluchtelingen, herinner je je dat nog,
papa? Waar we een hele hittegolf lang moesten staan wachten?” Haar vader zegt: “Ik heb gehoord dat mensen van hier vluchtelingen niet graag zien komen. Ze willen ons liever niet. Ik begrijp dat.” Het zorgt voor een pijnlijk moment. Hij kijkt naar zijn dochter die straks naar een gewone klas zal doorstromen en dat heel stresserend vindt. S. zegt: “Ik versta alles en kan Nederlands spreken, maar bij Vlaamse jongeren krijg ik stress en geraak ik niet meer uit mijn woorden. Ik ben bang om fouten te maken en uitgelachen te worden.” Ik antwoord haar dat mensen bang zijn voor wat ze niet kennen, maar dat ze van
haar zullen houden zodra ze haar leren kennen.
dankbaar voor je stilte terwijl zij graag hun verhaal vertellen.
En daar ben ik ook zeker van wanneer ik na drie dagen het Parelstrand verlaat. Hier wonen mensen om van te houden. Mensen die ook graag hun verhaal willen vertellen want zoveel psychologische ondersteuning is er jammer genoeg niet alhoewel de nood hoog is.
Het past altijd. Een afspraak is niet nodig. Alles wordt uit de kast gehaald. Ook al staat er nauwelijks iets in.
“Thee?” is de meest gehoorde vraag in het kamp. ‘Kom binnen en zet u’ – een uitdrukking die BZN al enkele jaren uitdraagt – zit diep ingebakken in de cultuur van vele asielzoekers. Ze vragen je binnen in hun caravan en maken ruimte voor hun gast. En zijn
Dag Parelstrand, dank je wel.
MEER LEZEN? Dit is een fragment uit het dagboek dat Anniek bijhield tijdens haar verblijf in Parelstrand. Het volledige dagboek vind je op www.bzn.be. Een aantal keren per jaar brengt BZN met een groep sympathisanten een bezoek aan een asielcentrum. Heb jij ook interesse om eens mee te gaan? Mail naar refugeetalk@bzn.be.
UITNODIGING
OF NEEM DEEL AAN ONZE ANDERE ACTIVITEITEN:
Wil jij net als Anniek ook dieper kennismaken met mensen met een vluchtverhaal? We nodigen je uit op een ontmoetingsmoment voor max. 20 personen.
Eye Contact Experiment: 22 maart 2020 Brussel, 26 april 2020 Gent, 14 juni 2020 Hasselt Na een geslaagde eerste editie in Antwerpen zetten we ons Eye Contact Experiment ook dit jaar verder. Eén minuut oogcontact betekent écht contact maken met een ander mens. Zonder (voor)oordelen en verwachtingen. Het Eye Contact Experiment past bijzonder goed bij het streven van BZN naar het tot stand brengen van menselijke verbinding in tijden van polarisering. Vergezel ons in Brussel (22 maart), Gent (26 april) of Hasselt (14 juni). Kijk op www.bzn.be meer informatie.
Dat bestaat uit 2 delen: › Dinsdag 12 mei van 18u tot 21u: vorming over mensen in armoede met migratie-achtergrond. De vorming gaat door in het BZN Kansenhuis in Antwerpen. Daar kunnen mensen in armoede en vaak met een vluchtverhaal terecht voor sociale, financiële en materiële ondersteuning. › Zondag 7 juni om 12u: gezamenlijk bezoek aan de Antwerpse Zoo. De ontmoeting is gekoppeld aan een lunch met de mensen van het Kansenhuis. De inkom en de lunch worden door de Zoo gratis aangeboden. Inschrijven kan via welkom@bzn.be.
Week van Verbondenheid: 29 mei – 7 juni 2020 De campagneweek roept op tot meer verbondenheid en samenhorigheid in de strijd tegen vereenzaming. Door samen een tafel te delen, creëren we die verbondenheid over heel Vlaanderen. We vormen zo samen De Langste Tafel. Neem een kijkje op www.weekvanverbondenheid.be en schuif aan bij of registreer een Langste Tafel bij jou thuis, in jouw buurt. Zo word ook jij één van de 30.000 deelnemers die door samen te eten en te praten moeiteloos een band smeedt met anderen. De Week van Verbondenheid organiseert Bond zonder Naam in samenwerking met Samenlevingsopbouw. Meer informatie op www.weekvanverbondenheid.be.
3 MANIEREN OM BOND ZONDER NAAM TE STEUNEN GEEF
VRIJWILLIG
KOOP
Elke gift, klein of groter, maakt wel degelijk een verschil voor mensen in kwetsbare situaties. Want samenleven betekent voor ons een menswaardig bestaan voor iedereen.
Iemand vrijwillig helpen, maakt niet
Op zoek naar een origineel, zinvol en inspirerend geschenk? Je vindt ongetwijfeld iets bij een BZN Huiswinkel in jouw buurt.
Vanaf € 40 op jaarbasis geven je giften recht op een fiscaal attest, waarbij tot 45% van je gift in mindering kan worden gebracht van je belastingen. › Overschrijving op rekeningnummer BE33 5230 8009 0046 van Bond zonder Naam Cultuur › Doorlopende opdracht › Online gift www.bzn.be of via deze QR-code (Bancontact app)
alleen de andere beter. Je krijgt er zelf een heleboel inzichten, vertrouwen en een gevoel van verbinding voor in de plaats. Bij Bond zonder Naam kan werkelijk íedereen vrijwilligerswerk doen. We zoeken o.a. nog een administratief vrijwilliger voor onze vormingen, correspondentiecoach Traliepost, bezoekvrijwilliger Instagrannies, ... Iets voor jou? Kijk op www.bzn.be voor meer info en nog meer vrijwilligersvacatures."
Op www.bzn.be vind je het overzicht van onze meer dan 300 Huiswinkelpunten, verspreid over heel Vlaanderen. Zij geven je graag een woordje toelichting. Vanuit het hart.