Skip to main content

DIASABRA 4 OCTUBRE 2020

Page 1

Diasabra 24 October 2020

Solo di Pueblo

Aña 16 - edicion 237

Periodistanan di AVP a haya baño di awa friu

Ricardo Croes a bira un sumpiña den wowo di esnan cu a kere cu Gobierno lo cay

Nan no por verwerk ainda e retiro di Marisol

Tin di tuma decisionan importante otro siman y atende cu leynan pa crea stabilidad den e pais aki!

E-mail: solodipueblo@gmail.com

Prijs: Afl. 1.75

Dos piscado di Aruba perdi riba laman

Resumen di casonan di Covid-19 na Aruba

40 Recupera, 12 caso nobo, 205 activo, 2 morto pa total 36 morto


2

Diasabra 24 October 2020

Resumen di casonan di Covid-19 na Aruba

40 Recupera, 12 caso nobo, 205 activo, 2 morto pa total 36 morto Segun resumen di diabierna, 40 persona a recupera, tin un total di 12 caso nobo di Covid-19, di cual tur ta residente, ("positivity rate" bou residente ta 10%). E total di casonan activo ta awe 205, total di testnan haci ta 273, testnan haci bou di residentenan na laboratorio di hospital ta 123. E total di casonan di fayecimento relaciona na Covid-19 ta na 36. Hospital ta informa cu tin un total di 12 persona interna di cual 2 den Cuido Intensivo y 10 ta isola riba piso general. Pa nos sigui controla e pandemia di Covid-19 ta importante pa comunidad ta alerto y na prome indicacion di sintoma tuma contacto cu dokter di cas pa por haci un test. Door di isola e casonan positivo nos por controla e virus y stop e di sigui plama. Ban sigui cuida, Aruba ta conta cu bo pa sigui maneha y controla e virus di Covid-19.


3

Diasabra 24 October 2020

Periodistanan di AVP a haya baño di awa friu

Ricardo Croes a bira un sumpiña den wowo di esnan cu a kere cu Gobierno lo cay Nan no por verwerk ainda e retiro di Marisol

Desde diahuebs atardi, Parlamentario Ricardo Croes a bira e persona di mas comenta den boca di opositornan ( lesa AVP), kendenan ya tabatin botter di champagna pa celebra caida di Gobierno. Desde cu Parlamento di Aruba, dia 15 di October a trata un mocion di desconfiansa contra Marisol Lopes Tromp, unda Ricardo Croes a bandona sala di parlamento, tur cos tabata mustra cu tin un impase den coalicion di MEP-RED-POR. Mesora a cuminsa un campaña agresivo di opositornan ( AVP), unda a gasta masha hopi tempo pa busca tur sorti experto, haci tur sorti entrevista. Hasta politiconan morto a resusita, pa cuminsa prepara pa campaña, ya cu tur cos tabata mustra cu e impase aki lo no wordo supera. Gobierno di Aruba y Promer Minister di Aruba, cu tambe a constata e polemica riba e mocion, unda ta cuestiona su legalidad, a dicidi e ora, pa busca un otro caminda. E mocion pues no a wordo considera mas pa retira Marisol, pero a cuminza e proceso for di

Conseho di Minister. Den conseho di minister, 6 Minster a firma di no por traha cu Marisol. Rudy Lampe a abstene! Marisol no a acudi na e reunion y ta logico cu Marisol lo no firma e decision ey. Na un forma legal a manda e retiro pa Gobernador, kende na su turno a pidi Staten pa duna nan sentimento. Den un reunion di comicion central, MEP, POR y RED a sostene e decision di Conseho di Minister, maske cu diparti RED nan ta bisa cu nan no tin problema cu Marisol, pero na mes momento nan ta sostene e mayoria den coalicion cu si tin problema. Esaki pues a resulta e ora cu Gobernador a bay over na duna Marisol su retiro. E hecho aki a laga algun opositor y prensa na yoramento. Nan a dedica un siman pa crea tur sorto di instigacion, tur sorto di discordia, y tur sorto di redo, pa na final nan para wak con nan ilucion di caida di gobierno no a cristalisa. Mas cu claro esaki a produci poco rabia den nan curpa unda nan a cuminsa saca nan gal riba Ricardo Croes, tirando tur sorto

di palabra den su direccion. Nos ta conclui cu Ricardo Croes a keda consistente na tur momento y el’a declara tambe cu su persona no tin probelma cu Marisol y su sosten na e retiro ta mas bien basa cu e ta uni su mes na e mayoria di coalicion, unda tin 10 eybanda cu si tin un problema cu Marisol. Pues, laga nos splica un bes mas cu e mocion di parlamento cu a wordo tanto cuestiona, NO a wordo usa pa retira Marisol y

netamente pa evita polemica. A usa un otro proceso den ley, unda a retira Marisol. Nos ta kere cu opositornan y prensa asocia na AVP a haya un baño di awa frieu y nunca a kere of a biba pensa cu Prome Minsiter di Aruba lo cana un otro caminda. Es mas, ni Marisol a pensa esaki, pasobra ainda e tabata reta Prome Minister pa manda e mocion pa Gobernador, y no a pensa cu lo por retire na otro forma.

Tripulacion di Zr.Ms Groningen na Corsou ta den cuarentena Un miembro di e tripulacion di e bapor di defensa Zr.Ms. Groningen ta infecta cu coronavirus. E tripulacion di henter e bapor di guera ta actualmente den cuarentena preventivo. Inmediatamente despues di e descubrimento di e contaminacion, a tuma medidanan. Por ehempel, a tuma luga un investigacion di fuente y contactonan, segun

Defensa. E descubriimento y medidanan cuarentena no ta influencia den e estado operativo di Groningen, segun Defensa. Zr.Ms. Groningen a bin ta activo como stationschip den Caribe desde juli di 2020. E bapor ta wordo uza pa tareanan di Kustwacht, operacionnan di rescate, operacionnan antidroga y ayudo di emergencia.


4

Diasabra 24 October 2020

Dos piscado di Aruba perdi riba laman Centro di Rescate y Coordinacion di Kustwacht a haya un yamada diahuebs anochi di famia di dos piscado cu ta perdi riba lama. E dos piscadonan a sali for di cas diahuebs mainta cu nan boto Rubia, pa bin bek diahuebs atardi pa 4'or y mey. Famia di e piscadonan a tuma contacto cu Kustwacht pa haci un yamada pa un buskeda y rescate di nan famia riba lama. Kustwacht a dirigi e avion Dash y un Metal Shark mesora direccion di e supuesto localidad

di e boto Rubia, pero lamentablemente ningun di e unidadnan no a haya e boto. Diahuebs mainta y merdia e avion Das a bolbe haci un buelo di buskeda riba lama pa haya e dos piscadonan perdi. Den e buskeda Kustwacht ta haya colaboracion di Search and Rescue Foundation Aruba cu a yuda cu un avion civil. Locual ta haci e buskeda un reto ta e hecho cu e condicion di lama ta basta malo. Lama ta bruto cu hopi biento y olanan halto.

E Centro di Rescate y Coordinacion di Kustwacht a saca un notificacion pa barconan

riba lama tambe tin "sharp lookout" pa e boto perdi. Kustwacht y partnernan

cu ta colabora ta haci tur posibel pa logra localisa e piscadonan perdi riba lama.

Prome Minister Evelyn Wever-Croes:

DIA DI BISTI NA ROS EN CONEXION CU CONSCIENTISACION DI CANCER DI PECHO Un malesa duro cu no ta discrimina

October ta luna di conscientisacion di cancer di pecho y mundo henter ta para keto y reconoce tur esnan cu a fayece den nan lucha contra e malesa di cancer di pecho. Guereronan cu na final e curpa a cansa y nan ta awor na un miho luga caminda cu no tin sufrimento mas. Tambe nos ta reconoce e lucha di esnan cu awor ta luchando cu cancer di pecho, hende muhe y

hende hombernan. 23 di October 2020 ta dia di bisti na ros en conexion cu conscientisacion di cancer di pecho. Conseho di Minister diabierna a duna importancia na e dia aki y a bin cu un toke di ros como muestra di sosten y conscientisacion na e malesa aki. Prome Minister Evelyn Wever-Croes: “Sigui lucha, no give up. Na famianan tambe cu ta cuida di nan ser keri,

danki pa cuida di nan y sigui duna nan atencion, cuido, especialmente amor y cariño. Awe laga nos cada un compromete di combati cancer di pecho, y e forma mas efectivo ta, deteccion trempan. Samina bo mes regularmente, haci bo controlnan na dokter, of si mester mammogram of echo. Ami a haci mi mammogram e siman aki, e no ta facil, e ta poco

dolor, pero nos hende muhenan por hasta cu dolor di parto di un yiu, pues mas dolor cu haci un mammogram. Deteccion trempan ta aumenta e chensnan di un recuperacion hopi. Mas trempan bo detect’e, mas efectivo y sigur e tratamento lo ta. Y bo sa dicon bo mester controla bo mes, pa bo detect’e

lihe? Pasobra bo ta sima bo famia, y bo kier tey pa yuda nan den tur cos. Wel, e ora bo mester ta salud. Pero tambe pasobra bo ta stima bo mes, y p’esey tambe bo mester ta salud. Awe mi ta bisti na ros pa uni na e lucha contra cancer di pecho.


5

Diasabra 24 October 2020

Minister Xiomara Maduro ta informa:

Formalisacion di cooperacion entre sector publico y sector priva pa promove comercio y inversion - Aruba Trade Board

Recientemente a formalisa un acuerdo di cooperacion entre e organisacionnan Camara di Comercio, Aruba Trade and Industry Association (ATIA), Free Zone Aruba, Departamento di Relacionnan Exterior y Departamento pa Asuntonan Economico (DEZHI) pa institui un plataforma di consulta ‘Aruba Trade Board’ pa fortalece e competitividad di haci negoshi na Pais Aruba. Aruba Trade Board Minister Xiomara Maduro ta informa cu e organisacionnan aki ta brinda nan conocimento y experticio pa crea oportunidadnan di negoshi y comercio pa nos companianan local. Alabes hunto nan ta profila Pais Aruba na inversionistanan extranhero potencial y aporta na e diversificacion di nos economia door di atrae inversionnan di calidad y inovacion den sectornan economico nobo. ‘Aruba Trade Board’ ta un iniciativa di Departamento di Asuntonan Economico cu a start na aña 2017 y ta un accion den e Plan Strategico Nacional 20202022 cu tambe a wordo inclui den e Masterplan ‘Reposicionando nos Pais’.

Hunto

nos

por

logra mas

E mandatario ta informa cu e colaboracion estrecho den sector priva y sector publico ta sumamente positivo pa comercio di nos Pais y cu hunto nos por logra hopi mas cu individualmente. E dignatario ta subraya cu ya pa un temporada caba e organisacionnan aki ta trahando hunto den cooperacion cu otro den un forma inoficial den ‘Aruba Trade Board’. Esaki ta un muestra di e dedicacion di tur e organisacionnan envolvi pa yuda stimula nos economia.

Beneficio pa e sector di comercio Minister Xiomara Maduro ta enfatisa cu e formalisacion di e plataforma ‘Aruba Trade Board’ e organisacionnan lo tin mas autoridad pa agrupa nan trabaonan, realisa tareanan y organisa actividadnan cu lo yuda empresarionan local haci negoshinan nobo cu otro paisnan y atrae inversionnan den sectornan economico nobo. E mandatario ta desea tur cinco organisacion hopi exito y cu e cooperacion den Aruba Trade Board por sigui trece mas beneficio pa e sector di comercio y economia di Pais Aruba.


6

Diasabra 24 October 2020

Josephine Albertus (Simar):

Docentenan di Colegio San Nicolas kier nan pago di overtime structural. No ta algo di un biaha so, ta dreche y ta cla. Awor tabata tin tambe reunion diahuebs cu minister di enseñansa y a bisa cu e ta bay tira bista riba dje pasobra segun e no tin overtime den un scol di DPS.

Simar kier a trece claridad di un situacion cu a pasa na Colegio San Nicolas y dicon e docentenan tabata na Simar parti mainta. Segun presidente Josephine Albertus, diaranson Simar a wordo acerca pa e docentenan di Colegio San Nicolas, mirando cu nan a haya nan payslip y a ripara algo cu no ta cuadra. Sa cu den Covid tin hopi problema financiero y esey a buta e ora ey cu na e momento ey, ora cu aña escolar a cuminsa, e overtimenan no a wordo paga. Dia 16 di september a bin un carta caminda cu ta bisa cu lo tin cu e oranan di overtime cu a keda acorda lo wordo paga e luna aki. Awo, dia 16 di october a bin un carta di nobo di parti di Dienst Publieke Scholen unda cu ta bisa cu nan no lo por cumpli cu e carta di dia 16 di september, mirando e situacion di COVID y ta puntra pa e management

informa e team riba esaki. Segun Simar, e docentenan no a wordo informa. Door cu nan a haya nan payslip, nan a ripara cu e oranan no ta poni aden. E ora nan a bisa cu esaki ta algo cu segun nan, no ta cuadra. Nan a tuma contacto cu Simar y a bisa nan cu Simar lo yuda nan pa haya claridad. Esey a buta cu e ora ey diahuebs mainta a yama un reunion extra ordinario na Simar, entre 8’or y 10’or pa nan, e ora nan no tabata presente na scol. Tabata tin 23 docente di e team y por bisa cu esaki no ta algo di awo. A haya yamada di mayornan tambe cu ta puntra kico a pasa. Aña pasa na september tabata tin e mesun situacion, unda cu tambe e docentenan di Colegio San Nicolas y otro scol no a wordo paga. Ora cu a bisa tambe eynan, e docentenan a sali. Por a conta riba un man e cantidad cu a

bisa cu nan kier claridad y kier pa nan salario cu nan merece, cu nan a traha p’e, wordo paga. Diahuebs, cu por a wak un cantidad di maestro, si a mustra cu nan ta fada. Cu e COVID aki tin tanto cos cu a bin riba e maestronan y cu hopi amor, nan ta yega scol, ya caba dos luna sin haya nan overtime, ta bay scol tur dia y ta haci nan trabao cu amor. Awo ta haya sa cu riba dia di payslip nan no ta haya nan overtime y esey no ta husto. Loke e docentenan a haci diahuebs, nan a sali pa nan derecho, algo cu nan tin derecho riba dje. Nan a traha e oranan, nan merece di wordo paga. Por bisa cu mirando cu ta algo di aña pasa, unda cu a wordo bisa door di minister di enseñansa cu lo haci todo por todo pa percura pa esaki no pasa mas, e aña aki el a pasa atrobe. Esaki ta mustra cu den DPS tin un problema

No sa ki acuerdo a haci cu management. E docentenan a haya nan oranan riba nan rooster y mester ta paga. Loke e docentenan a haya mas erg ta, cu e no a wordo comunica na nan. Ora cu Albertus a haya e carta y tin skirbi cu DPS ta pidi pa informa e team, na un manera corecto y nan no a wordo informa. Door cu diaranson Simar a traha un carta y manda pa minister di enseñansa y e managment team di tanto DPS y Colegio San Nicolas, mainta di diahuebs a haya un carta bisando cu e pago no lo ta posibel y no sa ki dia, pero mas pronto posibel.

E docentenan kier sa ki dia. Aña pasa a bisanan mesun cos, manera payrol a cera caba, no ta minister ta dicidi ki dia financien ta paga of con e payrol ta bay. Aña pasa, den menos cu un siman, e docentenan a haya nan pago. E ora ey e docentenan actualmente tambe kier pa nan wordo paga. No ta solamente e docentenan di Colegio San Nicolas, sino tur e scolnan di DPS. Si wak e otro directivanan di scol, tur a haya nan overtime paga. Dicon nan si a haya nan overtime paga ye docentenan di DPS no. Eynan tampoco no por bay bek y bisa e docentenan cu ta un situacion, pasobra nan mes ta bisa dicon e colega di otro scolbestuur si a haya su pago cu el a traha p’e. Nan tambe pago.

kier

nan


7

Diasabra 24 October 2020

Parlamentario Edgard Vrolijk (MEP): Tin di tuma decisionan importante otro siman y atende cu leynan pa crea stabilidad den e pais aki! E siman cu ta bin lo ta uno unda cu parlamento pero tambe gobierno tin di tuma decisionnan importante den e proceso pa restart nos economia pero sigur tambe crea stabilidad den nos pais unda cu hamas nos por a biba di pensa cu un virus por a trece asina tanto chaos den un periodo asina cortico.

Jaarrekening 2016 – 2017 - 2018

Pa otro siman nos tin jaarrekening 2016, 2017 y 2018 pa aproba den parlamento p’asina nos por caba di cumpli cabalmente cu un di e puntonan di preocupacion di CAFT den consehonan.

Presupuesto supletorio

Ta di vital importancia pa atende y aproba e presupuesto supletorio p’asina por garantisa esnan riba fase y loonsubsidie cu nan por conta riba gobierno por lo menos te cu fin di aña y sigur tambe pa garantisa inversionan p’asina por yuda reactiva nos economia pero tambe garantisa stabilidad y asina por stimula mas inversion den nos economia. Y alabes nos prioridad ta pa percura pa pusha pa 2021 por habri nos cu speransa cu nos por tin otro pilarnan economico banda si nos turismo cu nos ta hopi optimista cu lo recupera liher.

Mester keda cla cu Hulanda

Nos por a tuma nota cu

nos Promer Minister Evelyn Wever-Croes ta hopi avansa cu negosacion cu Hulanda y sigur ta wak un luz na horizonte. Pa nos di parlamento ta hopi imporrante pa caba e negosacion aki pa por garantisa cu pueblo por ta trankil. Sigur cu lo ser inverti pa stimula sectornan nobo pero tambe lo tuma decisionan cu ta garantisa sostenibilidad pero sigur percura cu nos por ta prepara pa cualkier shock externo. Asina tambe nos ta percura pa tin un finansas sostenibel y percura pa locual a pasa di 2009 pa 2017 nunca mas pasa unda cu a hiba un maneho desatroso financiero cu hamas por ser ripiti.

Trinidad y Tobago ta descarta hundimento di bapor petrolero Nabarima Autoridadnan di Trinidad y Tobago a sigura diahuebs cu e bapor di almacenamento di Venezuela den Caribe, cu ta alberga 1,3 miyon di bari di crudo, cual daño a alarma organisacionnan ambientalista, ta “stabil” y “sin riesgo di hundimento.” “E embarcacion ta stabil sin riesgo visibel di hundimento,” e minister di Energia, Franklyn Khan, a bisa den un videoconferencia na Port-of-Spain. Ubica den e golfo di Paria den awanan di Venezuela cerca di Trinidad y Tobago, e bapor Nabarima a lanta preocupacion despues cu un organisacion ambientalista lo a difundi video y potret di e barco inclina, cu varios meter di su liña di flotacion hundi den lama. Dirigente y sindicalistanan petrolero Venezolano ta denuncia cu por provoca un “desaster

ambiental”, aunke Petroleos de Venezuela (PDVSA) a nenga previamente cu su estado por representa “un menasa pa e ecosistema di e zona.” Un ekipo di tres “experto” a aborda e bapor diamars despues cu e gobierno di Nicolas Maduro a duna luz berde pa esaki dialuna, e minister Trinitense a sigura. Hayasgonan a mustra cu “no tabata tin ingreso di awa den e bapor bisto pa e ekipo, loke ta nifica cu e ingreso reporta na comienso di september ya no ta existi,” Khan ta apunta. Un gruo di trahado di PDVSA a denuncia na augustus cu e barco tabata tin un inclinacion di 8% cu su sala di mashin inunda y su pompnan kima. E estatal a tacha na september e alarmanan como “fake news.” Segun Khan, e comitiva a reporta cu a realisa tareanan di mantenimento riba e bapor,

manera reparacion y reemplaso di pomp y motornan electrico di “ta necesario”, cu e expertonan a cataloga como “bastante satisfactorio.” PDVSA a cuminsa diamars na pasa e crudo almacena riba Nabarima cu e bapor Icaro, segun e gobierno Trinitense. Sin embargo, Khan a recomenda uza un barco di mayor embergadura, pues cu Icaro apenas por alberga un cuarto di e 1,3 miyon di barinan warda den e tankero. E expertonan a recomenda,

ademas, un bishita di siguimento di e bapor dentro di un luna. Trinidad y Tobago a dispone, obstante, na un plan di contingencia pa preveni daño den caso cu e carga di e tankero plama. Nabarima ta pertenece na Petrosucre, empresa mixto cu 74% di accionnan di PDVSA y 26% di e compania Italiano Eni S.p.A. PDVSA y Eni ta alega cu e sancionnan financiero imponi pa Merca riba Venezuela y su petrolero a obstaculisa e posibilidadnan di traslada crudo.


8

Diasabra 24 October 2020

Minister Xiomara Maduro ta informa:

CARTAC/IMF ta brinda asistencia na CBS pa revisa e cifranan di Consumer Price Index

- Minister Maduro a reuni cu sr. Walter Lane di CARTAC/IMF kende a bin pa brinda asistencia na Departamento di Estadistica CBS pa revisa e cifranan di Consumer Price Index CPI. E CPI ta un cifra importante cu ta wordo uza pa midi inflacion, pa indexa costo di bida den contractnan colectivo

y pa haci analisis economico y financiero, entre otro, pa stipula e crecemento economico nominal. A base di e recomendacionnan haci, CBS ta bay haci algun cambio den e calculacion di e CPI. Na november CBS lo bay publica e cifranan adapta di CPI

desde januari 2020 pa awor. Minister Xiomara Maduro ta gradici sr. Lane di CARTAC/IMF pa e asistencia y ta desea e profesionalnan di CBS exito cu e trabou importante di compila y interpreta data na bienestar di Pais Aruba.


9

Diasabra 24 October 2020

Pa garantisa trankilidad y den cuadro di un proceso disciplinario

A haci cambio temporal den maneho di Cuerpo di Bombero A institui un Managementteam

Relaciona cu un procedura disciplinario, awe a pone e Comandante di Cuerpo di Bombero, ing. Edward de Cuba, riba non-actief. E medida temporal ta den cuadro di un proceso disciplinario y pa garantisa entre otro trankilidad na pi’i trabou. Mientrastanto maneho di Cuerpo di Bombero

ta resorta den man di un Managementteam y cu suplentenan interino di e Commandante.

nan sindicato a demostra nan malcontento na Parlamento y na Bestuurskantoor.

No ta un secreto cu e maneho diario bou guia di e Comandante y su forma di comunica cu e personal di Brandweer no ta optimal y esaki a hiba cu varios biaha bomberonan hunto cu

Awe atrobe a tuma nota di un grupo grandi di e personal di Brandweer hunto cu nan sindicato SINBA na Bestuurskantoor, pa protesta contra desicionnan di e

Comandante y kehonan structural riba su funcionamento. Cuerpo di Bombero Aruba ta existi desde aĂąa 1976, como un departamento independiente. Prome cu esey e tabata parti di e trabounan di Polis. Awendia e ta conta cu como 132 empleado, di cual e mayoria ta

traha activamente den combatimento di candela y trabounan di rescate. E empleadonan ta parti den 3 diferente post, situa na San Nicolas, na Aeropuerto y na Tanki Flip. Pa aĂąa nan ta responde na mas o menos 1600 melding, cu ta varia entre combatimento di candela, rescate, yudansa special y trabounan na aeropuerto.


10

Diasabra 24 October 2020

Prome Minister Evelyn Wever-Croes:

Tankero NABARIMA:

E situacion na e momentonan aki ta bou control Prome Minister Evelyn Wever-Croes den conferencia di prensa di Gobierno di Aruba diabierna mainta a elabora riba e problema cu tin na e momento aki cu e tankero NABARIMA. E tankero aki cu tin un total di 1.3 miyon bari di crudo a accidenta dilanti costa di Venezuela. Aruba, prome cu e accidente aki ya tawata den un estado di alerta, ya cu e tankero aki tawata indica di ta bay sink, cual pa nos costa lo bira un situacion devastador. Rampen Bureau di inmediato a activa su estado di alerta y ta monitor e situacion.

Prome Minister a pidi Rampen Bureau pa busca un ekipo di “response” cual nan a haci pa en caso tal crudo cuminsa move den nos direccion, evitando asina pa e no afecta nos beachnan. WEB tambe mesora a institui un ekipo pa vigila y pa tuma tur paso necesario pa evita cu un derame por afecta e calidad di awa cu WEB ta produci. PDVSA cu no kier a perde e crudo, a manda un tankero AFRAMAX ICARO pa traspasa e crudo di NABARIMA pa ICARO y te cu diahuebs a logra di traspasa mita di e crudo. Cu e traspaso aki e nivel di riesgo pa Aruba ta baha

mirando cu esaki ta yuda pa e tankero aki tin menos chens pa kentel.

Prome Minister a indica cu e situacion na e momentonan aki ta bou control. Aruba ta keda si

den estado di alerta pa mira con e desaroyo di traspaso di crudo ta sigui.

KVK TA INFORMA CU DUNADO DI TRABOU SEMPER TIN E OPCION PA PONE SU NEGOSHI TEMPORALMENTE “DORMANT”

– Camara di Comercio y Industria Aruba (KvK) a comparti varios biaha su pensamento riba e pasonan cu Aruba mester tuma pa combati e crisis economico. Tin cu tuma varios pasonan pa reduci e “cost of doing business”, optimalisa procesonan cu entrepreneurs mester sigui prome cu nan por lanta un negoshi y ta hopi esencial pa e leynan laboral wordo flexibilisa mas pronto cu ta posibel. Tur e pasonan menciona ta importante pa por garantisa e chens di sobrevivencia di mas tanto negoshi posibel. Un recuperacion rapido di nos economia ta solamente posibel si por logra salba negoshinan di bay bancarota. Gastonan fiho di negoshi cu ta inclui mas cu solamente paga salario di e empleadonan lo keda existi, mientras cu e entrada di practicamente tur negoshi a reduci drasticamente. E circunstancia actual por conduci na e situacion cu e dunado di trabou ta opta pa para tur actividad economico di su compania. Tin algun opcion si un comerciante ta desea di descontinua su negoshi. E procedura pa cera un negoshi ta depende di e tipo di negoshi. Pa eenmanszaak y VOF, e opcion ta pa cancela e compania completamente.

Na momento cu un entidad legal (por ehemplo un NV of VBA) stop di ta economicamente activo, e doño tin basicamente dos opcion. E por opta pa pasa den e procedura di “ontbinding” di e compania, pero e por scoge tambe pa “opheffing” di e compania. Den caso cu e doño ta convenci cu e negoshi mester wordo cera temporalmente, pero cu den futuro e compania lo ta activo atrobe, por opta pa opheffing. Esey ta nifica cu ta pone e negoshi riba status dormant (“actief zonder onderneming”), pero e entidad legal mes ta keda existi. E doño ta sigui paga e contribucion anual na KvK y tambe haci declaracion na Departamento di Impuesto (DMP). E beneficio grandi di pone un negoshi temporalmente dormant na KvK ta cu esey ta habri e posibilidad pa por reactiva e negoshi na cualkier momento, sin tin cu pasa atrobe door di e proceso di lanta un entidad legal nobo. Tambe ta declara na DIMP cu e ingreso ta nihil. Si no tin intencion pa reactiva e negoshi den futuro, y no kier tin nada mas di haber cu e compania, e ora mester cuminsa e proceso di ontbinding. E negoshi ta wordo likida, dus no

mester paga contribucion anual mas, tampoco entrega declaracion na DIMP. Por haci cancelacion via “MijnKvK-account” online, of por haci un cita pa pasa na KvK pa wordo yuda personalmente. E pasonan pa cera un negoshi ta poni detayadamente riba e website di KvK, den e seccion di FAQ. Pa lesa mas tocante ontbinding y opheffing di un compania, por bishita nos website: https:// arubachamber.com/pages/faq R3 What to do when I want to discontinue my business? Aruba, 23 di october 2020 Camara di Comercio y Industria (KvK)


11

Diasabra 24 October 2020

Merca ta uni na e pacto mundial contra abortus Merca a firma diahuebs un declaracion contra abortus hunto cu mas di 30 pais cu ta representa mas di 1600 miyon di persona. Di anochi pa mainta, muhenan di Polonia a sali riba caya pa protesta contra represion di e derecho na abortus den e pais aki. E secretario di Estado Mike Pompeo y e secretario di Salud Alex Azar, a participa den un ceremonia virtual di firma di e “Declaracion di Consensus di Ginebra.” Egipto, Uganda, Brasil, Hungria y Indonesia a copatrocina e pacto hunto cu Merca. Trinta y dos nacion a firm’e. E declaracion no vinculante ta bisa cu ta busca pa mehora e salud di e muhenan, preserva bida humano y fortalece e unidad familiar. “Nos, e representantenan di nos nacionnan soberano ta declara esaki cu amistad y respet mutuo, nos compromiso di traha hunto pa: Reafirma cu no ta existi e derecho internacional na abortus,” e declaracion ta bisa. “Bao di liderasgo di presidente Trump, Merca a defende e dignidad di bida humano tur caminda y semper,” Pompeo a bisa den su declaracionnan durante e firma. “Tambe nos a monta un defensa sin precedente di e no nacinan

den exterior.” Abortus a lanta e votantenan conservador den cada eleccion y a pasa riba prome plano den e ultimo simannan cu e nominacion di Amy Coney Barrett pa e presente Donald Trump pa reemplasa e icono liberal Ruth Bader Ginsburg den Corte Suprema. E democratanan a interog’e riba abortus memey di temornan cu e historico fayo Roe versus Wade por a anula si confirma esaki. Despues cu a anuncia e firma di e Declaracion di e Consenso di Ginebra, e senador Ben Cardin, democrata pa Maryland, miembro di e Comite di Relacionnan Exterior di Senado,

a bisa cu e tabata “perturba” pa e anuncio y tabata tin miedo cu e accionnan di Merca ta mina e derecho di miyones di persona. “E Declaracion di e Consenso di Ginebra ta purba di mina e acuerdonan fundamental di derechonan humano y e salud di muhenan y e derechonan reproductivo aki na cas y rond mundo,” Cardin a bisa den un comunicado. “Afortunadamente, e matrimonio entre personanan di e mesun sexo y abortud ta sigui ta legal na Merca.” Na Warsaw, e capital Polaco, multitudnan a protesta despues cu Corte Constitucional di e

pais aki a dictamina cu abortus debi na defectonan fetal tabata inconstitucional. Polonia ta awo tambe signatario di e Declaracion di Consenso di Ginebra. E decision di corte Polaco a prohibi un di e poco fundamentonan legal disponibel pa interumpi un embaraso den e pais mayoritariamente Catolico. Una bes cu e fayo drenta na vigor, lo nifica cu abortus solamente lo ta permisibel na Polonia den e caso di violacion, incest of un menasa pa salud y bida di e mama.

Training di Codigo di Proteccion y Signs of Safety den full swing pa tur centro di cuido.. Aruba: Ayera 22 di october a cuminsa cu e presentacion y training di Codigo di Proteccion y Signs Of Safety (SOFS) na tur lider di e centronan di cuido na Aruba cu ta registra na Fundacion Pa Nos Muchanan. E training intensivo aki lo tin un duracion di 3 dia, caminda un total di 121 centro di cuido (creche) lo participa. Durante e training aki participantenan lo ricibi tareanan interactivo y tambe casonan di abuso di mucha como ehempel, pa asina por practica na aplica e teoria y metodonan

necesario. E meta di e training aki ta pa duna tur centro di cuidon e "tools" necesario pa por señala y anda cu situacionnan y tambe casonan di abuso di mucha. Dia 27 di october lo bay cuminsa cu e di 2 grupo di e centronan di cuido. Tur dos proyecto di Codigo di Proteccion y Signs Of Safety (SOFS) ta cay bou di auspicio di Sociaal Crisis Plan y tin e meta primordial pa ekipa tur e lidernan di creche

cu e conocemento y proceduranan pa por anda y maneha cu situacionan y casonan di abuso di mucha entre 0 pa 4 aña, na un manera mas eficiente y efectivo. E vision di Sociaal Crisis Plan cu e implementacion di e Codigo di Proteccion y e metodo di Sings Of Safety ta, pa yega na un sistema uniforme y adequado den cuadro social, hudicial, enseñansa y salubridad cu lo yuda na reduci e cantidad di casonan di abuso di mucha en general.


12

Diasabra 24 October 2020

Prome Minister Evelyn Wever-Croes:

Negosacion cu Hulanda:

CAMBIONAN HOPI IMPORTANTE PA GOBIERNO POR YEGA NA ACEPTA E PAKETE Prome Minister Evelyn Wever-Croes durante conferencia di prensa di Gobierno di Aruba diabierna mainta a informa cu e negosacion cu Hulanda ta andando cu menos intensidad y ta bayendo den bon direccion. Prome Minister a indica cu tin 3 cambio cu pa Gobierno ta hopi importante pa por yega na acepta e pakete. E prome cambio, Gobierno no ta papia mas di fiansa pa 3de of 4de tranche sino di loke Aruba mester te cu December 2020. Esaki ta pa evita discusionnan manera cu tawata tin na september. E suma aki ta 3de y 4de tranche combina, kitando e suma cu Aruba a haña riba

mercado local. E di dos cambio ta cu ta bay bin un lid nobo den articulo 4-2 di e Rijkswet di entitad caminda ta para explicitamente cu e entidad lo no por haña autoridadnan di Gobierno ni di Parlamento. Cu esaki e autonomia di nos pais, Gobierno y Parlamento ta garantisa. E di tres cambio ta cu despues di 3 aña ta bay bin un “evaluatie bepaling” y a base di e evaluacion por bin posibel cambio pa e siguiente tres añanan. “E cambionan aki ta kita sigur hopi preocupacion di gobierno. Na e momento aki Gobierno ta sperando e texto

final pa por mira e dos cambionan aki den e ley. Tambe Gobierno ta en espera di un ‘advies’ di CAFT pa cu e suma necesario te cu december. Mi lo tene comunidad

altanto una bes cu tin mas informacion. Gobierno ta trahando diligentemente pa keda cla mas lihe posibel. Gobierno tin fondo finaciero disponibel te

cu mita di november y pa e motibo aki ta trahando pa caba prome cu e periodo aki, Prome Minister Evelyn WeverCroes a duna di conoce.

Gobierno di Aruba a formalisa un cooperacion cu sector priva pa promove comercio y inversion -ATB Diahuebs ultimo Departamento di Asuntonan Economico, Comercio y Industria a firma un acuerdo di cooperacion cu Camara di Comercio, Aruba Trade and Industry Association y Free Zone Aruba NV pa asina formalisa e Aruba Trade Board. Esaki ta un cooperacion entre e organisacionnan aki pa asina sostene e comercio local cu kier haci negoshi pafor di Aruba. Parti di e cooperacion tambe ta pa sostene e diversificacion di e economia di Aruba door di atrae inversionnan di calidad y innovacion den sectornan economico nobo. Departamento di

Relacionnan Exterior tambe ta forma un rol importante den e cooperacion aki. Di hopi tempo caba, den un manera inoficial, e organisacionnan aki ta traha hunto den e Aruba Trade Board pa agrupa nan conocimento y expertisio pa trece oportunidadnan di negoshi y comercio pa nos companianan local y ta traha hunto pa profila Aruba na inversionistanan stranhero potencial. Cu e formalisacion aki, e plataforma aki di Aruba Trade Board lo tin mas autoridad pa agrupa nan trabaonan, realisa tareanan y organisa

actividadnan cu lo yuda empresarionan local haci negoshi ncu otro país(nan) y atrae inversionnan den sectornan economico nobo. Cu e formalisacion aki tambe gobierno di Aruba ta cumpli

cu e proposicion di e Masterplan ‘Repositioning our Sails’ pa duna e economia di Aruba durante e pandemia aki un impulso. Ademas ta cumpli cu e accion delinea den e Plan

Strategico Nacional di Aruba pa formalisa un Aruba Trade Board. Riba e potret por mira e miembronan durante e reunion via Zoom cu a formalisa e cooperacion publico-priva.


13

Diasabra 24 October 2020

Booshi Wever:

HULANDA Y ARUBA A HABRI E CAHA DI TRIKI PA GOBIERNO NO CAY??? E deseo ferviente di e partido mas grandi di coalicion pa core cu un minister a wordo cumpli. E permanencia di sra. Marisol Lopez-Tromp a keda seya cu e decision di un reunion di Comision Central, yama den pura pa atende un peticion di Gobernador, pa scucha e "sentimento" di Parlamento riba e peticion di Prome Minister pa retira e minister. E peticion di Gobernador tambe ta cera un discusion riba e mocion anti-democratico y anti-constitucional cu particularmente presidente di Parlamento sr. Thijsen y lider di fraccion di MEP sr. Tjon a defende cu alma y cuerpo. Un mocion y acto anticonstitucional cu hasta nos Prome Minister a pidi pa no worry cu si e ta legal of ilegal. Un actitud hopi dictatorial di parti di Presidente di Parlamento cu by the way a mustra hopi alivia, pasobra e intervencion di Premier cu ayudo di Gobernador a nifica cu su credibilidad huridico como tambe como Presidente di Parlamento a scapa pa awor di un condena di pueblo. Kico realmente tin tras di tur e spectaculo aki? Kico tur ta e motibonan pa core cu sra. Lopez-Tromp? E piscamento cu harpun, tabata mas bien e excusa pa core cu e minister, pasobra e minister tabata practicamente di acuerdo cu e intencion pa yuda e piscadonan. Tur cos mas bien a cuminsa na momento cu sra. Lopez-Tromp a denuncia cosnan straño cu su propio antecesor a haci e.o. na Dump y Serlimar, pero tambe na otro departamentonan. E minister a sinta na januari y ya pa mei caba tabata tin e rumor cu lo bay core cu n'e. Na juli a purba, pero ey tampoco no por a yega leu. Y awor aki na oktober, por fin a logra, pero den un forma mesquino. Mientras cu na juni tabata partido POR mes cu a purba di haci esaki, na oktober ta partido MEP ta esun cu a tuma e batutu aki over. Tanto Andin Bikker como Alan Howell a declara diahuebs cu nan a keda sorpresa cu e mocion. Tin palabracion tras di cortina entre MEP y POR unda RED no ta parti di esaki? Ta

e Scorpion Otmar Oduber kier regla cuenta cu e minister Lopez-Tromp y lo a exigi esaki for di MEP? Dicon e cartera di e minister Lopez-Tromp, cu ta di partido POR, awor ta bay pa Prome Minister? Pues POR lo no nombra un minister mas? Esaki ta loke a wordo negocia? MEP lo percura, hasta na un forma mesquino y anti-constitucional,pa baha e minister, pero cu e condicion cu nan ta haya e cartera? Kico lo para cu e investigacionnan cu mester a cuminsa na Serlimar cu minister Lopez-Tromp a anuncia y a inicia? Asuntonan straño cu Prome Minister, cu su cara di “yo no fui”, pa di tanto biaha ta bisa cu e “no sa di nada”? E mocion di MEP pa baha e minister a resulta di no tin ningun balor. Gobernador a haci uso di un peticion pa retira minister Lopez-Tromp NO pa motibo di e mocion di parlamento, pero pasobra ministernan cu excepcion di minister Lampe a duna di conoce cu no por traha mas cu minister Lopez-Tromp. Gobernador na su lugar a aserca Parlamento pa verifica nan sentimento pa retira e minister. Ma no ta esey a wordo vocifera den e mocion ILEGAL? UPP ta convenci cu Hulanda ta hinca tras di e maniobra pa retira e Minister. Gobernador lo a busca conseho serca gobierno di Reino, den e caso aki secretario di Estado Knops, pa guia con pa resolve e dilemna aki di un forma adecuado. UPP tambe ta convenci cu Minister-President lo mester a aserca Knops pa un intervencion hulandes evita cu gobierno POREDmep lo mester entrega su retiro. UPP ta convenci cu e intervencion di Gobernador tabata necesario pa defende interes hulandes na prome lugar. Si gobierno cay awor aki, esaki lo nifica otro elecion, otro tardansa pa Hulanda por ehecuta su CHE y Raft posibel obstaculo si un gobierno nobo no cumpli cu e condicionnan indecente hulandes. Loke a logra ta un “win win” pa MinisterPresident y pa Hulanda. E ganashi pa gobierno ta evidente. E ganashi pa Hulanda

tambe. Aruba lo bay di acuerdo cu tur e exigencianan hulandes y evita pa gobierno cay. Pronto nos lo bay tende cu Aruba a yega na un acuerdo cu gobierno Hulandes. Y cuidou cu esey ta ta e caso. Nos ta bende nos autonomia pa puesto di un minister (den e caso aki baha un minister) mescos cu e 128?? Ya awe Prome Minister a indica cu tur cos lo ta cla, pero kier djijs lesa e texto. Preguntanan cu sigur den e simannan aki nos dilanti nos lo bay ta hayando contesta. Apesar cu nos por biba cu e trayecto constitucional awor si a wordo practica manera cu lo mester ta, e pregunta ta kico a pasa cu Ricardo Croes di RED, kende no ta eens, pero ta eens toch pa e minister bay. Acaso tin un promesa haci na Ricardo Croes riba e tereno di CANABIS? E siman aki Prome Minister, despues di a bisa cu e aña aki lo no realisa nada mas riba e tereno aki, diripiente tabata hopi positivo cu logronan grandi a wordo haci pa por inicia cu esaki, kizas pa fin di aña ainda. P’esey actitud di Ricardo Croes a bolbe cambia? Un actitud hopi ambivalente! Den pasado un politico Hulandes a wordo yama “FLIP FLOP”, esaki ta aplicabel aki tambe?


14

Diasabra 24 October 2020

Sectornan cu participacion balioso den sesion ‘Turismo den Perspectiva’ realisa pa AVP

– Un sesion informativo tipo brainstorm titula ‘Turismo den Perspectiva: Scucha, Pensa, Recupera Mihor’ a tuma luga diahuebs anochi na Renaissance Convention Center. E evento tabata organisa pa Partido AVP hunto cu Fundacion Mito Croes pa Estudionan Social Cristian Aruba, Fundacion Instituto Digna Lacle Herrera pa Formacion Politico y Plataforma Hobennan Profesional. Lider di partido AVP Mike Eman a habri e encuentro señalando e retonan cu industria di turismo ta afronta y lo sigui afronta den e añanan nos dilanti; motibo clave pa cual tin mester di un reunion di e tipo aki caminda ta sinta cu gremio hotelero, comercial y di labor pa dialoga intercambiando puntonan di bista y yega na solucionnan. E meta ta pa “scucha comunidad, recoge pensamento y traduci e ideanan den un plan di recuperacion,” Eman a señala bisando tambe cu historia a mustra cu na varios ocasion Aruba mester a bini hunto pa afronta retonan, y lo bolbe haci esaki. James Hepple, ex director di Aruba Hotel & Tourism Association (AHATA) y actual director di Tourism Analytics, un

compania priva a duna presentacion cu cifranan concreto. Hepple a menciona con e crisis di Natalee Holloway a tuma 3 aña pa recupera di dje, loke por ta un indicacion pa futuro. E pronostico di ATA ta den mesun liña cu esnan pa región di Caribe, mientras cu AHATA ta pronostica un promedio di 45% di ocupacion y ainda ningun hende por bisa kico ta bay pasa cu industria di turismo crucero. Tambe Hepple a menciona cu por spera un reduccion di inventario di cambernan di hotel entre e di dos y e di tres trimester di 2021. Presidente di Camara di Comercio y Industria (KVK), Satish Daryanani a hiba palabra cu recomendacion pa enfoca nos esfuerzonan pa atrae gruponan di tamaño chikito y mediano, mescos cu gruponan niche pa crea un miho prestacion pa comercio local. Daryanani tambe a indica cu Aruba mester realisa lo mas pronto posibel cu mester prepara y adapta pa tecnologia caminda e consumidor semper ta den control di su experiencia pa medio di aplicacionnan ‘on demand’. “Nos por sali dilanti, pero tur hende tin cu aporta,” el a conclui bisando. Comerciantenan Uni Aruba tabata representa

den figura di Francis Saladin y Randall Croes, caminda e ultimo aki a hiba palabra. Croes a cuminsa na bisa cu e crisis aki a demostra cu no por sigui ta dependiente di un solo mercado; mester diversifica. Tambe a menciona cu ta necesario un moratorio riba camber di hotel pa resguarda e longevidad di propiedadnan existente. Den aspecto di mercadeo di Aruba, ta primordial pa eleva e presencia di nos isla den social media y adapta nos facilidad y atraccionnan na e mercado di nivel halto cu nos ta desea di atrae, pa por brinda ‘value for money’. Jan van Nes di Aruba Gastronomic A s s o c i a t i o n /A r u b a Food & Beverage Association, como un di e industrianan mas afecta na nivel mundial cu caída di 75% den benta. “Nos no kier reconoce cu algun hotel lo cera, pero nos mester ta realístico cu esey lo pasa.” Den futuro ta wak disturbio social dor di e miles di hende riba FASE, loonsubsidie pasono sa kico ta bay pasa cu esakinan despues di december. Ademas di e caida den turismo, e sector di horeca ta afronta obstaculonan for di entidadnan publico manera DPL y Dimas den nan operacion.

Anselmo Pontilius tabata hopi cla ora di enfatisa cu ora di eleccion gobernante y politico su atencion ta den campaña y no den soluciona problemanan. “Mester di un acuerdo nacional awo!” el a declara. Na mes momento mester un campaña den comunidad pa conscientisa riba austeridad pa ahusta na e realidad nobo y cu no por sigui hiba mesun estilo di bida cu antes. “Nos no tin tempo pa papia” paso hopi compania ya a indica cu lo cera si loonsubsidie stop. E sesion a conclui cu un espacio caminda

comision organizado consistiendo di drs. Rene Herde, Marksonn Maduro, Robert Candelaria, mr. drs. Richard Arends, mr. Gerlien Croes, Jennifer Arends Reyes y Mike Eman por a haci pregunta y tur presente por a dialoga riba e ideanan cu a bin dilanti. Similar na e rapport elabora riba base di e sesion di brainstorming riba COVID-19 realisa algun luna atras, e comision organizador lo prepara un documento c uta inclui e puntonan principal treci dilanti ademas di e conclusion y propuestanan factibel.


15

Diasabra 24 October 2020

"De Schrik van Den Haag"

Clyde van Putten ta e gran ganado na Sint Eustatius

E resultadonan di e eleccion di Eilandsraad di Sint Eustatius, despues cu a conta e

votonan di preferencia, a resulta di ta ainda mas marga pa politiek Den Haag pa loke ta e victoria

di e Progressive Labour Party (PLP). E impulsor di e listanan Clude van Putten, kende Hulanda ta considera e personificacion di añanan di mal maneho, a wordo declara e "votante" cu 171 voto. Por lo menos e ta asina doloroso pa Den Haag ta e composicion di e Eilandsraad nobo. Esaki ta exactamente loke prome cu e intervension na februari di 2018, ora cu e secretario di Estado Raymond Knops (BZK), a retira

henter e administracion local debi na un "gran descuido di e tareanan." Cu e resultado aki y e popularidad no disminui di Van Putten, Den Haag, cu ta lucha pa un mayor autogobierno pa Sint Estatius, e poblacion parce di tabata kier a castiga Den Haag pa e falta di mehoracion (visibel) desde cu un ehercito chikito di funcionario Hulandes, dirigi pa un regeringscommissaris, a conta cu un presupuesto generoso, a tuma e poder.

Cu un 76,9%, e participacion tabata un 12% mas halto cu den e ultimo eleccionnan na e conseho insular di 2015. Di e 1.586 votonan conta, 38% a emiti pa poder. PLP ta ocupa 3 di e 5 asientonan, e Partido Democrata 2. Eilandsraat no tin hopi pa bisa te asina leu. No lo tin un Bestuurs College y e unico na cual lo permitip a tuma decisionnan lo sigui ta pa e Regeringscommisaris Marnix van Rij.

Press Release: Respaldo & Jordan Ling Foundation Psycologo Giullita Anthony Con pa inverti den bo propio Salud mental

ruba 22 October 2020: Como parti di e luna di conscientisacion di Salud Mental, Fundacion Respaldo y Jordan Ling Foundation ta sigui cu e serie di programanan informativo. Na e radio emisora Hits100 FM, durante e Entrevista di Dia, Giullita Anthony, Gezondheids Zorg Psycholoog a amplia riba e tematica di salud mental. Giullita a studia e profesion di Psicologo na Hulanda y despues el a specialisa pa por trata varios transtorno cu ta relata na salud mental. Pa loke ta e tema 'Inverti den Salud Mental', cual ta e enfoke di e luna di conscientisacion di e aña aki, e psicologo a splica cu locual un persona por haci pa inverti den salud mental ta purba preveni y hasta busca ayudo ora cu tin problema. Esey ta algo cu tur hende ta lubida, pero den e sociedad di awendia ta hopi importante pa haci 'self-care', tuma tempo pa por recarga y sigui biba. Giullita Anthony a añadi cu si un persona ta ripara cu algo no ta bon cu ne ta importante pa bay bo docter di cas y puntra pa ayudo. Un persona por haya sa cu su salud mental no ta bon door di ripara cu su bida no ta bay manera e ta spera. Un di e transtornonan cu na Respaldo ta mira hopi ta depresion y esaki ta manifesta cu entre otro sinti 'down', no ta sinti contento, y te hasta cu pensamentonan di no kier biba mas. Ora cu ta cuminsa ripara situacionnan asina ta momento pa bay papia cu bo docter di cas, asina Psicologo Anthony a remarca. Sr, Croes a puntra pa algun tips cu e Psicologo

Anthony por recomenda. “Si y un di e tipsnan ta; wak bo mesun energia y compara bo energia cu esun di bo telefon celular. Hopi biaha nos ta wak cuanto porciento di bateria nos telefoon tin pero nos ta lubida di observa e energia di nos propio curpa. Tambe mester wak si ta drumiendo suficiente, si a come bon, si bo a cuida bo mes. Practica un actividad tambe ta masha recomenda manera cana, landa, haci algo cu bo ta disfruta. Keda activo fisicamente. Lesa buki, practica un arte. Locual na Respaldo nos a ripara durante e pandemia ta cu e mesun hendenan cu tabata wordo atendi caba ta bin bek, como tambe hendenan cu ta biba nan bida normal, pero cu por tawata tin un vulnerabilidad pa haya un transtorno. Durante e pandemia tambe ta constata e vulnerabilidad pa haya un depresion. E actividadnan di custumber no tey mas y esey ta causa stress y e persona ta cay den un depresion. E hendenan cu tabata tin problemanan caba of cu tabata tin vulnerabilidad caba pa haya problema ta nan ta acerca Respaldo aworaki, asina Anthony a señala. Ta trata di personanan den un rango di edad entre 18 y 75 aña. Cada persona y nan transtorno ta wordo trata diferente. Tin personanan cu ademas di un depresion tambe tin problemanan social, laboral, financiero, familiar, a splica. Locual nos ta lubida hopi biaha ta cu nos ta na bida. Nos haci nos mes hopi ocupa cu trabao, yiunan, pareha y tur otro cos y ta lubida nos mes", Giullita Anthony a expresa. "Si bo no yuda bo mes, bo no por tey pa otro

hende, bo no por tey pa bo trabao y bo no por haci tur e otro cosnan", el a agrega. Ta bon pa señala cu Respaldo ta conta tambe cu un departamento special pa atende cu hobennan. Si abo como mayor ta pensa cu bo yiu mester ayudo, bay docter di cas y puntra pa ayudo. Awendia tin hopi influencia di social media y tin hopi bullying como tambe acoso online ta sosode. E profesionalnan di Respaldo lo por yuda e hobennan con pa anda cu e situacionnan aki cu no solamente ta presenta den bida real pero tambe online. A constata cu na Aruba no ta gusta papia di salud mental pesey ta necesario pa percura pa abo cuida pa bo mes y si bo por hacie prome cu bo tin un problema cu salud mental, haci’e", Giullita Anthony a declara durante e entrevista interesante aki riba e tema di salud mental. Keda pendiente pa mas temanan relevante durante e luna di conscientisacion di salud mental.


16

Diasabra 24 October 2020

Pa crea concientisacion di Cancer di Pecho:

Empleadonan di Aruba Bank ta bisti na roos

ruba - 24 October 2020: Durante di luna di october 2020,

inter naciona lmente reconoci como Breast Cancer Awareness

Month, empleadonan di Aruba Bank ta bisti na roos pa yuda crea concientisacion di Cancer di Pecho.

y pa recauda fondo pa investigacion riba su causa, prevencion, diagnostico, tratamento y cura.

of famia di victima. Intencion di e campaĂąa aki ta pa educa riba e importancia di haci testnan tempran.

Breast Cancer Awareness Month ta un campaĂąa internacional di salud organisa pa diferente organisacion di cancer di pecho tur luna di october, pa conscientisa riba e enfermedad aki

Na Aruba e campaĂąa aki andando caminda cu diferente instancia ta brinda informacion y sosten na esunnan cu di un manera of otro ta afecta pa cancer na pecho, sea victima

Empleadonan di Aruba Bank, e banco cu ta carga nomber di nos pais, ta para un rato keto pa mustra solidaridad y sosten na e bon causa.


Pagina 17

Diasabra 24 October 2020

SURINAME TA NA SUELA Y YA NO POR PAGA INTERESNAN Suriname ta atravesa un periodo economico hopi dificil. E pais no por cumpli cu su obligacionnan di pago y a solicita na creditornan un surceance van betaling. E pais no por saca awo un suma di 26 miyon di dollar. E gobierno di Suriname a anuncia esaki diahuebs anochi. E culpa di e malestar financiero a cay riba e gobierno anterior, encabesa pa Desi Bouterse. El a laga un economia cu ta "den condicionnan financiero extremadamente malo," e Minister di Finansas a skibri. E crisis di corona a pusha

e pais ainda mas den e abismo financiero, loke ta nifica cu ta spera un deficit presupuestario di rond di 20 porciento e aña aki. Debi cu a alcansa e fondo di finansas y Suriname no por pidi placa presta na e momentonan aki, tin cu ignora e pago di interes. Ta un pago di 26 miyon riba un prestamo di 550 miyon di dollar. Suriname ta paga anualmente un interes di 9,25 porciento riba e prestamo aki. 30 dia di alivio E Gobierno ta probechando e periodo di gracia di 30 dia cu e bono ta ofrece. E pais tin mester di e tem-

po aki pa concreta acuerdo cu creditor y autoridadnan internacional cu e fin di haya un solucion. Suriname ya ta den consulta cu Fondo Monetario Internacional (IMF) pa obtene prestamonan eynan. Kier a logra esaki a cambio di reformanan di gran alcance cu lo mester garantisa un mayor crecimento economico y mas ingreso fiscal, pa e pais por cumpli cu su obligacionnan den futuro. Salario di funcionarionan publico Tambe tabata evidente con profundamente e es-

tado di Suriname ta den problema, ora cu e pais ya no por simplemente paga salario di e ambtenaarnan. Pa haci esaki, mester a pidi placa presta na banconan localo, minister Blok di Relacionnan Exterior a skirbi na Tweede

Kamer na principio di e luna aki. Pa haya placa barata, e gobierno di Suriname tambe ta investigando si e placa por wordo recauda di empresarionan, incluyendo e empresarionan Suriname na Hulanda, Blok a skirbi.

TRUMP TA SIGURA CU E TA "E PERSONA MENOS RACISTA DI E SALA", E TA COMPARA SU MES CU ABRAHAM LINCOLN Y BIDEN TA CONTEST'E CU UN SARCASMO Durante e ultimo debate presidencial, Donald Trump y su rival democrata, Joe Biden, a aborda e problema di racismo y a discuti riba Black Lives Matter. Como respuesta na un pregunta di e moderador riba algun declaracion caminda cu e ta afirma cu e movimiento aki ta un "simbolo di odio", Trump a insisti cu e lo ta e "persona menos racista den e sala aki." Como contesta, Biden a acusa e republicano di "tira palo den e candela racista" y a haci un joke bisando: "E "Abraham Lincoln" aki ta un di e presidentenan mas racista cu nos tabata tin den historia moderno," na referencia na algun declaracion di Trump caminda cu e ta compara su mes cu Lincoln, e mandatario cu a aboli esclabitud den e pais Norteamericano. "Mi no a bisa: "Mi ta Abraham Lincoln." Mi a bisa: "Desde Abraham Lincoln ningun hende a haci loke ami a haci pa e comunidad negro," Trump a contesta. Su palabranan tabata haci eco na un di e declaracionnan realisa na principio di e aña, ora cu e politico republicano a bisa cu el a haci

mas pa e comunidad negro cu cualkier otro presidente di e nacion, prome cu el a agrega: "Laga nos laga Abraham Lincoln un banda." Di su parti, Biden a insisti cu na Merca ainda ta persisti un racismo sistemico, pero a sigura cu e tin un plan concreto pa supera e problema aki.

PUEBLO A H HAÑA SU PEN BEK

Pa kualkier informacion solodipueblo@gmail.com of

☎ 585-9500


Pagina 18

Diasabra 24 October 2020


Pagina 19

Diasabra 24 October 2020

Parlamentario Richard Arends (AVP)

Empleo, recuperacion economico y aspectonan social ta e retonan berdadero di nos pais Segun Arends, mirando e situacion den cual nos ta bibando aden aworaki, e posponemento di tratamento e reunion publico aki, na unda lo a trata presupuesto supletorio 2020 dialuna ultimo, ta contribui na e incertidumbre cu nos ta bibando aden caba. “Nos ta na luna di october y nos no a ni ricibi e najaarsnota – informe di ehecucion di prespuesto di aña 2020 – y mucho menos e prespuesto pa aña 2021,” Parlamentario mr. drs. Richard Arends di fraccion di AVP a bisa durante entrevista. “Nos por wak cu nos hermana isla Corsou si a logra trata su presupuesto 2021 y nos ainda ta pega na presupuesto supletorio 2020.”

lamentario, gobierno ta mantene un silencio hermetico pa loke ta trata su maneho riba e parti aki.

No ta desconoci cu gobernacion di Aruba ta bibando momentonan di incertidumbre y duda riba tereno politico. “Ainda no tin movecion pa loke ta trata e posicion di Gobierno di Aruba pa cu Hulanda. For di September no a tende nada mas, excepto cu Corsou lo a yega na un acuerdo y Hulanda ta sigui su rumbo. Parlamento di Aruba lamentablemente no ta wordo informa riba unda nos ta cu e negociacion nan.”

Segun Arends, Aunke cu e caida economico ta menos fuerte, su efecto riba finansa publico, eco-

“Nos tur cu ta biba na Aruba ta ripara cu recuperacion economico ta bayendo hopi mas lento cu a wordo premira inicialmente y na momento cu a habri frontera nos tabata sa cu nos lo bay tin retonan di saludbridad publico cu a resulta den un di dos ola di contagio di COVID-19 hopi grandi,” Parlamentario Arends a splica. “Ta desconoci pa nos kico lo ta e maneho si bin un di tres brote di contagio y kico nos a siña di e prome dos brotenan pa por contene e contagio mihor.” “E recuperacion lento cu Aruba ta experienciando tin retonan enorme pa comercio, actividadnan economico nobo, empresanan mediano y chikito y horeca cu ta esunnan mas afecta den e periodo aki,” Parlamentario Arends a enfatisa. “Tambe e retonan riba mercado labora, cu ta parce di ta e olifanti blanco den sala cu tur hende ta wak, pero niun hende ta papia di dje.” A pesar di e preguntanan hasi por escrito pa e par-

Den luna di maart Gobierno a presenta un presupuesto teniendo cuenta cu un worst case scenario cu a resulta den e un deficit di 1.6 biyon florin. “Fraccion di AVP a boga pa e presupuesto wordo presenta den fase y awe nos ta wak cu e presupuesto supletorio ta tene cuenta cu un caida economico di rond di 30% enbes di riba 44% manera pronostica inicialmente.” Fraccion di AVP ta contento di wak cu gobierno a cumpli cu esaki y a presenta un presupuesto supletorio cu pronosticonan financiero hopi mas realistico.

nomia, mercado laboral y e aspecto social ta sin precedente. “Ta ser pronostica cu aki cinco aña Aruba lo ta back na cifranan prome cu COVID. Mientras cu Gobierno a presenta un plan pa termino largo cu contribucion di hopi experto, tin un ausencia di maneho riba termino cortico pa empresanan

mediano y chikito cu ta e weso di lomba di nos economia. E pregunta clave ta: con e empresanan mediano chikito, e artista, e trahador independiente lo sobrebibi te ora cu nos economia recupera manera cu nos tabata custuma cune na aña 2019.”


Pagina 20

Diasabra 24 October 2020

Yacimento di oro na Siberia tin e mayor reserva di mundo E mayor productor di oro di Rusia, PJSC Polyus a anuncia cu su yacimento sin explota di Sujoi Log, den e region Siberiano di Irkutsk, tin e mayor reservanan di mundo di e metal precioso aki, Bloomberg ta informa. Di acuerdo cu e director ehecutivo di e empresa, Pavel Grachev, un auditoria a demostra cu Sujoi Log tin 40 miyon di ons di reserva proba, segun normanan internacional JORC, cu un contenido di oro promedio di 2,3 gram pa ton. "E calculacion di e reservanan ta marca un trend importante den e desaroyo di e campo," Grachev a bisa. "Nos kier demostra cu un proyecto di e calidad aki y escala por y mester tuma luga teniendo un cuenta e miho standardnan ambiental, apesar di su ubicacioni di dificil acceso," el a agrega. E detayenan riba e produccion y inversionnan planea na Sujoi Log lo wordo anuncia una bes cu un estudio di prefactibilidad ta cla pa final di aĂąa.

Previamente, e compania a informa cu e costonan por alcansa 2.500 miyon di dollar, cu un produccion anual di rond di 1,6 miyon di ons. Ta calcula cu Sujoi Log por haci Polyus aumenta su produccion anual den por lo menos un 70%.

Desde cu e compania a cumpra e luga, e prijsnan di oro a rebalorisa rond di 60% y a alcansa un record na augustus (2.075 dollar pa ons). Ta premira cu e minero Ruso cuminsa cu e inversion principal den e explotacion na 2023. En-

tre tanto, Polyus ya a cuminsa na lanta infrastructuranan pa e proyecto y tin unplan di coinversion cu e Gobierno Ruso pa e reconstruccion di un aeropuerto local.

Ta descubri e "arma secreto" di coronavirus cu ta haci'e asina infeccioso y loke ta distingui'e di su predecesor

E investigadornan a haya e "arma secreto" cu SARSCoV-2 ta usa pa ta hopi mas infeccioso cu su predecesor, SARS-CoV. E descubrimento nobo, describi den un articulo di e revista Science, potencialmente ta habri formanan nobo di combati e propagacion di e virus. Mescos cu e predecesor, e coronavirus nobo ta uza e receptor ACE2 pa accede na celnan humano y disemina rapidamente den e

sistema respiratorio. "E punto di partido di nos estudio tabata e pregunta di pakico SARS-CoV, un coronavirus cu a provoca un borte hopi mas chikito na 2003, y SARS-CoV-2, a propaga di un manera asina diferente apesar di uza e mesun receptor principal ACE2," Ravi Ojha, virologo di e Universidad di Helsinki, na Finlandia a bisa. Investigadornan di e Universidad Tecnico di Mu-

nich (Alemania) y di e Universidad di Helsinki a samina e rebistimento di e puntanan di e virus bao di un microscopio y a compara e genomanan di e dos virusnan. E ora ey a descubri cu e coronavirus nobo lo a siĂąa un truco nobo: uza un especie di "haak" pa adheri di manera mas agresivo na e tehidonan humano, en particular den e receptor neuropilina-1, cu a recubri e tehidonan nervioso dentro di e cadidad nasal humano. "Compara cu su predecesor, novel coronavirus lo a adkiri un "piesa adicional" den su proteinanan di superficie, cu tambe lo a haya den e haaknan di hopi virus humano devastador, inclui esun di Ebola, HIV y cepanan altamente patogeno di influenza aviar, entre otro,"

Olli Vapalahti, virologo di e universidad Finlandes a bisa. Es decir, pa infecta e celnan humano, SARS-CoV-2 ta capas di uza un receptor

yama neuropilina-1, cu ta hopi abundante den varios tehido humano, inclui e tracto respiratorio, e vasonan sanguineo y neuronanan.


Pagina 21

Diasabra 24 October 2020

Lotto Merdia

OCTOBER 23 2020

Lotto Anochi

OCTOBER 22 2020

Lotto Anochi

OCTOBER 22 2020


Pagina 22

Diasabra 24 October 2020

TA PERHUDICIAL DRUMI CU BRASSIERE? E uzo di e brassiere tabata semper un tema algo polemico. Ta beneficioso of ta perhudicial? Si ta asina of no, 80% di e hende muhenan ta uz'e. Awo bon, e duda berdadero ta surgi riba si e ta adecua of no uz'e anochi. A continuacion nos lo bay splicabo. E uzo di brassiere, e ta adecua? Nos a bisabo di nos espacio den mas di algun ocasion riba e uzo di brassiere. Nan ta adecua? Of nan ta kisas un elemento no exento di cierto riesgo pa nos pechonan? Un estudio cu a tuma luga na Francia pa e profesor Jean-Denis Rouillon, por ehempel a bisa nos cu e uzo di e prendanan ano no ta sirbi di hopi. No pa uzanan ta bay evita por ehempel cu despues di varios aña nos pechonan ta caba perdiendo firmesa y ta aparece mas cu nan a cay. Segun e cientifico aki, e uzo di brassiere ta induci cu nos ta bay perdiendo dicho firmesa y cu ta aparece mas estria. Awo bon, tambe ta existi otro voznan dentro di e comunidad medico cu ta señala su utilidad. Si, por ehempel, nos tin pechonan hopi grandi, cu e brassiere ta keda miho wanta y ta haci nos sinti mas comodo. E secreto pa e brassierenan no ta produci nos daño ta cu nos ta scoge semper e size mas adeuado, un detaye cu, segun datonan estadistico poco hende muhe ta yega na rij. For di eynan cu den ocasionnan nos ta decanta pa brassierenan cual balein of cup ta demasiado chikito, comprimiendo e pechonan, impidiendo di e manera aki e circulacion corecto di sanger. Si ta di esnan cu no por prescindi di e su uzo, vigila semper di scoge e brassiere mas comodo y adecuado pa bo curpa. E ta esencial. Drumi cu of sin brassiere, eynan ta e cuestion Por lo general, expertonan ta recomenda nos pa prescindi di e prenda aki na ora di subi cama. Un estudio di dokternan antrop-

ologo ta adverti nos di algo cu nos mester tene na cuenta: E brassiere ta comprimi varios ganglio canalnan linfatico, evitando asina cu nos por filtra y elimina toxinanan di modo natural mediante e drenahe linfatico. Ya cu hopi di e funcionnan aki ta tuma luga durante anochi, por origina retencion di likio, tayenan cu a largo plaso por origina por ehempel e aparicion di posibel kiste, nodulonan fibroso of tumor. E ta un riesgo. Brassierenan por comprimi nos pechonan impidiendo cu e linfa ta libera e toxina, un problema circulatorio cu por agrava.

Ademas, e tehido di e brassiere ta haci cu e temperatura di nos pecho a subi. Nos tin cu roda cu un pecho precanceroso ta dispone di un temperatura mayor di esunnan cu ta sano. No ta bal la pena pues induci e elevacion termico aki durante anochi na nos pechonan. Ta conveniente pa nos kita e brassiere al menos algun ora pa dia E pecho tin mester di cierto movi-

mento pa permiti cu e linfa ta circula. Esunnan cu ta defende e uzo di brassiere ta hacie cu un matiz chikito: no ta bon pa uze mas cu 7 ora pa dia. Tampoco ta adecua haci'e anochi. E pechonan mester sinti unp oco liber di e suhecion aki. Nan mester di move pa, cun'e, permiti e circulacion di el infa aki y su massage. Nos ta recomenda una bes mas cu nos mester di e circulacion cor-

ecto di e linfa y di e sanger pa e toxinanan no acumula, pa nan por libera y no almacena den e pechonan. Tambe, si normalmente bo uza brassiere, lo ta recomendabel pa bo no uz'e por lo menos mas di 7 ora sigui. Si bo ta di e muhernan cu no por prescindi tampoco brassiere pa drumi, bo mester sa cu ta existi brassierenan nocturno. Ta trata di prendanan interior specifico pa drumi. Y cual ta su secreto? Bo ta puntra. Ta trata di brassierenan cu a dispone di un forma adecuado pa separa e pechonan y ta evita pa nan comprimi. Nan ta di catuna, sin balein ni aro. Nan ta permiti e transpiracion, cu nos por move sin nota, pero cu nos por sinti nos mes protehi. Purba di uza semper brassierenan di acuerdo cu bo size, evita esnan cu tin costura, reyeno of balein y cu ta primi e pecho. E ta imprescindibel. Aunke lo mas adecuado ta, sin duda, cu pa anochi prescindi for di e brassiere semper cu ta posibel.

PUEBLO A HHAÑA SU PEN BEK

Pa kualkier informacion solodipueblo@gmail.com of

☎ 585-9500


Pagina 23

Diasabra 24 October 2020

5 remedi herbal contra digestionnan lento Den e dia pa dia, dieta, habito of medicamentonan por produci digestionnan pisa y lento frente na esnan cu ta busca remedinan natural pa yuda nos. Digestionnan lento por converti den un problema di salud hopi molestoso si e sosode cu hopi refuencia. Frecuentemente e ta wordo compaña pa otro sintomanan manera por ta e sensacion di ta pisa, hinchason, nausea y malestar di stoma. E trastorno aki ta relaciona cu un problema gastrico of mal habitonan alimentario. Por lo tanto, mehora e dieta y consumi alimentonan saludabel por ta di gran beneficio pa haci frente na un digestion lento. Ademas, bo mester sa cu ta existi remedinan efectivo a base di mata cu por facilita digestion y alivia e sintomanan asocia. E matanan medicinal aki por converti den e miho aliadonan di cuminda y reduci e incomodidad digestivo danki na su multiple propiedad y virtudnan. Digestionnan lento: Kico ta provok'e? E uso di remedi pa e digestion lento por resulta hopi beneficioso. Entre e causanan principal di digestionnan lento, nos ta haya un mal dieta, un cuminda demasiado rico den proteina y vet, bebidanan gaseoso of productonan industrial. Ademas, e uso di cierto medicamentonan manera antiinflamatorio, antibiotico y pildonan anticonceptivo tambe por faborece nan. Di un otro banda, tin cu tuma den consideracion cu e sistema digestivo tambe ta hopi sensibel na e estado psicologico y emocional. Es mas, stress, ansiedad, preocupacion y frustracion por afecta directamente e digestion y e salud di stoma. Finalmente, digestionnan lento tambe ta hopi comun cerca muhenan na estado. Den su caso por ta debi na cierto hormoonnan cu ta relaha e musculonan di

e tracto digestivo of e presion di e fetus den e stoma. 5 remedinan herbal contra digestionnan lento 1. Infusion di melisa Melisa ta un eficas remedi pa digestionnan lento. Melisa of balsamo di lamunchi, ta conoci pa su virtudnan digestivo y propiedadnan terapeutico: Na nivel digestivo, e manda aki ta yuda na facilita digestion, reduci flatulencia y hinchason, ademas di cama e sintomanan di e intestino iritabel y acidez di stoma. Di e manera aki, tambe ta reconoce pa su cualidadnan antispasmodico, ya cu e tin e capacidad di facilita e secrecion biliar den e higra. Melisa ta stimula suavemente e procesonan digestivo, ya cu e ta brinda comodidad y bienestar. Pa probecha su beneficionan, nos ta recomenda tuma un infusion despues di cada cuminda: Ingrediente ● 1 cuchara di blachi di melisa fresco of seco (15 g) ● 1 cup di awa (250 ml) Preparacion ● Keinta e awa y añadi e blachinan di melisa y lag'e infusiona durante 10 minuut. ● Prome cu sirbi'e, col'e y si bo ta desee, haci'e tiki dushi 2. Infusion di albahaca Como mata medicinal, albahaca ta wordo reconoco como un tonico digestivo y un excelente antispasmodico cu ta yuda facilita digestionnan lento y alivia diverso trastorno intestinal. Ademas, danki na su propiedadnan carminativo, e ta alivia spasmonan digestivo y gastrointestinal, dolor, flatulencia y hinchason. Tambe e ta un bon remedi pa nausea y sacamento. Den casonan di digestionnan lento, ta recomenda pa consumi albahaca den forma di infusion, 3 biaha pa dia, despues di cada cuminda. Ingrediente ● 2 telep blachi di albahaca seco(10 g)

● 1 cup di awa(250 ml) Preparacion ● Añadi albahaca na un cup di awa herbiendo y laga e infusiona durante 10 minuut. ● Ora cu e tempo indica pasa, filtra y bebe. "Sin salud bida no ta bida; solamente un estado di languidez y sufrimento, un imagen di morto." - Budha3. Infusion di anis Anis ta un remedi milenario pa digestion. Anis ta un specerij cu tin virtudnan terapeutico interesante cu ta wordo usa pa mehora problemanan gastrointestinal. De hecho, anis ta conoci pa su sabor y propiedadnan medicinal. E ta actua riba e sistema digestivo facilitando digestion y ta alivia flatulencia, e malestar di stoma y intestino. Den un infusion, anis ta duna un bebiba cu sabor caracteristico y virtudnan digestivo. Sin embargo, e remedi aki nunca por usa den mucha pa e posibel problemanan di toxicidad asocia na menornan di 16 aña. Den caos di digestionnan lento, ta recomenda tuma un infusion di anis despues di un cuminda. Ingrediente ● 1 cuchara di anís (15 g of 3 simiya) ● 1 cup di awa(250 ml) Preparacion ● Keinta e awa y ora cu e yega na su punto, agrega e anis y lag'e realisa e decoccion durante 5 minuut. ● Kit'e for di candela, lag'e

fria prome su sirbi y bebe. 4. Infusion di anis berde E ultimo remedi cu nos kier presentabo ta basa riba anis berde. E mata aki ta ocnoci pa su beneficionan digestivo y ta hopi efectivo den e tratamento di desordennan di stoma. Es mas, e ta faborece digestion y ta reduci gas intestinal danki na su propiedadnan carminativo. Tambe e ta reconoci pa su efectonan antispasmodico, anis berde ta wordo recomenda pa e tratamento di digestion dificil, gas, hinchason y aerofagia. Ingrediente ● ½ telep di simiya di anis berde (3 g) ● Mita telep di simiya di hinojo(3 g) ● ½ telep di blachi di menta(3 g) ● 4 cup di awa(1 litro) Preparacion ● Agrega e ingredientenan na un liter di awa cayente y lag'e reposa durante mas of menos 10 minuut. ● Bebe 3 biaha pa dia despues di cada cuminda pisa of den caso di sensacion di digestion lento. Resumiendo, e remedinan herbal digestivo, hunto cu un miho estilo di bida, ta proporciona un alivio efectivo y ta aporta comodidad y bienestar. No tene ningun duda cu e funcionamento corecto di digestion ta influi den bo metabolismo, pa cual cu ta esencial pa cuida e salud.


Pagina 24

Diasabra 24 October 2020

Se renta

appartamento en palm beach noord con patio y espasio para parkiar vehicula . Metro prepago para dos personas

For rent

large studio appartament at palmbeach long term. Prepaid electrisity for couple with children or one person call or app today 5694343 private patio and parking for vehicle

TA FURA Oranje Matrassen Fabriel

Set di sala, colchon,stoel di auto, boto etc. Buska mainta y haye atardi, 30% y 50% di descuento riba cashi panja y multi TV.

Una habitaciรณn en una casa grande situado serca de camino grande Calla Betico Croes en vecindario de ex Codemsa. Para mรกs informaciรณn llamar

TEl 588-7468/5934737

6999789 o 5679707

Se alquila

CEL.

Special riba santo y piedra te december 2020

CLASIFICADO e-mial: solodipueblo@gmail.com

EASY FLUSH CEL 745 9498

Cel.585 9500


Pagina 25

Diasabra 24 October 2020

PRONOSTICO DI TEMPO VALIDO TE DIASABRA 24 DI OCTOBER 2020, 18:00 ORA. ELABORA DIABIERNA 23 DI OCTOBER 2020 17:00 (21:00 UTC) TEMPO: AWE ANOCHI: PARCIALMENTE NUBLA I GENERALMENTE SECO DEN MARDUGA I MAYAN: PARCIALMENTE NUBLA CU UN AWACERO LOCAL TEMPERATURA MAXIMO 32 GRADO CELSIUS TEMPERATURA MINIMO 27 GRADO CELSIUS BAHADA DI SOLO : 6:17 PM SUBIDA DI SOLO : 6:31 AM. BIENTO: MODERA FOR DI DIRECCION OOST TE OOST- ZUIDOOST; FORSA 3 TE 4 (12 TE 30 KM/ORA, 7 TE 16 NUDO). DEN DIA BASTA FUERTE TE FUERTE DEN RAFAGA; FORSA 5 TE 6 (31 TE 50 KM/ORA, 17 TE 27 NUDO) SITUACION GENERAL DI TEMPO PA PROXIMO 24 ORA: LO BAI TIN UN AUMENTO DI HUMEDAD DEN REGION DEN PROXIMO 24 ORA, DEBI NA UN OLA TROPICAL CU TA MOVIENDO DEN PARTI OOST DI CARIBE. PRINCIPALMENTE DEN ORANAN DI MARDUGA I MAINTA ESAKI POR INDUCI ALGUN NUBIA CU POR PRODUCI AWACERO. NO POR EXCLUI UN CHANCE CHIKITO DI LAMPER CU STRENA. CONDICIONAN MARITIMO/ ESTADO DI LAMA: UN ESTADO DI LAMA MODERA NA PARTI ZUID Y MODERA TE LOCALMENTE POCO BRUTO NA SECTORNAN OOST TE NOORDWEST TA WORDU SPERA DEN PROXIMO 24 ORA. OLANAN LO TA FOR DI OOST ENTRE 4 PA 7 TE POSIBLEMENTE 8 PIA NA PARTINAN OOST TE NOORDWEST DEBI NA LABADERANAN MODERA FOR DI NOORD. AVISO/ ALERTA: UN AVISO PA BOTO CHIKITO TA NA VIGOR PA E SECTORNAN OOST TE NOORDWEST DI COSTA DEBI NA LABADERANAN FOR DI NOORD CAUSA PA HORCAN EPSILON. FENOMENONAN SPECIAL: NINGUN TEMPO TROPICAL SIGNIFICANTE: HORCAN EPSILON TABATA MOVE DEN DIRECCION NOORD I TABATA SITUA NOORDOOST DI BERMUDA. EPSILON NO TA UN MENASA PA REGION LOCAL. UN AREA DI PRECION ABOU BANDA DI ISLA GRAND CAYMAN TIN UN CHANCE GRANDI DI SIGUI DESAROYA I BIRA UN CYCLON TROPICAL DURANTE PROXIMO 48 ORA. POTENCIAL DI AWACERO PA PROXIMO 24 ORA: 1 TE 3 MM; LOCALMENTE ESAKI POR VARIA. REGISTRACION DI TEMPERATURA (GRADO CELSIUS) Y AWACERO (MM) DEN ULTIMO 24 ORA (8'AM PA 8'AM): AIRPORT : MAX 33 / MIN 28 / 0.0 MM WESTPUNT: MAX 32 / MIN 29 / 0.0 MM STA ROSA: MAX 33 / MIN 29 / 0.0 MM PRONOSTICO DI TEMPO PA PROXIMO 3 DIANAN: PARCIALMENTE NUBLA CU UN AWACERO BREVE. BIENTO LO TA FOR DI DIRECCION OOST I MODERA;

BASTA FUERTE TE FUERTE DEN RAFAGA; TEMPERATURA ( GRADO CELSIUS) MAX / MIN LO TA: 33 / 28

FORTALEZA PA FAMIA Scirbi pa Pastor , Marcel Balootje

ADVERTENCIA: MARA NA UN CAPRICHO Awel. Kico ta un capricho? Un capricho ta algo cu bo ta mara na dje y cu ta un cos cu aunke e ta perhudica bo mes of otro nan toch , bo ta pretende cu ta esey bo kier haci. Capricho ta cos cu por haci hopi daño, especialmente na famia. Awor aki nos tin Covid-19, cuanto hende no a hanja e malesa aki rond mundo pa motibo di capricho. Bo ta tende no sali bay den multitud di hende, bisti mondkapje,cuidao cu cierto sitio nan cu bo ta bishita, etc pero ta mescos cu ta manda nan ta mandabo sali pa bo wordo contagia. Hopi hende sa masha bon cu ora bo ta frequenta cierto lugar bo chens di wordo contagia ta hopi grandi.Pero e capricho ta bisabo cu bo mester bay, mi mester sali tur weekend, mi mester bay casino, mi mester ta riba caya. Capricho ta bisabo aunke tin toque de queda, abo ta invisible , polis no ta mirabo . Bo chick ta yamabo 11pm pa bo pasa serca dje sabiendo cu cu tin TDQ , y abo pa capricho ta sali toch. Tin hopi hende drumi den hospital pa motibo di capricho,tin hopi hende cu tin nan famia, ta pasando den momemto dificil pa motibo di capricho. Samson a perde su 2 wowo y su libertad, pa motibo di capricho pasobra e tabata sa cu e ta fout bezig, y hasta e Spirito di Dios a bandone, ora su passion y su capricho a domine. Capricho y orguyo semper ta cana hunto y ta hiba na caida. Pero hopi nos ta haci duro hunga homber of hunga muher, sin wak ken nos ta perhudica. Tin biaha bo ta hanja un homber ta gasta tur placa cu muher di bida of cu byside mientras cu su famia ta sufri. Capricho di marca mayor. Tin biaha bo ta mira un muher ta manera un celebrity riba caya mientras e tin 2 yiu cu e mester cuida, y 10pm e ta presen-

ta cu fastfood pa muchanan cu mester a come for di 6pm pa asina nan por drumi y lanta mainta pa bay scol.Tur esaki ta capricho pasobra mi mester tey asina e ta bisa. Cuanto accidente no ta pasa cu hende caprichoso burachi , cu no por maneha nan auto, ni tampoco no ta laga otro hende maneha pa nan, cu tur consequencia teribel cu por tin. Awor cuanto mandatario no a sacrifica un pais pa motibo di un capricho politico.Pa un mentira cu nan mes no ta kere den dje, pero ta aplike riba e pueblo, basta nan keda den nan posicion,y na poder cuanto pais rond di nos no ta den situacion asina. Awor ora ta trata di Famia, nos ta mira cuanto matrimonio kibra pa motibo di capricho, cuanto mucha cu no tin nada den nan cabes pa motibo di nan mayornan su capricho, pa yega na divorcio, y despues e yiunan ta perhudica. Cuanto hende no kier sali for di droga , pero pa motibo di capricho nan ta esclavo te awe. Cuanto mucha muher jong ta kere den un capricho, cu nan mester tin relacion cu un homber casa, sabiendo cu tur caminda e cos ey no tin futuro, y bo bida ta den ansha tur momento. Tin hopi cu nan capricho a produci malesa, Perdida di trabao, Perdida di Famia,y hasta Perdida di nan mes. Capricho ta pone cu hopi biaha hende ta wak den un solo direccion, y gran bendicion ta pasa otro banda. Capricho ta pone bo priminti algo y ora bo no logra bo ta culpa otro hende, pasobra ta nan tin falta. Capricho ta yena bo boca cu mentira, y bo curazon cu maldad. No sea caprichoso, no hala henter bo famia den scuridad. Stima bo mes y stima bo famia, y bisa manera Josue ami y mi cas ta sirbi Dios. Josue 24:15. Aparta bo mes di tur capricho. Bendicion.


Pagina 26

Diasabra 24 October 2020

Barca-Juventus por hunga cu publico den tribuna: gobierno regional Catalan Futbol Club Barcelona por habri porta na algun fanatico pa e partido di Champions League contra Juventus den Camp Nou na december, e gobierno regional Catalan a bisa. E secretario general di Deporte di e Generalitat di Cataluña, Gerard Figueras, a bisa cu a tuma luga discusionnan preliminar entre autoridadnan y Barca riba e regreso di e fanaticonan memey di e pandemia di COVID-19, segun un entrevista publica den e corant Sport. "E club no ta papia di bay treciendo publico gradualmente y nos a responde cu esaki ta pa miho nos analisa esaki partido pa partido. E cifra di inicio por ta di 3 mil pa 5 mil espectador den Camp Nou. Y segun e

situacion epidemiologico nos lo dicidi si pasa pa e siguiente intervalo di e cantidad di persona," el a

señala. "Contra Juventud dia 8 di december, depende di e situacion epidemiologico

lo bay hopi mas pio, nos ta kere cu e protocolnan lo ta apunto pa haya publico," el a agrega.

Barcelona no a responde inmediatamente na e solicitud di comentario.

AC MILAN TA EXTENDE E RACHA TRIUNFAL DEN EUROPA LEAGUE, URUGUAYO NUÑEZ TA BRIYA CU BENFICA AC Milan, puntero di e Serie A Italiano cu campaña perfecto, a derota diahuebs Celtic Escosas 3-1 como bishitane, den un buelta den cual e Uruguayo Darwin Nuñez a marca un triplete den e triunfo 4-2 di Benfica riba Lech Poznan di Polonia. Rade Krunic, Brahim Diaz y Jens Petter Hauge a anota den e triunfo pa Grupo H di e shete biaha campeonnan di Europa, cu ta lidera e liga Italiano cu cuater triunfo den igual cantidad di partido. Mas tempran, Nuñez, un delantero cu a yega na e temporada aki na Benfica proveniente di Almeria di

Spaña, tabata e principal menasa di e dirigidonan pa Jorge Jesus durante e partido pa Grupo D y a cuminsa rapidamente na hustifica e mas di 20 miyon di dollar cu a paga pa su pase pa e conhunto di Lisboa. Tottenham, mientras tanto, a derota LASK di Austria 3-0 pa e Grupo J y Arsenal a anota dos gol den cuater minuut - un di nan di e Brasileño David Luiz - pa supera Rapid di Viena den otro partido entre un ekipo Londinense y un Austriaco pa pone na cabes di Grupo B. Den otro partidonan destacva di dia, Villarrael a

6-2 na Nice pa Grupo C cu un gol di e Argentino Lucar Alario. E gran sorpresa di dia tabata e derota 1-0 na cas di Napoli pa Grupo F contra AZ Alkmaar, cu tabata tin 13 ausente door di casonan positivo di COVID-19.

vence Sivasspor Turco 5-3 pa Grupo I cu un tanto di e Colombiano Carlos Bacca,

Leicester a derota Zorya di Ucrania 3-0 pa Grupo G y Bayer Leverkusen a golea


Pagina 27

Diasabra 24 October 2020

Aruba su number un den distancia largo Grosjean y MagnusAlexander Hodge na palabra cu Manuel sen lo bandona e ekiDa Silva pi Haas di F1 na final di e temporada

Romain Grosjean y Kevin Magnussen lo laga e ekipo Haas di Formula Uno na final di e temporada, e ekipo di propiedad Mericano prome cu e Grand Prix di Portugal a bisa diahuebs, poco despues cu e pilotonan a anuncia nan salida riba rednan social. E Frances Grosjean, di 34 aĂąa, tabata den Haas desde 2016 y e Danes Magnusses, di 28, a drenta na

2017. Magnussen a tweet cu ainda e ta trahando riba su plannan pa futuro y kier a caba e ultimo seis caredanan di e temporada den lo mas halto. Di su parti, Grosjean a publica un mensahe bisando "e ultimo capitulo ta cera y e buki ta caba," ademas di a desea e ekipo tur cos bon pa futuro.

Abona na

a bo no mester sali di cas Yama 585-9500 of Diamars atardi Alexander Hodge a splica Manuel Da Silva di Sport 30 con el a cuminsa core sin coach y sin guia y awo e tin coach Carlos Olivares. Diadomingo awo den e programa di Sport 30 na

Tele Aruba pa 6'or y mey di atardi por mira Alexander Hodge hunto cu Manuel Da Silva. Alexander Hodge ta train patras di Aeropuerto hunto cu su team y coach pa prepara pa e eventonan cu tin. Alexander Hodge ta train

den parke tambe. Alexander Hodge ta den Marinierskazerne cual ta su unico sponsor y e kier mantene esaki, mirando e sosten cu nan ta duna Alexander Hodge.

e-mail nos na solodipueblo@gmail.com Tur marduga nos ta entrege den bo porta di cas! Noticia cayente, ta aki bo ta haye!


Pagina 28

Diasabra 24 October 2020

Parlamentario Richard Arends (AVP)

Ainda gobierno mester fia 525 miyon florin Diadomingo anochi, miembronan di Parlamento e ricibi notificacion cu tratamento di presupuesto supletorio 2020, cu tabata planea pa dialuna mainta, a wordo posponi te proximo aviso. “E motibo no ta conoci,” asina miembro di fraccion di AVP, Parlamentario mr. drs. Richard Arends a duna di conoce. “E ta algo cu sin duda ta di lamenta, pasobra e ta contribui na e incertidumbre politico y di recuperacion economico cu nos pais ta bibando anden. Falta tres luna prome cu aña caba, y nos fraccion tin hopi pregunta ainda pa loke ta ehecucion di presupuesto y e strategia pa loke ta financiamento cu mester wordo regla prome cu fin di aña.” Den su analisis, Parlamentario Arends a indica cu mientras e cantidad di personal di Gobierno a keda ma mesun nivel di prome cu COVID, e gastonan di personal si a baha drasticamente cu 35 miyon florin. “Esaki ta danki na e contribucion di empleadonan publico pa loke ta trata reduccion di nan salario y tambe nan beneficionan.” Parlamentario Arends a sigui mustra e gastonan di producto y servicio, gastonan di operacion di gobierno, gastonan di abogadonan y conseheronan, gastonan di huur di oficinanan, esakinan a baha cu solamente 9 miyon florin. Aki Parlamentario Arends a mustra cu por tin un discrepancia hopi grandi entre e reduccion di gasto di personal cu a baha dor di reduccion di salario di empleadonan publico y gastonan di operacion di gobierno cu a keda practicamente mescos. “E recortenan aplicable pa empleadonan di Gobierno no ta aplicable pa e gastonan di abogado cu ta cobra

pa ora: esakinan a keda mescos segun e propio contestanan di Gobierno,” Arends a splika. “Esaki ta algo inacceptable.” Nos economia lo cai cu casi 30% e aña aki pa motibo di e efectonan di e crisis y actividadnan economico lo disminui di forma sin precedente, pero gobierno su gastonan operacional ta keda business as usual. Mientras cu e deficit a baha cu di 1.3 biyon pa 1.1 biyon, e entradanan di impuesto a subi cu 130 miyon di florin. “Ainda Gobierno rin 525 miyon di florin na gasto cu no ta financia. Gobierno mester busca financiamento pa e suma aki, of e lo mester corta den su gastonan e proximo lunanan nos dilanti. No ta conoci si tin espacio financiero riba mercado pa haci esaki of si nos ta depende di Hulanda of di mercadonan internacional pa por satisface e necesidad aki,” Parlamentario Richard Arends a mustra.


Pagina 29

Diasabra 24 October 2020

Bon Noticia aki pa nos pueblo di Aruba Ex- COMISION RUDY CROES Tin e tristo motibo di anuncia fayecimento di

Diadomingo 25 di October 2020 5.30 atardi Resamento di Santo Rosario na Monumento di Inmaculada Curason di Maria na Sta Cruz. Dia grandi na Sta. Cruz. Pa honra Curason di Hesus y Inmaculada Curason di Maria. Tur Congreganistanan cu a Consagra cu e scapulario di Dos Curason di Hesus y Inmaculado Curason di Maria ta invita pa participa na e gran festeho aki na honor di Sagrado Curason di Hesus y Santisimo Mama Maria. Pa asina nos gradici pa tur bondadnan ricibi. Tur Congreganistanan ta bin cu nan buki chikito di oracion pa renoba nos oracion di promesanan: E Curasonnan di Hesus y Maria lo proteha nos di atakenan di diablo, cu ultimamento ta mas violento sabiendo su tempo ta cortico E curasonnan di Hesus y Maria lo concede na boso e gracianan necesario pa salbacion na ora di mo E Curasonnan di Hesus y Maria lo haci boso curasonnan manso y obediente na e boluntad di Tata. Boso curasonnan lo sigi e Curasonnan di Hesus y Maria. Boso curasonnan trans-

forma, lo obtene e gracia di toca otro curasonnan. • Mantene e Dies Mandamentonan. • Biba semper den estado di gracia • Resa Santo Rosario • Haci reparacion na Dios indigna den Santisimo Eucaristia. • Consagra na e Sagrado Curason di Hesus y Maria. Ta den luna di October nos por canta Luna di October, Obispo a duna permiso pa canta, pero cu e Tapa Boca bisti. Cu debocion nos ta resa pa tur esnan cu ta malo. Oraciona pa tur casnan di famia di Aruba, Nos ta un isla Mariana dedica na Inmaculado Curason di Maria. Laga nos uni den oracion pa unidad y pa esnan cu ta sufri di malesa of otro dolornan. 6.30 tin Santa Misa, Ta invita tur Congreganistanan pa misa. Pastor Jairo Maduro Guia Spiritual Manuel da Vargum President Olinda Rasmijn

PUEBLO A H HAÑA SU PEN BEK

Pa kualkier informacion solodipueblo@gmail.com of

☎ 585-9500

Marcelino Winterdaal

mihor conoci como Lindo, un fiel campañdor y votador di nos prestigioso MEP di TUR tempo. Acto di entiero ta: diasabra 24 di October pa 2or pm na Misa Imaculada Concepcion na Santa Cruz.

Cu LIndo sosega na paz


Pagina 30

Diasabra 24 October 2020

Gradicimento y Invitacion Pa medio di esaki famia kier a bisa hopi danki na tur e personanan cu a duna nos sosten, consuelo y forsa durante e tdianan dificil y despedida di nos defunto stima:

Denis H. Oduber Un danki na un y tur cu a manda carchi, krans, whatsapp, email y a hasi yamada nan telefonico. Un danki na Aurora Funeral Home pa nan tremendo atencion y trabow. Boso muestra di atenshon tabata un gran Consuelo pa nos.

E Rosario di Sta. Cruz 1. Señal di Cruz 2. CREDO – Acto di contricion 3. Un vez nos tata, tres ave maria, Gloria na tata, na yui y spiritu Santo, manera tawata na cuminsamento, awor y semper den tur siglo y siglo nan amen. 4. Ariba e cuenta grandi nos ta resa: 3x Hesus Nazareno consola mi alma tristo pa e cayida. 3x cu bo Santa Cruz. 5. Ariba e cuenta Chikito reza 10x Hesus Nazareno rey poderoso mi ta pidi bo como bo ta asina generoso pa mi trisitesa cambia den goso pasobra abo mi Dios ta todo poderoso. Na final Reza “O mi bon Hesus pordona nos pika warda nos di candela di fierno hiba tur alma na shelo principalmente esnan cu tin mas mester di bo mesericordia. TERMINA cu señal di cruz


Pagina 31

Diasabra 24 October 2020

Laga tur loke ta spera ta bunita. Laga tur locual cu mi encontra na caminda ta bunita. Laga tur locual cu mi laga atras keda bunita. Laga esaki nan termina den tur buniteza. Despues di 5 aĂąa di lucha na Cali, Colombia a bai sosega den brasa di SeĂąor, nos yui, ruman,omo y subrino stima.

Sr. Juan Rosimbo Cristiano Ras * 2-12-1956 - + 19-10-2020 Na nomber di su mama: Sra vuida Irena Ras Henricus

Su ruman stima:

Damaso y Justina Ras Wernet Maria y Reymundo Croes Ras y yuinan na Hulanda Sra Vuida Mirna Roos Ras y yuinan Ingrid Ras y yuinan na Florida Silvia y Ireno Maduro Ras y yuinan Francis y yui

Tanta y madrina stima: Sra Vuida Nicolina Henricus

Omo:

Sr. vuido Juan Henricus y yuinan Felix Henricus y Elvira Jansen y famia Julio Ras y famia Mario Ras y famia

Hija: Orangel

Henriquez na Hulanda

Subrino y subrinanan na Hulanda, Florida y C.A. Primo y primonan na Aruba y Hulanda. Amiga y amigonan na Aruba, Hulanda y colombia.

Demas famia: Ras, Henricus,

Wernet, Croes, Roos, Maduro, Henriquez, Thijsen, Tromp, Orman, Koolman, Werleman, Geerman, Vrolijk.

Adres di condolencia: Pos Chiquito 51 Ta bai tin 3 Santo Sacrificio di misa na Kapel Santa Famia na Pos Chiquito. Dianan: 25 Oct'20, 1 Nov'20, 8 Nov'20


Pagina 32

Diasabra 24 October 2020

Sopi di Letranan

Tip Line 585 9500

Crossword puzzles


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
DIASABRA 4 OCTUBRE 2020 by Solo DI Pueblo - Issuu