BINKE 001 Urtarrila 2016

binke!

1. zenbakia 2016ko urtarrila Galdakao-Usansolo DOAKOA

hilabetekaria

Inguruko herri edo eskualdeek badute...

Eta geuk, zergatik ez?

Elkarrizketa Kontxi Belandia

APPlika zaitez WhatsApp ordenagailuan

Albisteak Txerrien ihesaldia

Aurkibidea

13 Telefonoak Udala Udaltzaingoa SOS DEIAK Suhiltzaileak DYA Anbulategia Osakidetza Galdakao -Usansolo Ospitalea Gurutzetako Ospitalea Basurtuko Ospitalea Torrezabal Kultur Etxea Txapelena Baserria Behargintza Urretako Kiroldegia Unkinako Kiroldegia Elexaldeko Kiroldegia M. Moreno Musika Eskola Udal Euskaltegia AEK Barandiaran Usansolo Liburutegia Aperribai Liburutegia

8

94 401 05 00 94 401 05 05 112 080 94 457 04 31 94 600 74 00 94 410 00 00 94 400 70 00 94 600 60 00 94 400 60 00 94 457 12 96 94 457 18 47 94 401 05 80 94 457 09 26 94 456 79 73 94 456 54 67 94 601 04 55 94 456 61 74 94 456 41 19 94 436 30 35 94 426 17 90

21

Argitaratzailea: AITU elkartea Koordinazio eta erredakzioa: Jon Gomez Garai Diseinua eta publizitatea: Joseba Artetxe Inprenta: Boroa Inprimagunea Banaketa: Egunon Lantegi Batuak eta Correos Ale Kopurua: 14.000 Lege Gordailua: BI-41-2016 ISNN: 2444-9385

Iritzia Binkekideen txokoa Gure berbaz Osasuntsu Elkarrizketa APPlika zaitez Irakurlearen txokoa Hilabeteko argazkia Sormenetik Albisteak Kirolak Erreportajea Iragarki laburrak Herritarren ahotik Denbora-pasa Agenda

4 5 6 6 8 12 12 13 13 14 21 24 28 28 29 30

24 Berriak, agenda eta binkekideak: infobinke@gmail.com Publizitatea: publibinke@gmail.com

Babesleak

Binke aldizkariak ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako iritzi edota esanen erantzunkizunik

3

Iritzia

NAGORE FERREIRA

ASIER MARTIN

Emakumeak eta asmatzaileak

Zaindu maite duzun hori

Fotokopiagailua, tippexa, hozkailua, 3G eta wifia, ordenagailuen logaritmoa‌ Nork asmatu ete ebazan? Artikuluaren izenburuak berak aurreratuko ez baleu, gizonezkoetan pentsetan egongo ginateke, ezta? Ni neu, bai, sikeran. Ez ba! Emakumezkoak izan ziran: Beulah Louise Henry, Bessie Nesmith, Lllian Moller Gilbreth, Hedy Lamarr eta Ada Lovelace.

Hontsu, UPV/EHUko Zientzia Astean, emakume asmatzaileen inguruko erakusketa interesgarri bat ikusteko aukerea euki neban. Aho-zabalik geratu nintzan. Egundo entzun bakoak.

Batzuk, ganera, arazo handiak euki ebezan euren asmakizunen egiletza defendiduteko. Ada Lovelace XIX. mendeko matematikaria historiako lehenengo ordenagailu-programatzailea dogu. Baina, badaezpadan, lanak bere izenagaz barik inizialekaz sinatzen ebazan, emakumea zala jakinda, kontuan hartuko ez ziralakoan.

Egunero darabilguzan hainbat gailuren asmatzaileak emakumezkoak izan dira, berbarako, melitta kafe-makina, ontziak garbitzeko makinea eta itsasoko bengalak. Gizateriaren historiaren zati dira. Zergaitik ez dira inon agiri, ez testuliburuetan, ez inon? Ezta aitatu be! Gure historiaren parte bat falta jaku, eta daborduko bada hutsunea beteten hasteko sasoia.

Nekeza da euskalduna izatea. Neuri ere inork ez zidan esan zenbat oztopori egin behar dion aurre egunero euskaltzale batek. Izan ere, ama-hizkuntza gaztelania izan arren, aspaldi ulertu nuen Euskararen Herriko semea nintzela. Nahikoa izan nuen hori ulertzea, ordura arteko ohitura batzuk aldatzeko.

Gure hizkuntzak bere lekua behar du bizitzako arlo guztietan. Pediatrek umeak euskaraz artatzea bezain garrantzitsua delako auzoko okinarekin norbere hizkuntzan aritzea.

Niri behintzat goxoagoa iruditzen zait euskaraz erosten dudan ogia.

Nahi baino erritmo motelagoan bada ere, ukaezina da azken hamarkadetan pausuak eman ditugula normalizaziorantz. Erakunde publikoek, konbikzioz egin ala ez, derrigortuta egon behar dute herritar guztion hizkuntza-eskubideak bermatzera. Horregatik iruditzen zaizkit txalogarriagoak eta behar-beharrezkoak bide horretan herritik jaiotako proiektu guztiak.

Eskuartean duzun hilabetekari hau ere urte askoan horrelakoa izatea espero dut, udalak uste osoz bultzatua, baina herriak sortua.

Informatuak izateaz gain, euskaraz informatuak izan behar dugulako.

4

! b

Hilabeteko

Binkekideen txokoa

zozketa

Hurrengo hilabeteetatik aurrera, txoko honetan zeuen babesa eskertu gura dugu. Horretarako, hilero binkekideen artean opari zoragarriak banatuko ditugu zozketa bidez! Adi belarri!!!

Baina oraindik ez bazara, hauek binkekide egiteko bideak: 1. Bete azpiko formularioa eta eskaneatuta bidali helbide honetara: infobinke@gmail.com 2. QR kodea eskaneatu mobilarekin eta pantailako formularioa bete eta bidali.

5

Gure berbaz

MANU ETXEBARRIA

Galdakao euskaraz

Noizkoa dogun Galdakaoko berbaikunea?

Batek badaki, dana dala be, edonoizkoa.

Urteak joan urteak etorri, Galdakaoko herriak euskeraz daragoio gure aurrekoen

hageari jarraituz. Egia da, lehenagoko euskera eratu egin doguna gaur eguneko beharrizanetara, baina Galdakaoko euskeraren zuztarrak zindoak eta sendoak doguz eta horrexek eusten deutso, zutunik, lerden, aibel eta emotun gure eusko arbolari.

Herri euskerak zein landuak egin, egiten eta egingo gaitu euskaldun eta euskeraz bizi garan bitartean euskaldunak izango gara. “Zeinbat buru hainbat aburu” dinosku esaerak, baina Galdakaoko belaunaldi ezbardinetako euskarotsak indartu egingo deusku gure euskaldun izatea etorkizunean. Bai horixe!

Eta etorkizunean be, atal honetan geure berben inguruko bitxikeria etimologiko, toponimiko zein orokorrak eskainiko jatzuez.

Osasuntsu osasuna = ongizatea = oreka dela.

VIDAL SALCEDO

Medikuaren beharraz

Horrela, orain 35 urte medikuntzaren arloan ikuspegi hau biltzen zuen espezialitate berri bat sortu zen: Familia eta Komunitate medikuntza. Hemengoak dira gaur egunean aurki ditzakegun mediku gehienak, “kabezerako” edo anbulategietako medikuak.

Beraien formakuntzan izan zuten arazorik nagusienetako bat formakuntza osoa derrigorrez ospitalean egin behar izana izan zen. 35 urte geroago, mediku hauen formakuntza ospitaletan eta baita anbulategietan ere egiten da. Hala ere, euren itxaropena, mentalitatea… edo irteera gehiena urgentzietan edo ahal duten tokietan daukate.

Osasunaren definiziorik zuzen, sinple edo zentzuzkoena hurrengoa da: ongizate integral bat. Hau da, fisiko, psikologiko, familia eta komunitateko ongizatea. Lau oinarri hauek beti daude harremanetan euren artean. Gizarteko edozein arazok zer ikusia dauka pertsonaren ongizatean, bai alde fisiko zein psikologikoarengan. Horrela izanik garrantzitsuena oreka bat lortzea da. Ondorioz, esan dezakegu 6

Eta gure gizartean zer gertatu da bitartean? Hor daudela benetako aldaketak, familia eta komunitatean, ondoez eta gaixotasunekin, beti laguntza bila eta osatzerik dagoen itxaroten. Nagusitasuna, kronikotasuna, langabezia, toxikotasuna, bakartasuna… giza eta osasun arazoak dira, denak bat eginda. Arazo guzti hauek ezin dira bakardadean gainditu eta, ondorioz, medikuen beharra ezinbestekoa da.

Eta ezinbestekoa dugunez geure osasuna ere, hilero osasunaren inguruko hainbat bitxikeri batuko ditu atal honek, herriko hainbat medikurekin lankidetzan.

2016-2017 ikasturterako aurrematrikula 2015eko abenduaren 10eko Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta eta Kulturarako sailburuaren aginduz (EHAA 5. zk. 2016/01/11) ezartzen dira Euskal Autonomia Erkidegoko Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailaren mendeko Haur Hezkun-

apirilaren 6a. h) Zerrendei gora jotzeko errekurtsoak jartzeko: apirilaren 18ra arte. i) Datu estatistikoen grabazioa: apirilaren 14tik 21era.

tza, Lehen Hezkuntza eta Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako - Eskaerak aurkezteko lekua: ikastetxean bertan. ikastetxe publikoetan eta itunpeko ikastetxe pribatuetan 2016- - Hezkuntza zentroetako hitzaldi informatiboak 2017 ikasturtean izena emateko eskaerak aurkezteko egutegi ko-

APERRIBAI HI. Ikastetxean.

muna eta onarpen-epea, baita ikastetxe horietan ikasleak onart-

Hitzaldia: 2016/01/26; 17:00 h

zeko jarraibideak ere.

Sarrera libreko eguna: 2016/01/22; 15:15-16:15 h

- Eskaerak aurkezteko egutegia:

GANDASEGI HI (2016/01/25; 17:30 h) (Kurtzeko plaza)

a1) Eskabideak eta egiaztagiriak aurkezteko: urtarrilaren 25etik otsailaren 5era arte. a2) On-line eskabideak: otsailaren 4ko 24:00ak arte.

- Prozesua eta onarpen-epe komunak b) Eskatzaileen zerrenda argitaratzeko: otsailaren 16a.

(areto nagusia) Batzarra amaitu ostean eskola bisita egingo da.

UNKINA HI (2016/01/25; 17:00 h) Unkina (Meatzeta) URRETA HI (2016/01/21; 16:30 h) Urreta II (areto nagusia)

c) Behin-behineko zerrendak argitaratzeko: otsailaren 25a.

Galdakaoko Udalak informaziorako telefonoa jarri du gai ho-

d) Behin-behineko zerrendei erreklamazioak egiteko: mar

rretarako: 944010540 (Hezkuntza eta Euskara zerbitzua).

txoaren 9ra arte. e) Eskabideari uko egiteko: martxoaren 9ra arte. f) Behin betiko zerrendak argitaratzeko: martxoaren 17a. g) Bigarren eta hirugarren aukeren zerrendak argitaratzeko:

binke!

Jarri hemen zure

publizitatea 7

Elkarrizketa

KONTXI BELANDIA

AMAMA EUSKALTZALEA

"Euskaraz entzuten ez dauan erdaldunak ez du geure altxorra ikasteko beharrizanik sentitzen"

G

aldakaotik ibili ohi den gutxik ez du ezagutuko emakume hau eta berak ere gutxi utziko ditu bere ondotik pasa eta gaztelania hutsean ari direnak gelditu gabe, euskaraz aritzera animatu guran. Herrian oso amama maitatua da Kontxi Belandia (1929, Galdakao). Hain da maitatua, askok Amama Kontxi ere deitzen dute, lotura biologikorik izan gabe ere. Bera horrelakoa delako: maitagarria, irribarretsua eta, batez ere, euskaltzalea.

Kalean euskara modu positiboan kutsatzen duen emakumeak bere etxean hartu gaitu pozarren, amantala eskegi eta ezpainak gorri-gorri margotuta. Mokadutxoa eskaini eta sofan lekutxoa egin digu solasean hasteko gogotsu.

8

Gazte askok ere gurako luke zeuk duzun energia izatea, Kontxi!

Hori dinoe sikieran! Baina neuk bere ahaleginak egiten dodaz energia izateko. Beti esaten dot: “Bizi nazan artean, bizi! Etorriko da denporea isilik egoteko eta!â€? (barreka) Asko sufritu duen emakumea izanda ere, beti duzu berba ederren bat denentzat‌ Barrutik sentitzen dodana baino ez dot ataraten, asko maite dot mundu guztia eta neuk asko sufritu badot, ez dot inork sufritzerik gura, laztana. Ganera, alaitasunari esker garai txarrak arinago pasatzen dira.

Zergatik sufritu duzu hainbeste?

Gogoan dot Galdakao osoa sutan ikusi nebanean, baita Plazakoetxe bonbardatu ebeneko eguna bere. Bertan nengoan neu bonba bat bota ebenean, izekoren etxean. 20 galdakoztar hil ebezan une horretan…

Euskal Herritik igesi oinez urten genduan Galdakaotik, nora ginoiazan jakin barik, eta Santanderren agertu ginan. Bertan itsasontziren bat hartzeko asmoa genduan, urrun alde egiteko asmoz, baina ordurako danek alde egin eben. Eskerrak garai haretako Euskal Gobernuak Gijonera trenez eroan ginduzana. Bertan ikatza garraiatzen eban barku bat hartu eta Hendaiara eroan ginduezan. Lapurdiko herrian beste tren bat hartu genduan eta bidean amama trenetik jausi eta hil egin jakun… Amama barik eta amatxu negarrari ezin eutsirik heldu ginan, erabat gosetuta eta ikatzez lepora arte, Frantziako iparraldean dagoan Rouen urira.

Bertan hiru urte emon genduzan.

Han frantsesez aritzen zineten, baina… handik ez zitzaizun ba euskaltzaletasuna etorriko!

Ez horixe! Euskerea amagandik jaso eta beragaitik maite dot.

Txikitatik konturatu nintzan euskaldunon hizkuntzea euskerea dana, eta are gehiago hona etorri eta euskeraz berba egitea debekatu euskuenean! Ja! Ez euskuen itxiko ba! Gura ebanak egiten eban! Gaur egun bere, eh!

ELKARRIZKETA

Hurbilagotik ere sufritu izan duzu gerra eta gerraren ondorioa, ezta?

Binke

“Euskal Herritik igesi oinez urten genduan Galdakaotik Santanderrera”

“Alaitasunari esker garai txarrak arinago pasatzen dira”

9

Ez dago atxakiarik!

Eta euskaltzaletasun hori hainbat ekimenetan parte hartuz ere jartzen duzu praktikan, ezta?

Askok euskerea ez dakiala esaten dabe praktikan ez jarteko lotsaz, baina geure ardurea bere bada danak euskeraz egitera animatzea! Eta ez dakianari bere ondo esan behar jako, neuk behintzat esaten deutset: “Ikasiko dozu! Hamen bizi bazara eta euskaldun izan gura badozu, bertoko hizkuntzea ikasi behar dozu eta! Animo pitxin!�. Hori bai, gura dauanak ikasten dau.

Berbalagun ekimenean parte hartzen dot eta herrian antolatzen diran euskerazko ekimen guztietara joaten naz ahal dodan guztietan! Ez dakizu ze pozik joaten nazan holakoetara! Ene! Eta bertsoak‌ horreek Zelan ikusten duzu gaur egungo gazteria? bai gustatzen jatazala! Ez dago neure mu- Bueno... danerik dago, horregaitik sarri akusurik jaso ez dauan bertsolaririk! (barreka) luagaz ibili behar izaten naz kaletik eh! GaurArgazkiak egitetik bueltan emakume bat ere ko gazteek badakie, baina ez dabe erabilten. gelditu duzu, euskaraz egitera modu goxoan Askotan, gaztetxu talde baten ondotik pasa eta erderaz entzuten badodaz, taldearen erdira sarbehartuta.

Binke

10

altxorra ikasteko beharrizanik sentitzen.

Binke

tzen naz kokola banintike legez: “Ene! Ez zarie bertokoak?” esan eta harro-harro erantzuten dabe: “Baaai!”. Hortxe ibilten naz eurak zirikatzen. Hurrungoetan, urreratzen ikusten nabenean, atoan hasten dira euskeraz!

Horrela ibili behar izatea ere…

“Maitasuna emoteagaitik jaso bere egiten dozu” “Euskaldunok beti euskaraz ibiliko bagina jente gehiagok ikasiko leuke geure hizkuntzea”

Borondate faltea dago, eta ez gara kontziente euskaldunok beti euskeraz ibiliko bagina, jente gehiagok ikasiko leukeala geure hizkuntzea, praktikatzeko erreztasunak izango leukiezalako edota beste erremediorik izango ez leukielako. Azken finean, euskeraz entzuten ez dauan erdaldunak ez dau geure

Binke

Neurea baino ez dot maitatzen; bestea derrigortu egin euskuen eta geurea debekatu. Akorduan dot Galdakaon, Franco garaiak pasata bere, kalean euskeraz egiteagaitik neskak komisariara eroaten ebezala ulea ebateko. Mutil euskaldunak, barriz, 24 ordu sartzen ebezan txakurtegian! Zelan ez dot ba geurea maiteko! Baina batzuetan bizipozak bere jasoten dira euskeratik. Gogoan dot herrian omenalditxu bat egin eustenean… begira, hamentxe dot oparitu eusten gomutagarri ederra!

Zeure telefono mugikorra jotzen ari da, Kontxi, baina amaitzeko ezin galdera hau saihestu: zenbat musu banatzen dituzu egunean?

ELKARRIZKETA

Zoragarria da euskara zenbat maitatu daitekeen ikustea!

(barreari ezin eutsiz) Itzel disfrutatzen dot, pitxin! Neuk danak maite dodaz eta! Musuak emoten maitasuna banatzen da, eta maitasuna emoteagaitik jaso bere egiten dozu. Holan pozik bizi naz, neuk gura dodalako!

11

APPlika zaitez

Irakurlearen txokoa

WhatsApp web bertsioan ere erabilgarri dago Aurretik arrakasta bako ahalegin ez-ofizialak egin badira, oraingoan WhatsApp aplikazioak weberako euskarri ofiziala sortu du.

Google Chrome, Mozilla Firefox eta Opera-rekin erabili daiteke eta Android, BlackBerry, iPhone eta Windows Phone mugikorreko erabiltzaileek erabil dezakete. Horretarako, mugikorrean WhatsApp-eko azken bertsioa izan behar duzu eta, noski, telefonoak kamera izan behar du.

Ondoren, pausu hauek jarraitu mugikorra ordengailuarekin sinkronizatzeko: 1. Sartu ordenagailutik web. whatsapp.com helbidera.

2.Zeure mugikorrean, azken elkarrizketak dituzun pantailan, zabaldu Menu edo Aukerak botoia eta aukeratu WhatsApp Web. 3.Telefonoak eskanerra aktibatuko du. Eskaneatu ordenagailuan duzun QR kodea. Segundo batzuk itxaron eta... badago!

Sasoi baten ogibide izan neban aurkezle lanak errekuperatu nebazan Galdakaoko Liburu eta Diska Azokan; Euskeraren Sustarretatik, ilusiñoz betetako Binke!-ren Aurreaurkezpena ein gendun. Akordau nintzen, aititek, baserriko lanetan ohituta, zeuzertara animetako “Ingule!” esaten zauela, harritzean “Bienke!”, arrazoia emotean “Beinke!”… eta oin, etxeko txikiei, “Binke!” Esaten ohitukotziegu.

Azokan azaldu euskuen, aspaldiko erronkari apustua dala; baia jaioberriari ibiltzen laguntzeko, hilabetean bi kafe sakrifikau edo eguenetako euro-kaña pare bategaz, bizioa inguruko euskaldunon bizipoza bihurtukogu (3€ x 12 hilabete = BINKE!), ez da asko! Holan ba, desafioari eutsikotzegu. Danon artean be-ein-geinke!!

GAIZKA URIARTE Zeure iritzia hemen argitaratzeko, bidali gehienez 100 berbako testua zeure izen-abizen, telefono eta Nortasun Agiriaren zenbakiarekin, helbide honetara: infobinke@gmail.com Binkek gutunak laburtzeko eskubidea du.

12

Hilabeteko argazkia

C. Davilak bidalita

Plazakoetxe, 1968 Bidali zeure gaurko edo atzoko argazkia: infobinke@gmail.com

Sormenetik

ARKAITZ ESTIBALLES Postontzia zabaltzean ta barrukoa atara, pena sarri heltzen jatan amorruaren mailara, idazkietan nagusi beti zalako erdara, pentsatzen neban: “Galdako, Burgos bihurtu al da ba!�

Baina aldaketak datoz euskaltzaleon plazara, Binke! Binke datorrela gure postontzietara!

Berandu ez da sekula ametsa egia bada, eta berandu baino lehen Bidean batuko gara!

EIDER EIBAR Txiste txarra Supermerkatuan: - Itxaron mesedez, erosketa honegaz balea tokatu jatzu.

- Ta non osti sartuko joat? Arrainontzian?

13

Metroa

Etengabeko bus-zerbitzuaren maiztasuna indartu dute bus-zerbitzuek ez dituzte oraingo baldintzak aldatuko.

Binke

Urtarrilaren 4tik A3239 linearen zerbitzua (lanzadera edo anezka izenez ezaguna) beste autobus batekin indartu da.

Horrela, Galdakaotik 7:15ean eta 8:15ean

beste autobus bat ateratzen da astelehenetik ostiralera (lanegunetan) urte osoan, abuztuan izan ezik.

Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Galdakaoko

Udalaren arteko hitzarmen honen arabera, bi aldeek erdibana ordainduko dute zerbitzuaren kostua, 35.000 guztira. Foru Aldundiak ordaintzen dituen gainerako auto-

Urriaren 29ko udalbatzan EH Bilduk gai honi dagokion mozioa aurkeztu eta ezezkoa eman bazitzaion ere, hitzarmena Garraioak, Mugikortasuna eta Lurraldearen Kohesioa Sustatzeko foru-diputatu den Vicente Reyes eta Galdakaoko alkate Ibon Uriberen artean sinatu zen hortik aste batzuetara.

Estaldura

Urreta ikastetxeko kirol-zelaiaren zati bat estaltzeko lanak hasi dira

Udala

Galdakaoko Udalak urtarrileko bigarren hamabostaldian abiarazi ditu Urreta ikastetxe publikoko kirol-zelaiaren zati bat estaltzeko lanak.

Udaletik adierazi dute ezaugarri horietako lehenengo instalazioa izango dela Galdakaon, eta asmoa biztanle guztiek erabiltzea dela: hala eskola-orduetan nola eskolaz kanpoko or14

dutegian, edozein dela ere urteko sasoia baita kirol-programazioa ere.

Lana Elecnor SA enpresari esleitu diote, 392.000 euroan (hasieran zenbatetsitako prezioa baino 100.000 euro merkeago). Lanek bost eta zazpi hilabete artean iraungo dute eta 1.315 metro karratuko azalera hartuko dute guztira.

Ospitalea

Galdakao-Usansolo Ospitaleak erresonantzia magnetiko digitala estreinatu du Iragan abenduaren 30ean Iñigo Urkullu lehendakariak, Jon Darpon Osasun sailburuak eta Jon Etxebarria Osakidetzako zuzendari nagusiak Galdakao-Usansolo Ospitalea bisitatu zuten, erresonantzia magnetiko digitala estreinatzeko.

Binke

Gure Esku Dago

Kriseiluen ekimena atzeratu dute Galdakaoko Gure Esku Dago lan-taldeak kriseilu hegalarien ekimena antolatu zuen urtarrilaren 2rako, baina dataren aurretik izan diren lehorteak direla eta, ekimena atzeratzea erabaki dute Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailaren gomendioa jarraituz.

Erabakitzeko eskubidearen aldeko plataforma honek bidalitako oharraren arabera, “atzeratu diogu, eta ez bertan behera utzi, gure asmoa baita otsaila amaieran edo martxoaren hasieran egitea”. Beraz, dagoeneko kriseilua erosita dutenei lasaitasun mezua helarazi gura diote, “datozen asteetan jakinaraziko baitizuegu noiz aireratuko ditugun” eta oraindik erosi gabe dutenentzako gaineratu “egoera berrira behar bezala egokitzen garenean antolatuko ditugu berriz ere salmenta postuak”.

Eskura izeneko eztabaida eta hausnarketa tartearen ostean, Gure Esku Dago ekimenak bere hirugarren ikasturteari ekin dio gogotsu, eta oraingoan oso eginbide zehatzak ditu erabakitzeko eskubidea jomuga hartuta: “erabakiaren aroan sartu gara eta 2015eko herri galdeketen ostean,

2016an beste hainbat ere egingo ditugu” ohartarazi zuen antolakuntza nazionalak. Hala ere, erabakitzeko eskubidea aitzakia hartuta, “euren burua euskal herritar demokratikotzat duten herritar guztiak elkartzen jarraitzea da gure asmoa”, esan dute maiz.

ALBISTEAK

Erresonantziak egiteko metodo berria Barrualde-Galdakao Erakunde Sanitario Integratuak artatzen dituen 313.000 herritarren zerbitzura izango da eta 1,2 milioi eurotako inbertsioa ekarri dio Eusko Jaurlaritzari. Azaldu dutenez, erresonantzia magnetiko digitalari esker “miaketa eta diagnosi zehatz, eraginkor eta arinagoak” egin ahal izango dituzte hemendik aurrera.

15

Animaliak

Txakurren aisirako egokitu dira

zortzi

eremu

Txakurrak ugal barik eraman ahal izateko zortzi gune egokitu ditu udalak lehenbizikoz: Galdakaoko Altzadi biribilgunea, Maximo Moreno parkea, Urreta parkea, Lehendakari Ardanza parkea, Aperribai eta Tximiolarre; eta Usansoloko Pertxinbide eta Gorozibai eremuak. Lehenengo gunea 24 orduz erabil daiteke, baina besteak 20:00 – 10:00 tartean baino ezin dira erabili.

Altzadiko biribilgunea hesiekin itxita egongo da, gertu pasatzen diren autoen eta txakurren arteko istripuak saihesteko. Gainontzeko esparruak hesolekin markatuta egongo dira, baina ez itxita.

Gune hauek ondo erabiltzea bermatzeko irizpide batzuk ezarri dira, hala nola, gainerako erabiltzaileak errespetatzea, txakurra une guztietan kontrolpean izatea, eremutik kanpo animalia beti lotuta eramatea, txakur-gorotzak jasotzea eta arriskutsutzat hartzen diren txakurrek aipatutako guneok ez erabiltzea.

Gainera, irizpide horiez gain, badago txakurren erabilera arautzen duen legea ere. Horrela, leku publikoetan txakurra kontrolpean ez izatea falta larritzat jotzen da, animaliaren jabeak 300,52 eta 1.502,53 euro arteko isuna jaso dezakeelarik.

Txakurraren sabelusteak ez batzeagatik berriz, isuna 601,01 eurora artekoa izan daiteke.

Binke

Adinekoak

Adinekoentzako hamaika ekimen aurten ere Nagusiak dinamizatzeko zerbitzuak antolatutako egitaraua proposamenez beteta dator urte berrian.

Hasteko, bisitaldi kulturala egin zuten Bilboko Euskal Museora eta urtarrilaren 28an mendi-ibilaldia egingo dute Lemoako Ganzabal mendira.

16

Euskal Museoa

Horrez gain, Galdakao eta Usansoloko KZ Guneetan informatika ikastaroak eskaini zitzaizkien adineko pertsonei, hurrenez hurren, ordenagailuak ezagutzekoa bata eta Sare Sozialak ezagutzekoa bestea. Eskaintzarekin amaitzeko, sendabide naturalen tailerra izango dute otsailaren 1etik maiatzaren 2a bitarte, baita etengabeko informazio-zerbitzua ere.

Atxiloketak

Zabor-bilketa

Bigarren eskuko ibilgailuen salmentan irabazi handiagoak eskuratzeko helburuz, sei pertsona atxilotu ditu Espainiako Guardia Zibilak Eibarren eta Galdakaon, euren kontzesionarioetako gutxienez 40 ibilgailuren kilometrajea manipulatzea egotzita.

Lehenengo susmoa Eibarreko bezero batek jarritako salaketatik etorri zen, erabilitako ibilgailuak saltzen dituen kontzesionarioko bere auto erosi berriak anomaliaren bat omen zuelako. Poliziaagenteek erositako beribilari 133.000 kilometro beheratu zizkiotela ondorioztatu zuten. Gauzak horrela, Merchivi izenez bataiatutako ikerketa abiatu eta tartean manipulatutako ibilgailu gehiago zeudela konturatu zen polizia, baita batzuek Ibilgailuen Azterke-

ta Teknikoa gainditu zutena ere, horrek trafikoaren segurtasunari ekar diezazkion arriskuak aintzat hartuta.

Gama altuko lapurketa Galdakaon Ikerlanari tiraka, Galdakaon ere hainbat kotxe trukatu dituztela ohartarazi du Espainiako Barne Ministerioak, eta kontzesionario galdakoztarretik Suitzan lapurtutako gama altuko ibilgailu bat berreskuratu zutena, jarraian bere jabeari itzuli zitzaiona.

Legez kontrako mozkinak 2.000 eta 6.000 euro artekoak ziren saldutako ibilgailu bakoitzeko eta trukatutako autoak erakusleihoan zituzten salmentarako ikusgai. Atxilotuak maula jarraitua eta merkataritza-dokumentuen faltsukeria egitea egotzita kartzelaratu dituzte.

Kartelak

Usansolok kartel adierazlea estreinatu zuen Abenduaren 19an Usansolo Herria Plataformak bere Sare Sozialen bitartez Usansolora sartzeko ezarritako kartel adierazlearen berri eman zuen eta errespetatua izateko esperantza adierazi argazki bidez.

Gabonetako jatordu eta opariek sortzen duten zabor guztia biltzeko ez dira gai izan Usansoloko kontainerrak, bertako auzokideen esanez. Oinarrizko zaborra batzen dituztenekin arazorik izan ez badituzte ere, beira eta kartoia biltzen duten edukiontziek ezin izan diote jai egunetako eskaerari erantzun.

Ardura hori, estetika eta higiene kontuez gain, segurtasun faltagatik ere sortu zitzaien, Monika Mena Usansolo Herriako ordezkariaren esanetan “kartoiekin ez, baina lurrean gelditzen diren botilekin umeak ebaki daitezkeelako”.

Arazoa konponduta dago eta udaletik diote “kasu puntuala” izan dela Usansolokoa, “jai egunak izan direla kontuan hartuta, zerbitzuaren langile batzuk oporretan izan direlako”.

ALBISTEAK

Sei pertsona atxilotu dituzte Galdakaon Usansoloko eta Eibarren, 40 ibilgailuren kilometrajea auzokideak zabormanipulatzeagatik bilketaz kexu

Hala ere, Galdakaoko Udaletik ohartu dute, kontzientziazio kanpainak egin arren “hainbaten portaera ez dela gizabidezkoa izaten” ez Usansoloko ezta Galdakaoko biztanleen artean ere. Erakundearen ustez, auzokide batzuk euren hondakinak kontainerren kanpoan uzten jarraitzen dituzte, hauek hutsik egonda ere.

17

Ohiturak

Santa Ageda eta inauteriak ate joka Aurten elkarren ostetik datoz Santa Ageda bezpera eta inauteriak. Otsailaren 4an, urtero legez, lurra makil kolpez astinduko dute herriko hainbat talde eta elkartek. Herri interpretazio hedatuenaren arabera, neguko solstizioa atzean utzi eta udaberrira begira lurra esnatzeko egiten dira kantuz eta doinuz lagundutako makilakadak.

Santa Agedari eskainitako koplak ostegunez entzungo dira herrian eta hurrengo egunetan sartuko gara inauterien magia eta kolorean, otsailaren 5etik aurrera. Hamaika dira Galdakaon zein Usansolon antolatu diren ekitaldiak, denak musika, dantza, mozorro eta umorearen bueltan oinarrituta (ikus 30-31 orrialdeetako agenda).

Guzti horiek, udalak antolatutakoekin batera, herriko elkarteek egindako lanari esker eramaten dira aurrera.

Andra Mari DT

Bertsolaritza

Ikasleak

Urteroko bertso jaialdi arrakastatsua

Ikasgela igandean itxiko da

Bertsozaleentzat ohiko hitzordua bilakatu da urte amaieran antolatzen den bertso jaialdia eta, beste urte batez, Torrezabal Kultur Etxeko areto nagusia bete egin zen.

Azkena abenduaren 27an ospatu zen. Arkaitz Estiballesen gai-jartzaile lanekin, Maialen Lujanbio, Andoni Ega単a, Amets Arzallus, Jone Uria, Jon Maia eta Oihana Bartraren bertsoez gozateko aukera izan zuten bertaratutakoek. Ekitaldiaren amaieran, Estiballesek Binkeri egin zion aipamena, antzeko proiektu bat izateko ordua bazena argudiatuta.

Torrezabal Kultur Etxeko ikasgela irekita izango da igande honetara arte, urtarrilaren 24ra arte (9:00etatik 20:30era).

18

Galdakaoko Udalak, Kultura, Gazteria eta Kirol Sailaren bidez, bi areto egokitu ditu Torrezabal Kultur Etxean; batetik, helduen liburutegia (120 jarleku), eta bestetik, erakusketa-aretoa (52 jarleku), liburutegia betetzen denean irekitzen dena.

Gabonak

Olentzero eta Erregeen bisita

Gazteberri

G. Almaraz

Olentzerok, Galdakaon Mari Domingirekin batera eta Patakonek antolatuta, abenduaren 24an traktorean egin zuen bisita eta haur guztien desioak jaso zituen ikazkin maitatuak Andra Mari Dantza Taldeko txikien dantzez gozatzen zuen bitartean. Amaieran, Santi Brouard plazaren erdian eseri, eta inguruan haur guztiak zituztela kantatu zieten herriko umeek txistularien laguntzaz.

Usansolon gainera, erraldoi eta gaiteroen laguntza ere izan

zuen eta anbulatorioa eta inguruko komertzioak oinez bisitatu zituen.

Hiru Errege Magoak berriz, Argizai taldeak antolatuta, Galdakaora karroza handi, koloretsu eta bakarrean iritsi ziren eta etxeko txikientzat txokolatea banatu zuten Bengoetxeko Auzo Elkarteko kideek. Usansolon, Gazteberrik antolatuta, tren-geltokitik Unkina plazara egin zuten ibilbidea eta bertan egin zieten harrera usansolotarrei.

Argizai

Deialdia

Ihesaldia

Udan umeak hartzeko deia

Txerriak herritik oinez

Pasa diren Gabonetan, Errusia eta Bielorrusiako umezurtz-etxeetatik etorritako 37 adingabeko iritsi ziren hainbat euskal familietara, Bikarte elkartearen bitartez. Oraingo honetan elkarteak udara begirako deialdia egin du eta etxeetan umeak hartzeko familia berrien beharrizana nabarmendu.

Geure artean egoteak eta bertako klimatologiak euren osasuna eta hazkuntza hobetzen laguntzen dute. Gaztetxoek, hemen diren garaian, Osakidetzaren estaldura sanitarioa eta haurren hortzetako arreta plana izaten dute.

Urtarrilaren 12ko arratsaldeak eman zuen zeresana herrian, Gaztetxe alboko korta komunaletik txerri bik Juan Bautista Uriarte kalean gora ihes egin zutenean.

Bata udaltzain-etxera arte iritsi zen eta bertan atxiki zuten agenteek, jabeak bere bila agertu ziren arte. Bestea herritar batek hartu eta kortara itzuli zuen, euren jatorria ezagutzen zuelako.

ALBISTEAK

U. Euskaraz

Beste urte batez, Gabonetan Olentzero eta Erregeen bisita izan zuten Galdakao eta Usansoloko umeek.

Sare Sozialen bidez berehala hedatu ziren pasartearen bideo eta argazkiak, baina zorionez, min edo eragozpenik ez zuten sortu eta txerrien abentura horretan gelditu zen, pasarte baten baino ez.

19

Lasterketa

Julen Larruzea Gabon Zahar Zirkuituan bertako arinena Gizonezko Beteranoak A: Fernando Martin Sanchez (1), Sergio Mijancos Baleiron (2) eta Jorge Monasterio Mateo (3) Gizonezko Beteranoak B: Alfonso Pina (1), Miguel Angel Lopez (2) eta Ignacio Martinez Lekerika (3)

Emakumezko Beteranoak: Mari Carmen Gartzia Cano Sailkapen orokorrean afri(1) karrak nagusitu baziren ere, Galdakao Atletismo Taldeko Mutil Gazteak: Azibar Orio kirolaria den Julen Larruzea Bikandi (1), Jon Rekalde Feo larrabetzuarra izan zen ber- (2) eta Gaizka Puyuelo Orbea (3) tako korrikalari arinena.

Gazteak: Judith Gabon Zahar Zirkuituko Neska Otazua Gerrikaetxebarria (1), sailkapenak, kategoria bakoiZuri単e De La Fuente Maza (2) tzean, hauek izan ziren: eta Maria Ruiz Suarez (3) Herrikoia: Julen Diez Rodriguez (1), Julen Vargas Ortega Mutil Juniorrak: Yerai Laza(2) eta Eder Rodriguez Lega- ro Pastor (1), Mikel Roscales Esnal (2) eta Kerman Guarrorreta (3) txena de Regil (3) Gizonezko Seniorrak: El Hassan Oubaddi (1), Hamid Neska Juniorrak: Garazi LeBen Daoud (2) eta Jaouad kunberri Hermosao (1), Garoa Musatadi Irazabal (2) eta ZaChemlal (3) loa Alvarez Aurre (3) Emakumezko Seniorrak: Kaoutar Boulaid (1), Trihas Mutil Kadeteak: Unai LoGebre Aunoon (2) eta Elena bato Elorrieta (1), Alvaro Rodrigo Rodriguez (2) eta Aitor Moreno Mazo (3)

Galdakao AT

KIROLAK

Galdakao Atletismo Taldeak, beste urte batez, iberiar penintsulako San Silvestre lasterketarik zaharrena antolatzeko ardura izan zuen eta aurreko urteetako mailari eusten jakin zion, bai partehartzaile kopuruari dagokionez (486 korrikalari lasterketa herrikoian) baita lasterkarien denborei dagokionez ere.

Asturias Ajuria (3) Neska Kadeteak: Maider Sancho Urtiaga (1), Irene Velasco Astigarraga (2) eta Irati Reino De La Puente (3) Mutil Eskolartekoak: Mikel Valladares (1), Alexander Pablos (2) eta Unai Maeso (3) Neska Eskolartekoak: Jone Fuente (1), Maider Urbieta (2) eta Lorena Baier(3)

Txirrindularitza

Euskadiko Txirrindularitza Federazioak Alfonso Postigo saritu du

A. Postigo

Abenduaren 19an Euskadiko Txirrindularitza Federazioak Donostian antolatu zuen galan Alfonso Postigo Urretako kirolaria saritu zuen, bere ibilbide arrakastatsuaren onarpena eginez. Pistako txirrindularitza egokituan aritzen da eta 2015ean Espainiako Txapelketan garaile suertatu zen, jazarpen indibidual eta taldekako abiadura kategorietan.

21

Eskupilota Gabonetako Topaketak

Adiskide Bizkaiko gazte onena

Galdakao eta Usansoloko benjamin eta haurren arteko dozenaka eskulari gazte elkartu ziren abenduaren 22an Galdakaoko Kurtzea pilotalekuan Gabonetako Topaketak ospatzeko.

Abenduaren 18an Zallako Mimetiz frontoia Karregal-Artola (Adiskide) eta Atutxa-Barturenen (Laukiz) arteko Bizkaiko Txapelketaren lekuko izan zen, non galdakoztarrak aldeko 1222 emaitzarekin gailendu ziren.

Usansolo Bizkaiko senior onena

Orma Bi Zallako Gabonen garaile

Abenduaren 18an Zallako Mimetiz frontoia usansolotarren txapelaren lekuko ere izan zen: Beitia-Zabala bikoteak Lemoako Etxebarria bikoteari 22-17 eskualdigatik irabazi zion.

Zallak abenduaren 6an antolatu zuen lehenengo Gabonetako pilota txapelketa eta Orma Biko Briongos-Barrio bikoteak 22-10 tanto eginda irabazi zion Muskizko Iglesias-Soto bikoteari.

Igeriketa

J. Karregal

Tenisa

Madrid Open-era bidaia

Galdakaoko Elexalde Mendian Tenis Taldeak Madrid Open txapelketa ezagunera bidaia antolatu du. Txapelketa apirilaren 29tik maiatzaren 8ra bitartean jokatuko da eta aipatutako klubak asteburu baterako bidaia antolatzeko asmoa du.

Interesdunak ondoko helbidean jarri daitezke harremanetan anrrek seigarren postuan geldittolatzaileekin, urtarrilaren 20ra zea bermatu behar zuten, eta arte: clubdeteniselexaldemenbikain konplitu zuten betebehadian@gmail.com rra: seigarren gelditu ziren bai neska, baita mutilak ere.

Euskal Herriko Igeriketa Kopa Galdakaon Galdakao maila handiko kirolen egoitza da askotan eta oraingoan ez da gutxiagorako izan. Iragan abenduaren 19 eta 20an, Galdakao Igeriketa Taldeak antolatuta, Euskal Herriko igeriketa Kluben Kopa lehiatu zen Urreta kiroldegian.

Antolatzaileek, Euskal Herriko klubik onenen norgehiagoka izateaz gain, txapelketan zehar protagonista izan zuten giro paregabea azpimarratu zuten. Giroa eta jendetza.

Bakarkako lanetan aldiz, Espainiako Junior Txapelketan eta udako absolutuan lehiatzeko gutxieneko hauek nabarmendu dituzte Galdakao Igeriketa Taldetik: Bingen Jauregiren 100, 200 eta 400 metro libreetako emaitzak, Uxue Menikaren bizkar-igeriketako ehunak eta Hurrengo edizioan parte hartu Maria Casillasen bizkar-igeriahal izateko, talde galdakozta- ketako berrogeita hamarrak.

22

G. Igeriketa

Hego Uribeko selekzioen txapelketan Galdakao hirugarren Abenduaren 26an Hego Uribeko selekzioen txapelketa jokatu zen Santa Barbara futbol-zelaian baina anfitrioiek, finalaurrekoetara iritsi baziren ere, ezin izan zioten Basauriko selekzioari aurre egin. Borjari bigarren aldian ateratako txartel gorria erabakigarria izan zen eta honekin batera etorri ziren Galdakaok jasandako hiru golak.

Galdakao hirugarren gelditu zen Arrigorriagaren aurretik (3-0 irabazita), Basauri bigarren eta Etxebarrik, lehenbiziko aldiz, Hego Uribeko selekzioen txapelketa irabazi zuen.

Mendia

Ganguren Mendi Taldeak hasi du urteko programa Urtero Galdakaoko Ganguren Mendi Taldeak banatzen duen egutegi anitzak bistan utzi du, beste behin, askotariko ekintzak antolatzen dituela mendi eta natura zaleentzat. Aurtengoa ere ez da gutxiagorako izango eta dagoeneko hasi du 2016ko programa.

Urtarrilaren 10ean Garai-Amorebieta Etxano zeharkaldiaren hirugarren etapa egin zuten eta 15-17ko asteburuan Baqueira Beret eski-estaziora egin zuten asteburuko bisita. Eskiaz gozatzera familian joan nahi dutenek aldiz, asteburu honetan dute aukera, 24an Alto Campoo-ra antolatutako egunpasan. Hileko azken egunean ospatuko du Gangurenek urteroko Kanporamartxo irteera arrakastatsua, Igorretik irten eta Bedian amaituta.

KIROLAK

izan gura du bertako egoera Joseba Zarraga Antartikara ezagutu, kontatu eta grabatutako erreportaje bidez geuri joateko boto eske helarazteko.

Oceanwide Expeditions Antarctica Contest nazioarteko lehiaketan parte hartzen ari da Joseba Zarraga 32 urteko galdakoztar mendigoizalea eta bere ametsa lortzeko jendearen botoak eskatzen ari da Sare Sozialen eta bere blogaren bidez. Itsasontziz eta helikopteroz 30 eguneko gurutzaldia dago jokoan eta Zarragaren esanetan, “Antartika zeharkaJ. Zarraga tzen lehenengo galdakoztarra�

Futbola Espedizioa

Hala ere, Galdakao eta Usansoloko kirol, euskara eta kultur elkarteen ekitaldi eta ekintzak argitaratzeko asmoa du Binkek bere Agenda atalean (ikus 30-31 orrialdeak). Horretarako, informazioa helbide honetara bidaltzea besterik ez dago: infobinke@gmail.com I. Erezkano

23

Erreportajea

AZKENIK BADUGU GEURE ALDIZKARI PROPIOA

Eta geuk, zergatik ez?

G

binke!

eure herriko euskaltzaleen artean nork ez du inoiz lagunartean eztabaidatu euskara hutsezko aldizkari baten beharraz? Badira herritar asko ere kexu izan direnak, inguruko herri guztiek euskarazko komunikabideren bat dutelako eta ea geuk Galdakao eta Usansolo ardatz izango dituen proiekturik zergatik ez dugun izango.

Ardura hori bera 80. hamarkadaren inguruan ere izan zuen galdakoztar talde batek Lapiko aldizkaria sortu zuenean. Lan-talde horretan izan ziren, besteak beste, Karmele Arrieta eta Josi Basterretxea irakasleak, herriko beste dozena bat lagunekin batera eta “herrian euskarazko ezer ez zegoela kontuan hartuta, euskara kalera ateratzeko asmoz” hilabetekari berria sortu zutenean. Neurri honetako proiektu bati “eskaini behar zaion konpromiso eta berme ekonomikoa zela edo aldizkari nahiko literarioa zelako agian, urtebete pasatxo baino ez ginen aritu”, dio Arrietak, “baina herrikoen artean harrera oso ona izan zuela uste dut eta iritzi desberdineko herritarrak elkartu ginen horren bueltan”, gaineratu Basterretxeak. He-

Banaketari dagokionez, Galdakaon eta Usansolon sekula izan den proiektu komunikatiborik handiena egitea da geure apustua. Horregatik, auzo eta etxe guztietara iritsi gura dugu, baina zeuk jasotzen ez baduzu edo ingurukoren bati hilero Binke falta bazaio, jakinarazi iezaguzu ondoko helbidean, arren: infobinke@gmail.com

24

EUSKARA TEKNIKARIA

Herritarrak, kultura eta euskara ardatz izango dituen hilabetekaria da Binke “Herritarren sostengu ekonomikoa ere ezinbesteko izango dugu” AITUKO KIDEAK

Binke

ERREPORTAJEA

“Horrelako proiektu batek ‘behetik gora’ hazi behar du”

rritarren artean ere txera handia izatea espero duen hilabetekari berria da Binke, hain zuzen ere, bere garaiko Lapikoren antzera herritarren artetik sortutako proiektua delako hauxe ere. Udaleko euskara teknikaria ere bat dator herrikoitasuna aipatzean, sarri azpimarratu duelako “udalak babesteko ardura duela, baina horrelako proiektu batek ‘behetik gora’ beharko lukeela hazi, inkesta eta analisiak egiten dituen enpresek sarri ohartarazi diguten bezala”.

Hori bai, Lapiko elebiduna zen. Beraz, argi esan daiteke Binke Galdakaoko lehenengo euskara hutsezko aldizkaria dugula. Proiektu historiko bezain beharrezko hau martxan jartzeko adin, genero eta iritzi desberdineko herritarrak batu ziren, Aitu Elkartea sortu eta berau izango da eskuartean duzun aldizkaria hilero etxez etxe eta saltokiz saltoki argitaratzeko ardura izango duena. Are gehiago, albistez jositako aldizkari hutsetik harago, herritarrak, kultura eta euskara ardatz izango dituen doako hilabetekariaren jaiotzaren atarian gaude.

Doako banaketa bai, noski, Binkek euskara ikusezin diren horiengana ere iristeko asmoa duelako batetik, eta geure hizkuntzaren normalizazioaren bidean euskaldunon bidaide izan gura duelako bestetik. Baina doako banaketa izateak ez du esan nahi proiektu hau militantzia hutsetik bakarrik biziko denik, horregatik “herritarren sostengu ekonomikoa ere ezinbesteko izango dugu orain hasi eta aurretik dugun bide luze honetan”, diote Aituko kideek. Horregatik, zeu ere irakurle, eskuartean duzun tankerako proiektu baten beharraz sinetsita bazaude eta zeure babesa eman nahi badiozu, bete 5. orrialdean

Lapiko aldizkariaren lehenengo portada

25

Binke

aurkituko duzun fitxatxoa eta bidali iezaguzu nahiago duzun bidetik.

Baina, zergatik Binke izena? Erantzuna zuk zeuk emango duzu hau erantzutean: ez duzu uste herriak horrelako proiektu komunikatibo bat behar duenik? Pentsatu gura dugu zeure gaztelaniazko erantzuna ยกya lo creo! edo ยกy tanto! izango zela (baikorregiak gara agian, baina hala espero!). Horixe da, beraz, binke berbaren esangura: benetan ere! Bizkaiera estandarrean beinke dago onartuta eta bereziki Arratia inguruan erabiltzen da asko. Galdakao inguruan ere sarri erabili izan da bi moduetan, nahiz eta azken aldian desagertzen dabilen berba izan. Ezin aipatu barik utzi, izenaren proposamena Roberto Perez kazetariak egindakoa dela.

Datuak geure alde

26

Galdakaok askorako ematen du euskaraz. Eta hori ez da edozein erromantikori bururatutako esaldia, EUSTAT Euskal Estatistika Erakundeak bost urterik behin argitaratzen dituen Biztanleriaren eta Etxebizitzen Zentsuko azken emaitzek ere (2011) holaxe adierazten dutelako: Bi urtetik gorako biztanleak aintzat hartuta,

Aitu elkarteko kideetariko batzuk

Euskal komunitateak gainditu egiten du Galdakao eta Usansoloko erdaldunen kopurua

b!

Binke

Aurre-aurkezpena

soziolinguistikoak ere aldeko ditugu. Binkek emaitza ofizial horiek hobetzeko erreminta izan gura badu ere, zeure esku dago geure bidea hauspotu eta elkarrekin herri euskaldunago bat egiten jarraitzea.

Herritarron laguntzaz, hilero zeure etxean irakurriko gara!

Galdakaoko euskal eta erdal komunitateen bilakaera

ERREPORTAJEA

11.051 (%39 zenbaki osotan) gara euskaldunak eta 9.831 erdaldunak (%34). Eta gainontzeko guztiak, beraz? Bada, beste 7.498 herritar ia euskaldunak dira. Hau da, ez dute euskaraz berba egiten baina ulertzen dute. Hortaz, euskaldun eta ia euskaldun guztiak batuta, euskal komunitateak gainditu egiten du Galdakao eta Usansoloko erdaldunen kopurua. Grafikoan argi ikus daitekeen bezala, 1996ko estatistika datuetatik 2011koetara salto eginez gero, datuak adierazgarriak dira oso: euskal komunitatea %15 hazi delako eta neurri berean baina beheranzko joerarekin, erdal komunitatea %15 jaitsi, EUSTATen emaitzen arabera.

Sinesmen eta uste osoa badugu geure herriak euskara hutsezko komunikabide herrikoi, anitz eta esklusiboa merezi duenaz, baina orain datu

27

Iragarki laburrak SALGAI: Etxea, kotxea edo beste gauzaren bat saldu nahi duzu? Bidali deskribapen bat eta hilabetekarian agertuko da zure mezua.

ALOKAIRUA: Pisukide baten beharrean zaude? Pisua bera alokatu nahi duzu? Ala garajea agian? Bota mezutxoa eta geuk emango dugu horren berri!

LAN BILA: Klase partikularrak eman nahi dituzu edo lan bila ari zara baina ez dakizu nondik hasi? Bidaliguzu zeure berri eta geuk jarriko dugu iragarkia hemen!

GALDUTA: Txakurra, perikitoa ala txerria galdu duzula?

Ez kezkatu, geuk lagunduko zaitugu ikerkuntza lanetan!

Jarri gurekin harremanetan eta ea zorterik dugun!

Zeure iragarkia doan jarri nahi baduzu, bidali saldu edo eskaintzen duzuna testutxo batez lagunduta, helbide honetara: infobinke@gmail.com

Herritarren ahotik

b!

Zer eskaini diezaioke euskara hutsezko aldizkari batek geure herriari?

ASUN Salamancan jaiotakoa eta urte askoan euskara ikaslea izanda, ‘euskaldun berrientzako’ erreminta izan daiteke, euskara ikasten jarraitzeko aukera bikaina!

ENERITZ Gure seme-alabek euskarazkoa eta herrikoa den erreferente idatzizko bat oso beharrezkoa ikusten dut, herrian dagoen egoera soziolinguistikoa kontuan hartuta.

AITZIBER Hizkuntza herriaren muina eta kultura bihotza izanda, bata bestearen aldetik baztertu ezinik, Binke aldizkaria Galdakaoko nortasuna zabaltzeko aukera ezin hobea deritzot.

28

ERRUPIN Askorentzat ama hizkuntza den horretan irakurtzeko eta informatzeko aukera. Herriari, herritarrek daukaten eskari nagusietako bat bermatzea eskaini diezaioke.

UNAI Herri euskaldun bat lortzeko bidean lagundu gaitzakeen tresna baliogarria da euskara hutsezko aldizkari bat.

Denbora-pasa Eroglifikoa

Gurutzegrama

I

Z

R

ZER APURTU DOZU?

12 HILABETE BIZKAIERAZ

Taula matematikoa

+ +

= 14

+ +

-..

Sudokua

+ =

x -

x

= 11

+

=

=

=

1

8

13

binke!

8

9 8 3 1 8 6 4 8

1

2 3

5 2 9 3 7

5 2 4 1 7

1 4 4 6 3 9 5 1 4

7

Jarri hemen zure

publizitatea

29

Agenda

Mozolloker erretzea Kurtzeko plaza

Santa Ageda bezpera

2016

Urtarrila-Otsaila

Kalez kale Herriko hainbat talde

30

Mendia

Inauteriak

Otsailak 6 Migas Extremenas

Urtarrilak 24.

Ganguren MT

Otsailak 5 Disko-berbena txiki

Ardanza Lehendakariaren parkea. La Morenita

Kanporamartxo

Ardanza Lehendakariaren parkea

Alto Campoo

Urtarrilak 31.

Ganguren MT

Amorebieta-Durango zeharkaldia (4. etapa)

Otsailak 7.

Ganguren MT

17:30

Inauterien desfilea

19:00

Plazakoetxetik Mozollokerren juizioa

20:00

12:00

Inauteriak Urretan

17:00

Urreta Parkea. Argizai, Urretaldea eta Indarra Altsasuko Inauteriak

19:00

Kurtzeko plaza

Kurtzeko plazatik. Andra Mari

Otsailak 12-14.

Ganguren MT

Dantza eta txokolatea

Mozorro Lehiaketa

Hiru Erregeen Mahaia

Ardanza Lehendakariaren parkea. Areto DT

Baqueira Beret

Otsailak 20-21.

Ganguren MT

Jarraian

Goizueta eta Baztango Sagar-Dantza

20:00

S. Brouardetik. Andra Mari

20:00

Ardanza Lehendakariaren parkea. Guzur Aretxa Dantza Kasting

Jarraian

Ardanza Lehendakariaren parkea

Usansolon

Otsailak 8

Kalejira

Inauteriak Gorosibain

11:00

Oinarin Musika Eskola Inude eta kalekira

artzaien

12:30

17:15

Gorosibai Elkartea

auzoa.

Ikastaroak

Auzo Urtarrilak 23-Ekainak 18

Otsailak 9 Haur antzerki-berbena

Oinarin

Formakuntza ikastaroak

17:30

Orreaga Iritzi Taldea Erakusketa Angel Diazen eskulanak

Inude eta artzaien Ardanza Lehendakariaren Otsailak 29-Martxoak 4 parkea dantza saioa Torrezabal KE

13:00

Oinarin

Mozolloker erretzea

Erromeria

Kurtzeko plaza

Cabaret Chihuahua 21:00. Otsailak 12

Torrezabal KE Opera La Traviata

21:00. Otsailak 19

Torrezabal KE

19:00

18:00

Oinarinen Txaranga

Usansolon Inauteri jaia

Otsailak 7

17:30

Haur Tailerrak

17:30

Kabareta

Unkina plaza.

Usansoloko ludoteka

Ardanza Lehendakariaren parkea

BIDALI ZEUEN

EKITALDIAK infobinke@gmail.com

Cabaret Chihuahua Torrezabal Kultur Etxea Teatro Mutante

31