Gazet van Zurenborg Editie 4 - 2026

4 26 AUGUSTUS SEPTEMBER

Poezenpandemie in de wijk Katten op Hoplr - De 9 levens van Sushi

PAGINA'S

6-7

Gazet van Zurenborg – Stanleystraat 21 – 2018 Antwerpen – kernredactie@gazetvanzurenborg.be – www.gazetvanzurenborg.be

Cultuurcafé De Halte PAGINA'S

4-5

Foto: Luc PANDELAERS

Meeting of Styles PAGINA'S

Foto: Gerda HUYGEN

15-16-17

Sluikstort in onze straten PAGINA

3

Foto: Gerda HUYGEN

Beweegdag 55+

PAGINA

7

2

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Edito

De kernredactie van de Gazet van Zurenborg laat zijn gedachten gaan over de gebeurtenissen in de wijk.

Gazet van Zurenborg

is een uitgave van de vzw NIEUWE ZURENBORGSE PERS Bankrekening: BE26 0013-8738-4229 P/a E. Vanrintel Stanleystraat 21 2018 Antwerpen Raad van Beheer VZW Gerda Eelen, Jochanan Eynikel, Peter Hernou, Ernest Vanrintel, Diederik van Woensel Kernredactie Bart Cartuyvels, Annelies De Mul, Jan Holvoet, Cleo Klapholz, Luc Pandelaers, Guy Poppe kernredactie@gazetvanzurenborg.be Verantwoordelijke uitgever Jan Holvoet kernredactie@gazetvanzurenborg.be Verantwoordelijke team fotografen Luc Pandelaers: fotoredactie@gazetvanzurenborg.be Senior adviseurs André Dejonghe Jörg Pyl Medewerkers (tekst en foto’s) Eddy Aerts, Dirk Blijweert, Anna Cartuyvels, Anne Clarck, Lotte Daens, Roos De Buysscher, Dieter Dedecker, Walter De Ley, Renée Dufait, Dorian Franks, Jeannine Führing, Paki Genbrugge, Maxim Gerin, Paul Goris, Machteld Hardy, Gerda Huygen, Sylvaine Jacquart, Karen Kets, Herman Kok, Jerry Koninckx, Julie Kruijne, Malinee Lebegge, Marc Melis, Zeger Mertens, Laurens Op de Beeck, Doeschka Paesbrugge, Leon Peijnenburg, Marcel Schoeters, Frank Speleman, Marc Swyngedouw, Peter Theunynck, Léon van Beek, Yo Van den Bulck, An Van de Wal, Lies Van Gasse, Dani Van Remoortel, Nathalie Van Sundert, Wim Verzelen, Marc Vingerhoedt, Uli Vinks, Dries Wouters Lay-out & Pre-press Pascale Holemans lay-out@gazetvanzurenborg.be Advertenties Jochanan Eynikel advertenties@gazetvanzurenborg.be Administratie en facturatie Chantal Van Buynder Chantal@acctal.be Drukker Drukkerij Goossens Achterbroeksesteenweg 208 • 2180 Kalmhout Distributie De Heerlyckheid Pretoriastraat 28 • 2600 Berchem Website en mail www.gazetvanzurenborg.be Hebt u iets mee te delen aan Gazet van Zurenborg, vanaf nu naar kernredactie@gazetvanzurenborg.be.

Soms heb je tijdens zo’n zomer doorspekt met veel te hete dagen zin om niks uit te spoken, onder het motto: laat deze kelk aan mij voorbijgaan. Maar dat kun je op Zurenborg niet maken. Er is de Zomerfabriek, die muziek in de wijk brengt. Er waren de Rode Duivels op grote schermen. En wie ontsnapt er op zo’n snikhete zomeravond aan de in de wijk soms te dominant aanwezige maar hoe dan ook uitnodigende terrascultuur? Bovendien heeft de Draak begin augustus, drie dagen lang alsjeblieft, het Midsummer Pride festival georganiseerd. Jammer genoeg te laat om in deze Gazet daarover verslag uit te brengen. Mochten we ooit online gaan… Dat is voor later als tegen die tijd het opgewarmde klimaat onze hersenen niet vermolmd heeft. Ruim op tijd voor de Gazet zijn eind juni kunstenaars van de internationale graffitisien naar onze wijk afgezakt. Voor artiesten uit die kunsttak staat Zurenborg met stip op hun agenda. Meeting of Styles heet zo’n bijeenkomst in de wereldtaal van het moment. Voor de Gazet is het een gelegenheid om met een nieuwigheid uit te pakken: kleurenfoto’s. Zeg niet dat we niet mee zijn. Dat belet de Gazet niet om terug te blikken. In de vijf edities die er twintig jaar geleden verschenen zijn, gaat er in elk nummer aandacht naar de bekommernissen van het wijkcomité. Het draait hem vaak om de verkeerssituatie. De Gazet heeft de toenmalige voorzitter van de werkgroep verkeer, Erik Aelbers, opgezocht. Uit zijn bedenkingen zijn er

Een wijkcomité, een verzuchting lessen te trekken. Om een probleem opgelost te krijgen, vertelt Erik, ook al vergt het tijd, heb je een actief wijkcomité nodig, bemand en bevrouwd met mensen die niet te beroerd zijn om acties op te zetten -dat mogen er soms harde zijnen ook met eigen voorstellen op de proppen komen. Best heb je enkele leden bij de hand met expertise in de vingers. Het helpt als je politici voor je kar kunt spannen maar je moet wel je onafhankelijkheid bewaren. De pers meekrijgen, ook dat is een must. Het treft de Gazet dat het ongenoegen over de werkzaamheden, de verkeersdrukte en het parkeren in de Transvaalstraat pas een oplossing gekregen heeft nadat mutatis mutandis een soortgelijk patroon gevolgd is. Bewoners hebben een eigen voorstel uitgewerkt, een petitie gelanceerd, acties in uitzicht gesteld, gelobbyd en toen de nationale pers hun verhaal oppikte, kwam er binnen de kortste keren een einde aan de impasse. Wat er ontbreekt, is een wijkcomité dat niet op zijn lauweren gaat rusten als er één probleem van de baan is. Het is niet aan de Gazet om zo’n initiatief uit de grond te stampen maar ze zal met plezier elke stap in die richting verwelkomen en van dichtbij, zij het kritisch, opvolgen. De discussie over de toekomstige uitbreiding van de wijk, met Nieuw Zurenborg, moet nog van start gaan. Dat de wijk op een gestructureerde manier van zich laat horen! Soms denk ik, als ik de berichten in de Whatsappgroep van mijn straat lees, mag het eens over

meer dan verkeerd of niet geleverde pakjes en verloren gelopen of niet thuis te brengen poesjes gaan? Wat u ook niet in deze Gazet leest, is wat er met de voormalige tramloods gebeurt. Tot 30 juni kon je een dossier indienen. Er liggen nogal wat projectvoorstellen op tafel en dus heeft de stad de concessie nog niet toegekend. De jury bekijkt ze. In de tweede helft van september valt de beslissing. Net op tijd om het u in de volgende editie van de Gazet te melden. We geven graag mee dat de Gazet openstaat voor iedereen op Zurenborg die nieuws te brengen heeft. Voor ondernemers en de sociale economie, de horeca, experts in architectuur en ruimtelijke ordening, poëten, schrijvers en artiesten van allerlei slag, individuen met een hoek af, lobbygroepen, activisten en politici. En als er onvrede is over beleidsmakers, dan legt de Gazet haar oor te luisteren. Dat is een wezenlijke opdracht van elk persorgaan. Kristien Hemmerechts, die met haar vlijmscherpe pen in dit nummer de problematiek van het sluikstort aankaart, gaf me als commentaar “ça m’emmerde”, toen ze vernam dat de stad pas in actie schoot wanneer de pers over de Transvaalstraat berichtte. Tja, zo is dat wel vaker. Ook de Gazet probeert haar rol als waakhond in te vullen. Met vrijwilligers en met vallen en opstaan. Guy POPPE

Een kleine zwart-witte ekster In deze krant verschijnen regelmatig culinaire rubrieken. Hier vertellen wij hoe een krant gemaakt wordt. (DE ZES)

De Gazet Met fierheid blijven wij de naam ‘gazet’ dragen. Het woord is blijkbaar alleen in het Antwerpse blijven bestaan, er bestaat ook een ‘Gazet van Antwerpen’. Het is een oude term, in het zestiende-eeuwse Venetië was er een nieuwsblaadje, ‘la Gazzetta’, wat een kleine ekster betekent: een kleine zwart-witte vogel die schetterend lawaai maakt en alles oppikt wat blinkt. Ons krantje wordt nog steeds in zwart-wit gedrukt. Ongetwijfeld zou het efficiënter en goedkoper zijn de krant in kleuren te laten drukken. Maar wij zijn niet efficiënt. Wij zwelgen in nostalgie. Ooit zal de Gazet van Zurenborg online verschijnen, in kleur, en waarschijnlijk in het Engels. Maar tot het zover is, willen wij een morsig zwart-wit krantje blijven. Maar omdat we niet helemaal wereldvreemd zijn, verschijnt er in deze editie bij wijze van experiment een katern met kleurenfoto’s, over voetbal en graffiti. Words, words, words… Tekst dient om de ruimte te vullen tussen de foto’s en de reclame, zegt Pascale van de lay-out. Gelijk heeft ze, natuurlijk. Wat niet wil zeggen dat wij geen aandacht hebben voor de kwaliteit ervan. Niet alle redacteuren zijn professioneel met taal bezig. Wij verwachten alleen dat de teksten in

correcte, heldere omgangstaal zijn opgesteld. Daarom worden zij nagelezen door correctoren, die wel professioneel met taal werken of gewerkt hebben. Zij hebben (bijna altijd) het laatste woord. Ook de kernredactie heeft zijn woordje te zeggen wat betreft inhoud, stijl en vooral: lengte! Sommige medewerkers zijn niet blij als hun tekst geredigeerd wordt. Wij hebben daar begrip voor. Maar zoals Osgood Fielding III ooit zei: “Nobody’s perfect”. En als een bijdrage perfect is, dan veranderen we er geen letter aan. Omdat we niet helemaal wereldvreemd zijn, begrijpen we dat iedereen AI gebruikt. Toch verwachten we dat de essentie van het artikel met Humane Intelligentie (HI) wordt geschreven. Wij zijn een bescheiden buurtkrantje, maar houden ons aan dezelfde standaarden als onze collega’s uit de ‘echte wereld’. Wat de inhoud betreft: alle nieuws uit deze buurt is het waard gepubliceerd te worden. En iedereen die zin heeft kan zich aanbieden bij de redactie. Waar de grenzen van de buurt liggen weten wij niet; Zurenborg is een ‘state of mind’. Pixels, pixels, pixels… Tussen de teksten en de reclame staan foto’s.

Om problemen van copyright te vermijden laten wij die liefst maken door onze eigen vrijwilligers-fotografen. Wie liever zelf foto’s aanlevert, moet er rekening mee houden dat ook hier kwaliteitsnormen gelden, waar onze fotoredacteur over waakt (Instagrammable is niet voldoende). De laatste loodjes Loodjes gebruiken wij al lang niet meer, wel pdf’s. Als alle teksten, alle foto’s, alle reclames binnen zijn, dan maakt Pascale er een krant van. Dat is de moeilijkste fase en gebeurt meestal onder grote tijdsdruk. Daarom heeft de kernredactie beslist geen genade meer te kennen: teksten die na de deadline binnenkomen verhuizen naar de volgende editie. Wat betekenen twee maanden uitstel in het aangezicht van de eeuwigheid, die uw artikel wacht? En daarna? Daarna wordt de krant gedrukt op 8000 exemplaren. Deze worden verdeeld door vrijwilligers, die even belangrijk zijn als de kernredactie, de correctoren, de redacteuren, de fotografen… Zo komt ze in uw brievenbus terecht. En leest u haar, of niet (maar in dat geval is dit stukje niet voor u).

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Sluikstort in Zurenborg

3

Zwerfvuilcollage met AI van echte foto's in de straten van Zurenborg. Foto's: Gerda HUYGEN - Bewerkt: Luc PANDELAERS

Antwerpen heeft een probleem en dat probleem is het tweekoppige monster zwerfvuil en sluikstort. Antwerpen kent meer problemen, maar dit prijkt hoog op het lijstje. Helaas ontsnapt Zurenborg er niet aan. Een drietal maanden geleden heb ik me aangesloten bij het legertje vrijwilligers dat de straten en pleinen van de stad helpt schoonhouden. Het voelt als dweilen met de kraan open, maar het is belangrijk niet op te geven. Hoe netter een straat erbij ligt, hoe groter de kans dat ze net blijft, én hoe veiliger de omgeving aanvoelt. Antwerpen kan uitpakken met een succesvolle straatvrijwilligerswerking. Vijfduizendvierhonderd burgers hebben zich al gemeld. Elke vrijwilliger bepaalt zelf hoe vaak hij/zij vuilnis ophaalt, de ene legt meer ijver aan de dag dan de ander. Net als de meeste vrijwilligers beperk ik me tot mijn eigen straat, in mijn geval de Cogels-Osylei, een straat waar weinig zwerfvuil valt te rapen, maar met aan beide uiteinden zwerfvuil-hotspots. De buurt om en rond het station van Berchem krijgt van mij code rood, de Tramplaats/ Draakplaats krijgt code oranje. Vuilnis ophalen heeft iets rustgevends en meditatiefs, maar het is ook wel werk, vermoeiend werk. Je bent algauw twee uur bezig. Af en toe moet ik weerstand overwinnen, zoals wanneer ik een jas vind die naar urine stinkt. Op het plein bij het station liggen dode duiven in staat van ontbinding, onder de voetgangersbrug hangt vaak een doordringende urinegeur. Gelukkig wordt de straatvrijwilliger uitgerust met stevige handschoenen, een grijptang en een hesje. Sommige voorbijgangers

negeren de nederige straatvrijwilliger, andere groeten en bedanken hem of haar, want ‘het is hard nodig,’ zeggen ze. Inderdaad. Er is een tweede straatvrijwilliger actief in de buurt, dat merk ik aan de gevulde rode zwerfvuilzakken die hij of zij bij de vuilbakken zet voor ophaling. Benieuwd wie het is, of – wie weet – wie het zijn.

Laat geen blikjes achter op muurtjes of in voortuinen. Sensibiliseer – indien nodig – uw medemens. En twee: download de app van de Stad Antwerpen en meld via de app propvolle vuilnisbakken, sluikstort, achtergelaten fietsen, urinegeur, etc. En drie: ook u kunt straatvrijwilliger worden. Grijp de kans om mee tegen het zwerfvuil ten strijde te trekken!

Uiteraard zou dit alles overbodig moeten zijn. Als niemand iets op de grond gooit, hoeft niemand het vervolgens op te rapen. Het is verbijsterend hoeveel mensen ongegeneerd blikjes op de grond gooien. En dan die peuken! Ik heb intussen het punt bereikt dat ik denk: verbied roken in de openbare ruimte. Wanneer ik iemand tijdens mijn ronde zie roken, zeg ik weleens: ‘Mag ik u vragen de peuk straks in de vuilnisbak te gooien?’

De stad doet veel, maar haar beleid is voor verbetering vatbaar. Het zou om te beginnen een goede zaak zijn als burgers rechtstreeks contact konden hebben met de buurtregisseur. Om onduidelijke redenen is dat op dit ogenblik niet het geval. Naar mijn gevoel zou een buurtregisseur juist op contact moeten aansturen om de specifieke noden en problemen van de buurt met de buurtbewoners te bespreken. Wie kent de buurt beter dan de bewoners zelf?

‘Dat doe ik altijd,’ luidt steevast het antwoord. Echt geloven doe ik het niet.

Er moeten ook meer vuilnisbakken komen, en ze moeten vaker worden leeggemaakt, vooral tijdens het weekend. Dankzij een oproep van mij zijn er extra vuilnisbakken gekomen op twee van de perrons bij de bushaltes aan het station van Berchem. Ik ben nu

Als kind heb ik het ingehamerd gekregen: je gooit geen afval op de grond, zelfs geen snipper papier. Ik denk dat je het effectief ingehamerd moet krijgen. Een beetje brainwashen kan op dat vlak geen kwaad. Ik kan gewoonweg niets op de grond gooien, dat gaat in tegen alles wat ik heb meegekregen. Een Oekraïense vriendin pleit voor een repressief beleid. Meer en hogere boetes, meer camera’s! Mij lijkt het prettiger als mensen het uit eigen beweging netjes houden. En wat kunt u doen? Om te beginnen: gooi nooit afval op de grond.

aan het ijveren voor extra vuilnisbakken op de Tramplaats/Draakplaats. Er stonden er twee, onlangs is er al een derde bijgekomen, hopelijk volgen er nog een paar. Zulke oproepen kunnen ook gebeuren via de app. Het AWV, het Agentschap voor Wegen en Verkeer moet dringend een tandje bijsteken. Het is de gewoonte om tijdelijke verkeersborden die niet meer worden gebruikt plat te leggen. Vervolgens blijven die erg lang liggen, zelfs na meerdere meldingen… Ik was onlangs in Venetië, een stad die door toeristen wordt overspoeld. Er ligt geen zwerfvuil, zelfs geen peuken. Ik zag een man zorgvuldig de peuk van zijn sigaret in zijn pakje sigaretten stoppen. Ik had hem wel kunnen omhelzen! Ik kan maar hopen dat er in Antwerpen een mentaliteitsverandering komt en dat onze stad door geen vuiltje meer zal worden ontsierd. Wat in Venetië kan, moet ook in Antwerpen lukken. En zeker op Zurenborg. Kristien HEMMERECHTS

4

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

WIJKDICHTERWOORDEN

DE HALTE De Halte maakt plaats voor de buurt en verbinding met jonge makers in de hoofdrol en de buurman die yogales geeft of de bijenkast van de buurvrouw De Halte verbaast met muziek en theater en de kans op een plek die verbeeldt, en de wijk inspireert De Halte blijft! de deadline van de stelplaats raakt voor altijd verstreken Zurenborg heeft een akkoord met buurmannen in beeld of buurvrouwen aan het woord

Roos DE BUYSSCHER

Via Antwerp zet de deuren open voor Zurenborg tijdens de ‘Zomer Apero’ Zurenborg zit vol inspirerende mensen, verrassende ideeën en mooie initiatieven. Toch lopen we elkaar in de drukte van alledag vaak ongemerkt voorbij. Tijdens de Zomer Apero brengen we daar graag verandering in. Vanaf 16.00 uur ben je welkom bij Via Antwerp voor een hapje, een drankje en vooral: fijne ontmoetingen. Geen ingewikkeld programma of formele netwerkavond, maar een ontspannen samenzijn waar buurtgenoten elkaar leren kennen, ideeën kunnen uitwisselen en nieuwe verbindingen ontstaan. Woon of werk je in Zurenborg? Of kom je gewoon graag in deze buurt? Dan ben je van harte welkom. Kom alleen, samen met je buren of neem een collega mee.

‘Zomer Apero Zurenborg’ Donderdag 10 september, vanaf 16.00 uur Via Antwerp, Plantin en Moretuslei 136, 2018 Antwerpen Wil je erbij zijn? Reserveer je plek via info@viaantwerp.com.

Je eigen event bij Via Antwerp? Benieuwd wat Via Antwerp kan betekenen voor jouw volgende meeting of event? Neem contact op met Eleonore via eleonore@viaantwerp.com. We denken graag met je mee. www.viaantwerp.com · www.meaantwerp.com

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

5

Een creatief cultuurcafé op Zurenborg Menig Zurenborger heeft zich de voorbije maanden afgevraagd wat er zal gebeuren met de kille betonvlakte van De Lijn. In het bestuursakkoord stond zwart op wit dat er een buurtpark zou komen, maar dat plan heeft jammer genoeg nooit het licht gezien. Maar tot de bladeren de herfstkleuren zullen omarmen, zal de zomer zich nog manifesteren op de stelplaats dankzij een creatief cultuurcafé, georganiseerd door Halte vzw. (Cleo KLAPHOLZ) Halte vzw We gingen ons oor te luisteren leggen bij onze buurtbewoners, Roos en Pjotr, de bezielers van Halte vzw. Ze willen met deze vzw het voortouw nemen in de ontwikkeling van een nieuwe culturele ontmoetingsplek in onze wijk. Een plek waar jonge makers ruimte krijgen en waar kunst een actieve rol kan spelen.

Pjotr Durlet is afgestudeerd aan LUCA, School of Arts in Drama en is theatermaker, schrijver, acteur en ook organisator. In zijn werk ligt de focus op hoe woord, beeld en muziek kunnen versmelten tot een gevoelswereld waarin poëzie, verbinding, menselijkheid en kwetsbaarheid centraal staan.

Belangstellende buurtbewoners. Foto: Luc PANDELAERS

groot initiatief op poten zetten. Niet alles zal meteen vlekkeloos verlopen en daarvoor vragen ze een beetje mildheid van de buurt. Iets wat we hen met plezier aanreiken gezien we het heel moedig vinden dat ze dit willen realiseren als eerste grote project. Het initiatief kan rekenen op steun van de Stad Antwerpen en het district Berchem.

Pjotr Durlet, Roos de Buysscher en Lien Van de Kelder. Foto: Luc PANDELAERS

Roos de Buysscher is afgestudeerd als master in Woordkunst aan het Conservatorium van Antwerpen. Ze is schrijver en theatermaker. Als schrijver vertrekt ze vanuit herinneringen en zoekt ze naar een poëtische directheid in taal. Als actrice toert ze momenteel met de voorstelling 'Troje voor beginners' van collectief Lazarus. Wie de voorbije edities van de Gazet las, heeft Roos haar naam en gezicht al zien passeren. Als wijkdichter van Zurenborg krijgt ze elke editie een plekje in onze krant. Dat ze nu ook zelf een plek voor kunst uit de grond stampt, voelt dan ook als een logische volgende stap voor iemand die de wijk al langer verrijkt met haar woorden. Halte vzw heeft in het verleden al kleinere culturele evenementen in onze stad georganiseerd maar zal nu voor het eerst de ambitieuze organisatie van het omtoveren van de stelplaats op zich nemen. Een monumentale stap die ze hopen tot een goed einde te brengen. Als dit slaagt zouden ze in de toekomst verder uitkijken naar het organiseren van andere culturele evenementen.

Info: QR code aan de Draakplaats en de Pretoriastraat Instagram: @ de_halte_vzw Contact: dehaltevzw@gmail.com Programmatie elke donderdag, vrijdag en zaterdagavond, tot eind september.

een plaats geven op dit nieuw openluchtpodium. Wie zelf een idee heeft, kan dat makkelijk indienen, want aan de ingang van de stelplaats, aan de hoek van de Draakplaats en de Pretoriastraat, hangt een brievenbus met een QR-code, die linkt naar een invulformulier waar buurtbewoners hun projectvoorstellen kunnen indienen. Roos en Pjotr hebben voor u enkele programmapunten in de verf gezet. Zo zal het gedicht van Herman de Coninck een nieuwe plek krijgen aan de ingang van de stelplaats. Dit gedicht werd eerder verwijderd vanwege de renovatiewerken aan de brug op de Draakplaats. De herplaatsing wordt ondersteund door district Berchem dankzij Ria Vermeulen, districtsschepen voor Cultuur in Berchem. Samen met actrice en theatermaker Luna Schepens zal Roos op zaterdag 29 augustus een theaterworkshop geven voor kinderen uit de buurt. Met leuke theaterspelletjes en improvisatie zorgen ze ervoor dat de kinderen hun verbeelding de vrije loop kunnen laten.

Van afstandelijke asfaltvlakte tot krachtig kunstpunt Vanaf 14 augustus tot en met 26 september krijgt de lege asfaltvlakte dus een tijdelijk gloednieuw jasje als cultuurcafé. Elke donderdag zijn er theatervoorstellingen, vrijdagen zijn voor muziek en zaterdagen mogen ingepalmd worden door de buurt.

Daarnaast wordt er ook plaats gemaakt voor de stadsimkers, die een infomarkt met bijenverenigingen organiseren op 26 september. Dit is een initiatief van buurtbewoonster Julie Kruijne, iets waar u meer over kan lezen in deze krant. Er zal ook een yoganamiddag plaatsvinden en een tweedehands kledingmarkt.

De programmatie zal voornamelijk bestaan uit theater en muziek, maar Roos benadrukt dat de deur wagenwijd openstaat voor alles wat met kunst én verbinding met de buurt te maken heeft. Alle voorstellen zijn welkom, de organisatoren willen graag zo veel mogelijk buurtinitiatieven

De eerste keer Op 1 augustus krijgen Roos en Pjotr de sleutel en start de opbouw van de site. Op 14 augustus volgt dan het grote openingsfeest, waarmee De Halte vzw meteen de aftrap geeft van de zomerprogrammatie. Het is de allereerste keer dat Roos en Pjotr zo'n

Sergie Van den Borne en Suzanne Janssens Opticien - Optometrist Dageraadplaats 12 2018 Antwerpen tel : 03/235 16 35 optiekdedageraad@telenet.be

OPENINGSUREN MAANDAG 10 uur tot 13 uur DINSDAG 10 uur tot 18 uur WOENSDAG 10 uur tot 18 uur DONDERDAG 10 uur tot 18 uur VRIJDAG 10 uur tot 18 uur ZATERDAG 10 uur tot 13 uur

6

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Portret van een avontuurlijk poesje Niet alleen mensen kleuren onze wijk, ook de dieren die er hun vaste routes hebben. Zo is het poesje, Sushi, in de Waterloostraat en omliggende straten door iedereen gekend en geliefd. En het zal zeker niemand verwonderen dat ze tot nu een bewogen leven had. (Renee DUFAIT) Sushi is heel intelligent, ook een beetje wild, ze is een echte buitenkat. Ze is geen lapjeskat, want dan zouden er ook witte vlekken in haar pels zijn.

Sushi de kat. Foto: Renee DUFAIT

Sushi is een kleine, fijne schildpadkat. Ze heeft een vacht in grijze (zwarte) en bruine (rode) vlekken, te vergelijken met het schild van een schildpad. De helft van haar snoetje is bruin en de andere helft grijs. Ze is klein en fijn en het lijkt of ze niet veel eet. Ze is dapper, heel onafhankelijk en flegmatisch. Sushi gaat soms op het matje van één of andere dorpel liggen zonnen alsof ze er thuis is. Ze heeft haar plekjes waar ze schuilt en waar ze eet. Haar echte thuis is echter in de Transvaalstraat bij Annelies en Vincent.

Annelies en Vincent vertellen Toen Sushi een half jaar was is ze door ons en onze zevenjarige dochter in het asiel uitgezocht. Ze hadden haar in het bos gevonden, dat verklaart misschien haar wilde kant. Haar naam was Misty, maar onze dochter mocht een naam kiezen. En omdat onze dochter heel veel houdt van sushi-eten, noemde ze haar Sushi, wat ook leuk klinkt. Schildpadkatten, meestal vrouwtjes, hebben een heel onafhankelijk en vurig karakter.

We woonden toen nog in de Ramstraat en Sushi was aanvankelijk heel lief en aanhankelijk. Steven van ‘Het Strand van Oostende’ foeterde echter op haar omdat ze in bloembakken plaste. Hij zou er ‘wat aan doen’, maar een nieuwe bediende nam de kat mee naar huis om dat dreigement te voorkomen. Toen zag die jongen briefjes hangen waarmee wij haar zochten en mochten we ze in Wommelgem gaan halen.

Sushi had in haar 9 levensjaren al zeker 9 levens! Maar na een maand was ze weer verdwenen. We vonden haar niet en gaven het op de duur op. 3,5 Jaar later werden we door een dierenarts uit Deurne gebeld met de vraag of Misty (Sushi) van ons was. Ze was meegenomen geweest door een vrouw die haar al die tijd op een appartementje had binnengehouden. Na 3,5 jaar wilde die dame haar laten steriliseren. Tijdens die ingreep bleek dat ze al gesteriliseerd was! Door de chip en via het asiel, kwam ze terug bij ons. Nu is de chip aangepast op ons adres en met de naam Sushi. In ons nieuwe huis in de Transvaalstraat hebben we haar 6 weken binnen gehouden om te laten wennen, maar ze ontsnapte! We werden gebeld vanuit de buurt van de Groenplaats. Wel heel erg ver! Ze moet dan de Leien zijn overgestoken! Sushi is wel een ondernemend typetje!’ Heeft ze hier een nestje? Annelies en Vincent: Nee, ze woont buiten, ze komt nooit meer thuis doordat ze overal zoveel eten krijgt en dat vinden we heel erg! Sushi leeft graag

op straat. Wij hebben wel de lasten, niet de lusten! Als ze ons ziet, loopt ze weg, want wij komen haar meestal vangen om naar de dierenarts te gaan. Dat moet nadat ze gevochten heeft. Ze heeft dan vaak wonden aan haar keel. Wij geven ze ook ontworming en vaccinaties. Soms hebben we hulp van buurtbewoners nodig. We zorgen er voor dat we ze minstens eens per week zien als we gaan wandelen met de hond. Ze krijgt van vaste mensen te eten. Sommigen denken dat ze zielig is. Ook op het einde van de straat, waar ze zwerfkatten vangen, is er eten te vinden. Ik heb op Hoplr gezet dat ze zo niet thuis komt. Veel mensen bellen me om te vragen of het onze kat is en zeggen me dat we ze in huis moeten nemen. Ook de dierenbescherming vroeg of we ze niet mishandelden. Ze is nog steeds heel lief. Ik zie veel mensen die haar aaien, maar ze wil graag naar buiten. Het is een vrije ziel! We doen haar geen halsbandje om, omdat ze nergens aan zou blijven hangen en ze sleet trouwens al drie halsbandjes per maand. Bijna iedereen weet nu dat het onze kat is en men belt ons als er iets is. In de Waterloostraat heeft ze een huisje waar ze kan schuilen als het heel koud is. We hebben nu twee nieuwe katten. Deze katten blijven meestal in onze (n.v.d.r. prachtige!) grote tuin Ze zijn tammer en heel voorzichtig. Ze komen als we ze roepen voor eten en zijn elke avond thuis. Sushi is een stukje van de Waterloostraat geworden. Ze heeft veel avonturen ongeschonden overleefd. Sushi lijkt gelukkig. Het is wat het is. Het is OK dat ze zo vrij buiten leeft.’ Mocht er iets met Sushi zijn, willen Annelies en Vincent (Transvaalstraat, 55, Berchem, +32 494 72 34 91) graag dat u hen contacteert.

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Hier Regeert De Kat

Ik moet toegeven dat ik heel soms doomscroll op Hoplr. Ik ben een Hoplr-doomscroller. En met die zelfgekroonde titel benoem ik ook eigenhandig Hoplr tot de app van het jaar. Ik heb geen expertise en ook geen autoriteit binnen deze categorie, toch denk ik dat ik gelijk heb. (Dries WOUTERS) Wie Hoplr kent en gebruikt, zal weten dat het een onuitputtelijke bron van zoekertjes, buurtweetjes, helpende handen en lokale evenementinfo is. Hoplr is een soort veredelde ‘ge zijt van *uw wijk*’-facebook groep, maar is erin geslaagd de verzuurde commenters daar achter te laten en de online wijkgemeenschap opnieuw uit te vinden met (voornamelijk) de geëngageerde buurtbewoners. Hoplr is een burgerparticipatiemachine en als Zurenborg een representatieve buurt mag zijn, dan draait de machine op volle toeren. Nu, de app is zeker niet nieuw; het platform bestaat al sinds 2014. Ik ben nieuw op de app. Mijn mama heeft mij de buurt-app aangeraden. Ze was in Wilrijk al een tijdje actief op Hoplr en gaf me bij mijn verhuis naar Zurenborg de tip om er eens tussen de zoekertjes te kijken. Ik woon nu een half jaar in de Wolfstraat en in de woonkamer staat: een salontafeltje van de vrouw uit de Mercatorstraat, een grote monstera en een ficus van de man uit Borgerhout-Zuid en zes stoelen van May’s op de Dageraadplaats. Mijn twee cohousegenoten en ik zijn de zoekertjespagina van Hoplr (bovenstaande buren bij uitstek) een groot deel van onze inboedel schuldig. Maar de zoekertjes en mijn succes daarmee vertellen lang niet het hele verhaal. Hoplr is een katalysator voor initiatieven, evenementen en eigenlijk alle lokale buurtactiviteiten groot en klein. Vooral in dat kleine zit de magie. Een garageverkoop, een open mic in een voortuin, een workshop klerenherstel, een filmvoorstelling, een boekenruilbib, … Zurenborg loopt over van de buurtinitiatieven. Je zou je afvragen waar ze de plaats ervoor vinden in onze kleine wijk. Als het zo doorgaat zal er op een dag geen publieke vierkante meter van Zurenborg zonder burenpret zijn. Dan dansen de Zumbaleden hand in hand met de queer salsa dansers tussen de plantenruil-planten op een liedje van de coverband. Een woordkunstenaar ziet het gebeuren en schrijft er een gedichtje over. ‘Groot feest’ wordt de titel. Maar bovenuit alle tweedehands huisraadweggevertjes, yogalessen of het occasionele bezorgde bericht over een onbestemd geluid in een straat met een dier als naam, torent één bepaald soort berichten. Of beter gezegd, één bepaalde diersoort. Op de Zurenborgse Hoplr regeert het kattenras. Zij bepalen de ka(t)dans van de tijdlijn, de animo op de homepagina. Hun plotse verdwijnen en verschijnen in het huis van hun verzorger (katten hebben geen baasjes maar slaafjes) domineert de gespreksstof op de app. Niet dat dit mij stoort, integendeel. Het is mijn nieuwste fixatie op de Hoplrapp, gezien de woonkamer al aardig vol begint te staan. Poezen geraken kwijt, poezen duiken weer op. Poezen duiken ergens op, poezen blijken kwijt te zijn geweest. Dit is natuurlijk een serieuze zaak. Sammy en Wifi, mijn slavendrijvers, zijn mij eeuwig dierbaar en ik zou niet weten wat te doen als ze vermist zouden zijn. Ik

kijk daarom altijd uit voor vermiste katten in en rond mijn straat. Poezen kennen nu eenmaal geen perceelsgrenzen en Zurenborg is een wijk van kleine koertjes en stadstuintjes. Wat wij zien als de muren van onze binnentuinen, zien zij als snelwegen om over gehele groendriehoeken te kunnen navigeren in enkele minuten. Zo belandt poes Floppie per abuis in een tuin in de Lange Altaarstraat, of Suki de witte kat plots in een huis in de Leemputstraat. Ik vraag me af hoe het territorium van een gemiddelde Zurenborgse kat eruit zou zien. Een aantal van de katten die op de buurt-app verschijnen beginnen stilaan een statuut van Hoplr-beroemdheid te

7

Afbeelding van naobim via Pixabay

verwerven. Ik beeld me in dat deze katten, die de faam opzoeken, die graag in de spotlight staan, extra aanhankelijk gaan doen bij nieuwe buren om een bezorgde post op Hoplr uit te lokken. Avontuurlijke Sushi, Legendarische Micky… Zo zijn zij weer het eerste wat de buren zien bij het openen van de app. En terecht. Ik vind het fijn te weten dat we een aantal echte sterren door de straten hebben lopen. Vermiste of gevonden katten kunnen altijd aangegeven worden op vermistekatten.be. Kijk ook na of de chipregistratie van je kat correct en openbaar staat bij databank CatID.

8

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Een activist van 80 Ik ben pas gaan zitten en Erik Aelbers is al aan ’t vertellen. De spraakrecorder op mijn telefoon staat nog niet eens aan. In de Gazet van Zurenborg van 2006 vinden we in elk van de vijf edities een bericht van het wijkcomité, waarin Erik voorzitter van de werkgroep verkeer was. Over de verkeerssituatie van toen wil ik het met hem hebben. Ik druk op start. (Guy POPPE)

Erik Aelbers, 80 maar nog even strijdbaar. Foto: Luc PANDELAERS

“We kwamen in mei 77 in de Kreeftstraat wonen. Toen kon je nog rond de Dageraadplaats rijden. Onze twee jonge kinderen kwamen hier spelen. Het was een gevaarlijke oversteekplaats, want de auto’s kwamen uit de twee richtingen. Met buren hebben we het idee opgevat, als we daar een verkeersdrempel maken, moeten ze vertragen. We hebben zulke plateau’s gemaakt en grijs geschilderd, met witte strepen in het midden. De kranten verwittigd, en de Gazet van Zurenborg, dat we actie zouden voeren. Dat heeft me een boete gekost want de politie is gekomen. Ik weet niet meer hoeveel Belgische frank ik heb moeten betalen, voor het achterlaten van hindernissen op de openbare weg. We hebben een feestje gegeven om die boete te betalen. Dat was een van de eerste verkeersacties die we gevoerd hebben.” Erik zit meteen op zijn praatstoel met dat verhaal. Achteraf stuurt hij me een foto, van hem aan de praat met een verbaliserend agent (zie hiernaast). Acties waren er dus bijna dertig jaar geleden maar er was nog geen wijkcomité. Dat gaat het jaar daarna van start, wanneer wijkbewoners die zich storen aan de vuile centers, de ruimtes in de bogen onder de spoorwegberm, aan het poetsen gaan. “Ik vond dat heel sympathiek, mensen die reclameren maar ook in actie schieten. Een paar weken later stonden ze hier op de Dageraadplaats met flyers, word lid van het wijkcomité. Op die manier kon ik me integreren in een groep, die begaan is met de buurt.” Bussen Begin jaren tachtig krijgt de verkeersproblematiek aandacht, met focus op de bussen die van en naar de stelplaats rijden. “Naar ons gevoel tegen een hoge snelheid. Stinkend. Dieselbussen. Het zwarte punt van de wijk waren de zes straten, die aan de Door Verstraeteplaats samen komen. Er was niks in het midden. Op karton hebben we bomen geschilderd, en kinderen, en in het midden een grote cirkel getekend. Waarna we vaststelden dat het middenplein dat we daar tekenden om het verkeer te stremmen veel te groot was voor de draaicirkel van de bussen. De stadsarchitecten vonden dat heel leuk maar tekenden een cirkel zoals wij. Architect Walter de Ley is dan met hen gaan praten.” Bomenkap Dan komt de bomenkap op de Dageraadplaats eraan. Zowel in het eerste als het laatste nummer van de Gazet van Zurenborg van 2006 vult de nakende heraanleg de voorpagina. “De stad had na een bomencontrole gezegd dat er ik weet niet hoeveel bomen moesten verdwijnen. Wij hebben dat tegengesproken aan de hand van eigen studies. Er waren twee bomen die bij een storm gevaar liepen om om te vallen. In het comité zaten er mannen die over een boom konden praten. Dankzij hen hebben we keihard actie gevoerd. Ons uitgangspunt: als je werken doet op de Dageraadplaats, laat ons dan het plein helemaal herdenken, verkeersvrij maken. Daar zijn heel wat vergaderingen over geweest, en acties. Die zijn pas goed op gang gekomen op het ogenblik dat de man van De Zurenborger (nu De Zure, gp) zich ingezet heeft, met de handelaars uit de buurt. Want ze hadden schrik van de heraanleg. Die mannen willen groen en ons terrassen?? Doordat we die handelaars meegekregen hebben, is het toch goed verlopen.” Mensen meekrijgen dus, is dat het hele eieren eten? “‘t Is kwestie van de pers mee te krijgen. Gazet van

Antwerpen, die publiceerde nogal gemakkelijk. De Morgen hadden we ook. De Gazet van Zurenborg. Dan komt de figuur van Swa Collier (voormalig hoofdredacteur, gp) op de proppen. Swa en Rudi Kimpen (stichter van de Gazet, zie het juninummer, gp), dat was een mooi duo. Daar vonden we gehoor bij. Rudi zeker, hij was eigenlijk de belangrijkste ambassadeur van Zurenborg, maar die is veel te jong gestorven, dat was heel erg.”

Een proces-verbaal voor de aanleg van een verkeersdrempel. Archief Erik AELBERS

Mensen meekrijgen Ik diep een Gazet op van 1996, dertig jaar geleden. Met daarin een oproep voor een fakkeltocht, jawel, rond de verkeerssituatie op Zurenborg. De bussen, zone 30, de tram graag maar traag, buurtparkeren, het eisenprogramma was lang en niet onbekend. Toen al was Erik erbij. “Ja, ja. D’r was ene bij met een bakfiets, een van de eerste bakfietsen in de wijk, die speelde accordeon. Die is met die bakfiets, accordeon spelend, door de wijk gegaan.” Het heeft tijd gevergd voor de meeste eisen ingewilligd zijn, je moet je netwerk verruimen. “Ik herinner me een discussie met de dochter van de kaaswinkel in de Draakstraat, die kwam op voor de Volksunie. En met Mieke Vogels, die kwam op voor ELA, Ecologisch Links Alternatief. Het komt erop aan om zulke jonge kandidaten in de gemeenteraad mee voor je kar te krijgen. Julien de Meyer (toenmalig schepen van Sociale Zaken en Onderwijs, gp) van de BSP (nu Vooruit, gp), die probeerde om de acties te accapareren voor de partij. Hij probeerde me zwart te maken, had rondgestrooid dat ik lid was van Amada (nu PVDA, gp). Ik zal nooit lid worden van enige partij, ik wil mijn onafhankelijkheid behouden.” Erik ziet een stramien. “Ik zie telkens dezelfde mechanieken optreden. Er gaat een plein heraangelegd worden. Wat doet men? Men komt met een plan. Dan is er een infoavond en moeten de mensen dat goed vinden. Ze mogen een beetje klappen over een boomke hier of daar, een waterke meer of minder, en vooral een parkeerplaats. Dat was de dooddoener van elke discussie over de heraanleg van de Dageraadplaats en de Draakplaats. Er is een degelijk stratenplan, met halfweg de Transvaalstraat een knip, en iedere keer dezelfde discussie. Ja maar, de parking, de auto. Die bewoners moest je ook meekrijgen. Vandaar dat we het hadden over een bewonerskaart, omdat dan de bewoner het recht heeft om daar te parkeren en de bezoeker moet betalen. Toen was de auto heer en meester. Als ik Koen Kennis hoor (schepen van Mobiliteit, gp), willen ze nog altijd niet te veel hinder voor de auto’s. Het heeft vooral ermee te maken aan te tonen dat het niet om een kleine groep fanatiekelingen gaat, dat er meer

mensen achterstaan. Ik vond het ook belangrijk dat de toenmalige pastoor ons regelmatig aansprak.” Pijnpunten Ook over de huidige situatie heeft Erik zijn zeg. “Er zijn zeker nog pijnpunten. Vanaf het ogenblik dat er op de Ring iets gebeurd is en de Singel vol zit, begint het verkeer door de wijk te rijden via de Wolfstraat, de Cogels Osylei. Dat moet je vermijden. Dat soort verkeer moet je het zo moeilijk mogelijk maken en dan heb ik het over een knip hier en daar. Sommige straten zouden best verkeersarm gemaakt kunnen worden.” Erik denkt aan het Groen Kwartier, waar hij nu woont. “Deliveroo hebben we aangeschreven. Die zijn systematisch hun brommers aan ’t vervangen door elektrische. Dan denk ik, Deliveroo heeft het begrepen.” Maar dat geldt niet voor iedereen. “Wanneer De Lijn mee in het probleemgebied vertoeft, kun je heel moeilijk, heel moeilijk, contact krijgen. Die zijn -we hebben dat altijd ondervonden- heel stroef, altijd geweest. Dus zware acties en trams tegenhouden als symboliek zodat je aandacht kreeg.” En er was die man van Qparking, onder het Burgemeester E. Ryckaertsplein. “We stelden de vraag: waarom voer je geen buurttarief in? Die was gewoon niet geïnteresseerd.” Actiepatroon Je kunt een patroon distilleren uit de verhalen van Erik Aelbers. Om resultaten te boeken is er een groep nodig, die blijft hameren op de pijnpunten en zelf met voorstellen komt. “We hebben het geluk gehad, zoals voor de bomen en met Walter de Ley voor architectuur, dat je een paar mensen hebt –geen specialisten, daar moet de stad voor zorgen -, die mee nadenken over we zouden dat kunnen doen of dat heb je nodig.” Maar er is geen wijkcomité meer. “Dat is spijtig.” Erik Aelbers, 80 is hij, activist tot in de kist. Dat is niet oneerbiedig bedoeld, integendeel.

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Meisje op Bloesemende Tak in ere hersteld

9

Na een jaar van afwezigheid prijkt ‘Meisje op een Bloesemende Tak’ opnieuw op de Door Verstraeteplaats. Het beeld werd vorig jaar omvergereden, maar is na een vakkundige restauratie nu weer thuis. Ter gelegenheid van de terugplaatsing dook Tanya Bourgeois, collectiebeheerder van het Middelheimmuseum, in het archief om stil te staan bij de rijke geschiedenis van het kunstwerk. (Lotte DAENS) voor het beeld stond klaar. Een kleine twee weken na het voorval wordt het ‘Meisje op een bloesemende tak’ uiteindelijk op haar nieuwe plaats gezet.

Aurora, het meisje op een bloesemende tak. Foto: Jerry KONINCKX

Een botsend verleden Het beeld ‘Meisje op een Bloesemende Tak’ wordt in 1951 aangekocht als een van de allereerste werken in de collectie van het Middelheimmuseum. Het kunstwerk werd vervaardigd door de Zweedse beeldhouwer Axel Wallenburg. Op vraag van de buurtbewoners krijgt het bronzen beeld in 1981 een plek in Zurenborg. Het wijkcomité had daarbij specifiek zijn voorkeur uitgesproken voor dit kunstwerk. Nog voor het beeld zijn plaats krijgt, rijdt er in juli 1981 een chauffeur in op de rotonde. Enkele verkeersborden worden daarbij geraakt. De bestrating was al af en de verhoging

Op 11 mei 1984 gaat het opnieuw mis. Een dronken bestuurder rijdt tegen het beeld aan, waardoor het ten val komt en beschadigd raakt. Omdat de kunstenaar op dat moment nog in leven is, wordt met hem gecorrespondeerd over de herstelling. Daarbij wordt onze buurt aan hem beschreven als ‘een bijzonder charmante wijk met een sterke fin-desiècle-sfeer, voornamelijk bewoond door jonge gezinnen met kinderen’. Daarop reageert de kunstenaar bijzonder positief: “I am pleased to hear of the current placement of my sculpture; it is interesting to have it in the center of people’s daily activities in Iife and work.” (Ik ben blij te horen waar mijn sculptuur momenteel geplaatst is; het is interessant dat het zich midden in het dagelijkse leven en werk van de mensen bevindt.) Uiteindelijk blijft het beeld 2 jaar weg uit het straatbeeld. In die tijd krijgt het rondpunt een verhoging, leidt Tanya af uit de archiefbeelden. Ook de oorspronkelijke natuurstenen sokkel krijgt vervanging van een betonnen exemplaar. In de nacht van 17 op 18 april vorig jaar wordt 'Meisje op een Bloesemende Tak’ opnieuw van haar sokkel gereden door een automobilist. Het kunstwerk raakt wederom beschadigd. Na een jaar van herstelwerken staat het beeld inmiddels opnieuw op zijn vertrouwde plek. Een opluchting voor onze buurt en vast ook voor de inmiddels overleden kunstenaar.

Een vertrouwd beeld terug in het straatbeeld. Eigen foto Middelheimmuseum

Restauratie De restauratie verloopt deze keer beduidend sneller dan in de jaren ’80. Maar dat wil niet zeggen dat de ingreep daarom minder complex is. Het beeld was door de aanrijding op twee plaatsen doorgebarsten en bovendien verwrongen door de impact. De breuken worden hersteld, de vorm wordt zowel letterlijk als figuurlijk rechtgezet en ook de patina wordt zorgvuldig bijgewerkt. Het ‘Meisje op een Bloesemende Tak’ maakt nog steeds deel uit van de collectie van het Middelheimmuseum. De stad beschikt zelf niet over restauratoren van dit soort beelden, maar het onderhoud wordt uitgevoerd door gespecialiseerde restauratiefirma’s. In het contract staat bovendien dat er bij schade of vandalisme snel moet worden ingegrepen. Hoewel het beeld op een donderdagnacht tijdens de paasvakantie werd omvergereden, kon het snel worden getransporteerd en veilig worden bewaard voor de restauratie. De restauratie wordt uiteindelijk uitgevoerd door Derek Biront, gespecialiseerd in metaalrestauratie bij Metafose uit Edegem. Op 4 mei zijn hij en zijn collega-restaurator Rosemie Coppens eveneens mee aanwezig bij de terugplaatsing van het meisje. Een mooi staaltje vakmanschap dat gerust in de bloemetjes gezet mag worden, nu het bronzen beeld opnieuw de straten van Zurenborg opfleurt.

10

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Zomerhof Café ‘Het Zomerhof’ is niet meer. En daarmee verdwijnt (voorlopig?) het oudste café van onze wijk. Het staat hier al sinds 1894. Het was ooit een ongeschreven wet dat elk café van Zurenborg zich op een hoek van de straat moest bevinden. In 1970 het enige drankhuis op de Dageraadplaats. Sinds enkele jaren was het zelfs het enige echte volkscafé met een biljart. Maar wij blijven hopen op een nieuw leven… (Jos HERMANS)

Dageraadplaats rond 1900. Archief: Jos HERMANS

Zomerhof rond 1900. Archief: Jos Hermans

Het Zomerhof 2026. Foto: Jos HERMANS

ALLE DAGEN OPEN VANAF 14 UUR

Het Zomerhof (interieur) 2022, tijdens een optreden van Katastroof bij heropening na covid-lockdown. Foto: JOS HERMANS

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Twee Zurenborgse projecten in de running voor de Burgerbegroting 2027

In september kunnen alle inwoners van district Antwerpen stemmen voor projecten die eerder geselecteerd werden in het kader van de Burgerbegroting 2027. Voor Zurenborg zijn er twee kandidaten. Het grootste van de twee is de Groene Poort, een voorstel voor de ontharding en vergroening van de Nottebohmstraat. Het tweede project is de aanleg van een bloemenperk op het rondpunt van de Lange Van Ruusbroecstraat, Raafstraat en Walvisstraat. (Luc PANDELAERS)

Project rondpunt Walvisstraat. Foto Luc Pandelaers

begrote kostprijs van dit project bedraagt 418.000 euro. Het tweede project is bescheidener en voorziet in de verfraaiing van het rondpunt van de Lange Van Ruusbroecstraat, Raafstraat en Walvisstraat, vooral bekend van de gestileerde ladder, een kunstwerk van de Nederlandse kunstenaar Florentijn Hofman. Momenteel is dit een verwaarloosd grasveldje. Het project bestaat in het verbeteren van de bodem, ook in functie van de aanwezige boom, en de omvorming van het grasveld in een bloemenperk met vaste planten. Voor dit project is een kostprijs van 15.000 euro voorzien.

Project Nottebohmstraat . Foto district Antwerpen

In de Nottebohmstraat wil men de parkeerstroken vergroenen en ontharden met een bestrating van grasdallen op de parkeerplaatsen en de aanplant van nieuwe bomen volgens de 3-30-300 regel die opgenomen is in het bestuursakkoord. De motivatie is dat vergroening en ontharding niet alleen zorgen voor een beter leefklimaat voor de bewoners,

maar ook bijdragen aan het welbevinden van iedereen die in de omgeving werkt en langs onze straat passeert. Vlak bij het kruispunt met een van de hoogste fijnstofconcentraties van Antwerpen kunnen we een groene stadsoase creëren waar beplanting en ontharding zorgen voor geluidsdemping, verkoeling, stofabsorptie en een mooie leefomgeving. De

STEMPROCEDURE Alle bewoners van district Antwerpen die ouder zijn dan 13 jaar kunnen in september stemmen voor de ingediende projecten. Op zondag 27 september kan live gestemd

Wat is de Burgerbegroting? Sinds 2014 organiseert district Antwerpen elk jaar de Burgerbegroting. Daarmee kunnen de bewoners van het district tien procent van het investeringsbudget van het district toewijzen aan projecten die ze zelf voorstellen. Zo bepalen ze mee de

prioriteiten van het beleid en welke projecten in uitvoering gaan, binnen de bevoegdheden van het district. Voor 2027 gaat dat over een totaalbedrag van 2,2 miljoen euro. Die toewijzing gebeurt in twee fasen:

Fase 1: Inspraakjaar: bewoners komen in verschillende stappen tot een beslissing Stap 1: bewoners stellen ideeën voor en selecteren samen welke genoeg draagvlak hebben om verder uitgewerkt te worden Stap 2: bewoners, organisaties en district werken de geselecteerde ideeën uit Stap 3: bewoners kiezen welke projecten in uitvoering gaan. Deze stap krijgt nu zijn beslag tijdens de live en online ideeënfinale in september. Fase 2: Uitvoeringstermijn: Stap 4: de indiener – een bewoner of een vereniging – of district Antwerpen voert de gekozen projecten uit over een periode van 1, 2 of 3 jaar.

11

worden in zaal Horta, Hopland 2. Er is een sessie in de voormiddag en een in de namiddag. Inschrijven kan vanaf eind augustus via website burgerbegroting.be. Stemmen kan ook van 3 tot 25 september online via de link stem.burgerbegroting.be die begin september geactiveerd wordt. Inloggen kan via het ingeven van je rijksregisternummer of via itsme. Zodra je ingelogd bent krijg je een lijst te zien van alle weerhouden projecten en het stemmen gebeurt door swipen. Links swipen betekent dat je het idee niet steunt, rechts betekent dat je het wel steunt. Er zijn geen regels meer over minimum aantal stemmen, je kan zo veel of zo weinig ideeën steunen als je wil. De online stemmen en de live stemmen tellen elk voor 50 procent van het resultaat. Het eindresultaat wordt bekend gemaakt aan het einde van de middagsessie in Horta.

12

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

De Zeven van Zurenborg

Ik heb een foto gemaakt in onze wijk en heb daarin 7 veranderingen aangebracht. Ken jij Zurenborg goed genoeg om de 7 verschillen op te sporen of moet je toch naar het kruispunt Grote

Hondstraat - Arendstraat - Oostenstraat? Bewijs je kennis en zoek de 7 aanpassingen die zijn gemaakt aan het kruispunt. Oplossing op pagina 32. (Zeger MERTENS)

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

13

Zurenborg vs. de Aziatische hoornaar: de tweede ronde De reportage in uw lijfblad over de bewoners van de Nottebohmstraat die in het afgelopen voorjaar onder begeleiding van Joost Loveniers samen hoornaarvallen bouwden, heeft ook een gevoelige snaar geraakt bij de Antwerpse stadsimkers. Bij een opvolgingsgesprek gaven ook twee van hen present: Julie Kruijne, die twee bijenkasten beheert in haar stadstuintje in de Ramstraat, en Koen Wynants, die zijn bijen houdt in Antwerpen-Noord. (Luc PANDELAERS)

Vooraf een disclaimer: Aziatische hoornaars zijn niet gevaarlijk voor de mens, daarover waren de drie gesprekspartners het eens. Hun steek is niet gevaarlijker dan die van een gewone wesp en ze zijn enkel agressief wanneer hun nest aangevallen wordt. Er circuleren horrorverhalen over mensen die na het verstoren van een nest aangevallen worden door een enorme zwerm wespen en bezwijken aan de honderden steken die ze daarbij oplopen, maar dat is hoogst uitzonderlijk. De grote zomernesten met het formaat van een basketbal die meer dan duizend hoornaars kunnen bevatten, zitten vrijwel altijd zeer hoog in de kruin van een boom en de kans dat ze daar verstoord worden is erg klein.

LEVENSCYCLUS “Je moet weten dat de levenscyclus van hoornaars in drie fasen verloopt,” zegt Julie Kruijne. “Tijdens de winter sterven de nesten volledig uit, behalve de bevruchte koninginnen. Die vliegen uit in het voorjaar en bouwen een piepklein nestje ergens in een houtstapel, een holle boom of een verlaten vogelkastje. Daarin leggen ze een twintigtal eitjes die uitgroeien tot werksters. Samen bouwen ze dat primair nest uit tot de grootte van een tennisbal. In het begin van de zomer bouwen ze dan samen een nieuw nest in de top van een nabijgelegen boom, waar ook de nieuwe koninginnen uitgebroed worden. Dit secundaire nest (zomernest) kan zo groot worden als een basketbal en kan duizend of meer

Een hornaarsval druk bezocht. Foto: Luc PANDELAERS

hoornaars bevatten. In die periode berokkenen de hoornaars het meeste schade want hun larven zijn carnivoor en moeten continu gevoerd worden met insecten. Bij ons zijn dat voornamelijk honingbijen, maar ook andere planten bestuivende insecten zoals zweefvliegen, hommels, wespen en motten staan op het menu. De volwassen hoornaars voeden zich met suiker uit vruchten en bloemennectar. In de nazomer, vanaf half september, zijn de larven volgroeid en net dan zie je de meeste hoornaars rondvliegen op zoek naar suiker. Maar op dat moment zijn ze eigenlijk al niet meer schadelijk.” BESTRIJDING “Precies,” zegt Koen Wynants, “en het is belangrijk om de bestrijding af te stemmen op die levenscyclus. De grootste winst is te behalen door vallen te plaatsen wanneer de koninginnen uitvliegen in het voorjaar. Je zult dan nooit grote aantallen vangen maar elke koningin is een potentieel nieuw nest. Ook de primaire nesten in het voorjaar zijn nog vrij gemakkelijk te vernietigen. Maar in de zomer is het eigenlijk dweilen met de kraan open. Die grote nesten boven in een boom zijn zelfs voor de brandweer nauwelijks bereikbaar. Het enige wat wij als imkers dan kunnen doen is selectieve vallen plaatsen bij onze bijenkasten. En wanneer de nesten beter zichtbaar worden in het najaar is het te laat. Ze dan laten weghalen door de brandweer doet meer kwaad dan goed want zij gebruiken daarbij zeer giftige en niet selectieve insecti-

ciden die ook schadelijk zijn voor alle nuttige insecten in de omgeving.” INFOMOMENT DE HALTE Ten slotte een vraag aan Joost Loveniers: wat heeft hij geleerd van zijn eerste veldslag tegen de hoornaar? “Het was zeker een positieve ervaring,” zegt hij. “Vooral omdat het een verbindend burenproject was. Onze vangstresultaten waren wel wat teleurstellend. Wij hebben samen maar een vijftiental koninginnen gevangen. Dat kwam voor een deel door de ongunstige weersomstandigheden maar we hebben zeker ook beginnersfouten gemaakt. Zo bleek dat onze vallen toch minder selectief waren dan we gehoopt hadden. Ik heb hier veel bijgeleerd van mensen die veel meer ervaring hebben en we hebben meteen afgesproken dat we in het najaar samen een nieuw project gaan opstarten waarmee we heel de wijk willen aanspreken. Op zaterdag 26 september organiseren we van 15 tot 17 uur een infosessie in De Halte, op de voormalige stelplaats van De Lijn. Daar kunnen de wijkbewoners alles te weten komen over het belang van bijen in de stad en over de bedreiging van hun grootste vijand: de Aziatische hoornaar. Er zullen daar ook bijenkasten te zien zijn en ook modellen van wespenvallen die volgens onze ervaring de beste resultaten geven. Wij hopen iedereen die begaan is met de biodiversiteit in de wijk daar te verwelkomen.”

14

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Rommel in de straten

Op 6 september vindt de traditionele rommelmarkt plaats in zestien straten van Zurenborg-Noord. We spraken met Thierry Vanelslander, die er vanaf het eerste moment bij was en nog steeds een drijvende kracht is. (Jan HOLVOET)

Een van de ideeën was een stoepverkoop, om iedereen op straat te krijgen om te praten en dingen uit te wisselen. Het werd een groot succes en het volgende jaar zei de Nottebohmstraat (de bewoners hé, niet de kasseien): “dat is wel leuk, mogen wij meedoen?” zo volgde de ene straat na de andere, tot een netwerk van zestien straten heel de buurt afdekt. Alleen de Dageraadplaats doet niet mee. Dageraadplaats Thierry Vanelslander: “Wij staan volledig los van de commerciële markten op de Dageraadplaats, die vier keer per jaar plaats vinden, en tegenwoordig zelfs maandelijks. We hebben wel enig contact met de organisator, zodat onze markten niet samenvallen. De kramers betalen per ingenomen meter. Zij komen veelal van buiten de wijk, er zit nog weinig couleur locale in.”

Thierry Vanelslander. Foto: Gerda HUYGEN

Thierry Vanelslander is professor Transporteconomie aan de Universiteit Antwerpen. Hij woont sinds 2002 in de Walvisstraat en heeft in al die jaren de wijk zien veranderen, maar

toch gezellig blijven. In zijn straat was er een informeel comité dat diverse activiteiten organiseerde, zoals straatfeesten en barbecues.

Centen Thierry Vanelslander: “Gevels die niet meedoen aan de markt worden verhuurd aan externe verkopers tegen een vergoeding van tien euro. Met die opbrengst betalen wij het drukken van affiches en flyers. Wat overblijft gaat naar Filet Divers in de Rolwagenstraat.” Administratie Thierry Vanelslander: “De administratie is heel informeel. We zetten een tool op waar mensen kunnen inschrijven om lege plaatsen te huren.

Niet alleen moeten die iets betalen, ook de politie wil dat. Zij maken de straten namelijk verkeersvrij en willen dat niet doen in straten waar maar een paar mensen meedoen. Wat in de praktijk nooit gebeurt, overal doet minstens de helft van de inwoners mee en er zijn zelden of nooit klachten van overlast.” Ikzelf doe elk jaar een aanvraag bij de stad Antwerpen. Tijdens het traject, dat wel zes weken duurt, kijken politie, brandweer en dienst mobiliteit of het evenement veilig kan verlopen. Voor elke straat is er een straatverantwoordelijke. ik draag de eindverantwoordelijkheid, mij bellen ze op, evengoed overdag als ’s nachts. Parkeerplaatsen Thierry Vanelslander: “Vorig jaar mochten de bewoners hun auto’s parkeren op de lege stelplaats van De Lijn. Dat was ons ook toegezegd voor dit jaar, maar toen puntje bij paaltje kwam bleek die vlakte ingenomen door een tijdelijke school en diverse culturele activiteiten. De samenwerking tussen diverse stadsdiensten lijkt niet optimaal. Zonder twijfel zal er een oplossing gevonden worden voor de parkeerproblemen en zal de buurtrommelmarkt eens te meer een fantastisch succes kennen. Kom toch maar liefst te voet of met de fiets.

Buurthuis Zurenborg (Renee DUFAIT)

Binnen afzienbare tijd wordt er een nieuw buurthuis geopend in Zurenborg, in de Kleine Beerstraat 14-16. De opening van het buurthuis zal pas in de zomer van 2028 zijn, maar op 25 september, van 14 tot 17 uur, geven de stichtende krachten 5 korte voorbeeldrondleidingen van een kwartiertje voor denkers en doeners uit Zurenborg, die willen helpen. Er is maar een beperkt aantal plaatsen, dus kandidaten moeten zich inschrijven via de website: www.eerstelijnszone.be/op-reis-door-het-toekomstige-buurthuis-zurenborg In onze volgende editie zullen we uitgebreid verslag brengen van dit evenement.

Restaurant

Serving delicious Chinese food since 2011 Draakplaats 3

www.cuichine.be

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

15

Kleine zelfstandigen met spuitbussen

Tijdens het snikhete weekend van 27 en 28 juni werden de graffitimuren rond de Zomerfabriek naar jaarlijks gebruik terug gegraffiteerd tijdens de Meeting of Styles. Voor zover zij er nog stonden: de muur langs de vroegere stelplaats werd na een aanrijding preventief afgebroken, uit schrik dat hij zou bezwijken onder de drukte. (Jan HOLVOET)

Fromthat en Peter Toelen Foto: Gerda HUYGEN

Kunstenaars uit alle uithoeken van de wereld haalden hun spuitbussen boven en gaven de muren een nieuw leven. Kleuren, stijlen en verhalen vloeiden in elkaar door: niet voor niets heet deze meeting ‘Festival of Styles’ Alle kunstenaars die wij spraken waren lovend voor de organisatie, die zorgt voor de locatie en gratis drank, maaltijden en vooral spuitbussen ter beschikking stelt. De Antwerpse editie behoort tot de top drie van de internationale Street Culture scene. Wat ú ziet is een zootje ongeregeld dat iets doet wat u niet toegestaan is: muren en auto’s vol verf spuiten. In werkelijkheid is dit een kunstbeurs, maar één waar u niet kan kopen, omdat de werken niet van de muren

El Joel. Foto: Gerda HUYGEN

kunnen gehaald worden. Zij zijn de muren. De kunstenaars zijn professionelen, zij leven geheel of gedeeltelijk van hun kunst. Sommigen zijn autodidact, sommigen studeerden grafiek en werken ook als graficus. Op de festivals van Meeting of Styles leren zij elkaar kennen, wisselen zij ideeën en technieken uit, vormen zij een netwerk, waarna zij online met elkaar in contact blijven. Zij vormen een ‘community’. Door de festivals vestigen zij hun reputatie, waardoor zij commissies krijgen voor betaalde ‘murals’ uit de private en publieke sector.

Alle kunstenaars die wij spraken waren vriendelijk en communicatief. Velen haalden een visitekaartje boven. Het waren creatieve ondernemers. Het zouden zomaar Zurenborgers kunnen zijn. COMPRESSIES Hovese kunstenaar Fromthat stopte 3126 lege spuitbussen van vorige editie in een hydraulische pers. Zo maakte hij tien monumentale blokken, samen 272 kg. Hijzelf noemt dit conceptuele kunst. De Franse ‘nouveau réaliste’ César Baldaccini maakte in de jaren ’60 dergelijke ‘compressies’ uit autowrakken. Zij staan nu in Tate en MoMA.

Fromthat’s compressies zijn kleiner en passen ook in uw smaakvolle salon. Musea mogen steeds contact nemen. MOVING ART Het was niet zonder risico zijn auto te parkeren dit weekend. Spaanse deelnemer El Joel versierde auto’s, onder andere met portretten van collega’s. Zo illustreert hij het gemeenschapsgevoel van graffitikunstenaars die elkaar ontmoeten op festivals en online op Instagram. Instagram: @meetingofstylesbelgium Website: meetingofstyles.com

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

MEETING OF STYLES

16

Op 26,27 en 28 juni vond het jaarlijks Street Art festival plaa Zomerfabriek. Er was één muur minder dan de vorige jaren: de mu Krugerstraat werd recent afgebroken wegens instortingsgevaar, nadat Instortende kunst, dat wil niemand zien

Dirtysixdesign - Frankrijk. Foto: Dani VAN REMOORTEL

Gamâo Raxakuka - Brazilië. Foto: Dani VAN REMOORTEL

Lo Fo

Alain Welter - Luxemburg. Foto: Dani VAN REMOORTEL

SAPO Geert Loijen - Nederland. Foto: Dani VAN REMOORTEL

Wi Fo

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

ats op de muren rond de uur van de stelplaats aan de er een bus was tegengereden.

Waf. Foto: Gerda HUYGEN

ost Optics. oto: Gerda HUYGEN

ilmliann. oto: Gerda HUYGEN

Simpleart - Brazilië. Foto: Dani VAN REMOORTEL

Mos. Foto: Gerda HUYGEN

17

18

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

WK Voetbal 2026 op Zurenborg Wanneer de speeltijden het toelieten, liep de Dageraadplaats vol voor de matchen van de Rode Duivels. De gezellige sfeer en de memorabele winst tegen Senegal maakten van het initiatief een groot succes.

Naar het fandorp. Foto: Malinee LEBEGGE

15 juni: België - Egypte. Foto: Malinee LEBEGGE

De Dageraadplaats zit vol. Foto: Malinee LEBEGGE

21 juni: België - Iran. Foto: Malinee LEBEGGE

Grote schermen genoeg. Foto: Malinee LEBEGGE

4 juli : Canada - Marokko. Foto: Malinee LEBEGGE

Hamburgerverkoop. Foto: Malinee LEBEGGE

10 juli: België - Spanje. Foto: Malinee LEBEGGE

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

19

De zijspiegel

Duivels: Surreëel Scene 1 Prachtig. Zoveel jonge mensen, zoveel samengeperste hoop. Ja, dat die Rode Duivels zouden winnen. Natuurlijk. Op een volle zomerse avond om die te laven met voetbalvreugde en supportersgeluk. Hopen op winst, proeven van de warme lucht, en die blussen met frisse drankjes. Het was een avond waarvan de uitvergrote verwachting mee vuistdik in de lucht ging. Ik kon het voelen trillen toen ik even tussen die menigte op het plein was. Zinderende blijdschap op voorhand. Een wissel getrokken op de wedstrijd die nog moest komen. België-Iran, zo geklaard … Maar op het veld en op het scherm werd nadien een andere match gespeeld dan gedroomd. (…) Scene 2 Weer een overvol, opgetuigd en zichzelf herladen plein. Nieuwe adem gevonden? Het plein pompt muziek en kreten de lucht in. Hoever zullen ze deze keer reiken tegen Senegal? De ploeg is (blijkbaar met het oog op kleurenblindheid) in shirtjes gewikkeld die moesten refereren aan Magritte. Voor wie het niet meteen zou hebben gesnapt hadden ze op de shirt de flauwe knipoog “Ceci n’est pas un maillot” laten printen. Maar dan mocht dan weer niet van de FIFA (wie is dat?). Dus maar een navenant surrealistische oplossing: de tekst werd aan de binnenkant afgedrukt. Een farce!

Maar de betekenis van de truitjes groeide met de wedstrijd. De Duivels werden overruled door snedige en soepele Senegalezen. De weg naar succes leek al snel uit de lucht gehaald. Tot alles omkeerde, perfect in lijn met de surrealistische knipoog, perfect Belgisch. Onverwachte en tegendraadse ingrepen van een trainer, tijd die opgebruikt leek en dan toch een explosie van twee doelpunten die de Duivels gelijk zetten met hun tegenstrevers. Je voelde hoe teleurstelling werd omgedraaid: Ceci n’est pas une défaite. Al had die al minutenlang op het scorebord gestaan, er was nu opluchting gegroeid. En er moest of mocht nog verder worden gespeeld, want het theaterstuk was nog niet af. Er dienden nog een aantal scenes te worden afgewerkt: ruziënde Duivels die elkaar nijdig beschimpten om daarna weer broederlijk in elkaars armen te vallen wegens succesvol samenspel. Tot het bijna evident surrealistisch hoogtepunt: een Belgische strafschop. De aanloop ernaar werd afgeremd door een Senegalees die zich voor of boven de bal had gekruld, en die met bezwerende kracht had omsloten. Deze bal moest worden vervloekt! Wie anders dan een surrealist zou dit spektakel zo kunnen bedenken? En of die truitjes niet hadden geholpen. De strafschop werd professioneel boven in de hoek gemikt. Duivels uit de hel herrezen. België had deze wedstrijd gewonnen: een perfecte metafoor voor onze sporadische ontsnappingen aan de realiteit. (ook van de voetbalrealiteit dus). Sorry Senegal.

Scene 3 Nadien is zelfs een zelfingenomen wereldleider zich met ons (in de daarop volgende wedstrijd) gaan bemoeien. Hij is erin geslaagd om – net zoals elders - in dit voetbal alle afgesproken regels met de voeten te treden. Waar zijn we in beland? Treurnis, diepe, diepe machteloze treurnis. Voetbal, toch een spiegel van de wereld? Geen bijzaak meer. Maar…de overmatig blaffende hond moest terug met de staart tussen de benen, want die Magritte-truitjes hielpen voortreffelijk om de ingeschatte realiteit te overstijgen: winst tegen USA. Scene 4 En … “In Antwerpen is de Dageraadplaats vanavond volgelopen” zag ik in de landelijke media bij de volgende wedstrijd tegen Spanje. Het leerde mij uiteindelijk wat tjokvol betekent: afgeladen vol. Verwachting met realisme ver in het achterhoofd. De truitjes waren weer surrealistisch, maar de realiteit achterhaalde de hoop. “Einde!” moest ik dan lezen in dit stripverhaal… En zo goed als tegelijk verschrompelde ook de tattoo die mijn kleindochter zo enthousiast op mijn arm had geplakt.

Wim VERZELEN

20

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Mercedes-garage krijgt nieuw leven

De voormalige Mercedes-garage aan de Plantin en Moretuslei staat leeg. Ze maakt plaats voor een woonproject met studentenkamers en een supermarkt. De straat evolueert van invalsweg naar stadsboulevard. (Herman KOK) Wie vanop Zurenborg naar de Plantin en Moretuslei loopt, kent het gebouw wel: de voormalige Mercedes-showroom en -garage, jarenlang een vertrouwd maar weinig levendig baken aan de rand van de wijk. Dat gaat veranderen. Sinds eind 2025 staat het pand leeg. De Limburgse projectontwikkelaar Kolmont, de nieuwe eigenaar, heeft grote plannen. Voor de buurt is het een van de belangrijkste ontwikkelingen van de komende jaren, letterlijk op de stoep van Zurenborg. Al bekend Kolmont, van zakenman Bart Tans, heeft de site, circa 7.000 m² groot, in 2023 gekocht. Garagehouder Hedin Automotive bleef nog een tijd huren maar verhuisde op 30 juni 2025 naar een nieuwe vestiging. Daarmee is de weg voor Kolmont vrij om de ontwikkeling van het complex op te pakken. De eerste plannen maakten gewag van ongeveer 150 woningen met ondersteunende voorzieningen. Recenter is er sprake van een breder, gemengd programma, met flats, studentenkamers en een supermarkt. Kolmont wil van de zomer een omgevingsvergunning indienen. De bouwperiode zelf wordt op ongeveer tweeënhalf jaar geraamd. De precieze omvang van het commerciële deel, hoeveel vierkante meters supermarkt en wat er verder aan winkels

of horeca bijkomt, is tot op heden niet bekendgemaakt. Dat wordt pas duidelijk zodra het vergunningsdossier is ingediend en, zoals gebruikelijk, ter inzage ligt. Uitgelezen plek Voor ontwikkelaars en stedenbouwers is de as langs de Plantin en Moretuslei al langer interessant. Ze vormt een scharnierpunt tussen het centrum van de stad en de voorsteden buiten de Ring. De site ligt tussen Berchem en Borgerhout, is goed bereikbaar met de fiets en openbaar vervoer en dicht bij de Ring. Precies dat soort locaties, tot voor kort ingenomen door garages of een andere monofunctionele bedrijvigheid, worden de laatste jaren overal in Antwerpen getransformeerd tot dichte, gemengde woonprojecten. De logica is altijd dezelfde: zet in op verdichting langs de grote mobiliteitsassen en laat de auto stap voor stap plaats maken voor wonen. Zo verandert de Plantin en Moretuslei geleidelijk aan van invalsweg met veel bedrijfsgebouwen tot stadsboulevard, met woningen en commerciële functies op de benedenverdieping. Kolmont is niet de eerste die werkt aan een ontwikkelingsplan in de omgeving van de Plantin en Moretuslei. Zo is er Residentie Initium, opde hoek van de Provinciestraat, een modern woon- en hotelcomplex, ontworpen door Binst Architects en

De voormalige Mercedes-garage aan de Plantin en Moretuslei. Foto: Luc PANDELAERS

ontwikkeld door Candor. Het omvat gemeubileerde flats, een aparthotel met startersappartementen, cohousing, gedeelde voorzieningen en een budgethotel met zeventig kamers, met een opvallende, getrapte architectuur. Ook de Delhaize supermarkt is geheel nieuw ontwikkeld met een wooncomplex en een parkeergarage. Al wat langer geleden is residentie Zurenborg Poort gerealiseerd op de hoek van de Plantin en Moretuslei en de Tweelingenstraat, met flats en onderaan handelsruimte. Complicatie Een complicatie is de straat zelf. De Plantin en Moretuslei verwerkt dagelijks tienduizenden voertuigen en geldt al jaren als een van de meest belaste en vervuilde verkeersassen van Antwerpen. Hoewel ze enkele jaren geleden geheel heraangelegd is, zijn er herhaaldelijk ongevallen. Vanuit de politieke wereld zijn er oproepen te horen voor meer veiligheids- en snelheidsmaatregelen. De verkeersdruk en de daarmee samenhangende slechte geluids- en luchtkwaliteit kan

de aantrekkelijkheid van wonen vlak aan de lei drukken en zal mogelijk ook meewegen in de eisen van de stad tijdens het vergunningstraject. Betekenis voor de buurt Voor Zurenborgers heeft het project twee kanten. Enerzijds kan een onderbenut stuk stad eindelijk een levendige, gemengde functie krijgen, met, als de supermarktplannen doorgaan, een extra winkel op wandelafstand. Anderzijds brengt een project van deze omvang discussie met zich mee, over bouwhoogte en inpassing naast de Zurenborgse bebouwing, extra verkeer en parkeerdruk, de verhouding studentenkamersgezinswoningen en brengt ze jaren bouwoverlast mee. Bij de vergunningsaanvraag volgt normaliter een openbaar onderzoek, waarop buurtbewoners kunnen reageren. Type supermarkt Een naam voor de supermarkt is nog nergens bevestigd maar de locatie geeft wel een richting aan. Er is ruimte voor een middelgrote supermarkt van naar schatting 1.000 tot 2.000 m². De dichtbevolkte buurt met deels een jong publiek maakt de plek aantrekkelijk voor een zaak die gemaksvoeding aanbiedt en geschikt is voor kleinere boodschappen. De vraag is welke keten belangstelling heeft. Delhaize heeft vorig jaar een volledig vernieuwde winkel aan de overzijde van de straat geopend, Lidl zit al bij Post X en aan het Kievitplein. De Gazet van Zurenborg is benieuwd. Besluit Het project van Kolmont staat niet op zich. Met Zurenborg Poort aan de overkant en de vernieuwde Delhaize en Residentie Initium verderop groeit de Plantin en Moretuslei stukje bij beetje uit van drukke invalsweg tot bewoonde stadsboulevard met voorzieningen. Voor Zurenborg betekent dat een verschuivende wijkgrens. De barrière in de richting van Borgerhout verkleint en er komt een meer gemengde rand met nieuwe buren en winkels. Een betere regeling van het verkeer blijft een pijnpunt. De Gazet volgt het dossier op de voet en komt erop terug zodra de vergunningsaanvraag op tafel ligt.

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Jorens in rouw

21

Het begon met de ijzerwinkel van loodgieter Jorens in de Guldenvliesstraat. Zijn schoondochter breidde het arsenaal uit met wat huishoudspulletjes en verhuisde met de hele handel naar de Statiestraat. De zaak bestaat nog steeds, de kleinkinderen staan nu achter de toonbank. Hilde Balleux zelf is in juni overleden op 93 jarige leeftijd. Portret van een monument. (Yo VAN DEN BULCK) Het gebeurt niet zo vaak meer, nu zoveel winkels in handen van ketens zijn, dat de zaak van een kleine, zelfstandige ambachtsman tot een bloeiende winkel uitgroeit, die vier generaties later nog altijd standhoudt. Hilda Balleux is een voorbeeld van iemand die niet bij de pakken blijft zitten en zich opwerkt. Haar ouders stonden bekend als geëngageerde pioniers binnen de Vlaamse Jeugdherbergcentrale. In de jaren zestig exploiteerden ze Opsinjoorke, de toenmalige jeugdherberg op het Kiel. Daarvoor bouwden ze de jeugdherberg Gagelhof in Zoersel. Daar leerde Hilda Jérome kennen, die een handige Harry bleek te zijn. Hoe het begon Jérome Jorens zijn ouders hadden als loodgieter een ijzerwinkel in de Guldenvliesstraat. Met hun hulp koopt hij dat pand. Na hun trouw komt Hilda er terecht. Ze vindt het aangenamer ogen als ze ook wat huis-, tuin- en

keukengerei kan verkopen. Hier begint het verhaal van wat uiteindelijk de winkel wordt die we nu kennen. Eenmaal verhuisd naar de Statiestraat groeit alles organisch. Als de lampenwinkel in de straat stopt, neemt Jorens die functie over. Zo gaat het jaren zijn gangetje in de winkel, waar de kastjes tegen de muur en de toonbank eigenhandig ineen getimmerd worden. “Hebt u een buitenlamp op zonneenergie met een sensor?”. Dat is de vraag die ik van één van de eerste klanten van de dag hoor. Het antwoord is uiteraard “Ja”, want bij Jorens hebben ze bijna letterlijk alles. Al meer dan zestig jaar kun je er terecht voor geschenken, elektriciteit, gereedschap, ijzerwaren, verf en sinds corona ook voor tuinbenodigdheden en elektrische huishoudtoestellen. De derde generatie, de prille veertigers Glen en Jo, runt de zaak, nadat hun moeders die ook zussen zijn, een stap opzij gezet hebben.

Hilda Balleux. Foto: Gerda HUYGEN

Jorens groeit Van ijzerwinkel tot kleinwarenhuis, het was geen rechtlijnig traject. Hilda staat in de winkel, Jérome doet opdrachten buitenshuis en springt bij na zijn uren. De klant is koning maar mama is koningin. Alles groeit en bloeit. Nieuwe artikelen moeten ingeslagen worden. Gelukkig is er ondergronds een groot magazijn. In het gezin van Hilda en Jérome worden er drie kinderen geboren, twee meisjes en een jongen. Ze brengen veel tijd door in de zaak maar toch is het niet hun droom om ze over te nemen. Anne werkt eerst in de boekenwereld, Els in een bank. Zij beslist op haar 19e om in de voetsporen van haar mama te treden, Anne volgt later. Hetzelfde fenomeen doet zich een generatie later voor. Zowel Glen als Jo hebben eerst een andere carrière. Familie Jorens rouwt om de bomma. Foto: Gerda HUYGEN

Jorens rouwt In 2015 is Jérome overleden, in 2024 hun zoon. Hilda is nooit erg extravert geweest. De laatste jaren genoot ze van de stilte van haar flat boven de zaak. Af en toe was ze met haar rolstoel in de winkel te zien. Dan zat ze stilletjes in een hoekje geparkeerd, intens gelukkig, zeker met de beslissing van de twee kleinkinderen om de zaak verder te zetten. Begin juni is ze thuis gevallen en breekt ze een rib. Ze gaat snel achteruit maar krijgt naar wens thuisverzorging. Sinds 27 juni is ze niet meer. Op die dag kwam er een einde aan haar leven, aan een bestaan met wortels op Zurenborg. Mede dankzij Hilda Balleux vinden we onze benodigdheden, groot en klein, dicht bij huis. Ik sluit me aan bij de woorden op het bedankingsprentje: “Dankbaar voor alles wat ze voor ons is geweest, Mama, Bomma, Hilda”.

Thaise en Vlaamse gerechten geserveerd in een huiselijke sfeer. Kom zeker onze heerlijk cocktails proeven. Reserveren op 03/235.98.42 - informatie op mays.be

22

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Bakkerij Funk bakt verder aan zijn Antwerpse verhaal: tweede vestiging opent in Berchem

Wie de voorbije twee jaar op het Antwerpse Zuid passeerde, kon er moeilijk naast kijken. Voor de deur van Bakkerij Funk stonden geregeld lange rijen mensen aan te schuiven voor een cardamom bun, een pistache cruffin of een zuurdesembrood. Nu krijgt ook Berchem een eigen vestiging. In een ruim pand vlak bij brouwerij De Koninck wil Funk niet alleen meer plaats creëren voor de bakkerij, maar ook opnieuw uitgroeien tot een echte buurtplek. (Anna CARTUYVELS) "We waren eigenlijk nog niet meteen van plan om uit te breiden", vertelt medeoprichter Dennis. "Maar na een jaar merkten we dat de zaak heel goed draaide. We kregen steeds vaker de vraag van restaurants en koffiebars of we brood en koffiekoeken konden leveren, maar daarvoor hadden we simpelweg de capaciteit niet." Die beperkte ruimte speelde ook achter de schermen parten. In de vestiging op het Zuid bevinden de bakkerij en de zaak zich in één open ruimte. Dat creëert een gezellige sfeer, maar is voor de bakkers niet altijd praktisch. "In de zomer wordt het daar gewoon te warm om goed met bladerdeeg te werken. Hier hebben we eindelijk een afgesloten bakkerij waar we de temperatuur perfect kunnen controleren." Niet zomaar een tweede zaak Dat Funk uiteindelijk in Berchem terechtkwam, was niet het resultaat van een doordacht wijkplan. Dennis en zijn team zochten vooral een gebouw dat dezelfde uitstraling had als hun eerste vestiging: hoge plafonds, veel licht en een industriële uitstraling. "Toen we dit pand zagen, viel alles op zijn plaats", zegt Dennis. "Berchem is bovendien een bruisende buurt waar veel gebeurt. Dat voelde meteen goed." De nieuwe locatie is meer dan een extra verkooppunt. Alle productie verhuist naar Berchem, vanwaar zowel de nieuwe zaak als de vestiging op het Zuid zullen worden bevoorraad. Kwaliteit boven hypes Hoewel Funk in korte tijd uitgroeide tot een vaste

waarde in Antwerpen, willen de eigenaars niet koste wat het kost meegaan met elke nieuwe trend. "We zien voortdurend hypes passeren", vertelt Dennis. "Maar je moet trouw blijven aan waar je voor staat. We hebben een beperkt assortiment en dat houden we bewust zo. Liever tien producten die we perfect maken dan twintig die minder goed zijn." Die filosofie geldt ook voor de uitbreiding. Volgens Dennis mag groeien nooit ten koste gaan van de kwaliteit. Daarom werd de volledige productie gecentraliseerd en werden alle recepten en werkmethodes tot in de puntjes uitgeschreven. Zo moeten klanten in Berchem exact dezelfde koffiekoeken krijgen als op het Zuid. "Ik denk zelfs dat de kwaliteit nog zal verbeteren", zegt hij. "We hebben nu betere werkomstandigheden voor onze bakkers en meer ruimte om alles nog nauwkeuriger te doen." Vegan zonder er een punt van te maken Een van de opvallendste kenmerken van Funk is dat bijna alles wat uit de eigen oven komt volledig plantaardig is. Toch wordt dat niet nadrukkelijk gecommuniceerd in de winkel. "We merken dat sommige mensen meteen sceptisch worden als ze 'vegan' horen", lacht Dennis. "Daarom laten we ze liever eerst proeven. Pas daarna ontdekken ze dat alles plantaardig is." Volgens hem draait het niet om een label, maar om kwaliteit. De ambitie was vanaf het begin om koffiekoeken te maken waarbij niemand het verschil proeft met klassieke boterkoeken.

Lisa Wijnen en Dennis Van Peel, oprichters bakkerij Funk. Eigen foto

"Als je iets plantaardig kunt maken zonder in te boeten aan smaak, waarom zou je dat dan niet doen? Bovendien kan bijna iedereen ervan genieten, ongeacht dieet of overtuiging." Een bakkerij voor de buurt Hoewel Funk ondertussen ook toeristen uit binnen- en buitenland aantrekt, hopen de eigenaars dat de vestiging in Berchem opnieuw sterker zal aansluiten bij de buurt. "Op het Zuid kregen we na verloop van tijd veel toeristen over de vloer", vertelt Dennis. "Dat is natuurlijk fijn, maar oorspronkelijk wilden we vooral een echte neighborhood bakery zijn. We hopen dat dat hier opnieuw meer zal terugkomen." Dat betekent een plek waar buurtbewoners niet alleen brood komen halen, maar ook blijven hangen voor een koffie, een ontbijt of een lunch. Het Scandinavisch geïnspireerde concept met veel zitplaatsen, zuurdesemtoast, specialty coffee en natuurwijn onderscheidt zich van de klassieke buurtbakker. Een naam met een verhaal Zelfs de naam van de bakkerij draagt een persoonlijk verhaal. Funk is genoemd naar Funky, de zwarte labrador van medeoprichtster Lisa. Net in de week waarin de eigenaars hun eerste pand op het Zuid gingen bekijken, moesten ze de hond laten ingeslapen. “We wilden eerst onze eigen namen gebruiken”, vertelt Dennis. “Maar uiteindelijk vonden we dat Funk veel krachtiger klonk. Zo leeft Funky eigenlijk een beetje voort in ons verhaal.” Klaar voor verdere groei De ambities reiken intussen verder dan Berchem. Toch blijft de focus dezelfde: kwaliteitsvolle producten maken en een plek creëren waar mensen graag samenkomen. “Als we blijven groeien, moet dat altijd op onze manier gebeuren”, besluit Dennis. “Niet omdat het moet, maar omdat het klopt.”

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

The Nail Club Antwerp: Nails, coffee and dogs

23

In haar stijlvolle nagelstudio in de Walvisstraat combineert Yasmin De Clippeleer haar liefde voor verzorgde nagels met koffie, oprechte gesprekken en een flinke dosis hondenliefde. (Malinee LEBEGGE) “Nails, coffee and dogs.” Met die drie woorden vat Yasmin De Clippeleer The Nail Club Antwerp samen. Haar nagelstudio bevindt zich op de benedenverdieping van haar woning in de Walvisstraat, waar ze samen met haar man Fred, hun negen maanden oude dochtertje Josephine en hond Jacqueline woont. Wie binnenstapt, belandt niet zomaar in een nagelstudio. The Nail Club voelt als een vriendinnenclub: een plek waar klanten tijdens hun nagelbehandeling in vertrouwen alles kunnen vertellen. Yasmin is sociaal, leeft mee met haar klanten en kiest bewust voor een persoonlijke aanpak. In 2024 verhuisde ze samen met haar man naar Zurenborg. De benedenverdieping van hun nieuwe woning werd omgebouwd tot een moderne, stijlvolle nagelstudio. Yasmin biedt er onder meer BIAB-behandelingen aan. BIAB staat voor ‘Builder In A Bottle’, een nieuwe generatie verstevigende gel die rechtstreeks op de natuurlijke nagels wordt aangebracht om ze sterker te maken. Klanten kunnen er

ook terecht voor een manicure. Verwacht bij Yasmin geen overdaad, want zij kiest voor een natuurlijke, professionele look. “Mijn stijl is minimalistisch, naturel, classy en verzorgd.” Een carrière in the clouds Yasmin is nagelstyliste in bijberoep, maar ook stewardess bij Brussels Airlines. Momenteel geniet ze nog van haar moederschapsverlof, maar vanaf september gaat ze opnieuw aan het werk: halftijds als stewardess en halftijds als nagelstyliste. Hoewel zij al zeventien jaar in de luchtvaartsector werkt, was een carrière in de luchtvaart aanvankelijk niet haar grote jeugddroom. Die opportuniteit kwam eerder onverwacht: “Ik zag in de toiletten van de bioscoop reclame hangen voor cabin crew personeel. Het was in 2009, toen was de vraag naar personeel heel groot. Ik heb erop gesolliciteerd, de dag nadien werd ik al gebeld en mocht ik op gesprek komen. Dus vrij snel ging ik als student bij Jetairfly aan de slag.” Op dat moment studeerde Yasmin de richting toerisme aan de Hoge-

Yasmin De Clippeleer met Jackie. Foto: Malinee LEBEGGE

school. Ze combineerde haar studies met haar nieuwe baan. Eerst moest ze ook nog een opleiding volgen om boordpersoneel te worden. Liefde voor Zurenborg “Toen ik zestien jaar was, wilde ik schoonheidsspecialiste worden. Ik ben oorspronkelijk opgegroeid in Berchem, maar ik wilde altijd ‘bakfietsmama in Zurenborg’ worden”, lacht ze. “Nu ik hier woon, wandel en fiets ik elke dag over de prachtige Cogels-Osylei, Huis Zonnebloem is mijn absolute favoriet!” Corona In februari 2020 maakte ze de overstap naar Brussels Airlines. Door de coronacrisis kreeg ze helaas geen vast contract. “Het was een moeilijke periode, maar ik probeerde positief te blijven,” zegt Yasmin. Ze ging administratief werk doen bij verschillende bedrijven, waaronder een advocatenkantoor. Ondertussen volgde ze een opleiding tot nagelstyliste. Gelukkig kon ze in 2022 opnieuw als cabine crew member aan de slag en begon ze die job te combineren met haar passie voor nagelverzorging. “Ik heb the best of both worlds”, vertelt Yasmin dankbaar. “Corona was een zware periode, maar het heeft me ook een duw in de rug gegeven om voor mijn droom te gaan. Ik vind dat je altijd moet blijven lachen, want er is een oplossing voor alles.”

Doe alles met passie Naast haar gezin en twee jobs, maakt Yasmin iedere week een avond vrij om salsa te dansen. Die passie ontstond tijdens haar vele langeafstandsvluchten naar de Dominicaanse Republiek en Mexico. Ook in haar nagelstudio draait het om meer dan verzorgde handen alleen. Yasmin leeft oprecht mee met de mensen die bij haar over de vloer komen. “Ik heb eens een Instagrampost gezien van een klant met een mooie verlovingsring rond haar mooi verzorgde handen en nagels. Dat geeft voldoening. Ik ben dan oprecht blij voor mijn klant.” Uitbreiding nagelstudio “De komende jaren hoop ik mijn nagelstudio verder uit te breiden,” vertelt Yasmin over haar droom. “Dus als er een zelfstandige nagelstyliste op zoek is naar een plekje, mag ze altijd iets laten weten. Misschien kunnen we iets voor elkaar betekenen. Het zou alvast fijn zijn om op die manier verder te groeien.” Mascotte Jackie The Nail Club Antwerp heeft ten slotte nog een opvallend personeelslid: Jacqueline, Jackie voor de vrienden. Deze lieve Franse bulldog is de mascotte van het salon. Ze begroet iedere klant persoonlijk. Haar aandacht, en de koffie, krijg je er gratis bij, maar Jackie waakt vooral over de gezelligheid.

Meer info The Nail Club Antwerp Walvisstraat 31, 2018 Antwerpen Website: alonkee.be/salon/the-nail-club-antwerp Whatsapp: +32 479 04 17 23 Instagram: @the.nail.club.antwerp

24

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Theatertip: ‘Troje - LAZARUS voor beginners’ In gesprek met Roos De Buysscher

Wanneer is een verhaal uitverteld? Na meer dan 2726 jaar misschien? Vast en zeker niet. Theatercollectief Lazarus bewijst dat het verhaal over Helena en Troje nog steeds nieuwe vormen kan aannemen. Samen met acht jonge makers uit vier verschillende theaterscholen herwerkten ze de Ilias van Homerus tot een knallende en kritische theatertekst. Roos De Buysscher, wijkdichteres van Zurenborg, acteert speels mee als het personage Odysseus: “Gek genoeg blijft het een heel hedendaags verhaal.” (Paki GENBRUGGE)

Een scène uit Troje. Foto: Raymond MALLENTJER

“Het is een droom om in de toekomst nog meer te spelen.” Roos: “Hoewel schrijven altijd mijn passie is, weet ik nu dat acteren en schrijven mooi naast elkaar kunnen bestaan. Schrijven is voor mij heel persoonlijk en mentaal, en spelen laat mij even in een ander hoofd kruipen. Dat houdt elkaar zo in evenwicht. Het is een droom om dat in de toekomst nog meer te doen.”

Het gezelschap LAZARUS met Troje. Foto: Raymond MALLENTJER

Hoog boven de warme straten bengelen twee voeten uit een raam. Roos rust uit na de odyssee die ze dit jaar ondernam. Om haar master Woordkunst aan het Conservatorium van Antwerpen te behalen, maakte ze een verhalenbundel voor haar masterproef én tourde tegelijkertijd met de voorstelling ‘Troje’ van het gezelschap LAZARUS mee door Mechelen, Leuven, Gent, Antwerpen en Brussel: “Het was moeilijk en veel werk, maar ik ben blij dat ik dat heb kunnen combineren.” De lange dagen zijn nog niet voorbij, vertelt ze me al lachend. Binnenkort spelen ze in kunstencentrum VIERNULVIER tijdens de Gentse Feesten en op Theater Aan Zee.

SPELPLEZIER Terwijl Roos afgelopen jaar haar kortverhalenbundel ‘Kopstation’ schreef, ontdekte ze voor het eerst het plezier van het acteren. Want dit keer laat woordkunstenaar Roos zich zien óp het podium, als de gluiperige Odysseus met haar haren strak naar achter gelakt en in een bruin kostuum. Roos: “LAZARUS heeft mijn spelplezier aangewakkerd. Ik had nog nooit een personage gespeeld, dat was nieuw voor mij en hard zoeken. We begonnen gelukkig met het schrijfproces en gingen op die manier traag van de schrijftafel naar de vloer. Door die tekstrepetities kwam je helemaal los en na al die schrijfdagen ken je elkaar ook goed.”

NIEUWE GARDE Hoe langer het gezelschap LAZARUS bestaat, hoe meer jong geweld er nodig is. Samen met stagiaires Siebe Boone, Lena Devillé, Domien Huybrechts, Lander Merckx, Hanna Peeters, Lotte Smets en Lien Vandenabeele, vergezelt Roos de vijf mannen op de planken die LAZARUS 20 jaar geleden oprichtten: Koen De Graeve, Pieter Genard, Günther Lesage, Ryszard Turbiasz en Joris Van den Brande. Samen creëren ze een vurige voorstelling vol humor, dialoog en dichtkunst om die mijlpaal te vieren. Hoe was het om naast zo’n ervaren acteurs op een podium te staan? Roos: “Dat was heel spannend in het begin, maar wat ik mooi vind aan LAZARUS is dat zij ook hun twijfels tonen tijdens hun zoektocht. Dat maakte het makkelijker om daar zelf in mee te gaan en je kwetsbaar op

te stellen. De grootste rollen gaven ze daarbij aan ons, wat heel genereus was. Je zou denken dat de oude garde voor een groot deel het stuk draagt. Ze hadden van meet af aan vertrouwen in ons.” GRETA THUNBERG LAZARUS dat wel vaker klassieke teksten herwerkt, koos dit jaar net als filmregisseur Christopher Nolan om het verhaal van Odysseus opnieuw onder de aandacht te brengen. Wanneer ik Roos vraag waarom dit verhaal vandaag de dag relevant is, vertelt ze dat we door dit stuk kunnen nadenken over hoe oorlogen ontstaan. Oorlogen in Oekraïne, Gaza, Zuid-Soedan zijn net als in het epos van Homerus getekend door macht, eer, wraak, hebzucht, persoonlijke conflicten, enzovoort. Het stuk reflecteert ook over de positie van vrouwen. Roos: “In het verhaal krijgen die Griekse en Trojaanse vrouwen weinig stem, ze worden monddood gemaakt of worden niet geloofd. Het is eigenlijk heel triest, maar je zou de waarzegster Cassandra kunnen vergelijken met Greta Thunberg waar ook niet genoeg naar wordt geluisterd.” Een eeuwenoude theatertekst blijft dankzij zulke universele thema’s actueel. Dat die thema's niet zwaar op de hand worden, is de verdienste van LAZARUS. De groep giet de mythe in een energieke voorstelling waarin dertien stemmen, humor, dans, decor en muziek elkaar voortdurend afwisselen. Zo krijgt het klassieke verhaal een verrassend hedendaags ritme. Wat maakte deze tour zo bijzonder? Roos: “Het was heel fijn om de andere jonge theatermakers te leren kennen door dit project. We hadden het geluk dat we allemaal heel goed met elkaar konden opschieten. Omdat iedereen uit een andere stad komt, logeerden we tijdens de tour bij elkaar. We gidsten elkaar om de beurt door onze eigen stad en na de voorstellingen gingen wij, de jonge garde, de stad veroveren. We zijn een soort familie geworden.” OVERTUIGD? Heb je de voorstelling nog niet gezien? Van september tot oktober 2027 trekken ze samen opnieuw op tour. Mis ze niet, ga kijken en geniet van LAZARUS’ bijzondere creatie.

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Urban sketchers in onze wijk

25

Brug Draakplaats door Kri Taekels.

De stad als inspiratiebron De unieke combinatie van architectuur, geschiedenis en levendig straatleven maakt Zurenborg tot een geliefde plek voor tekenaars. Met snelle schetsen leggen zij niet alleen gebouwen vast, maar ook de sfeer en dynamiek van het dagelijkse leven. Voor dit artikel sprak Gazet van Zurenborg met twee lokale beoefenaars van urban sketching: Kri, voormalig leerkracht kunstonderwijs, en Kris, docent aan de hogeschool en student schilderkunst. Hun verhalen bieden een boeiende inkijk in deze creatieve discipline. Twee verschillende achtergronden, één gedeelde passie Kri: tekenen als een dagelijkse noodzaak Kri volgde een opleiding vrije grafiek en werkte aanvankelijk op een architectenbureau. Later bouwde ze een carrière uit aan Sint-Lucas, waar ze lesgaf in kunstonderwijs en artistiek coördinator was. In haar onderwijspraktijk speelde waarnemingstekenen een belangrijke rol, onder meer tijdens buitensessies in de Zoo van Antwerpen.

Het tekenen van gebouwen leerde ze al vroeg door woningen te illustreren die te koop werden aangeboden. Die praktijk hielp haar om architectuur nauwkeurig te observeren en weer te geven. Vandaag beschouwt ze tekenen als een essentieel onderdeel van haar leven. Haar schetsboek fungeert als een visueel dagboek waarin ze dagelijks indrukken vastlegt met technieken zoals aquarel, gouache en acryl. In de buurt vindt ze voortdurend nieuwe onderwerpen: het nieuwe politiegebouw, de karakteristieke bogen van de spoorbrug aan de Draakplaats en het fascinerende perspectief van de spoorlijnen die aan de horizon verdwijnen. Ook reizen vormen een inspiratiebron. Een recent bezoek aan de Biënnale van Venetië leverde tal van sfeervolle schetsen op. Kris: van hobby naar artistieke verdieping Kris doceert scheepvaart en economie aan de Karel de Grote Hogeschool. Hoewel hij geen formele kunstopleiding volgde, ontstond zijn interesse voor tekenen al op jonge leeftijd. Op zestienjarige leeftijd maakte hij schetsen van het kasteel van Merksem. Tijdens zijn rechtenstudies volgde hij modeltekenen, waarna hij zich verder ontwikkelde via opleidingen beeldhouwen en schilderkunst aan de academie. Online cursussen spelen eveneens een belangrijke rol in zijn artistieke ontwikkeling. Vooral het schetsen van gebouwen en stedelijke omgevingen spreekt hem aan. Daarbij kreeg hij onverwacht inspiratie van een buurman die werkte met decoratieve elementen van historische woningen. Door diens enthousiasme leerde hij met meer aandacht kijken naar ornamenten en architecturale details.

te ze hoe wederzijdse beïnvloeding kan leiden tot creatieve groei. Sommige leerlingen verrasten haar met hun talent, stijl en techniek. Daarnaast noemt ze verschillende kunstenaars die haar werk hebben beïnvloed. Een belangrijke inspiratiebron is David Hockney. Zijn uitspraak "Tekenen is anders leren kijken" vat volgens haar perfect samen waar urban sketching om draait. Zijn werk leerde haar minder belang te hechten aan perfecte weergave en meer ruimte te geven aan persoonlijke interpretatie en expressie. Ook het werk van Eugeen Van Mieghem bewondert ze om de spontane manier waarop hij het leven in Antwerpen vastlegde. Daarnaast verwijst ze naar William Turner, bekend om zijn meesterlijke schetsen en atmosferische benadering. Leren van een wereldwijde gemeenschap Kris benadrukt de meerwaarde van online workshops waarin deelnemers uit verschillende landen samenkomen. Via deze internationale gemeenschap ontdekte hij nieuwe manieren van werken. Zo leerde hij dat een suggestieve schets met enkele goed geplaatste lijnen vaak krachtiger kan zijn dan een gedetailleerde, fotografische weergave. Het gebruik van kleur, licht en schaduw blijft voor hem een voortdurende uitdaging. Juist die elementen geven een tekening diepte en versterken de visuele impact. Urban Sketchers: een wereldwijde beweging Urban sketching is veel meer dan een individuele hobby. In 2009 richtte de Spaanse journalist en illustrator Gabriel Campanario de internati-

Voor zijn werk gebruikt Kris voornamelijk grijze stift in combinatie met aquarel. Die techniek laat hem toe intuïtief en dynamisch te werken en tegelijk de schoonheid van de lokale architectuur vast te leggen.

Aquarel gevel door Kris Dekeyzer.

Inspiratie: leren kijken naar de wereld De invloed van kunstenaars en leerlingen Voor Kri komt inspiratie uit verschillende bronnen. Tijdens schetsopdrachten met haar leerlingen ontdek-

Dageraadplaats 3 - 2018 Antwerpen 03 283 72 78 www.materiafinedining.be

onale non-profitorganisatie Urban Sketchers op. Inmiddels is deze uitgegroeid tot een wereldwijd netwerk met ook een actieve Belgische afdeling: Urban Sketchers Belgium. Regelmatig worden zogenaamde sketch crawls georganiseerd, groepssessies waarbij deelnemers samen de stad intrekken om gedurende enkele uren ter plaatse te tekenen. Het gaat daarbij niet alleen om het maken van schetsen, maar ook om het delen van ervaringen, technieken en inspiratie. Een uitnodiging aan creatieve buurtbewoners De architectuur en het straatleven van Zurenborg vormen een ideale omgeving voor urban sketchers. Misschien zijn er nog meer buurtbewoners die hun schetsboek meenemen op wandel en onderweg gebouwen, pleinen of straattaferelen vastleggen. Wie de passie voor urban sketching deelt, kan zich aansluiten bij een lokale of nationale groep en samen met andere tekenaars de stad vanuit een nieuw perspectief ontdekken. Want zoals urban sketchers zelf vaak benadrukken: tekenen gaat niet alleen over weergeven, maar vooral over aandachtig leren kijken. Frank SPELEMAN

26

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

De kunst van het verdwijnen

EEN PODCAST OVER DE SCHADUWZIJDE VAN DE GESCHIEDENIS, GROTE DADEN VAN KLEINE MENSEN EN DE KRAAK VAN ONKRAAKBARE TELEFOONS.

Onderweg naar het Zeezicht, waar ik met Bart Van Nuffelen heb afgesproken, besef ik dat ik niet weet hoe hij eruitziet. Ik herken hem gelukkig direct aan zijn stem. De ontluikende kersenboom zorgt voor het ideale decor voor de fotoshoot. De Joodse-man-vanop-het-bankje komt ons tegemoet en knoopt het gesprek aan, alsof hij aanvoelt dat er hier veel te vertellen valt. Wanneer we aan de interviewtafel plaatsnemen, fotograaf en nieuwsgierige blikken achter ons gelaten, is de sfeer ontspannen. (Julie KRUIJNE) Voor diegenen die vzw Martha Tentatief niet kennen, kan je even toelichten wat jullie precies doen? Bart Van Nuffelen: “MarthaTentatief is een Antwerps theatergezelschap. We maken theater en podcasts en tonen die liefst aan zoveel mogelijk mensen. We vertellen grote verhalen van kleine mensen in een snel veranderende samenleving. In samenwerking met academici en specialisten trekken we de stad in, op zoek naar de mensen achter de tendensen, naar de realiteit achter de beschouwing, naar relevante en waarachtige verhalen.” Vanwaar de titel “De kunst van het verdwijnen”? Voor seizoen 1 van de podcast lijkt de titel als gegoten, maar voor seizoen 2 had ik een andere titel verwacht. Het lijkt immers alsof er zoveel teruggevonden wordt? Bart Van Nuffelen: “Ja en nee tegelijkertijd…. Hoe kan het dat sommige fundamentele zaken uit de naoorlogse geschiedenis voor het grote publiek verborgen en verdwenen zijn? Dankzij het levenswerk van Lieven Saerens (nvdr doctor in de geschiedenis aan de KU Leuven) kunnen we eigenlijk pas nu, 80 jaar later, voelen wat het moet geweest zijn voor alle burgers dat een hele populatie zo van de kaart is geveegd.” Wist je al van in het begin dat je over Fred, het 4-jarige Joodse jongetje, wilde vertellen? Bart Van Nuffelen: “Nee, helemaal

niet. Zijn verhaal kwam later op de radar. Ik wilde wel al lang met MarthaTentatief iets over de Joodse wijk maken. In 2019 werd het filiaal van BNP Paribas op de Belgiëlei beroofd en kreeg ik de intuïtie dat dit een aanknopingspunt kon zijn. Ik ben de diamantenroof van dichtbij beginnen opvolgen. Wanneer op een bepaald moment in mijn onderzoek duidelijk werd dat de rovers de Joodse traditionele klederdracht gebruikten om niet op te vallen, gingen alle belletjes af. Door de tunnelroof had ik een ingang gevonden om iets over de Joodse wijk te maken dat niet vertrekt vanuit ‘ik ga eens iets vertellen over hoe raar die mensen zijn’.

In beide seizoenen zijn er sappige misdaadaspecten. Is dat een bewuste keuze? Bart Van Nuffelen: "Nee, dat is eerder toevallig. In seizoen 1 was de diamantroof een kans die ik niet heb laten liggen. Langs die weg hebben we de luisteraars mee kunnen trekken om ze uiteindelijk ergens helemaal anders te brengen. In seizoen 2 bouw je verder op de immense trouwe groep luisteraars en kan je dus meer rechtstreeks vertellen waarover je het echt wil hebben. Het inbrengen van de affaire Sky ECC kwam eerder organisch. Immers tijdens het maken van seizoen 2 ontplofte in Antwerpen de ene bom na de andere, letterlijk dan (nvdr drugsgeweld in criminele onderwereld 2022). En bleek dat

Bart Van Nuffelen. Foto: An VAN DE WAL

Sahil Malik, die een belangrijk personage was in seizoen 1, hierbij betrokken was. Het misdaadaspect op zich is helemaal niet nodig en zal er in seizoen 3, als dat er ooit komt, waarschijnlijk niet meer bij zijn.” Dankzij de podcast heb je de Zevende Wijk opnieuw op de kaart gezet. Kan je even toelichten? Bart Van Nuffelen: “De Zevende Wijk refereert naar de historische administratieve indeling van Antwerpen, en overlapt deels met Zurenborg. Ik heb die naam dus niet uitgevonden, hoogstens teruggevonden. En daarmee geef ik graag een stuk buurtgeschiedenis terug aan wie er woont, werkt en/of doorwandelt.” Kan je ons wat meer vertellen over Fred Kader en wat zijn leven betekend heeft? Bart Van Nuffelen: “Het eerste seizoen is het relaas van de wonderbaarlijke ontsnapping van Fred Kader. In seizoen 2 is er meer tijd om duidelijk te maken dat zijn leven meer is dan een overlevingsverhaal. Hij is degene die zingeving creëert na een leven met menselijke gruwel en alleen daarom is zijn verhaal zo belangrijk om te blijven verder vertellen. In de tweede helft van seizoen 2 brengen we de verhalen van mensen die net zoals Fred zijn. Mensen die iets van permanents hoopvol voortbrengen door kleine daden van betekenis tegen grote machten van boosheid en kwaadheid. Fred laat ons zien dat

Razziaherdenking op 28 augustus Indrukwekkend is dat elk jaar, die honderden en honderden wandelaars die zwijgzaam door de wijk stappen, op weg naar de school in de Grotehondstraat. 28 augustus, de datum staat in veel mensen hun agenda gebetonneerd. Dan herdenken we op Zurenborg een van de razzia’s onder de nazibezetting. 943 joden pakte de Antwerpse politie toen op. De meesten brachten de nacht door op de speelplaats van de school, die we nu Crea noemen. Voor hen was dat het begin van een dodentocht via de Dossinkazerne in Mechelen naar hun einde in het vernietigingskamp van Auschwitz. Elk jaar krijgen de wandelaars historische uitleg, dit jaar van oud-

rector Herman van Goethem en Veerle Vanden Daelen, conservator aan de Dossinkazerne. Auteur Jeroen Olyslaegers leest voor en muzikanten lopen mee. Om 12 u. worden er struikelstenen geplaatst voor de deur van de Grote Beerstraat 83. Hier woonden Golda Luftig en haar man, Samuel Berliner, die in 1937 allebei naar Spanje trokken om de republiek te verdedigen tegen het fascisme en allebei deel uitmaakten van de groep van 943 opgepakte joden.

De redactie van Gazet van Zurenborg vraagt zich wel eens af of we aan die kwalijke zomeravond elk jaar aandacht moeten besteden. Ja dus, dat moeten we. Een dergelijke misdaad

tegen de menselijkheid had nooit mogen gebeuren en door de gebeurtenis elk jaar te herdenken rekenen we erop dat zoiets nooit meer voorvalt. De razzia heeft een smet geworpen op de geschiedenis van Zurenborg. De herdenking veegt de vlek niet uit maar draagt ertoe bij om ze in deze tijd van toenemende aversie tegen anderszijnden niet uit te laten lopen.

Let op: dit jaar komen de wandelaars samen op de Draakplaats, vanaf 19u! Wie zich vooraf wil inlezen, neemt op deze bladzijde het artikel over De kunst van het verdwijnen door en luistert naar de podcast. De redactie

liefde, genegenheid en doorgeven van respect en levenskracht ons als mens veel verder helpen dan wrok. Het is belangrijk om nooit te vergeten wat er gebeurd is en te beseffen dat het de neiging heeft om opnieuw te gebeuren. We moeten daar samen waakzaam over blijven.” Wie had er volgens jou ook nog aan tafel moeten zitten voor dit interview? Bart Van Nuffelen: “De burgemeester. Als vertegenwoordiger van datgene wat de stad als geheel is. Zij (nvdr Els Van Doesburg) zit in een positie waar ze mee vorm kan geven aan hoe de toekomst van de stad Antwerpen eruitziet. Vragen zoals ‘Hoe ga je als stad om met uw geschiedenis?’ zijn interessant om aan haar voor te leggen. Het zou evengoed de premier kunnen zijn. Ik zou graag met hen in debat willen gaan over de vraag ‘Hoe bouw je aan een levende verbonden stad?’, ‘Op welke manier durf je en kan je terugkijken naar een beladen verleden om zo een veilige toekomst te creëren?’. Vooral op het einde van de podcast ‘De kunst van het verdwijnen’ blijft deze vraag in de lucht hangen.” “De kunst van het verdwijnen” is te beluisteren via alle gangbare podcastplatformen. Seizoen 1 en 2 zijn volledig beschikbaar.

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Achter deze muren waren de muzen al jaren rond

27

Wie al eens door de Velodroomstraat wandelt, ontdekt aan nummer 37 een uithangbord “Open Living Theater”. Een theater op Zurenborg? We vroegen bewoonster en initiatiefneemster Netty Vangheel om meer uitleg. (Bart CARTUYVELS) Het huis in de Velodroomstraat 37 heeft een lange geschiedenis als creatieve plek. In een ver verleden leefde de Antwerpse kunstenaar met Poolse roots Albert Szukalski (gekend van zijn drapages en spookachtige gestalten) hier samen met Netty.

In 1987 startte Netty Vangheel na een lange acteercarrière een driejarige opleiding theater in haar huiskamer. Onder de naam “Open Living Theater” (OLT). Tijdens de weekends werden de eenakters opgevoerd door workshop-deelnemers. In de woonkamer op het gelijkvloers kwamen er een dertigtal genodigden per voorstelling kijken. Een grappige anekdote: toen er een stuk opgevoerd werd over een ruziënd koppel, vonden de buren het vreemd dat Netty en haar levensgezel Marc Dutreeuw (internationaal schaakmeester) steeds woorden hadden in het weekend. Tot ze doorhadden dat het om een toneelstuk ging dat opgevoerd werd in de huiskamer. Het OLT was het kleinste theater van de stad Antwerpen.

Na 17 jaar de drijvende kracht achter OLT te zijn geweest, ging Netty in 2003 op zoek naar een nieuwe uitdaging. Dat werd Dochters van Eva, een dans/woord-workshop voor vrouwen voorbij de vijftig. Enkele jaren later, in 2007, richt ze ook “In & Out Look” op voor de vrouw met een jaartje meer. Het doel van dit initiatief is om vrouwen te begeleiden in de keuze van kleding en houding zodat ze zich goed voelen in hun vel.

In 2010 treedt Netty toe tot de cultuurraad van het District Berchem, waar ze gedurende 10 jaar de Berchemse kunstenaars cureert voor de jaarlijkse expo in Campo & Campo. Daarnaast richt ze de Passieklap op, een maandelijkse babbel met kunstenaars uit de buurt in Huize Zonnebloem op de Cogels-Osylei. Vanaf 2014 wil Netty opnieuw zelf creatief aan de slag en begint ze lessen te volgen aan de Academie van Berchem. Ze volgt er de eenjarige opleiding theaterkostuum en juwelen en

Netty onder het uithangbord van OLT aan haar voordeur. Foto: Luc PANDELAERS

theaterachtergrond op een steeds andere creatieve manier als inspiratie weet te gebruiken. Mijn HOMO LUDENS speelt met alle dingen om me heen en laat mijn HOMO FABER maken wat ik creëer, mijn HOMO SAPIENS waakt hierover. (tekst van het werk Homo Ludens van Netty Vangheel)

Netty bij haar installatie tijdens O’final. Foto: Dani VAN REMOORTEL

Het initiatief was succesvol en groeide. Het hele huis van Netty werd ingepalmd. Op de tweede verdieping kwam de administratie en op de eerste verdieping een loge waar de spelers zich konden omkleden en schminken. Het huis barstte al vlug uit zijn voegen en OLT verhuisde via omwegen naar de Stadsschouwburg. De opleiding groeide daarna uit over heel Vlaanderen totdat meer dan 1500 deelnemers de theateropleiding gevolgd hadden. Later speelden de afgestudeerden ook op verplaatsing in een natuurlijk decor. Maar in de Velodroomstraat 37 werden niet alleen een theateropleiding en -voorstellingen gegeven, er werd onder de naam “Peña Flamenca” ook muziek gemaakt. Er waren bijeenkomsten met flamencoartiesten met dans, zang en gitaarbegeleiding. Het bij de flamenco horende voetenwerk stoorde de buren, waardoor de activiteiten verhuisden naar een andere locatie.

werkt daarna de volledige zevenjarige opleiding beeldhouwkunst af. De laatste vier jaren volgde Netty er de opleiding schilderkunst. Ze studeerde dit jaar af met de installatie Homo Ludens, te bewonderen tijdens de tentoonstelling O’final in juni in Campo & Campo. Haar werken bevatten steeds een vleugje humor en vaak ook woordspelletjes, een overblijfsel uit haar acteercarrière. Het werk “Out of the box”, dat te bekijken was tijdens O’final, werd recent ook geselecteerd door curator Bent Van Looy voor de overzichtstentoonstelling van alle Antwerpse academies “Viewmaster Masterview” in het najaar. Het werkt doet me denken aan de collage van een honderdtal kartonnen verpakkingen waarin iedere keer een kleine scène uitgebeeld werd die Netty bijeenknutselde tijdens de corona-lockdowns. De collage staat nog steeds in haar woonkamer waar ze een volledige muur in beslag neemt. Voor mij een mooie illustratie van hoe Netty haar

Over de jaren heen heeft Netty een zeer gevarieerd oeuvre gecreëerd. Gevraagd naar haar leidmotief voor al haar creatieve werk, verwijst Netty naar de term Homo Ludens van de Nederlandse historicus Johan Huizinga. Ze wil steeds opnieuw dingen ontdekken, zichzelf heruitvinden, het kind in haarzelf loslaten. Ze vertrekt vanuit de materialen waar ze mee werkt, het idee groeit gaandeweg. Op haar achtenzeventigste denkt Netty niet aan stoppen, ze wil nog heel veel uitproberen en creatief bezig blijven. En zo blijft haar woning

in de Velodroomstraat het huis waarin de muzen nog steeds rondwaren, op zoek naar nieuwe artistieke uitdagingen. Netty besluit met een aanbeveling voor onze lezers: “Het is nooit te laat om jezelf heruit te vinden. Ontdek je creatieve mogelijkheden in de Academie van Berchem. Inschrijven kan vanaf september.” Meer info over de overzichtstentoonstelling van de Antwerpse academies op: Viewmastermasterview. stedelijkonderwijs.be In het Zuiderpershuis op za 26, zo 27 sept, za 3, zo 4 okt van 11-18h Luisterexpo za 3 okt van 11-13h30 (interactie leerlingen met de geselecteerde kunstwerken)

28

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Samen een boompje opzetten?

In de mei-editie van de Gazet van Zurenborg is er een uitnodiging verschenen voor een begeleide fietstocht in en rond Antwerpen met Dirk Avonts. Onze redacteur fietste mee en brengt verslag uit. (Dorian FRANKS) De tocht begon op de Dageraadplaats. Daar verwelkomde Dirk Avonts de tien deelnemers met het rinkelen van een Tibetaanse klankschaal, die hij daarna opzij zette op een bankje. Verkoeling Op het plein laat Avonts ons ervaren wat een boom aan verkoeling brengt in een stad. Hij legt ons ook uit dat niet alleen de bladcirkel belangrijk is. Ook de boomcirkel, waarin de boom wortelt, moet ruim zijn. Als hij mul en doordringbaar is, dan neemt hij veel water op in het wortelgestel. Dat verstevigt hem en biedt kans op een gezonde groei. We krijgen stevige breinaalden om in de grond te prikken maar dat lukt niet. Hij is steenhard, aangetrapt en vol stenen. Bij regenbuien loopt het water onmiddellijk af naar de riolen en bij storm is het risico voor ontworteling groot. Oude bomen Veel aandacht ging naar het belang van oude bomen. Volgens Avonts onderschatten we vaak hun waarde. Een volwassen boom levert meer schaduw, verkoeling en luchtzuivering

dan een jonge aanplant en kun je dus niet zomaar vervangen. Hij vergeleek het met de vervanging van een ervaren schooldirecteur of topcoördinator. De positie blijft bestaan, maar de opgebouwde expertise en impact gaan verloren. De betekenis van oude bomen maakte Avonts duidelijk met cijfers over koolstofopslag. Bomen zetten koolstofdioxide om en beperken zo mee de klimaatopwarming. De capaciteit hangt af van hun grootte. Zo kan een boom met een omtrek van 123 cm jaarlijks ongeveer 20 kg CO2 opslaan. Met een omtrek van 163 cm stijgt de opslag tot ongeveer 30 kg. Grote bomen met een stamomtrek van meer dan drie meter kunnen rond 100 kg per jaar verwerken. Maar waar vinden we die nog in onze steden? Ook de ruimte rond bomen is van tel. Een boomspiegel met planten en kruiden verhoogt de biodiversiteit en maakt de leefomgeving aantrekkelijker voor insecten, egels en andere dieren. Dat principe geldt ook voor tuinen. Zelfs een klein hoekje waar

Dirk Avonts. Foto: Dorian FRANKS

bladeren, takjes en ander tuinafval mogen blijven liggen, creëert voor hen een leefgebied. Chaos Tijdens de fietstocht kwam ook de ruimtelijke ordening van de stad ter sprake. Volgens Avonts hoeft een stad niet overal strak georganiseerd te zijn. Een zekere vorm van “creatieve chaos” biedt kansen voor de natuur en de biodiversiteit. Het trekt ook wandelaars en fietsers aan. Strak georganiseerde steden zijn dan weer aantrekkelijker voor auto’s. Geluidshinder Veel parken en natuurgebieden -denk aan het Rivierenhof en de Wolvenberg- liggen vlak naast drukke verkeerswegen. Om rust te vinden in de natuur moet de mens vogels, wind, voetstappen en zelfs zijn eigen ademhaling kunnen horen. Die momenten van stilte zijn almaar schaarser, zelfs ’s nachts. Natuur en renovatie. Door betere isolatie van de huizen

verdwijnen veel spleten en openingen in gevels en onder dakpannen. Daar konden vroeger mussen en andere vogels zich nestelen. Daardoor krijgen sommige soorten het moeilijker. Maar er bestaan oplossingen. In de Cobdenstraat wees Avonts op gevels met klimop en klimhortensia’s, waar mussen volop aanwezig zijn. Dergelijke groene gevels creëren kleine, waardevolle leefgebieden midden in de stad. Ringland De fietstocht leidde uiteindelijk naar de Antwerpse Ring, de drukste van Europa. Die veroorzaakt niet alleen verkeersdrukte maar ook geluidsoverlast en luchtvervuiling. Daarom sprak Avonts zijn steun uit voor initiatieven zoals Ringland, die streven naar een verdere overkapping van de Ring. Hij verwees naar Madrid, waar in twee jaar tijd een oude stadskanker overkapt is. Een ander voorbeeld is de Craeybeckxtunnel. Veel mensen weten niet eens dat er onder het Nachtegalenpark een autosnelweg met twee keer vier rijvakken ligt. Aandacht Na enkele uren fietsen en luisteren liep de tocht ten einde. Pas toen realiseerden we ons dat we de Tibetaanse klankschaal op de Dageraadplaats achtergelaten hadden. Gelukkig stond ze nog onaangeroerd op het bankje. Een passend slot van een dag, die erom draaide aandacht te geven aan wat we vaak over het hoofd zien.

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

29

Bachfestival Antwerpen 2026 Traditioneel en vernieuwend orgelpunt

De aanstormende zesde editie van het Bachfestival Antwerpen (13 tot en met 19 september) kan bogen op een solide basis, een geoliede organisatie en duurzaam engagement. Emmanuel Van Kerckhoven - artistiek directeur van BACH in de STAD vzw, onvolprezen organist en begeesterd dirigent - gidst je doorheen het fijnbesnaarde programma. (Karen KETS) Emmanuel, ook nu ben jij de locomotief van het Bachfestival Antwerpen! Emmanuel Van Kerckhoven: “Door mijn rol van artistiek directeur heb ik de leiding, maar ik word hierbij wel vakkundig ondersteund. Gelukkig, want als organist-titularis van de Sint-Carolus Borromeuskerk op het Conscienceplein en de Sint-Norbertuskerk hier op de Dageraadplaats, en daarbovenop mijn rol als artistiek leider, dirigent en organist bij The Antwerp Baroque Orchestra, is het jongleren met de tijd. Maar met passie als veerkracht kan je veel aan.” Een uiting van die passie zien we traditioneel op zondagmorgen, wanneer het festival opent met een indrukwekkende cantate. Ook dit jaar? Emmanuel Van Kerckhoven: “Inderdaad. Met de SintNorbertuskerk als place to be, een vaste waarde ondertussen. Bij de uitvoering van de ‘Bach Cantate BWV 191 - Gloria in excelsis Deo’ begeleidt The Antwerp Baroque Orchestra een uitzonderlijk rijke koorbezetting. En ook de strijkers, fluiten, hobo’s, fagot, trompetten en pauken in het orkest zullen gehoord worden. Bijzonder is de oecumenische dienst, met een pastoor die de mis leidt, en een dominee die de homilie geeft.” Gaat het er op programma dag twee - maandag - ook magistraal aan toe? Emmanuel Van Kerckhoven: “Dan is er een meer ingetogen activiteit, maar groots in zijn genre: de lezing ‘Bach Dag na Dag’, door musicoloog en Bach-expert prof. dr. Ignace Bossuyt (KU Leuven). Hij werpt specifiek een licht op de emotie achter Bachs muziek. In eerste instantie deze van pater familias Johann Sebastian. De Nottebohmzaal van de Erfgoedbibliotheek H. Conscience vormt hiervoor het uitgelezen decor.”

Dat smaakt naar meer, Emmanuel. Emmanuel Van Kerckhoven: “Dat treft, want op woensdag treedt stadsbeiaardier Koen Van Assche aan. De barokke beiaard in de nok van de Onze-Lieve-Vrouwetoren leent zich perfect voor een authentieke ode aan grootmeester Bach. Geniet rond de noen, bij een drankje, van ‘Bach & Beiaard 2026’, in de pittoreske binnentuin achter de winkel van Dille&Kamille (Vleminckstraat). Na het concert kan je in een gemoedelijke sfeer met de stadsbeiaardier napraten. En jonge melomanen kunnen er nog een muzikale belevenis aanbreien.” Ach zo, of eerder… Bach zo? Emmanuel Van Kerckhoven: “Bach sowieso, met een workshop ‘Zingen met Bach’, voor kinderen van acht tot veertien jaar. Zij maken spelenderwijs kennis met barokmuziek, de figuur van Bach en zijn tijdgenoten. Zangervaring is niet vereist, wel goesting om te zingen! Door de samenwerking met de muziekacademie van Schoten organiseren we deze workshop in de Schotense Sint-Cordulakerk.”

Emmanuel Van Kerckhoven. Foto: Tim BOYDENS

Oef, er zijn nog zekerheden, Emmanuel. Tot slot, heb je eventueel nog een ‘take-home message’ voor onze lezers? Emmanuel Van Kerckhoven: “Een fascinerend weetje misschien: bij alle concerten wordt enkel met historische instrumenten gemusiceerd. Zo spelen de strijkers op snaren van schapendarmen, in plaats van metalen snaren. Dat is niet alleen beter voor de polyfonie, maar toont vooral dat we ook op het vlak van instrumenten maximaal trouw blijven aan de tijdsgeest van toen.”

Daarvan krijg je pas noten op je zang! Vindt het vervolg van het programma dan opnieuw in Antwerpen plaats? Emmanuel Van Kerckhoven: “Inderdaad. Op donderdagavond trekken we naar de Sint-Carolus Borromeuskerk, in het hart van de stad. Een van Europa’s grootste organisten, Ben van Oosten (verbonden aan de Grote Kerk in Den Haag) illustreert aan de hand van het historische orgel Bachs onversneden genialiteit. Vanuit de Duitse invloeden die Bach natuurlijkerwijs mee vormden legt hij de link naar de romantici. De grote Bach als voorbeeld, als inspiratiebron, dát is de kern van het muzikale luik ‘Bachs Bezieling’.” Authentiek bezield, dat ben ook jij, Emmanuel. Mag The Antwerp Baroque Orchestra het Bachfestival Antwerpen 2026 in schoonheid afsluiten? Emmanuel Van Kerckhoven: “Jawel. Op zaterdagavond is er het slotconcert ‘Bach & Bravoure’. Sprankelende ouvertures en concerti wisselen af met intieme aria’s. Een virtuoze zwanenzang wordt het, met The Antwerp Baroque Orchestra, een vocale en instrumentale solist en ikzelf als organist. Je herinnert je van onze vorige gesprekken wellicht mijn credo dat ‘Bach een feest is’. Ik herhaal het met plezier (lacht).”

Bachfestival Antwerpen 2026 is een initiatief van BACH in de STAD vzw, en wordt gerealiseerd met de gewaardeerde steun van Stad Antwerpen en trouwe partner KBC. Info en tickets: www.bachindestad.be info@bachindestad.be

30

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Ontdek het nieuwe seizoen van De Roma De zomer loopt stilaan op zijn einde. Jammer, maar niet getreurd. Want het betekent ook dat zaal De Roma opnieuw ontwaakt. Je ontdekt er de mooiste concerten, interessantste debatten. Six Blade Knife plays Dire Straits za 5 september - 20:00 staand - € 18/16

En meest onvergetelijke films. We selecteerden 20 artiesten en bands die je dit najaar zeker niet mag missen. Alle info & tickets via deroma.be wezen en blikt hij tegelijk terug op 25 jaar wereldwijd toeren, waarin talloze ontmoetingen en culturele kruisbestuivingen hem hebben geïnspireerd. Gwen Cresens & Boho Strings Antwerp Bach Works in Mysterious Ways zo 20 september - 15:00 zittend - € 25/23

Tributeband Six Blade Knife brengt in De Roma een vurige ode aan het oeuvre van Dire Straits. Geert Hellings en zijn topmuzikanten laten klassiekers als Sultans of Swing, Walk of Life en Brothers in Arms opnieuw schitteren, aangevuld met parels uit het vroege werk. Een must voor elke fan van de legendarische Britse rockers. Barbara Dex From Dolly to Dex zo 6 september - 15:00 zittend - € 27/25 De straffe stem van Barbara Dex en de emotionele diepgang van countrymuziek: er bestaat geen betere match. Voor deze concertreeks haalt Barbara haar inspiratie bij artiesten als Dolly Parton, Linda Ronstadt en John Prine. Samen met haar vijfkop

pige band brengt ze een prachtige hommage aan de veelzijdigheid van het genre.

Als zwarte vrouw én klassiek geschoolde zangers voelde Rhiannon Giddens zich aanvankelijk een buitenstaander in de overwegend witte folken countrywereld. Gaandeweg ontdekte ze echter dat de wortels van die muziek veel diverser zijn en ontwikkelde ze een eigen unieke stem, zoals ook te horen is op haar laatste album You’re the One.

Jef Neve Solo Stories Without Words do 10 sept – 20:00 zittend - € 29/27

Pianist en componist Jef Neve nodigt je uit voor een intieme reis vol emotie en verbeelding. Helemaal alleen aan de piano keert hij terug naar de kern van zijn artistieke

Accordeonist Gwen Cresens en orkest Boho Strings Antwerp nemen je mee op een verrassende muzikale reis door de wereld van Bach. Ze combineren zijn gekende concerti met stukken van Stravinsky en VillaLobbos en eindigen met Betsubara: Cresens’ nieuwe concerto. Een namiddagconcert vol energie, contrast en ontdekking! Rhiannon Giddens wo 23 september - 20:00 staand - € 35/33

Amaro Freitas & Momi Maiga do 24 september - 20:00 zittend - € 30/28

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

31

Ontdek het nieuwe seizoen van De Roma De ontmoeting tussen de jazzpiano van Amaro Freitas en de kora van Momi Maiga mondt uit in een sonische dialoog tussen Brazilië en West-Afrika, een muzikale brug over de Black Atlantic. Met originele composities, ritmische improvisaties en vocale sessies toont het duo de universele kracht van muziek. ISE do 1 oktober - 20:00 staand - € 27/25

"Als jongste vrouwelijke artiest ooit op Rock Werchter weet ISE perfect dat je geen franjes nodig hebt om schoonheid te creëren", schreef De Standaard onlangs. Meer dan haar stem en gitaar of piano heeft de 19jarige artieste inderdaad niet nodig om een publiek volledig in te pakken. Dit najaar presenteer ze live in De Roma haar nieuwe album Suitcase Child. The Magic Numbers vr 2 oktober - 20:00 staand - € 27/25

Sinds ze in 2005 wereldfaam verwierven met Forever Lost, staan The Magic Numbers eindelijk voor de eerste keer live in De Roma! De magie van deze Britse band vloeit voort uit hun unieke samenstelling: twee broerzusduo’s. Dat resulteert in prachtige samenzang, sterke melodieën en tijdloze songs. Isolde Lasoen do 15 oktober - 20:00 staand - € 25/23

Who’s Keeping Time is het heerlijk wegdromen bij haar karakteristieke stem en fluweelzachte liedjes. Guido Belcanto Paviljoen der Menselijke Driften za 7 november – 20:00 zittend - €34/32

Dertig jaar geleden leverde Spain met The Blue Moods of Spain een pareltje van een debuutplaat af. Met de jaren groeide het album vol fluisterzachte melodieën uit tot een slowcoreklassieker van formaat. Hoog tijd voor de band rond Josh Haden om terug te keren naar Europa voor een reeks live-concerten. Rosanne Cash with John Leventhal di 20 oktober - 20:00 zittend - € 29/37

Spain vr 16 oktober - 20:00 zittend - € 29/27

De ultieme 'Keizer van het Levenslied' vereert De Roma met een nieuw concert. Naast nummers uit zijn nieuwe plaat Paviljoen der Menselijke Driften serveert hij ook oude krakers, een paar murder ballads en zijn versies van liedjes van Loudon Wainwright III, David McWilliams en de Zangeres Zonder Naam. Soweto Gospel Choir za 14 november - 20:00 zittend - € 45/43

Met haar poëtische en verhalende songs treedt Rosanne Cash in de voetsporen van haar vader, muzieklegende Johnny Cash. Samen met haar man en creatieve partner John Leventhal viert ze in De Roma haar indrukwekkende carrière met de voorstelling van The Essential Collection: een bundeling van veertig jaar muziek, inclusief tien nummer-éénhits. Black Sea Dahu zo 25 oktober - 20:00 staand - € 25/23

Hou je van Ben Howard, Big Thief en Bon Iver? Dan zit je met Black Sea Dahu helemaal aan het juiste adres. De vijfkoppige band maakt tedere indiepop, zo mooi als de landschappen in hun thuisland Zwitserland.

Alela Diane wordt niet voor niets de queen van de pop-gospelsong genoemd. De Amerikaanse verovert een unieke plek in de hedendaagse folkwereld. Ook op haar nieuwe album

Na de fenomenale reeks met CPEX en de onvergetelijke passage met *HURORAM! is er nu BIMDEK. Hugo Matthysen, Aram Van Ballaert en Ronny Mosuse stellen nooit teleur. In deze muzikale theatertour laten ze verrassende songs en creatieve kronkels op je los en vertellen ze af en toe een grapje om het geestelijk evenwicht te herstellen. Mentissa do 10 december - 20:00 staand - € 30/28

Na hun passage in 2022 weten we dat de vreugde van Soweto Gospel Choir voelbaar is van de eerste tot de achterste rij. Het koor won een Grammy Award en presenteert dit najaar Joy. Hun nieuwe show viert de geest van Zuid-Afrika met muziek, dans en een onwankelbaar geloof. The Wallflowers do 19 november - 20:00 staand - € 49/47

Alela Diane vr 30 oktober - 20:00 zittend - € 26/24 Drummer, zangeres, songwriter, frontlady, bandleider… weinig Belgische muzikanten zijn zo veelzijdig als Isolde Lasoen. Al tien jaar geeft ze als soloartiest popmuziek een filmische allure met een vleugje French touch. Op haar derde album My Kind of Drama voegt ze daar een sprankeltje barok, glanzende synths en nog meer Franse flair aan toe.

BIMDEK Matthysen, Mosuse en Van Ballaert zo 6 december – 20:00 zittend - € 35/33

The Wallflowers: eindelijk nog eens live in België! Jakob Dylan - zoon van Bob - en zijn legendarische rockband spelen in De Roma integraal hun album Bringing Down The Horse. Daarnaast brengen ze een eerbetoon aan Long After Dark, het iconische album van muzieklegende Tom Petty & The Heartbreakers. Ben Folds Paper Airplane Request Tout vr 27 november - 20:00 zittend - € 36/34 Ben Folds, meesterpianist en creatieve kracht achter Ben Folds Five, landt in De Roma met zijn Paper Airplane Request Tour. Vouw een papieren vliegtuigje met je favoriete song en lanceer het richting het podium. Ben Folds doet er vervolgens ongetwijfeld iets geweldigs mee.

Met haar heerlijke Franstalige pop is Mentissa helemaal klaar om de wereld te veroveren. Het Belgische toptalent won de allereerste editie van The Voice Kids, maar haar grote doorbraak kwam er toen ze in 2021 de finale haalde van The Voice in Frankrijk. Na een uitverkocht foyerconcert in 2023, keert ze in 2026 terug naar De Roma met haar nieuwe album Enfants difficiles. Nits vr 11 december - 20:00 zittend - € 35/33

Nits is zonder twijfel de meest eigenzinnige en experimentele band van Nederland. Eind dit jaar blikken ze terug op hun indrukwekkende carrière van meer dan vijf decennia. Ze brachten verschillende klassiekers uit, waaronder het onverwoestbare In The Dutch Mountains, J.O.S. Days, Adieu Sweet Bahnhof en Nescio.

32

Gazet van Zurenborg | www.gazetvanzurenborg.be

Onder de stenen, het strand

‘Sous les pavés, la plage’ was een slogan van de studentenrevolte in mei ’68. Ondertussen is hij werkelijkheid geworden, in Berchem, of all places. Daar is de Transvaalstraat omgevormd tot een stofferige zandstrook. Daar waar vroeger files stonden te toeteren, heerst nu stilte. Zouden de Transvaalbewoners nu eindelijk gelukkig zijn? (Jan HOLVOET) Het antwoord is nee. Integendeel, zij hebben een klacht ingediend bij de ombudsvrouw van de stad Antwerpen. Wat vragen zij? Zij vragen waarom het participatietraject uit het districtsbesluit van 2023 niet is uitgevoerd en op welke basis het geschrapt werd. Zij willen ook weten of bij het definitieve project rekening werd gehouden met de geldende richtlijnen voor een fietsstraat, met de allang bekende verkeersonveiligheid en met de signalen hierover vanwege de bewoners. Zij vragen ook of de stad haar motiveringsplicht heeft nageleefd bij het nemen van deze beslissingen, zeker nu zij zelf heeft aangegeven geen normen of criteria te hanteren bij de beoordeling van fietsstraten. Tenslotte vragen zij ook dat er inspraakmomenten worden georganiseerd over de verkeerscirculatie, en dit vóór de start van de definitieve heraanleg van het straatprofiel, voorzien einde oktober/november. Eigenlijk uiten zij vooral hun frustratie over de moeizame communicatie met de stad Antwerpen en hun vrees dat, als na een jaar werken het strand van Transvaal terug een straat wordt, er niets zal veranderd zijn aan de gevaarlijke verkeerssituatie. Alleen

Een strandstoel in de Transvaalstraat.. Foto: Gerda HUYGEN

zal er een strook rood asfalt liggen, die, we citeren, ’ook visueel aansluit bij de gevels.’

Alleen vrezen we dat er de volgende maanden nog talrijke vervolgartikels zullen geschreven worden.

Het dossier is complex en onze krant wil zeker geen positie innemen.

Voor de Transvalistas nog een slogan uit ’68: ‘Soyez réalistes, demandez l’impossible’

Oplossingen van De Zeven van Zurenborg

Oplossing van editie 03-26.

Oplossing editie 04-26.