Sintoniza Canal 22 awe nochi pa 8:00pm pa otro edicion di E STREA di Fin di Aña tv show
URATACA CENTER Awe Diamars 13
Diamars 13 di November 2018 E-mail: solodipueblo@gmail.com Prijs: Afl. 1.65 + 0.10 (bbo, bazv, bavp) = Afl. 1.75
Aduana ta tene walk out awe diamars mainta 8:00 pa reunion
DIRECTOR RICKY CROES A ATACA Y MENAZA EDWARD MADURO, PRESIDENTE DI SADA Director no kier absolutamente pa pueblo haya sa cu e ‘container scanner’ ta daña!
Guarda Nos Costa tur dia ta gara ilegal na Aruba Coronacion di Reina di Empire Carnaval Group: Jeanissa Maduro!
Chicken Cutsmall, Mixed Rice, Banana & Salada
Tel. 585 5212
2
Diamars November 13
Minister Besaril cu hopi aprecio pa e prome Minister Plenipotenciario di Aruba, sr. John Merryweather
Den Haag – Minister Plenipotenciaro Guillfred Besaril a mustra hopi aprecio y cariño pa sr. John Merryweather, cu tabata e prome Minister Plenipotenciario di Aruba na Hulanda, despues cu Aruba a haya su Status Aparte riba 1 di Januari 1986. Sr. Besaril tabata tin hopi
Minister Otmar Oduber:
Pa locual ta prohibicion di ‘single use plastics’, styrofoam y oxybenzone
Gobierno considerando introduccion di incentiva pa productonan alternativa
gratitud pa e trabao pionero cu sr. Merryweather y su querida esposa Stella a haci den e prome añanan despues cu Aruba a bira un pais autonomo den Reino y mester a traha duro pa duna conocimento di Aruba na Hulanda. E potretnan ta cortesia di Cas di Aruba
COMERCIANTE ERNST MOHAMED INVITADO COMO KEYNOTE SPEAKER NA CONGRESO INTERNATIONAL NA SURNAM Ex - Presidente y comerciante Ernst Mohamed a wordo invita pa dia 14 di November 2018 duna un presentacion na Surnam. Esaki pa elabora riba “con pa promove negoshi entre Aruba y Surnam”. Sr. Mohamed tin hopi aña den negoshi y tambe a wordo acerca pa e evento aki como miembro y Presidente di Camara di Comercio. “Mi ta hopi honra y lo duna tur cos pa asina promove negoshi entre Aruba Y Surnam”. Tambe lo tin varios reunion cu Ministronan, comerciantenan di diferente pais cu lo ta presente. Nos ta desea sr. Mohamed exito na e congreso aki
Minister di Desaroyo Teritorial, Infrastructura y Medio Ambiente Otmar Oduber, a haci peticion na Departamento di Naturaleza y Medio Ambiente (DNM) pa ricibi conseho riba productonan alternativa cu comunidad por usa unavez cu introduci prohibicion di ‘single use plastics’, Styrofoam y Oxybenzone. ‘Nos sa cu productonan alternativa den varios ocasion tin un costo mas halto. Cual ta haci cu ta usa opcionnan
mas barata manera a bay ta sosode pa generacionnan. Sinembargo, den un comunidad mas consciente ta bisto cu e opcionnan mas barata ta bay a costo di nos medio ambiente.’ Pendiente di e consehonan aki, Gobierno lo lo kier introduci di biaha hunto cu e ley di prohibicion, un pakete di incentiva fiscal specialmente pa e productonan alternativa aki. Sea cu ta pone nan den bracket cu ta incentiva
pa e comerciantenan cu kier importa esaki, of pa esnan cu kier produci’e na Aruba. Pero cu ta logra cu e productonan alternativa ta cay den un bracket cu ta haci cu e costo di e productonan aki no ta cay den e haltura di bracket cu nan ta cay na e momentonan aki. Di e forma aki yuda cu stimulacion di e proceso di introduccion di e prohibicion di ‘single use plastics’, styrofoam y oxybenzone.
Diamars November 13
3
Aduana ta tene walk out diamars mainta 8:00 pa reunion
Director Ricky Croes a ataca y menaza Edward Maduro, presidente di SADA Director no kier absolutamente pa pueblo haya sa cu e ‘container scanner’ ta daña!
Sindicato di Aduana, SADA, a presenta dialuna mainta 8’or na porta di Bestuurskantoor, pa asina pidi un reunion cu Minister. Motibo di esaki ta pa un sorpresa, unda e director di Aduana, sr. Ricky Croes, a raporta sr.Edward Maduro, presidente di Sindicato SADA, debi na e hecho cu sr. Maduro lo a saca cartanan secreto, considera ‘dienst geheim’ den prensa.
Ricky Croes. Pesey mes a acudi na Bestuurskantoor pa asina informa Minister Maduro, cu diamars mainta pa 8’or, Aduana lo sali pa un reunion, durante ora di trabao, pa asina consulta tur miembro di SADA riba e acontecimiento, pa asina haya un mandato cla di miembronan, unda lo no bay permiti pa sr. Ricky Croes ataca sindicato, su presidente.
Segun sr. Maduro, SADA ta atende tur loke tin di haber cu derecho di trahadornan. Enberdad tin un rapport cu a wordo saca den prensa, pero esaki no ta sin mas, pero tin motibonan pa tal.
NO TA PROME BIAHA: Mas leu sr. Maduro a sigui bisa cu esaki no ta prome biaha cu sr. Ricky Croes ta comporta su mes asina. Te hasta e kier kita placa di miembronan di aduana, of miembronan di sindicato, ora cu nan mester acudi na un reunion, sea cu Minister o Parlamento.
Sr. Edward Maduro a bisa cu loke Ricky Croes a haci ta algo hopi peligroso, unda un director ta menaza empleado, pasobra el’a haci uso di su derecho pa sali na defensa di su miembronan. Si nos permiti e sorto di menazanan aki, kico lo bira mañan di otro departamentonan? Sindicato di Aduana a bisa cu nan lo no bay acepta e accionnan aki di director sr.
Director di Aduana ta bisa cu e ta sigui regla, pero parce cu tin cosnan mucho pior ta pasando den Aduana. Ricky Croes kier atenta pa cose boca di sindicato y sindicato lo bo bay permiti esaki. CONTAINER SCAN NO
TA FUNCIONA: Den su carta pa hala antencion di Aduana, sr. Ricky Croes tambe a skirbi riba e container scan, unda cu SADA lo a trece na luz publico cu e containerscan no ta traha. Director di Aduana ta considera esaki como un secreto di trabao unda cu Maduro no tabata tin tin mag di trece esaki na conocimento di pueblo. PRESIDENTE DI SINDICATO VS EMPLEADO: Sr. Maduro a bisa cu den su titulo como presidente di sindicato, e tin un veld mas amplio pa por trece cualkier preocupacion den Aduana. Aki sr. Ricky Croes ta equiboca su mes kizas y ta midi e funcion di empleado, pero a lubida completamente cu aki tin un funcion di presidente di SIndicato. Ta un derecho di Sindicato pa expresa tur preocupacion. Si no por expresa, kico mester haci? Bay sinta bao di un palo di kwihi? Ta pregunta
cu Edward Maduro a haci. Diamars mainta pa 8’or, tur miembro di sindicato, tur Douanero cu pensioen, tur ta
bon bini pa bin duna sosten pa contra- aresta e actitud di director, cual ta wordo rechaza.
4
Diamars November 13
Opinion Publico
CUANTO MORTONAN MAS MESTER CAY PA PARLAMENTARIONAN LANTA FOR DI NAN PROFUNDO Y ETERNO SOÑO? Aruba ta den gara atrobe di abuso domestico di muhernan indefenso cu hombernan burdugo cu ta bati muher mata. Criaturanan inocente tambe ta victima di burdugonan cruel, cuanto mucha inocente bao di 10 aña ta wordo abusa sexualmente aki na Aruba y ningun Minister di husticia ta haci nada pa nan. Un mama di un criatura a bisa mi cu su yiu homber di 5 aña a wordo abusa sexualmente di un homber, pero no ta bal pa Bo bay duna keho, pasobra husticia no ta haci nada pa Bo aki na Aruba. Mi mes ta un victima di abuso sexual cu mi 6 aña di edad, na cas di mi madrastra, unda cu e burdugo ta warda ora cu no tin hende na cas, ta lastra Bo y hiba Bo pa abusa di Bo, y ta sasia su sed sexual y diabolico cu e tin. Mira kico a pasa awor aki na Corsou, ohala cu esaki lo habri wowo di nos Gobernantenan na Aruba. Mi a conta sr. Mike Eman loke cu a pasa cu mi, mi a conta sr. Arthur Dowers, mi a conta O.M. Mr Alexander van Dam, sra. Trudy Hassel, hasta Minister Mr. Andin Bikker y tambe nos Prome minister, Mr. Evelin Wever- Croes, cu mi ta biba cu e deseo di weita tur burdugo Pedofielnan aki haya un castigo minimo di diez aña di prison. Y criminalnan cu ta bati muher mata, un castigo di 30 aña minimo di prison. Kico mas falta pa cambia nos leynan cu ta proteha e burdugonan ey.
Na mundo nunca Bo a tende cu un muher ta abusa sexualmente di un criatura inocente, ta un homber ta haci’e. Aumento di castigo minimo hopi halto pa burdugonan, lo frena e abuso di hende muher y criaturanan inocente. Nos institucionnan Social no ta haci nada, e ta mescos cu un grito den desierto. Pa caba cu abuso domestico y abuso sexual, un propaganda na Radio Television y Corant no ta yuda na nada. E abusador sa cu institucionnan ta na nan banda y na nan ventaha y ta proteha nan. O.M. Mr Alexander van Dam a manda un mensahe cla y raspa pa Gobierno y Parlamentarionan cu ainda ta den nan winterslaap, pa nan realiza cu Gobierno a cambia, cu e ta traha segun ley y cu mester cambia ley pa O.M. sr. Alexander van Dam por haci su trabao debidamente. Durante un bishita cu mi tabata cerca sr. Alexander van Dam pa mi puntre kico ta e motibonan cu no ta castiga un pedofiel y criminalnan cu castigo minimo hopi halto, pa hinca miedo den nan curpa y manda nan prison pa hopi aña y cu den prison ta dunanan ayudo mental pa mehora e bida cu nan ta biba aden. Unda cu miedo ta e unico cos y ta spanta e Pedofiel y e burdugo cobarde cu ta bati muher mata. No tira culpa ariba Situacion Social, pero tira culpa ariba esnan cu no kier cambia ley cu
ta Gobierno, Minister y Parlamentarionan, esnan concerni cu por cambia tur ley. Bisa e pueblo di Aruba kico ta e motibo cu no kier aumenta castigo minimo pa criminalnan, no sconde tras di Hulanda, pero bini cu E cambio di ley pa caba, pasobra E ta un prioridad pa E pueblo di Aruba. Den mi concepto Aruba no a sinti e cambio di Gobierno cu tanto e tabata anhela y desea, unda cu corupto- y ladronnan di tereno ta cana liber ainda, sin ta wordo investiga y castiga pa nan ladronicia di tereno y placa di pueblo. Un pober no tin derecho ariba 400M2 di tereno pa traha su cas, pero Benny Lange Vinger, Ladroncita Arends y Desiree Cachapa cu a haya tereno hopi hopi grandi banda di Santana di Sabana Basora cu ta na venta awor. Mira con Mike Eman den un frega di wowo a bay Hulanda y a laga cera Paul Croes pa frena e ladronicia di ontheffing, pero ainda M.E.P no a haci nada cu e ladronnan cu a horta placa y tereno di pueblo cu ainda ta cana rond ta gaba cu ta A.V.P ta manda. Min Pres Mr. Evelyn Wever Croes, cera e ladronnan di tereno y E homber cu ta bati muher y E pedofielnan pa caba, pasobra hopi hende ta rabia cu ainda ta A.V.P ta GOBERNA. THIS IS A WAKE UP CALL! SPIERTA Y CUMINSA TRAHA! Hiacintha Thijsen Trimon
Diamars November 13
5
Prome Minister, mr. Evelyn Wever-Croes:
RESUMEN DI SIMAN DI GABINETE WEVER-CROES Sea grandi of chikito, Gobierno di Aruba ta tuma pasonan solido y sigur den e bon rumbo
Gabinete Wever-Croes siman pasa a pone algun paso mas den e rumbo di progreso y bienestar di nos pais. Cada paso sea grandi of chikito cu Gobierno di Aruba tuma ta solido y sigur y cu e meta pa logra cosnan grandi pa Aruba y pone Aruba riba e rumbo corecto. • A cuminsa e siman cu “Aruba Money Week” a wordo organiza pa Banco Central pa haci muchanan consciente di e balor di traha pa nan placa, con pa gasta placa responsablemente, con pa spaar e placa y con pa duna bek na comunidad. Na un forma innovativo a prepara e fundeshi di 800 alumno di 5e y 6e klas. • Gobierno a anuncia cu e trabaonan pa yega na haci Arubig un realidad ta andando; importante den e proceso aki ta pa nos garantiza e mihor calidad di cuido pa nos hendenan atraves di un instituto profesional di control di calidad di cuido. • Gobierno a institui un linea di contacto y un ekipo special pa atende cu personanan cu problema mental y di adiccion. Famianan por yama na e punto di contacto y e FACT team ta sali mesora pa atende cu e caso. • A finaliza construccion di varios caretera rond nos isla, atendiendo asina cu e preocupacionnan di comunidad. Trabaonan di reparacion ta
sigui rond di Aruba mientras ta ricibiendo cantidad di peticion di ciudadanonan; esakinan tin e debido atencion di Gobierno. • Trabaonan a cuminsa pa proyecto di Boardwalk den e area di Malmok, pa e por bira un area mas atractivo. E boardwalk aki ta pa uso di nos comunidad por haci ehercicio y tambe pa por garantiza siguridad di tur esnan cu lo haci uso di dje. • Gobierno a firma 3 acuerdo importante pa e relacion entre FCCA y Gobierno den cuadro di e plan social, cu e meta pa construi 200 cas social. • Cifranan di Banco Central ta confirma crecemento economico nominal calcula pa Gobierno di Aruba na unda cu a tene cuenta cu crecemento nominal di 1% den presupuesto 2018 y Banco Central a ahusta esaki na 2.9%. Gabinete WeverCroes ta aplica un maneho financiero hopi cauteloso. • E PRESUPUESTO 2019 ta na caminda pa Parlamento den cua a reduci e deficit di 130 miyon pa 25 miyon y pa prome biaha ta logra baha gasto di personal cu 4 miyon florin. Den nos prome aña di gobernacion nos no a logra soluciona e problema completo cu a wordo crea durante 8 aña, pero nos a traha e fundeshi pa soluciona nos problemanan financiero y garantiza stabilidad financiero
den futuro. • Gobierno a cera e siman, honrando Xander Bogaerts como embahador di bon boluntad pa nos pais den un celebracion na unda un publico grandi a topa Hunto cu Xander. Aruba ta un pais bendiciona. Dos siman pasa nos a uni
den exito di Jeon atraves di su concierto. Siman pasa nos uni den e exito di Xander y e tremendo celebracion. Y ayera nos ta uni cu Davy, Romar, Deaxo, Stephan y Wendy, e 5 landadornan den ‘Crossing for Hope’. Ki orguyo, especialmente cu pa prome biaha un hende muher tambe a haci e hazaña aki.
Nan tur 7 ta prueba cu ora bo kere den bo mes, combina cu trabao duro y sosten di bo sernan keri, bo por logra tur cos! Prome Minister Evelyn WeverCroes: “Mi tin fe y confianza cu e siman aki lo ta aun mas exitoso, cu logronan importante den bienestar di nos pais”.
6
Diamars November 13
Guarda Nos Costa tur dia ta gara ilegal na Aruba
Nos por a ripara cu Guarda Nos Costa awor ta hopi mas activo riba caya. Nan ta enfocando riba esnan den e ramo di construccion di casnan. Dialuna mainta a logra captura masha hopi
ilegal. Aki por saca afor cu ta un gran cantidad di ilegal tin, specialmente den construccion!
Diamars November 13
7
Comision fiho di Salud di Parlamento a reuni cu asociacionnan den ramo di salud riba AruBIG
Dialuna e Comision di Asunto Social, Famia, Cuido di nos Grandinan y Salud di Parlamento, encabeza pa Marisol Lopez-Tromp tabata tin un reunion cu e diferente asociacionnan den e ramo di salud pa papia riba e tema di Arubig. Durante e reunion, cual a transcuri den un bon ambiente y tabata hopi informativo. Tabata tin presentacionnan di representantenan di e Asociacion di Dokternan di Cas di Aruba (HAVA), Asociacion di Specialista Hospital di Aruba (ASHA), Asociacion Dental di Aruba (ADS), Asociacion di Parteranan di Aruba (VVA), Asociacion di Apothekers di Aruba (VAA) y e Asociacion Arubano di Fisioterapeutanan (AVF). Cada un di e representantenan aki a trece e posicion y puntonan di bista di nan respectivo asociacion relaciona cu e ehecucion di e di profesionnan den cuido medico, AruBIG.
Parlamentarionan presente a haya un bista mas cla di e puntonan di bista y posicion di e diferente asociacionnan cu ta representa cuido medico na Aruba pa cu ehecucion di AruBIG. Presidente di e Comision Fiho den Parlamento pa loke ta Salud, drs. Marisol Lopez-Tromp a indica cu e ta contento di por a reuni cu e diferente asociacionnan aki, considerando cu e ta duna un hopi mihor bista riba AruBIG prome cu esaki wordo ehecuta. “Como representantenan di pueblo nos mester scucha tur esnan envolvi prome cu tuma un decision cu ta afecta no un grupo so, pero henter nos comunidad. AruBIG ta un ley hopi importante y como tal nos mester atende cu esaki na e manera mas responsabel posibel, pensando riba e bienestar di tur esnan cu ta biba riba Aruba. E deseo ta pa e caminda di dialogo entre tur partidonan envolvi keda habri�, drs. Marisol LopezTromp a duna di conoce.
8
Diamars November 13
Funcionario di Arubahuis e reuni cu ATIA y Arina pa canaliza inversionnan na Aruba Den Haag\Oranjestad – Recientemente tabata tin un encuentro entre director di ATIA Michelle de Groot, Director di Arina, Sharon Erasmus y representante di Arubahuis Roy Hart. Durante e encuentro aki Michelle de Groot a duna un splicacion tocante e trabaonan cu ta tumando lugar na bienestar di tur miembronan di ATIA. Despues Roy Hart a duna un mensahe di Minister Plenopotenciario Guillfred Besaril caminda Cas di Aruba na Hulanda tey pa duna sosten na ATIA. Dia 15 November Caribbean Business Hub ta organiza hunto cu Arubahuis un Business Event caminda a invita 50 compania pa bin hunto pa tende e vision economico
di Aruba. Despues tin e oportunidad pa netwerk cu otro. Tambe Roy Hart a ofrece pa parti foyeto di ATIA durante e Business Event aki. Sharon Erasmus ta mira e rol di ATIA importante pa yuda atrae un compania pa bin inverti na Aruba. Un compania mester por sinti e confianza cu na Aruba tin un organizacion cu ta para pa nan interes. Por bisa cu e encuentro a bay den un forma hopi positivo y a haci palabracionnan pa continua cu encuentro nan asina den futuro na beneficio di e meta pa yuda atrae mas compania pa Aruba. Potret ta cortesia di Cas di Aruba
Diamars November 13
9
Sintoniza Canal 22 awe nochi pa 8:00pm pa otro edicion di E STREA di Fin di Aña tv show
Awenochi pa 8.00pm Canal 22 ta presenta otro edicion di e famoso programa E STREA di Fin di Aña tv show, yen di ambiente di fin di aña cu nos grupo- y artistanan local briyando y treciendo e ambiente musical atraves di nan cancionnan. Intercambiando cu tips, recetanan di STREA, cushina
presenta pa Robby Rosel y ideanan di e dushi temporada. Tambe bo por participa y gana premio cu Stellaris Casino cu nan seccion di Stellaris Briyante y Roulette di Pasco! Tur esaki presentá pa presentadora estelar di Canal 22 Sandra Croes y su invitado special, tune y mira E STREA di fin di aña briya y sinti e ambiente dushi di fin di aña.
10
Diamars November 13
Den cuadro di IPA su Dia Publico 17 di November venidero
Un maestra ta conta:
Ta tuma un curazon grandi pa forma mente chikito
Maestra na Scol Preparatorio Tarcisius, Justy Lopez ta conta: “Na aña 2014, mi a cuminsa cu e estudio pa bira maestra di school primario na IPA. Mi ta satisfecho cu mi a caba mi estudio y awor, trahando, mi por brinda tur locual m’a siña na IPA den mi klas. Mi por bisa cu nunca como maestra bo ta stop di siña. Tur dia bo ta siña algo nobo di bo muchanan y esey ta algo cu ta pone abo como maestra busca otro forma di duna les pa asina bo por brinda esakinan na bo muchanan.
y mi ta contento cu awor mi tin mi mesun klas p’asina mi haci un diferencia den bida di e muchanan. It takes a big heart to shape little minds”.
Calidad den les ta algo cu mi ta para 100% su tras. Tur mucha merece calidad den enseñanza pa por crece den nan desaroyo y bira un persona ehemplar den nos comunidad.
Durante e Dia Publico lo duna informacion di e estudio di Maestro pa Enseñanza Primario, Bachelor Hulandes y e curso di PDG. Tambe lo duna informacion tocante e Test di admision y 21+ Toets. Naturalmente lo tin oportunidad pa inscribi como
Mi stima locual mi ta haciendo
IPA ta invita tur studiante di HAVO, VWO y MBO nivel 4 y tur otro persona interesa pa cuminsa un estudio pa maestro pa asisti na IPA su Dia Publico (Open dag) dia 17 di November 2018. IPA su Dia Publico lo ta di 10’or di mainta te 2’or di atardi na IPA (Isaac Wagemakerstraat 11, San Nicolas).
studiante. Pa por inscribi na IPA mester trece e papel di registro civil (papel di AWG 5). E gastonan di inscripcion ta AWG 75,-. Pa inscripcion di e estudio di Maestro pa Enseñanza Primario y Bachelor Hulandes mester bin cu copia di diploma di sea HAVO, VWO of MBO nivel 4. Pa inscripcion di e curso di PDG mester bin cu copia di diploma di sea HBO of WO.
Banda di esaki por cera conoci cu e instituto en general y e ambiente estudiantil en particular y conoce nos facilidadnan. Ademas lo tin oportunidad pa conversa cu nos studiantenan actual. Tambe lo tin un ‘Food & Bake Sale’ organiza pa nos propio studiantenan. E venta di cuminda aki tin como meta pa recauda fondo pa e studiantenan di aña 3 cu pronto lo viaha pa exterior pa
nan pasantia internacional. Di e manera aki IPA ta brinda henter Aruba un dia special di orientacion, yen di informacion y actividad. Pa mas informacion por tuma contacto cu Studenten Services na 5243100 of por bishita nos pagina di facebook ‘Instituto Pedagogico Arubano’ of nos website www.ipaaruba.com.
Diamars November 13
11
12
Diamars November 13
Parlamentario Setty Christiaans-Yarzagaray:
Diferente punto discuti durante curso di Masterclass organisa pa Raad van Advies ESAKI LO SIRBI COMO CONSEHO PA GOBIERNO DI ARUBA Hunto lo pensa den ki direccion Aruba lo por bay cu Reforma Fiscal Segun e Parlamentario un ehempel ta BBO, cu en principio ta un belasting indirecto, sinembargo e ta trece complicacionnan cune mirando cu e grondslag di BBO, ta e mesun grondslag di BAZV y ta mesun grondslag cu BAVP. Stakeholdernan ta urgi Gobierno pa simplifica esaki pa e motibo princial menciona enteriormente. Tambe ta urgi pa trece otro formato den e sistema di motorrijtuig belasting, mirando e cantidad di number di auto cu no ta ser paga actualmente.
Luna pasa Parlamentario di MEP, sra. Setty ChristiaansYarzagaray a participa na e curso Masterclass ‘Belastingstelsel op maat’ cu a wordo organiza pa Raad van Advies. E Parlamentario a keda hopi satisfecho cu e curso aki pa motibo cu Raad van Advies a percura pa diferente stakeholder tanto di e sector gubernamental, NGO’s, como e sector priva bin hunto pa pensa den ki direccion Aruba lo por bay cu Reforma Fiscal. E Parlamentario a duna un resumen cortico di e discusionnan cu a tuma lugar den e Masterclass cu no necesariamente ta e direccion di Gobierno. Pa añanan caba, diferente instancia, incluyendo instancia internacional
manera IMF, a conseha Gobierno pa bay den direccion di belasting mas indirecto. E meta di esaki ta pa alivia e parti social di nos pais na unda cu e lomba mas hancho lo mester yuda carga pa e lombanan mas smal den nos comunicado cual tambe ta e concepto di mayoria pais rond mundo. Aruba den e caso aki, a keda un poco atras pa introduci un sistema di belasting indirecto. E diferente regimennan di belasting na Aruba cu ainda ta directo ta entre otro Loonbelasting, Inkomstenbelasting, Grondbelasting etc. Consehonan cu a sali for di e Masterclass ta pa purba simplifica nos sistemanan di belasting y agrega of combina e diferente tiponan di belastingnan actual.
Parlamentario ChristiaansYarzagaray a indica cu esnan cu a participa den e Masterclass ta di opinion tambe cu Januari 2019 ta demasiado corto tempo pa introduci un Reforma Fiscal totalmente diferente. Na evaluacion di e cursistanan a resulta cu toch hende ta pensa cu e BBO riba su mes no ta un mal sistema, pero solamente mester simplifik’e mas of te hasta purba elimina e schakelkoppeling cu tin. Mester menciona si cu estudio haci pa calcula cuanto schakels BBO ta experencia realmente ta demostra di ta entre 1.33 y 1.4, kitando e impresion cu tin cu ta paga te cu 3 biaha e schakkel riba BBO. Pues calculacionnan ta mustra cu esaki a yega te maximo 1.4. Ta bon pa menciona cu Aruba ta mas orienta pa brinda servicio na banda di bende producto, mirando con orienta nos isla ta riba e industria di Turismo. Un otro punto importante cu a wordo discuti den e Masterclass ta digitalizacion pa asina traha hopi mas eficiente. Belastingdienst a indica tambe cu ya nan a
cuminsa inverti caba bek den SAP 3 cu den futuro lo bin cu aangifte-biljet digital cu lo kita hopi di papeleria. Digitalizacion y agilisacion di proceso por trece mas placa den caha di Gobierno tambe pues por significa automaticamente mas entrada pa pais Aruba. E tema di non-compliance tambe tabata punto di discucion. Tin sistemanan di belasting cu no ta hopi bieu, manera e sistema di BBO pero ainda tin caminda cu por wordo drecha pa asina hende por cumpli mihor. Cu mal cumplimento caba na un of otro belasting ta keda hopi placa sin drenta den caha di Gobierno. Agiliza procesonan di belasting ta haci tambe cu lo por opta pa keda si riba e sumanan mas y mihor concentra pa bay di biaha riba sumanan mas grandi cu ta mas eficiente. Traha pues cu belastinggrenzen mas halto. Esaki ta duna oportunidad na esnan di entrada mas abao cay afor totalmente for di e sistema na unda cu lo tin menos aanslag riba lessenaar di e trahador di Departamento di Impuesto y e ora e por tin mas tempo pa ta mas eficiente y efectivo cu cobramento di belasting. Un otro tema cu a resalta durante e curso ta cu pa 1 di Januari 2019 lo no por bin cu un Reforma Fiscal totalmente diferente, mirando cu ta bay ta hopi riba man. Tambe cu te ainda diferente departamento
di gobierno, sector comercial, NGO’s y tax consultants no a haya oportunidad pa duna ‘inbreng’ na e topico aki. Na final di dia, ora Gobierno pensa y dicidi den ki direccion pa bay, mester consulta cu gremio y busca un plataforma mas amplio pa por tin draagvlak pa esaki y e tempo ta birando corto. Simplificacion di e BBO y cobransa di BBO ora producto drenta Aruba (na grens) tambe ta un punto cu a wordo discuti den e Masterclass. Tambe a papia cu por link cu un sistema di douane su sistema di Asycuda cu ta basa riba categoria di productonan cu ta wordo importa, pa inclui BBO akinan envez di laga e comerciante bay pague na Belastingdienst, eliminando pues e problematica di cumplimento. E Parlamentario a enfatiza cu tur loke cu a wordo treci dilanti durante e Masterclass ta pa discuti y lo ta consehonan cu lo bay pa Gobierno tambe. Ki sistema cu wordo introduci, lo bin cu cierto cambionan administrativo pa cualkier empresa pa cua motibo tambe mester pensa esaki bon prome cu tuma un decision. Parlamentario ChristiaansYarzagaray a elogia Raad van Advies pa bin cu un iniciativa asina pa pone un grupo di hende di sector gubernamental, NGO’s y sector priva pensa hunto kico por ta mihor pa Aruba.
Diamars November 13
13
Parlamentario di MEP, drs. Shailiny Tromp-Lee :
Palabra di felicitacion y gradicimento relaciona cu Joepie Camp 2018
recuerdo na cada organisacion y alabes un regalito na tur presente. Alavez mi mester gradici Staff y personal di Casa Del Mar pa nan aporte pa haci e anochi aki posibel.
“Diahuebs ultimo mi tabata tin e honor di a asisti na e actividad di gradicimento cu Ministerio di Labor y Asuntonan Social a organiza pa tur esnan cu a aporta na Joepie Camp 2018. E Camp Nacional a ser organiza pa Minister Glenbert Croes bao coordinacion di e duo dinamico Darlaine Erasmus y Rochi Geerman. Dos persona cu a traha duro y di curazon. Na e camp Nacional a participa mayoria di e Centronan di
Bario. Tabata un siman di alegria, wega, informacion y pa nos muchanan por explora. Un siman pa cera amistadnan nobo y pa bida. Un siman caminda un biaha mas un grupo di vboluntario a aporta grandemente na desaroyo di e muchanan di nan districto. Pa e motibo aki mes mi ta aplaudi e iniciativa di Minister y e coordinadornan pa organiza un anochi di gradicimento caminda a duna un booklet di potret como
Trabao voluntario ta di suma importancia pa diferente veld aki na Aruba. Nos veld social, cultural y deportivo sigur no por sin nan nucleo di voluntario. Durante e anochi mi tabata tin oportunidad pa hiba palabra y mas cu claro loke mas mi a accentua ta e gratitud cu mi tin pa cada un di e voluntarionan cu ta traha di curazon pa un causa. E sonrisa di e muchanan durante e Camp ta e recompensa di mas grandi pa nos trabaonan voluntario.
Kockstraat 4 San Nicolaas Tel: 524-5080
NOS RESPONSABILIDAD DI LIMPIESA TA E MIHOR HERENCIA
14
Diamars November 13
SETAR y Ruckus cu un anochi agradabel y informativo
Diarazon durante bahada di solo, SETAR conhuntamente cu Ruckus a duna un presentacion di tur e posibilidadnan cu por haci cu su servicionan. Den e atardi ameno aki, cu a tuma lugar na White Cuisine na Gold Coast, representantenan di diferente compania cu ta usuario of prospecto usuario di e producto aki a acudi y asina haya sa tur e evolución di Ruckus pa futuro incluyendo e “Internet of
Things”. Ruckus ta ofrece acceso na WiFi sigur y confiabel y ta inova rond di tecnologianan pa asina por cumpli cu necesidadnan specifico di cada compania of industria y por ofrece e cliente un tremendo experiencia manera cu nan ta desea pa e traha. Jorge Atencio, Territory Account Manager di e region di America
Central y den Caribe a duna e presentacion. Representantenan di SETAR, alabes, tambe a duna un demo y asina ilustra e capacidad di e servicio di Ruckus. Despues di e presentación tabata tin oportunidad di networking y a rifa algún premio entre e invitadonan. Riba potretnan por mira momentonan durante e encuentro informativo aki.
CONVOCACION Directiva di OPPA ta invita su miembronan pa un Reunion General di Miembro. Fecha: diadomingo, 18 di November 2018 Orario: 9:00 am – 12:00 pm Lugar: Occasions (Patras di Sub Way dilanti di Flora Market) Despues di reunion, di 12:00 pm – 1:00 pm, lo tin dos presentacion: 12:00 – 12:30 pm: One Touch Response 12:30 – 1:00 pm: Mi e- Cuido Un invitacion personal hunto cu e agenda y e documento pa e Reunion General a sali via post diabierna, 26 di Oktober 2018. Miembronan cu no a ricibi e convocacion, por busca un copia na oficina di OPPA, di dialuna te diabierna di 9:00 – 12:00 or di mainta. No laga otro conta bo, ni dicidi pa bo. Asisti y participa activamente den bo organisacion. Directiva ta conta riba bo presencia.
Diamars November 13
15
Apertura di e di 7 exposicion di arte na KvK:
SR. PETER VAN DEN HEUVEL SU BUNITA OBRANAN EXPONI NA CAMARA DI COMERCIO
Pa algun aña caba Camara di Comercio y Industria di Aruba (KvK) ta duna su espacio na nos artistanan local y brinda nan e oportunidad di expone nan bunita creacionnan. Arte ta bin di inspiracion y ta stimula of por inspira otro tambe. E ta forma parti di e identidad di un persona, su cultura y pais. E biaha aki ta toca turno na sr. Peter van den Heuvel cu a haya e privilegio di dorna y embeyece e murayanan di
KvK cu su obranan. Diabierna atardi 9 di November KvK a inaugura e exposicion oficialmente. E inauguracion tabata hopi bon bishita. Tur esnan presente por a admira e obranan den bon ambiente hunto cu un bebida y algun pasaboca. E obranan lo keda colga pa publico por pasa admira nan durante un periodo di un aña. Anteriormente KvK a expone obranan di muchanan
di Stichting Mira. Por a disfruta di un variacion di creatividad di e studiantenan. Manera indica, pa e edicion aki KvK a invita sr. Van den Heuvel cu tin un creatividad hopi moderno y interesante. Naci na Oosterbeek, Hulanda sr. Van den Heuvel no tabata sa te na su 50 aña cu e tin talento. Pa su gran sorpresa y di su famia, e ta hopi bon den esaki tambe. Como cu e gusta musica, e ta gusta decora su canvas cu potretnan di artistanan pinta den acrylic. Su preferencia ta acrylic ya cu e clima di Aruba ta haci cu e ta tuma mucho tempo riba un pintura keda cla si e usa pintura di zeta. Pintamento ta dune trankilidad y e ta gusta wak su creacion
bira un realidad.
añanan 50 por ehempel.
Sr. Van den Heuvel ta traha su propio canvasnan y e gusta termina su obranan den 2 siman. Su prome stap ta escoge e colornan cu e kier pa resalta den e obra. Despues di esey e ta traha riba e detayenan cu e tono di e colornan y e ta finaliza door di pone vernis riba dje pa haci esaki uno duradero. Den 3 aña di tempo e la completa casi 70 obra y mayoria no ta pa wordo bendi pasobra e ta balora nan mucho hopi. E sa haci algun obra si a base di contract pero mayoria bes ta pa su pasion di pintamento. E gusta Aruba y su scenarionan historico y a pinta diferente obra di cayanan di Aruba den
KvK ta gradici sr. Peter van den Heuvel pa acepta e invitacion y exhibi su obra di arte den e edificio di KvK. Un invitacion cordial ta bay pa un y tur pa pasa libremente durante orario di oficina, di dialuna pa diabierna, entre 8:00 AM y 4:30 PM pa admira e diferente obranan di arte. Alavez KvK ta invita un y tur pa bishita e apertura di e exposicion. Esnan interesa pa haya mas informacion tocante e posibilidad pa expone nan obra na KvK por manda un e-mail pa: businessinfo@ arubachamber.com of yama na 582-1566 ext. 27/42.
16
Diamars November 13
Coronacion di Reina di Empire Carnaval Group: Jeanissa Maduro!
Diasabra anochi durante e fundraising Now & Then di Empire Carnival Group den e edificio den Caya Betico Croes, caya grandi, conoci como ex-edificio di La Linda di mucha a keda corona Jeanissa Maduro, mihorconoci como Nini. MC OZ a presenta Jeanissa Maduro como Reina di Empire Carnival Group riba e ritmo di Buleria.
E sherp a wordo poni door di sra. Ivonne SimonAndrade, propietaria di Footfit-Birkenstock y e tabata tin e honor di wordo corona un biaha mas pa e conocido personahe Ivo Yanez cu a coron’e como Reina Hubenil na aùa 2015. Team Nini kier a manda Jeanissa Maduro tur clase di exito pa Carnaval 65!
Pagina 17
Diamars 13 November 2018
Resultado Beach Tennis Panamerican Championship 2018
Brazil ta keda domina
E weekend tras di lomba, Aruba tabata e anfition pa e Pan American Championship di Beach Tennis. E Campeonato aki a cuminsa diabierna. 9 di November y a culmina, ayera diadomingo, riba un Eagle Beach yen yen. E final den categoria femenino a wordo disputa entre 2 ekipo di Brazil cual nan ta Joana Cortez y Rafaella Miiler contra Lorena Melo y Marcela Vita. E duo Cortez y Miiller ta logra gana y asina aki hiba e titulo di campeon pa nan pais Brazil. Den categoria masculino, e ekipo di Venezuela campeon di aĂąa pasa, Ramon Guedez y Ali Colmenares a disputa e final contra di e ekipo cu a caba di titula nan mes campeon mundial na Rusia, esta Thales y Marcus. Na final e ekipo di Brazil a keda na prome luga, ganando den dos set. Pa loke ta e categoria di mix, aki tambe por a mira un final entre Venezuela y Brazil, cual na final, e duo, cu ya pa aĂąa nan largo ta domina e categoria di mix mundialmente, esta Vini Font y Joana Cortez, ta hiba e titulo pa Brazil. Cu esaki e pais di Brazil ta keda na prome lugar den e Pan American Championship 2018
Beach Tennis Aruba kier a manda un palabra di danki na cada un cu a bin presencia e weganan
durante e Panamerican Championship 2018 y alavez kier a invita Aruba completo pa pasa na
Eagle Beach entre 12 y 18 November caminda lo tuma lugar e Aruba Beach
Tennis Open 2018 cu un cantidad di mas cu 1500 participante.
Pagina 18
Diamars 13 November 2018
BON DIA YEN DI ALEGRIAAA! Skirbi pa Ruthy”Lady Ruth” Vrieswijk-Bergen
Nos tambe a bay apoy’e. Nos a bay cu nos fluit di Scouting .Y nos a haya un bunita flor di papel traha como su tema di cancion pa nos zwaai cu ne. Nos a bay y a disfruta di su magnifico presentacion. Ora ela wassap mi puntra’mi si mi ta bin apoy’e den e Songfestival di Horacio Oduber Hospital mi no a pensa dos vez. Claro cu
mi ta bay apoya mi best sista friend den scouting pa añas, cu nos bunita amistad pa añas. Mi a puntra mi casa si e tambe ta bay apoya nos bunita amiga Sharlyn, casa di Chief Mikel Tromp y e tambe a bisa si mesora. Mi a haya tur informacion di dia ora y lugar di e festival di canto di HOH , cu a wordo super bon organiza pa un tremendo comishon y e Song festival tabata tin e.o. Rachel Kraaijvanger como un tremendo maestra di ceremonia, hunto cu un cabayero cu tambe ta canta hopi bon. Mi ta bisa e cos manera e ta, aki na Aruba no tin cantante manera Rachel Kraaijvanger, esta un voz cu e tin ! Ki bunita e ta canta. Ki bunita el’a canta den e pauze como guest star, ora e miembronan di hurado tabata conta e votonan. E Song festival di HOH tabata reparti
den categoria A y B. Un festival di canto di kita sombre ! Tur participante a duna di nan mes, pero merecidamente mi bunita amiga Sharlyn TrompFarro cu a representa e dept. di salubridad di EPI a gana den su categoria B y a gana tambe pa e “Best show”. Sharlyn a canta e cantica di Selena “Como una flor” y tabata bisti den un kostuum hot pink super pero super elegante cu a ponele luci mas ainda den su tremendo actuacion ora el’ a canta, y ora Wicho, un cabayero cu a canta algo di El Pintor anto cu Sharlyn tabata e modelo cu El Pintor tabata pinta y canta di dje. Un pluimpje grandi diki gordo pa Mama Amy cu a cose e bunita kostuum hot pink ey pa su prinses luci asina bunita! Un dushi publico cu hopi dushi ambiente tambe ! Ta manera henter e publico den e ballroom
di Marriott tabata canta hunto cu tur e cantantenan y apoyanan cu hopi alegria ! Segun nos a comprende, ta e cantantenan cu a representa AZV y EPI a gana e titulonan maximo. Lady Ruth a goza tambe con un di e dokternan femenino a canta y e juffrouw Hulandes cu su tremendo voz. Nos a goza tambe di e banda Perfect Sound y a los e pianan y e heupnan un crenchi riba dansvloer ora e jurado tabata contando e votonan. E vodka cranberry a baha dushi y nos tabata sinta den e dushi compania di Mama Amy y Chikai, Chief Mikel mes cu no por a stop di kita su wowonan for di su bunita esposa Sharlyn, sacando bunita potret di su sra. esposa, mama di su dos yiu hombernan Sachiel y Phelan, kendenan tambe tabata tey presente pa apoya nan querida mama. Nos a pasa super dushi
e anochi ey na Marriott, Lady Ruth tin basta tempo sin presencia un Song festival dushi asina. Nos pabien di curazon pa tur e ganadornan , pero specialmente pa nos bunita amiga Sharlyn cu a shine like a star den e festival di canto di HOH. Hopi cu a bay e one woman show “Alegria di Ruthy # 2" a haci conoci cu Akela Sharlyn den e entrevista on stage encuanto scouting y e joke di pushi na campamento scout. Awel si, ta di e dushi hende aki nos ta papiando, ta Sharlyn, talentoso tambe den canto y baile. Sooo proud of you girl !! Pabien un biaha mas , you did it !!!! Con e ta, con e ta, bon e ta, bon e ta, con e ta, con e ta, bon e ta, bon e ta, si un cos ta bon, ta bon e ta !!!!Nos Queen Sharlyn ! Love you !
Pagina 19
Diamars 13 November 2018
Aruba Beach Club Resort ta ricibi bishita di Payroll Pro HRM
Diarazon, 7 November, e team di Payroll Pro HRM a pasa bishita Aruba Beach Club Resort, cu ta cliente di Payroll Pro HRM pa 18 aña caba. Durante e bishita aki e team di Payroll Pro HRM
a conversa cu sra. Leoncia Vrolijk, HR Manager y cu Sra. Elizabeth Kock, HR Assistant. Durante e bishita Sra. Vrolijk y sra. Kock ta comparti cu durante e tempo cu nan ta trahando cu
Payroll Pro HRM nan ta hopi contento cu software y nan satisfecho cu e support cu nan ta ricibi di parti di VCC International. Durante e bishita Dick Rikkengaa, Consultant di
VCC International, a entrega Sra. Vrolijk un certificado gradiciendo pa e lealtad y support cu Aruba Beach Club Resort a duna Payroll Pro HRM tur e añanan aki. Dick Rikkengaa ta comenta “Nos
ta contento cu e colaboracion entre Aruba Beach Club Resort y Payroll Pro HRM, nos ta spera di sigi traha hunto pa hopi aña mas”.
Ta detecta via satelite 13 base di misil secreto di Noord Korea Analistanan di e Centro di Estudionan Strategico y Internacional di Merca (CSIS), ta afirma cu nan a detecta 13 base di misil Norcoreano cu ta den funcionamento y cual existencia no a wordo revela pa e Gobierno. E informe nobo public dialuna, ta sugeri cu Noord Korea ta dispone di mas base y cu en total su cantidad por yega na 20. Expertonan ta precisa cu e basenan di misil cu nan a logra localisa, ta danki na e imagennan di satelite, no ta instalacionnan di lansamento, aunke cu e Ehercito Norcoreano por usa nan cu e finnan aki den caso di emergencia. Dicho basenan clandestino por wordo usa pa tur tipo di misil balistico, tanto di corto alcance, como intercontinental, CSIS ta detaya, agregando cu e basenan mester figura den cualkier acuerdo riba e desnuclearisacion y mester wordo desmantela.
Victor Cha, kende ta encabesa e estudio di CSIS riba Noord Korea y a dirigi e ekipo cu a analisa e imagennan satelital, a comenta na The New York Times, cu "no ta parce cu e basenan aki ta frozen" y nan "ta claramente activo." "E trabao ta sigui. Di loke tur hende ta preocupa, cu Trump lo bay acepta un mal acuerdo; nan ta duna nos solamente un luga di prueba, ta desmantela algun instalacion y a cambio nan ta obtene un acuerdo di paz," Cha ta opina. "Cualkier misil por carga un arma nuclear" Un di e basenan di misil no declara cu ta figura den e informe, Sakkanmol, esun mas cercano na e zona desmilitarisa y Seoul (ta na 135 kilometer noorwest di e capital Surcoreano), ta alberga misilnan di corto alcance y tin shete instalacion subteraneo.
Joseph Bermudez, un di e autornan di e estudio di CSIS, a señala cu e basenan clandestino di Noord Korea no ta aparece den e basenan di misilnan operatiov di Merca, Europa, Rusia of China y cu, den su mayoria, ta ubica den zonanan montañoso, cu valleynan estrecho. Den un entrevita pa The New York Times, e experto
a comenta cu "cualkier misil den e basenan aki por carga un arma nuclear" y cu e inversionnan di e Gobierno Norcoreano den dicho instalacionnan tin
su logica "desde e punto di bista di superviviencia." "Parce cu nan ta purba di maximalisa nan capacidadnan," Bermudez ta sostene.
PUEBLO A H HAÑA SU PEN BEK
Pa kualkier informacion solodipueblo@gmail.com of
☎ 585-9500
Pagina 20
Diamars 13 November 2018
Brazil Taekwondo Stichting su team di "Train Hard Fight Smart" ta cla pa Best of the Best
Brazil Taekwondo Stichting ta organizador di e di 23 Best of the Best Taekwondo Challenge. Su team di "Train Hard Fight Smart" lo presenta cu 5 atleta cu ta cla pa Best of the Best 2018. Diasabra tabata tin e ultimo training di 8'or pa 11'or di mainta cu e
PUEBLO A HHAÑA SU PEN BEK
Pa kualkier informacion solodipueblo@gmail.com of
☎ 585-9500
focus ariba Best of the Best. Brazil Taekwondo Stichting su team ta cla pa Best of the Best. Danon Delamore, Joshua Klabér, Leonard Philip, Jourdé Klabér y Záhyon Klabér ta e 5 atletanan cu lo bringa pa Brazil Taekwondo Stichting di cual 4 lo
bringa pa e Best Team Cup nacional. Jourdé Klabér y Záhyon Klabér ta e uniconan cu lo bringa anochi entre 7'or pa 9'or y mey. Nos team ta bon motiva y ta cla pa enfrenta cualkier atleta for di exterior.
Pagina 21
Diamars 13 November 2018
EXPROMER MINISTER MIKE EMAN ORADOR PRINCIPAL NA DOS CONFERENCIA INTERNACIONAL Energy Summit na Bermuda y Energy Forum na Belize Cortodespues cuExPromer Minister Mike Eman a drenta den un acuerdo cu un agencia di oradornan pa conferenciananinternacional e ex mandatariopor a conta cu interespositivo den suparticipacionnaconferenciananinternacionalriba e tema du sostenibilidad. Energy Summit 2018 BERMUDA. Ministeriodi Energia di Bermuda a asercaexPromer Minister Mike Eman pa ta e “keynote speaker” na un conferenciaribatereno di sostenibilidad y “resiliency”, especialmenteriba e area di energiarenobabel. Bermuda kier ampliasuuso di energiaalternativa, especialmente solar. Den esaki nan ta mira cu hopiadmiracion e progreso cu Aruba a haci e ultimo anjananriba e terenoaki y especialmente e liderazgo cu e tempo ey Promer Minister Mike Eman a demostra pa pone e meta aki den un vision integral cu hopiprogreso den un corto tempo. “NosnaBermuda a asercaEman,como e motor tras di “Green Aruba”,pa comparti e experiencia di Aruba cu nos.
Esaki e Directora di e Departamento di Energia, Sra. Jeane Nicolai a expresa. Sra. Jeane Nicolay a yega di bishita un Green Conference na Aruba y a kedahopiimpreciona cu tur locual Aruba a alcansariba e tereno di conversion di energiaconvencional pa energiarenobabel. E keynote speech di ExPromer, Minister Mike Eman lo ta dia 15 di November na Bermuda. The Caribbean Sustainable Energy Forum (CSEF) BELIZE. Esaki ta un evento di ComunidadCaribense den cualpersonalidadnan clave nacional y internacional, di sector publico y priva, ta haci un inventarisaciony alinea nan esfuersonan pa stimula e uso di energiaalternativa den Caribe. E Conferencia lo tin participacion di funcionarionan y personalidadnancu tininfluencia y experienciariba e tema di energia alternative. ExPromer Minister Mike Eman akitambe a wordeinvita pa tene un Keynote speech riba e experiencia di Aruba y e “Green Aruba” vision. Eman lo hacisupresentacionna Belize dia 19 di November.
Plataforma Hobennan Profesional:
E relacion complica entre e trahador, un agencia di empleo y e compania cu a contrata (inlener)
E significadonan di e terminonan Bao di un agencia di empleo, tambe conoci como uitzendbureau, nos ta compronde un oficina cu ta pone trahadornan den e disposicion di un otro, esta e inlener. E inlener ta e compania of persona cu ta dirigi un empresa unda e trahador pa medio di e agencia di empleo ta wordo manda pa haci su trabou, ehempelnan ta trabou di limpieza, waiter (art. 1 Landsverordening terbeschik k ingstelling arbeidskrachten). Ta importante pa remarca cu e hefe di e trahador ta e agencia di empleo, y no e compania unda e trahador ta laborando. Enfasis mester wordo poni riba e hecho cu e relacion hefe y trahado ta esencial ora di determina ki derechonan y obligacion ta kai riba e hefe den respecto su trahador y vice versa. E relacion entre agencia di empleo y trahador ta codifica den seccion 11, titulo 10 di buki 7 di nos Codigo Civil. E contract E agencia di empleo tin un contract cu e trahador. E agencia di empleo tin tambe un otro contract cu e inlener. Cu otro palabra e trahador
auto of cas ya cu e no tin trabou permanente.
no tin un contract direct cu e inlener, solamente cu e agencia di empleo. Esaki ta crea un situacion di un relacion ‘triangular’ entre agencia di empleo, e trahador y e inlener. A base di e contractonan aki e agencia di empleo ta pone trahadornan den disposicion di e inlener pa asina e trahado hasi un trabao bao e supervision y instruccion di e inlener. E situacion actual na Aruba E balor agrega di e articulo ki ta basa den e hecho cu tin hopi hende na Aruba trahando via un agencia di empleo y nan no sa nan derechonan. Esaki tin como consecuencia cu hopi di nan, kizas mayoria, ta wordo abusa door di e agencia di empleo. Tin biaha e agencia di empleo mes no sa cu e ta abusando di e trahadonan,
ya cu nan mes tampoco ta hasi un esfuerzo pa sa cua ta e leynan cu nan mester tene cuenta cune. Tin hopi persona tin añanan largo trahando, via agencia di empleo, pa e mesun inlener (compania) haciendo e mesun trabao. Esaki ta abuso di e trahador y contra nos leynan. No tin un motibo di peso pa hasi esaki pasobra e ta para den ley cu maximo cu un uitzendbureau ta permiti pa pone un trahador traha pa un inlener hasiendo e mesun trabao ta 12 luna. (Artikel 5 Landsverordening terbeschik k ingstelling arbeidskrachten). Riba su mes esaki ta hopi na desventaha di e trahador door cu e tipo di trahador aki dificilmente por bini na remarca pa por ehempel un prestamo na banco pa un
Relevante ta e hecho cu e trahado mester wordo tuma directamente den servicio door di e inlener despues di 12 luna si e inlener kier pa e trahado specifico ey continua haci e mesun trabao pe. Incumplimiento di e leynan door di e agencia di empleo por tin consecuencianan severo pa e oficina, entre otro perdida di nan permiso pa ta un agencia di empleo. Otro punto unda e trahadonan ta confronta hopi abuso ta relaciona cu nan salario. Un trahado tin den principio derecho riba un salario lo mas serca posibel na e salario di un trahado cu si ta den servicio directo di e compania (inlener) y bao mesun circunstancianan (artikel 8 lid 1 Landsverordening terbeschik k ingstelling a rbeid sk rachten). Actualmente hopi trahado tin un salario hopi mas abou en comparacion cu su coleganan den mesun puesto di trabou. Kico pueblo di Aruba por haci pa mehora e situacion actual? E responsabilidad pa un pais cu ta respeta su leynan
laboral no ta cay riba gobierno so. E tipo di abuso laboral ki mester wordo denuncia na Departamento di labor. Ta obligacion moral di e trahador y pueblo Arubano pa denuncia e tipo di abuso laboral. E trahador mester para pa su derechonan. Asina no solamente e ta yuda su mes, e ta yuda cu otro hendenan rond di dje y pa preveni cu esaki sosode den futuro. Un pais no ta bay abao door di hendenan cu ta kibra ley, pero door di hendenan ku ta wak otro kibra ley y no ta haci nada. No bira complice di un Aruba cu no ta respeta su leynan laboral. Plataforma pa Hobennan Profesional (PHP) ta spera di por a informa e ciudadano nan un tiki mas riba e relacion entre un agencia di empleo, trahador y e inlener. PHP tey tur diasabra na Cas di Partido AVP pa informa pueblo tocante tema nan manera esaki y hopi mas. Si bo persona ta desea di tin mas informacion tocante e tema di schorsing, por pasa libremente tur diasabra na Cas di Partido di 2PM – 4PM unda e miembronan di PHP lo ta cla pa duna asistencia.
Pagina 22
Diamars 13 November 2018
Pagina 23
Diamars 13 November 2018
Dr. Sharline Vis:
Un den siete hende na Aruba tin Diabetes y esaki ta preocupante Manera tur siman, Departamento di Salud Publico ta tene su conferencia di prensa y e biaha aki a enfoca riba e malesa di Diabetes. Durante e rueda di prensa, dokter di Sharline Vis, a duna un splicacion amplio, kico ta e causanan, como tambe e definicion kico en realidad e malesa di Diabetes ta, compara cu otro malesanan agudo cu por presenta cerca nos. Diabetes no tin cura, pero e prome liĂąa di defensa ta prevencion. Dr. Sharline Vis no ta un figura desconoci. Ya den pasado caba el a sa di participa na diferente rueda di prensa di DVG riba varios tema. Pero e biaha aki, el a bin no solamente como dokter di cas, pero tambe como
presidente di Fundacion Diabetes y miembro di Plataforma Promocion di Salud, unda cu ta uniforma pa traha hunto pa duna informacion y educacion pa preveni e malesa cronico di Diabetes, pero otro malesa croniconan tambe cu nos tin na mundo, cu ta afecta e salud di hopi hende. Tambe dr. Vis tabata tey como parti di un famia y den su famia tin diabetes. Esey ta nifica cu e ta un hende cu ta na riesgo pa haya diabetes. Esey kiermen mester tuma accion. Mester tuma accion p'e mes y mester tuma accion como dokter pa su pashentnan como tambe, como miembro di comunidad.
Pagina 24
Diamars 13 November 2018
Stan Lee, tata di Spiderman, Hulk y Iron Man a fayece E co-creador di Marvel Comics, Stan Lee, a fayece dialuna, na edad di 95 aĂąa, segun su yiu muhe Joan Celia a confirma na TMZ. Segun datonan di The Hollywood Reporter, e legendario escritor y editor, a fayece marduga, den e Centro Medico Cedars-Sinai di Los Angeles. "Mi tata tabata stima tur su fanaticonan. E tabata e homber mas grandi y mas decenter," su yiu muhe a seĂąala. A lo largo di e ultimo aĂąa, Lee a lucha contra varios enfermedaad, incluyendo un neumonia y problemanan di vision. Bao di e seyo Marvel, Lee tambe a crea The Fantastic Four, Thor, The Avengers, Daredevil, Doctor Strange, X-Men y The Scarlet Witch. "Storianan di e heroenan perfecto ta laaf p'ami" Segun prensa local ta destaca, Stan Lee a revoluciona e genero di comic y a introduci e debilidadnan humano den e superheroenan, sea Spider-Man of The Hulk. "E storianan di e heroenan
perfecto cu no tin falta, tabata laaf p'ami,' e escritor a splica den un entrevista na Sydney Morning Herald. El a splica e tempo ey cu si bo tuma un hende como Spider-Man, e ta preocupa pa placa, e no tin hopi exito cu mucha muhe, e ta preocupa pa su tanta y su salud, "e ta un tipo di heroe cu cualkier lector por identifica su mes, pasobra e tin e mesun problemanan cu nan." Medionan a subraya acu algun di e personahenan crea pa Stan Lee a yega na ta simbolonan di cambionan social, manera por ehempel She-Hulk, Black Panther, cu a refleha angustia den hende muhe y minoria. Di e mesun manera aki, Stan Lee tabata conoci pa aparece den peliculanan di Marvel y den cameonan yamativo, como un bendedor di "hot dog" y hasta como un guardia di siguridad. E escritor tabata tin un papel chikito den casi tur e peliculanan di Marvel den e periodo entre 1989 y 2018.
Tipline: 585 9500 e-mial: solodipueblo@gmail.com
Pagina 25
Diamars 13 November 2018
DRS. ROBERT ANJIE DI CURPA:
SIN UN LIMPIEZA COMPLETO KAMBER DI INTEGRIDAD LO NO YUDA Y LO TEY PA SPEK EN BONEN!
Un gobierno y un parlamento cu no tin ningun tipo di integridad kier introduci un kamber di integridad. Ta manera bo ta duna na un ladron bon conoci bo yabi di cas pa e cuida bo cas. Un locura completo. Prome cu bin cu un camber di integridad mester pasa un basora di hero den e sistema politico y e aparato gubermental. Con un politico por papia di integridad si nan ta entre otro enrikece nan mes, famia, amigo- y sponsornan cu entre otro huurmento di edificio y propiedad manera tereno erfpacht, duna trabao na friends and family manera yiu, ruman, omo y otronan afilia cu e partido anto ariba dje no cualifica pa e trabao, ta kibra ley den dia cla cu entre otro huma cannabis y core burachi y otro actonan penal. Ta papia mentiranan un tras di otro y cu no ta cumpli cu loke a wordo primiti entre otro 7 minister, no medida y baha edad d pensioen, otorga proyectonan na sponsornan sin sigui proceduronan conforme ley y asina nos por sigui. Cualkier politico cu ta haci actonan asina no por ta bon di cabez, no tin consenshi y no tin cuera di cara. Un politico asina ta un bandido y traidor. Pior ainda Si nan ta pretende di ta un politico creyente pasobra hamas e Spirito Santo lo lagabo haci actonan diabolico asina contra e pueblo y e pais. Ta parce cu politiconan asina no tin norma- y balornan y kier papia di integridad. E mente di Politiconan asina ta dificil pa cambia pasobra e actonan diabolico aki pa nan ta algo normal y nan no ta realiza cu nan ta haci maldad. Integridad mester cuminsa cu e politiconan cu ta e prome yama pa duna ehempel di integridad y mester bin cu regla- y castigonan fuerte pa caba di un bez por todo cu e actitud y e
actonan di corupcion door di politiconan.
Partido CURPA tabata tin den su programa un maneho di anti - corupcion extensivo y fuerte pa combati corupcion ariba tur nivel cu ningun politico tradicional lo durf di implementa pasobra nan kier keda haci actonan di corupcion pasobra sin e actonan di corupcion nan no por haya placa di sponsernan pa nan campaña miyonario, nan no por haya hende pa yuda nan cu nan campaña y nan no poor enrikece nan mes pa asina nan retira comfortabel ora nan sali for di politica. Pesey nan ta obsesiona pa haya y keda den poder y lo haci todo por todo pa haya of mantene esaki. Pesey mester pak aan e sistema politico prome cu tur cos. partido CURPA durante ultimo eleccion den su programa anti corupcion a presenta entre otro e siguiente solucionnan. 1. Tur politico y director di departamento mester duna cuenta di nan activa y pasiva prome cu nan acepta nan funcion. Bo ta drenta cu 1 Florin bo ta sali cu 1 Florin. 2. Mester introduci e asina yama ‘doelmatigheids-toets’ pa loke ta trata otorgamento di proyectonan pa evita manipulacion cu proyectonan y pone esnan civilmente responsabel si proyectonan ta surpasa mas cu 10% den tempo y placa. 3. Mester saca nombramento, promocion y retiro di ambtenaar for di man di minister cq ministerraad pa evita patronahe politico. 4. Mester introduci ‘term limit’ pa politiconan na unda un minister no por ta minister mas cu 4 aña y un parlamentario no por ta parlamentario mas cu 6 aña pa evita cu un politico ta haya mucho poder y cu e ta kere e ta ariba ley. Unavez cu pak aan e sistema politico pa limita actonan di corupcion door
di e politiconan por sigui cu e aparato gubermental door di bin cu entre otro un klokkenluiderswet, MIS (Management Information Systen), contract management cu director- y proceduranan pa evita corupcion. Na e momentonan aki e sistema politico y aparato gubermental ta asina putri d corupcion cu e pregunta no mester ta ken ta corupto pero mas bien ken no ta corupto. E cancer di corupcion ya a plama ariba tur nivel di sociedad y solamente un bon clean up cu un
basora di hero door di un organizacion internacional y independiente manera Transparency International por yuda alivia e situacion. Partido CURPA ta e unico partido cu a menciona esaki den su programa. Partidonan tradicional cu
a goberna desde 1986 tin manteca ariba nan cabez y hamas lo investiga otro. Un corupto no lo investiga un otro corupto. Tanten no tin un clean up completo un kamber di integridad lo no yuda y lo tey pa ‘spek en bonen’ costando e pueblo mas placa.
Pagina 26
Bo dak ta lek ??
Nos ta drecha dak cu garantia di 10 anja, tambe ta hasi trabow di verf, welder, coriente, plumming, metsla, carpinte , haci cura limpi y kap mata.
Yama: 560-8568 !!!GANGA!!!
TRAILER HOME FOR SALE,
taxatie report 33000 Baratiyo awor 24500,00 discutibel!! más un chikito pa 6500 negociable Tur dos pa 30000,00. Great pa biba den dje of pa verhuur e ,tambe muebels nan pa motibo di mudansa.
5929246
Diamars 13 November 2018
SEDE DI BBQ TIN DIADOMINGO AWO BBQ Y CUMINDA DI PASCO LO TIN,
AJACA HAM HORNA LOMITO 1/4 GALINJA CU SU REJENO AROOS CON POLLO SALADA DI GALINJA SALADA DI BATATA BBQ PINCHO CHORISO PA PEDIDO POR JAMA NA
569 0131
Pa bo matanan ta berde y bunita
Gordura
di bon calidad. Alf 8,= pa saco, cumpra 10 ta delever gratis.
Tel. 592-6209
SERVICIO SEPTIC Servicio di Septic Tank – Chica Pos
Yos Septic Tank Tel: 566-6144 / 748-2689 Yos ta yega mesora y sigur!
CONSTRUCTION
Ta haci trabao di coriente , verf , plumming , welder, metsla , drecha dak , haci cura limpi , corta mata yama : 5608568
Pagina 27
Diamars 13 November 2018
Servicio na Comunidad Brandweer Polis Polis Oranjestad Polis San Nicolas Polis Santa Cruz Polis Shaba Tiplijn Ambulance San Nicolas Ambulance Sasaki Ambulance Wayaca
584-5050 582-5573 582-1234
Horacio Oduber Hospital Centro Medico San Nic. SVB AO Ziekmelding
527-4000 524-8833 527-2782
Servicio nan
Elmar storingdienst Web storingdienst Setar storingdienst Digicel Reina Beatrix INT Airport Serlimar Arugas Guarda nos costa
911 100 102 104 105 107 11141
523-7147 525-4600 117 145 524-2424 584-5080 585-1198 913
Lotto Merdia November 12
588-6699 586-4444 584-2299 582-0000
Fundacion Rode Kruis Fada Fundacion Respetami Fundacion Guiami Muhe den dificultad Telefoon pa hubentud Centro Kibrahacha Stichting Bloedbank Mary Joan Fundation Kiningin Wilhelmina Fonds Fundacion pa nos mucha nan
582-2219 583-2999 582-4433 587-1677 583-5400 131 588-3131 587-0002 588-9999 582-0412 583-4247
November 12
1. 1432 2. 4543 3. 8368
Flamingo November 12
1. 4335 2. 9577 3. 8752
November 12
November 10
05 20 23 27 34 31 I
November 9 03 06 21 22 01
Homber di edad a cay y herida su mes
Dahliastraat - Diadomingo anochi patruya di San Nicolas a bay den e area di Ton Li supermarket, pa un homber na sanger.
Cel: 592 4522
November 12 1. 7356 2. 0385 3. 2741
5954
02 04 17 21 27
Aurora Funeral Home Royal Funeral Home Ad Patres Funeral Home The Olive trees Funeral Home
Lotto Anochi November 12
Na yegada di polis nan ta haya un cabayero sinta ariba acera, y berdad e tawata sangra basta for di su cabes. Polisnan por a constata
tambe cu e cabayero aki di edad tawata bou influencia. Mirando cu ela cay y dal
su cabes basta duro a pidi pa un ambulance. Na yegada Paramediconan a trata cune.
CUSHINA DI NESTOR PA PASCO!! Ham, GaliĂąa yena, Calacuna yena, Aroz con Pollo, Lomito y Roastbeef, Soppi carni baca, Carne y Cabrito, Salada di batata y galiĂąa.
Pa informacion 569-0131.
Pagina 28
Diamars 13 November 2018
Wall Street ta cay cu un fuerte bahada di Dow Jones y Nasdaq Despues di dos siman di ganashi, e indice industrial Dow Jones a cay dialuna 600 punto, ekivalente na 2.3%. Mesun cos a pasa cu Nasdaq indice bursatil di Merca, cu ta recoge e 100 balornan di e companianan mas importante di tecnologia, cual a cy den 200 punto, ekivalente na 2.8%. Cu tal cifranan negativo, Wall Street a cera cu un fuerte bahada, lastra pa e perdida di 3.8% den e titulonan di e compania
Apple. Di e mesun manera aki, despues cu a conoce cu lo evalua e prohibicion di sigarianan cu mentol, tambe a sufri perdidanan serio di e accionnan di e tabacaleronan Altria (den 3,50%) y Philip Morris (cu 1,37%). Di su parti, e accionnan di Goldman Sachs, a cay riba su nivel mas abao den casi dos aña, ora cu el a descende den 7,46% despues cu e gobierno di Malasia a exigi un reembolso di 600 miyon
di dollar di parti di e administracion di fondo
Dokternan Israeli ta atende mas di 50 persona tras atake cu misil for di Gaza
Dokternan Israeli a trata 53 pashent tras e reciente atakenan di misil for di e Gaza Strip. Dos di nan - un solda
herida pa un metrayador y un muhe di 60 aña - ta permanece den estado critico, mientras cu 23 a resulta levemente herida pa metraya, segun informacion di e servicio Israeli di emergencia y asistencia medico Maguen David Adom (MDA). Ademas 27 persona a padece sintomanan di stress y a wordo trata den estado di "shock". Dialuna Forsanan di Defensa di Israel a denuncia cu miembronan di Hamas a lansa mas di 300 mil contra su provincianan Sureño y como respuesta
nan a emprende atakenan aereo contra e posicionnan "terorista" riba e Strip di Gaza. Tambe nan a distrui e sede principal canal di e zona, Al Aqsa TV, perteneciente na Hamas. E bombardeo Israeli a laga por lo menos tres Palestino morto y nuebe herido. Dos hoben di 27 y 22 aña a muri nort di Gaza, mientras cu uno di 23 aña a fayece tras di un atake aereo contra di e parti di e ciudad di Rafah, zuid di Gaza, segun e Centro di Informacion Palestino.
Malaysia Berhad.
Development
Merca:
Cadena perpetua pa adolescente cu a viola y mata su amiga y a comparti potret di e cadaver
Jesus Campos Jr., un adolescente di 18 aña, a wordo condena na cadena perpetua tras di a wordo considera culpabel di violacion y asesinato di su amiga Karen Perez, di 15 aña na Houston (Texas), un hecho cu a tuma luga na Mei di 2016. E contenido di telefon como evidencia Tras e descubrimento, Campos a para riba su version di e historia, pero polis a haya den su telefon imagennan di agresion sexual y e strangulamento di Perez. Tambe nan a haya un grabacion caminda nan tabata scucha e mucha muhe suplica: "Mi no kier muri, Hesus." "Mi a husga varios caso di asesinato capital (...),
pero e grabacion di Karen siendo viola y suplicando pa su bida prome cu el a wordo asesina asina brutalmente, lo keda cumi pa resto di mi visa," e fiscal federal adhunto, Jennifer Meriwether a bisa, cita den e boletin di prensa di e oficina di fiscal di e districto di e condado di Harris. Den e huicio, cu a dura seis dia, investigadornan a revela cu Campos a comparti cu otro amigonan e imagennan grafico di Perez despues di a wordo asesina. Hurado a haya e hoben culpabel di asesinato den prome grado y a wordo condena na cadena perpetua, cu posibilidad di libertad condicional despues di 40 aña.
Pagina 29
Diamars 13 November 2018
Sudoku
PRONOSTICO DI TEMPO VALIDO TE DIAMARS 13 DI NOVEMBER 2018 COMPILA: DIALUNA 12 DI NOVEMBER 2018 17:00 (21:00 UTC) TEMPO: AWE ANOCHI: LEVEMENTE TE PARCIALMENTE NUBLA I GENERALMENTE SECO DEN MARDUGA I MAYAN: PARCIALMENTE TE BREVEMENTE HOPI NUBLA CU CHENS PA LOCALMENTE UN AWACERO TEMPERATURA MAXIMO 31 GRADO CELSIUS Y TEMPERATURA MINIMO 26 GRADO CELSIUS. SOLO LO BAHA AWE NOCHI 06:11 PM Y LO SALI MAYAN MAINTA 06:37 AM. BIENTO: MODERA FOR DI DIRECCIONAN ENTRE NOORDOOST TE OOST; FORSA 3 TE 4 (12 TE 30 KM/ORA, 7 TE 16 NUDO) DEN DIA BASTA FUERTE TE POSIBLEMENTE FUERTE DEN RAFAGA;
Sopi di letranan
FORSA 5 TE 6 (31 TO 50 KM/HR, 17 TO 27 NUDO). SITUACION GENERAL DI TEMPO: DEN PROXIMO 24 ORA, UN DISTURBIO ZWAK PERO PERSISTENTE DEN AREA CENTRAL DI CARIBE TA MOVE POCO I LO SIGUI TRECE HUMEDAD DEN ATMOSFERA REGIONAL. PA E MOTIBO AKI TEMPORALMENTE MAS NUBIA LO PASA RIBA AREA LOCAL CU UN AWACERO RIBA PARTI DI E ISLA. CONDICION DI LAMA: OLANAN DI LAMA LO TA FOR DI DIRECCION NOORDOOST CU HALTURA DI 3 TE LOCALMENTE 6 PIA CU E OLANAN DI MAS HALTO NA COSTANAN OOST TE NOORDWEST DI E ISLA. FENOMENONAN SPECIAL: NINGUN TEMPO TROPICAL SIGNIFICANTE: UN OLA TROPICAL BASTANTE ACTIVO SITUA OOST DI ISLANAN ARIBA TIN UN CHENS MEDIO PA SIGUI DESAROYA I BIRA UN CICLON TROPICAL
Condorito
DEN PROXIMO DIA OF DOS MIENTRAS E TA MOVE WEST- NOORDWEST CERCA DI AWANAN DI E ISLANAN DEN NOORD DI CARIBE. E SISTEMA AKI LO NO TA UN MENASA PA NOS REGION. POTENCIAL DI AWACERO PA PROXIMO 24 ORA: 1 TE 5 MM; LOCALMENTE ESAKI POR VARIA REGISTRACION DI TEMPERATURA (CELSIUS) Y AWACERO (MM) DEN ULTIMO 24 ORA: AIRPORT MAX 31 / MIN 26 / 1.2 PRONOSTICO DI TEMPO PA PROXIMO TRES (3) DIANAN: LEVEMENTE TE PARSIALMENTE NUBLA CU LOCALMENTE UN AWACERO. BIENTO LO TA MODERA FOR DI DIRECCION OOST; DEN DIA BASTA FUERTE TE POSIBLEMENTE FUERTE DEN RAFAGA; TEMPERATURA MAX / MIN LO TA: 31/25
Pagina 30
Diamars 13 November 2018
Noticia na Español Tuberculosis e influenza golpean a migrantes en su ruta hacia EE. UU.
Cerca de 5.000 personas retomaron su camino, pese a restricciones al asilo impuestas por Trump El camino desde la tropical Centroamérica, pasando de la selva a la gigantesca capital de México y luego al desierto que conduce hacia EE. UU., merma la salud de la multitudinaria caravana de migrantes, que tiene el riesgo de contraer infecciones respiratorias como tuberculosis e influenza. Al amanecer de este domingo, los cerca de 5.000 centroamericanos, en su mayoría hondureños, marchaban rumbo a Tijuana, lugar desde el cual quieren pedir asilo a EE. UU., pese a que el presidente de ese país, Donald Trump, firmó la semana pasada una orden presidencial que limita las opciones de los solicitantes de asilo en la frontera con México e impide que esta protección sea concedida a quienes acceden a su país de forma irregular. Empujando coches con niños aún dormidos y arrastrando pesadas cobijas con las que enfrentaron una noche fría en los pasillos exteriores del estadio Corregidora del céntrico estado de Querétaro, llegaron al punto donde empieza la carretera al vecino Guanajuato. Allí aparecieron los primeros síntomas de desgaste entre los migrantes, que soportan extremos cambios de clima, hacinamiento y extenuación física. Una adolescente se desvaneció al borde del camino. “Lleva días con fiebre”, alcanzó a decir uno de los jóvenes que la acompañaba, antes de llevársela cargada. Unos metros más adelante, una niña hondureña de 4 años se desplomó en el suelo convulsionando, mientras hacía una fila eterna para subir a un tráiler de carga junto con su madre, Mirna Carolina Ayala. “No sé qué tiene, no ha querido comer en días... si le pasa algo me muero”, dijo la mujer entre sollozos, mientras paramédicos administraban oxígeno a la niña. La pequeña Madaleli “trae fiebre y la glucosa está elevada, debe valorarla un equipo de pediatría por una posible prediabetes. Está deshidratada, no ha comido bien”, explicó Luis Manuel Martínez, coordinador de emergencia del sistema de urgencias de la secretaria de Salud local. Cuando recobró el sentido, la niña fue trasladada en ambulancia a un hospital. Sus gritos de dolor consternaron a buena parte de la caravana. El invierno se acerca En general, la caravana viene en “estado deteriorado”. “Vienen de un clima caliente y aquí está bajando cada vez más la temperatura. Más el desgaste, la gente no está acostumbrada a estas jornadas de caminata. Han comido y dormido mal”, explica Martínez. Para el médico, los riesgos más apremiantes son infecciones respiratorias y gastrointestinales. “Hemos detectado focos de infección por influenza y tuberculosis”, aseguró un médico de la Cruz Roja que pide el anonimato y pasó
Los migrantes duermen amontonados a la intemperie, formando un tapete gigante o un mosaico multicolor. Junto a ellos siempre hay sanitarios móviles que a veces se desbordan, además de la montaña de suciedad y basura que van generando.
la noche en el albergue. Al alba, una sinfonía de estornudos, suspiros quejosos y toses resonaba en el hacinado campamento del estadio, golpeado por fuertes corrientes de aire helado. “A la mayoría nos afectó la tos, la gripe. Por el clima exagerado, muy helado. No lo soporto”, dijo José Castellano, un hondureño de 20 años que salía del puesto médico del campamento, con las manos repletas de medicinas. El contagio de virus y bacterias es frecuente. “Si no llevas tu bote con agua, tienes que tomar de la que lleva tu compañero”, explica el joven tiritando de frío, bajo los dos pantalones y doble chaqueta que viste. Castellano entiende que cada día que pasa se acerca más al invierno, que alcanza temperaturas bajo cero cerca de la frontera norte. “Hay que ir preparados para que no nos mate una hipotermia”, dijo. A la mayoría nos afectó la tos, la gripe. Por el clima exagerado, muy helado. Basura y nuevos sanitarios La tuberculosis afecta los pulmones, causando tos, fiebre, sudores nocturnos y pérdida de peso, según la Organización Mundial de la Salud. Aunque es curable si se trata a tiempo, se contagia al toser, estornudar o escupir, como la influenza. Estas enfermedades pueden degenerar en epidemias, provocar neumonía o la muerte.
El estadio solo prestó diez inodoros, “cinco para hombres y cinco para mujeres (...) y somos una multitud”, lamentó Julio Díaz, un electricista hondureño que debe curar a su bebé por una infección ocular. “El problema es que algunos de los que vamos aquí somos aseados pero otros son muy sucios, no tienen educación”, dijo aferrando una bolsa plástica con medicinas. Por los pasillos laberínticos del campamento resuenan lamentos por dolores de cabeza, huesos, pies, hombros, muelas, estómago, pecho. También hay dolores del alma. “A mí lo que me duele es el corazón. Extraño todo lo que amo en mi país”, dice entre lágrimas Araceli López, una madre soltera que acicala a su hija con un peine especial para piojos.
Pagina 31
Diamars 13 November 2018 “Señor ta mi wardador, mi’n tin falta di nada Den cunucu di yerba berde e ta ponemi sosega. E ta hibami na awa trankil, Pa mi bolbe haya forza”. Salmo: 23 Despues di un lucha largo cu su salud a bai sosega:
Sra Yolanda J. de Kort
Dr. Sharline Vis:
Diabetes ta un maleza cu bo mester tin sosten di bo famia pa bo anda cun'e
*06-07-1940 – †11-11-2018 Mihor conoci como “Tanta Yoyo” y “Janga” Na edad di 78 aňa
Na nomber di su: Yiunan: Suzette Croes, Angelique y Jose Isebia y su yiunan: Jonathan, Nina, Elyse, y Lisander
Nieto y nieta cu e la stima asina tanto: Jaderick Croes y su pareha Finelaine Tromp Shakeena Croes
Rumannan:
†Edwin de Kort Carmen de Kort Maria Olivia de Kort Eduardo de Kort y Vera de Kort -Mendez Lorenza (Elsa) Beaujon de Kort y Jeens Beaujon †Efrain de Kort y Mildred de Kort -Croes
Tanta grandi na Houston: Eligia Croes de Cuba y famia
Sobrina y sobrinonan stima: †Nestor de Kort David de Kort y famia Junior de Cuba y famia Dr June Geerman Tromp y famia Ricky Tromp y famia Shaline Tromp y famia Jeanise Lake Tromp y famia Eduardo (Dito) de Kort y famia Daniel (Danny) de Kort y famia Gerardo (GeGe) de Kort y famia Eunice Beaujon y famia Darrell Beaujon y famia Ghislaine de Kort y famia Iha-nan Consuegra: Erlinda Isebia Nivillac Bon amigonan di cas: Annie Garcia y famia Mavalda Croes y famia Benita y Efe Croes Bon amigo di baseball: Amador Oduber y famia Demas famia, primo, primanan, amigonan De Kort, Croes, Tromp, Beaujon, Geerman, de Cuba, Mendez, Garcia, Isebia, Lopez y demás famianan. Ta invita pa acto di despedida cual lo tuma lugar na Aurora Funeral Home diahuebs 15 di November 2018 di 1’or pa 4’or di atardi. Cremacion lo tuma lugar despues den seno familiar. Un gradicimiento special pa e zusternan di Huize Maris Stella y Thanya Croes. Y tur famia y amigo nan cu a compaňa nos den ultimo momento nan. Envez de krans lo tin un caha disponible pa donación pa Huize Maris Stella. Si den nos tristeza nos por a lubida algún famia y bon conocírnan, disculpa nos.
E aña aki, International Diabetes Federation, IDF, a pone hopi enfasis riba famia. Segun dr. Sharline Vis, durante un rueda di prensa dialuna mainta na Departamento di Salud Publico, diabetes ta un malesa cu bo mester tin sosten di bo famia pa bo anda cun'e. Hopi biaha, ora hende tende cu e ta diabetico, e ta spanta, e ta sinti'e tristo, e por bira depresivo, bo mester di apoyo e ora ey pa acepta cu e malesa tey y cu e ta un malesa cu bo por haci algo na dje. Y bo por haci hopi na dje. Cuminsa cu cambia e estilo di bida. E famia por yudabo den cambiamento di estilo di bida. Laga nos bisa cu bo ta den un famia cu e parti di estilo di bida, esta come of haci movecion no ta adecuado, no ta asina cu e persona cu e diabetes den e famia so, mester haci cambio. Ta henter e famia
mester haci cambio y apoya otro. Diabetes ta un malesa genetico tambe. Esey ta nifica cu si un hende den e famia ta diabetico. Por ehempel si bo mama of tata ta diabetico, abo como yiu, bo tin e genetica, bo programa di bo curpa ta mas sensibel pa haya diabetes. E programa di e curpa no ta full bon riba e tereno ey. E ora ey bo sa tambe cu bo mester tuma accion pa preveni. Ta hopi facil pa subi di peso y ta duro pa bah'e. E ora ey tur dia tin cu tuma bon decision pa loke ta comemento. Cos dushi, mester ta un treat y no algo di tur dia. Tur dia bo tin cu tuma e decisionnan bon. Dr. Vis ta splica cu e ta usa hopi energia papia y den su spreekkamer e ta cana di su mesa y su stoel pa e onderzoekbed. Pero mester tuma tempo tambe pa haci movecion. Esey ta algo cu e famia mester haci hunto.
Oracion di Dia
Un feliz dia rumannan y cu Dios drama su bendicion riba cada un di boso Nos como ser humano a wordo crea pa sirbi Señor. Pesey kico cu nos haci pa otro ta simplemente loke nos mester haci. E Evangelio di awe ta mustra nos cu nos mester ta sirbidornan humilde. Nada nos no merece pa mas hopi cu nos ta haci. Tur cos cu nos ta haya di shelo ta un regalo. Nos como yiunan di Dios mester tin e actitud di acepta y haci e boluntad di Dios cada dia y cada momento di nos bida. Nos no por presentá nunca dilanti Dios keriendo cu nos a haci un servicio pa Dios y pesey nos merece un recompensa grandi. Esey
ta un concepto falso cu por nace den nos cu ta sirbi Señor. Alcontrario nos mester ta consciente cu en realidad nunca nos no ta haci bastante pa Dios. Lucas 17,7-10 Oracion: Dios Tata Todopoderoso, haci nos sirbidornan humilde cu ta haci nos pober esfuerzo pa cumpli cu nos mision pa cual Bo a yama cada un di nos pe. Spirito Santo yuda nos acepta y haci e boluntad di Dios cada dia di nobo y pa semper nos duna Abo tur Honor y Gloria pa medio di Cristo nos Señor. Amen.
Pagina 32
Diamars 13 November 2018
Dr. Sharline Vis:
No semper Diabetes por manifesta mesora E por tuma su tempo pa bin p'adilanti
Diabetes ta un maleza cronico. Esey ta nifica cu e ta un maleza cu tin un momento cu e ta manifesta su mes den e curpa di e hende y ora cu e diabetes manifesta su mes, e ta manifesta su mes cu sintomanan. No semper mesora. Tin biaha mas laat den e proceso di e maleza y door cu e ta cronico, cu e ta un malesa cu no ta cura. E ta un malesa si cu bo por maneha. Esey ta hopi bon, pasobra por bira 100 mes, si bo maneha e diabetes adecuadmente. Diabetes ta un maleza cu ta relata na nos estilo di bida. Pesey ta wak'e hopi na mundo. Awor aki na mundo, un den cada 11 hende ta sufri di e maleza diabetes. Na Aruba, esaki ta pa preocupa. Na Aruba e ta 1 den 7 hende. Tin cifranan di AZV cu ta mustra cu actualmente tin mas of menos entre 8mil pa 8300 persona, cu ta diabetico. Esaki ta hendenan cu ta conoci cu e malesa, pero tin hendenan cu tin e maleza cu ainda no sa cu nan tin'e. Pesey ta bon pa screen hende, pa haya sa na tempo, si e sucu ta halto. Diabetes ta un maleza, cu ta cronico y tin di haber cu e metabolismo di sucu. E ta un malesa cu ta bin ora cu e hormonanan insulina y kisas otro hormonanan tambe cu ta activo. E hormona importante Insulina, no ta wordo suficiente produci of e no ta wordo bon usa den e curpa. Esey ta e problema grandi cu e curpa ta haya un resistencia contra insulina. E pancreas ta trah'e. Por ta no na cantidad suficiente. Pero e curpa no por us'e bon. E insulina ta e yabi cu ta habri e porta di e cel di tur nos organonan, pa sucu drenta den e celnan aki. Eynan sucu ta wordo kima, mescos cu un motor di auto, caminda cu gasolin ta wordo kima pa genera energia, pa asina e auto ta bay dilanti. Nos curpa ta usa sucu como fuel. E ta usa otro brandstof tambe, ya cu nos curpa ta un mastermind riba su mes, pero e sucu ta e material mas importante cu e curpa
ta usa. Por imagina si e sucu no ta drenta e organo, e ora ey e organo no tin suficiente energia. E ta bay kima vet, of proteina a lo largo pa genera energia. Esey no ta un metabolismo normal. Y e ta duna hopi complicacion. Si e sucu no ta drenta e celnan, e ta keda den e circulacion. E ta keda keiro rond den e circulacion wak unda e por drenta pa haci su trabao. E problema grandi, ora e sucu ta keda halto den e circulacion, ta cu e ta afecta nos arterianan. Door di esey e ta duna inflamacion den e arterianan. Nos arterianan, arterianan grandi y chikito, ta bay atras. Nan ta bira malo, nan ta cuminsa haya inflamacion paden di nan, nan ta cuminsa hincha p'aden, haya un aterosclerose. Esey ta manera un cuki cu ta bin paden di e artera y despues di tanto aña, e arteria ta bira full cera. Si e arteria cera full, e ora ey sanger no por pasa. Tin un obstruccion. Si esaki pasa den arterianan grandi cu ta bay pa e celebro, of den e arterianan mas chikito den e celebro, ta haya e ora ey un infarto di e celebro, pasobra e sanger no ta yega unda tur caminda cu e mester yega. Door di e obstruccion, e pida celebro ta haya daño. E ora por haya un verlamming, por perde e habla of e ta bira malo, caminda cu bo no por expresa bo mes mas den idioma y bo no por forma palabra. Esey ta e storia di stroke. Pero tambe por pasa den un arteria coronario cu ta hiba sanger, e circulacion pa e curason, unda cu e ta wordo afecta. E ora bo ta haya un infarto di curason. Ora cu bin un infarto di e curason, pida musculo di e curason ta muri y e ta perde parti di su pomp, cual ta algo tambe hopi fastioso. Arterianan chikito tambe ta haya daño. Esey ta arterianan di e wowo, e netvlies di e wowo y arterianan di e filter di riñon. E riñon no ta filter bon y e wowo ta cuminsa lek vocht. E ora e bista ta bira
wazig, nan por perde parti di e bista y e arterianan chikito di e filter di e riñon ta cuminsa lek proteina y nan no ta filter bon. E ora ta bin un problema cu hende mester bay dialysa. Na Aruba tin hopi pacient ta dialysa. Te hasta mester tene cuidao, pasobra lo bay bin un lista di espera. Esaki ta e complicacionnan cu kier preveni. Kier preveni e complicacionnan aki, pasobra e ta afecta calidad di bida y e ta costa hopi na nos seguro di salud, pa paga tur e costonan aki. Ta hopi importante pa uni forsa y pensa con pa preveni e malesa diabetes. Ora
hende tin diabetes caba, con pa preveni complicacion. Esaki ta algo importante pa henter e team cu ta anda
cu diabetes traha riba dje. E team no ta e dokter cu e pacient so. E ta e pacient cu su famia tambe.