Εφαρμογές Βιοτεχνολογίας στην Ιατρική

KEºA§AIO 8Ô: EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

Monoclate-P

8.1. H ·Ú·ÁˆÁ‹ Ê·Ú̷΢ÙÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ 8.2. H ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· 8.3. H ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜

®

166

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

KEºA§AIO 8Ô: EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH B·ÛÈΤ˜ ¤ÓÓÔȘ ñ H ¯Ú‹ÛË ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁÈÎÒÓ ÌÂıfi‰ˆÓ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Û΢‹ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ, ÔÚÒÓ Î·È ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ, Ô˘ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÔϤÌËÛË ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ,

·˘Í¿ÓÂÈ

ÙËÓ

·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·

ηÈ

ÂÚÈÔÚ›˙ÂÈ

Ù·

ÌÂÈÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜. ñ H ÌÔÚȷ΋ ‰È¿ÁÓˆÛË ÔÏÏÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÛÙË ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁÈ΋ ̤ıÔ‰Ô Ù˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ. ñ H ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÛÙԯ‡ÂÈ ÛÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ‹ ÛÙËÓ ÚfiÏË„Ë ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Ô˘ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ÁÔÓ›‰È·. ñ

OÈ

ÏËÚÔÊÔڛ˜

·fi

ÙË

¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË

ÙÔ˘

·ÓıÚÒÈÓÔ˘

ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ ı· Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Ó¤ˆÓ È·ÙÚÈÎÒÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ, ı· ·Ôηχ„Ô˘Ó ÂÍÂÏÈÎÙÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Î·È ı· ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó ÛÙËÓ ¤ÁηÈÚË ‰È¿ÁÓˆÛË ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ.

EÎ·È‰Â˘ÙÈÎÔ› ÛÙfi¯ÔÈ ñ N· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙË ÛËÌ·Û›· Ù˘ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹˜ Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÔÚÌÔÓÒÓ, fiˆ˜ Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË Î·È Ë ÛˆÌ·ÙÔÙÚÔ›ÓË. ñ N· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙË ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ Î·È ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÛÙȘ Ôԛ˜ ‚·Û›˙ÂÙ·È Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜ Ì ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜. ñ N· ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ì ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ηÙËÁÔڛ˜ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ Î·È Ó· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙÔ ÚfiÏÔ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ Ó¤·˜ ÁÂÓ¿˜. ñ N· ·ÓÙÈÏËÊıԇ̠ÙȘ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ ÛÙÔÓ ÙÔ̤· ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÙˆÓ ÔÚÒÓ. ñ N· ÂÚÈÁÚ¿ÊÔ˘Ì ÙȘ ‚·ÛÈΤ˜ ·Ú¯¤˜, ÙË ÌÂıÔ‰ÔÏÔÁ›· Î·È Ó· ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÙȘ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹˜ ÙˆÓ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ.

167

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

ñ N· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›ÛÔ˘Ì ٷ ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Î·È Ù· ÌÂÈÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜. ñ N· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙȘ ‚·ÛÈΤ˜ ·Ú¯¤˜ ÁÈ· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÂÓfi˜ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ Î·È ÂÓfi˜ Ê˘ÛÈÎÔ‡ ¯¿ÚÙË. ñ N· ·ÓÙÈÏËÊıԇ̠ÙË ÛËÌ·Û›· Ù˘ ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛ˘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜.

H Û‡Á¯ÚÔÓË BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ‰›ÓÂÈ Ï‡ÛÂȘ Û ÔÏÏ¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ù˘ I·ÙÚÈ΋˜ Î·È Ù˘ º·ÚÌ·ÎÔÏÔÁ›·˜. OÈ Ï‡ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ·ÊÔÚÔ‡Ó: ·) ™ÙËÓ ¤ÁηÈÚË ‰È¿ÁÓˆÛË ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Ì ÙË ¯Ú‹ÛË Â˘·›ÛıËÙˆÓ Ù¯ÓÈÎÒÓ Ô˘ Â›Ó·È ÈηӤ˜ Ó· ·ÓȯÓ‡ÛÔ˘Ó ·ÎfiÌ· Î·È ÌÈÎÚ¤˜ ·ÏÏ·Á¤˜ Ô˘ÛÈÒÓ ÛÙÔÓ ·ÓıÚÒÈÓÔ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. OÈ Ù¯ÓÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ ¤¯Ô˘Ó ÛÙfi¯Ô – Ó· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË ÌÈ·˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ÚÈÓ ÂÌÊ·ÓÈÛÙÔ‡Ó Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù¿ Ù˘ – Ó· ‰È·ÈÛÙÒÛÔ˘Ó ÙËÓ ‡·ÚÍË Î¿ÔÈ·˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈ΋˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ (KÂÊ. 6.6) – Ó· ·ÓȯÓ‡ÛÔ˘Ó ÙËÓ ‡·ÚÍË ·ıÔÁfiÓˆÓ ·Ú·ÁfiÓÙˆÓ ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi (ÈÔ›, ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, Î.¿.). ™ËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ ÛÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ Ù¯ÓÈÎÒÓ ·˘ÙÒÓ ¤·ÈÍ·Ó Ù· ÌÔÓÔÎψÓÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·. ‚) ™ÙËÓ ÚfiÏË„Ë ·ÛıÂÓÂÈÒÓ. X·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÚ›ÙˆÛ˘ Â›Ó·È Ë ·ıËÙÈ΋ ‹ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ÂÓ›Û¯˘ÛË Ù˘ ¿Ì˘Ó·˜ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ ‹ ÔÚÒÓ. H ÚfiÏË„Ë ÛÔ‚·ÚÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ fiˆ˜ Ë Ë·Ù›Ùȉ· B, Ë Ê˘Ì·Ù›ˆÛË, ÙÔ AIDS, Ô Î·ÚΛÓÔ˜ Î.¿. ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË fi¯È ÌfiÓÔ ·ÛÊ·ÏÒÓ ·ÏÏ¿ Î·È ÔÈÎÔÓÔÌÈο ÚÔÛÈÙÒÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ. Á) ™ÙË ıÂÚ·›· ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Û ʷÈÓÔÙ˘ÈÎfi Î·È ÁÔÓÔÙ˘ÈÎfi Â›‰Ô.

OÈ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁÈΤ˜ ̤ıÔ‰ÔÈ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙË ıÂÚ·›· ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Ô˘ ›Ù ÚÔηÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ›Ù ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ·ÓˆÌ·Ï›Â˜. ™ÙËÓ ÚÒÙË ÂÚ›ÙˆÛË Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Ë Û˘ÓÂÈÛÊÔÚ¿ Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ‚ÂÏÙÈˆÌ¤ÓˆÓ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ, ÂÓÒ ÁÈ· ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÂÚ›ÙˆÛË ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ·ÔÙÂÏ› Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜, Ô˘ ‰È¢ÎfiÏ˘Ó ÙË ˙ˆ‹ ¯ÈÏÈ¿‰ˆÓ ‰È·‚ËÙÈÎÒÓ.

8.1. H ·Ú·ÁˆÁ‹ Ê·Ú̷΢ÙÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ IÓÛÔ˘Ï›ÓË, Ë Ô˘Û›· Ô˘ ‰›ÓÂÈ ˙ˆ‹ ÛÙÔ˘˜ ‰È·‚ËÙÈÎÔ‡˜ TÔ ÚÒÙÔ Ê¿ÚÌ·ÎÔ Ô˘ ·Ú·Û΢¿ÛÙËΠ‰È·Ì¤ÛÔ˘ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ Â›Ó·È Ë ·ÓıÚÒÈÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË, ÌÈ· ÔÚÌfiÓË Ô˘ Ú˘ıÌ›˙ÂÈ ÙÔ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi ÙˆÓ Û·Î¯¿ÚˆÓ ÛÙÔ ·›Ì·. ¶·Ú¿ÁÂÙ·È Û ÌÈÎÚ¿ ÔÛ¿ ·fi ÂÎÎÚÈÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ·ÁÎÚ¤·ÙÔ˜ Î·È ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È ÛÙËÓ Î˘ÎÏÔÊÔÚ›·. O ۷ί·Ú҉˘ ‰È·‚‹Ù˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙËÓ ·ÓÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ó· ·Ú¿ÁÂÈ ·˘Ù‹ ÙËÓ ÔÚÌfiÓË. H ·ıÔÏÔÁÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÂÙ·È ‹ ·Ó·ÛÙÚ¤ÊÂÙ·È Ì ηıËÌÂÚÈÓ¤˜ ÂÓ¤ÛÂȘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘.

“... H ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ı· ··ÈÙ› ÌÈ· ÏÂÙÔÌÂÚ‹ ηٷÓfiËÛË Ù˘ MÔÚȷ΋˜ AÓ·ÙÔÌ›·˜, Ù˘ º˘ÛÈÔÏÔÁ›·˜ Î·È Ù˘ BÈÔ¯ËÌ›·˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜. £· Ú¤ÂÈ Ó· ¤¯Ô˘Ì ÁÈ·ÙÚÔ‡˜ Ô˘ Ó· Â›Ó·È ÙfiÛÔ Î·ÏÔ› ÁÓÒÛÙ˜ Ù˘ MÔÚȷ΋˜ AÓ·ÙÔÌ›·˜ ÙˆÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ, fiÛÔ Î·È Ô Î·Ú‰ÈÔ¯ÂÈÚÔ˘ÚÁfi˜ Â›Ó·È ÁÓÒÛÙ˘ Ù˘ ‰ÔÌ‹˜ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ Ù˘ ηډȿ˜...”

P. Berg “Afi ÙË ‰È¿ÏÂÍË ÁÈ·

168

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

EÈÎ. 8.1 EÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘

¶ÚÈÓ ÙÔ 1982, Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ ‰È·‚‹ÙË ·ÔÌÔÓˆÓfiÙ·Ó ·fi ÙÔ ¿ÁÎÚ·˜ ¯Ô›ÚˆÓ ‹ ‚Ô‰ÈÒÓ. OÈ ·‰¤Ó˜ ÙˆÓ ˙ÒˆÓ ·Ê·ÈÚÔ‡ÓÙ·Ó Î·È ·fi ·˘ÙÔ‡˜ Âί˘ÏÈ˙fiÙ·Ó Ë ÔÚÌfiÓË. ¶·Ú¿ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ ·˘Ù‹ Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË Â›Ó·È ‚ÈÔÏÔÁÈο ÂÓÂÚÁ‹ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, Ë ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙˆÓ ·ÌÈÓÔͤˆÓ Ù˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù·˘ÙfiÛËÌË Ì ÙËÓ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ë ·ÓıÚÒÈÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË (‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó Û ‰‡Ô ·ÌÈÓÔͤ·). A˘Ùfi˜ ‹Ù·Ó Ô ÏfiÁÔ˜ Ô˘ ·ÚÎÂÙÔ› ‰È·‚ËÙÈÎÔ›, ¤Ó· ÛÙ· ›ÎÔÛÈ ¿ÙÔÌ·, ·Ó¤Ù˘ÛÛ·Ó ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙË ¯ÔÚËÁÔ‡ÌÂÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ÚfiÎÏËÛË ·ÏÏÂÚÁ›·˜. ŒÚÂ ÏÔÈfiÓ Ó· ‚ÚÂı› ÙÚfiÔ˜ ·Ú·Û΢‹˜ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Ù·˘ÙfiÛËÌ˘ Ì ÙËÓ ·ÓıÚÒÈÓË, Ô˘ ‰Â ı· ›¯Â ·ÓÔÛÔÁfiÓÔ ‰Ú¿ÛË. TË Ï‡ÛË ÛÙÔ Úfi‚ÏËÌ· ·˘Ùfi ¤‰ˆÛÂ Ë °ÂÓÂÙÈ΋ M˯·ÓÈ΋.

H IN™OY§INH H ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË Â›Ó·È Ì›· ÂÙȉÈ΋ ÔÚÌfiÓË Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È ÛÙÔ ¿ÁÎÚ·˜ Î·È Ì·˙› Ì ÙË ÁÏ˘Î·ÁfiÓË Ú˘ıÌ›˙Ô˘Ó ÙÔ ÔÛfi ۷ί¿ÚˆÓ (ÁÏ˘Îfi˙˘) ÛÙÔ ·›Ì·. TÔ 1953, Ô F. Sauger ‰È·›ÛÙˆÛ fiÙÈ ÙÔ ÌfiÚÈÔ Ù˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ÙˆÓ ‚Ô‰ÈÒÓ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰‡Ô ·Ï˘Û›‰Â˜, ÙËÓ A Ì 21 ·ÌÈÓÔͤ· Î·È ÙËÓ B Ì 30 ·ÌÈÓÔͤ·. OÈ ‰‡Ô ·Ï˘Û›‰Â˜ Û˘ÁÎÚ·ÙÔ‡ÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ì ‰ÈÛÔ˘ÏÊȉÈÎÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜. ™Ù· ıËÏ·ÛÙÈο, Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ·Ú¿ÁÂÙ·È ·Ú¯Èο ˆ˜ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ÌfiÚÈÔ ÚÔ-ÚÔ-ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘. TÔ ÌfiÚÈÔ ·˘Ùfi ¤¯ÂÈ ‰‡Ô ÂÚÈÔ¯¤˜ Ô˘ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ÂÓÂÚÁ‹ ÔÚÌfiÓË. H Ì›· ÂÚÈÔ¯‹ ¤¯ÂÈ Ì‹ÎÔ˜ 19 ·ÌÈÓÔͤˆÓ, ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔ ·ÌÈÓÔÙÂÏÈÎfi ¿ÎÚÔ Î·È Î·ıÔÚ›˙ÂÈ ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô Ù˘ ÚˆÙ½Ó˘ ÛÙÔ ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ì ·ÔÎÔ‹ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ ·Ú¿ÁÂÙ·È Ë ÚÔ-ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË, ÌÂٷʤÚÂÙ·È ÛÙÔ Û‡ÛÙËÌ· Golgi Î·È ·ÎÂÙ¿ÚÂÙ·È Û ÂÎÎÚÈÙÈο ΢ÛÙ›‰È·. H ‰Â‡ÙÂÚË ÂÚÈÔ¯‹ ¤¯ÂÈ Ì¤ÁÂıÔ˜ ÂÚ›Ô˘ 30 ·ÌÈÓÔͤˆÓ Î·È ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ Úfi‰ÚÔÌÔ˘ ÌÔÚ›Ô˘. K·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ¤ÎÎÚÈÛ˘ ·fi ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ, ·˘Ù‹ Ë ÂÚÈÔ¯‹ Îfi‚ÂÙ·È ·fi ÚˆÙÂÔÏ˘ÙÈο ¤Ó˙˘Ì· ÁÈ· Ó· ·ÂÏ¢ıÂÚˆı› Ë ÒÚÈÌË EÈÎ. 8.2 EÍ·ÌÂÚ¤˜ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘

ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË. TÔ ÌfiÚÈÔ ¤¯ÂÈ ÂÚ›Ô˘ ÛÊ·ÈÚÈÎfi Û¯‹Ì·, Ô˘ ÛÙ·ıÂÚÔÔÈÂ›Ù·È Ì ‰ÂÛÌÔ‡˜ ¿Ï·ÙÔ˜, ˘‰ÚÔÁfiÓÔ˘ Î·È Á¤Ê˘Ú˜ ı›Ԣ (S-S), ÂÓÒ Û ˘‰·ÙÈÎfi ‰È¿Ï˘Ì· Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ÂÍ·ÌÂÚ‹ (EÈÎ. 8.2).

H ‚·ÛÈ΋ ‰˘ÛÎÔÏ›· ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ·fi ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ DNA Û¯ÂÙÈ˙fiÙ·Ó Ì ÙËÓ Â‡ÚÂÛË ÙÚfiÔ˘ Ï‹„˘ ÙÔ˘ ÂÓÂÚÁÔ‡ ÌÔÚ›Ô˘ Ù˘ ÔÚÌfiÓ˘. H ·ÚÈ· ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË ‚·Û›˙ÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÈÏÂÎÙÈ΋ ÎψÓÔÔ›ËÛË ÙÌËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÎÔ‡ ÁÔÓȉ›Ô˘ Ô˘ ʤÚÔ˘Ó ÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙË Û‡ÓıÂÛË ÙˆÓ A Î·È B ·Ï˘Û›‰ˆÓ. ™‹ÌÂÚ·, ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙË ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉÈ΋ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙˆÓ ·ÓÙ›ÛÙÔȯˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ, ηٷÛ΢¿˙ÔÓÙ·È Û˘ÓıÂÙÈο ÔÏÈÁÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· Ô˘ ÂÓۈ̷ÙÒÓÔÓÙ·È Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Ï·ÛÌ›‰È·-ÊÔÚ›˜.

169

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

ŒÙÛÈ, ·fi ‰‡Ô ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ηÏÏȤÚÁÂȘ E.coli ÌÔÚԇ̠ӷ ·ÔÌÔÓÒÛÔ˘Ì Û ηı·Ú‹ ÌÔÚÊ‹ A Î·È B ·Ï˘Û›‰Â˜ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ηÈ, ·ÊÔ‡ ÙȘ ·Ó·Ì›ÍÔ˘Ì Û ·Ó·ÏÔÁ›· 1:1 Ì ¯ËÌÈΤ˜ ÌÂıfi‰Ô˘˜, Ó· ¿ÚÔ˘Ì Û ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ÔÛfiÙËÙ˜ ÙËÓ ÂÓÂÚÁ‹ ÌÔÚÊ‹ Ù˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ (EÈÎ. 8.3).

A ·Ï˘Û›‰·

B ·Ï˘Û›‰·

MÂÙ·ÊÔÚ¿ ÛÂE.coli

K·ÏÏȤÚÁÂÈ·

A ·Ï˘Û›‰·

B ·Ï˘Û›‰·

EÓÂÚÁ‹ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË

EÈÎ. 8.3 ¶·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜

A˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË, Ë ÔÚÌfiÓË Ù˘ ·Ó¿Ù˘Í˘ H ·˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË (ۈ̷ÙÔÙÚÔ›ÓË) Â›Ó·È ÌÈ· ÚˆÙ½ÓË Ì 191 ·ÌÈÓÔͤ·, Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È ÛÙËÓ ˘fiÊ˘ÛË Î·È Ú˘ıÌ›˙ÂÈ ÙËÓ ¤ÎÎÚÈÛË ¿ÏÏˆÓ ÔÚÌÔÓÒÓ ÂËÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ·‡ÍËÛË Î·È ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. ¶·È‰È¿ Ô˘ ÁÂÓÓÈÔ‡ÓÙ·È Ì ·ÓÂ¿ÚÎÂÈ· (¤ÏÏÂÈ„Ë) ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘ ¿Û¯Ô˘Ó ·fi Ó·ÓÈÛÌfi, ηٿ ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÛˆÌ·ÙÈΤ˜ ·Ó·ÏÔÁ›Â˜, ÂÓÒ Ë ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË Â›Ó·È Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈ΋.

AϤ˜ ÂÁ¯‡ÛÂȘ ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘ ÂËÚ¿˙Ô˘Ó ıÂÙÈο ÙËÓ ·‡ÍËÛË Ù¤ÙÔÈˆÓ ·ÙfiÌˆÓ (ȉȷ›ÙÂÚ· Û ÌÈÎÚ‹ ËÏÈΛ·), ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ ¤¯Ô˘Ì ۯ‰fiÓ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË. ™Â ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙËÓ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË, Ë ˙ˆÈ΋˜ ÚÔ¤Ï¢Û˘ ·˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈ΋. ¶·Ï·ÈfiÙÂÚ·, ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ Ó·ÓÈÛÌÔ‡ ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÔÚÌfiÓË Ô˘ ¤·ÈÚÓ·Ó ·fi ÙËÓ ˘fiÊ˘ÛË ÓÂÎÚÒÓ ·ÓıÚÒˆÓ. ŸÌˆ˜, Ë Âί‡ÏÈÛË Ù˘ ÔÚÌfiÓ˘ ‹Ù·Ó Â›ÔÓË ‰È·‰Èηۛ·, Ì ÌÈÎÚ‹ ·fi‰ÔÛË Î·È Û˘¯Ó¿ ÂÈΛӉ˘ÓË

ÕÙÔÌÔ ÌÂ Ó·ÓÈÛÌfi

170

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

ÏfiÁˆ ÌÔχÓÛÂˆÓ ÙÔ˘ Ó¢ÚÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·fi ÈÔ‡˜. ™‹ÌÂÚ·, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ·˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË, Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È Ì¤Ûˆ Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA (EÈÎ. 8.4). H Ù¯ÓÈ΋ ·˘Ù‹ Â›Ó·È ·ÛÊ·Ï‹˜, ·ÍÈfiÈÛÙË Î·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ˘„ËÏ‹ ·fi‰ÔÛË. Ÿˆ˜ Î·È ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË Ù˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘, ·Ú¯Èο ·Ú¿ÁÂÙ·È ¤Ó· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·ÓÂÓÂÚÁfi Úfi‰ÚÔÌÔ ÌfiÚÈÔ. H ÂÈϤÔÓ ·ÌÈÓÔÍÈ΋ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔ ·ÌÈÓÔÙÂÏÈÎfi ¿ÎÚÔ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ë ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ·˘Ù‹ ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÙ·È Î·È Ë ÂÓÂÚÁ‹ ·˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË ÂÎÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙÔÓ ÂÍˆÎ˘ÙÙ·ÚÈÎfi

·)

‚)

EÈÎ. 8.4 ¶·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘

H BIOTEXNO§O°IA ™THN Y¶HPE™IA TOY A£§HTI™MOY ™Ù· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 1991, Ë ÂÙ·ÈÚ›· Kabi Pharmacia ‰È·Ê‹ÌÈÛ Û ȷÙÚÈο ÂÚÈÔ‰Èο ÙËÓ ·˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË ˆ˜ ıÂÚ·›· ÁÈ· ÙÔ ¯·ÌËÏfi ‡„Ô˜ ηٿ ÙËÓ ·È‰È΋ ËÏÈΛ· (ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÂÓ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·ıÔÏÔÁÈο ·›ÙÈ·, ·ÏÏ¿ Â›Ó·È Ì¤Û· ÛÙ· Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο fiÚÈ· ·˘Ù‹˜ Ù˘ ËÏÈΛ·˜). A˘Ùfi ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Â›Ó·È ÂÓ Ì¤ÚÂÈ ·Ô‰ÂÎÙfi ÁÈ· ÏÔÁÈ΋ ¯Ú‹ÛË.

MÈ· ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ fï˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ ·Ô‰ÂÎÙ‹

È·ÙÚÈο Â›Ó·È Ë ¯Ú‹ÛË Ù˘ ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘ ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÙ·È Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ˘ÂÚ‚ÔÏÈο ˘„ËÏfi˜, ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Û ÌÂÚÈο ·ıÏ‹Ì·Ù·, fiˆ˜ ÙÔ Ì¿ÛÎÂÙ (Ë Î·Ï·ıÔÛÊ·›ÚÈÛË). °È· Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ·˘Ù‹ Ë ÂÊ·ÚÌÔÁ‹, ı· Ú¤ÂÈ Ë ÔÚÌfiÓË Ó· ·Ú·Û¯Âı› ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÂÊ˂›·˜.

H ηٿ¯ÚËÛË Ù˘ ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘ ·fi ÂÓ‹ÏÈÎÔ˘˜ Ô˘ ÚÔÛ·ıÔ‡Ó Ó· ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÁÈ· Ó· ·˘Í‹ÛÔ˘Ó ÙË Ì˘˚΋ ÙÔ˘˜ Ì¿˙· ¤¯ÂÈ ·Ú¯›ÛÂÈ Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Â˘Ú¤ˆ˜. Œ¯Ô˘Ó ‰È·‰Ôı› ʋ̘ fiÙÈ Î¿ÔÈÔÈ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔÚÌfiÓË Î·È Ó· ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÛÙ· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜. A˘Ùfi ÌÔÚ› Î·È Ó· Â›Ó·È Ì‡ıÔ˜, ÌÔÚ› fï˜ Î·È Ó· ‚·Û›˙ÂÙ·È Û Ú·ÁÌ·ÙÈο ÁÂÁÔÓfiÙ·.

EÚ˘ıÚÔÔÈËÙ›ÓË (EPO) Â›Ó·È Ô˘Û›· Ô˘ ÚÔˆı› ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÂÚ˘ıÚÒÓ ·ÈÌÔÛÊ·ÈÚ›ˆÓ. ™Â ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·Ûı¤ÓÂȘ, fiˆ˜ Ë ¯ÚfiÓÈ· ÓÂÊÚÈ΋ ·ÓÂ¿ÚÎÂÈ·, ÔÈ

171

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

·ÛıÂÓ›˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ·Ó·ÈÌ›·. E›Û˘, ÔÚÈṲ̂Ó˜ ıÂÚ·›˜, ÂȉÈο ÁÈ· Ï¢¯·ÈÌ›·, ÂÍ·ÓÙÏÔ‡Ó ÙÔ Ì˘ÂÏfi ÙˆÓ ÔÛÙÒÓ Î·È ¤ÙÛÈ ÔÈ ·ÛıÂÓ›˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ó È·ÙÚÔÁÂÓ‹ ·Ó·ÈÌ›·. H ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË Ù˘ ·Ó·ÈÌ›·˜ Á›ÓÂÙ·È Ì ÙË ¯ÔÚ‹ÁËÛË ÂÚ˘ıÚÔÔÈËÙ›Ó˘. Œ¯ÂÈ ·Ó·ÊÂÚı› fiÙÈ Î¿ÔÈÔÈ ·ıÏËÙ¤˜ ¤¯Ô˘Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ ‹ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ EPO, ÁÈ· Ó· ·˘Í‹ÛÔ˘Ó Ù· Â›‰· ÙˆÓ ÂÚ˘ıÚÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ ÙÔ˘˜ ·Ú·¿Óˆ ·fi ÙÔ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi, ÈÛÙ‡ÔÓÙ·˜ ˆ˜ ı· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·ÓÙÔ¯‹ ÛÙÔ ÙÚ¤ÍÈÌÔ ÌÂÁ¿ÏˆÓ ·ÔÛÙ¿ÛˆÓ. ŸÌˆ˜ Â›Ó·È Û¯Â‰fiÓ Û›ÁÔ˘ÚÔ fiÙÈ ·˘Ùfi Â›Ó·È ÂÈΛӉ˘ÓÔ, ÁÈ·Ù› ·˘Í¿ÓÂÙ·È ÙÔ ÈÍ҉˜ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜, Ô˘ ÂÈʤÚÂÈ Î·Ú‰È·Î¤˜ ÚÔÛ‚ÔϤ˜, ÂÁÎÂÊ·ÏÈο ÂÂÈÛfi‰È· Î·È ·ÈÌÔÚÚ·Á›Â˜. O °ÂÚÌ·Ófi˜ Ô‰ËÏ¿Ù˘ Johannes Draaijer ¤ı·Ó ·fi

ηډȷ΋ ÚÔÛ‚ÔÏ‹ ÛÙ· 27 ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ 1990, ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙË ¯Ú‹ÛË EPO.

¶ÚˆÙ½Ó˜ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Ì ÌÂıfi‰Ô˘˜ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜

¶›Ó. 8.1

¶ÚˆÙ½ÓË IÓÛÔ˘Ï›ÓË A˘ÍËÙÈ΋ ÚˆÙ½ÓË (hGH) IÓÙÂÚÊÂÚfiÓË

•ÂÓÈÛÙ‹˜ E.coli, S. cerevisiae E.coli E.coli, S. cerevisiae

EÊ·ÚÌÔÁ¤˜ AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ‰È·‚‹ÙË AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË Ó·ÓÈÛÌÔ‡, ηٷÁÌ¿ÙˆÓ ÔÛÙÒÓ AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÌÔχÓÛÂˆÓ ·fi ÈÔ‡˜, ·ÓÙÌÂÙÒÈÛË fiÁΈÓ

¶·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ VIII (·Ú¿ÁÔÓÙ·˜

K˘ÙÙ·ÚÈ΋

‹Í˘ ·›Ì·ÙÔ˜)

ηÏÏȤÚÁÂÈ·

EÚ˘ıÚÔÔÈËÙ›ÓË (EPO)

ıËÏ·ÛÙÈÎÒÓ E.coli

XÔÚÈÔÁÔÓ·‰ÔÙÚÔ›ÓË

AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ·ÛıÂÓÂÈÒÓ ·›Ì·ÙÔ˜ AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ·ÛıÂÓÂÈÒÓ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ ÏfiÁˆ ÓÂÊÚÈÎÒÓ ·ı‹ÛÂˆÓ AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÛÙÂÈÚfiÙËÙ·˜, Ù¤ÛÙ ÂÁ΢ÌÔÛ‡Ó˘

EÁÎÂÊ·Ï›ÓË

E.coli

AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË fiÓˆÓ

¶·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ Ó¤ÎÚˆÛ˘ fiÁΈÓ

E.coli

£ÂÚ·›· ηÚΛÓÔ˘

E.coli

AÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ıÚfiÌ‚ˆÓ

EÓÂÚÁÔÔÈËÙ‹˜ Ï·ÛÌÈÓÔÁfiÓÔ˘

K˘ÙÙ·ÚÈ΋ ηÏÏȤÚÁÂÈ·

¯ÒÚÔ.

T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο Â›Ó·È ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ Ì ·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷ΋ ‰Ú¿ÛË Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ΢ڛˆ˜ ̇ÎËÙ˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÔÚÈṲ̂ӷ ‚·ÎÙ‹ÚÈ·. TÔ ÚÒÙÔ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎfi ·Ó·Î·Ï‡ÊıËΠÙÔ 1929, fiÙ·Ó Ô Alexander Fleming ·Ú·Ù‹ÚËÛ fiÙÈ ¤Ó·˜ ̇ÎËÙ·˜, ÙÔ Penicillium, Ô˘ ›¯Â ·fi Ï¿ıÔ˜ ÌÔχÓÂÈ ÌÈ· ‚·ÎÙËÚȷ΋ ηÏÏȤÚÁÂÈ·, ÂÌfi‰È˙ ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ ·˘ÙÒÓ (EÈÎ. 8.5). H ·Ó·Î¿Ï˘„Ë Ù˘ Ô˘Û›·˜ Ì ÙËÓ ·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷ΋ ‰Ú¿ÛË, Ô˘ ÔÓÔÌ¿ÛÙËΠÂÓÈÎÈÏ›ÓË, ¤ÊÂÚ ·ÏËıÈÓ‹ Â·Ó¿ÛÙ·ÛË EÈÎ.8.5 ™ËÌÂÈÒÛÂȘ Ô˘ ÎÚ·ÙÔ‡ÛÂ Ô A. Flemming ÛÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÔϤÌËÛË ÙˆÓ

172

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

·ÛıÂÓÂÈÒÓ.

H ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜ Ó· ÂÌÔ‰›˙Ô˘Ó Î¿ÔÈ· ÂȉÈ΋ ‚ÈÔ¯ËÌÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË. ŒÙÛÈ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο Ô˘: — ÂÌÔ‰›˙Ô˘Ó ÙË Û‡ÓıÂÛË ÙÔ˘ ΢ÙÙ·ÚÈÎÔ‡ ÙÔȯÒÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ (.¯. Ë ÂÓÈÎÈÏ›ÓË), — ÂȉÚÔ‡Ó ÛÙËÓ Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË (.¯. Ë Ó˘ÛÙ·Ù›ÓË), — ÂȉÚÔ‡Ó ÛÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ‚ÈÔÛ‡ÓıÂÛË ÙˆÓ ÓÔ˘ÎÏÂ˚ÎÒÓ ÔͤˆÓ (.¯. Ë ·ÎÙÈÓÔÌ˘Î›ÓË D), — ÂȉÚÔ‡Ó ÛÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ÚÈ‚ÔÛˆÌ¿ÙˆÓ (.¯. Ë ÛÙÚÂÙÔÌ˘Î›ÓË Î·È Ë ¯ÏˆÚ·ÌÊ·ÈÓÈÎfiÏË).

TÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ÂÍËÁ› Î·È ÙËÓ ÂÎÏÂÎÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ‰Ú¿ÛË. ŒÙÛÈ, οÔÈ· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο Â›Ó·È ‰Ú·ÛÙÈο ÌfiÓÔ Û ÚÔηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú·, ÂÓÒ ¿ÏÏ· Â›Ó·È ‰Ú·ÛÙÈο Û ¢ηڢˆÙÈο. ™‹ÌÂÚ·, Ô˘

›ӷÈ

ÔÏÏÔ›

ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›,

ÌÂÙ·ÏÏ·Á̤ӷ

ÛÙÂϤ¯Ë,

‰Â›¯ÓÔ˘Ó ·ÓıÂÎÙÈÎfiÙËÙ· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙ· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο. E›Ó·È ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi fiÙÈ Ë ÚÒÙË ÂÓÈÎÈÏ›ÓË, Ô˘ ·Ú·Û΢¿ÛÙËΠÙË ‰ÂηÂÙ›· ÙÔ˘ 1940, Û‹ÌÂÚ· Â›Ó·È Û¯Â‰fiÓ

¿¯ÚËÛÙË.

ÏÔÈfiÓ

AÁÒÓ·˜

‰ÚfiÌÔ˘

·Ó¿ÌÂÛ·

ÛÙÔ˘˜

ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ÚÔÛ·ıÔ‡Ó Ó· EÈÎ. 8.7 ŒÏÂÁ¯Ô˜ ÈÛ¯‡Ô˜ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ ÂÈ‚ÈÒÛÔ˘Ó

ÂÙ·ÈÚ›˜

Î·È ÛÙȘ Ê·Ú̷΢ÙÈΤ˜ Ô˘

ÚÔÛ·ıÔ‡Ó

Ó·

‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó Ó¤· ÈÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο (EÈÎ. 8.7) Ì ¯·ÌËÏfi EÈÎ. 8.8 ¶·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÔ‡ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜

ÎfiÛÙÔ˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜. ™‹ÌÂÚ·, ÔÏÏ¿ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο ·Ú·Û΢¿˙ÔÓÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ (EÈÎ. 8.8). H ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ Ì ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Ì¤ıÔ‰Ô

H ¯Ú‹ÛË Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ ¤¯ÂÈ Û·Ó ÛÙfi¯Ô: – TË ‰ËÌÈÔ˘Á›· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ì ˘„ËÏÔ‡˜ Ú˘ıÌÔ‡˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ – TËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ ÌÂ

EÈÎ. 8.6 ¢È¿ÊÔÚÔÈ Ù‡ÔÈ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ

‚·Û›˙ÂÙ·È ÛÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Û ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ·Ú¿ÁÔ˘Ó ¤Ó· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ AÓÙÈ‚ÈÔÙÈο

¶›Ó. 8.2

E›‰Ë

MÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ Ù· ·Ú¿ÁÔ˘Ó Afi ̇ÎËÙ˜:

ÂÓÈÎÈÏ›ÓË

Penicillium chrysogenum

Afi gram ıÂÙÈο ÛÔÚÒ‰Ë ‚·ÎÙ‹ÚÈ·: ‚·ÛÈÙÚÔÛ›ÓË ÔÏ˘Ì˘Í›ÓË B

Bacillus subtilis Bacillus polymyxa

Afi gram ıÂÙÈο ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ·ÎÙÈÓÔ̇ÎËÙ˜: ¯ÏˆÚÔÌÊÂÓÈÎfiÏË

Streptomyces venezuelae

΢ÎÏÔÂÍÈÌ›‰ÈÔ

Streptomyces griseus

ÂÚ˘ıÚÔÌ˘Î›ÓË

Streptomyces erythreus

Î·Ó·Ì˘Î›ÓË

Streptomyces kanomyceticus

ÓÂÔÌ˘Î›ÓË

Streptomyces fradiae

ÓÈÛÙ·Ù›ÓË

Streptomyces noursei

ÛÙÚÂÙÔÌ˘Î›ÓË

Streptomyces griseus

ÙÂÙڷ΢ÎÏ›ÓË

Streptomyces rimosus

173

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎfi A, ·ÔÌÔÓÒÓÂÙ·È ÙÔ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô ÁÔÓ›‰ÈÔ Î·È ÌÂٷʤÚÂÙ·È Û ·ÙÙ·Ú·, Ù· ÔÔ›· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó Ù· ÁÔÓ›‰È¿ ÙÔ˘˜ Ì ˘„ËÏÔ‡˜ Ú˘ıÌÔ‡˜.

MÂÙ·‚ÏËÙ‹ ÂÚÈÔ¯‹

T· ÂÌ‚fiÏÈ· O

ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ˜

Ì˯·ÓÈÛÌfi˜

ÙÔ˘

·Ì˘ÓÙÈÎfi˜ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘

ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Â›Ó·È Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ (‚Ï. BÈÔÏÔÁ›· °ÂÓÈ΋˜

™Ù·ıÂÚ‹ ÂÚÈÔ¯‹

¶·È‰Â›·˜ °' Ï˘Î›Ԣ, ÕÓıÚˆÔ˜ Î·È YÁ›·). T· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· (EÈÎ. 8.9) Â›Ó·È ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜, ÚˆÙÂ˚ÓÈ΋˜ ʇÛ˘, Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ÌÂÙ¿ ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӈÓ

Ô˘ÛÈÒÓ

‹

EÈÎ. 8.9 ¢ÔÌ‹ ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜

EÈÎ.8.10 T-ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·ÚÔ

ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Î·È ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È

ˆ˜

·ÓÙÈÁfiÓ·.

H

·Ú·ÁˆÁ‹ ÙˆÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Á›ÓÂÙ·È ·fi ÌÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Î·ÙËÁÔÚ›·

AÓÔÛ›·: H ηٿÛÙ·ÛË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· ¤Ó·˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ ·Ûı¤ÓÂÈ· ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÚÔÛ‚ÔÏ‹ ÙÔ˘ ·fi Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ. H ·ÓÔÛ›· ›ӷÈ: — EÓÂÚÁËÙÈ΋, fiÙ·Ó ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙËÓ ‡·ÚÍË ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, ›Ù ÌÂÙ¿ ·fi ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓË ·Ûı¤ÓÂÈ· ›Ù ÌÂÙ¿ ·fi ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi.

— ¶·ıËÙÈ΋, fiÙ·Ó ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ÚfiÛÏË„Ë ¤ÙÔÈÌˆÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ (ÂÁ΢ÌÔÛ‡ÓË, ıËÏ·ÛÌfi˜) ‹ Û ¯ÔÚ‹ÁËÛË ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·ÔÌÔÓˆı› ·fi ˙ˆÈÎÔ‡˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (H ‡·ÚÍË ÙˆÓ Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙ· ˙Ò· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌÔ‡ ‹ ÂÊ·ÚÌÔÁÒÓ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜).

AÏÏÂÚÁ›·: H ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ·¤Ó·ÓÙÈ Û ·ÓÙÈÁfiÓ· (·ÏÏÂÚÁÈÔÁfiÓ·), Ô˘ ·˘Ù¿ ηı·˘Ù¿ ‰ÂÓ Â›Ó·È ‚Ï·‚ÂÚ¿ ‹ ÙÔÍÈο ÁÈ· ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. H ·ÏÏÂÚÁÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È Ì ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ Û ·ÓÂÈı‡ÌËÙ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ.

Ï¢ÎÒÓ ·ÈÌÔÛÊ·ÈÚ›ˆÓ, Ù· ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú·. ¢È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ‰‡Ô Ù‡Ô˘˜ ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ, Ù· B-ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú·, ˘‡ı˘Ó· ÁÈ· ÙË ¯ËÌÈ΋ ·ÓÔÛ›·, Î·È Ù· T-ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú·, ˘‡ı˘Ó· (EÈÎ. 8.10) ÁÈ· ÙËÓ Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ·ÓÔÛ›·.

T· ÂÌ‚fiÏÈ· Â›Ó·È ·Ú·Û΢¿ÛÌ·Ù· Ì ·ÓÙÈÁfiÓ· Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÚÔηϤÛÔ˘Ó ·Ûı¤ÓÂÈ· Û ÛÔ‚·Ú‹ ÌÔÚÊ‹, ·Ó·Áο˙Ô˘Ó fï˜ ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ó· ·Ú¿ÁÂÈ ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó Ì ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ·ÓÔÛ›· (EÈÎ. 8.11). ¢ËÏ·‰‹, Ù· ÂÌ‚fiÏÈ· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙËÓ ·ÓÔÛÔÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘˜, ÂÓÒ ¤¯Ô˘Ó ¯¿ÛÂÈ ÙËÓ ·ıÔÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘˜. O ‚·ÛÈÎfi˜ ÛÎÔfi˜ ÙÔ˘ ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌÔ‡ Â›Ó·È Ó· ·Ó·ÁοÛÂÈ ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ó· ·Ú¿ÁÂÈ ¤Ó·Ó ÏËı˘ÛÌfi ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓˆÓ ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ ÈηÓÒÓ Ó· ·ÓÙȉڿÛÔ˘Ó ÁÚ‹ÁÔÚ· Û ̛· Ó¤· Â·Ê‹ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÌÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ

EÈÎ.8.11 ¢È¿ÊÔÚÔÈ Ù‡ÔÈ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ

174

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

·ÓÙÈÁfiÓÔ. ¢È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ٤ÛÛÂÚȘ ‚·ÛÈΤ˜ ηÙËÁÔڛ˜ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ, Ù· Û˘Ì‚·ÙÈο, Ù· Û˘ÓıÂÙÈο, Ù· ÔÏ˘‰‡Ó·Ì· Î·È Ù· ÂÌ‚fiÏÈ· Ó¤·˜ ÁÂÓÈ¿˜. ñ ™Ù· Û˘Ì‚·ÙÈο ÂÌ‚fiÏÈ· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È: — T· ÙÔÍÈÎÔÂȉ‹. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ÂÍ·ÛıÂÓË̤Ó˜ ÙÔ͛Ә, ‰ËÏ·‰‹ ÌfiÚÈ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó

¯¿ÛÂÈ

ÙËÓ

·ıÔÁ¤ÓÂÈ·,

‰È·ÙËÚÔ‡Ó

fï˜

ÙËÓ

·ÓÔÛÔÁ¤ÓÂÈ·.

XÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ·ÛıÂÓÂÈÒÓ fiˆ˜ Ë ‰ÈÊıÂÚ›Ùȉ· Î·È Ô Ù¤Ù·ÓÔ˜.

— OÈ ÓÂÎÚÔ› ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Î·È Ù· ÌË ·ıÔÁfiÓ· ÛÙÂϤ¯Ë ÈÒÓ. AÔÙÂÏÔ‡Ó ·ÛÊ·Ï‹ ·ÓÙÈÁfiÓ· ÁÈ· ÙËÓ ÚfiÎÏËÛË ·ÓÔÛ›·˜ Ì ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi. ¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Ù¤ÙÔÈˆÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ Â›Ó·È Ù˘ ¯ÔϤڷ˜ Î·È ÙÔ˘ Ù‡ÊÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ÚÒÙË ÂÚ›ÙˆÛË Î·È Ù˘ ÔÏÈÔÌ˘ÂÏ›Ùȉ·˜ Î·È Ù˘ ÁÚ›˘ ÁÈ· ÙË ‰Â‡ÙÂÚË.

— OÈ ÂÍ·ÛıÂÓË̤ÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›. ¶ÚÒÙÔ˜ Ô Pasteur ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ÂÍ·ÛıÂÓË̤ÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ÙÔ˘ ¿Óıڷη.

™‹ÌÂÚ·

ÔÈ

ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó

ÂÍ·ÛıÂÓË̤ÓÔ˘˜

ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Û΢‹ ÂÌ‚ÔÏÈÒÓ Î·Ù¿ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ fiˆ˜ Ë Ê˘Ì·Ù›ˆÛË Î·È Ë Ï¤Ú·. ñ Œ¯ÂÈ ·Ô‰ÂȯÙ› fiÙÈ Ë ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË Û˘Ì‚·ÙÈÎÒÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ ÂÚÈÎÏ›ÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜, fiˆ˜ Ë Èı·ÓfiÙËÙ· ÌÂÙ¿ÏÏ·Í˘, Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ÌfiÏ˘ÓÛ˘ Î·È Ë Èı·ÓfiÙËÙ· ·‰Ú·ÓÔÔ›ËÛ˘ ‹ ·ÏÏ·Á‹˜ Ù˘ Û‡ÓıÂÛ‹˜ ÙÔ˘˜ ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· Ù˘ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜ ‹ ÙˆÓ Û˘ÓıËÎÒÓ Û˘ÓÙ‹ÚËÛ˘. E›Û˘ ÔÚÈṲ̂ӷ ·ıÔÁfiÓ· ÌÈÎÚfi‚È· Î·È ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·Ó·Ù˘¯ıÔ‡Ó Û ηÏÏȤÚÁÂȘ ‹ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Ì Ôχ ·ÚÁÔ‡˜ Ú˘ıÌÔ‡˜. °È’ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜, ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÚÔÛ·Ó·ÙÔÏ›ÛÙËÎ·Ó ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ Û˘ÓıÂÙÈÎÒÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ. T· Û˘ÓıÂÙÈο ÂÌ‚fiÏÈ· ‰ÂÓ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔÓ Èfi ‹ ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ, ·ÏÏ¿ ÚˆÙ½Ó˜ .¯. Ù˘ ÌÂÌ‚Ú¿Ó˘ ÙÔ˘ ·ıÔÁfiÓÔ˘ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡) (EÈÎ. 8.12). A˘Ù¤˜ ÔÈ EMBO§IA

¶›Ó. 8.3

º‡ÛË ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ

¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·

¶·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ

¶ÔÏÈÔÌ˘ÂÏ›Ùȉ·˜ (salk)

EÓ¤ÛÈÌÔ˜ ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi˜.

T‡ÊÔ˘

™Â ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜ ÚÔηÏ› ÛÔ‚·Ú¤˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ.

KÔΛÙË

¶Èı·ÓÒ˜ Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ·ı› ·fi ¤Ó· ÂÌ‚fiÏÈÔ Ô˘ Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ Î·ı·Ú¿ Û˘ÛÙ·ÙÈο ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ.

EÍ·ÛıÂÓË̤ÓÔÈ ·ıÔÁfiÓÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜

¶ÔÏÈÔÌ˘ÂÏ›Ùȉ·˜ (sabin)

§·Ì‚¿ÓÂÙ·È ·fi ÙÔ ÛÙfiÌ· Ì·˙› Ì ۂfiÏÔ ˙¿¯·Ú˘.

TÔÍÈÎÔÂȉ‹

TÂÙ¿ÓÔ˘

E·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÂÙ·È Î¿ı 10 ¯ÚfiÓÈ·.

¢ÈÊıÂÚ›Ùȉ·˜

¶ÚÈÓ ÙËÓ Î·ıȤڈÛË ÙÔ˘ ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌÔ‡, Ë ‰ÈÊıÂÚ›Ùȉ· ÛÎfiÙˆÓ 2.000-3.000 ·ÓıÚÒÔ˘˜ (ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·È‰È¿) οı ¯ÚfiÓÔ ÌfiÓÔ ÛÙË BÚÂÙ·Ó›·. ™‹ÌÂÚ· Â›Ó·È Û¿ÓÈ·.

H·Ù›Ùȉ·˜ B

¶ÚÔ˚fiÓ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜. TÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ Ô˘ Έ‰ÈÎÔÔÈ› ÌÈ· ÂÈÊ·ÓÂȷ΋ ÚˆÙ½ÓË ÂÓfi˜ ÈÔ‡ Ù˘ Ë·Ù›Ùȉ·˜ B ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Û ·ÙÙ·Ú· ˙‡Ì˘, Ù· ÔÔ›· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÙËÓ ÚˆÙ½ÓË fiÙ·Ó ·Ó·Ù˘¯ıÔ‡Ó Û ‚ÈÔ·ÓÙȉڷÛÙ‹Ú˜.

NÂÎÚÔ› ·ıÔÁfiÓÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜

K·ı·Ú¿ ·ÓÙÈÁfiÓ·

175

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

EÈÎ. 8.12 ¢Ú¿ÛË Û˘ÓıÂÙÈÎÔ‡ ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘

TO ¶PøTO ™YN£ETIKO EMBO§IO H ȉ¤· Ù˘ ¯Ú‹Û˘ ÙˆÓ Û˘ÓıÂÙÈÎÒÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ ÁÂÓÓ‹ıËΠÛÙ· 1940, fiÙ·Ó ·Ú·ÙËÚ‹ıËΠfiÙÈ ¤Ó· ÔÓÙ›ÎÈ, ·ÓÔÛÔÔÈË̤ÓÔ ÁÈ· ¤Ó· ÌfiÓÔ ÌfiÚÈÔ Ù˘ Â͈ÙÂÚÈ΋˜ ÂÈÊ¿ÓÂÈ·˜ ÙÔ˘ ‚·ÎÙËÚ›Ô˘ ÙÔ˘ Ó¢ÌÔÓÈfiÎÔÎÎÔ˘, ›¯Â ·Ó·Ù‡ÍÂÈ ·ÓÔÛ›·.

TÔ ÚÒÙÔ ÂÌ‚fiÏÈÔ Ì ÙËÓ Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ·Ú·Û΢¿ÛÙËΠÁÈ· ÙÔÓ Èfi Ù˘ Ë·Ù›Ùȉ·˜ B (HBV), Ô˘ ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÈ ÙÔ Û˘ÎÒÙÈ Î·È ÌÔÚ› Ó· ÚÔηϤÛÂÈ Ì¤¯ÚÈ Î·È Î·ÚΛÓÔ. H ÚˆÙÂ˚ÓÈ΋ ο„· ÙÔ˘ ÈÔ‡ ¤¯ÂÈ ÌÈ· ÂÈÊ·ÓÂȷ΋ ÚˆÙ½ÓË Ì ·ÓÙÈÁÔÓÈ΋ ‰Ú¿ÛË. T· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÌÔÏ˘Óı› ʤÚÔ˘Ó ÛÙÔ ·›Ì· ÙÔ˘˜ ·Óٛۈ̷ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘. A˘Ùfi ÙÔ ÚˆÙÂ˚ÓÈÎfi ÌfiÚÈÔ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ·ÔÙÂϤÛÂÈ ÂÌ‚fiÏÈÔ ÁÈ· ÙËÓ Ë·Ù›Ùȉ· B. øÛÙfiÛÔ ¤ÚÂ ӷ ‚ÚÂı› ÙÚfiÔ˜ Ó· ·Ú·Û΢·ÛÙ› Û Â·ÚΛ˜ ÔÛfiÙËÙ˜, ÒÛÙ ӷ Â›Ó·È ‰˘Ó·Ù‹ Ë ÂÌÔÚÈ΋ ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ ˆ˜ ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘. AÚ¯Èο ·ÔÌÔÓÒıËΠÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ Ô˘ ¢ı‡ÓÂÙ·È ÁÈ ·˘Ùfi ÙÔ ÂÈÊ·ÓÂÈ·Îfi ·ÓÙÈÁfiÓÔ Î·È ÎψÓÔÔÈ‹ıËΠ̤ۈ ÙÔ˘ ‚·ÎÙËÚ›Ô˘ E. coli. H ÚÔÛ¿ıÂÈ· fï˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎÔ‡ ÌÔÚ›Ô˘ ·¤Ù˘¯Â.

TÔ ÂfiÌÂÓÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ-ÍÂÓÈÛÙ‹˜ Ô˘ ÂÈϤ¯ÙËΠ‹Ù·Ó Ë ˙‡ÌË. TÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ÂÈÊ·ÓÂÈ·ÎÔ‡ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘, ·ÊÔ‡ Û˘Ó‰¤ıËΠÛÂ

ηٿÏÏËÏÔ ÊÔÚ¤· ¤ÎÊÚ·Û˘

(Ï·ÛÌ›‰ÈÔ), ÙÔÔıÂÙ‹ıËΠ۠·ÙÙ·Ú· ˙‡Ì˘ (EÈÎ. 8.13). T· ÌÂÙ·Û¯ËÌ·ÙÈṲ̂ӷ ·ÙÙ·Ú· ˙‡Ì˘ Û˘Ó¤ıÂÛ·Ó ÙËÓ ÈÈ΋ ÚˆÙ½ÓË Û ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜.

K·ÏÏÈÂÚÁÒÓÙ·˜ ÙË ˙‡ÌË Û ‚ÈÔÌ˯·ÓÈ΋ Îϛ̷η, ÌÔÚԇ̠ӷ ¿ÚÔ˘Ì ηı·Ú‹ ÈÈ΋ ÚˆÙ½ÓË Ì ÌÂÁ¿ÏË ·fi‰ÔÛË. A˘Ù‹ Ë ÚˆÙ½ÓË Ô˘ ·Ú·Û΢¿ÛÙËΠ̠ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ ¤¯ÂÈ ·Ú·Ï‹ÛÈ· ‰ÔÌ‹ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ì ÙË

176

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

Ê˘ÛÈ΋ ÈÈ΋ ÚˆÙ½ÓË Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Û ÂÌÔÚÈ΋ Îϛ̷η ÁÈ· ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌÔ‡˜ ÂÓ¿ÓÙÈ· ÛÙÔÓ Èfi Ù˘ Ë·Ù›Ùȉ·˜.

H ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ÈÔ‡ Ù˘ Ë·Ù›Ùȉ·˜ ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏ› ÙËÓ ÂÍ·›ÚÂÛË. E›Ó·È ÌÂÁ¿ÏÔ˜ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ·ıÔÁfiÓˆÓ ·Ú·ÁfiÓÙˆÓ Ô˘ ʤÚÔ˘Ó ÚˆÙ½Ó˜-·ÓÙÈÁfiÓ·, Ù· ÁÔÓ›‰È· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÓۈ̷وıÔ‡Ó Û ηٿÏÏËÏÔ˘˜ ÊÔÚ›˜ (Ï·ÛÌ›‰È· – ÈÔ›). OÈ ÊÔÚ›˜ ·˘ÙÔ› ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÌÔ˘Ó Û ·ÙÙ·Ú· ˙‡Ì˘, ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ ‹ ·ÎfiÌ· Î·È Û ·ÙÙ·Ú· ıËÏ·ÛÙÈÎÒÓ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Û ηÏÏȤÚÁÂȘ Ì ÛÙfi¯Ô ÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÙÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘.

AÓ·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ Ï·ÛÌ›‰ÈÔ

EÈÎ. 8.13 ¢ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘ Ë·Ù›Ùȉ·˜ Ì Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA

ÚˆÙ½Ó˜ Â›Ó·È ˘‡ı˘Ó˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÔÛÔÁ¤ÓÂÈ· ÙÔ˘ ·ıÔÁfiÓÔ˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·, ¯ˆÚ›˜ Ó· ¤¯Ô˘Ó ·ıÔÁfiÓÔ ‰Ú¿ÛË. ™‹ÌÂÚ· Û˘ÓÙ›ıÂÓÙ·È ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÚˆÙ½Ó˜ Ì ÙËÓ Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA. ñ M ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ ¤¯Ô˘Ì ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ·Ú·Û΢¿ÛÔ˘Ì ÂÌ‚fiÏÈ·, Ô˘ ·Ú¤¯Ô˘Ó ·ÓÔÛ›·, ÁÈ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓ· Û˘Á¯ÚfiÓˆ˜. T· ÂÌ‚fiÏÈ· ·˘Ù¿ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÏ˘‰‡Ó·Ì·. H Ù¯ÓÈ΋ ·Ó¿Ù˘Í˘ Ù¤ÙÔÈˆÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· DNA ÊÔÚ¤· Ô˘ ı· ÂÚȤ¯ÂÈ EÈÎ. 8.14 ¢ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÔÏ˘‰‡Ó·ÌÔ˘ ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘

ÁÔÓ›‰È· ÁÈ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓ·. ø˜ ÊÔÚ¤·˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ

177

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

“ͤӈӔ ÁÔÓȉ›ˆÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÙÔ DNA ÈÒÓ (.¯. ÙÔ˘ ÈÔ‡ Ù˘ ‰·Ì·Ï›Ùȉ·˜).

O ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˜ Èfi˜ ÌÂٷʤÚÂÙ·È Û ÍÂÓÈÛÙ¤˜, ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ù· ÁÔÓ›‰È· ÂÎÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Î·È ·Ú¿ÁÔ˘Ó ·ÓÙÈÁfiÓ·. T· ·ÓÙÈÁfiÓ· ·˘Ù¿ ·ÔÌÔÓÒÓÔÓÙ·È Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi (EÈÎ. 8.14). ñ EÌ‚fiÏÈ· Ó¤·˜ ÁÂÓÈ¿˜. T· ÂÌ‚fiÏÈ· ·˘Ù¿ ı· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÌË ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ı· ¯ÔÚËÁÔ‡ÓÙ·È Ì¤Ûˆ ÙÔ˘ ÛÙfiÌ·ÙÔ˜. OÈ ÌË ·ıÔÁfiÓÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ı· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÎψÓÔÔÈË̤ӷ ÁÔÓ›‰È· ·fi ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜. A˘Ù¿ ı· ÂÎÊÚ¿˙ÔÓÙ·È, ÌÂÙ¿ ÙË ¯ÔÚ‹ÁËÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔÓ ·ÓıÚÒÈÓÔ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ·ÓÔÛÔ·fiÎÚÈÛË. ™Ù· ÂÌ‚fiÏÈ· Ó¤·˜ ÁÂÓÈ¿˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Î·È Ù· ÂÌ‚fiÏÈ· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ÎÒÓ ÔͤˆÓ. H ¯ÔÚ‹ÁËÛË ÌÔÚ›ˆÓ ÓÔ˘ÎÏÂ˚ÎÔ‡ ÔͤԘ ı· ¤¯ÂÈ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÙˆÓ ·ÓÙ›ÛÙÔȯˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ, ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Î·È ¤ÎÎÚÈÛË ·ÓÙÈÁfiÓˆÓ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ·ÓÔÛÔ·fiÎÚÈÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡.

H Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ·Ú¤¯ÂÈ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ÁÈ· ·ÛÊ·Ï›˜ ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌÔ‡˜ Ì ÌË ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜. AÓ¿ÏÔÁ˜ Ù¯ÓÈΤ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Û΢‹ Èı·ÓÔ‡ ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘ ηٿ ÙÔ˘ ÈÔ‡ (HIV) Ô˘ ÚÔηÏ› ÙÔ AIDS.

OÈ ÔÚÔ› H ·ÚÔ˘Û›· ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Î·È ¤ÎÎÚÈÛË ÂȉÈÎÒÓ

·ÓÙÈۈ̿وÓ

·Ú¤¯ÂÈ

ÛÙÔÓ

ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi

ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ·ÓÔÛ›·. ¶ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ fï˜ Â›Ó·È ·Ó·Áη›· Ë

¯ÔÚ‹ÁËÛË

·Ú·Û΢·ÛÌ¿ÙˆÓ

Ô˘

ÂÚȤ¯Ô˘Ó

¤ÙÔÈÌ·

·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·

ÁÈ·

ÙËÓ

·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ ÂÈÛ‚ÔϤ· (·ıËÙÈ΋ ·ÓÔÛ›·). ŸÙ·Ó ¤Ó·˜

ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜

ÚÔÛ‚ÏËı›

·fi

οÔÈÔ

EÈÎ. 8.15 AÓÙÈÙÂÙ·ÓÈÎfi˜ ÔÚfi˜

·ÓÙÈÁfiÓÔ, Ë ÂÎ ÙˆÓ ˘ÛÙ¤ÚˆÓ ¯ÔÚ‹ÁËÛË ¤¯ÂÈ

ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘

ÓfiËÌ·.

·Ú·ÁˆÁ‹

°È·

‰ÂÓ ÙËÓ

·ÓÙÈۈ̿وÓ

ÌÂÛÔÏ·‚Ô‡Ó ÂÚ›Ô˘ ÙÚÂȘ Ë̤Ú˜, ¯ÚfiÓÔ˜ Ô ÔÔ›Ô˜ Â›Ó·È ÔχÙÈÌÔ˜, ·ÊÔ‡ ‹‰Ë ÙÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ ¤¯ÂÈ ‰È·Ù·Ú¿ÍÂÈ ÙËÓ ÔÌ·Ï‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡.

™ÙËÓ

ÂÚ›ÙˆÛË

·˘Ù‹

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È

ÔÚÔ›,

·Ú·Û΢¿ÛÌ·Ù·

Ô˘

ÂÚȤ¯Ô˘Ó

¤ÙÔÈÌ·

Ù·

EÈÎ. 8.16 OÚfi˜

178

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·

ÁÈ·

ÙËÓ

ηٷÔϤÌËÛË

ÙÔ˘

Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘. ¶·Ï·ÈfiÙÂÚ·, ›¯·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ÔÚÔ› Ì ¤ÙÔÈÌ· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Ù· ÔÔ›· ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó ·fi ÙÔ ·›Ì· ˙ÒÔ˘ Ô˘ ›¯Â ·ÓÔÛÔÔÈËı› Ì ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ. X·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Â›Ó·È ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙˆÓ ÔÚÒÓ ÁÈ· ÙÔÓ Ù¤Ù·ÓÔ Î·È ÙË ‰ÈÊıÂÚ›Ùȉ·. OÈ ÔÚÔ› ·˘ÙÔ› ÂÚÈ›¯·Ó ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· EÈÎ. 8.17 EÍ·ÓıÚˆÔÔÈË̤ӷ ÌÔÓÔÎψÓÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Ô˘ ‹Ù·Ó ÂȉÈο ÁÈ· ÙȘ ÙÔ͛Ә ÙÔ˘ ‚·ÎÙËÚ›Ô˘ ÙÔ˘ ÙÂÙ¿ÓÔ˘ ‹ Ù˘ ‰ÈÊıÂÚ›Ùȉ·˜ Î·È ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·Ó Û˘Ó‹ıˆ˜ ·fi ÙÔ ·›Ì· (·ÓÔÛÔÔÈË̤ӈÓ) ·ÏfiÁˆÓ. ™‹ÌÂÚ·, Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ ·˘Ù‹ ¤¯ÂÈ ÂÁηٷÏÂÈÊı›, ‰ÈfiÙÈ ‰È·ÈÛÙÒıËΠfiÙÈ Ë ¯ÔÚ‹ÁËÛË Ù¤ÙÔÈˆÓ ÔÚÒÓ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Û ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ·ÏÏÂÚÁ›·˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÚÔ˘Û›·˜ ˙ˆÈÎÒÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. T· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ˘‚ÚȉÈÎÒÓ ‹ ¯ÈÌ·ÈÚÈÎÒÓ Î·È “ÂÍ·ÓıÚˆÔÈË̤ӈӔ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Ì ÌÂıfi‰Ô˘˜ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜.

AÚ¯Èο ·Ú·Û΢¿ÛÙËÎ·Ó Ù· ¯ÈÌ·ÈÚÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·. A˘Ù¿ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙË ÌÂÙ·‚ÏËÙ‹ ÂÚÈÔ¯‹ ÙˆÓ ˙ˆÈÎÒÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ, ÛÙËÓ ÔÔ›· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Î·È Ë ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈ΋ ı¤ÛË ÚfiÛ‰ÂÛ˘ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘, Âӈ̤ÓË Ì ÙË ÛÙ·ıÂÚ‹ ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜ (EÈÎ 8.17).

MÂÚÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· fï˜ ·Ú¤ÌÂÓ·Ó ÁÈ·Ù› Ù· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ ‰È·ÙËÚÔ‡Û·Ó ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·ÌÈÓÔÍÈΤ˜ ·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜ Ù˘ ˙ˆÈ΋˜ ÚˆÙ½Ó˘. ŒÙÛÈ, ÙÔ ÂfiÌÂÓÔ ‚‹Ì· ‹Ù·Ó Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ÂÍ·ÓıÚˆÔÈËÌ¤ÓˆÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ.

A˘Ù¿ EÈÎ. 8.18 ¶·Ú·ÁˆÁ‹ ‰È‰‡Ó·ÌÔ˘ ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙÌ‹Ì·Ù· ·fi ÙȘ ÌÂÙ·‚ÏËÙ¤˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ ÙÔ˘ ˙ˆÈÎÔ‡ ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜, Ù· ÔÔ›· “ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È” Û ¤Ó· «ÛÎÂÏÂÙfi» ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜ (EÈÎ. 8.17). ŒÙÛÈ ÂÏ·¯ÈÛÙÔÔÈÂ›Ù·È Ë Èı·ÓfiÙËÙ· ¢·ÈÛıËÙÔÔ›ËÛ˘ Î·È ·ÓÔÛÔ·ÓÙ›‰Ú·Û˘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘.

TÔ ÂÓÙ˘ˆÛÈ·Îfi ÛÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ‰Ú¿ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ, Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ÌÔÓÔÎψÓÈο (‚Ï. ÛÙËÓ ÂfiÌÂÓË ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ), Â›Ó·È Ë ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ‹˜ ÙÔ˘˜ ÛÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ ηÚΛÓÔ˘ Î·È ÂӉ¯fiÌÂÓ· Û ÈÈΤ˜ ÌÔχÓÛÂȘ.

T¤ÏÔ˜, ‰È·Ì¤ÛÔ˘ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ ¤¯Ô˘Ó ·Ú·Û΢·ÛÙ› ‰È‰‡Ó·Ì· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·. T· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ ¤¯Ô˘Ó ‰ÈÏ‹ ÂÍÂȉ›Î¢ÛË. ¶.¯. ÙÔ ¤Ó· ÌÂÙ·‚ÏËÙfi ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓÔ A Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ÌÂÙ·‚ÏËÙfi ÙÌ‹Ì· ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓÔ B (EÈÎ. 8.18). ŒÙÛÈ Ù· A Î·È B ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¤ÏıÔ˘Ó Û Ôχ ÌÈÎÚ‹ ·fiÛÙ·ÛË Î·È Ó· ·ÏÏËÏÔÂȉڿÛÔ˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜.

EÈÎ.8.19 MÔÓÔÎψÓÈÎfi ·Óٛۈ̷

179

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

T· ÌÔÓÔÎψÓÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· °ÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ Ë Â›ÛÔ‰Ô˜ ÂÓfi˜ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘ ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Á›ÓÂÙ·È ·ÈÙ›· ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÂÓfi˜ ÂÙÂÚÔÁÂÓÔ‡˜

ÏËı˘ÛÌÔ‡

·ÓÙÈۈ̿وÓ

Ô˘

·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ ·fi ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ (·ÓÙÈÁÔÓÈÎÔ›

ηıÔÚÈÛÙ¤˜).

A˘Ù¿

·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·

ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È

·fi

ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú·

ηÈ

ÔÏ˘ÎψÓÈÎÒÓ

·ÓÙÈۈ̿وÓ

Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ

·ÓÙÈÁfiÓÔ

Ù·

‰È·ÊÔÚÂÙÈο

‰È·ÊÔÚÂÙÈο

·ÔÙÂÏÔ‡Ó

ÌÈ·

ÔÌ¿‰·

·¤Ó·ÓÙÈ

(·ÓÙÈ-ÔÚfi˜

BÛÙÔ

ÔÏ˘ÎψÓÈÎÒÓ

·ÓÙÈۈ̿وÓ).

MÔÚԇ̠fï˜ Ó· ·ÔÌÔÓÒÛÔ˘Ì ¤Ó· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ Ù‡Ô ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜ ·fi ÙÔ ‰Â‰Ô̤ÓÔ ÏËı˘ÛÌfi ·ÓÙÈۈ̿وÓ. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÔÈ Kohler Î·È Milstein ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ͯˆÚ›ÛÔ˘Ó Ù· ‰È·ÊÔÚÂÙÈο B-ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú· Î·È Ó· Ù· ηÏÏÈÂÚÁ‹ÛÔ˘Ó Û ıÚÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi. ŒÙÛÈ ¿ÊËÛ·Ó Î¿ı ·ÔÌÔӈ̤ÓÔ ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·ÚÔ Ó· ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÙ›, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ¤Ó·Ó ÎÏÒÓÔ ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ Ô˘ ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÙÔ ›‰ÈÔ ·Óٛۈ̷. M ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ·fi οı ÎÏÒÓÔ ‹Ú·Ó ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Ô˘ ·Ó·ÁÓÒÚÈ˙·Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÓÙÈÁÔÓÈÎfi ηıÔÚÈÛÙ‹ Î·È Ù· ÔÓfiÌ·Û·Ó ÌÔÓÔÎψÓÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·.

TÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Úfi‚ÏËÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ·Ó ‹Ù·Ó fiÙÈ Ù· EÈÎ: 8.20 ¶·Ú·ÁˆÁ‹ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú· ‰Â ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È Î·È ‰ÂÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È Û ΢ÙÙ·ÚÔηÏÏȤÚÁÂÈ·. °È· Ó· ÍÂÂÚ¿ÛÔ˘Ó ·˘Ùfi ÙÔ Úfi‚ÏËÌ·, ‰ËÌÈÔ‡ÚÁËÛ·Ó, ÙÔ 1975, ˘‚ÚȉÈο ·ÙÙ·Ú· ·fi Û‡ÓÙËÍË ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ Ì ηÚÎÈÓÈο ·ÙÙ·Ú· Ì˘ÂÏÒÌ·ÙÔ˜. ŒÙÛÈ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ÊÙÈ¿ÍÔ˘Ó “·ı¿Ó·ÙË” ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ÛÂÈÚ¿ Ù¤ÙÔÈˆÓ ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ. H ÌÂÁ¿ÏË ·˘Ù‹ ÂÈÙ˘¯›· ÙÔ‡˜ ¯¿ÚÈÛÂ, ÙÔ 1984, ÙÔ NfiÌÂÏ I·ÙÚÈ΋˜. M ηٿÏÏËϘ ·Ú·ÈÒÛÂȘ ¤Ù˘¯·Ó ÙËÓ ·ÔÌfiÓˆÛË ÙˆÓ ˘‚ÚȉÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ, ‰ËÏ·‰‹ ¤Ó· ˘‚ÚȉÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ Û οı ‰ÔÎÈÌ·ÛÙÈÎfi ۈϋӷ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ì ηÏÏȤÚÁÂÈ· οı ˘‚ÚȉÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ¤Ù˘¯·Ó ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ΢ÙÙ·ÚÈÎÔ‡ ÎÏÒÓÔ˘ Î·È ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Û ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÔ‡ ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜ (EÈÎ. 8.20).

OÈ ·ÓÔÛÔ-·Ó·Ï‡ÛÂȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È: — ™ÙÔÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi Ù˘ ÔÌ¿‰·˜ ·›Ì·ÙÔ˜.

— ™ÙË Ì¤ÙÚËÛË ÔÛfiÙËÙ·˜ ‰È¿ÊÔÚˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ΢ÎÏÔÊÔÚÔ‡Ó ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ì·˜. E˘Ú‡Ù·ÙË ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ ¤¯Ô˘Ó ÛÙË Ì¤ÙÚËÛË ÙˆÓ ÂÈ¤‰ˆÓ ÙˆÓ ÔÚÌÔÓÒÓ, .¯. ¯ÔÚȷ΋˜ ÁÔÓ·‰ÔÙÚÔ›Ó˘ (‰È¿ÁÓˆÛË ÂÁ΢ÌÔÛ‡Ó˘, ̤ÙÚËÛË Î·ÚÎÈÓÈÎÒÓ ‰ÂÈÎÙÒÓ).

— ™ÙÔÓ ¤ÏÂÁ¯Ô ÂӉ¯fiÌÂÓ˘ ÌfiÏ˘ÓÛ˘ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ·fi ÈÔ‡˜, ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ‹ ¿ÏÏÔ˘˜ ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜. H ·Ú¯È΋ Ù¯ÓÈ΋ ÂϤÁ¯Ô˘ ÊÔÚ¤ˆÓ ÙÔ˘ HIV (AIDS) ‚·Û›ÛÙËΠ۠·ÓÔÛÔ-·Ó·Ï‡ÛÂȘ.

180

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

EI¢H ANO™OANA§Y™EøN O fiÚÔ˜ Ú·‰ÈÔ·ÓÔÛÔ·Ó¿Ï˘ÛË ÚˆÙÔ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËΠÁÈ· Ó· I* I*Ab ÂÚÈÁÚ¿„ÂÈ ÙËÓ ·Ú¯È΋ ÌÂıÔ‰ÔÏÔÁ›· ̤ÙÚËÛ˘ Ù˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ÛÙÔ ·›Ì· Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ·: ·. “ͤÓ˘” ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Ô˘ ÂÚÈ›¯Â Ú·‰ÈÂÓÂÚÁfi ÈÒ‰ÈÔ (131I) Î·È ‚. ÙÔ˘ ·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜ Ù˘ ÔÚÌfiÓ˘. ŸÛÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË + Ab + I* + I Â›Ó·È Ë ÔÛfiÙËÙ· Ù˘ ÛËÌ·Ṳ̂Ó˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Ô˘ ¤¯ÂÈ ‰ÂÛÌ¢Ù› ÛÙÔ I Ab ·Óٛۈ̷, ÙfiÛÔ ÌÈÎÚfiÙÂÚË ı· Â›Ó·È I Ë ÔÛfiÙËÙ· Ù˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ (·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙÈ΋ ‰È·‰Èηۛ·). ™‹ÌÂÚ·, ÁÈ· Ú·ÎÙÈÎÔ‡˜ ΢ڛˆ˜ ÏfiÁÔ˘˜, ˘¿Ú¯ÂÈ ÌÈ· Ù¿ÛË ·ÓÙÈηٿÛÙ·Û˘ ÙˆÓ Ú·‰ÈÂÓÂÚÁÒÓ ÌÔÚ›ˆÓ Ì ¿ÏÏ· Ô˘ ÊıÔÚ›˙Ô˘Ó ‹ ʈÛÊÔÚ›˙Ô˘Ó. OÈ ·Ó·Ï‡ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ϤÁÔÓÙ·È ·ÓÔÛԷӷχÛÂȘ ÊıÔÚÈÛÌÔ‡ (FIA) ‹ ¯ËÌÂÈÔʈÛÊÔÚÈÛÌÔ‡ (CLIA). ™ÙȘ ·ÓÔÛÔ-·Ó·Ï‡ÛÂȘ ELISA Á›ÓÂÙ·È ÔÛÔÙÈÎfi˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘. ŒÛÙˆ fiÙÈ ı¤ÏÔ˘Ì ӷ ÌÂÙÚ‹ÛÔ˘Ì ÌÈ· ÚˆÙ½ÓË (ÔÚÌfiÓË) ÛÙÔ ·›Ì·. T· ‚‹Ì·Ù· Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıԇ̠›ӷÈ: ·) “¶ÚÔÛÎÔÏÏ¿Ì” ¤Ó· ·Óٛۈ̷ Û Á˘¿ÏÈÓÔ ÙÚ˘‚Ï›Ô Petri (·ÎÈÓËÙÔÔ›ËÛË). ‚) ¶ÚÔÛı¤ÙÔ˘ÌÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÔÛfiÙËÙ· ·›Ì·ÙÔ˜ ÛÙÔ ÙÚ˘‚Ï›Ô. H ÚˆÙ½ÓË ı· ‰Âı› Ì ÙÔ ·ÎÈÓËÙÔÔÈË̤ÓÔ ·Óٛۈ̷. Á) ¶ÚÔÛı¤ÙÔ˘ÌÂ Ó¤Ô ·Óٛۈ̷ Û˘Ó‰Â‰Â̤ÓÔ Ì ¤Ó˙˘ÌÔ. ‰) AÊÔ‡ ·Ê‹ÛÔ˘Ì ӷ ‰Âı› ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ·Óٛۈ̷ ¿Óˆ ÛÙÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ, ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ì ˘fiÛÙڈ̷ (Ô˘Û›· ‰Â›ÎÙË) ÁÈ· ÙÔ ¤Ó˙˘ÌÔ. TÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ηٷχÂÈ ÌÈ· ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ·Ú¿ÁÂÙ·È ¯ÚÒÌ· ‹ ʈ˜ (¯ËÌÂÈÔʈٷ‡ÁÂÈ·). TfiÛÔ ÙÔ ¯ÚÒÌ· fiÛÔ Î·È ÙÔ Êˆ˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÌÂÙÚËıÔ‡Ó ÔÛÔÙÈο. ŸÛÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ¯ÚÒÌ· ‹ ʈ˜ ·Ú¿ÁÂÙ·È, ÙfiÛÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ÔÛfiÙËÙ· ·fi ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ·Óٛۈ̷ ¤¯ÂÈ ‰Âı› ¿Óˆ ÛÙÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ, ¿Ú· EÈÎ. 8.21 AÓ›¯Ó¢ÛË ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘ Ì ÙfiÛÔ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙÔ ‰Â›ÁÌ· (EÈÎ. 8.21).

ELISA

EÊ·ÚÌÔÁ¤˜ ÙˆÓ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ. H ·Ó·Î¿Ï˘„Ë Ù˘ Ù¯ÓÈ΋˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ ¤‰ˆÛ Ӥ· ÒıËÛË ÛÙȘ ÂÚ¢ÓËÙÈΤ˜ Î·È ÎÏÈÓÈΤ˜ ‰ÔÎÈ̤˜. T· ÌÔÓÔÎψÓÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ÌfiÚÈ··ÓȯÓÂ˘Ù¤˜. H ¯Ú‹ÛË ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ ÂÈÙÚ¤ÂÈ ÙËÓ ÔÈÔÙÈ΋ ‹ ÙËÓ ÔÛÔÙÈ΋ ·Ó›¯Ó¢ÛË ‰È·ÊfiÚˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÂ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο ˘ÁÚ¿ (·›Ì·, Ô‡Ú· ÎÙÏ.). ŒÙÛÈ Ë ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜ Û ‰È·ÁÓˆÛÙÈΤ˜ ·Ó·Ï‡ÛÂȘ, ÙȘ ·ÓÔÛԷӷχÛÂȘ, Û˘Ó¯Ҙ ‰È¢ڇÓÂÙ·È. M ÙÔÓ fiÚÔ ·ÓÔÛÔ-·Ó·Ï‡ÛÂȘ ÂÓÓÔԇ̠‰È·ÁÓˆÛÙÈΤ˜ ·Ó·Ï‡ÛÂȘ Ô˘ ÛÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓË ‰Ú¿ÛË ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘·ÓÙÈÛÒÌ·ÙÔ˜.

OÈ ÈÔ Û˘ÓËıÈṲ̂Ó˜ ·ÓÔÛÔ-·Ó·Ï‡ÛÂȘ Â›Ó·È Ë Ú·‰ÈÔ·ÓÔÛÔ·Ó¿Ï˘ÛË (RIA) Î·È Ë ÂÓ˙˘ÌÔ-·ÓÔÛÔÛ‡Ó‰ÂÙË ·Ó¿Ï˘ÛË (ELISA).

T·

ÌÔÓÔÎψÓÈο

·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·,

ÂÎÙfi˜

·fi

‰È·ÁÓˆÛÙÈο

̤۷,

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ·ÎfiÌË:

°È· Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ ñ M ÔÈÔ ÙÚfiÔ ÌÔÚ› Ó· ·Ú·¯ı› ·ÓıÚÒÈÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA; ñ ¶ÔȘ ηÙËÁÔڛ˜ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ ÁÓˆÚ›˙ÂÙÂ. ñ ¶ÔÈ· Ë ¯ÚËÛÈÌfiÙËÙ· ÙˆÓ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ;

181

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

8.2. H ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ñ °È· ÙËÓ ·ÚÂÌfi‰ÈÛË Ù˘ ·fiÚÚȄ˘ ÌÔۯ‡̷ÙÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi.

A˘Ùfi ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ì ÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ¤¯ÂÈ ·Ó·Ù‡ÍÂÈ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÌÂÙ¿ ÙË ÌÂÙ·ÌfiÛ¯Â˘ÛË ÔÚÁ¿ÓÔ˘ Î·È ÙËÓ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛË ÙˆÓ T-ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ ÛÙË ÌÂÙ·ÌfiÛ¯Â˘ÛË Ì˘ÂÏÔ‡ ÙˆÓ ÔÛÙÒÓ. ñ ™ÙËÓ Ù¯ÓÈ΋ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA, Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ ÎÏÒÓˆÓ Î·È ÙÔÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ ÚˆÙ½Ó˘ ÌÂÙ¿ ·fi ËÏÂÎÙÚÔÊfiÚËÛË (Ì›ÁÌ·ÙÔ˜ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ). ñ °È· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ ηÚΛÓÔ˘. A˘Ùfi ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ì ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Î·È ¯Ú‹ÛË ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Û˘Ó‰Â‰ÂÌ¤ÓˆÓ Ì ÈÛ¯˘Ú¿ ·ÓÙÈηÚÎÈÓÈο Ê¿Ú̷η. T· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ·ÓÙÈÁfiÓ· Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌfiÓÔ Û ηÚÎÈÓÈο ·ٷÚÚ· (ηÚÎÈÓÈο ·ÓÙÈÁfiÓ·). ŒÙÛÈ fiÙ·Ó ¯ÔÚËÁËıÔ‡Ó ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi ·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó Ù· ηÚÎÈÓÈο °ONI¢IAKH £EPA¶EIA. OI ¶PøTE™ ¶PO™¶A£EIE™ TÔ 1980 ¤ÁÈÓÂ Ë ÚÒÙË ÚÔÛ¿ıÂÈ· ÁÔÓȉȷ΋˜

·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙË Û˘ÛÛÒÚ¢ÛË ‰ÂÛÔ͢-ATP Ô˘

ıÂÚ·›·˜ ·fi ÙÔ M. Cline Û ‰‡Ô ·È‰È¿ Ô˘

ÚÔηÏ› ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ T-ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ, ¿Ú·

¤·Û¯·Ó

Î·È ÙËÓ ·‰Ú·ÓÔÔ›ËÛË ÙˆÓ B-ÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ, ÌÂ

·fi

‚-ı·Ï·ÛÛ·ÈÌ›·.

¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜

ÙËÓ

O

ÂÚ¢ÓËÙ‹˜

Ù¯ÓÔÏÔÁ›·

ÙÔ˘

·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ÌÂÙ¤ÊÂÚÂ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο ÁÔÓ›‰È·

ÛÂ

·ÙÙ·Ú·

Ì˘ÂÏÔ‡

ÙˆÓ

ÔÛÙÒÓ.

H

ÚÔÛ¿ıÂÈ· fï˜ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÈÙ˘¯‹˜.

·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·

Ó·

›ӷÈ

·‰‡Ó·ÙË

Ë

·Ú·ÁˆÁ‹

·ÓÙÈۈ̿وÓ. ™ÙËÓ

ÂÚ›ÙˆÛË

Ù˘

ÌÈÎÚ‹˜

Ashanti

ÙÔ

ÎψÓÔÔÈË̤ÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ, Ô˘ ·Ú¿ÁÂÈ ÙÔ ¤Ó˙˘ÌÔ

™ÙȘ 14 ™ÂÙÂÌ‚Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 1990 ¤ÁÈÓÂ Ë ÚÒÙË

ADA, ÌÂٷʤÚıËΠ·fi ÙËÓ ÔÌ¿‰· ÙˆÓ W.F.

ÂÙ˘¯Ë̤ÓË ÚÔÛ¿ıÂÈ· ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜, ÛÂ

Anderson,

¤Ó· ÌÈÎÚfi ÎÔÚ›ÙÛÈ ËÏÈΛ·˜ 4 ÂÙÒÓ, ÙËÓ Ashanti

ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú·, Ù· ÔÔ›· ›¯·Ó ÚÔËÁÔ˘Ì¤Óˆ˜

Dasilva,

M.

Blaese

Ô˘

ηÈ

K.

Culver

ÛÂ

·Ê·ÈÚÂı› ·fi ÙÔÓ

¤·Û¯Â ·fi ÌÈ·

ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi

Ù˘.

ÔÍ›·

MÂÙ¿

·fi

ÌÔÚÊ‹

Û˘Ó‰˘·Ṳ̂Ó˘

ηÏÏȤÚÁÂÈ·, ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú· Ô˘ Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó

ADA

ÌÂÙ·ÌÔۯ‡ıËÎ·Ó ÛÙË

ÌÈÎÚ‹.

H

·Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ ADA ›¯Â ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó·

ÂÚÈÔÚÈÛÙÔ‡Ó

·ÈÛıËÙ¿

Ù·

Û˘ÌÙÒÌ·Ù· ·

Ó

Ô

Û

Ù˘ Ô

-

·ÓÂ¿ÚÎÂÈ·˜. ·ÓÔÛÔ·ÓÂ¿ÚÎÂÈ·˜

EÈÎ. 8.22 AÙÔÌ· Ô˘ ¿Û¯Ô˘Ó ·fi Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓË ·ÓÔÛÔ·ÓÂ¿ÚÎÂÈ·

H Ù·ÎÙ¿

(SCID), ·Ûı¤ÓÂÈ·˜

Â·Ó¿ÏË„Ë

Ù˘ ıÂÚ·›·˜ ·Ó¿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù·

ÔÊÂÈÏfiÌÂÓ˘ ÛÙËÓ ¤ÏÏÂÈ„Ë ÙÔ˘ ÂÓ˙‡ÌÔ˘ ··ÌÈÓ¿ÛË

‹Ù·Ó ··Ú·›ÙËÙË, ÂÂȉ‹ Ù· ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú· ¤¯Ô˘Ó

Ù˘ ·‰ÂÓÔÛ›Ó˘ (ADA).

ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË

‰È¿ÚÎÂÈ·

˙ˆ‹˜.

™ÙË

Û˘Ó¤¯ÂÈ·

¤Ó·

‰È·ÈÛÙÒıËΠfiÙÈ Ù· ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ӷ ‚ÂÏÙȈ̤ӷ

˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ·˘ÙÔÛˆÌÈÎfi ÁÔÓ›‰ÈÔ Î·È ¤¯ÂÈ ˆ˜

ÁÂÓÂÙÈο ·ÙÙ·Ú· ˘ÂÚÙÂÚÔ‡Ó Î·Ù¿ Ôχ ÙˆÓ

H

¤ÏÏÂÈ„Ë

Ù˘

ADA

ÔÊ›ÏÂÙ·È

ÛÂ

182

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

·ÙÙ·Ú·.

MÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë ÙÔ˘ ÌÂÙ·Û¯ËÌ·ÙÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ, fiÔ˘ ¤Ó· ÁÔÓ›‰ÈÔ ·fi ¤Ó· Û٤ϯԘ A ÌÔÚ› Ó· ÂÈÛ·¯ı› Î·È Ó· ÂÎÊÚ·ÛÙ› Û ¤Ó· ¿ÏÏÔ Û٤ϯԘ B, ÔÈ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ ˘¤ıÂÛ·Ó fiÙÈ ÔÈ ·ÓıÚÒÈÓ˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ıÂÚ·¢ÙÔ‡Ó Ì ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ. M¤¯ÚÈ ÚÈÓ Ï›Á· ¯ÚfiÓÈ· ·˘Ù‹ Ë ˘fiıÂÛË ·ÔÙÂÏÔ‡Û ·Ï¿ ¤Ó· ÛÂÓ¿ÚÈÔ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ Ê·ÓÙ·Û›·˜. ™ÙË ‰ÂηÂÙ›· ÙÔ˘ 1980, ÙÔ fiÓÂÈÚÔ ¿Ú¯ÈÛ ӷ Á›ÓÂÙ·È Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·, ηıÒ˜ Ӥ˜ Ù¯ÓÈΤ˜ ·ÔÌfiÓˆÛ˘ ÁÔÓȉ›ˆÓ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·Ó Î·È Ù· ¢ηڢˆÙÈο ME§§ONTIKH °ONI¢IAKH £EPA¶EIA °ENETIKøN ANøMA§IøN

¶›Ó. 8.4

AÛı¤ÓÂÈ·

™˘¯ÓfiÙËÙ·

K˘ÛÙÈ΋ ›ÓˆÛË

°ÔÓȉȷÎfi ÚÔ˚fiÓ

1/2.500 (K·˘Î¿ÛÈÔÈ)

K‡ÙÙ·Ú· ™Ùfi¯ÔÈ

CFTR

IÛÙÔ› Ó¢ÌfiÓˆÓ

¢˘ÛÙÚÔÊ›ÓË (Ì˘˜)

IÛÙÔ› Ì˘ÒÓ

M˘˚΋ ‰˘ÛÙÚÔÊ›· ÙÔ˘ Duchenne

1/10.000 (

OÈÎÔÁÂÓÂȷ΋ ˘ÂÚ¯ÔÏËÛÙÂÚÔÏ·ÈÌ›·

1/500

H·ÙÈÎfi˜ ‰¤ÎÙ˘ ÁÈ· ¯·ÌËÏ‹ ˘ÎÓfiÙËÙ· ÏÈÔÚˆÙ½Ó˘ (LDL)

H·ÙÔ·ÙÙ·Ú·

AÈÌÔÛÊ·ÈÚÈÓÔ¿ıÂȘ (ı·Ï·ÛÛ·ÈÌ›·)

1/600

AÈÌÔÛÊ·ÈÚ›ÓË

K‡ÙÙ·Ú· Ì˘ÂÏÔ‡ ÙˆÓ ÔÛÙÒÓ

AÈÌÔÚÚÔÊÈÏ›·

™Ô‚·Ú‹ Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓË ·ÓÔÛÔ-·ÓÂ¿ÚÎÂÈ· (SCID)

)

A 1/10.000 (

)

VIII ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ ‹Í˘ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜

IÓÔ‚Ï¿ÛÙ˜ ‹ Ë·ÙÔ·ÙÙ·Ú·

B 1/20.000 (

)

IV ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ ‹Í˘ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜

IÓÔ‚Ï¿ÛÙ˜ ‹ Ë·ÙÔ·ÙÙ·Ú·

A·ÌÈÓ¿ÛË Ù˘ ·‰ÂÓÔÛ›Ó˘ (ADA) ÛÙÔ 25% ÙˆÓ ·ÛıÂÓÒÓ

M˘ÂÏfi˜ ÙˆÓ ÔÛÙÒÓ ‹ T-ÏÂÌÊÔ·ÙÙ·Ú·

Ôχ Û¿ÓÈ·

Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ¤ÎÊÚ·Û˘ ÁÔÓȉ›ˆÓ ¿Ú¯ÈÛ·Ó Ó· ·ÔηχÙÔÓÙ·È.

H ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÙ·È ˆ˜ Ë ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÂÓfi˜ Ï‹ÚÔ˘˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎÔ‡ Î·È ÂÎÊÚ·˙fiÌÂÓÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘ Û ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ-ÛÙfi¯Ô, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙË ÌfiÓÈÌË ‰ÈfiÚıˆÛË ÌÈ·˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. M ÙËÓ Â˘Ú‡ÙÂÚË ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ fiÚÔ˘, ÛÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Î·È ÔÈ ÂÚÈÙÒÛÂȘ

·ÓÙÈηٿÛÙ·Û˘

ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜

ÁÔÓȉ›Ô˘

·fi

Û˘ÓıÂÙÈο

ÔÏÈÁÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· ηıÒ˜ Î·È Ë ÌÂÙ·ÏÏ·ÍÔÁ¤ÓÂÛË ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ı¤ÛË. ¢È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ‰‡Ô Ù‡Ô˘˜ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ Ù‡Ô ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ-ÛÙfi¯ˆÓ: ÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÙˆÓ ÛˆÌ·ÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ Î·È ÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÙˆÓ ÁÂÓÓËÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ‹ ÙÔ˘ ˙˘ÁˆÙÔ‡.

°ÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ۈ̷ÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ M ÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÌÔÚ› Ó· ‚ÂÏÙȈı› Û ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ‚·ıÌfi Ô Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˜ ÂÓfi˜ ·ÙfiÌÔ˘ ÙÔ ÔÔ›Ô ¿Û¯ÂÈ ·fi οÔÈ· ÁÂÓÂÙÈ΋ ·Ûı¤ÓÂÈ·.

183

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

XÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È In vivo: M¤Û· Û ˙ˆÓÙ·Ófi

΢ڛˆ˜

Û‡ÛÙËÌ·.

  È Ï ˘ ı Ô ‡ Ó

In vitro: M¤Û· ÛÂ

 Ú Ô ‚ Ï ‹ Ì · Ù ·

‰ÔÎÈÌ·ÛÙÈÎfi ۈϋӷ, ÛÙÔ

ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ

ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ (·ÓÙ›ıÂÙÔ ÙÔ˘ in

Û Â›Â‰Ô ·ÙfiÌÔ˘,

vivo).

·ÏÏ¿ fi¯È Û Â›‰Ô

ÁÈ·

·ÔÁfiÓˆÓ.

XÂÈÚÔ˘ÚÁÈ΋ ·Ê·›ÚÂÛË ÙÔ˘ ·ÚÈÛÙÂÚÔ‡ Ë·ÙÈÎÔ‡

Ó·

EÓۈ̿وÛË ÙÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘

H

¶˘Ï·›· ÊϤ‚·

ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏ› χÛË ÁÈ· fiϘ ÙȘ °ÔÓ›‰ÈÔ

ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ‰È·Ù·Ú·¯¤˜, ·ÏÏ¿ ÁÈ’ ·˘Ù¤˜ Ô˘ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ¤Ó·

ÌÂÙ·ÏÏ·Á̤ÓÔ

ÁÔÓ›‰ÈÔ

(ÌÔÓÔÁÔÓȉȷΤ˜).

PÂÙÚÔ˚fi˜

H

ÏÂÈÔÓfiÙËÙ· ÙˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ, ÔÈ Ôԛ˜ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ÔÏ˘·Ú·ÁÔÓÙÈ΋ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ· Î·È ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈΤ˜ ·Ù˘›Â˜, ‰ÂÓ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙ› Ì ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÏ˘ÏÔÎfiÙËÙ¿˜ ÙÔ˘˜. AÎfiÌË, Ë ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· Ê·›ÓÂÙ·È fiÙÈ ÌÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË Â›ÎÙËÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ, fiˆ˜ Ô Î·ÚΛÓÔ˜ Î·È Èı·ÓÒ˜ ÙÔ AIDS.

IÛÙÔηÏÏȤÚÁÂÈ· H·ÙÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ

EÈÎ. 8.23 ™Ù¿‰È· Ù˘ ex vivo ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜

™ÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ÊÔÚ›˜ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÔÈ ÈÔ› (ÚÂÙÚÔ˚Ô›, ·‰ÂÓÔ˚Ô›, ÂÚËÙÔ˚Ô›). AÎfiÌË, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È Ê˘ÛÈΤ˜ ̤ıÔ‰ÔÈ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜, fiˆ˜ Ë ËÏÂÎÙÚÔfiÚˆÛË, Ë ÌÈÎÚÔ¤ÓÂÛË Î·È Ô ‚ÔÌ‚·Ú‰ÈÛÌfi˜ ۈ̷Ùȉ›ˆÓ.

OÈ ÛÙÚ·ÙËÁÈΤ˜ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙË ÛˆÌ·ÙÈ΋ ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· Â›Ó·È Ë ex vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·, Ë in vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· Î·È Ë ıÂÚ·›· ÌÂ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈΤ˜ ·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜. ·) Ex vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·: XÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ·Ú¯¤ÁÔÓ· ·ÙÙ·Ú· ·fi ÙÔ Ì˘ÂÏfi ÙˆÓ ÔÛÙÒÓ ‹ ÂÈıËÏȷο ·ÙÙ·Ú·

ÙÔ˘

‰¤ÚÌ·ÙÔ˜.

H

ÌÂÙ·ÊÔÚ¿

ÙˆÓ

ÂÈı˘ÌËÙÒÓ Á Ô Ó È ‰ › ˆ Ó Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È Ì ÚÂÙÚÔ˚Ô‡˜. T· ÁÔÓ›‰È·

·˘Ù¿

ÂÓۈ̷ÙÒÓÔÓÙ·È ÛÙÔ ÁÔÓȉ›ˆÌ· ÙˆÓ Î ˘ Ù Ù ¿ Ú ˆ Ó ÍÂÓÈÛÙÒÓ, Ù· ÔÔ›· ˘Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·È

ÛÂ

Á Ô Ó È ‰ È · Î ‹ ÂȉÈfiÚıˆÛË. Û˘Ó¤¯ÂÈ·,

™ÙË Ù·

Î ‡ Ù Ù · Ú · ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÛÂ

EÈÎ. 8.24 In vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·

184

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

KAPKINO™ KAI °ONI¢IAKH £EPA¶EIA O ÙÔÈÎfi˜ ηÚΛÓÔ˜ Â›Ó·È ıÂÚ·‡ÛÈÌÔ˜. AÓÙ›ıÂÙ·, Ô ÌÂÙ·ÛÙ·ÙÈÎfi˜ ηÚΛÓÔ˜ Â›Ó·È ·˘Ùfi˜ Ô˘ ¢ı‡ÓÂÙ·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ı·Ó¿ÙÔ˘˜. H ·Ú·‰ÔÛȷ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ ıÂÚ·›·˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Â›Ó·È Ë ¯ËÌÂÈÔıÂÚ·›·. XËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· Ó· ηٷÛÙÚ¤„Ô˘Ó Ù· ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ‰È·ÈÚÔ‡ÓÙ·È ·ÚÂÌ‚·›ÓÔÓÙ·˜ ÛÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹˜ ÙÔ˘ DNA Î·È Ù˘ ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛ˘. OÈ ¯ËÌÈΤ˜ fï˜ ·˘Ù¤˜ Ô˘Û›Â˜ ηٷÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó Î·È Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο ‰È·ÈÚÔ‡ÌÂÓ· ·ÙÙ·Ú·, fiˆ˜ ÙÔ˘ ÂÚ˘ıÚÔ‡

Ì˘ÂÏÔ‡.

XÚÂÈ·˙fiÌ·ÛÙÂ

ÏÔÈfiÓ

¤Ó·Ó

ÂÈÏÂÎÙÈÎfi

ÙÚfiÔ

ηٷÛÙÚÔÊ‹˜ ‰È·ÈÚÔ‡ÌÂÓˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. T· ÂÈÚ¿Ì·Ù· ÙÔ˘ Bookstein Î·È ÙˆÓ Û˘ÓÂÚÁ·ÙÒÓ ÙÔ˘ (1990) ¤ıÂÛ·Ó ÙȘ ‚¿ÛÂȘ ÁÈ· ÌÈ· ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÙÔ˘ ÌÂÙ·ÛÙ·ÙÈÎÔ‡ ηÚΛÓÔ˘.

MÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë ÙˆÓ ÔÁÎÔηٷÛÙ·ÏÙÈÎÒÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ (KÂÊ. 6.5), ÔÏÏÔ› ›ÛÙ¢·Ó fiÙÈ Ô Î·ÚΛÓÔ˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ıÂÚ·¢Ù› Ì ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÛÙ· ηÚÎÈÓÈο ·ÙÙ·Ú·. TÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Úfi‚ÏËÌ· fï˜ Ô˘ ¤ÚÂ ӷ ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙ› Â›Ó·È Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ Û fiÏ· Ù· ηÚÎÈÓÈο ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ‰È·ÛÎÔÚÈṲ̂ӷ ÛÙÔ ·ÓıÚÒÈÓÔ ÛÒÌ·. °È· ‰ÂηÂٛ˜ ÙÔ fiÓÂÈÚÔ ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌfiÓˆÓ ‹Ù·Ó Ë ÂÈÏÂÎÙÈ΋ ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ Î·ÚÎÈÓÈÎÒÓ Î·È fi¯È ÙˆÓ ˘ÁÂÈÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. Y¿Ú¯Ô˘Ó ‚¿ÛÈ̘ ÂÏ›‰Â˜ fiÙÈ ‚ÚÈÛÎfiÌ·ÛÙ Ôχ ÎÔÓÙ¿ Û’ ·˘Ùfi ÙÔ fiÓÂÈÚÔ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë Ù˘ ÔÌ¿‰·˜ ÙÔ˘ F. McCormick. A˘ÙÔ› ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ¤Ó· ÌÂÙ·ÏÏ·Á̤ÓÔ Û٤ϯԘ ·‰ÂÓÔ˚Ô‡ (ÎÔÈÓfi˜ Èfi˜ ÙÔ˘ ÎÚ˘ÔÏÔÁ‹Ì·ÙÔ˜)

ηٿÊÂÚ·Ó

Ó·

ηٷÛÙÚ¤„Ô˘Ó

ÔÏÏÔ‡˜

Ù‡Ô˘˜

ηÚÎÈÓÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ, ¯ˆÚ›˜ ηÌÈ¿ Â›ÙˆÛË ÛÙ· Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο ·ÙÙ·Ú· ηÏÏȤÚÁÂÈ· Î·È ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ·ÛıÂÓ‹ (EÈÎ. 8.23). ‚) In vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·: °›ÓÂÙ·È Î·Ù¢ı›·Ó ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ ÙÔ˘ ÛˆÛÙÔ‡ ÁÔÓȉ›Ô˘ ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ·ÙÙ·Ú·-ÛÙfi¯Ô˘˜ ÙÔ˘ ·ÛıÂÓ‹. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ÔÈ ÊÔÚ›˜ Â›Ó·È Û¯Â‰È·Ṳ̂ÓÔÈ ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· Ó· ÂÈÛ¿ÁÔÓÙ·È ÁÔÓ›‰È· Ô˘ ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ˆ˜ Â͈¯ÚˆÌÔÛˆÌÈο ÛÙÔȯ›· (ÂÈÛÒÌ·Ù·) Î·È ÂÎÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Û ˘„ËÏ¿ Â›‰·. ø˜ ÊÔÚ›˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÔÈ ·‰ÂÓÔ˚Ô›, Ô˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘˜ ÈÛÙÔ‡˜ (΢ڛˆ˜ ÙˆÓ Ó¢ÌfiÓˆÓ) Î·È ¤¯Ô˘Ó ÌÈÎÚ‹ ·ıÔÁ¤ÓÂÈ·. ¶ÚfiÛÊ·Ù· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈ‹ıËÎÂ Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÁÂÓÂÙÈο ·Ó·Û˘Ó‰˘·ÛÌ¤ÓˆÓ ·‰ÂÓÔ˚ÒÓ Ô˘ ‰ÂÓ Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ÍÂÓÈÛÙ¤˜ ÙÔ˘˜. ™ÙËÓ in vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· (EÈÎ. 8.24) Ù· ÌÂÙ·ÊÂÚfiÌÂÓ· ÁÔÓ›‰È·, ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÂÓۈ̷ÙÒÓÔÓÙ·È Û ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, Â›Ó·È ·ÛÙ·ı‹ Î·È ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÙÔ ÚˆÙÂ˚ÓÈÎfi ÚÔ˚fiÓ ·ÚÔ‰Èο, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ë ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜ Ó· Â›Ó·È Ôχ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓË. E›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ˆÛÙfiÛÔ fiÙÈ Ì ÙËÓ in vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ı· Â›Ó·È ÌÂÏÏÔÓÙÈο ‰˘Ó·Ù‹ Ë Î·Ù·ÔϤÌËÛË Î·ÚÎÈÓÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. Á) £ÂÚ·›· ÌÂ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈΤ˜ ·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜ – ·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜ Ô˘ ÂÌÔ‰›˙Ô˘Ó ÙËÓ Îˆ‰ÈÎÔÔ›ËÛË: H ıÂÚ·›· ·˘Ù‹ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Ì ÛÙfi¯Ô Ó· ÂÌÔ‰›ÛÂÈ ‹ ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ Ó· ÌÂÈÒÛÂÈ ÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÂÓfi˜ ÁÔÓȉ›Ô˘. O ÛÙfi¯Ô˜ ÛÙËÓ

ÂÚ›ÙˆÛË

·˘Ù‹

›ӷÈ

Ë

ÂÈÛ·ÁˆÁ‹

ÌÈ·˜

·ÏÏËÏÔ˘¯›·˜

RNA

185

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋˜ Ì ¤Ó· mRNA (‹ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘). ™ÎÔfi˜ Â›Ó·È Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ‰›ÎψÓÔ ˘‚Ú›‰ÈÔ Î·È Ó· ÂÌÔ‰ÈÛÙ› Ë ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ÙÔ˘ ÌËӇ̷ÙÔ˜.

H ıÂÚ·›· ÌÂ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈο ÌfiÚÈ· ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ ÌÂÁ¿Ï· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙËÓ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ Ù˘. (¶Ò˜ ı· Á›ÓÂÈ Ë ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÏËÚÔÊÔÚÈ·ÎÔ‡ ÌÔÚ›Ô˘ ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· ÛÙfi¯Ô˘˜; ¶Ò˜ ı· ·Ú¤Ì‚Ô˘Ì ÛÙË ‰Â˘ÙÂÚÔÙ·Á‹ ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ mRNA Ô˘ ÂËÚ¿˙ÂÈ ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ˘‚ÚȉÔÔ›ËÛ˘;) øÛÙfiÛÔ, ·˘Ù‹ Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ‹‰Ë ÁÈ· ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ·fi ÈÈΤ˜ ÌÔχÓÛÂȘ (·ÓÙÈÏËÚÔÊÔÚȷο ÌfiÚÈ· ηٿ ÙˆÓ ÈÈÎÒÓ RNA), ÂÓÒ Â›Ó·È Èı·Ó‹ Ë ¯Ú‹ÛË Ù˘ ÛÙË ıÂÚ·›· ÙÔ˘ ηÚΛÓÔ˘.

°ÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÁÂÓÓËÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ‹ ˙˘ÁˆÙÔ‡ H ÂÊ·ÚÌÔÁ‹ Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜ Û ¿ˆÚ· ÁÂÓÓËÙÈο ·ÙÙ·Ú· ‹ Á·Ì¤Ù˜

·ÔÙÂÏ›

Û‹ÌÂÚ·

·ÓÙÈΛÌÂÓÔ

¤ÓÙÔÓ˘

ÂÚ¢ÓËÙÈ΋˜

‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜, Ë ÔÔ›· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› Î·È ¤ÓÙÔÓÔ˘˜ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ‡˜.

E›Ó·È ȉȷ›ÙÂÚ· ÛËÌ·ÓÙÈÎfi Ó· ·ÓÙÈÏËÊıԇ̠fiÛÔ ÛÔ˘‰·›Â˜ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÔÈ Û˘Ó¤ÂȘ ÔÔÈ·Û‰‹ÔÙ ÌÂÙ·‚ÔÏ‹˜ ÛÙÔ DNA ÙˆÓ Á·ÌÂÙÒÓ. A˜ ÌËÓ Í¯ӿÌ fiÙÈ ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÌÂٷʤÚÔÓÙ·È ÛÙȘ ÂfiÌÂÓ˜ ÁÂÓȤ˜, Ì Èı·Ófi ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ·ÏÏ·Á‹ ÙÔ˘ ÁÔÓȉȷÎÔ‡ ‰˘Ó·ÌÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡ ÚÔ˜ ÙÔ Î·Ï‡ÙÂÚÔ ‹ ÙÔ ¯ÂÈÚfiÙÂÚÔ. TÔ Úfi‚ÏËÌ· ·˘Ùfi Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È ¿ÌÂÛ· Ì ÙË

°È· Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ ñ TÈ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ì ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·; ñ AӷʤÚÂÙ ٷ ›‰Ë Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ‰È·ÁÔÓȉȷÎÒÓ ˙ÒˆÓ Î·È Ê˘ÙÒÓ (KÂÊ. 9). ¶ÂÈÚ¿Ì·Ù· ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜ ÛÙÔ ˙˘ÁˆÙfi Á›ÓÔÓÙ·È ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ ÌfiÓÔ Û ˙˘ÁˆÙ¿ ÌÈÎÚÒÓ ıËÏ·ÛÙÈÎÒÓ. H ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ˙˘ÁˆÙÔ‡ ·ÔÙÂÏ› ÌÈ· ÔÏÏ¿ ˘ÔÛ¯fiÌÂÓË ÚÔÛ¤ÁÁÈÛË ÛÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ, fiˆ˜ Ù˘ ΢ÛÙÈ΋˜ ›ÓˆÛ˘ fiÔ˘ ÂËÚ¿˙ÔÓÙ·È ÔÏÏÔ› Î·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ› ÈÛÙÔ›, .¯.

Ó‡ÌÔÓ˜,

¿ÁÎÚ·˜,

¤ÓÙÂÚÔ,

fiÚÁ·Ó·

ÙÔ˘

·Ó··Ú·ÁˆÁÈÎÔ‡

Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. EÓÙÔ‡ÙÔȘ, ÂÁ΢ÌÔÓ› ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Î·È Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·Ú·Ì¤ÓÂÈ ÌÈ· ̤ıÔ‰Ô˜ ·Û·Ê‹˜ Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ·fi ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ·‚‚·ÈfiÙËÙ·.

H ÚfiÔ‰Ô˜ ÛÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ·ÏÏ¿ fi¯È ÙfiÛÔ ÁÚ‹ÁÔÚË fiÛÔ ÂÚÈ̤ӷÌÂ. TÔ Î‡ÚÈÔ Úfi‚ÏËÌ· Â›Ó·È Ë ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ·ÓÔÛÔÔÈËÙÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Î·È ÔÈ ÂÚÈÔÚÈÛÌÔ› ÛÙË ÁÔÓȉȷ΋ ¤ÎÊÚ·ÛË.

AÚ¯Èο

ÈÛÙ‡·ÌÂ

fiÙÈ

·Ûı¤ÓÂȘ

fiˆ˜

ÔÈ

ı·Ï·ÛÛ·È̛˜

ηÈ

Ë

‰ÚÂ·ÓÔ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ·Ó·ÈÌ›· ı· ÌÔÚÔ‡Û·Ó Â‡ÎÔÏ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙÔ‡Ó. A˘Ùfi fï˜ ·ԉ›¯ıËΠÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ ·‰‡Ó·ÙÔÓ, ·ÊÔ‡ Ë Ú‡ıÌÈÛË ÙÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘ Ù˘ ·ÈÌÔÛÊ·ÈÚ›Ó˘ Â›Ó·È Ôχ ÏÂÙ‹ Î·È ÔÈ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ ÂÚÈÔÚÈṲ̂Ó˜.

Afi Û˘Ó¤ÓÙ¢ÍË Ô˘ ·Ú·¯ÒÚËÛÂ Ô Î·ıËÁËÙ‹˜ BÈÔÏÔÁ›·˜ ¢Ú ºÒÙ˘ K·Ê¿ÙÔ˜ ÛÙÔ EæI§ON Ù˘ EÏ¢ıÂÚÔÙ ˘›·˜, 1998

186

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

8.3. H ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜

CAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGG ATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGC CTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAG — MÂϤÙË ·ÏÏËÏÔ˘¯ÈÒÓ Ô˘ GGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATC ¢È¿ÁÓˆÛË ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ Îˆ‰ÈÎÔÔÈÔ‡Ó ÚˆÙ½Ó˜.

AGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTA ·ÛıÂÓÂÈÒÓ — MÂϤÙË ·ÏÏËÏÔ˘¯ÈÒÓ Ô˘ Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È.

CAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGG — MÂϤÙË ·ÏÏËÏÔ˘¯ÈÒÓ Ì ATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGC Ú˘ıÌÈÛÙÈÎfi ÚfiÏÔ.

CTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAG GGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATC AGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTA KψÓÔÔ›ËÛË ÁÔÓȉ›ˆÓ ÁÈ· ÙË BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· CAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGG ATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGC CTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAG GGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATC AGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTA CAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGG — ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ ATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGC Ê˘ÏÔÁÂÓÂÙÈ΋˜ Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ·˜.

— §ÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÁÔÓȉ›ˆÓ.

CTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAG — °ÂÓÂÙÈ΋ ÏËı˘ÛÌÒÓ.

— ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜ GGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATC ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜.

AGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTA — ¢Ú¿ÛË Ê·Ú̿ΈÓ.

CAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGG ATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGCCTACAGGGATCAGC EÈÎ. 8.25 H ÛËÌ·Û›· Ù˘ ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛ˘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

H ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÛÙ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ÍÂΛÓËÛ ˆ˜ ηı·Ú¿ ÂÚ¢ÓËÙÈ΋ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·, ¯ˆÚ›˜ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÂÙ·È ÙÔ ÂӉ¯fiÌÂÓÔ ÔÔÈ·Û‰‹ÔÙ ÂÊ·ÚÌÔÁ‹˜ ÛÙË BÈÔÏÔÁ›· ‹ ÙËÓ I·ÙÚÈ΋. H ·ÓÙ›ÏË„Ë ·˘Ù‹ ¤¯ÂÈ ·ÏÏ¿ÍÂÈ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰ÂηÂÙ›·, ÂÓÒ ·Ú¿ÏÏËÏ· ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ· ÙÔÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi Ù˘ ı¤Û˘ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÛÙ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ¤¯ÂÈ ÂÂÎÙ·ı› Î·È ÛÙÔÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi Ù˘ ·ÏÏËÏÔ˘¯›·˜ ÙˆÓ ‚¿ÛÂˆÓ ÛÙ· ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ÁÔÓ›‰È·. ™‹ÌÂÚ· ·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ Ë ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÌÔÚ› Ó· ÚÔÛʤÚÂÈ ÔχÙÈ̘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Û ÔÏÏÔ‡˜ ÙÔÌ›˜ (EÈÎ. 8.25). °È·Ù› fï˜ Ë ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ·ԉ›¯ıËΠÙfiÛÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋; °ÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ÔÈ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ¤¯Ô˘Ó ÌÂÁ¿Ï˜ ÂÈÙÒÛÂȘ ÙfiÛÔ ÛÙ· ¿ÙÔÌ· fiÛÔ Î·È ÛÙÔ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈ·Îfi ·ÏÏ¿ Î·È ÎÔÈÓˆÓÈÎfi ÙÔ˘˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. I‰È·›ÙÂÚ· ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ Â›Ó·È ÔÈ ÂÈÙÒÛÂȘ ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó Ù· ·È‰È¿. T· ÁÂÓÂÙÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÌÂÏËÙ¤·. AÚΛ

°ONI¢IAKH XAPTO°PAºH™H, TA ¶PøTA BHMATA H ÁÔÓȉȷ΋ ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÚÈÓ ·fi ÙÔ 1950 ÂÚÈÔÚÈ˙fiÙ·Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ÛÙÔ X ¯ÚˆÌfiۈ̷. TÔ 1911, ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿, ¤Ó· ·ÓıÚÒÈÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ ¯·ÚÙÔÁÚ·Ê‹ıËΠÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷. TÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ ÁÈ· ÙËÓ ·¯ÚˆÌ·ÙÔ„›· Ê¿ÓËΠӷ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ· ÙÔ˘ X ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜. TfiÙÂ Ô ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi˜ ÙÚfiÔ˜ ÎÏËÚÔÓfiÌËÛ˘ ÌÈ·˜ Ê˘ÏÔÛ‡Ó‰ÂÙ˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ (X ¯ÚˆÌfiۈ̷) ‹ ÂÓfi˜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· Â¤ÙÚÂ ÙË “ÁÔÓȉȷ΋ ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË” ̤۷ ·fi ÙË ÌÂϤÙË ÙÔ˘ ÁÂÓ·ÏÔÁÈÎÔ‡ ‰¤ÓÙÚÔ˘. OÈ ·˘ÙÔÛˆÌÈΤ˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ ‹Ù·Ó fï˜ Ôχ ÈÔ ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÙÔ‡Ó. TÔ ÚÒÙÔ ·˘ÙÔÛˆÌÈÎfi ÁÔÓ›‰ÈÔ Ô˘ ÂÓÙÔ›ÛÙËΠÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ ‹Ù·Ó ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ ÁÈ· ÙËÓ ÔÌ¿‰· ·›Ì·ÙÔ˜ Duffy (·Ó¿ÏÔÁÔ Ì ٷ ·ÓÙÈÁfiÓ· A, B), Ô˘ ¯·ÚÙÔÁÚ·Ê‹ıËΠ·fi ÙÔÓ Donahue ÙÔ 1968. H ¤ÎÚËÍË ÛÙË ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ¤ÁÈÓ ÌÂÙ¿ ÙÔ 1978, ÔfiÙ ÁÓÒÚÈÛ·Ó ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ÚfiÔ‰Ô ÔÈ Ù¯ÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ηÈ

Ó· ÛÎÂÊÙԇ̠fiÙÈ Ù· ¿ÙÔÌ· Ô˘ Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘Á· ÁÈ· οÔÈ· ÌÔÚÊ‹ ·Ó·ÈÌ›·˜ ·Ó¤Ú¯ÔÓÙ·È ÌÂ Û˘ÓÙËÚËÙÈÎÔ‡˜ ˘ÔÏÔÁÈÛÌÔ‡˜ Û 240 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ·.

H ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ÁÈ·: ñ Ó· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙË Ê‡ÛË ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ, ñ Ó· ÚÔÛÂÁÁ›ÛÔ˘Ì ηχÙÂÚÔ˘˜ Î·È ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙÂÚÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ‹˜ ÙÔ˘˜, ñ Ó· ÚÔÛ‰ÈÔÚ›ÛÔ˘Ì Ò˜ ÌË ÁÂÓÂÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÚÔηϤÛÔ˘Ó ·ÚfiÌÔÈ· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Î·È ñ Ó· ÂÓÙÔ›ÛÔ˘Ì Ò˜ ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ·ÏÏËÏÂȉڿ Ì ٷ ÁÔÓ›‰È· ÁÈ· ÙÔÓ Î·ıÔÚÈÛÌfi ÙÔ˘ Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˘.

OÚÈṲ̂Ó˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÛËÌ·ÓÙÈÎÒÓ ‰ÔÌÈÎÒÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎÒÓ ·ÓˆÌ·ÏÈÒÓ (ÂÏÏ›„ÂȘ, ·Ó·ÛÙÚÔʤ˜ ‹ ‰ÈÏ·ÛÈ·ÛÌÔ›) Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·ÓȯÓ¢ıÔ‡Ó Ì ÌÈÎÚÔÛÎÔÈ΋ ·Ó¿Ï˘ÛË, ‰Â‰Ô̤ÓÔ˘ fiÙÈ ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó ÙÔ ÚfiÙ˘Ô ˙ˆÓÔÔ›ËÛ˘ Û ¤Ó· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·. øÛÙfiÛÔ ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙÔ DNA Â›Ó·È Ôχ ÌÈÎÚ¤˜, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·ÓȯÓ¢ıÔ‡Ó Ì ÙËÓ ·Ú·¿Óˆ Ù¯ÓÈ΋ Î·È ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ÌÔÚȷ΋ ·Ó¿Ï˘ÛË. A˘Ù¤˜ ÔÈ ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙÔ DNA Â›Ó·È ˘‡ı˘Ó˜ ÁÈ· ÔÏϤ˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ, fiˆ˜ ı·Ï·ÛÛ·È̛˜ Î·È ‰ÚÂ·ÓÔ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ·Ó·ÈÌ›·, ·ÏÏ¿ ÌÔÚ› Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó Î·È ÚԉȿıÂÛË ÁÈ· ηÚΛÓÔ ‹ „˘¯ÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ (.¯. Û¯È˙ÔÊÚ¤ÓÂÈ·).

187

188

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

ŒÙÛÈ Á›ÓÂÙ·È Ê·ÓÂÚ‹ Ë ·Ó¿ÁÎË ÂÓÙÔÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ Ô˘ ¢ı‡ÓÔÓÙ·È ÁÈ· ÙȘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ, ÁÈ·Ù› ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ı· ·ÔÙÂϤÛÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ‚‹Ì· ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ‹ ÙÔ˘˜ Î·È ı· ‰È¢ÎÔχÓÂÈ ÙËÓ ¤ÁηÈÚË A·

A

·

°ÓˆÚ›˙ÂȘ fiÙÈ H Û˘¯ÓfiÙËÙ· ·Ó·Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡ ÁÈ· ‰‡Ô B‚

B

‚

°Á ¢‰

° ¢

Á ‰

Û˘Ó‰Â‰Â̤Ó˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ ·Ó¿ÁÂÙ·È Û ¯·ÚÙÔÁÚ·ÊÈΤ˜ ÌÔÓ¿‰Â˜, Ù· centimorgans (cM); AÓ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ‰‡Ô ÁÔÓ›‰È· A Î·È B ‰È·¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÌÂ Û˘¯ÓfiÙËÙ· ÂȯȷÛÌÔ‡ 1%, ·˘Ù¿ ·¤¯Ô˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ 1 cM. TÔ 1 cM ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÂ Ê˘ÛÈ΋ ·fiÛÙ·ÛË 1 ÂηÙÔÌÌ˘Ú›Ô˘ ˙¢Á·ÚÈÒÓ ‚¿ÛÂˆÓ (bp).

A

A

·

·

B

B

‚

‚

° ¢

Á ‰

° ¢

Á

‰È¿ÁÓˆÛ‹ ÙÔ˘˜.

‰

Y¿Ú¯Ô˘Ó ‰‡Ô Ù‡ÔÈ A

B

A

B

·

‚

·

‚

A

B

A

B

¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎÒÓ ¯·ÚÙÒÓ, ÔÈ

A

B

·

·

A

‚

‚

B

° ¢

° ¢

Á ‰

Á

¯¿ÚÙ˜

Û‡Ó‰ÂÛ˘

ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ‹

ÁÂÓÂÙÈÎÔ›

¯¿ÚÙ˜ Î·È ÔÈ Ê˘ÛÈÎÔ› ¯¿ÚÙ˜.

‰

A

A

·

·

°

Á

°

Á

·

‚

B

‚

B

‚

¢

‰

¢

‰

·

‚

X¿ÚÙ˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Û‡Ó‰ÂÛ˘ ‹ ÁÂÓÂÙÈÎÔ› ¯¿ÚÙ˜ OÈ

ÁÂÓÂÙÈÎÔ›

¯¿ÚÙ˜

ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ Û¯ÂÙÈ΋ ı¤ÛË ÙˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ı¤ÛˆÓ

AÓ·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ӷ

EÈÎ. 8.26 XÈ·ÛÌ·Ù˘›· A,B / °, ¢

EÈÎ. 8.27 ¢ÈÏ‹ ¯È·ÛÌ·Ù˘›·

Û‡Ìʈӷ Ì ÙË Û˘¯ÓfiÙËÙ· ·Ó·Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡

(¯È·ÛÌ·Ù˘›·˜). ™ÙËÓ Ú¿ÍË, ÔÈ ¯¿ÚÙ˜ ·˘ÙÔ› ·ÂÈÎÔÓ›˙Ô˘Ó ÙË ÛÂÈÚ¿ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·È Ù· ÁÔÓ›‰È· Î·È ÙȘ Û¯ÂÙÈΤ˜ ·ÔÛÙ¿ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‹ ÌÂٷ͇ ÁÔÓȉ›ˆÓ Î·È ÂȉÈÎÒÓ ·ÏÏËÏÔ˘¯ÈÒÓ Ô˘ ıˆÚÔ‡ÓÙ·È ‰Â›ÎÙ˜. ¶Ò˜ fï˜ ¤ÁÈÓ ·˘Ùfi˜ Ô ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi˜; OÈ ÌÂϤÙ˜ ÛÙË Drosophila ¤‰ÂÈÍ·Ó fiÙÈ Ù· ÁÔÓ›‰È· (ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ) ‰È·Ù¿ÛÛÔÓÙ·È ¿Óˆ ÛÙ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Ì ¤Ó· ·˘ÛÙËÚ¿ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈṲ̂ÓÔ ÁÚ·ÌÌÈÎfi ÙÚfiÔ, fiˆ˜ Ù· Û›ÙÈ· (ÔÏ˘Î·ÙÔÈ˘ ‹ ÔÈÎÔ‰ÔÌÈο ÙÂÙÚ¿ÁˆÓ·) ηٿ Ì‹ÎÔ˜ ÌÈ·˜ ψÊfiÚÔ˘ (ÎÂÓÙÚÈ΋˜ ·ÚÙËÚ›·˜). K·ıÒ˜ fï˜ ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ‹Ù·Ó ·‰‡Ó·ÙÔÓ Ó· “‰È·Û¯›ÛÔ˘Ó” Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ÁÈ· Ó· ÂÓÙÔ›ÛÔ˘Ó ANIXNEY™H TH™ ºY™IKH™ £E™H™ TøN °ENETIKøN ¢EIKTøN AÚ¯Èο Û·Ó ‰Â›ÎÙ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËÎ·Ó Ù· ·ÓÙÈÁfiÓ· ÙˆÓ ÂÚ˘ıÚÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ, ÂÓÒ ÌÂÙ¿ ÙÔ 1978 ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ÔÈ ÔÏ˘ÌÔÚÊÈÛÌÔ› RFLP’s (D. Bolstein, R. Davis). ™ËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ fï˜ ÛÙËÓ ·Ó›¯Ó¢ÛË Ù˘ Ê˘ÛÈ΋˜ ı¤Û˘ ÙˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ‰ÂÈÎÙÒÓ ¤·ÈÍÂ Ô “˘‚ÚȉÈÛÌfi˜ ı¤Û˘“ Û ·Î¤Ú·È· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· (in situ hybridization) Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ÌÔÚÈ·ÎÒÓ ·ÓȯÓ¢ÙÒÓ. T· ÌÂÙ·Ê·ÛÈο ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·È ¿Óˆ Û ϷΛ‰ÈÔ, ·ԉȷٿÛÛÔÓÙ·È Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÚÔÛı¤ÙÔ˘Ì ÙÔÓ ·ÓȯÓÂ˘Ù‹ Ô˘ ¤¯ÂÈ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋ Ì ÙÔ RFLP. O ·ÓȯÓÂ˘Ù‹˜ Â›Ó·È Û˘Ó‰Â‰Â̤ÓÔ˜ Ì ÊıÔÚ›˙Ô˘Û· Ô˘Û›· Î·È Û ηٿÏÏËÏÔ ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ ÌÔÚԇ̠ӷ ‰Ô‡Ì ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ô˘ ˘‚ÚȉÔÔÈ‹ıËÎÂ Ô Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˜ ·ÓȯÓÂ˘Ù‹˜.

189

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

ÙȘ ı¤ÛÂȘ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ Î·È ÙȘ ·ÔÛÙ¿ÛÂȘ Ô˘ Ù· ¯ˆÚ›˙Ô˘Ó, ·Ó·Î¿Ï˘„·Ó ¤ÌÌÂÛÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡. ŒÓ·˜ Ù¤ÙÔÈÔ˜ ÙÚfiÔ˜ Â›Ó·È Ë ¯È·ÛÌ·Ù˘›· (·Ó·Û˘Ó‰˘·ÛÌfi˜) Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Î·Ù¿ ÙË Ì›ˆÛË ÙˆÓ ÁÂÓÓËÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ.

TÔ

ÔÛÔÛÙfi

ÙˆÓ

·ÙfïÓ

Ô˘

ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È

·fi

¯È·ÛÌ·Ù˘›·

(·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ӷ ¿ÙÔÌ·) ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ Î·È ÙË Û¯ÂÙÈ΋ ·fiÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ı¤ÛÂˆÓ H ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË Ì ‚¿ÛË ÙË ¯È·ÛÌ·Ù˘›· ‰ÂÓ Â›Ó·È ÙfiÛÔ ·Ï‹ fiÛÔ Ê·›ÓÂÙ·È, ÁÈ·Ù›: — ··ÈÙÂ›Ù·È Ë ÌÂϤÙË ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÔÈÎÔÁÂÓÂÈÒÓ Ì ÔÏÏ¿ ̤ÏË, — ‰Â ‰›ÓÔ˘Ó ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ·Ó·Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡ fiÏ· Ù· ¯È¿ÛÌ·Ù· (EÈÎ. 8.26, 27), — Ë Èı·ÓfiÙËÙ· ¯È·ÛÌ·Ù˘›·˜, ÌÂٷ͇ ‰‡Ô ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ı¤ÛˆÓ, ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ›‰È·. °ÂÓÂÙÈÎÔ› ‰Â›ÎÙ˜. ™ÙË ‰È·‰Èηۛ· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ¯·ÚÙÒÓ Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÁÔÓȉ›ˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ˆ˜ ÁÂÓÂÙÈÎÔ› ‰Â›ÎÙ˜.

XÚËÛÈÌÂ‡Ô˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ˆ˜ ÛËÌ·ÙÔ‰fiÙ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ Û¯ÂÙÈÎÒÓ

XÚˆÌfiۈ̷ ·ÓıÚÒÔ˘

EÈÎ. 8.28 K·Ù·Û΢‹ Ê˘ÛÈÎÔ‡ ¯¿ÚÙË ˘„ËÏ‹˜ ·Ó¿Ï˘Û˘

190

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

·ÔÛÙ¿ÛÂˆÓ ·fi ¿ÏϘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ı¤ÛÂȘ ηٿ Ì‹ÎÔ˜ ÙÔ˘ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜. M ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ‰ÂÈÎÙÒÓ ¤¯Ô˘Ó ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÙ› Ù· ÁÔÓ›‰È· ÛÙ· ÔÔ›· ÔÊ›ÏÔÓÙ·È ‰È¿ÊÔÚ˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ (΢ÛÙÈ΋ ›ÓˆÛË, ·Ûı¤ÓÂÈ· ÙÔ˘ Huntington Î.¿.).

OÈ

ÁÂÓÂÙÈÎÔ›

¯¿ÚÙ˜

fï˜

‰Â

Û˘Û¯ÂÙ›˙Ô˘Ó ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ Ì ÙË Ê˘ÛÈ΋ ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ DNA, ¤ÙÛÈ ÌfiÓÔ Ù· ‰Â‰Ô̤ӷ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ·Ó¿Ï˘Û˘ ‰ÂÓ ·ÚÎÔ‡Ó ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÌfiÓˆÛË Î·È Ù·˘ÙÔÔ›ËÛË ÙÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘.

º˘ÛÈÎÔ› ¯¿ÚÙ˜ – XÚˆÌÔÛˆÌÈΤ˜ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ OÈ Ê˘ÛÈÎÔ› ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎÔ› ¯¿ÚÙ˜ ·ÂÈÎÔÓ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ·ÎÚÈ‚‹ (Ú·ÁÌ·ÙÈ΋) ı¤ÛË

ÙˆÓ

ÁÔÓȉ›ˆÓ

¿Óˆ

ÛÙ·

¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, ·ÏÏ¿ Î·È ÙË ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ·fiÛÙ·ÛË, Û ·fiÏ˘Ù˜ ÙÈ̤˜ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙ÔÓÙ·È Û ˙¢Á¿ÚÈ· ‚¿ÛˆÓ.

TÔ ÚÒÙÔ ‚‹Ì· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ Ê˘ÛÈÎÒÓ ¯·ÚÙÒÓ ˘„ËÏ‹˜ ·Ó¿Ï˘Û˘ (EÈÎ.

EÈÎ. 8.29 º˘ÛÈÎfi˜ ¯¿ÚÙ˘ ·ÓıÚˆ›ÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜

8.28)

›ӷÈ

·ÓÙ›ÛÙÔȯˆÓ ‚È‚ÏÈÔıËÎÒÓ.

Ë

‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·

¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎÒÓ K¿ıÂ

¯ÚˆÌÔÛˆÌÈ΋

‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÂÚȤ¯ÂÈ ÎÏÒÓÔ˘˜ Ô˘ ʤÚÔ˘Ó ÙÌ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô˘ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ˜ 24 ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈΤ˜ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ Ô˘ ı· ·ÓÙÈÛÙÔÈ¯Ô‡Ó ÛÙ· 24 ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· (22 ·˘ÙÔÛˆÌÈο Î·È X,Y Ê˘ÏÂÙÈο). TÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎÒÓ ‚È‚ÏÈÔıËÎÒÓ ·ÔÙÂÏ› ÙË ÁÔÓȉȈ̷ÙÈ΋ ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÙÔ˘ °ÓˆÚ›˙ÂȘ fiÙÈ Ì¤¯ÚÈ ÙÔÓ

·ÓıÚÒÔ˘.

°ÂÓ¿ÚË ÙÔ˘ 1999 ›¯·Ó

EÈϤÔÓ, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù¤ÙÔÈˆÓ ‚È‚ÏÈÔıËÎÒÓ Â›Ó·È Â˘ÎÔÏfiÙÂÚÔ˜ Ô

¯·ÚÙÔÁÚ·ÊËı› 7.600

¯ÂÈÚÈÛÌfi˜ ÙÔ˘ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎÔ‡ DNA. °È· ÙÔ ÛÎÔfi ·˘Ùfi οı ÎÏÒÓÔ˜ Ù˘

ÁÔÓ›‰È· Î·È Â›¯Â ηٷÁÚ·Ê›

¯ÚˆÌÔÛˆÌÈ΋˜ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˘ Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÈ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎfi ÙÌ‹Ì·

ÙÔ 10% ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘

·Ó·Ï‡ÂÙ·È Û ˘ÔÎÏÒÓÔ˘˜ Ì ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÎÔÌÌ¿ÙÈ· ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÎÔ‡ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜.

O ÙÚfiÔ˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ÌÈ·˜ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈ΋˜ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˘ Ê·›ÓÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÈÎfiÓ· 8.28. AÚ¯Èο ÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ ÌÔÚ› Ó· ÎÔ›, ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓ· Ì ÌÈÎÚÔÙÔ̤˜, ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. T· ıÚ·‡ÛÌ·Ù· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó DNA ÙÌ‹Ì·Ù·

EÈÎ. 8.30 STS ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË Ì ·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜ ÂÙÈΤÙ˜

A

ETIKETE™ B °

¢

¢IATA•H TMHMATøN DNA A ¢ B °

191

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

XAPTO°PAºH™H TOY AN£Pø¶INOY °ONI¢IøMATO™ TÔ 1988 ÛÂ Û˘Ó¤‰ÚÈÔ Ô˘ ‰ÈÔÚÁ·ÓÒıËΠ·fi ÙÔ ¢ÈÂıÓ‹ OÚÁ·ÓÈÛÌfi YÁ›·˜ (NIH) ‰È·ÌÔÚÊÒıËΠ¤Ó· Ï¿ÓÔ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌÔ‡ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ (Human Genome Project). O ÚˆÙ·Ú¯ÈÎfi˜ ÛÙfi¯Ô˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘

ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜

‹Ù·Ó

Ë

‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·

ÏÂÙÔÌÂÚÒÓ

¯·ÚÙÒÓ

ÙˆÓ

¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, Ô˘ ı· ‚ÔËıÔ‡Û·Ó ÛÙÔÓ Î·ıÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÂÚÈÔ¯ÒÓ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ.

TÔ 1990, Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ James Watson, ÍÂΛÓËÛ ÙÔ ÚfiÁÚ·ÌÌ· ÁÈ· ÙÔÓ

ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi

Ù˘

·ÏÏËÏÔ˘¯›·˜

‚¿ÛˆÓ

ÙÔ˘

·ÓıÚÒÈÓÔ˘

ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ (HGP). TÔ ÚfiÁÚ·ÌÌ· ·Ó·Ì¤ÓÂÙ·È Ó· ÔÏÔÎÏËÚˆı› ÙÔ 2003 (·Ú¯È΋ Úfi‚ÏÂ„Ë ÙÔ 2005) Î·È ı· ÎÔÛÙ›ÛÂÈ 3 ‰ÈÛÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ‰ÔÏ¿ÚÈ· (1 ‰ÔÏ¿ÚÈÔ ÁÈ· οı ˙¢Á¿ÚÈ ‚¿ÛˆÓ). AÍ›˙ÂÈ fï˜ ·˘Ù‹ Ë ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ‰·¿ÓË ¯ÚËÌ¿ÙˆÓ ·Ï¿ ÁÈ· Ó· ‚Úԇ̠ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ “ÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ” A, G, C, T Û’ ¤Ó· ‚È‚Ï›Ô Ô˘ ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ ÙÔ˘ ¯ˆÚ›˜ ÂÈÎfiÓ˜ ÊÙ¿ÓÂÈ ÙÔ ¤Ó· ÂηÙÔÌ̇ÚÈÔ ÛÂÏ›‰Â˜; T· ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜ Ê·›ÓÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÂÈÎfiÓ· 8.25. OÈ ·ÓÙÈÚÚ‹ÛÂȘ fï˜ Â›Ó·È ÔÏϤ˜.

— ¶ÔÏÏÔ› ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ ÙÔ ÎfiÛÙÔ˜ Â›Ó·È ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ (ÁÈ· ÙȘ ˘¿Ú¯Ô˘Û˜ Ù¯ÓÈΤ˜), Ô˘ ·Ó·ÁηÛÙÈο ·ÔÚÚÔÊ‹ÛÂÈ ·fi

¿ÏÏ·

ı· ÎÂÊ¿Ï·È· ÂÈÛÙËÌÔÓÈο

ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù·.

—

H

¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË

ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ÂÈÛÙËÌfiÓˆÓ

·ÚÈıÌÔ‡ Û’

¤Ó·

EÈÎ. 8.31 EÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛ˘

ÚfiÁÚ·ÌÌ· ÌË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÈÎfi (ÚfiÁÚ·ÌÌ· ÚÔ˘Ù›Ó·˜) ı· Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈÎfi˜ ÂÚÈÔÚÈÛÙÈÎfi˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ ÁÈ· ÙËÓ ÚfiÔ‰Ô Ù˘ ÂÈÛÙ‹Ì˘.

— TÔ ÚfiÁÚ·ÌÌ· ÁÈ· ÔÏÏÔ‡˜ ·ÔÙÂÏ› ÌÈ· ·ÎfiÌË Â¤Ì‚·ÛË ÛÙËÓ È‰ÈˆÙÈ΋ ˙ˆ‹ ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ. Y¿Ú¯ÂÈ Êfi‚Ô˜, ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ, ÔÏϤ˜ ·ÛÊ·ÏÈÛÙÈΤ˜ ÂÙ·ÈÚ›˜ Ó· ˙ËÙÔ‡Ó ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì·˜ Ù·˘ÙfiÙËÙ· ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÚÔ‚Ô‡Ó ÛÙËÓ ·Ó¿ÏÔÁË ·ÛÊ¿ÏÂÈ·. AÎfiÌË, ÔÏϤ˜ ÂÙ·ÈÚ›˜ (ȉȈÙÈΤ˜ Î·È ‰ËÌfiÛȘ) ÌÔÚ› Ó· ·Ú¯›ÛÔ˘Ó Ó· ˙ËÙÔ‡Ó Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉÈΤ˜ ·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜ ˆ˜ ÚÔÛfiÓ ÛÙËÓ ÚfiÛÏË„Ë ÂÓfi˜ ·ÙfiÌÔ˘!

— ¶ÔÏÏÔ› ¿ÓÚıˆÔÈ ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó Êfi‚Ô˘˜ fiÙÈ ˘¿Ú¯ÂÈ Ë Èı·ÓfiÙËÙ· ÔÈ Î˘‚ÂÚÓ‹Ù˜ ‰È·ÊfiÚˆÓ ¯ˆÚÒÓ Ó· ¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙ‹ÛÔ˘Ó ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÁÈ· ·ÏÏ·Á‹ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ DNA Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ·ÙfiÌˆÓ Ì ÙȘ ÂÈı˘ÌËÙ¤˜ (ÁÈ’ ·˘ÙÔ‡˜) ȉÈfiÙËÙ˜ (‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡˜ Rambo).

°È· Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ì ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ì·˜ ñ ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Ù˘ ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛ˘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜; ñ TÈ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ì ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÙÈ Ê˘ÛÈÎÔ‡˜ ¯¿ÚÙ˜;

BIO¶§HPOºOPIKH H BÈÔÏËÚÔÊÔÚÈ΋, Â›Ó·È Ì›· ηÈÓÔ‡ÚÈ· ÂÈÛÙ‹ÌË Ô˘ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì ÙËÓ Â˘Ú›· ·Ó¿Ï˘ÛË Î·È Î·Ù·ÓfiËÛË Ù˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙˆÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÙÌËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ DNA Î·È ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÌfiÓÔ ÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚÈ΋.

H ÂÈÛÙ‹ÌË ·˘Ù‹ ¤¯ÂÈ ÌÂÁ¿ÏË ÂÍ¿ψÛË Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· 5 ¯ÚfiÓÈ· Û ÔÏϤ˜ ¯ÒÚ˜ Î·È ÂȉÈÎfiÙÂÚ· ÛÙȘ H¶A, ÙËÓ E˘ÚÒË Î·È ÙËÓ I·ˆÓ›·. O ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜ ηÈÓÔ‡ÚÈˆÓ ÂÙ·ÈÚÂÈÒÓ BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ Ô˘ ÛÙԯ‡ÂÈ Û ηÈÓÔ‡ÚÈ· Ê¿Ú̷η ‚·ÛÈṲ̂ӷ ÛÙË °ÂÓÂÙÈ΋ ‹ ·Ï¿ Î·È ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛË ÓÂ˘Ì·ÙÈ΋˜ ȉÈÔÎÙËÛ›·˜ Û ÁÔÓ›‰È· Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ·ÓıÚÒÈÓ˜ ·ı‹ÛÂȘ Û˘Ó¯›˙ÂÈ Ó· ·˘Í¿ÓÂÈ ÙË ˙‹ÙËÛË ÂȉÈÎÒÓ Û ·˘Ùfi ÙÔÓ ÙÔ̤·. ™ÎÔfi˜ Ù˘ BÈÔÏËÚÔÊÔÚÈ΋˜ ›ӷÈ, ¤Ú· ·fi ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ, Ó· ·Ú¯ÂÈÔıÂÙ‹ÛÂÈ ÙËÓ ÏËıÒÚ· ÙˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ‹ ı· ¤¯Ô˘ÌÂ, ÂÈÙÚ¤ÔÓÙ·˜ ÙË Û˘Û¯¤ÙÈÛË ÌÂٷ͇ ·Ú¯Â›ˆÓ Î·È ÙË ÌÂÙ¿‚·ÛË ·fi ÙÔ ¤Ó· ·Ú¯Â›Ô ÛÙÔ ¿ÏÏÔ (.¯. ÌÂٷ͇ ·Ú¯Â›ˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ Î·È ·Ú¯Â›ˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ). ŒÙÛÈ, Û ÚÒÙË Ê¿ÛË, ÛÙfi¯Ô˜ Â›Ó·È Ô Î·ıÔÚÈÛÌfi˜ Ù˘ ·ÏÏËÏÂ›‰Ú·Û˘ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ Î·È Û' ¤Ó· ÂfiÌÂÓÔ ‚‹Ì· Ô Î·ıÔÚÈÛÌfi˜ Ù˘ ·ÏÏËÏÂ›‰Ú·Û˘ ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. ŒÙÛÈ ÌfiÏȘ ÔÏÔÎÏËÚˆı› ÙÔ ÚfiÁÚ·ÌÌ· ÙÔ˘ ·ÓıÚˆ›ÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ I ı· ÂÚ¿ÛÔ˘Ì ÛÙÔ ÚfiÁÚ·ÌÌ· II, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙË

192

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÎψÓÔÔÈËıÔ‡Ó Ì ÂÓۈ̿وÛË Û Ù¯ÓËÙ¿ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· §E•EI™ ˙˘ÌÒÓ. ŒÙÛÈ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈΤ˜ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜, ÔÈ Ôԛ˜ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÎÏÒÓÔ˘˜ ˙‡Ì˘. K¿ı ÎÏÒÓÔ˜ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› Û ·ÏÏÂÚÁ›· ELISA Ú·‰ÈÔ·ÓÔÛÔ·Ó¿Ï˘ÛË (RIA) ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜. ·ÓÔÛ›· ÂÌ‚fiÏÈÔ ÓÔ˘ÎÏÂ˚ÎÔ‡ ÔͤԘ Û˘Ì‚·ÙÈÎfi ÂÌ‚fiÏÈÔ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋ ·ÓÔÛ›· Û˘ÓıÂÙÈÎfi ÂÌ‚fiÏÈÔ ·ÓÔÛÔ-·Ó¿Ï˘ÛË øÛÙfiÛÔ, οı ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎfi ÙÌ‹Ì· Ô˘ ÎψÓÔÔÈ‹ıËΠÂÂȉ‹ Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ¿ ·ÓÔÛÔÛÊ·ÈÚ›ÓË ÂÍ·ÓıÚˆÔÈË̤ÓÔ ·Óٛۈ̷ ٤ٷÓÔ˜ ÌÂÁ¿ÏÔ ÂÚȤ¯ÂÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi ¤Ó·(EPO) ÁÔÓ›‰È·, ÁÂÁÔÓfi˜ ÙÔ ÔÔ›Ô ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο ÂÚ˘ıÚÔÔÈËÙ›ÓË ÊÏÂÁÌÔÓ‹ ·ÓÙÈÁfiÓÔ ex vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· Ê˘ÛÈÎfi˜ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎfi˜ Úfi‚ÏËÌ· ‰È·ÎÚÈÙÈÎfiÙËÙ·˜ ÛÙË ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈ΋ ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË. °È· ÙÔ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÙÔ ·ÓÙÈÁÔÓÈÎÔ› ηıÔÚÈÛÙ¤˜ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ¯¿ÚÙ˘ ÎÔÌÌ¿ÙÈ Î¿ı ÎÏÒÓÔ˘ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ·Óٛۈ̷ Ó· ÎÔ› Û ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÙÌ‹Ì·Ù· ÌÔÓÔÎψÓÈÎfi vivo ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·Ì Ì ÙË ·Óٛۈ̷ ·˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÁÔÓȉ›ˆÓ ‚Ô‹ıÂÈ· ÂÚÈÔÚÈÛÙÈÎÒÓ ÔÚfi˜ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ó· ÎψÓÔÔÈËı›.

OÈ ÁÂÓÂÙÈÎfi˜ ‰Â›ÎÙ˘ ·ıËÙÈ΋ ·ÓÔÛ›· ¯·ÚÙÔÁÚ·ÊÈ΋ ÌÔÓ¿‰· ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ ÙÌ‹Ì·Ù· Èηӿ¯ÈÌ·ÈÚÈÎfi Ó· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÁÂÓÂÙÈÎfi˜ ¯¿ÚÙ˘·˘Ù¤˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÔÏ˘‰‡Ó·ÌÔ ÂÌ‚fiÏÈÔ ·Óٛۈ̷ ÔÏfiÎÏËÚ· ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈ΋ ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ‰È‰‡Ó·ÌÔ ·Óٛۈ̷ ÔÏ˘ÎψÓÈÎfi ·Óٛۈ̷ ÁÔÓ›‰È· Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ·Ó›¯Ó¢ÛË ¿ÁÓˆÛÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ. °È· ÙËÓ ·Ó¿Ï˘ÛË Ù˘ ÚˆÙÔÙ·ÁÔ‡˜ ‰ÔÌ‹˜ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· ¿Ì ÛÂ

¶EPI§HæH ñ H Û‡Á¯ÚÔÓË BÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ‰›ÓÂÈ Ï‡ÛÂȘ Û ÔÏÏ¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙË ıÂÚ·›· (·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË) ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Î·È ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Ô˘ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ÌÈÎÚfi‚È·.

H ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ ‰È¢ÎfiÏ˘Ó ٷ ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ‰È·‚ËÙÈÎÒÓ Ô˘ ÙË ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È Î·È ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙Ô˘Ó ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ·ÏÏÂÚÁ›·˜.

H ·Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘ ‹ ۈ̷ÙÔÙÚÔ›Ó˘, ̤ۈ Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA, ‚Ô‹ıËÛ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο ÛÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ Ó·ÓÈÛÌÔ‡.

H ÚÔÛ¿ıÂÈ· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÌÈÎÚԂȷΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ, ÂÛÙÈ¿˙ÂÙ·È ÛÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ Î·È Î·ıȤڈÛË ÙˆÓ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ, ÙˆÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ÔÚÒÓ. T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο Â›Ó·È ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ Ì ·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷ΋ (ÙÔÍÈ΋) ‰Ú¿ÛË Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·È ·fi ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (̇ÎËÙ˜, ‚·ÎÙ‹ÚÈ·). ™‹ÌÂÚ· Á›ÓÔÓÙ·È ÚÔÛ¿ıÂȘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›·˜ ‚ÂÏÙÈˆÌ¤ÓˆÓ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA. T· ÂÌ‚fiÏÈ· ÂÚȤ¯Ô˘Ó “ÂÍ·ÛıÂÓË̤ӷ” ·ÓÙÈÁfiÓ·, Ù· ÔÔ›· fï˜ ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙËÓ ·ÓÔÛÔÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Î·È ·Ó·Áο˙Ô˘Ó ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ó· ·Ú¿ÁÂÈ ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ·ÓÔÛ›·. T· ÂÌ‚fiÏÈ· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÙÔÍÈÎÔÂȉ‹, ÓÂÎÚÔ› ‹ ÂÍ·ÛıÂÓË̤ÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Î·È ÌË ·ıÔÁfiÓ· ÛÙÂϤ¯Ë ÈÒÓ. ™‹ÌÂÚ· Á›ÓÔÓÙ·È ÂÎÙÂٷ̤Ó˜ ¤Ú¢Ó˜ ÁÈ· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ˜ ¯¿ÚË ÛÙË Û˘Ó‰ÚÔÌ‹ Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA. OÈ ÔÚÔ› ÂÚȤ¯Ô˘Ó ¤ÙÔÈÌ· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÔϤÌËÛË ÌÈ·˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ™‹ÌÂÚ· Ô Î›Ó‰˘ÓÔ˜ ·ÏÏÂÚÁ›·˜ ·fi ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜

ÔÚÔ‡˜ ¤¯ÂÈ ÌÂȈı› ¯¿ÚË ÛÙ· ¯ÈÌ·ÈÚÈο Î·È ÂÍ·ÓıÚˆÔÈË̤ӷ ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·. ñ T· ÌÔÓÔÎψÓÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Â›Ó·È Û‡ÓÔÏÔ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÓÙÈÁÔÓÈÎfi ηıÔÚÈÛÙ‹. H ·Ú·ÁˆÁ‹ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ ‚ڋΠÔÏϤ˜ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜: Û ‰È·ÁÓˆÛÙÈΤ˜ ·Ó·Ï‡ÛÂȘ (·ÓÔÛԷӷχÛÂȘ RIA, ELISA), ÛÙȘ ÌÂÙ·ÌÔۯ‡ÛÂȘ (·Ô‰Ô¯‹ ÌÔۯ‡̷ÙÔ˜ ·fi ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi) Î·È ÛÙËÓ Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA. ñ H ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙË ıÂÚ·›· ÙˆÓ ÛˆÌ·ÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ Î·È Û’ ·˘Ù‹Ó ÙˆÓ ÁÂÓÓËÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ‹ ÙÔ˘ ˙˘ÁˆÙÔ‡. ™ÙË ıÂÚ·›· ÙˆÓ ÛˆÌ·ÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ, Ô˘ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È Û ex vivo Î·È in vivo, ˆ˜ ÊÔÚ›˜ ÁÔÓȉ›ˆÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÈÔ› ηıÒ˜ Î·È Ê˘ÛÈΤ˜ ̤ıÔ‰ÔÈ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜. OÈ Ù¯ÓÈΤ˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÛÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÙˆÓ ÁÂÓÓËÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ‹ ÙÔ˘ ˙˘ÁˆÙÔ‡ Â›Ó·È ·ÎfiÌ· ÛÙÔ ÛÙ¿‰ÈÔ Ù˘ ¤Ú¢ӷ˜, ÁÈ·Ù› Ù· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ¿. ñ T· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ë ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ, ·Ó Î·È ÍÂΛÓËÛ ¯ˆÚ›˜ Î·Ó¤Ó·Ó È‰È·›ÙÂÚÔ ÏfiÁÔ, ·ÔÙ¤ÏÂÛ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ¤ÓÙÔÓ˘ ÂÚ¢ÓËÙÈ΋˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ·˜. H ·fiÙÔÌË ·˘Ù‹ ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ·ÓÙÏ‹ÛÂÈ Î·Ó›˜ ·fi ÙË ÌÂϤÙË ÂÓfi˜ ¯¿ÚÙË, ·ÏÏ¿ ΢ڛˆ˜ ÛÙË Û˘Ì‚ÔÏ‹ Ù˘ ÛÙËÓ ¤ÁηÈÚË ‰È¿ÁÓˆÛË Î·È ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ.

Y¿Ú¯Ô˘Ó ‰‡Ô ÂȉÒÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎÔ› ¯¿ÚÙ˜: i. ÔÈ ¯¿ÚÙ˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Û‡Ó‰ÂÛ˘ Ô˘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙË Û¯ÂÙÈ΋ ·fiÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÛÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ Î·È ii. ÔÈ Ê˘ÛÈÎÔ› ¯¿ÚÙ˜ Ô˘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈ΋ ·fiÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÛÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷.

‚È‚ÏÈÔı‹ÎË Ô˘ ¤¯ÂÈ ÎÏÒÓÔ˘˜ Ì ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÎÔÌÌ¿ÙÈ·. ŒÙÛÈ Ù· ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈο ÙÌ‹Ì·Ù· Îfi‚ÔÓÙ·È Ì ÂÚÈÔÚÈÛÙÈο ¤Ó˙˘Ì· Û ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ÎÔÌÌ¿ÙÈ·.

TÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Úfi‚ÏËÌ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÔÈ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈΤ˜ ‚È‚ÏÈÔı‹Î˜ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È Ì ÙÔÓ ÚÔÛ‰ÈÔÚÈÛÌfi Ù˘ ÛÂÈÚ¿˜ Ì ÙËÓ ÔÔ›· ‰È·Ù¿ÛÛÔÓÙ·È Ù· ÎÔÌÌ¿ÙÈ· ÙÔ˘ DNA Ô˘ ÎψÓÔÔÈ‹ıËÎ·Ó ¿Óˆ ÛÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷. E›Ó·È ·Ó·Áη›Ô ÏÔÈfiÓ Ù· ÎÔÌÌ¿ÙÈ· ÙÔ˘ DNA Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ÂÚÈÔÚÈÛÙÈÎÒÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÌÂÚÈ΋ ÂÈÎ¿Ï˘„Ë ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. °È· ÙÔÓ Î·ıÔÚÈÛÌfi Ù˘ ·ÏÏËÏÔ˘¯›·˜ ÙˆÓ ÎψÓÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÙÌËÌ¿ÙˆÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÌÈÎÚ¿ ÙÌ‹Ì·Ù· DNA ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ë ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙˆÓ ‚¿ÛÂˆÓ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙ‹. T· ÙÌ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È STS (sequense tagged site) “·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜ ÂÙÈΤÙ˜”. H ·ÚÔ˘Û›· ‹ ·Ô˘Û›· Ù˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ “ÂÙÈΤٷ˜” ηıÔÚ›˙ÂÈ ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ÙÌËÌ¿ÙˆÓ (EÈÎ. 8.30).

193

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ A' √Ì¿‰·˜ – N· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ·¿ÓÙËÛË ‹ ÛÙË ÊÚ¿ÛË Ô˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ ÛˆÛÙ¿ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË.

1. ∏ ‰Ú¿ÛË Ù˘ ÂÓÈÎÈÏ›Ó˘ ÛÙ· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È ÌÂ: ·. ÙÔ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ÙÔ˘ ΢ÙÙ·ÚÈÎÔ‡ ÙÔȯÒÌ·ÙÔ˜, ‚. ÙËÓ ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË, Á. ÙËÓ ·Ï˘Û›‰· ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜ ËÏÂÎÙÚÔÓ›ˆÓ, ‰. ÙË Û‡ÓıÂÛË DNA.

2. ªÂ ÔÈÔÓ ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿Ùˆ ÙÚfiÔ˘˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰ÚÔ˘Ó Ù· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο Û ΢ÙÙ·ÚÈÎfi ‹ ˘Ô΢ÙÙ·ÚÈÎfi Â›‰Ô; ·. ¶·ÚÂÌfi‰ÈÛË Ù˘ Û‡ÓıÂÛ˘ ÙÔ˘ ΢ÙÙ·ÚÈÎÔ‡ ÙÔȯÒÌ·ÙÔ˜ . ‚. ¶·ÚÂÌfi‰ÈÛË Ù˘ ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹˜ ‹ Ù˘ ÌÂÙ¿ÊÚ·Û˘ ÙˆÓ ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡. Á. TÚÔÔÔ›ËÛË Ù˘ ‰È·ÂÚ·ÙfiÙËÙ·˜ Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ÌÂÌ‚Ú¿Ó˘ ‹ ·ÚÂÌfi‰ÈÛË Ù˘ ÂÓÂÚÁËÙÈ΋˜ ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜ ‰È·Ì¤ÛÔ˘ Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ÌÂÌ‚Ú¿Ó˘. ‰. M fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ·Ú·¿Óˆ ÙÚfiÔ˘˜.

3. °È· Ó· ÂÈÛ¿ÁÔ˘Ì ̤۷ ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· ÌfiÚÈ· Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰È·ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÙËÓ Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË, ÌÔÚԇ̠ӷ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ì ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ Ù¯ÓÈΤ˜, ÂÎÙfi˜ ·fi: ·. ËÏÂÎÙÚÔfiÚˆÛË, ‚. ÌÈÎÚÔ¤ÓÂÛË, Á. ÙËÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË ÛÊ·ÈÚÈÎÒÓ ÌÂÌ‚Ú·Óˆ‰ÒÓ Î˘ÛÙȉ›ˆÓ, ‰. ·ÎÙ›Ó˜ Ã.

4. ªÔÓÔÎψÓÈο ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·: ·. ·ÔÌÔÓÒÓÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÔÚfi ÙÔ˘ ˙ÒÔ˘ Ì ·ÓÔÛ›·, ‚. ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Ì ÙËÓ ·ÓÔÛÔÔ›ËÛË ÌÈ·˜ ηÏÏȤÚÁÂÈ·˜ µÏÂÌÊÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ, Á. ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·Ú·¯ıÔ‡Ó ÌfiÓÔ ÁÈ· ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ‰. ··ÈÙÔ‡Ó ÂÈÏÔÁ‹ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ÙˆÓ Î·Ù¿ÏÏËÏˆÓ ÎÏÒÓˆÓ.

– ¶ÔÈ· ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÊÚ¿ÛÂȘ Â›Ó·È Ë ÛˆÛÙ‹; ·. T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο, ˆ˜ ·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷΤ˜ Ô˘Û›Â˜, ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Â͈ÙÂÚÈÎfi Ì˯·ÓÈÛÌfi ÂÈ‚›ˆÛ˘ ÙˆÓ Ì˘Î‹ÙˆÓ. ‚. T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο ÂÓÈÛ¯‡Ô˘Ó ÙÔ ·ÓÔÛÔÔÈËÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. Á. T· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο, Ù· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Î·È Ù· ÂÌ‚fiÏÈ· Â›Ó·È Ô˘Û›Â˜ ÚˆÙÂ˚ÓÈ΋˜ ʇÛ˘. ‰. H ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙˆÓ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ Â›Ó·È ·˘ÛÙËÚ¿ ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓË.

– ™ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ Ì ÙÔÓ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ fiÚÔ ‹ ϤÍË ∏ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ·fi ………………….. Î·È ¿ÏÔÁ· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Â˘Ú¤ˆ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ Ó·ÓÈÎÔ‡ ‰È·‚‹ÙË, ·ÏÏ¿ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÓÔÌÔÈfiÙ˘Ë Ì ÙËÓ ……………….. ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË Î·È ÌÔÚ› Ó· ¤¯ÂÈ ·ÓÂÈı‡ÌËÙ˜ ·ÚÂÓ¤ÚÁÂȘ. ™‹ÌÂÚ· Ë ·ÓıÚÒÈÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ÌÔÚ› Ó· ·Ú·¯ı› ÂÌÔÚÈο, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙȘ Ù¯ÓÈΤ˜ Ù˘ ……………………. ∏ ·ÓÙ›ÛÙÚÔÊË ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹ ÌÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ cDNA ·fi mRNA ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ÂχıÂÚ· ·fi …………….. . ∆· Û‹Ì·Ù· “………………. Î·È …………………” ÚÔÛÙ›ıÂÓÙ·È ÛÙÔ cDNA Ì·˙› Ì ٷ ÎÔÏÏÒ‰Ë ¿ÎÚ·. ∆Ô ÁÔÓ›‰ÈÔ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Û’ ¤Ó· ηٿÏÏËÏÔ ………………., fiˆ˜ Â›Ó·È ÙÔ pBR322, Î·È ÔÈ ˘‚ÚȉȷÎÔ› ÊÔÚ›˜ ÚÔÛÙ›ıÂÓÙ·È Û ηÏÏȤÚÁÂÈ· ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ ÛÂ Û˘Óı‹Î˜ ÔÈ Ôԛ˜ ¢ÓÔÔ‡Ó ÙËÓ ·ÔÚÚfiÊËÛ‹ ÙÔ˘˜. ∆· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ………………… ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ηٿÏÏËϘ Ù¯ÓÈΤ˜ Î·È ÂÈϤÁÔÓÙ·˜ Ù· ˘‡ı˘Ó· ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ·ÓȯÓÂ˘Ù¤˜ ………………., ‹ ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·. ∆¤ÏÔ˜, Ô ··ÈÙÔ‡ÌÂÓÔ˜ ÎÏÒÓÔ˜ ηÏÏÈÂÚÁ›ٷÈ, Î·È Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ·ÔÌÔÓÒÓÂÙ·È Î·È …………….. . ŒÓ· Úfi‚ÏËÌ· Ô˘ Û˘¯Ó¿ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Â›Ó·È fiÙÈ Ù· …………………. ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ÌÔÚ› Ó· ¯¿ÛÔ˘Ó Ù· ……………….. ˘‚Úȉȷο Ï·ÛÌ›‰·. ™ÙËÓ ·Ô˘Û›· ………………… Ì¤ÛˆÓ ………………. Ù· ı˘Á·ÙÚÈο ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Ì ÈÔ ÁÚ‹ÁÔÚÔ Ú˘ıÌfi ·fi fi,ÙÈ ÔÈ ˘‚ÚȉȷÎÔ› ÙÔ˘˜ ÁÔÓ›˜, ÔfiÙÂ Ô Ú˘ıÌfi˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Û ÌÈ· ηÏÏȤÚÁÂÈ· ÌÔÚ› Ó· ÌÂȈı›.

194

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ B' √Ì¿‰·˜ 1. N· Û˘ÁÎÚ›ÓÂÙ ÙÔ Ì˯·ÓÈÛÌfi Ù˘ ÌÂÙ·ÌfiÚʈÛ˘ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ, Ë ÔÔ›· ·Ó·Î·Ï‡ÊıËΠ·fi ÙÔ Frederick Griffith, Î·È ÙÔ Ì˯·ÓÈÛÌfi ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ̤۷ ÛÙÔ ‚·ÎÙËÚÈ·Îfi ·ÙÙ·ÚÔ Ì¤Ûˆ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜. ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ Î·È ÔȘ ÔÈ ‰È·ÊÔÚ¤˜; 2. T· ÁÔÓ›‰È· Ô˘ ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ·ÓıÚÒÈÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ÂÚȤ¯Ô˘Ó ‰‡Ô ÌÈÎÚ¿ ÂÛÒÓÈ·. ∆· ÁÔÓ›‰È· ·˘Ù¿ ÌÔÚ› Ó· ·ÔÌÔÓˆıÔ‡Ó ·fi Ù· ·ÓıÚÒÈÓ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, ·ÏÏ¿, ·Ó ÂÓۈ̷وıÔ‡Ó Û ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ‰Â ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË. °È·Ù›; 3. N· Û˘ÓÙ¿ÍÂÙ ¤Ó· ηٿÏÔÁÔ Ì ٷ ˘ÏÈο Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙ›Ù ے ¤Ó· ›ڷ̷ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂Ó˘ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ۈ̷ÙÔÙÚÔ›Ó˘ ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· Ù˘ E. coli.

4. ¡· ÂÚ¢ӋÛÂÙ ÙË ‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›· Î·È Ó· ÁÚ¿„ÂÙ ¤Ó· ¿ÚıÚÔ ÁÈ· ÙÔ˘˜ Èı·ÓÔ‡˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ·ÔÚÚ¤Ô˘Ó ·fi ÙË ¯ÔÚ‹ÁËÛË ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘ Û ·È‰È¿.

5. ¡· ÁÚ¿„ÂÙ ‰‡Ô ÏfiÁÔ˘˜ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› Ë ¯Ú‹ÛË ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂Ó˘ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ·˘ÍËÙÈ΋˜ ÔÚÌfiÓ˘ ‰Â ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ ·ÓıÚÒÈÓË ˘Á›·.

6. N· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÙ ÈÓÙÂÚÊÂÚfiÓ˘.

ÌÂıfi‰Ô˘˜

ÁÈ·

ÙËÓ

·Ú·ÁˆÁ‹

7. ¶ÔÈÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ú¤ÂÈ Ó· Ï¿‚ÂÈ ˘fi„Ë Ù˘ ÌÈ· Ê·Ú̷΢ÙÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›· ÁÈ· Ó· ÚÔÙÈÌ‹ÛÂÈ ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÌÈ·˜ ¯ËÌÈ΋˜ Ô˘Û›·˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙËÓ Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ·Ú¿ ·ÔÌÔÓÒÓÔÓÙ¿˜ ÙËÓ Î·Ù¢ı›·Ó ·fi ¤Ó·Ó ÈÛÙfi; 8. ¶ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ¤¯Ô˘Ì ÙÔ ‰Èη›ˆÌ· ÚÔÛÊ˘Á‹˜ Û ÌÂıfi‰Ô˘˜ Ù˘ °ÂÓÂÙÈ΋˜ M˯·ÓÈ΋˜ ÁÈ· ηı·Ú¿ ·ÈÛıËÙÈÎÔ‡˜ ÏfiÁÔ˘˜ (·˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË, ηÏÏ˘ÓÙÈο Ì ÂÏ·ÛÙ›ÓË Î.¿.); N· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜.

9. °È·Ù› Ù· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο ‰ÂÓ ¤¯Ô˘Ó ηÌÈ¿ Â›‰Ú·ÛË ÛÙÔ˘˜ ÈÔ‡˜; 10. ŒÓ· ÛÔ‚·Úfi Úfi‚ÏËÌ· ÛÙË Û‡Á¯ÚÔÓË I·ÙÚÈ΋ Â›Ó·È Ë ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ¯Ú‹ÛË ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ. §·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ˘fi„Ë ÙËÓ ÚÔÛ·ÚÌÔÁ‹ ÙˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ (ÁÚ‹ÁÔÚË ·Ó¿Ù˘ÍË, ÌÂÁ¿ÏÔÈ ·ÚÈıÌÔ›), ÁÈ·Ù› ÌÈ· Ù¤ÙÔÈ· Ú·ÎÙÈ΋ ·ÂÈÏ› Ó·

ÌÂÈÒÛÂÈ ÙËÓ ·Í›· ÙˆÓ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ ˆ˜ È·ÙÚÈ΋ ·ÁˆÁ‹ Û ÌÈÎÚԂȷΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ; 11. N· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ÏfiÁÔ˘˜ Ô˘ Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ‚ÂÏÙÈˆÌ¤ÓˆÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ.

12. N· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ÙȘ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÌÂٷ͇ Û˘Ì‚·ÙÈÎÒÓ Î·È Û˘ÓıÂÙÈÎÒÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ.

13. ™Â ÙÈ ‰È·Ê¤ÚÂÈ ¤Ó· ‰È‰‡Ó·ÌÔ ÂÌ‚fiÏÈÔ ·fi ¤Ó· ‰È‰‡Ó·ÌÔ ·Óٛۈ̷; 14. N· ÁÚ¿„ÂÙ ÙȘ ‰È·ÊÔÚ¤˜ Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂٷ͇ ÌÔÓÔÎψÓÈÎÒÓ Î·È ÂÍ·ÓıÚˆÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ·ÓÙÈۈ̿وÓ.

15. N· ÁÚ¿„ÂÙ ÙȘ ‰È·ÊÔÚ¤˜ Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂٷ͇ ex vivo Î·È in vivo ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜.

16. ªÈ· ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›· ¤¯ÂÈ Î·ÙÔÚıÒÛÂÈ Ó· ÂÁÎψ‚›ÛÂÈ ÙÔ DNA ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ ÂȉÈfiÚıˆÛ˘ Û ÌÂÌ‚Ú·ÓÒ‰Ë Î˘ÛÙ›‰È·, Ù· ÏÈÔÛÒÌ·Ù·, Î·È ·˘Ù¿ Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘˜ Û ο„Ô˘Ï˜. °È·Ù› ÓÔÌ›˙ÂÙ fiÙÈ ı· ‹Ù·Ó ÔχÙÈÌË Ë ÚÔÛı‹ÎË Û ÌÈ· ÏÔÛÈfiÓ Ì·˘Ú›ÛÌ·ÙÔ˜ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÏÈÔۈ̿وÓ; 17. ¶ÔÈÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó· Ï¿‚ÂÈ ˘fi„Ë ¤Ó·˜ ÂÚ¢ÓËÙ‹˜ ÛÙËÓ ÂÈÏÔÁ‹ ÂÓfi˜ ÈÈÎÔ‡ ÊÔÚ¤· ÁÈ· ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·; 18. N· ۯ‰ȿÛÙ ¤Ó·Ó ·Ïfi ¯¿ÚÙË (ۯ‰ȿÁÚ·ÌÌ·) ÁÈ· Ó· ‰Â›ÍÂÙ ÙË ÛÂÈÚ¿ Î·È ÙȘ Û¯ÂÙÈΤ˜ ·ÔÛÙ¿ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ∞, µ Î·È °, ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ∞-°, µ-°, ∞-µ Ë Û˘¯ÓfiÙËÙ· ¯È·ÛÌ·Ù˘›·˜ Â›Ó·È ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· 38%, 12%, 26%.

19. ∆· ÁÔÓ›‰È· A, B, C ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ Î·È ·¤¯Ô˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ù· ∞ Î·È µ 10 ¯·ÚÙÔÁÚ·ÊÈΤ˜ ÌÔÓ¿‰Â˜ (¯.Ì.), ÂÓÒ Ù· µ Î·È C 90 ¯.Ì. ∆Ô D ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ Ì ٷ ∞, µ Î·È C fiˆ˜ Î·È ÙÔ d Ì ٷ a, b Î·È c. ∞fi ¤Ó· ›ڷ̷ ‰È·ÈÛÙÒÓÔ˘Ì fiÙÈ ÙÔ 30% ÙˆÓ ·ÔÁfiÓˆÓ Â›Ó·È ∞d ‹ aD Î·È ÙÔ 70% Â›Ó·È ∞D ‹ ad Î·È ·fi ‰Â‡ÙÂÚÔ ›ڷ̷ 20% Â›Ó·È µd ‹ bD Î·È ÙÔ 80% Â›Ó·È µD ‹ bd. ¡· ‰Â›ÍÂÙ ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘ D/d ¿Óˆ ÛÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷.

20. ∞Ó Û˘ÌÌÂÙ›¯·Ù ÛÙË ‚Ô˘Ï‹ ÙˆÓ ÂÊ‹‚ˆÓ Î·È Û·˜ ˙ËÙÔ‡Û·Ó Ó· „ËÊ›ÛÂÙ ÁÈ· Ó· ‚ÚÂıÔ‡Ó ¯Ú‹Ì·Ù· ÁÈ·

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH

195

196

8. EºAPMO°E™ ™THN IATPIKH