BIS AGH marzec 2019

03/2019

BIULETYN INFORMACYJNY ´ AGH STUDENTOW

RÓWNOWAGA

KOBIETY inspirują i fascynują FIVE O’CLOCK rytuały herbaciane MINDFULNESS odnaleźć siebie

03

1

spis treści Mam na imię Kobieta 4 Pełny umysł 6 Angielski five o’clock 8 Matematyka dla niematematyków 10 Mój pierwszy... game jam! 12 Truman show 16 Cought In the Net, czyli Mayday 2 18 Hipnotyzer 20 Dolina Śmierci w USA – informacje praktyczne 22

Redakcja Redaktor naczelna: Natalia Panek

Dział graficzny: Ewelina Niemczyk , Katarzyna Kridel, Maja Sciubis,

Z-ca redaktor naczelnej: Katarzyna Karnasiewicz

Kamila Kochanowska

Szef działu dziennikarskiego: Grzegorz Boroń

Dział dziennikarski: Edyta Banaś, Karolina Bogacka, Karolina Machnik,

Szef działu graficznego: Szymon Krzak

Marta Nowak, Oliwia Kopcik, Karol Rajda, Alicja Zoń,

Szefowa działu promocji i współpracy: Ewa Mazurkiewicz

Maurycy Chronowski Natalia Nitarska, Weronika Rawska, Kamil Serafin, Agnieszka Wróbel Dział promocji i współpracy: Sylwia Madej

Zdjęcie na okładce: Sabina Szkarłat // KSAF

2

od redakcji Drodzy czytelnicy, Często nie doceniamy swoich osiągnięć - małych-wielkich sukcesów, codziennych zwycięstw czy uzyskanych pozytywnych wyników. Skupiamy się za to na porażkach czy drobnych błędach, które popełniliśmy. Czy tym samym nie umniejszamy sobie tego, jak świetnymi i wartościowymi osobami jesteśmy? Czy nie powinniśmy doceniać siebie samych za to, jak wiele dobrego robimy? Tutaj zwracam się szczególnie do Pań - przypomnijcie sobie sylwetki kobiet, które fascynują nas dzisiaj! Może któraś z nich zainspiruje Was, a tym samym sprawi, że uwierzycie we własną siłę.

Zachęcam również do zapoznania się m. in. z techniką mindfulness, dzięki której dowiecie się, jak świadomie przeżywać “tu i teraz”. Oczywiście nie zabraknie artykułów kulturalnych i relacji z podróży - po raz kolejny zabierzemy Was w podróż do USA! Zapraszam do lektury!

Natalia Panek Redaktor Naczelna BIS AGH

3

Mam na imię Kobieta Weronika Rawska

Wielkie ikony stylu, elegancji oraz seksapilu. To one

udowodniła, że granice swoich możliwości najlepiej wy-

były, są i będą inspiracją wielu kobiet na całym świecie.

znaczać samemu, niezależnie od obowiązujących kon-

Dziewczyny pragnęły wyglądać i być jak one. Godzi-

wenansów i stereotypów.

nami szperały w szafach mam w poszukiwaniu ubrań, które chociaż w małym stopniu przybliżyłyby je do

Niepokorna księżniczka

upragnionego celu. Kobiety te nie stały się ikonami wyłącznie dzięki urodzie i poczuciu stylu, ale również

Grace Kelly, bo o niej mowa, w latach 50. była na ustach

przyczynił się do tego ich charakter oraz czyny.

wszystkich – w USA jej wizerunek można było spotkać na każdym kroku. Świat oszalał na punkcie niebieskookiej

Niezmiennie podziwiane

blondynki, która prócz urody miała także maniery wielkiej damy i ogromną klasę. Po ślubie z monakijskim księciem

Oto tylko niektóre przykłady kobiet, które są podziwiane od

jej stylizacje podziwiał cały świat. Księżna zachwycała

dekad. Urokiem zdobywały serca ludzi. Zrewolucjonizowa-

i inspirowała w każdej sytuacji; czy to krocząc po czer-

ły świat mody oraz nauki. Wprowadziły zmiany, bez których

wonym dywanie, czy towarzysząc mężowi na oficjalnym

niektóre kobiety (pewnie mężczyźni też) nie wyobrażaliby

spotkaniu, czy też zwyczajnie spacerując po ogrodzie.

sobie obecnego życia.

Grace Kelly była niezwykle świadoma swojego stylu.

Wiedziała, co powinna nosić, a czego unikać, miała

Polski intelekt

doskonałe poczucie estetyki. Stawiała na prostą, klasyczną i ponadczasową elegancję, której była wierna do końca życia.

Ikoną intelektu jest Maria Skłodowska-Curie, którą okrzyk-

Jest nieśmiertelnym symbolem klasy i szyku. Do dziś

nięto najbardziej wpływową kobietą na świecie. Na całym

inspiruje nie tylko wielkich projektantów, ale także zwykłe

świecie znana jest jako odkrywczyni polonu i radu oraz

kobiety, które dzięki niej doceniły i pokochały stonowaną

jedyna dwukrotna kobieta noblistka. Nie wszyscy jednak

elegancję i prostotę ubioru.

wiedzą, że naukową pasję Maria Skłodowska-Curie świetnie godziła z wychowaniem dwóch córek, obowiązkami żony oraz licznymi pozanaukowymi zainteresowaniami. Była kobietą spełnioną, która na początku XX wieku

4

Pierwsza dama

Francja elegancja

Jacqueline Kennedy Onassis – piękna, inteligentna –iko-

Brigitte Bardot była symbolem seksapilu i rewolucji

na mody i stylu lat 60. i 70. XX wieku. Mimo tragedii

seksualnej lat 60. w Europie. Uwielbiała klasyczną pro-

i dramatów, które odbywały się w jej życiu, zawsze potrafiła

stą elegancję, a także stroje eksponujące kobiece kształty,

wyglądać i zachowywać się godnie i z klasą. Wprowadzo-

wąską talię i pełny biust. Wzbudzała wiele kontrowersji

ne przez nią innowacje do dzisiaj są inspiracją dla płci

i emocji. Współczesna moda wiele zawdzięcza jej

pięknej na całym świecie. Główne motto, które przyświe-

odważnemu wizerunkowi: to ona przetarła trudną

cało Kennedy podczas wyboru ubrań to: „mniej znaczy

drogę dzisiejszym projektantom i kobietom lubiącym nieco

więcej”. Innowacją, którą Jackie wprowadziła w świecie

bardziej wyzywające stylizacje. Spopularyzowała

mody, był brak falbanek i zbędnych ozdób towarzyszącym

w Europie balerinki oraz dwuczęściowy, dopiero wchodzący

np. sukienkom, a także grube ramiączka. Każda kolejna

do produkcji, kostium kąpielowy. Pokazała się w nim

Pierwsza dama starała się dorównać Jacqueline Kennedy,

na plaży w Cannes podczas trwania festiwalu filmowego,

jednak tylko jej styl i jej dokonania są do dzisiaj tak często

wzbudzając tym ogromną sensację. To również ona wpro-

wspominane i pamiętane.

wadziła do świata mody tak popularną dzisiaj bardotkę, stanik odważnie eksponujący i podkreślający kobiecy biust.

Rewolucyjna Coco Żelazna Dama Piękna, inteligentna, uparta. Zrewolucjonizowała najpierw francuską, a potem światową modę. Kobieta nietypowa,

Margaret Thatcher była najdłużej urzędującym brytyjskim

samodzielna, walcząca z normami i męską rzeczywi-

premierem w XX wieku i jedyną kobietą, która kiedykol-

stością. Przedstawiam Gabrielle (Coco) Bonheur Chanel.

wiek w Wielkiej Brytanii została wybrana na szefa partii

Coco Chanel wywarła ogromny wpływ na modę XX

rządzącej. Uważała, że skoro kobiety rozumieją proble-

wieku. Kobiety inspirują się jej klasyczną elegancją już

my prowadzenia domu, z większą łatwością zrozumieją

od prawie stu lat. To dzięki niej zaprzestano nosze-

problemy rządzenia państwem. Uwielbiała mężczyzn,

nia krynoliny, falbanek czy gorsetów. To ona spopu-

ale wierzyła w siłę kobiet. Mężczyzn uznawała za płeć

laryzowała plisowane spódnice, kostiumy z dżerseju

słabszą, chociaż to głównie z nimi pracowała.

i tweedu oraz sukienki wiązane w talii. Jako pierwsza

Dokonała wielu zmian podczas swojej kadencji. Obniżyła

zaczęła tworzyć i upowszechniła biżuterię ze sztucz-

podatki, zniosła wiele świadczeń socjalnych, doprowadziła

nych materiałów, a także krótką, męską fryzurę i spodnie.

do prywatyzacji wielu nierentownych przedsiębiorstw państwowych, narażając się na wielką falę krytyki, przede wszystkim ze strony ludzi masowo tracących zatrudnienie.Na świecie jest mnóstwo kobiet, które moglibyśmy uznać za kobiety-ikony. Reprezentują one sobą dużo dobrego oraz dokonują niesamowitych rzeczy, które zmieniają świat. Istnienie takich wizerunków kobiet sprawia, że nawzajem się one inspirują i motywują do działań, czy to na rzecz świata, czy rozwoju osobistego.

5

Pełny umysł Natalia Nitarska

Kiedy głowy pełne są wiedzy, czas wyjść spod góry książek i notatek, rozejrzeć się dookoła i doświadczyć chwili. Po olimpijskim treningu szarych komórek, czas na porządny trening mindfulness.

Termin “Mindfulness” bywa tłumaczony jako uważność,

elementach towarzyszących wykonywaniu danej

uważna obecność lub pełnia obecności. Tłumaczenia

czynności ( jak otoczenie, ludzie, zapachy, światło etc.)

te nie oddają w pełni jego charakteru, dlatego najczęściej

Ciekawą i z pewnością jedną z przyjemniejszych technik

jest zachowywany w wersji oryginalnej. Mindfulness bywa

medytacyjnych jest medytacja chodzona. Podczas medy-

błędnie utożsamiane z medytacją, która stoi u jego pod-

tacji skupiamy się na fakturze podłoża, osadzeniu kroku i

staw. Samo pojęcie jest jednak o wiele szersze i bardziej

kontakcie z ziemią. Niezwykle ważne jest jednak, by codzien-

uniwersalne. Co istotne, choć mindfulness opiera się na

nie poświęcać kilka minut wyłącznie na trening uważności -

tradycji buddyjskiej, nie jest powiązane z żadnym nurtem

w spokoju, najlepiej siedząc lub leżąc. Trening ten pozwala

religijnym ani filozoficznym.

nauczyć się nowych technik, jak również prawdziwie wyciszyć ciało i umysł, odcinając je od bodźców zewnętrznych.

Mindfulness jako styl życia można podzielić na dwie uzupełniające się fazy: fazę formalnej i nieformalnej praktyki.

Jak jeszcze można ćwiczyć mindfulness? Rysując!

Według mistrzów, to właśnie faza nieformalna jest tą waż-

Magię kolorowania poznaliśmy kilka lat temu, kiedy

niejszą, z której czerpiemy najwięcej korzyści. Podczas fazy

półki księgarni pełne były antystresowych kolorowanek.

nieformalnej (pomiędzy sesjami treningowymi) wprowa-

Rysowanie to przede wszystkim świetny sposób ekspresji.

dzamy w życie wszystko to, co udało nam się wypracować

Co najważniejsze - rysować każdy może, a nawet

podczas praktyki. Wbrew pozorom, zarówno w medytacji,

powinien. To jedna z tych czynności, które osadzają myśli,

jak i w mindfulness, nie dążymy do całkowitego odcięcia

ale nie są na tyle absorbujące, by inne nie mogły swobodnie

od świata, myśli i bodźców. Praca polega na tym, by zauwa-

przepływać przez głowę. Podczas rysowania nie zwracajcie

żać myśli i uczucia pojawiające się w naszej głowie i ciele,

uwagi na to, czy waszego dzieła nie powstydziłby się sam

i nie “haczyć” ich, a puszczać wolno. Dla ułatwienia, wiele

Vincent van Gogh, tutaj od efektu końcowego bardziej liczy

praktyki bazuje na oddechu, czy powtarzalnych ruchach.

się sam proces. Zwracajcie za to uwagę na dotyk ołówka

Te bodźce mają za zadanie osadzić nasze myśli w danej

w dłoni, fakturę kartki czy sposób, w jaki ołówek się po niej

czynności na tyle, by myśli mogły swobodnie przepływać

przesuwa. Obserwujcie to, czego zazwyczaj nie zauważacie

przez głowę.

i obok czego na co dzień przechodzicie obojętnie.

Mindfulness można doświadczać i ćwiczyć podczas wszyst-

Podczas przerwy, postarajcie się poświęcić choć trochę

kich czynności codziennych: jedzenia, jazdy samocho-

wolnego czasu na trening mindfulness - warto! Szukajcie

dem, czy chodzenia. Podczas praktyki skupiamy się nie

spokoju w codziennych czynnościach, starajcie się uważnie

tylko na wykonywanej czynności, ale przede wszystkim

przyglądać swoim myślom i emocjom. Przede wszyst-

na tym co tej czynności towarzyszy. Mowa zarówno o na-

kim, bądźcie obecni “tu i teraz”, a z pewnością wejdziecie

szych uczuciach, które obserwujemy, jak również o innych

w nowy semestr z zupełnie nową energią.

6

7

Angielski five o’clock Weronika Rawska

Tradycja picia herbaty o piątej godzinie jest znana na całym świecie, ale czy zastanawialiście się od jakiego wydarzenia wziął się ten zwyczaj?

Każdy słyszał o słynnym angielskim five o’clock’u, jak

Rodzaje angielskiej herbaty

i o angielskiej miłości do herbaty. Jednak mało kto wie skąd się wziął zwyczaj do dziś praktykowany. Jaki był więc

Rozróżniamy kilka typów angielskiej herbaty. Do naj-

początek tego trendu?

bardziej znanych należą niżej przedstawione herbaty serwowane przez brytyjczyków o określonych porach dnia.

Historia herbaty w Anglii Herbata English Breakfast Tea W XIX wieku narodził się w Anglii słynny zwyczaj delektowania się popołudniową herbatą w okolicach godziny

English Breakfast Tea to mieszanka śniadaniowa. Ma na

piątej. Stąd pochodzi nazwa five o’clock czyli herbatka

celu swą mocą obudzić Brytyjczyków po nocy. Jest także

o piątej. Taki podwieczorek wprowadziła do użycia księżna

wystarczająco intensywna, aby można ją z powodzeniem

Anna Russell, która to popołudniami była nieco głodna. Nie

przyprawiać cukrem, mlekiem czy cytryną, nie ryzykując

mogąc doczekać kolacji, wzywała służbę by ta potajem-

zagłuszenia smaku samej herbaty dodatkami. W skład tej

nie dostarczała do jej pokojów herbatę i drobny posiłek.

tradycyjnej mieszanki wchodzi herbata assam, ceylon oraz

Wkrótce sekret wyszedł na jaw i wbrew jej obawom nie

herbata kenijska.

śmiano się z jej słabości. Przeciwnie - wykorzystano ten czas do odpoczynku i miłych spotkań towarzyskich. Osoby

Herbata Irish Breakfast Tea

z niższych sfer, którzy naśladowali wysoko urodzonych, zaczęli również spożywać podwieczorek niczym księżna.

Irish Breakfast Tea różni się od English Breakfast Tea znacznie wyrazistym smakiem i większą zawartością

Zwyczaj szybko się przyjął i powstała herbata popołu-

herbaty z Kenii i Assamu. Skomponowana jest zwłaszcza

dniowa pijana między godziną 16 a 18. Na takim spot-

do picia z dodatkiem mleka, które jest obowiązkową częścią

kaniu obowiązywała nieco mniej oficjalna garderoba

diety Irlandczyków.

oraz mniej rygorystyczne zasady etykiety. Była to chwila wytchnienia dla wszystkich. Dla dam okazja do plotkowania, a dla kochanków czas na schadzki bez świadków. W czasie podwieczorka serwowano oprócz tradycyjnej herbaty z mlekiem również drobne ciasteczka i obowiązkowo słodkie bułeczki z konfiturą i gęstą śmietaną.

8 ´

Herbata Afternoon Tea Afternoon Tea w odróżnieniu od herbaty śniadaniowej skomponowana jest z myślą o herbacie popołudniowej z lekką przekąską, często na słodko. Herbata popołudniowa jest znacznie delikatniejsza i słabsza od śniadaniowej.

Zasadą jej tworzenia jest komponowanie ze sobą herbat ze Sri Lanki oraz z Indii.

Herbata Prince of Wales Prince of Wales to mieszanka, która swoje powstanie, jak i nazwę, zawdzięcza księciu Walii Edwardowi. Skład tej kompozycji podobnie jak w przypadku wszystkich mieszanek jest dość płynny. Zasadą jednak jest łączenie różnych herbat chińskich z herbatą Keemun, która jest obowiązkowym składnikiem. To właśnie jej mieszanka zawdzięcza swój ziemisty posmak przy dość łagodnym naparze.

Herbata Earl Grey Earl Grey to jedna z najbardziej znanych herbat na świecie.

Mieszanka zawdzięcza nazwę postaci hrabiego Charlesa Greya, który w latach trzydziestych XIX wieku pełnił obowiązki premiera Anglii. Według najbardziej prawdopodobnej teorii Grey zamówił u znanego herbaciarza Twininga właśnie taką mieszankę i na jego cześć nadano jej tę nazwę. Powstało z czasem wiele odmian tej herbaty np. Earl Grey Imperial z dodatkiem jaśminu, Lady Grey z bławatkiem i pomarańczą oraz cytryną oraz French Earl Grey zmieszany jest z kwiatem róż.

Obecnie tradycja popołudniowego smakowania aromatów herbaty zanika. Praktykowana jest głównie przez starsze osoby oraz wyjątkowo w niedziele i święta przez młodszych członków rodziny. Aktualnie herbatę najczęściej pija się w herbaciarniach, które brytyjczycy nazwali klarownie „Tea Rooms”.

9

Matematyka dla niematematyków Grzegorz Boroń

Opublikowany przez Najwyższą Izbę Kontroli raport na temat nauczania matematyki w szkołach daje szokujący obraz polskiej edukacji. Czy w najbliższym czasie matematyka przestanie być obowiązkowa na egzaminie maturalnym?

Twierdzenie Pitagorasa jest jednym z zagadnień matematycznych, które każdy znać powinien. Odkryte ponad

EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

POZIOM PODSTAWOWY

2 tysiące lat temu nadal jest, było i będzie aktualne. Nie znaczy to wcale, że wcześniej słynne równanie nie obowiązywało. Obowiązywało, ale nie było odkryte! To właśnie odróżnia matematykę od innych przedmiotów. Wiersze Mickiewicza możemy interpretować na różne sposoby, a każdy z nich będzie dobry. W matmie 2+2 zawsze daje 4. I nigdy nie da niczego więcej.

Co nam daje?

Matematyka sprawia uczniom największą trudność.

Królowa nauk traktowana jest jako zło konieczne, a przez to jest nieco bagatelizowana. W matematyce nie da się wykuć niczego na pamięć. Trzeba zrozumieć, zastosować wzór, przemyśleć wyniki. Uczniowie często nie dostrzegają sensu przerabianych zadań. Pojawiają się zarzuty: “Do czego mi się to przyda w życiu?”. Rolą nauczyciela jest pokazanie, że matematyka to jednak coś więcej.

Lepsza znajomość matmy przekłada się na innowacyjność oraz wzrost produktywności. Podniesienie wyniku z matematyki z międzynarodowego testu PISA o 100 punktów skutkuje podniesieniem PKB aż o 1,7%. To ogromna różnica. Dodatkowo matematyka uczy kreatywnego

10

i abstrakcyjnego myślenia. Rozwiązując nieco schema- Niekorzystny jest również podział na grupy. W nieco tyczne zadania, uczymy się konsekwencji swoich działań.

większej klasie są osoby bardziej i mniej matematycznie

W pewien sposób przewidujemy skutki, bezpośrednio pa- uzdolnione. Nauczyciel często nie ma czasu na dostosowatrząc na przyczyny. Matematyka uczy logicznego myśle- nie poziomu nauczania do jednych i drugich, musi realizonia i wyciągania wniosków. Zajęcia z geometrii pozwalają

wać podstawę programową, co znacząco wpływa na wyniki

rozwinąć wyobraźnię przestrzenną, tak potrzebną przy

egzaminów.

prowadzeniu samochodu.

Nie zwalajmy wszystkiego na nauczycieli. Podstawa prograSzokujący raport NIK

mowa jest zbyt chaotycznie ułożona. Nauczyciel powinien decydować, jakie treści chce przekazać grupie. Jeśli jest

Najwyższa Izba Kontroli zbadała postęp uczniów w zakre- mocno zaawansowana, mógłby nieco je poszerzyć. Gdy sie nauki matematyki. Wyniki są wręcz szokujące. Według

uczniowie nie dają sobie rady, odpuścić niektóre zagadnie-

raportu 42% uczniów szkół ponadgimnazjalnych miało oce- nia. Uczniowie także nie są bez winy. Nauka matematyki nę dopuszczającą z matematyki na świadectwie. Uczniowie

opiera się na regularnym powtarzaniu w domu. To jak ze

z celującymi stanowili zaledwie 1% badanych. Z kolei

sportem. Regularne ćwiczenia dają zadowalające efek-

aż 46% miało 2 na świadectwie ukończenia szkoły.

ty. Frustracja i niechęć nabyta podczas lekcji wpływa na niechęć do ćwiczenia zagadnień w domu.

Wyniki matur też pozostawiają wiele do życzenia. Średni wynik z matematyki w 2017 roku to zaledwie 56% - Matematyka pozostaje bezsprzeczną Królową Nauk, któnajniższy z wszystkich przedmiotów obowiązkowych.

ra mimo ogromnych próśb uczniów, nie będzie usunięta

Maturę z matematyki w 2017 roku zdało jedynie 83%

z matury. Znajomość jej pozwala zrozumieć wiele innych

badanych, gdzie język polski osiągnął zdawalność rzędu 97%,

nauk ścisłych. Usunięcie lub zmniejszenie poziomu na-

a angielski 93%.

uczania spowoduje katastrofalne skutki. Idąc tym samym tokiem myślenia, skoro język polski będzie stwarzał trud-

Według testów PISA, obniżyły się zdolności matematyczne.

ności, powinno się go usunąć? Przyczyn słabych wyników

Problem dotyka coraz więcej uczniów, nie tylko w szko- nie da się jednoznacznie określić. Dużą rolę odgrywa nałach ponadgimnazjalnych. Uczniowie mają braki jeszcze

stawienie ucznia, program nauczania czy też podejście

z czasów podstawówki czy gimnazjum. Niski poziom na- nauczyciela. Matematyka, mimo że czasami trudna, może uczania skutkuje obniżeniem poziomu na studiach, a to

być piękna. Szkoda tylko, że niektórzy nie chcą tego piękna

przekłada się na innowacyjność na rynku pracy.

udowodnić.

Co jest przyczyną?

Największą wadą nauczania matematyki jest jej schema-

ZDAWALNOŚĆ MATURY W 2017 język polski

97%

tyczność. Lekcja, temat, krótkie objaśnienie danego problemu i przystępujemy do zadań. Taka metoda nauczania często nazywana jest papierową matematyką. Uczeń nie

język angielski

93%

widzi praktycznego zastosowania danego zagadnienia. To przekłada się na niechęć i frustrację, a ta odbija się na wynikach i aktywności na lekcji.

matematyka

20%

83%

40%

60%

80%

100%

11

Mój pierwszy... game jam!

Karolina Bogacka

Przepis na dżem.

Tego typu jamy zwykle oferują też pomoc dla początkujących w formie forum, kanału na IRC czy Discordzie.

Wasza sesja trwała dłużej, niż się spodziewaliście, i nie

A jeśli jednak potrzebujecie więcej wolności artystycznej,

mieliście szans przygotować żadnych planów, jak ja?

pewnie pomogą wam większe, bardziej ogólne jamy. Jak

Posiadacie pasjonujących się deweloperką znajomych, któ-

na przykład szeroko wszystkim znany Alakajam.

rzy zasugerowali wam udział w game jamie, jak ja? Lubicie, tak jak ja, próbować nowych rzeczy, szczególnie, jeżeli

- estetykę i temat:

pozwalają wam na bawienie się sztuką? Jesteście choć troszkę podobni do mnie? Pewnie świetnie bawilibyście

Większość game jamów ujawnia swój temat dopiero

się podczas game jamu. Pomijając momenty „zepsułem

w momencie rozpoczęcia. Często jednak strony

coś w kodzie, tylko naprawdę nie mam pojęcia jak”. One są

jamu i tak mogą wam wiele powiedzieć o generalnie

zwykle do bani. Ale po to tworzymy kopie zapasowe, żeby

obowiązującym tonie. Czy jam skupiony jest na two-

je w razie problemów załadować i potem znowu bawić

rzeniu gier w stylu metroidvanii, czy platformó-

się świetnie.

wek? Czy reklamuje się jako jam dla miłośników horroru, czy wręcz przeciwnie, dumnie stroi się w kwiatki

Co sprawdzić:

i serduszka? Czy w ogóle nastawiony jest na tworzenie gier komputerowych, czy może dopusz-

Być może macie już na oku jakiś konkretny jam. W innym

cza planszówki, komiksy albo zbiory opowiadań?

wypadku radzę wam zacząć od przejrzenia stron takich jak

W razie wątpliwości zastanówcie się nad tym, w co sami

itch.io czy indiegamejams.com i dokładnego zapoznania

chcielibyście zagrać. Będziecie w końcu najpierw budować,

się z nadchodzącymi wydarzeniami. Warto zwrócić uwagę

potem testować gry w tym temacie. Chcecie wychodzić

na rzeczy takie jak:

z pozycji entuzjasty, a nie kogoś niemożliwie znudzonego całą sprawą.

- używane technologie: - długość gamejamu: Niektóre z jamów wymagają tworzenia gier za pomocą określonych narzędzi. Dobrym przykładem jest Löve Jam,

Niektórzy z nas wolą pracować bardziej napadowo. Jak

skupiający miłośników języka Lua, zainteresowanych

mój znajomy, który zwykle wybiera intensywne, dwudnio-

silnikiem do dwuwymiarowych gier Love2D (polecam, praca

we jamy, szykuje zapasy energetyków i chińskich zupek,

w obu okazuje się prosta i przyjemna nawet bez większego

a po zakończeniu rzuca się prosto do łóżka.

przygotowania).

12

Inni, na przykład ja, wymagają spokojnej przerwy na kawę, - przeczytanie regulaminu: drzemki, filmiku na YouTubie, żeby pozwolić swojej podświadomości przetrawić pomysł i nie zapędzić się w jakiś

Nie chcecie na pięć minut przed końcem zorientować

ślepy zaułek. Dlatego wybrałam jam trwający trzy dni - dwa

się, że game jam wymaga dodatkowych licencji albo

plus jeden dodatkowy w formie bufora.

specjalnego procesu rejestracji. Naprawdę nie chcecie.

Przemyślcie swoje osobiste tempo. Ile godzin możecie - przygotowanie technologii: poświęcić na game jam dziennie? Czy macie też inne obowiązki, takie jak praca czy uczelnia? (dla takich jak wy

Niektóre game jamy są bardziej przyjazne dla początku-

istnieją jamy tygodniowe, a nawet miesięczne) Czy swoje

jących niż inne - ale to nie znaczy od razu, że powinni-

obowiązki wolicie wykonywać od razu i mieć potem świę- ście startować z pozycji gruntu. Ogólne pojęcie na temat ty spokój, czy raczej dzielicie je najpierw na ogarnialne

procesu, instalacja narzędzi oraz krótki tutorial / zapoznanie

kawałki?

się z technologią powinny wystarczyć.

Co przygotować:

- wstępne pomysły:

Niektóre elementy, takie jak sam program czy rysunki, po- Prawdopodobnie dokładny temat poznacie dopiero w mowinniście tworzyć dopiero w trakcie jamu. Inaczej robią wy- mencie startu - ale, tak czy inaczej, przemyślcie, co macie łącznie oszukiści bez krztyny sportowego ducha. Niektóre

ochotę zrobić i jakich mechanik chcielibyście użyć.

zaś nie tylko można, ale nawet trzeba przygotować sobie trochę wcześniej. Do takich należą: - drużyna:

- przekąski i napoje: Cokolwiek pomoże wam ukoić stres oraz utrzymać uwagę.

Dobrym pomysłem jest pewnie dzbanek herbaty, owoce

Nie musicie nic wiedzieć o programowaniu, żeby wziąć

czy bakalie.

udział w game jamie. Wystarczy tylko, że znacie się na muzyce albo na sztukach wizualnych i znajdziecie po- Co w trakcie: trzebującą was grupę. Praca w drużynie jest też dobrym pomysłem, jeżeli chcecie zrobić coś większego; albo po

Po poznaniu tematu czas na myślenie. Starajcie się dobrze

prostu poznać ludzi; albo uzyskać trochę krytyki i wiedzy

oszacować pracę - lepiej jest wybrać prostą mechanikę,

od innych programistów.

wokół której będziecie potem dobudowywać szczegóły, niż denerwować się przy grze, której fizycznie nie da się

Zwykle zbierające się grupki można znaleźć na stronie

w takim czasie skończyć. Wstępnie rozłóżcie sobie pracę.

game jamu albo na podanych tam kanałach i forach.

Oddzielcie dość czasu na stworzenie potrzebnych dźwię-

A jeśli wolicie robić projekt w pojedynkę, to to też jest

ków i grafik. Lepiej jednak nie zostawiajcie wszystkiego na

zupełnie powszechny, w porządku sposób uczestniczenia

ostatnią chwilę. I zastanówcie się, które z elementów dacie

w game jamie.

radę zrobić sami, a których użyjecie na zasadach otwartej licencji albo otrzymacie już gotowe od innego członka grupy.Będziecie pewnie chcieli uwzględnić:

13

- muzykę:

- instrukcje:

Nawet prosta, lecąca w pętli melodia dodaje wiele klimatu.

Mogą być w menu, mogą pojawiać się podczas gry, może ich nie być - ale takie informacje jak to,

- dźwięki:

z których klawiszy trzeba korzystać, co oznacza przegraną gracza i jak wygrać grę powinny być czytelne zawsze.

Dla zasygnalizowania graczowi np.: udanego skoku na

NIE ZAPOMNIJCIE: Dołączyć do projektu odpowiedniej

platformę dobrze jest nagrać dźwięk reakcji. Przy częś- licencji, uwzględniającą zarówno elementy stworzone przez ciej pojawiających się stanach warto zrobić kilka wersji

was (dobrym wyborem jest na przykład CC0), jak i zgodną

tego samego dźwięku i puszczać losowo wybrany, tak,

z licencjami wszystkich części autorstwa innego niż wasze.

żeby za bardzo nie zmęczyć gracza. Do tworzenia dźwię- Nie zapomnijcie też przesłać odpowiednich dystrybucji ków przydaje się kreatywność. Można nagrać uderzenie

gry przyjaciołom, by sprawdzili, czy na ich maszynach też

w talerz albo tarmoszenie kołdry, albo nawet w braku czasu

wszystko poprawnie działa.

zapiszczeć „łiiiiiiiiii” i „bop” do swojego profesjonalnego, dziennikarskiego dyktafonu (to znaczy telefonu).

UWAGA: Powinniście złożyć swoją grę na stronie jamu przed końcem czasu, żeby wasz projekt został oceniony!

- grafika: Co potem: Do tworzenia prostego pixel art przydatny jest Piskel.

I uwaga, pixel art może najtrudniejszą techniką nie jest, - pytajcie o opinię wszystkich: ale i tak warto sobie przeczytać artykuł czy dwa o jej praktykowaniu.

Poświęciliście sporo pracy i czasu na tą grę. Wiem, że tego chcecie. (jakby co moje gra jest tutaj https://karokaro.itch.

- tekst:

io/butter-up).

Możecie zrobić grę całkowicie pozbawioną słów, ale dobry - oceniajcie gry innych uczestników: tekst potrafi dodać wiele humoru i smaku. Tak czy inaczej, polecam iść raczej w jakość niż ilość.

Drugą połową przyjemności z game jamu jest testowanie wszystkich innych przesłanych gier. Przygotujcie się na

- mechanika:

odczuwanie mieszanki zaciekawienia i zazdrości, i starajcie się oceniać sprawiedliwie. Ta część game jamu szczególnie

Powinna być przyjemna i przewidywalna dla gracza.

Chcecie, żeby intuicyjnie wiedział, na ile może sobie pozwolić, a po zrobieniu czego przegra. Musicie się też upewnić, że wszystkie stawiane przed nim wyzwania są rozwiązywalne i wykonalne, a ich poziom trudności pasuje do charakteru waszej gry.

14

przyjemnie przebiega w towarzystwie.

- zostawiajcie im w komentarzach opinie: Bądźcie uprzejmi i dokładnie opiszcie wszystkie zalety ich gier, ale nie pomijajcie wad - to da szansę twórcy zwrócić na nie uwagę w przyszłości, nie tracąc przy tym motywacji do dalszej pracy. Dawajcie krytykę, jaką sami chcielibyście otrzymać. Pewnie ją wtedy zresztą otrzymacie. Pozostawianie komentarzy zwiększa prawdopodobieństwo, że ktoś w podzięce zostawi komentarz też wam.

- dodajcie wpis w swoim devlogu: Wreszcie koniec! Opowiedzcie krótko, jak wam poszło, z czym się męczyliście, a co wyszło wam zupełnie od razu.

Zamieśćcie zdjęcie ekranu podczas produkcji. Być może zainspirujecie jakiegoś początkującego dewelopera, a może po prostu zyskacie w ten sposób wartościową pamiątkę.

- poczujcie się dumni z siebie: Możliwe, że nie skończyliście gry na czas albo coś wam nie wyszło (jak mi kolizje). Zdarza się. Pech nie robi sobie przerwy, tylko dlatego, że mamy brać udział w game jamie, i nie przestaje na nas zsyłać przeziębień, wypadków albo też zwyczajnych pomyłek.Tak czy inaczej, nauczyliście się czegoś! Świadomie poświęciliście swój czas, żeby rozwinąć swoje umiejętności i stworzyć coś zupełnie nowego.

Nie mogliście przewidzieć wszystkiego, tak w końcu działają pierwsze razy. Niezależnie od wyniku pozwólcie więc sobie zamknąć oczy i poczuć się przez chwilę dumni.

(Aby sobie w tym pomóc, warto skorzystać z kawałka czekolady albo porcji wyjątkowo przepysznych lodów).

15

Truman show Oliwia Kopcik

Po jedenastoletniej przerwie do telewizji wróci uwiel-

goście w studiu będą dyskutować, który z dwójki nomino-

biany przez publiczność program. Wystartuje 17 marca

wanych uczestników ma większe szanse na pozostanie

na antenie TVN7. Kilkanaście osób zamkniętych w jed-

w programie. Trzy godziny później na tym samym kanale

nym domu. Jeden guru, który wyznacza im zadania.

obejrzymy „Big Brother Nocą+”, gdzie będziemy mogli

„Big Brother czeka na Ciebie. Bo cokolwiek robisz w ży-

zobaczyć mieszkańców Domu w intymnych sytuacjach.

ciu, chcemy Cię poznać”.

W Niedzielę o 20 w „Big Brother Arena” gospodarz będzie rozmawiał na żywo z uczestnikami i bliskimi

Wielki Brat patrzy

nominowanych

do

opuszczenia

programu.

W dni powszechnie telewizja trzy razy połączy się Pierwszy raz Big Brother pojawił się w Polsce w 2001 roku.

z Domem i pozwoli nam podejrzeć, czym aktualnie

Reality-show od razu zaczęło cieszyć się popularnością.

zajmują się domownicy. Kilkuminutowe transmisje

Od połowy marca 15 wyselekcjonowanych uczestników

zaplanowane są na 9.50 („Big Brother Pobudka”), 13.35

wprowadzi się do specjalnie wynajętego domu. Aż do 16

(„Big Brother

czerwca uczestnicy będą wykonywać tematyczne zada-

Podwieczorek”). Oprócz tego na głównej antenie

nia, wyznaczone przez Wielkiego Brata, z których będą

TVN w niedzielny wieczór będziemy mogli obejrzeć

rozliczani co tydzień. Jeśli będą współpracować i wykażą

tygodniowe podsumowanie wydarzeń z programu.

się kreatywnością, w nagrodę dostaną od Wielkiego Brata

„Bo cokolwiek robisz w życiu, chcemy Cię poznać”.

Popołudnie”) i 16.40 („Big Brother

np. papierosy. Każdy ruch mieszkańców będzie śledzić 70 kamer, rozmieszczonych we wszystkich pomieszcze-

Podobny program emitowała telewizja Polsat.

niach domu. O tym, kto opuści Dom, zadecydują odbiorcy,

„Bar” polegał na pracy we wrocławskim lokalu i zbiciu jak naj-

którzy za pomocą mediów społecznościowych będą mogli

większego dziennego utargu. Uczestnicy byli obserwowani

brać czynny udział w życiu uczestników.

przez telewidzów w pracy i w mieszkaniu. Obserwowali ich podczas konfliktów, wyjazdów i zadań dodatkowych.

Godzinna transmisja z miejsca akcji będzie emitowana od

Także oni decydowali o tym, który z pracowników opuści

poniedziałku do piątku o godzinie 20. Od poniedziałku

program. Oprócz tego na antenach polskich telewizji

do czwartku o 23.15 na antenie pojawi się „Big Brother

pojawiły się m.in. „Dwa Światy”, „Warsaw Shore”, „Ex na plaży”,

Nocą” - studio na żywo, w którym dziennikarze i eksperci

„Wyprawa Robinson”, „Gladiatorzy”, „Łysi i Blondynki”.

omówią najciekawsze momenty dnia i podejrzą, co dzieje

W mniejszym stopniu w życie uczestników zaglądamy

się u uczestników. W sobotę o 20 w „Big Brotherze Raport”

podczas emisji „Mam talent”, „You Can Dance” czy „Nasz nowy

16

dom”. Na podobnej zasadzie działają paradokumenty takie

żeni przez nikogo, oglądać życie innych osób.

jak „Pamiętniki z wakacji”, „Dlaczego ja?” i „Trudne sprawy”.

Ten sam problem porusza amerykański film „Truman

Potrzeba podglądania jest naturalnym odruchem.

show”. Jego bohaterem jest 30-letni agent ubezpiecze-

Od

niowy. Truman ma pozornie idealne życie. Praca, kochająca

szym

rodzina. Ma tylko jeden problem. Wydaje mu się, że jest

nia.

śledzony. W końcu orientuje się, że wszyscy otaczający

osoby, które naszym zdaniem mogą stanowić wzór.

go ludzie to aktorzy. Aktorzy programu na żywo, który

Gdy dodamy do tego wrodzoną ludzką ciekawość, okaże się,

rozpoczął się wraz z narodzinami Trumana. Od pierwsze-

że podglądanie jest nieodłączną częścią życia człowieka.

go dnia życia śledzi go 5 tysięcy kamer i oczy milionów

Jednak zaspokojenie potrzeby oglądactwa nie jest

widzów. „Bo cokolwiek robisz w życiu, chcemy Cię poznać”.

dopuszczalne w realnym życiu. Dlatego naprzeciw

najmłodszych rodzicom, Dorastając,

lat

przypatrujemy

powtarzając obserwujemy

ich i

się

na-

zachowa-

naśladujemy

temu problemowi wychodzą stacje telewizyjne, emitując How’s it going to end?

różnego rodzaju talk-show, reality-show i paradokumenty.

Dzięki nim możemy wygodnie usadowić się na kanapie

Voyeuryzm po polsku nazywany jest po prostu oglądactwem lub - dobitniej - podglądactwem. Początkowo było

i, w zaciszu własnego domu, oddać się przyjemności podglądania życia innych osób.

to związane z zaburzeniami zachowania. Osoba chorująca na voyeuryzm znajdowała przyjemność w podglądaniu

Niestety, hasło Big Brothera - „Cokolwiek robisz w życiu,

z ukrycia osób w sytuacjach intymnych. Wraz z rozwo-

chcemy Cię poznać” - nie jest tylko chwytliwym sloganem.

jem telewizji, rozszerzył się zakres znaczenia voyeuryzmu.

Na tym zjawisku opiera się fenomen reality-show.

Dzięki nim możemy przez dziurkę od klucza, niezauwa-

17

Cought In the Net, czyli Mayday 2 Weronika Rawska

Powraca kolejna część niesamowitej farsy na deskach

Barwny miszmasz

teatru Bagatela!

Dekoracje są kolorowe i świetnie przemyślane. Dwa mieszMayday 2 jest kontynuacją pierwszej części spektaklu,

kania, oddzielone własnymi kolorami oraz kilka par drzwi.

który pokochały miliony widzów. W tym przedstawie-

Sofa, telefony, fotele. W skrócie, na scenie są naraz dwie

niu w dalszym ciągu śledzimy losy taksówkarza Johna

rodziny, ale nie widzą się, ponieważ każda siedzi w swoim

Smitha, granego przez Krzysztofa Bochenka, oraz jego

“kolorze”. Bieganie od drzwi do drzwi, mimo że całkiem

żony - Mary i Barbarę, grane kolejno przez Katarzynę

skomplikowane, zwłaszcza, gdy postać odwiedzała fabular-

Litwin i Alinę Kamińską. Oczywiście w spektaklu nie mogło-

nie drugie mieszkanie, jest zrealizowane perfekcyjnie i nikt

by zabraknąć jednej z najbardziej barwnych postaci całego

się nie myli. Wszyscy używają tylko swoich przedmiotów.

przedstawienia - Stanleya Gardnera, w którego wciela się Łukasz Żurek

Prawdziwa perełka czy jej kopia?

.Duże dzieci - duży kłopot

Mayday 2 jest praktycznie kopią oryginału. Rzuca nas w co prawda w nową sytuację, ale już jakby dobrze znaną

Historia rozgrywa się osiemnaście lat po wydarzeniach

i zagraną w podobny sposób. Stanowczy plus, że może-

z poprzedniej części. Pan Smith zachował swoją twarz,

my wreszcie poznać prawdziwe zakończenie i sprawdzić

kobiety nadal o sobie nie wiedzą. Wraz z rozwojem

czy finalnie pan Smith się obroni. Jednak Mayday 2 jest

technologii pojawia się nowy, poważniejszy prob-

minimalnie mniej śmieszny i chociaż bardzo dobrze łączy

lem. Syn Barbary i córka Mary przypadli sobie do

się z jedynką, tak brakuje mu jakiejś iskry oryginalności

gustu. Poznali się przez Internet. Dzieci zaciekawione tym, że ich ojcowie noszą to samo nazwisko i

Mayday 2 to nadal cudowna wyprawa w świat angielskie-

wykonują ten sam zawód, postanawiają się poznać.

go chaosu. To powrót w stare progi, gdzie od pierwszych

Do fabuły dołącza też całkiem “sprośna” postać “dziadka”

minut czujemy się jak w domu. Jest to także łopatolo-

(ojca Stanleya), granego przez Sławomira Sośnierza. Jego

giczne zakończenie i podsumowanie życia Pana Smit-

urok i ekscentryzm wzbudzają salwy śmiechu całej sali,

ha. Czujemy się wreszcie spełnieni, gdy poznajemy finał

a razem z młodszym Gardnerem tworzą doskonałe

farsy, a nasze głodne rozrywki głowy, dostają solidną porcję

zamieszanie na scenie.

bardzo smacznie podanego tekstu.

18

19

Hipnotyzer Agnieszka Wróbel

„Lepsza najgorsza prawda niż najpiękniejsze kłamstwo” – z pewnością każdemu z nas zdarzyło się chociaż raz usłyszeć tę dewizę z ust wychowawcy. „Hipnotyzer” na deskach Teatru Nowego w żartobliwy, nietypowy sposób na nowo nas przednią przestrzega.

Sztuka Wasilija Sigariewa Akcja rozgrywa się na blokowisku, w średniej klasy mieszkaniu. To właśnie tam mieszka małżeństwo z dziesięcioletnim stażem - państwo Byzowie. W fabułę wkraczamy podczas kłótni partnerów o ostatnią wypłatę. Jako, że mąż salowej Nadii nie stroni od alkoholu, często po powrocie do domu zachowuje się nieobliczalnie. Tym razem pracownik fabryki Boria w swoim pijackim transie ukrył pieniądze przed małżonką, a po odzyskaniu świadomości nie jest w stanie ich zlokalizować. W celu odzyskania środków do życia Nadia postanawia wezwać Hipnotyzera, aby wydobył z jej męża potrzebną informację. Jednak kiedy kobieta zdaje sobie sprawę z możliwości jakie daje hipnoza zaczyna zadawać kolejne nurtujące ją pytania. Odkrycie wielu szokujących i kompromitujących sekretów skrywanych przez męża wprawia ją w zaaferowanie. Doprowadza to do ogromnej awantury, w której sterroryzowany Hipnotyzer wprowadza w trans również Nadię. W rezultacie Boria przekonuje się, że jego żona ma znacznie więcej na sumieniu.

20

Hipnotyzer w reżyserii Jana Hussakowskiego Na szczególne uznanie zdecydowanie zasłużył Tomasz

publicznością, co jeszcze bardziej wciąga nas w świat pań-

Schimscheiner grający główną postać Hipnotyzera. Ułożo-

stwa Byzów. Komedia dostarcza wspaniałej rozrywki, ale

nego, zawsze taktownego doktora, niepoważna, prostacka

też poniekąd refleksji na temat szczerości. Przekonujemy

kłótnia wprawia w zakłopotanie, a aktor świetnie przed-

się jak bardzo wyniszczające potrafią być kłamstwa i do

stawia nieporadność bohatera. Martyna Krzysztofik, która

czego doprowadzają małżeństwo. Z wyznań bohaterów

wciela się w postać histerycznej Nadii potrafi rozbawić do

dowiadujemy się, że przyczyną oszustw była paradoksal-

łez, wręcz momentami sama ledwo powstrzymuje się od

nie miłość. Mówi się, że cel uświęca środki, jednak rozwój

śmiechu. Piotr Sieklucki rewelacyjnie sprawdza się jako

wydarzeń poddaje to nieco wątpliwości. Spektakl jest świet-

impulsywny Boria. Warto też zwrócić uwagę na muzykę

ną odskocznią i dobrym pomysłem na spędzenie chwili

i światło, które zmienia się podczas spektaklu, jakby na

wolnego czasu. Przynosi wiele frajdy, ale i zwraca uwagę

wzór programu telewizyjnego przypominającego „Milio-

na nasze słabości, przypadnie do gustu zarówno osobom

nerów”. Taki zabieg w zabawny sposób podkreśla absur-

szukającym rozrywki jak i bardziej wymagającym widzom.

dalność kłótni małżonków. Pojawia się też kilka interakcji z 21

Dolina Śmierci w USA – informacje praktyczne Karol Rajda

www.hulajnogapieklaniema.pl

Dolina Śmierci to wyjątkowe miejsce, w którym asfalt

znaleźć dogodnego miejsca do zatrzymania się na dłużej.

paruje, powietrze się zagęszcza, a słońce odbiera ży-

Jak w każdym Parku Narodowym nocować można tylko

cie. Ekstremalnie wysokie temperatury nierzadko się-

w wyznaczonych miejscach. Na terenie Parku znajduje

gające 50°C za dnia i zupełnie niskie w nocy, stworzy-

się Visitor Center. Jest to miejsce z pamiątkami, które jest

ły surowy klimat, którego nie doświadczyłem nigdy

swoistym muzeum, opowiadającym o historii miejsca,

wcześniej. Dolina Śmierci jest najgorętszym Parkiem

w którym się znajdujesz. Dojedziesz do niego kierując się

Narodowym w Stanach Zjednoczonych, a jednocześ-

drogą stanową nr 190. W miejscowości Furnace Creek

nie miejscem o największej depresji na zachodniej

znajdziesz dosłownie oazę na pustyni, na której nie może

półkuli. Artykuł jest kolejnym z serii poradnikowej,

obyć się bez hoteli i restauracji. Dobrym punktem wypado-

w której opisuję Parki Narodowe w USA od strony

wym do zwiedzania Doliny jest camping Stovepipe Wells.

praktycznej.

Alternatywą może być Eureka Dunes Dry Camp, znajdujący się na północnym krańcu, jednak zdecydowanie mniej

Jak dojechać?

przyjazny i rzadziej uczęszczany.

W Dolinie Śmierci nie ma lotnisk American Airlines ani

Jak poruszać się po parku?

przystanków autobusowych MegaBusa. Jeśli nie dojeżdżasz na miejsce z wykupioną wycieczką objazdową,

Przede wszystkim Dolina Śmierci to typowy Park Naro-

wypożyczenie samochodu jest wręcz koniecznością, by

dowy, który zwiedza się w stylu japońskim, poruszając się

odwiedzić ten Park. Do Doliny Śmierci najłatwiej dotrzeć

samochodem od punktu, do punktu. Od wschodu do za-

z Las Vegas (około 250 km). Standardowo wjazd do parku

chodu Dolina przecięta jest główną drogą stanową nr 190,

to koszt 30$, dlatego przy wizycie w kilku Parkach Naro-

której odnogi dzięki dobremu oznakowaniu doprowadzają

dowych, warto zakupić Annual Pass za 80 $. Uprawnia

turystów w kolejne wspaniałe miejsca. Wystarczy tylko za-

on do wjazdu samochodem na teren wszystkich Parków

planować kolejność miejsc przystankowych.

Narodowych w USA. Przy wjeździe do Parku otrzymasz mapę z najważniejszymi punktami Doliny Śmierci.

Co warto zwiedzić?

Gdzie się zatrzymać?

Dolina Śmierci jest idealnym Parkiem na jednodniowy pobyt. Wyjeżdżając z Las Vegas o wczesnej porze, spokojnie

Dolina Śmierci nie bez powodu nosi swoją nazwę. Roz-

można zobaczyć większość najważniejszych miejsc, bez

ległość terenu i niesprzyjające warunki powodują, że

zbędnego pośpiechu.

w promieniu kilkudziesięciu kilometrów możesz nie 22

Zabriskie Point •• Jedno z najsłynniejszych miejsc w Dolinie Śmierci, czyli księżycowy krajobraz ukształtowany przez niezwykłe niezwykłe formacje skalne. Dokuczająca temperatura i brak wilgotności powodują, że miejsce to zdaje się być żywcem wyjęte z innej planety, a roztaczająca się w oddali panorama zapiera dech w piersiach. Warto przespacerować się do podnóża skalnych ostańców i obejrzeć je z innej perspektywy.

Badwater Basin •• Najniżej położone miejsce w USA o depresji 85.5 metrów poniżej poziomu morza. To właśnie tutaj odnotowano rekordową temperaturę, ponad 57⁰C powyżej zera. Na miejscu spotkasz raczej ogromną kałużę, która jest skutkiem wysychania ogromnego jeziora. Warto przejść się zasoloną ścieżką, wydeptaną na dnie wyschniętego jeziora, by poznać ogrom i surowość tego miejsca.

Artist’s Palette •• Kolorowe skały pomalowane przez samą naturę to kolejne miejsce warte zobaczenia. Powstały one wskutek utleniania się pierwiastków zawartych w glebie. Dojazd jest możliwy tylko z jednego kierunku, przez co zjeżdżając z jednego punktu drogi 190, wyjeżdża się w innym. Jest to spowodowane przejazdem przez wąski i kręty kanion, który śmiało można nazwać kolejną atrakcją.

20 Mule Team Canyon •• Jest to nic innego, jak jednokierunkowa droga o długości około 3 mil, która wiedzie wśród skalnych ścian. Nazwa pochodzi od 20 mułów, które miały transportować wydobywany tu boraks z Doliny Śmierci, do najbliższej stacji kolejowej, oddalonej o ponad 200 km. Trasa wiodąca przez kanion jest jest asfaltowa, dlatego prowadząc samochód o standardowej wysokości nadwozia, należy być co najmniej ostrożnym.

23

Mesquite Sand Dunes •• Większość wyobraża sobie pustynię jako miejsce przede wszystkim piaszczyste. Pustynna Dolina Śmierci jest przykładem zupełnie innego pustkowia, zdecydowanie bardziej kamiennego. Jednym z niewielu miejsc, w którym można oglądać wydmy jest Mesquite Sand Dunes, przypominający tradycyjne wyobrażenie pustyni, na przykład Sahary. Brak tutaj drogowskazów i wyznaczonych ścieżek, które podpowiedzą, w którą stronę się kierować, dlatego eksplorowanie piaszczystych pagórków jest właściwie dowolne. Podobno w tym miejscu można doświadczyć najpiękniejszych wschodów i zachodów słońca w całej Dolinie.

Furnace Creek •• Jak wspominałem wcześniej, w Dolinie Śmierci znajduje się oaza, którą porastają bujne palmy, drzewa liściaste, soczyście zielona trawa. Miejsce z dostępem do wody, jedzenia, energii elektrycznej i bazy noclegowej jest dobrym punktem do popołudniowego postoju.

Racetrack Playa •• Jeśli masz do dyspozycji samochód z napędem na cztery koła i kilka dodatkowych godzin, warto wybrać się do wyschniętego jeziora Racetrack Playa. Położone jest na wysokości ponad 1000 m n.p.m., trochę na uboczu względem pozostałych atrakcji. Miejsce to jest znane przede wszystkim z tzw. wędrujących kamieni, których zagadka przez lata nie została rozwiązana. Tajemnicą był sposób poruszania się nawet kilkuset kilogramowych kamieni po płaskiej powierzchni, czego efektem jest odciśnięta na dnie wyschniętego zbiornika ścieżka. Wędrujące kamienie potrafią poruszać się nawet z prędkością kilkuset metrów rocznie.

Dante’s View •• Punkt widokowy, z którego rozpościera się piękna panorama na Dolinę Śmierci. Widoczna ogromna, biała plama to opisywane wcześniej Badwater Basin.

24

Porady i ostrzeżenia

Przed przyjazdem trzeba sprawdzić informacje pogodowe oraz informacje dotyczące przejezdności dróg. Można to

Dolina Śmierci jest miejscem upalnym za dnia i zimnym

zrobić na stronie: https://www.nps.gov/deva/index.htm

w nocy. Dobowe wahania temperatury potrafią przekraczać czterdzieści stopni, dlatego wjeżdżając w bezludne

Inne informacje i ciekawostki

tereny Ameryki, należy mieć ze sobą zapas wody, benzyny i jedzenia. By nie przepłacać, zaleca się zatankować

Raz na kilkanaście lat zdarza się tzw. desert bloom, czyli

samochód przed wjazdem do Doliny Śmierci. Aby nie prze-

zakwit pustyni. W tym czasie Dolina Śmierci pod wpływem

grzać samochodu na środku pustyni, trzeba sprawdzać

ogromnych opadów deszczu zamienia się w kwietną do-

jego temperaturę, a w przypadku jej wzrostu wyłączyć

linę. Połączenie odpowiedniej wilgotności, opadów i nie-

radio, a nawet klimatyzację. Jazda z otwartymi szybami

wysokiej temperatury sprawiają, że Dolina przekształca się

i smaganie pustynnym wiatrem to naprawdę ciekawe

w żywą feerię barw.

doświadczenie. Nie wolno także zapominać o nakryciu głowy, filtrze i okularach przeciwsłonecznych. W wietrzne dni, a takich nie brakuje na pustyni, warto mieć przy sobie chustę zasłaniającą drogi oddechowe.

25

cm.agh.edu.pl

26