Celular confisca a 17 caso condena un trahado nobo di K.I.A. y su casa, 52 caso ambos ta encarcela, activo di bou sospecho di COVID -19 traficacion di hende Diasabra 19 Februari 2022
Solo di Pueblo
Aña 16 - edicion 613
E-mail: solodipueblo@gmail.
Wardacosta a gara 9 ilegal riba “La Reina”, un boto di piscado local Hendenan local cayendo den trampa di scamming “Mystery Shopping”
Hospital ta investigando irregularidad cu compra di test di covid y lo mantene silencio pa awor
Parada ta na un “bad moment”; polisnan no lo traha parada
Muher gara na airport cu 144 pilder di viagra den maleta
UBER Taxi na Aruba
Prijs: Afl. 1.75
2
Diasabra 19 Februari 2022
Hospital ta investigando irregularidad cu compra E mama di di test di covid y lo victima ta paga mantene silencio pa awor pa nan tene su yiu den hospital Segun Mama di mucha agresor:
Fundacion Servicio Laboratorio Medico Aruba (FSLMA) operador di LabHOH a tuma nota recientemente di un articulo cu siman pasa a ser publica den medionan di comunicacion. Un articulo referente partida di un contratista di LabHOH. E articulo aki ta contene algun insinuacion encuanto e maneho di test di LabHOH, compra di producto pa LabHOH y algun otro remarce tocante LabHOH cu e intento pa sembra duda.
Den un otro medio, mama di e mucha agresor, cu a bringa na Maria College, a trece dilanti cu e victima ya ta malo pa hopi tempo. E hecho cu el’a keda hospitalisa, ta pasobra cu su mama ta paga pa nan tene den hospital. E mama di e yiu agresor ta nenga di kere cu e mucha ta asina malo, pero ta opina cu e mama ta paga e estadia di e mucha den hospital. foto for di 24ora
E articulo aki sigur a haya atencion di Hunta di Directiva y tambe Hunta di Supervision di LabHOH. Na e momento aki lamentablemente nos no por y lo no reacciona riba e contenido mirando cu pa algun luna investigacion lo ta andando pa loke ta e compra, productonan cu tin den “stock” y facturacion di testnan. Pa garantisa y alabes keda operacional LabHOH a contrata temporalmente un microbiologo como reemplasante. Aunke cu desde aña pasa tin un vacatura habri pa un fulltime microbiologo lamentalemente no a
logra yena esaki ainda. Pe motibo aki LabHOH ta trahando cu un hospital na Hulanda pa un provision sostenibel di microbiologonan cu registracion di BIG tanten cu e vacatura no logra wordo yena. Loke si LabHOH por garantisa ta cu no tin ningun motibo pa duda den integridad di e resultadonan di lab. Nos ta conta riba un team fuerte y capacita cu durante e periodo di Covid a traha duro, bou di presion enorme y a eherce un tremendo trabou cu ta di aplaudi na comunidad di Aruba y e bishitantenan di nos isla. E integridad di nos organisacionnan ta
di sumo importancia pa nos. Nos ta pidi cualkier persona cu tin conocemento of tuma nota di cualkier iregularidad, of cu tin cualkier sospecho (pues no solamente loke ta trata e topico aki), pa notifica esaki semper y inmediatamente na Hunta di Directiva, Hunta di Supervision of cerca un di e personanan di confiansa apunta den cas. Solamente di e manera aki nos por actua of reacciona di forma apropia y responde na ora riba desaroyonan dentro of pafo di e organisacion. Esaki no solamente ta den interes di e organisacion paso salud di cada persona y nan siguridad ta nos prioridad.
3
Diasabra 19 Februari 2022
Wardacosta a gara 9 ilegal riba “La Reina”, un boto di piscado local Durante un control diahuebs merdia Wardacosta a detecta un boto local di piscado ta nabega y a tuma desicion pa controla e boto cu e nomber ‘La Reina’. Asercando e boto e agentenan di Wardacosta a mira dos persona na bordo. Jegando mas banda di e boto e agentenan a nota mas hende riba e boto ta purba sconde drumi riba otro. Aki e team di Wardacosta a aborda e boto pa hasi control y a resulta di ta trata di un boto cu na bordo 9 persona indocumenta. Na bordo a haya tambe un arma y municion. Tur 9 persona cu nacionalidad Venezolano di cual, tres dama, tres homber y tres mucha a keda entrega na Cuerpo Policial di Aruba y Guarda nos Costa pa mas investigacion.
Hendenan local cayendo den trampa di scamming “Mystery Shopping” Di un supuesto trahador, pa ladron! Un biaha mas ta lanta cabes…
: Cuerpo Policial Aruba kier a concientisa y alabez avisa e pueblo di Aruba pa e fenomeno di “Mystery Shopping “cu ta lantando cabez un biaha mas. Na aña 2020 Cuerpo Policial a haya casonan di Mystery Shopping. E tempo eynan recherche a haci nan investigacion pa cu esaki. E aña aki un biaha mas kehonan a cuminsa drenta na Cuerpo Policial di e fenomeno aki un biaha mas. T’asina cu KPA kier concientisa y avisa e pueblo di Aruba pa pone atencion pa cu esaki. E modus operandi ta como lo siguiente: E persona cu ta asercabo pa traha p’e ta hack un cuenta di un otro persona y ta lanta placa for di dje. E persona ta wordo aserca via facebook pa un hende desconoci di un otro
pais, cu ta propone na dje si e kier gana placa trahando pa nan compania. E persona desconoci ta pidi e persona cu ta interesa den e trabou pa su cuenta di banco pa e por deposita e plaka pa asina e por haci e compranan. E placa cu supuestamente dunado di trabou ta pone ariba bo cuenta di banco, ela lanta di un otro cuenta di banco di otro hende. E persona cu haya e placa ariba su cuenta bancario su unico trabou ta di pasa pa un “Mystery Shopper” y bay cumpra I-tunes cards na diferente establecimento cu ta bende esaki. Ora e tin e carchinan e mester djies manda e number (code) di e carchinan pa e persona desconoci aki via facebook. E persona tambe mester traha un
rapport con ela haya e servicio di e lugar na unda e la cumpra e carchi etc.,. Suppose eta parti tambe di su trabao pa e por wordo paga pa su servicio.
trahando pa un compania di afo ta bay over di trahado pa victim. Basta persona local a bira victima/ sospechoso y a wordo deteni.
Loke e persona no sa cu e placa cu a wordo poni riba su cuenta bancario, a wordo horta for di cuenta di banco di un otro hende. Asina e persona cu a kere cu e ta
Pa es motibo aki KPA kier a manda e aviso aki pa tur hende tene bon na cuenta pa no cay den e trampa aki y paga tino pa no bira victima di “Mystery Shopping”.
4
Diasabra 19 Februari 2022
Celular confisca a condena un trahado di K.I.A. y su casa, ambos ta encarcela, bou sospecho di traficacion di hende E detencion di e pareha ta relaciona cu un detencion di 9 persona di nacionalidad Venezolano cu a trata di drenta Aruba ilegalmente, den e celular confisca di e capitan, lo a bin topa cu informacion probablemente comprometedor di e trahado di K.I.A. y su casa. Mesora despues di un investigacion cortico a detene e pareha, e pareha tin algo mas cu dos siman deteni. Oranjestad - Januari 11 2022, den oranan di marduga autoridad a bay den Colony, e luga unda cu botonan ta trece personanan indocumenta for di Venezuela. Ariba e dia aki, autoridad a logra pone man ariba 9 persona ilegal, tur di nacionalidad Venezolano. Un rato despues e capitan di e boto tambe a wordo aresta. CAPITAN DETENI E capitan a wordo deteni ariba lama, mas o menos 3 miya pazuid di Aruba, na momento cu e tabata bayendo bek Venezuela. Kustwacht cu a intercepta e boto y a detene e capitan. E capitan a wordo treci tera y nan a entrega e capitan den man di recherchenan di e Unidad Mensensmokkel y Mensenhandel. C E L L U L A R COMPROMETEDOR E team special aki, cu ta esnan cu tin e tarea pa combati e traficacion di hende a start nan investigacion. Mas cu logica, mirando cu nan tin e capitan tawata un plus punt caba y por bisa cu esaki a haci e investigacionnan cana
mas facil. AUTORIDAD SEMPER TA CONFISCA CELULAR Den mayoria di caso di delitonan serio, semper e cellular y/of computer di e sospechoso ta wordo confisca y esnan specialisa den e trabou aki , ta investiga y rista esakinan por completo. Den e caso aki e capitan tabata tin su celular cu ne y semper autoridad prome cos cu nan ta haci ta confisca cellular y of Laptop, tablet, pa motibo cu den un celular, nan lo haya e ultimo yamadanan haci, mensahenan manda y e lista di contacto di e sospechoso. E informacionnan aki ta di sumo importancia pa nan investigacion. TRAHADO DI K.I.A. Y CASA DETENI Den e investigacion aki a bin topa cu un contacto local, un homber cu ta traha na Korrectie Instituut Aruba esta K.I.A , den e departamento di mantencion. E homber aki di fam P. y su pareha cu ta un Venezolana, tawata tin contacto estrecho cu e capitan di e boto. Despues di un investigacion profundo den mas o menos dos siman, e pareha aki a wordo aresta y encarcela, ambos ta wordo sospecha di ta envolvi den traficacion di hende for di Venezuela. DOS RUMAN DI CASA DETENI Segun nos a compronde e dia nochi aki, di e 9 personanan ilegal deteni, dos tawata ruman di e señora. Probablemente si e
capitan prome cu e lo a wordo deteni a benta su celular den lama e pareha aki lo por a scapa di wordo deteni, pero mas sigur e capitan no lo a pensa esaki of no a haya ni chens pa bente. MENSAHENAN COMPROMETEDO Celular, laptop, tablets ta keda algo hopi personal di su doño y den dje por tin hopi informacionnan confidencial y por ta comprometedo locual tabata tin den e celular di e capitan. Aparentmente te hasta si bo delete mensahenan for di bo celular, autoridad lo tin aparatonan sofestica cu nan lo por yega na e mensahenan
cu a wordo delete. Pa e motibo aki semper autoridad ta confisca celular, laptop y tablets,
pa haya e informacion cu tin den dje cu lo por ta di gran importancia pa e investigacion.
5
Diasabra 19 Februari 2022
Elvis Weert LabHOH tin atencion pa articulo preocupante sentencia na 9 aña di prison
Fundacion Servicio Laboratorio Medico Aruba (FSLMA) operador di LabHOH a tuma nota recientemente di un articulo cu siman pasa a ser publica den medionan di comunicacion. Un articulo referente partida di un contratista di LabHOH. E articulo aki ta contene algun insinuacion encuanto e maneho di test di LabHOH, compra di producto pa LabHOH y algun otro remarce tocante LabHOH cu e intento pa sembra duda.
E articulo aki sigur a haya atencion di Hunta di Directiva y tambe Hunta di Supervision di LabHOH. Na e momento aki lamentablemente nos no por y lo no reacciona riba e contenido mirando cu pa algun luna investigacion lo ta andando pa loke ta e compra, productonan cu tin den “stock” y
facturacion di testnan.
Pa garantisa y alabes keda operacional LabHOH a contrata temporalmente un microbiologo como reemplasante. Aunke cu desde aña pasa tin un vacatura habri pa un fulltime microbiologo lamentalemente no a logra yena esaki ainda. Pe motibo aki LabHOH ta trahando cu un hospital na Hulanda pa un provision sostenibel di microbiologonan cu registracion di BIG tanten cu e vacatura no logra wordo yena.
Loke si LabHOH por garantisa ta cu no tin ningun motibo pa duda den integridad di e resultadonan di lab. Nos ta conta riba un team fuerte y capacita cu durante e periodo di Covid a traha duro, bou di presion enorme y a eherce un tremendo trabou cu ta di aplaudi na
comunidad di Aruba y e bishitantenan di nos isla.
E integridad di nos organisacionnan ta di sumo importancia pa nos. Nos ta pidi cualkier persona cu tin conocemento of tuma nota di cualkier iregularidad, of cu tin cualkier sospecho (pues no solamente loke ta trata e topico aki), pa notifica esaki semper y inmediatamente na Hunta di Directiva, Hunta di Supervision of cerca un di e personanan di confiansa apunta den cas. Solamente di e manera aki nos por actua of reacciona di forma apropia y responde na ora riba desaroyonan dentro of pafo di e organisacion. Esaki no solamente ta den interes di e organisacion paso salud di cada persona y nan siguridad ta nos prioridad.
Polis no ta mescos cu tur otro ambtenaar; nan ta mas halto cu otronan Sindicato SPA a expresa su disgusto pa Gobierno, pasobra polis ta core mas risico y no ta mescos cu tur otro ambtenaar. Polis ta mas halto.
Lider di sindicato ta bisa cu gobierno no a duna nan un “pandemie toelage”, pasobra a ser bisa cu si duna polis, mester duna otronan tambe.
E ta pidi sorry cu e mester bisa esey na otro ambtenaarnan, pero esey
ta su punto di bista, cu polis no por wordo trata mescos tur otro.
Diabierna corte a dicta sentencia den e caso di Elvis Weert. Corte a dune 9 aña di prison. Hues a haya proba cu Elvis tabatin relacion cu un mucha di 14 aña te cu 17 aña. Tambe e abortus a keda proba. Loke no a keda proba, ta e acusacion contra dos yiunan di su pareha actual.
6
Diasabra 19 Februari 2022
6 aña di prison pa homber di 70 di aña cu a abusa di mucha homber di 11 aña Diabierna mainta Hues di Corte den Promer Instancia a dicta sentencia den e caso penal cu Ministerio Publico a cuminsa contra e homber H. (70) cu a abusa di un mucha homber di 11 aña. SOLO DI PUEBLO por a compronde cu via video conference e sentencia a tuma lugar caminda H. tabata den un oficina na KIA mientras cu den sala di Corte tabata Hues, Fiscal, abogado y familiarnan di e sospechoso y e victima. Hues ta haya legalmente proba cu entre Januari 2021 y Juni 2021, e homber H. a penetra e mucha homber
J.(11). Hues ta haya cu tin prueba di sosten. El a mustra cu e mucha a bisa cu H. a rek e den cas y pone man na su boca ora e tabata abusa di dje. Ta asina cu H. ta omo di e mucha. El a bisa cu e mama a bisa cu el a ripara cu J. tabata actua straño. A haya carta cu bisa cu J. ta wordo acusa door di H. A confronta H. cu e carta y el a admiti. Raport di dokter ta mustra cu e mucha tin scheur na su parti atras. H. a entrega su mes na Polis y a bisa cu el a abusa di e mucha. Hues a tene cuenta cu seriedad di e caso, edad di e mucha, castigo cu
Hof ta duna. Hues a bisa cu a subi castigo pa abuso di mucha. El a confirma
exigencia di Fiscal y a condena H. na 6 aña di prison. E demanda di
daño Hues a declara no admisibel.
18 februari 2022. Segun UBER Taxi na resumen di awe 31 persona a recupera y un Aruba total di 17 caso nobo
15 februari 2022 den careda di 16:30 di atardi na e bushte banda di Holiday Inn Hotel, servicio di Uber a wordo ofreci na turista. Un dama sinta na e bushalta a infofma cu a bini un Utv, cu a staciona na dicho bushalte. E homber a cuminza papia cu algun turista y tabata ofrece nan un trip pa $10. El’a bisa cu e ta un UBER taxi. E testigo a rechasa e storia y a bisa turistanan cu e homber ta gaña. No tin UBER na Aruba. E homber a rabia cu e dama y a grita e dama pe stop di mete y cu e por haci loke e kier. E dama a saca potret di e homber y nummerplaat y asina a acudi na polis a entrega keho. E “uber” a sali core bay ora el’a wak cu su potret a wordo saca.Polis a reconoce e homber como “taxi pirata” y lo tuma e pasonan necesario. E number di e UTV no ta paga pa aña 2021. Fuente: Noticia di polis
bo di COVID-19 a keda registra di cual 3 ta noresidente. E cifranan aki ta representa un 'Positivity rate' bou di nos residentenan di 35%. E cantidad di casonan activo di COVID-19 pa awe ta 52 y cantidad di fayecidonan relaciona cu COVID-19 ta 198. Datos ta ilustra casonan nobo di COVID cu un averahe semanal di 18 caso pa dia y un averahe di 'Positivity rate' semanal di 27% pa dia. Actualmente na Aruba tin 11 persona interna cu of debi na COVID di cual den ICU tin 1 persona y riba piso general tin 10. Na Colombia tin actualmente 6 persona den ICU y ninguno (0) riba piso general.
7
Diasabra 19 Februari 2022
Un paro di trabou di Douane, ta como sifuera ta corta den e ader principal di nos economia Aruba Trade & Industry Association (ATIA) a tuma nota cu e douaneronan a pone trabou abao pa algun mainta caba. Nan rason ta pa nan cobra nan ora nan bek. Director di ATIA a purba tuma contacto cu Sr. R. Croes, pero no a haya comunicacion cune. E Douanero nan ta tumando 8 ora bek pa siman, pa compensa pa e recorte di 12.6%. Un recorte di 12.6% ta igual na 1 ora pa dia, cu ta 5 ora pa siman y no e 8 ora nan cu ta wordo tuma inhustamente. ATIA ta di opinion cu tuma ora bek no ta e solucion paso ta perjudicando comercio y e ciudadano nan di Aruba.
ATIA ta compronde e situacion, pero poniendo trabou abou na nu manera asina, ta perhudica henter comercio. Pueblo mester corda bon cu tur producto cu ta bin Aruba ta wordo importa, y ta e douanero nan tin cu aproba y verifica pa por saca e producto nan di e containers. Mas largo e containernan cu mercancia aden keda para, mas gasto pa e importadornan y mas e prijs pa producto nan lo subi pa pueblo. Alaves, un action asina por crea scarcedad pa e wholesalers paso nan no ta haya nan productonan
na ora, cu ta causa cu no por entrega mercancia den nos tienda, supermercadonan y horeca na ora pa pueblo por sobrivivi y
turistanan por gosa di nos isla. Pa e rasonnan aki nos ta considera e action aki manera uno cu ta corta e “ader principal di nos Economia” y
asina tambe trancando e recuperacion di Aruba especialmente awo cu economia finalmente ta completamente habri.
Parada ta na un “bad moment”; polisnan no lo traha parada
Segun lider sindical di SPA a informa, cu e parada di carnaval ta na un “bad moment”. E por ta leuk, pero si no por paga bek e 12.6, polisnan no ta van plan pa traha parada. Si por saca placa di aya banda pa parada, sake
tambe di aya banda pa paga bek 12.6%. Bao di polisnan, nan ta riba un “no” pa parada, maske cu esaki no ta un confirmacion, pero si ta un opinion di hopi di e miembronan.
8
Diasabra 19 Februari 2022
Grupo di Acrobacia RCC Aruba a gana premio di brons na Budapest Circus Festival Minister Xiomara Maduro y Minister Dangui Oduber ta gradici e acrobatistanan pa e tremendo promocion cu nan a duna Pais Aruba
– Durante un encuentro Minister Xiomara Maduro y Minister Dangui Oduber a gradici e grupo di acrobista RCC Aruba pa e tremendo promocion cu nan a duna Pais Aruba. Desde october te na final di december 2021, RCC Aruba a participa den un tour dunando presentacion na Budapest, Hungria. Na januari 2022, e grupo di acrobatista a participa na un competencia internacional di Circo ‘Budapest Circus Festival’ cu ta e di tres competencia internacional di Circo mas reconoci rond mundo. RCC Aruba a cosecha hopi exito durante e Circus Festival na Hungria y a gana e tercer premio di brons. Esaki ta un logro masha grandi, ya cu pa e prome biaha cu e acrobatistanan a competi cu artistanan di Circo di paisnan grandi manera Italia, Rusia, Mexico, Hungria Spaña, Etiopia, Cuba y Ucraina. Ademas di e premio di brons, RCC Aruba a gana e Premio Special.
Esaki ta un premio cu un famia di gran renombre den e mundo di Circo ta duna na e Grupo di Acrobatistanan cu a gosa di mas admiracion di e publico. RCC Aruba a ricibi oferta di Circonan internacional renombra pa presenta den varios pais rond mundo. Na luna di juli RCC lo biaha pa Inglatera, pa duna presentacion na Hippdrome Circus pa un temporada di tres luna. Despues na luna di september nan lo participa na un otro Festival di Circo Internacional. Na october e acrobatistanan lo duna presentacion na Paris, Francia den Bouglione Circus, cu ta un Circo cu a wordo inaugura pa Napoleon III Bonaparte. RCC Aruba ta representa Pais Aruba durante di tur nan presentacion y ta carga nomber di Pais Aruba cu hopi orguyo. Na nomber di Gobierno di Aruba y henter pueblo di Aruba, Minister Xiomara Maduro y Minister Dangui
Oduber a felicita e hoben artistanan y a gradici Sr. Diego Emilio Garzon Sierra, sr. Juan Camilo Aguillon, sr.
Jhon Freddys Badillo, sr. Juan Felipe Marin Rios y na e directornan sr. Diego Jaramillo Ospina y sra. Yamila Hernandez
Ramirez pa e tremendo trabou cu nan ta haci promoviendo Aruba internacionalmente.
9
Diasabra 19 Februari 2022
Prome Minister Evelyn Wever-Croes:
MINISTERNAN DI GABINETE WEVERCROES SATISFECHO CU ENCUENTRO CU SECRETARIO DI ESTADO VAN HUFFELEN Secretario di Estado Alexandra Van Huffelen durante su bishita cortico pa conoce, a tene diferente reunion y tambe a haci algun bishita pa haya un bista di loke ta biba den nos comunidad. Diaranson el a reuni cu Conseho di Minister pa cera conoci cu Ministernan di Gabinete WeverCroes. Esaki tawata e prome bishita di señora van Huffelen na paisnan di Reino den e parti Caribense. Durante Conseho di Minister, varios topico actual a wordo trata na unda cu Gobierno a informa e Secretario di Estado e inkietudnan y maneho responsabel cu ta hibando na Aruba pa recupera y para riba propio pia atrobe mas lihe posibel. Despues di e encuentro aki cu van Huffelen,
ministernan a expresa nan satisfaccion di con e encuentro cu Secretario di Estado a bay, kende a mustra comprension pa e preocupacionnan cu nan a trece dilanti. Secretario di Estado van Huffelen a expresa su satisfaccion con e encuentro cu Conseho di Minister a bay y a scucha cada preocupacion y tambe e maneho cu Aruba ta hibando, estableciendo tambe e base pa un relacion estrecho den Reino. Prome Minister Evelyn Wever-Croes a expresa: “E reunion di Conseho di Minsiter cu Secretario di Estado Alexandra van Huffelen tambe tawata uno hopi positivo. Secretario di Estado ta bay bek Hulanda cu siguridad cu e laso a wordo estableci pa sigui traha hunto pa un futuro bunita pa Aruba”.
Polis a drenta accion pa 12.6%; No tin servicio entre 12’or cu 2’or di atardi Diabierna mainta sindicato di polis SPA a drenta accion pa e 12.6%. E accion ta consisti cu nan lo no sali pa ningun asistencia entre 12’or cu 2’or di atardi. Motibo di esaki ta e reaultado di reunion cu Van Huffelen, kende a bisa cu nan mester keda entrega, tanten Aruba
ta haya placa fia di Hulanda. Lider di sindicato a bisa cu esaki no ta asina na otro islanan. Y cu ta inhusto cu tur cos ta bay bek na normal, pero nan mester sigui duna di nan salario. Nan lo sali solamente si ta pa yamada grave, pero pa tur otro asistencia, nan lo no sali.
10
Diasabra 19 Februari 2022
Ex Minister Andin Bikker a pasa admira e brandspuit nobo cu el’a order na Brandweer Ex minister di Husticia mr. Andin Bikker a haci un bishita na Brandweer pa asina admira e truck nobo cu a yega, cual a wordo bestel den su tempo. Ex minister Bikker a bisa: “Ma pasa saluda un rato na Post di Brandweer na Tanki Flip pa admira e Tankwagen cu a wordo besteld aña pasa y cu awo a yega, ma compronde cu ta despues di mas cu 25 aña cu Departmento di Brandweer a haya uno nobo. Un pabien na Gobierno di Aruba, Ministro di Husticia actual sr. Rocco Tjon, Departamento di Brandweer, e Management Team, y Sindicato SINBA, cu nan voorzitter sr. Davni Roza, cu e yegada di e Tankwagen super moderno aki. Hopi gradici pa e sosten ricibi di ex-colega ministers di Gabinete Wever Croes I y for di mayoria fraccion den Parlamento destijds na juli 2021, pa por a bay over na ordo e Tankwagen super moderno aki pa e Departmento, cual vehiculo pues tabata haci falta pa hopi aña. God bless Aruba.”
Minister Maduro a reuni cu e gruponan cu ta participa den parada y a repasa e reglanan Minister Maduro ta informa: Awe nos a reuni cu e lidernan di e gruponan cu ta bay participa na e Parada Nacional di Luz. Un reunion ameno y positivo den cual nos a pasa den e reglanan di
parada. E ta promete pa ta un bunita evento na unda Aruba por bin hunto despues di un temporada di pandemia. Danki pa boso aporte positivo na cultura di Aruba.
11
Diasabra 19 Februari 2022
Minister di Cultura a reuni cu tur e lidernan di grupo cu ta cla pa parada nacional di luz Den un ambiente hopi ameno Minister Maduro hunto cu Comision Celebracion Dianan Nacional a reuni cu lidernan di grupo pa por contesta tur nan pregunta relaciona cu e parada nacional di Luz. Presente na e reunion tabata te’y lider di Empire, Majestic, Infinty, Dushi, Pink for Life y Royal Carnival Group. Minister Maduro a duna un splicacion amplio kico ta e meta di e parada y pakico ta organisa un parada nacional. E parada ta wordo organisa pa CCDN como meta pa yuda e gruponan y bandanan musical recauda fondo pa
carnaval 2023. E parada aki ta pa yuda pueblo kita e miedo y drenta bek e normalidad y celebra cu nos tin bida y drenta e luna cultural maart 2022. Segun e lidernan di grupo cu nan participantenan tin hopi animo pa celebra un biaha mas den un parada. Bandanan cu ta lo ta presente den e parada ta: D’licious, NBO, Upgrade Music & Jeon, Youth Xtreme, Le Groove y Buleria. Minister di Cultura a gradici SMAC pa e cooperacion pa por a haya e gruponan di carnaval hunto y tambe Stichting Musica cu a duna su contribucion pa
cu e contactonan cu e bandanan di carnaval. Invitacion ta keda na nos comunidad pa ban apoya
e gruponan, brinda nan bo sosten y participa sea aden of na banda diasabra 26 di februari 2022. Parada ta sali 8’or
di anochi for di Aruba Entertainment center y ta termina dilanti ex DOW pa 2’or di marduga.
KVK A REUNI CU ARUBA FOOD & BEVERAGE ASSOCIATION (AFBA): Esencial pa alinia e puntonan cardinal
Camara di Comercio y Industria Aruba (KvK) a reuni cu diferente stakeholders y recientemente a intercambia di idea cu e directiva di Aruba Food & Beverage Association (AFBA). Den e reunion aki a bin dilanti e importancia pa tin un bon comunicacion y colaboracion entre Gobierno y e stakeholders. Pa loke ta trata introduccion di e sistema BTW entrante 1 di januari 2023, ainda e stakeholders falta di ricibi informacion clave pa por haya un miho bista di e impacto di e cambio di BBO pa BTW. AFBA a remarca cu esaki ta imperativo pa por haci un evaluacion di e preparacionnan y inversion necesario, tanto administrativo como organisatorio, pa por determina si comercio realmente lo por carga e
sistema aki y ademas finalisa e preparacionnan dentro di e periodo stipula. A parte di esey, mester tene den consideracion cual incentiva Gobierno lo ofrece pa baha otro impuesto y cual otro medidanan lo introduci cu lo tin influencia riba e poder di compra di nos hendenan local ya cu e sector di F&B ta depende tambe di e mercado local. Di un banda Gobierno a kita e sosten financiero (loonsubsidie), pero a tarda pa elimina e restriccionnan y limitacionnan cu a afecta e sector di F&B aun mas. AFBA a indica tambe cu e sector di F&B keto bay ta enfrentando retonan laboral, manera e duracion di e proceso di otorga/renoba permiso di trabao y e dificultad pa termina un relacion laboral, aun si e permiso di e trahado a vence.
Tambe e fluho di trahadonan cu ta scoge pa bay traha den e sector hotelero ta forma un reto grandi. AFBA y KvK ta desea un cooperacion mas estrecho bao di e stakeholders pa asina por intercambia informacion y asina conhuntamente por atende e preocupacionnan y puntonan di atencion comun y tambe por duna
aporte y conseho na Gobierno. Cu participacion di sector priva por garantisa un miho escogencia y implementacion di puntonan cu ta regarda y tin impacto tanto riba comercio como nos comunidad en general. Aruba, 18 februari 2022 Camara di Comercio y Industria (KvK)
12
Diasabra 19 Februari 2022
Studiantenan di Universidad di Aruba Conhuntamente cu ArubaDoet y FCCA ta Organisando un Proyecto di Restauracion pa un Bario di FCCA Un grupo di 4 studiante di Universidad di Aruba di e programa Organization, Governance and Management (OGM) conhuntamente cu ArubaDoet y FCCA lo ta organisando un proyecto pa un bario di FCCA. E idea di e proyecto a bin dilanti bou peticion di habitantenan di e area aki. E beheerconsulent di e bario a inventarisa cu e habitantenan ta desea pa e mucha nan tin un lugar adecua cu nan por recrea y practica diferente deporte. E meta di e proyecto aki ta pa trece e comunidad hunto y crea un comunidad mas uni. R e n o b a c i o n Actualmente por hasi uzo di e cancha di basketball, sinembargo esaki no ta recomendabel pa motibo di seguridad. E renobacion ta consisti di lo siguiente: mester drecha e vloer di e cancha pa motibo cu tin hopi scheur y buraco, lo mester verf e vloer y marca e liñanan di basketball, mester verf e “backboard”, tambe mester drecha e cura di e cancha cu actualmente un banda a cai por completo y por ultimo mester haci limpiesa rond di e cancha debi cu tin hopi mata cu a crece rond. C o n t r i b u c i o n
E proyecto lo tuma lugar dia 12 di Maart 2022, di 8or di mainta te 5or di atardi. Esnan cu kier contribui na e proyecto aki por aplica libremente como voluntario riba e pagina web di ArubaDoet cu ta www.arubadoet.com. E proyecto aki tin e nomber “Project Slam Dunk” y e ta consisti di dos parti. E grupo di voluntarionan por participa di 8or di mainta te 12or di atardi, of di 12or di atardi te cu 5or di atardi. Sinembargo si ta interesa por participa tambe pa ambos orario.
13
Diasabra 19 Februari 2022
Minister Rocco Tjon:
FAMILY JUSTICE CENTER TA DUNA RELATO DI NAN PROGRESO
E proyecto Family Justice Center ta un proyecto nobo na unda instancianan hudicial y instancianan di ayudo social lo traha mas hopi posibel bou di un solo dak y den algun caso hopi mas cerca di otro. Hunto lo duna servicio mas completo posibel na victimanan di abuso sexual y violencia relacional fisico severo. E instancianan cu lo traha hunto den esaki ta entre otro Jeugden Zedenpolitie (JZP) y Cuerpo Policial (KPA), Horacio Oduber Hospital, Directie Voogdijraad, Directie Sociale Zaken, Bureau Sostenemi, Openbare Ministerie, Veiligheidshuis y mas partners. Na Juni 2021 a tuma lugar un siman di encuentronan intensivo entre e partnernan, tambe cu sosten di partnernan internacional; entre otro European Family Justice Center Alliance. Hunto a yega na un documento strategico y tambe un lista di 22 puntonan di accion. Algun di e 22 punto aki mester wordo soluciona prome cu e proyecto inicia, pa asina por ricibi cliente. Den e ultimo lunanan, e proyecto Familly Justice Center, bou liderazgo di Sra. Daphny Tecklenborg y Sra. Abigail Emanuel ta trahando ariba varios di e puntonan aki, cual ta puntonan grandi di cambio pa Aruba.
Desde aña pasa, hunto cu Directie Volksgezondheid, a busca cooperacion cu NSPOH (Netherlands School of Public & Occupational Health) pa sondea e posibilidad pa educa Aruba prome den e tereno di medicina forensico. Esaki ta esencial pa e proceso di colecta prueba den casonan di abuso sexual y violencia físico. Durante e ultimo simannan a yega na palabracionnan concreto y ta mustra cu ariba plaso corto un candidato di Aruba lo bai Hulanda pa studia esaki. Ademas di esaki, ta trahando ariba un arreglo; unda cu for di Hulanda por manda un medico forensico pa Aruba, mientras tanto cu e candidato Arubiano ta sigi e estudio na Hulanda. Durante luna di December, Family Justice Center a organisa un training pa e rechercheurs di JZP tocante e parti di ‘kindverhoor’, conhuntamente cu European Family Justice Center Alliance y e compania Kinterview. Na prome instante e tabata un training di teoria y despues tabata tin un parti practico, na unda e profesionalnan por a train e combersacionnan. Prome cu e training, JZP tabata tin un scarsedad di rechercheurs cu tabata certifica pa haci e kindverhoor. Despues di e training aki, entre JZP y KPA
tin 8 recherchers cu ta certifica pa esaki. Den e trainingen aki tambe a participa tres psicologo di Directie Voogdijraad, Orthopedagogisch Centrum y KIA, cual lo duna sosten na e rechercheurs y tambe lo yuda cu kinderverhoor den casonan di muchanan mas chikito y casonan mas compleho. Desde november 2021, Family Justice Center tambe ta trahando ariba e acomodacion di un verhoorruimte nobo cu lo cumpli cu normanan internacional. Aki ta trata entre otro di camaranan y ekipo di audio/video moderno y tur ekipo necesario pa haci e grabacionnan. A logra haya e recursonan for di Ministerio di Husticia y Asunto Social, a pidi varios compania pa un oferta y a selecta un compania. Na e momento aki tin algun retraso pa motibonan logistico di cargo. Esaki tin di haber cu problemanan di logística y transporte rond di mundo pa motivo di COVID-19. Na e momento cu e material ta na Aruba, e verhoorruimte nobo por wordo acomoda cu e equipo nobo. Fin di e luna aki lo tin ainda algun otro training pa trahadornan
social. Un topico relevante ta e ‘best practices’ pa papia cu victimanan di abuso of violencia, especialmente casonan cu ta keda bin bek y ta keda den e mesun situacion. Tambe lo atende con pa papia cu victimanan di abuso of violencia, sin cu e combersacion ta perhudica e proceso di investigacion hudicial. Banda di esaki ta purba di pone un prome paso pa yega na un maneho di anda cu informacion di cliente y casonan entre instancianan. Durante e siguiente simannan lo sigui e trabou pa concretisa y formalisa varios proceso di cooperacion entre instancianan, manera Hospital, Openbare Ministerie, Directie Sociale Zaken, Directie Voogdijraad, Bureau Sostenemi y algun otro partner. Esaki ta procesonan importante y sensitivo, pero esencial pa mehora e proceso di investicacion y tambe parti di ayudo na victimanan di abuso y violencia físico. Importante ta pa e procesonan aki ta hopi cla stipula, pa berdaderamente trece un cambio y hisa e calidad di e investigacion y tambe e ayudo.
14
Diasabra 19 Februari 2022
Muher gara na airport cu 144 pilder di viagra den maleta Corte di prome instancia a dicta sentencia contra di un dama cu a wordo gara na airport, na momento cu e kier a drenta Aruba cu 144 pilder di Viagra den maleta. Tabata dia 25 di April 2021 cu Aduana na Airport, hasiendo nan trabao di tira control riba pasaheronan, a hala un dama un banda. A puntra e dama si e tin algo pa declara den su maleta y e dama a contesta cu no, e no tin nada. E personal di Aduana a haci un control riguroso den su maleta y a bin haya pildernan di Viagra di 100mg. A conta un total di 144 pilder. Aduana
a confisca e pildernan y a traha un proces verbal contra di e dama. Aduana a pidi Inspectie voor geneesmiddelen pa un traha un rapport, cual Inspetor di Remedi a haci tambe, pa cual ta pone bon cla cu e dama no tin permiso y lo no haya permiso pa importa e pildernan aki. E caso a wordo manda pa Ministerio Publico y na November 2021 e caso a wordo trata y asina a bin un sentencia di hues. Hues ta haya proba cu e dama a actua den violacion di leynan cu ta regarda remedi. Fiscal a pidi 1000 florin di boet of 20 dia cera, y hues a bay di acuerdo cu e demanda. Un di e forma cu por
importa remedi, ta cu su e remedi ta pa uso personal, pa cual mester tin un carta di dokter. E dama no a presenta un carta di dokter. Ni tampoco si el'a presenta
un carta, ta considera e cantidad hopi halto. VIAGRA 100mg: E pilder di Viagra ta wordo bendi clandestinamente na Aruba y por costa te
hasta 100 florin pa un pilder di 100mg. Pues si a intercepta 144 pilder, esaki lo por a produci ilegalmente 14.400 florin.
Minister Dangui Oduber
A trek lot pa Aruba su Parada Nacional di Luz na SETAR nan por completo.
Minister masha contento a anuncia un Parada Nacional di Luz cu ta bai door. E evento grandi aki ta conforme Aruba su Exit Strategy pa bolbe bek na normalidad. Tur medida a wordo elimina pa por bolbe bek na normalidad. Parti di bolbe bek na normalidad
ta cu tur actividad cu tawata wordo organiza prome cu Covid, lo por wordo organiza bek awor. Aruba a tuma un curashi pa organiza un parada di carnaval. Por mira tambe cu mundialemente tur pais na mundo ta flexibilisando nan medida nan of kitando
Den cuadro di e parada aki, nos a bin ta asercando tur compania estatal pa wak si nan por contribui, manera nan ta contribuyendo mas cu 10 aña caba pa cu e celebracion di cultura mas grandi di Aruba cu ta carnaval. Diferente compania estatal a duna indicacion cu nan ta participando y lo yuda tambe cu e celebracion cultural aki. Te awor nos tin ATA, SETAR y tambe AAA cu lo ta yudando Aruba pa na un manera responsabel nos tur por celebra. A duna danki na e director
di SETAR NV Sr. Roland Croes pa e contribucion cu SETAR NV ta duna na nos carnaval. SETAR NV ta un di e sponsornan importante di Aruba su carnaval y un bes mas ta mustra nan compromiso pa cu cultura di Aruba. E parada aki ta hopi esencial pa e
recuperacion di Aruba su economia, e ta bay manda un señal cu Aruba ta bek na normalidad y esaki lo tin un efecto hopi positive pa cu Aruba su turismo. Pa e motibo aki nos ta keda comprometi pa e Parada Nacional Di Luz bai door y bira un exito.
15
Diasabra 19 Februari 2022
Minister Dangui Oduber
RECONOCEMENTO OFICIAL NA GRUPO DI ACROBAAT RCC ARUBA
Diahuebs Minister Dangui Oduber, como Minister di Turismo, hunto cu Minister Xiomara Maduro como Minister di Cultura, a
duna reconocemento oficial na grupo di acrobat RCC ARUBA. E grupo aki a representa Aruba na e 14th Budapest International Circus
Festival. RCC ARUBA a sa di duna nan maximo y a gana e titulo di segundo lugar. E grupo ta consisti di profesionalnan cu a wordo escohi pa participa den e competencia magno aki, locual no tawata facil pa drenta.
Un danki na e grupo pa ora a haña e oportunidad pa duna diferente entrevista na prensa internacional a promove nos dushi isla Aruba. Nan a papia over tur locual Aruba tin di ofrece, mustrando Aruba na paisnan cu no conoce Aruba ainda.
Semper ta bunita pa wak ora nos atletanan local ta sobresali den exterior, ta mas bunita ainda ora nan ta converti nan mes den embahadornan pa nos dushi isla. Masha pabien y sigui cu e bon trabou.
RECORTE SALARIAL TA UN DI E TEMANAN CU MAS A RESALTA DURANTE BISHITA DI VAN HUFFELEN na diferente ocasion dilanti, entre otro den combersacion cu e sindicatonan. ‘Mi ta compronde cu e ta dificil pa entrega parti di salario y ta admira cu den temporada di pandemia ciudadanonan a contribui pa yuda e pais bay dilanti; tabata expresion di sra. Van Huffelen.
Durante Rueda di Prensa di Gobierno di Aruba, Secretario di Estado
Alexandra van Huffelen a elabora riba e tema di recorte di salario.
Van Huffelen a splica cu durante su bishita na Aruba e tema a bin
Tanten cu ta ricibi sosten di likides recorte ta sigui Sra. Van Huffelen a splica cu mientras cu Aruba ta depende riba sosten di likides, e ta importante pa sigui observa salarionan hopi critico. El a bisa tambe
cu e ta posibel pa sigui cu dialogo pa wak con por compensa e suma aki y lo sigui reuni riba e tema, pa sondea e posibilidadnan/ alternativanan. Van Huffelen a agrega bisando cu e puntonan aki ta inclui den e verslag di Rijksministerraad. Pa conclui e Secretario di Estado a bisa cu ta reconoce cu e situacion ta fastioso y ta compronde cu e ta importante pa sigui wak otro posibilidadnan. ‘Enseñansa ta sumamente importante y ningun pais tin un futuro promedor sin esaki’, Van Huffelen a termina bisando.
16
Diasabra 19 Februari 2022
Minister Endy Croes:
TA FELICITA ARLENNE WEVER- CROES CU A GRADUA PA SU MASTER DEN LEY NA UNIVERSIDAD DI ARUBA Exitosamente ta logra un titulo mas den su carera profesional mr.drs.bc.Arlenne Wever-croes
Diamars, 15 di februari Arlenne Maria WeverCroes a finalisa su estudio di ley na Universidad di Aruba. Arlenne a defende su tesis "Arubaanse gedetineerde jongeren en hun recht op onderwijs, Verdrag voor de Rechten van het Kind versus de Arubaanse realiteit." Arlenne a investiga si Aruba ta cumpli cu e tratado di mucha pa loke ta trata e hobennan cera den KIA di 12-18 aña y nan derecho riba enseñansa. Un topico hopi interesante y actual. Enseñansa ta e yabi pa e futuro di cualkier pais. Mester sigui guia nos hobennan pa nan por yega na contribui positivamente na nos comunidad. Banda di e titulo aki di "meester in de rechten", Arlenne tin su doctorandus den "onderwijspsychologie, graduado di Universidad di Leiden na 1995 y
tambe tin un HBObachelor (PABO) como juffrouw di scol cu ela
finalisa na aña 2000 na Hulanda.
‘Pami tabata un honor y hopi emocion hunto cu famianan cerca di por a presencia den aula di
Universidad di Aruba graduadion di nos prima Arlenne’, E Mandatario a expresa. Masha pabien
mr. drs. bc. Arlenne Wever-Croes, bo a lucha duro y a logra!
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 17
TENE NA CUENTA E USO DI TAPA BOCAS
Otro oportunidad pa guia personal di e exposicion “Fissures”/Rupturanan na MANA bishita MANA y exposicion emocionante aki ta den siman di 9.00 or di mainta pa 5.00 di atardi y entrada ta gratis.
E exposicion “Fissures” di artista local Belinda de Veer a habri pa publico december ultimo den Museo Arqueologico Nacional Aruba (MANA). Riba peticion di publico lo ofrece un guia personal na interesadonan door di e artista y curador Renwick Heronimo. Esaki lo tuma luga riba diabierna dia 25 di februari di 7’or pa 9’or di anochi. Un y tur ta bon bini pa asisti gratuitamente. Artista Belinda de Veer y curador Renwick Heronimo lo amplia riba e tema
di e exposicion cu ta ‘catarsis’. Den psicologia esaki ta referi na e proceso terapeutico door di cua nos ta ventila y vence frustracionnan, emocionnan negativo y conflictonan. E resultado ta un estado di animo mas positivo y saludabel. E obranan di arte di Belinda ta expresionnan di su ‘catharsis’ personal cu ta relaciona cu situacionnan dificil y doloroso cu ela confronta durante ultimo añanan. E realidad di e pandemia Covid-19 ta hasi “Fissures”/ aki uno hopi actual y relevante. Otro oranan publico pa
MANA ta informa cu den su espacionan ta mantene precaucion relaciona cu posibel contagio di Cov-
id-19. Esaki ta ensera uzo di ‘handsanitizer’ , tapa boca y mantene distancia social.
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 24
Servicio na Comunidad Brandweer Polis Polis Oranjestad Polis San Nicolas Polis Santa Cruz Polis Shaba Tiplijn
911 100 102 104 105 107 11141
Ambulance San Nicolas Ambulance Sasaki Ambulance Wayaca
584-5050 582-5573 582-1234
Horacio Oduber Hospital Centro Medico San Nic. SVB AO Ziekmelding
527-4000 524-8833 527-2782
Servicio nan
Elmar storingdienst Web storingdienst Setar storingdienst Digicel Reina Beatrix INT Airport Serlimar Arugas Guarda nos costa
523-7147 525-4600 117 145 524-2424 584-5080 585-1198 913
Aurora Funeral Home Royal Funeral Home Ad Patres Funeral Home The Olive trees Funeral Home
588-6699 586-4444 584-2299 582-0000
Fundacion Rode Kruis Fada Fundacion Respetami Fundacion Guiami Muhe den dificultad Telefoon pa hubentud Centro Kibrahacha Stichting Bloedbank Mary Joan Fundation Kiningin Wilhelmina Fonds Fundacion pa nos mucha nan
582-2219 583-2999 582-4433 587-1677 583-5400 131 588-3131 587-0002 588-9999 582-0412 583-4247
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 19
Parlamentario Alvin Molina (MEP):
Mester Elimina bureaucracia cu ta stroba compañianan local y internacional di inverti na Aruba
Dialuna ultimo den un encuentro publico a trata e resultadonan di investigacion di punto E.6 di Landspakket riba tema di Economia ‘Ondernemings- en Investeringklimaat Aruba’. Ta trata aki di puntonan cu mehoracion riba e area di clima empresarial y di inversion na Aruba. Un di e condicionnan den e Landspakket ta indica cu basa riba un investigacion independiente treci dilanti door di Economische Bureau Amsterdam (EBA) a stipula recomendacionnan cu mester keda implementa manera entre otro ley y reglamentacion. Pa hopi tempo caba nos ta papia cu mester diversifica nos economia, pa por logra esaki mester tin hende cu ta desea di inverti den Aruba. Encurasha inversionistanan ta importante y NO DESCURASHA compañianan cu kier inverti na Aruba. Esaki ta conta pa comerciantenan internacional como local cu ta desea di cuminsa un negoshi y/of cu tin un negoshi caba y ta desea di expande nan servicio cu nan ta duna na nos conciudadanonan como tambe na nos bishitantenan. Nos tur a yega di wordo acerca pa comerciantenan cu a expresa nan inkietud, preocupacionnan tin kisas un poco rabia con nos sistema actual ta funciona, cu ta strobanan di desaroya nan compañia, stroba di desaroya nos economia
y cu ta limita asina cuponan di trabou. Na e momento aki no tin e ‘ease of doing business’ na Aruba. E no ta facil at all, cual ta pone cu e compañianan ta busca tur otro manera ‘omwegen’, no pasonan kier sino paso no tin otro opcion por ehempel departamentonan cu nan ta yama no ta contesta, of ta tarda lunas/añas pa haya un contesta. Durante e encuentro publico mi a trece algun di mi punto y mi preocupacionan padilanti manera ente otro; (1). E termino cu nos por spera mehoracion; Segun e programa ta bay tin un duracion di dos aña y mei pa por wak un mehoracion y kico ta bay pasa den e periodo eynan? Mi a urgi minister Wever pa desaroya un manera cu comerciantenan no mester warda tanto tempo te ora e fase nan keda cla. Minister a duna di conoce cu proyecto ta parti den cuater fase y a cuminsa caba cu e fase permiso, e ambicion ta pa den diesdos luna keda cla apesar cu tin ‘wetgeving capaciteit’ limita na Aruba. Door cu e Landspakket casi tur ta desemboca riba cambionan di ley, tin un presion grandi riba nos huristanan. Pues lo tarda un poco prome cu e proyecto aki ta completamente finalisa. (2). Con Minister di Economia lo bay traha riba e procesonan, of con e ta bay influencia e procesonan. Paso mayoria dje departamentonan ta cay bou di otro carteranan. E ta tarda asina hopi pa haya contesta, kisas ora e ‘advies’ bin e ta negatief y asina hopi tempo ya a pasa cu e ta descurasha e comerciantenan, a apela consecuentemente y hasta e ta opta pa bay haci inversion den otro pais. Nos por a compronde di e Mandatario di Economia cu den Conseho di Minister esaki
ta wordo trata continuamente pa tur Minister ta riba e mesun linea. Ta bay bin un ‘mandaat’ di Conseho di Minister na e Mandatario di Economia pa trek e proyecto aki. E parti di implementacion ta bon hinca den otro y a wordo aproba caba den e Ministerraadbesluit di 4 di januari y cu a sigui e recomendacionnan di EBA. (3). Nos ta bisa cu nos kier promove agricultura como un pilar economico supuestamente tin ‘vrijstelling’ na tur producto cu kier usa den dicho sector primario, pero ‘somehow’ esaki no ta funcionando. Kico ta bay haci pa hacie mas efectivo pe compañia cu kier inverti den agricultura cu di berdad nan por beneficia di e excepcionnan aki? Si di berdad nos kier promove agricultura nos mester haci bon uso di Santa Rosa. Si Santa Rosa mes no tin bista di kico ta pasando na Aruba den e area aki, e ora nan no por regule. Por ehempel nos por haya 100 agricultor cu kier planta tomati y dado momento tin dimas na Aruba. Con nos por regula pa Santa Rosa tin mas control di kico ta pasando den e mundo di agricultura na Aruba caminda cu nan por regula pero tambe duna conseho y haci peticion via conseho di minister of via di Min-
isterio en cuestion pa nos promove agricultura cu ainda falta na Aruba. Minister a contesta cu Sector Primario ta cay bou di otro Minister pero esey no ta kita afo cu e beleid macro-economico ta responsabilidad di Minister di Economia, esey ta significa cu nos mester sa unda nos ta bay. Pa bo planea macro-economicamente bo mester tin un basis, bo mester sa kico tin, unda bo ta bay y ki efecto e ta bay tin riba GDP, werkgelegenheid. Actualmente nos no tin e informacionnan intergral ey. Minister Wever a pidi universidad di Wageningen pa haci e investigacion pa nos tin un idea kico precies e basis mester ta y e direccion cu nos mester bay den dje. Pa stimula un sector sin tin data y sin un analisis macro- economico, con por tuma decision. Nos mester aloca fondo di pais Aruba basa riba datos. Mi ta contento cu e Mandatario di Economia a papia di expertonan, nos tin mester di nan experticio pa diferente parti di e proyectonan, solamente si traha cu expertonan cu tin conocemento y experencia di e materia nos por garantisa cu nos ta bay pa dilanti. Expertonan di ley, expertonan riba e vergun-
ningstelsel, implementatie managers, expertonan riba e Aruba Fair Trade Authority expertonan riba tereno bancario. Na luna di augustus aña pasa nos a bisa cu nos ta bay traha riba e desaroyo pariba di brug, tremendo !, mi ta sumamente contento cu nos ta di acuerdo cu esey. Nos tin mester di un experto pa yuda nos cu esey tambe, nos mester un hende cu experencia y conocemento riba e diseño di comunidad. Mi ta desea di mira cu e ‘Community Designer’ tambe ta forma parti di e plan economico y tambe ta forma parti di e presupuesto cu dentro di poco nos lo trata den Parlamento. Segun e Mandatario di Economia den e presupuesto tin fondonan pa deskundig advies, esaki ta pa tanto desaroyo di centro di Oranjestad como tambe e desaroyo di centro di San Nicolas. Esakinan ta den preparacion pa busca expertonan, a ricibi ‘quotations’ caba di profesionalnan cu tin experticio cu ‘Urban planning y designing’ esaki ta desaroyonan cu mester ‘pak aan’ na un manera structural. Mi ta gradici Minister di Asunto Economico, Comunicacion y Desaroyo Sostenibel Geoffrey Wever pa e informacion y splicacion brinda na Parlamento.
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 20
Cualnan ta e beneficionan cardiovascular di e dieta mediteraneo? E dieta mediteraneo ta un di e plannan nutricional cu mayor cantidad di siguido na mundo. Manera cu por intui, e termino ta haci referencia na e custumber y practicanan culinario di e paisnan mediteraneo. Awo bon, bo conoce e beneficionan cardiovascular di e dieta mediteraneo? Den e ultimo añanan, varios estudio a demostra cu e dieta aki po preveni enfermedadnan degenerativo. Entre esunnan cu por preveni cu mayor exito, ta relaciona cu problemanan cardiovascular. E dieta mediteraneo ta wordo caracterisa door di uza carninan blanco na luga di carninan cora. Tambe ta opta pa e uzo di azetanan saludabel, manera oleifi y por inclui un gran variedad di fruta, berdura y simia. Pa tur e cosnan anterior, ta merece e pena pa conoce un poco mas di e estilo di alimentacion. Bo ta cla pa compronde con bo por mehora bo estilo di bida cu cambionan minimo? Pa e economia bo no mester preocupa. Gran mayoria di e alimentonan cu bo tin mester ya bo tin'e na man. Beneficionan cardiovascular di e dieta mediteraneo 1. E uzo di azeta di oleifi Den e distinto recetanan di e dieta mediteraneo ta uza di manera preponderante e azeta di oleifi. Esaki ta aporta na vetnan monoinsatura, contrario na e azetanan convencional, den cual ta prevalece e vetnan satura. Diverso investigacionnan a señala cu e azeta di oleifi por reduci te na un 45% di e probabilidad di padece algun enfermedad cardiovascular. Esaki por disminui e nivelnan di colesterol malo den sanger. Tambe, e azeta di oleifi ta regula e metabolismo. Pa esey ta ideal pa personanan cu barica cera. Alabes, tambe ta proteha nos di enfermedadnan gastrointestinal y ta facilita e absorcion di e nutrientenan.
e sanger, asocia na enfermedadnan cardiovascular. Cada dia ta ideal pa bo inclui dos pa tres porcion di fruta seco y simia. Percura varianan y no excede. Aunke cinco noot por haci maraviya pa bo salud, haci dimas por ocasiona alteracionnan metabolico. E dieta mediteraneo den bo bida Awo cu bo a descubri e beneficionan cardiovascular di e dieta mediteraneo, bo no por stop di cambia bo custumbernan y adeopt'e como bo guia di alimentacion. E dieta mediteraneo ta un dieta sumamente varia, pa cual lo E azeta di oleifi tambe tin propiedadnan antioxidante debi na su contenido halto di vitamina E. Pa esey, e ta cuida e cuero di e dañonan ocasiona pa e radical liber cu tin den ambiente y cu ta propicia e embehecimento prematuro. Otro rasgo di e azeta di oleifi ta cu ainda den temperaturanan halto por mantene su composicion kimico. Esaki ta nifica cu no ta genera toxina ora di keinta. Debi na e caracteristica aki, e ta e azeta mas recomenda pa hasa alimento. 2. Pisca na luga di carni cora Pisca ta un carni blanco cu ta aporta nos multiple nutrientenan esencial. Di entre tur, esun mas destaca ta omega 3, un vet poliinsatura esencial. E acidonan graso di e pisca ta proteha nos curason, reduciendo e presencia di colesterol malo (LDL) den sanger, faboreciendo e circulacion y regulando e presion arterial. Di acuerdo cu e dieta mediteraneo, mester come pisca, por lo menos 3 biaha pa siman. 3. Consumo tur dia di fruta y berdura Pa probecha lo maximo e beneficionan cardiovascular di e dieta mediteraneo, bo mester consumi fruta y berdura tur dia.
E fruta y berduranan ta aporta nos nutriente, manera vitamina y mineral. E alimentonan aki ta, ademas, rico den antioxidante cu ta proteha nos di sufri un atake di mediocardi y arteriosclerosis. E ultimo aki ta un enfermedad cu ta provoca e perdida di elasticidad di e murayanan arterial. Percura pa come di 5 pa 6 porcion di fruta y berdura durante e dia. Lo ideal ta pa e ta varia pa obtene beneficionan distinto. 4. Fruta seco y simia Frutanan seco y simia ta compone principalmente di vet, ta trata di acidonan graso saludabel monoinsatura y poliinsatura. Esaki ta nifica cu ta reduci e nivelnan di colesterol malo (LDL) den
bo descubri cu cada cuminda ta un delicia berdadereo. E dieta mediteraneo ta opuesto na e dietanan cu ta restringi den maximo, e cantidad di alimento; ta trata di un dieta unda cu ta abunda e alimentonan saludabel. Pa aumenta e beneficionan di e dieta aki, ta recomenda pa adopt'e pa semper.
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 21
FOR SALE - FOR SALE - FOR SALE
HYUNDAI ACCENT 2014 TOP CONDITION CALL
5694343 FOR TEST DRIVE
Oportunidad pa trabao
FOR SALE - FOR SALE - FOR SALE
Tin oportunidad pa trabao pa un kokki/cocinera y helper di cumindanan crioyo pa un Take Away.
Pa informacion por wasap 746-3571
Ford Shuttle Bus 2006 ~ E450 diesel Prijs reduci: Afl. 15.000 Perfecto pa snack truck
739-0101
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 22
PRONOSTICO DI TEMPO VALIDO TE DIASABRA 19 DI FEBRUARI 2022, 18:00 ORA. ELABORA: DIABIERNA 18 DI FEBRUARI 2022 17:00 (21:00 UTC) TEMPO: AWE ANOCHI: PARCIALMENTE NUBLA Y GENERALMENTE SECO DEN MARDUGA I MAYAN: PARCIALMENTE NUBLA CU UN AWACERO PASAJERO TEMPERATURA MAXIMO 31 GRADO CELSIUS TEMPERATURA MINIMO 26 GRADO CELSIUS INDICE DI CALOR (HEAT INDEX) DEN Y ROND DI ORANAN DI MERDIA: 32 PA 35 GRADO CELSIUS UV INDEX: 10 BAHADA DI SOLO : 6:47 PM SUBIDA DI SOLO : 7:00 AM BIENTO: MODERA FOR DI OOST; FORSA 3 TE 4 (12 TE 30 KM/ORA, 7 TE 16 NUDO). DEN DIA BASTA FUERTE TE FUERTE DEN RAFAGA; FORSA 5 TE 6 (31 TE 50 KM/ORA, 17 TE 27 NUDO). SITUACION GENERAL DI TEMPO PA PROXIMO 24 ORA: EXTENCION DI E AREA DI PRECION HALTO DEN ATLANTICO LO KEDA MANTENE UN BIENTO MODERA TE BASTA FUERTE, FUERTE DEN RAFAGA. HUMEDAD DISPONIBLE POR INDUCI UN AWACERO PASAJERO RIBA CIERTO PARTINAN DI E ISLA DURANTE PROXIMO 24 ORA. CONDICIONAN MARITIMO/ ESTADO DI LAMA: NA PARTINAN PROTEJE DI COSTA: LEVE NA PARTINAN ZUID: MODERA NA PARTINAN OOST TE NOORDWEST DI COSTA: MODERA TE LOCALMENTE POCO BRUTO OLANAN LO TA ENTRE 4 PA 7 PIA AVISO/ ALERTA: UN AVISO PA BOTO CHIKITO PA PARTINAN OOST TE NOORDWEST DI COSTA TA NA VIGOR NA OPERADORNAN DI BOTO CHIKITO TA WORDO SUGERI PA BAI CU CAUTELA RIBA OTRO PARTINAN Y LAMA HABRI FENOMENONAN SPECIAL NINGUN POTENCIAL DI AWACERO PA PROXIMO 24 ORA: 1 MM; LOCALMENTE ESAKI POR VARIA. REGISTRACION DI TEMPERATURA (GRADO CELSIUS) Y AWACERO (MM) DEN ULTIMO 24 ORA (8'AM PA 8'AM): AIRPORT : MAX 31 / MIN 25 / 0.0 MM WESTPUNT: MAX 31 / MIN 25 / 0.0 MM STA ROSA: MAX 31 / MIN 26 / 0.0 MM PRONOSTICO DI TEMPO PA PROXIMO 3 DIANAN: PARCIALMENTE NUBLA CU UN AWACERO PASAJERO TE BREVE. BIENTO LO TA FOR DI GENERALMENTE DIRECCION OOST I MODERA; BASTA FUERTE TE FUERTE DEN RAFAGA; TEMPERATURA (GRADO CELSIUS) MAX / MIN LO TA: 31 / 26
Pagina 23
Diasabra 19 Februari 2022
obituario
CHAPI, VERF, CORIENTE Ta hasi trabao di corriente verf
Publica serka nos anuncio di fayecimento di bo ser keri. Nos tin 2 pakete pa ofrece Pakete 1: Anuncio di fayecimento te dia cu e defunto ser dera Gradicimento y invitashon pa misa pa 3 dia AFl 250,00 Pakete 2: Anuncio di fayecimento te dia cu e defunto ser dera Gradicimento y invitashon pa misa pa 3 dia Na Canal 22 1x prome cu Noticiero 22 Afl 400,00 Pa mas informashon por tuma contacto cu oficina na 585-9500 of na 741-4554 puntra pa Jamila Henriquez
TA HUUR den CENTRO COMERCIAL NOORD un localidad di 120M Bon situa, pa mas info yama:
592-3327
welder plumbing metsla carpinte drecha dak hasi cura limpi y kap mata
yama: 5608568
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 24
Servicio na Comunidad Brandweer Polis Polis Oranjestad Polis San Nicolas Polis Santa Cruz Polis Shaba Tiplijn
911 100 102 104 105 107 11141
Ambulance San Nicolas Ambulance Sasaki Ambulance Wayaca
584-5050 582-5573 582-1234
Horacio Oduber Hospital Centro Medico San Nic. SVB AO Ziekmelding
527-4000 524-8833 527-2782
Servicio nan
Elmar storingdienst Web storingdienst Setar storingdienst Digicel Reina Beatrix INT Airport Serlimar Arugas Guarda nos costa
523-7147 525-4600 117 145 524-2424 584-5080 585-1198 913
Aurora Funeral Home Royal Funeral Home Ad Patres Funeral Home The Olive trees Funeral Home
588-6699 586-4444 584-2299 582-0000
Fundacion Rode Kruis Fada Fundacion Respetami Fundacion Guiami Muhe den dificultad Telefoon pa hubentud Centro Kibrahacha Stichting Bloedbank Mary Joan Fundation Kiningin Wilhelmina Fonds Fundacion pa nos mucha nan
582-2219 583-2999 582-4433 587-1677 583-5400 131 588-3131 587-0002 588-9999 582-0412 583-4247
Pagina 25
Diasabra 6 November 2021
Caso di tira mata Shayuri Petronia trata pa un parti den Corte Awe mainta Hues di Corte di Husticia a cuminsa cu tratamento di e lamentable caso di tira mata e dama hoben Shayuri Petronia. Ta asina cu Fiscal a pidi Hues pa pospone e caso pa asina laga psychiater evalua e sospechoso Izak Principaal, kende ta esun cu a tira mata. Hues a dicidi cu ta trata parti di e caso y despues ta pospone esaki. Solo di Pueblo por a compronde cu e sospechosonan ta e hombernan Zuriel Celaire y Izak Principaal. Ta asina cu Ministerio Publico a presenta un serie di casonan contra nan. E caso mas serio tabata e tira mata di Shayuri Petronia. Den sala di Corte por a mira miembronan di famia di e victima bista cu flanel cu potret di e victima. Ta asina cu dia 4 Juni 2021, asistencia di Polis a wordo pidi na Flamboyanstraat 4, pa un caso di tira mata. Polis a mira e victima Shayuri Petronia drumi den plas di sanger. Investigacion a mustra cu el a sufri un tiro den cabez. A listra den cas, cu ta caminda Izak ta biba y a haya un caha di un pistool Glock, un caha cu por carga 50 bala. Polis a investiga cellular di Shayuri y a haya 3 potret di Izak cu e Glock den man y boter bebida para dilanti di e cas. Hues a remarca cu den e cellular di Shayuri no a haya ningun snap-
chat manera tanto Zuriel como Izak ta bisa cu Shayuri a haci snapchat cu e arma y marihuana. Ta asina cu Zuriel a bay sconde e Glock pero despues Polis a bin haya esaki scondi den un cushinchi cu 2 peña. Un peña tabata bashi pero e otro peña tabatin 16 bala. Durante tratamento di e caso ta sali na cla cu Zuriel y Izak tabata trip. Na dado momento na a bay na cas di Izak caminda despues di un rato Shayuri cu su amigo J. a yega serca nan. Ta asina cu Sharyuri lo ta biba hopi serca. Pafor nan tabata bebe y huma marihuama. Segun Zuriel e no ta bebe ni droga. El a bisa Hues cu e ta corda bon bon kico a pasa. Na dado momento, e ami-
go di Shayuri J. a bisa cu e ta bay. Despues Zuriel, Shayuri y Izak a bay paden di cas di Izak. Zuriel a bisa Hues cu Shayuri y Izak tabata lora un marihuana na un mesa. Riba e mesa tabata e Glock di Izak. Na dado momento Shayuri lo a coy e arma y tabata haci snapchat cu esaki y marihuana den man. Zuriel a bisa Izak pa kita e arma. Promer cu Izak a reacciona, Shayuri a pone e arma riba mesa. Un rato despues Izak a coy e arma y segun Zuriel, e peña a cay. E ora Izak a bay hala parti di e arma patras pa mira si tin bala den e loop. E tabatin su dede riba e gay. E momento ey e lo a perde balans riba e stoel cu tabatin
un pia kibra. Door di e tilt aki, un tiro a sali y alcanza Shayuri cu ta sinta na otro banda di e mesa den cabez. Fiscal a haci Izak un serie di pregunta. El a mustra cu tin hende a scucha discusion cu Shayuri y Izak. Shayuri a bisa cu tabatin discusion y Izak a bisa cu lo tir’e. Izak a bisa Hues
cu Shayuri sa discuti cun’e cu mester limpia e cura of cu e mester bay traha pero nada di cu el a bisa di lo tira den cabez. Ta asina cu Hues a pospone e caso pasobra e kier pa psychiater evalua Izak, manera Fiscal a pidi. A palabra cu 3 Juni 2022 lo sigui cu e caso.
Solo di pueblo pagina social Ba hasi aña? Bo kier publica un felicitashon den corant. FREE Manda nos un email cu informashon y maximo 6 potret na solodipueblo@gmail.com
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 26
Lotto MERDIA FEBRUARI 18
Lotto ANOCHI FEBRUARI 17
Lotto MERDIA FEBRUARI 17
Pa abona na SOLO DI PUEBLO
Yama 585 9500
of manda nos un e-mail na solodipueblo@gmail.com
n e d e t a i d r a tu cas g e r t t’i En r o p bo
Pagina 27
Diasabra 19 Februari 2022
CAft: “Probecha e recuperacion economico pa trece ordo den finansa publico” Oranjestad – E economia di Aruba ta mustra di tin un recuperacion rapido. E expectativa ta cu turismo e aña aki ta bolbe na su nivel anterior prome cu e periodo di Corona virus. Ta necesario pa Aruba tuma awo e medidanan pa reduci drasticamente e deficit significativo den 2022 y logra un surplus pa aña 2023. Esaki ta necesario pa reduci e debe publico, cu na final di aña 2021 tabata na AWG 5,7 miyar. E reduccion di gastonan di Gobierno y e reformanan cu lo aumenta e potencial di crecemento di e economia, ta esencial. Muy particularmente mester bini cu medidanan structura pa reduci e gastonan di personal. Presupuesto di 2022 y 2023 E recuperacion di turismo segun e ultimo datonan ta progresando mas rapido di loke a spera. Segun e ultimo pronosticonan, den 2022 turismo ta alcansa e nivel cu e tabata tin na aña 2019. Cu e recuperacion rapido aki di turismo, e economia tambe ta recuperando na un manera prospero. Esaki mester keda refleha den e presupuesto di e pais. E concepto di ley di e presupuesto pa aña 2022 ainda no a keda presenta na Parlamento. Como resultado, e Gobierno no tin e mandato ainda pa implementa e presupuesto. E concepto di ley di e presupuesto ta inclui un deficit significa-
tivo di e pais di AWG 286 miyon. Esaki lo significa cu e debe di Aruba tambe ta aumenta substancialmente e aña aki. E gastonan di interes di e aña aki ta subi na AWG 261 miyon. Historicamente esaki ta un nivel halto sin precedente. Hopi importante ta pa limita e gastonan e aña aki. Pa reduci e debe publico, cu actualmente ta AWG 53 mil pa persona di e poblacion di Aruba, ta necesario pa realisa un surplus presupestuario iniciando den aña 2023. Pa logra esaki, ta inevitabel y di suma importancia pa tene e gastonan publico bou di control. Ta di suma importancia pa reduci e gastonan di personal cu na aña 2022 ta na mas di 35 prociento di e ingresonan. E gastonan na producto y servicio tambe mester keda reduci. CAft ta conseha Aruba pa presenta e concepto di ley di e presupuesto na Parlamento mas pronto posibel cu un deficit k uta significativamente menos. Control riba subsidio di salario Un control di supervision di subsidio di salario a mustra cu pa e añanan 2020 y 2021 a resulta cu e perdida di entrada cerca companianan tabata menos cu a spera. Esaki ta significa cu den e añanan menciona a propociona demasiado subsidio di salario. E companianan mester paga AWG 108 miyon bek. CAft ta considera
positivamente cu SVB casi a conclui su control di supervision di e subsidio di salario pa e aña 2020 y 2021. CAft ta impone cu e cobramento mester keda haci mas rapido posibel, di lo contrario e riesgo cu bo no por cobra e placa bek ta bira mas grandi. E reformanan E reformanan den e “Landspakket” ta esencial pa stimula e crecemento economico. Aruba tin e intencion di implementa e reformanan fiscal cuminsando e aña 2023. Debi na e falta di informacion di e plan di reforma di impuesto, CAft no por evalua si e calculacion inclui den e presupuesto ta realistico. CAft ta haci su mes e pregunta con e reforma fiscal di impuesto y e peso di e aumento di impuesto lo influencia e presupuesto y ki consecuencia e lo tin riba e crecemento economico. Ta di suma importancia pa restringi e gastonan di Gobierno den e presupuesto pa asina tin espacio pa acomoda e reforma fiscal. E reformanan riba tereno di seguridad social y di cuido ta necesario pa garantisa sostenibilidad di
e sistema pa futuro generacionnan. Gobierno a anuncia medidanan concreto manera contribucion propio y un lista positivo pa yuda baha gasto den cuido di salud. Ta esencial cu e medidanan aki wordo introduci den un tempo cortico. Bahada di e gastonan ta e prome paso den direccion di un cuido medico sostenibel y mester garantisa cu e pais Aruba riba termino cortico no mester cubri e deficit den AZV.
CAft a realisa un bishita virtual na Aruba dia 17 y 18 di februari 2022. A hiba combersacionnan cu, entre otro, Gobernador, e ministro di Finansa y Cultura, e Conseho di Ministro y Comision di Finansa, Cultura y Deporte. Ademas, CAft a papia cu e gerensia di Departamento di Impuesto, Aruba Tourism Authority y e Organo di Ehecucion di Seguro Medico General (AZV).
Diasabra 19 Februari 2022
Pagina 28
Celular ta ocasiona insomnio Di no por descansa bon of lo necesario, ta un problema mas habitual di loke nos ta kere. Insomnio y stress ta dos di e patologianan cu ta generando mas preocupacion den e siglo 21 cu nos ta bibando aden. Nos a para pa pensa dicon? Kisas ta debe na nos ritmo di bida, pa tin un agenda semper repleto di actividad, na no sa con pa ta cu nos mes of na abusa di aparatonan tecnologico y electronico. Entre e ultimonan aki, un di e esunnan mas comun ta celular. Cada biaha nos ta duna nan mas uzo y ta dificil cu cualkier adolescente no pidi pe. E manera nobo aki di comunica tin hopi bentaha, pero na ora di drumi, por ta e no lo ta un gran aliado. Tecnologia no ta laga nos drumi Kico ta lo ultimo cu bo ta wak prome cu paga luz y cera bo wowonan? Hopi di boso lo responde…. E Celular! Esnan cu no por biba sin su smartphone mester sa, cu si ta bon, e ta bon pa hopi cos; tur cos den exceso ta contraproducente. Y e aparato aki no ta libra, ya cu uza den oranan laat di anochi, por causa insomnio. E uzo di cualkier herment electronico cu tin un pantaya luminoso minuutnan antes di drumi (of purba di concilia soño), no ta permiti e celebro pa trankilisa y descansa manera cu mester ta. Esey tabta e conclucion cu varios estudio a yega na dje, entre nan di e Instituto Politecnico Rensselare di New York (Merca). E exposicion prolonga na aparatonan tecnologico manera e celular, television of tablet, ta afecta e nivelnan di hormoonnan regulador di e ciclonan di soño, e melatonina. Tur cos ta debi na e luz blanco y briyante emiti pa e dispositivonan aki. Aunke cu nos paga e pantaya y e briyo ta regula, e nivelnan di melatonina ta reduci den un 25%. Riba su mes nos no ta haci eskai. Asina ta, e ultimo bista riba bo email, rednan social of television ta perhudica e nivelnan cu nos no ta conciente di dje. Celular ta afecta e sistemanan encarga di regula e ritmonan circadiano. Esaki ta referi na e cambionan fisico y mental cu ta produci relaciona cu e luz solar y scuridad. Si nan ta bon regular, nos lo tin soño durante anochi y nos lo ta mas alerta pa sali den solo. Insomnio tecnologico ta preocupa dokternan E malo nobo cu pashentnan cu ta yega na oficinanan di dokter, ta keha di dje, ta conoci como "insomnio tecnologico" y ta provocando e abuso di internet prome cu drumi. Mas leu di e luminosidad di e pantaya, tambe nos tin cu tene na cuenta cu e ondanan electromagnetica cu e dispositivonan ta manda. Mescos cu adiccion, cu nos tin pa usa e celular net prome cu drumi. Den e hospital Casa de Salud de Valencia (Spaña) a realisa un investigacion unda cu ta sigura cu check e pagina di Facebook, mira un video riba
YouTube of comproma un mail prome cu drumi, ta corta e oranan di soño y ta afecta e calidad di descanso. E uso nocturno di internet y di e aplicacionnan cu nos tin riba e celular (manera por ehempel, weganan) ta laga e celebro den estado di alerta. Esaki ta haci cu lo mester di hopi tempo pa "bolbe na normalidad" y compronde cu ta ora di drumi. Ta sosode mesun cos cu si nos come sucu of bebe koffie despues di cuminda. Nos ta precisa di dos ora adicional pa concilia soño. Ademas, durante anochi nos por lanta di golpi, tin pesadiya y drumi den posicionnan cu despues ta provoca dolornan di lomba y nek. Neurofisiologonan di e hospital aki ta recomenda pa desconecta di cualkier aparato electronico, por lo menos, un ora prome cu nos drumi, paga e router y laga e celularnan p'afo di e camber durante anochi. Rednan social ta provoca insomnio No ta culpa di Facebook, di Instagram ni di Twitter, esey ta bon cla. Sino di nos forma di relaciona cu e plataformanan aki. Segun un experimento cu a tuma luga pa specialistanan di e Universidad di Boston, a yega na e concusion cu e red social di e parha blauw y di 140 caracter ta ta esun cu mas ta relaciona cu insomnio y e problemanan pa concilia soño. Dicon? Pasobra usuarionan ta conecta practicamente henter dia (incluyendo anochi) y sa publica entre 6'or di atardi y 10or di anochi. E piek di e publicacionnan ta 9'or. E informe, ademas, ta indica cu e dia cu mayor insomnio di siman ta diaranson. Esaki ta debi, segun cu nan ta splica, cu ya nos a pasa e mayor parti di e dianan laboral y nos ta demasiado "acelera" cu asina tanto obligacion. Koffie y refresco di cola ta e bebidanan mas consumi pa e Tweeters cu insomnio. Ambos ta contene cafeina, cu ta un substancia causante di e sensacion di euforia of alerta pa e celebro. No obstante, e internautanan di e estudio
a afirma cu su rasonnan pa no por drumi ta bata "pensa hopi," "nabega riba Twitter," "usa e celular durante hopi ora" y "wak television." Aplicacionnan contra insomnio? E por zona nos algo straño y contradictorio cu nos por uza e celular hustamente pa por concilia soño. Esaki ta un bon manera pa nos no wak e aparato imprescindibel aki como un enemigo. Tecnologia por ta beneficioso of perhudicial, segun con, pakico y cuanto nos usanan. Nos por haya den tiendanan online di Android y iOS diferente aplicacion cu ta combati (aparentemente) e insomnio: Sleepbot E por monitorea e descanso di e usuario atrabes di sensornan di movimento y microfono di e aparato. E ta graba e roncamento of zonidonan di ambiente pa defini e calidad di soño y ta inclui un alarma cu ta lanta nos si nos a pasa nos ora di descanso. White Noise E aplicacion aki ta yuda nos drumi rapidamente atrabes di musica y zonidonan relaciona cu relahacion y descanso. Ta manera cu nos ta den un spa of den un tempel budista Tambe e ta ofrece un alarma suave pa lanta nos den bon beis. Sleep Better Tras di analisa bo soño, ta ofrecebo un rutina pa prome y despues di drumi. E ta basa riba e estado di animo di e usuario y den e actividadnan cu esaki ta wordo realisa parti atardi y anochi. Purba lesa, dal un baño relahante, haci algun tipo di ehercicio suave manera yoga prome cu drumi. Lo bo wak con rapidamente e nivelnan di activacion celebral ta descende y con esaki ta repercuta den bo nivel di relahacion corporal. No obstante, si e insomnio ta persisti, ta preferibe pa bo consulta bo dokter.
Pagina 29
Diasabra 19 Februari 2022
SANTA ROSA CU TIPS CON PA APORTA NA REFORESTACION DI NOS MATANAN LOCAL Un poco di historia:
Na 1975, e Seccion di Reforestacion di Servicio Veterinario a muda di e cunucu Santa Rosa na Wayaca pa su localidad actual na Piedra Plat. E tempo ey, e seccion a traha fahanan pa controla erosion ariba ceru y damnan pa tene awa den rooi rond di MiraLaMar, Parke Nacional Arikok. E fahanan e seccion a usa pa planta mata den bari na 15 m di otro. Regularmente trucknan di awa te dos aña despues a muha nan. Un percentaha chikito di nan a bira palonan grandi di cual, e Kwihi tabata esun cu a resalta. No ta nada straño si hende sa cu Kwihi ta un mata cu por crece ariba tera pober. Desde prome di Januari 1976, e seccion a bira Departamento di Agricultura, Cria y Pesca (DLVV) cu e responsablidad di sostene y di promociona e Sector Primario di Aruba. Alavez, e Departamento, conoci awe como Santa Rosa, a sigui promove plantacion di mata local pa jardin di cas y area publico. Eventualmente Gobierno mediante e Departamento, a boga pa instalacion di e parke cu a logra bira un realidad na 2000. Proposito y beneficionan di reforestacion: Durante e existencia di e departamento, e initiativanan pa reforesta a sigui surgi, pero lamentablemente, ningun no a resulta den un bosque tropico. Actualmente tin un interes grandi cu a surgi for di nos communidad y DLVV Santa Rosa, ta conseha y coopera cu initiativanan particular cu ta peticiona, pa DLVV Santa Rosa por comparti e lista di matanan apto pa wordo planta y incorpora den cualkier projecto di reforestacion. Mester remarca cu DLVV no tin un lista specifico di matanan local cu ta wordo promociona pa ser planta, per mas bien DLVV Santa Rosa ta reconoce e importancia di tur mata local cu di un forma of otro por contribui na bienestar di e flora y muy especialmente e fauna di Aruba. Palonan por tin un preferencia pasobra pa medio di nan biomassa mas grandi, por ofrece mas na e fauna local. Ademas DLVV Santa Rosa su experto encarga cu e Seccion di Naturaleza, no ta mira e nececidad di traha cu un lista specifico ya cu tin literatura, manera e buki di Sr. De Freitas publica na 1996, ta duna
un amplio descripcion di tal mata y palonan. Es mas, DLVV Santa Rosa ta recomenda pa si tin un espacio di por lo menos 25 m2, pa cerca esaki pa protection contra herbivoronan. Cierto situacion delicado cu nos naturaleza mester enfrenta ta matanan invasivo manera Neem cual ta un mata toxico pa otro matanan y cual ta recomendabel pa wordo elimina. Un aspecto importante pa aporta na e desaroyo di nos flora, ta pa laga naturalesa mes tuma encargo di kiko lo crece. E parti interesante y ventahoso di e strategia aki ta, cu por ricibi datos di e sortonan di mata of palo cu lo sobrevivi e Cambio Climatico. Por ripara, cu den Caribe ya caba esaki a aumenta e severidad di secura cu 15 pa 17% y su extento espacial 7% abou di secura breve y 20% abou di secura severo, (Herrera et al, 2018). Aruba lo cay abou di esun di 20%. Si un persona ta desea berde instante den su cura of tereno, DLVV ta conseha pa pega un trankera di Cadushi, simembargo mester tene cuenta cu e Cadushi ta menciona den e Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna, mira www. gobierno.aw, ariba cua articulo 6 lid 2 di e Natuurbeschermingsverordening ta aplicabel. Con pa planta y mantene e matanan local: Pa por hana mas mata pa replanta na fin di secura por stek y pega ariba otro anto e mes lo coy rais y sigui crece. Tur otro strategia lo encera: Colleccion y almenacion di simiya di mata local, nan siembra, mantencion den un contenedor te cu nan ta apto pa planta, seleccion di area di plantacion, cobamento di buraco of construccion di un baki, planta y dunanan bon awa y planta na mas cu 3 m di otro, mester iriga e matanan semanalmente pa dos aña largo. Na Aruba, awa ta yobe poco y e otro fuentenan ta mas caro atrobe y scars, pero por
semper opta pa busca awa di dam of usa awa condensa colecta for di airco. E idea di reforestacion ta cu hende ta salta e succeccion natural di un vegetacion y di biaha por yega na loke ta esun climax. Sinembargo den conservacion ta asina cu ariba su mes caba tin poco conocimento na Aruba di cua lo tabata e vegetacion climax di Aruba, aunke e Brazil, Hameatoxylon brasiletto lo ta un bon candidato.
Importante ta pa realisa cu esey tabata den pasado pero no necesariamente e mesun resultado pa futuro, pa motibo di e cambio climatico y e hecho cu na Aruba a urbanisa e paisahe. Mas informacion por tuma contacto cu Ing. Facundo Franken, Chef Afdeling Natuur & Landschap na DLVV via 5858102 of via mail na info@santarosa.aw
Pagina 30
Diasabra 19 Februari 2022
12 NOMBERNAN ZODIAC DI DIABEL DEN HOROSCOPO Pakiko tin hendenan ta lesa horoscoponan? Pasobra tin hendenan incredulo y inconciente kier sa nan deseo, di sa riba nan futuro, suerte, kiko ta bay pasa y destino etc.. Astrologia ta un creencia bieuw, cu hende nan destino y suerte ta wordo determina pa medio di streanan y planetanan etc.. Horoscopo ta trata di entrepreta destino y a wordo introduci den mundo pa medio di diferente pueblonan pagano y creencianan satanico. Profeta Isaias ta papia cu e Rey di Babilonia, den Bijbel Isaias 47: 13 – 14: “Bo ta cansa bo curpa consultando astrologonan. Wel, laganan presenta awor y bin salba bo, na esnan cu ta describi cielonan y ta observa e streanan y ta predici cada luna loke ta bay sosode. Nan tur lo ta manera yerba seko cu lo kima den candela y ningun di nan lo no salba di e poder di e candelanan.” Den e palabra aki, Dios Tata ta condena den fierno tur e astrologonan cu ta predici futuro den horoscoponan y na tur esnan cu ta lesa horoscoponan. Pasobra tur esakinan ta un ofensa den Dios Su ensenjansanan. Den Bijbel ta bisa, cu ta Dios so tin e poder pa crea bo bida y e plan pa revela bo futuro y destino. Den Bijbel ta bisa, pa nos pone nos bista riba Cristo-Hesus y kere den Dios so. Ta Dios so tin e caminda di nos bida. Consulta den horoscoponan, ta un violacion contra Dios Su comunicacion cu Su yiunan. Astrologia ta bini di practicanan supersticion, mistica y tambe horoscopo ta bini di raisnan di ocultismo. Den Bijbel Samuel 15 : 23 : “Rebeldia contra Dios, ta mes malo cu mira destino. Terkedad ta mes malo cu adoracion di Diosnan falso.” E raisnan di astrologia ta bini di e antiguo paganismo di Babylonia, na unda nan ta adora e planetanan manera diosnan. Astrologia ta un ber-
dad, cu ta bini di origennan di esnan cu ta traha pa e ocultismo satanico. Den Bijbel Efesionan 5 : 11 : “No participa na e actonan inutil di hendenan cu ta biba den scuridad, pero expone nan actonan.” Mayoria di e astrologonan, nan tambe ta involvi den e practicanan di New Age Ocult. Consulta cu un astrologo riba horoscopo, ta algo cu bo ta ricibi spiritual di e diabel. Hopi siglonan pasa den tempo di Babylonia, nan tabata adora diferente diosnan falso. Nan tabata tin 12 astrology zodiac symbol, cu ta nombernan di 12 diabelnan den fierno. E sumerian astrology tablet ta data di 2300 B.C. Nombernan di antes: Nombernan cambia: Gu.an.na Taurus Mash.tab.ba Gemini Dub Cancer Ur.gula Leo Ab.sin Virgo Zi.ba.an.na Libra Gir.tab Scorpio Pa.bill Sagittarius Suhur.mash Capricorn Gu Aquarius Sim.mah Pisces Ku.mal Aries
Horoscopo por ser mira algo inofensivo, pero den actualidad e ta un triki di satanas, cu ta pone tur cos den un manera, cu actualmente poco poco e ta kita bo di Dios y di Dios Su ensenjansanan. Den Bijbel Deuteronomio 18 : 10 – 12 : “Cu no tin meimei di bo cu ta ofrece su yiu homber of su yiu muher pa sacrificio di
candela, cu no tin adivinonan, ningun hende cu ta consulta na e astronan, ni bruheria, cu no haya ningun hende cu ta practica medium of cu ta consulta na e spiritonan, cu no haya ningun hende cu ta consulta na e mortonan. Pasobra Dios Yahve ta condena na esnan cu ta haci e abominacionnan aki y pa medio di esaki, Dios ta ex-
pulsa nan for di dj'E.” Den Bijbel Levitico 20 : 27: “Si un homber of un muher ta un medium of un adivino, nan mester muri. Nan lo wordo piedra y nan sanger lo cay riba nan.” Awor, “Who like to play devils advocate?” Ken kier hunga pa abogado di diabelnan?
Un feliz comienso di weekend yena di bendicion y proteccion di nos bon Dios. “ Si un hende kier sigui Mi, e mester lubida su mes, hisa su cruz y sigui Mi” (Marco 8, 34) E Evangelio di awe ta papia cu cada dia nos tin un cruz pa carga y cu na final di nos bida terenal nos lo cosecha su frutanan cu ta e bida eterno. P’esey ora nos scucha Santo Evangelio nos ta lanta para, como signo cu nos kier sigui Su enseñansanan. Nos tin cu nenga nos mes (laga capricho y mal gustonan un banda) y sigui Hesus. Si nos sa cu Hesus ta e mata di wijndruif y nos ta Su takinan, nos tuma nos cruz y acepta tur e sufrimentonan chikito cu nos ta encontra na caminda. Si, nos kier sigui Señor! Nos sa cu Tata por yuda nos pa duna fruta na abundancia den nos bida terenal pa despues gosa di e bida eterno.Ki beneficio un hende tin, si e gana henter mundo a costo di su bida” (Mc 8,36) E verso aki ta yuda y duna nos forsa pa nos crece den e camindanan corcobia. Asina so nos por ta prepara ora Bo bin bek Señor. Oracion: Señor,ta Abo so por duna nos forsa pa pasa den e dificultadnan y obstaculonan den nos bida diario. Nos ta sclama na Bo, bin suavisa nos carganan. Nos ta carga e peso aki cu alegria riba nos cara y den nos curason pa tur Bo Honor y Gloria. Amen.
Pagina 31
Diasabra 19 Februari 2022
E ta cura esnan kibra di curason E ta mara tur e heridanan E la fiha e nomber di e streanan, E ta yama cada un na su nomber. Salmo 147: 3-4 Cuerpo Policial Aruba tin e tristo deber di participa e fayecimiento di nos colega:
Cu inmenso dolor na nos curason, nos ta anuncia fayecimento di:
Simon Tromp
Mihor conoci como: “Moonchi chikito” of “Rikiti” *02-09-1933 - †10-02-2022 Mayornan: †Willy Broder Tromp †Lodovika Tromp
sr. Arnaldo H. “Bibi” Gibbs
Nos ta desea hopi forza na su pareha, yiu, demas famia y conocirnan den e momento doloroso aki. Cu Bibi sosega na paz. Na nomber di Staf y Personal di Cuerpo Policial Aruba.
Na nomber di su: Yiunan: Jan Hendrick y Miriam Tromp Valentina Tromp Jeanine Tromp y Giovanni Colauto Juanita Christina Tromp- Tjon Nieto(a)nan: Miranda, Gilberto, Roseann Webb Xiaruska y Jerry de Zeeuw na Hulanda Hugo Colauto na Belgica Thomas Colauto na Portugal Daniel Colauto na Hulanda Anoeska y Anthony Ruiz Shahaira y Robert Spencer Bisanieto- y bisanietanan, tataranieto- y tataranietanan
Pa abona na
SOLO DI PUEBLO
Rumannan: †Johanita Wolff-Tromp y yiunan Modesta Wolff-Tromp y yiunan Nicolina Tromp-Tromp y yiunan Ex nuero: Ignacio Webb Tanta y omonan, sobrino y sobrinanan, primo y primanan, swa y cuñanan, comer y compernan, Ihanan Coleganan di trabow y y tur su amigonan y conocirnan
Yama 585 9500
of manda nos un e-mail na solodipueblo@gmail.com
bo n e d ia te d r u t a Entreg port’i cas
Demas famia: Tromp, Wolff, Tjon, Webb, Colauto, De Zeeuw, Ruiz, Spencer, Leon, Wever, Lacle, Croes, Barnes, Loopstok, Peña, Maduro, Arends, Figaroa, De Mei, Donata, Rasmijn, Farro, vd Biezen, Eckmeyer, Petrochi, Paesh, Jones, Gomez, Quandus Nos disculpa si den nos tristeza nos por a lubida algun famia. Ta invita demas famia, bisiña, amigo- y conocirnan pa e acto di entiero cual lo tuma lugar diasabra 19 di februari 2022 di 2’or pa 4’or di atardi na misa Papa Juan Pablo II na Tanki Leendert, despues saliendo pa Santana catolico na Noord
Pagina 32
Sopi di Letranan
Diasabra 19 Februari 2022