BINKE 061 Ekaina 2021

61. zenbakia • 2021eko ekaina

AINGERU GARAI ESKIATZAILE OLINPIKOA

«Urte osoa ematen dut eskien gainean, eta asteko sei egunez entrenatzen dut»

AINGERU GARAI ESKIATZAILE OLINPIKOA

«Nire lehiaketa bakoitzagatik 90.000€ inguru ordaindu beharko nituzke, egin kontu!»

TESTUA: JON GOMEZ GARAI ARGAZKIAK: AINGERUREN ARTXIBOKOAK

E

donork pentsa dezake: «Udako oporretan pentsatzen ari garanean, gorputza erabat estalita eta elurretan dagoan mutil bat ekarri dabe elkarrizketa nagusira, Binkeko hauek ez dagoz burutik sano!». Eta azken baieztapen horrek izan dezake egiatik ere pixka bat, baina ez, ez gara zoratu; ekaineko protagonista nagusia sasoi honetan ere eskien gainean dabilelako. Eskiatzaile profesionala da Aingeru Garai galdakoztarra, eta Alpeetara bidean hitz egin dugu berarekin.

Zure kurrikulumari begira, ez gara gai zenbat lehiaketetan parte hartu duzun jakiteko! (irribarretsu) Nik ere ez dakit, eta bada jakitea gustatuko litzaidaken zerbait!

Baina kalkulatu urtean 30 lasterketa ingurutan hartzen dudala parte, eta gaztetxotan egindakoak... Nahi baino gehiago, egia esan.

Esperientzia birekin geratu beharko bazenu, zeintzuk aukeratuko zenituzke? Europan egin nuen debutarekin eta 2019ko gazteen mundialarekin.

Kirolari profesionala zara, hau da, kiroletik bizi zara.

Zelan barneratu zenuen hori lehenengoz? Tira, hori baino lehen argitu beharra dago, profesional bezala urte asko daramatzadala, baina dirua irabazten hasi naizen momentutik ez dudala nire benetako ibilbide profesionala hasi dudana sentitu, aurretik gehiago zirelako gastuak irabaziak baino.

Eta gogoratzen duzu txip aldaketa hori? Bai, Espainiako Neguko Kirolen Federazioan —RFEDI— sartu nintzenean!

2 ekaina 2021 Binke!

Kirolari profesional izanda, beraz, egunero ari zara lanean? Normalean asteko sei egunez entrenatzen dut. Baina nire errutina ez da bera etxean edo eski-estazioren batean entrenatzen nabilenean. Eski-estazio baten sei egunez ez, egunero entrenatzen dut. Eta etxean bakarrik prestatu naiteke gimnasiora joanda edo beste mota bateko ariketak eginda — kardioa, pilometria, potentzia...—.

Hala ere, entrenamenduak alde batera utzita eta kontuan izanda eskian ibiltzen zarela, lehiak urte osoan ez dituzu izango, ezta? Bai, ia urte osoa ematen dut eskien gainean. Hemen neguko denboraldia amaitzen denean Alpeetara joaten gara, han urte osoan baitago elurra, edo Hego Amerikara, han urtaroak alderantzizkoak direlako.

Uda sasoia ate joka dugu orain, nora joango zara elur bila? Laster Suitzara joango gara, federazioak hotel bat hartzen duelako kirolariontzat. Han denboraldi-aurrea prestatzen arituko gara. Abuztua eta irailean berriz Hego Amerikara egingo dugu bidaia, neguko baldintza gogorrak bilatzera.

Eskiaren mundua zabala da, zu zein modalitatetan aritzen zara? Gaztetxoagoa nintzenean abiadura modalitatean ibiltzen nintzen, baina urteekin espezializatzen hasi nintzen eta gaur egun diziplina teknikoan aritzen naiz, erraldoietan eta slalom-ean.

Ulertzen ez dugunontzat azaltzerik bai? Bai, noski! (irribarretsu) Modu sinplean ulertzeko: slalomean ateak —edo igaro beharreko balizak— elkarren artetik oso hurbil daude eta beraz, egin beharreko mugimenduak askoz arinagoak eta

Aingeru Garai Fernandez 1998, Galdakao Eskiatzaile olinpiko profesionala da Aingeru eta bera ere ez da gai zenbat lehiaketa egin dituen zenbatzeko. Baina, beste askoren artean, maitasunez gogoratzen ditu hauek: Espainiako neguko eski txapelketa absolutua irabazi zuenekoa, mundu mailako gazteen txapelketan 13. geratu zenean edo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuenekoa, esaterako.

Lauaxeta Ikastolan ikasi zuen eta gaur egun eskien gainean bizi da, mundu osoa Espainiako Neguko Kirol Federazioarekin bidaiatzen.

Binke! ekaina 2021 3

Nik, zorionez, ez dut lesiorik izan; baina ulertzen dut lesio bat ez dela gainditzeko erraza izan behar

Zenbat lehiaketetan parte hartu dudan? Niri ere jakitea gustatuko litzaidake!

laburragoak dira. Abiaduran berriz distantzia handia dago alde batetik bestera eta abiadura askoz handiagoa da.

Nork animatu zintuen lehenengoz honetan aritzera? Ba, egia esan, inork ez zidan animatu. Eskia probatzen lehenengoz urtetxo batekin utzi zidaten Baqueirako haurtzaindegian, eta geroztik ez diot eskiatzeari utzi. Baina noski, ez balitz nire gurasoengatik eta eurek kirol honekiko duten zaletasunagatik, ez nintzateke inoiz inora iritsiko.

Eta nor duzu kiderik fidelena ibilbide profesional honetan? Albert Ortega, erkidegoetako federazioetan elkar ezagutu ginen eta Espainiako selekziora elkarrekin iritsi ginen.

Gaur nire lagunik onenetarikoa da!

Eskiaz hitz egitea belaunen inguruan hitz egitea da. Asko sufrituko dute, ezta? Bai, eta normala da. Azken finean, oina eta orkatila botara ondo lotuta doaz eta, beraz, ezin daitezke hautsi. Zerbait mintzekotan belaunak eta lotailuak dira... Nik, zorionez, oraindik ez dut lesio gogorrik izan.

Eta zelan entrenatu daitezke? Ahalik eta gehien entrenatuta belaunak eurek, indartsu izateko eta lesioen aurrean ahalik eta prestatuen izateko.

Lesionatzea izan daiteke kirolari baten beldurrik handiena? Niretzat arazo larriagoak daude gure munduan, baina egia da lesio batek zure ibilbidea erabat hondatu dezakela. Imajinatzen dut lesio bat ez dela aurre egiteko erraza izango.

Zaila da zu Galdakaotik ikustea, nondik sartu zara azken aldian? Denboraldia amaitzerakoan Galdakotik ibili naiz, baina ez naiz herritik gehiegi irten, nik oporrak izan ditudalako

4 ekaina 2021 Binke!

ELKARRIZKETA AINGERU GARAI

Arin-Arin!

Asteko egun gogokoa?

Zapatua.

Herrian zer kenduko zenuke?

Ezer ez.

Herriko txoko gustukoa?

Topa taberna eta bere ingurua.

Eta zer berria jarri?

Liburua ala tablet-a?

Tablet-a.

Euskarazko berbarik politena?

Pelikula bat?

Contratiempo.

Eski-pista artifiziala.

Maitia.

Zure ametsetako bidaia?

Ez duzu onartzen…

«Ez» soil bat erantzun bezala.

Maldivak, baina bizitzeko!

Zoriontsu egiten zaitu…

Familia ondo ikusteak.

Berba egin.

Plater bat?

Risottoa.

Deskribatzen zaituen berba?

Buru gogorra.

Berba egin ala entzun?

Zure mesanotxean ezin da falta…

Nire iPhone eta Airpod-ak.

Abesti bat?

Yonaguni, Bad Bunnyrena.

baina ingurukoek ez. Dena dela, libre dudanetan saiatzen naiz Galdakora bidaiatzen eta lagun zein familiakoekin egoten eh!

Ez da izango gure herriko eski-pistak ez zaizkizula gustatzen, ezta?! Ba hemen ditugun aldapa guztiekin Munduko Kopa bat egiteko moduan izango nintzateke! Pena ez duela elurrik egiten, bestela... (barreka) Babesleak dituzula nabari da zure arropetan, noiz hasi zinen marka indartsuen laguntza jasotzen? Behin selekziorako deitu nindutenean. Orduan eskaintzak ugaritu egin zitzaizkidan eta gaur egun bai eskietako, kaskoetako zein bastoietako babesleak ditut. Asko babesten naute, eta oso eskertuta nago eurekin.

Eta zehatzago galdetuta, zelan laguntzen zaituzte?

Federazioko babesleek dirua eta zerbitzuak eskaintzen dizkigute. Eta nik kirolari bezala ditudanek materiala ematen didate, eta hobariak, lortzen ditudan emaitzen arabera.

Hobariak edo primak aipatu dituzula. Eskia ez omen da merkea, eta urte osoan ibiltzeko, ez dut imajinatu gura ere! Bai, baina zorionez nik ordainduta daukat guztia. Hori bai, entzun dudanagatik nik nire lehiaketa bakoitzagatik 90.000€ inguru ordaindu beharko nituzte... Egin kontu!

Zerekin egiten du amets Aingeruk? Ufa! (irribarretsu) Nire ametsak oso aldakorrak dira... Munduko txapeldun izatea izan daiteke nire ametsetariko bat, baina hurrengo egunean reggaetoi abeslaria naizela amestu dezaket, edo medikua...

Zentzu horretan ez nabil oso ondo burutik! (barreka) • Binke! ekaina 2021 5

Aginke!

Errealitatetik hurbilegi dauden albiste faltsuak

«Galdakaoko hormak margotzen dabilen gazteren bat gustora nik» hartuko nuke LA GUSTORA IBARRO graffiteroa... ez dakigu! rea, lto ku es , ea tor Pin

Sarean arrantzatua

Ba al zenekien...

Udalekuetan parte hartzen dutenei mugikor gabeko aisialdia ze aberasgarria den azpimarratuko zaiela? Baita gurasoei ere!

2

Zamakoa kalean

dagoen dekorazio denda ezagun ba tean, azken hilabetean bi perso na sartzen ikusi dira: bata posta-ze rbitzuko langilea eta bestea gimna sio bati buruz galdezka sartuta koa, besterik ez. Misterio hutsa da.

Txiste txarra da — Hainbeste denbora pasa tik, ez parrandan urten ez nazene n da dakidala nahikoa izango do 2.000 pesetagaz...

Gune berriak gehituko dira memoriaren ibilbidean

Memoria Historikoaren mapan Galdakao eta Usansoloren memorian dauden gune berriak sartzeko erabakia hartu da, hala nola, Ganekogorta kalean zego en Pitekus jolas-gunea, Elexaldeko Desyren litxarreria denda, Jon Diskotekako casettak, Lekubasoko arraultz-iturr ia...

Elexaldeko igerilekuak, gabaz, ostalariei eskainiko Elek

trizitatearen prezio-igoera eta Elexaldeko igerilekuen «freskotasuna» dela eta, Galdakao ko Udalak Elexaldeko igerilekuaren urak ostalarien esku ra utziko ditu beraien edariak hotz mantendu ditzaten.

Horrela ba, bertara eraman ahal izango dituzte tabernariek eure n botilak.

Ikasleen gune berrietan: zer hobetu dira, notak ala ligeak?

Ikasleentzako egoitza ezberdinak herriko gazteen esku jarri ondoren, Udalak azken hiruhilek o notak gainbegiratzeko konpromezua hartu du. Egoitzak akad emikoki probetxugarriak izan diren ala uda aurreko lehen maitemintzeak sustatzeko gune bezala erabili diren jakin gura dute.

6 ekaina 2021 Binke!

Hilero atzera begiratu eta aspaldiko erretratuak alderatzen jarri gara atal honetan, baina tarteka Edu Madina historian adituak bere pasartetxo historikoak ere gogoratzen dizkigu bertan.

Egurbideen garrantzia gurean Testua: Edu Madina Etxebarria Argazkia: Edu Madinaren artxibotik

H

erri-lurren inguruan idatzi neban aurreko batean, eta oraingoan egurbideen inguruan berba egitera nator Binkeren bidez. Aurrekoan be esandako moduan — binke.eus webguneko erreportajeen atalean irakurgai dagoz nik argitaratutako atal guztiak—, Galdakaoren sostenguekonomiko nagusia bere mendi zuhaizti komunak ziran; herrilur eta egurbideen artean banatutakoak. Herri-lurrak herriaren beharrizanak asetzeko baliatzen ziran —aurreko kolaborazioan esan legez— eta egurbideak auzokideen etxeen beharrak asetzeko. Egurbideak —«suegurra», «egurças», «usa» edo «uesa» izenez be deitutakoak—, altuerako herri-lurren magaletan egoten ziran eta gorde egiten ziran sueteetako sugarri lez edo etxeetako obretarako. Estanislao J. Labayruren arabera, «egurza» berbak «leñero» esan gura dau —etxeetarako gordetzen dan egurra— eta izen honegaz ezagutu ziran Bizkaian helburu horietarako erabiltzen ziran mendiak. Juan Nuñez Larak bere 1342ko Koaderno Penaleko 31. artikuluan, «egurbide» berbari «usa» deitzen deutso: «En razón de los montes usas que ayan los fixos dalgo con el señor (...) para se aprovechar de ellos, para cortar madera, para façer sus casas quando las obieren de façer e para cortar leña para quemar».

Berbak alde batera utzita, eta herri-lurrekaz gertatu zan moduan, egurbideak asko murriztu zirean itxikeria, ardurabakotasun, udalaren kudeaketa txarra, interes partikular edo dana dalakoagaitik. Erdia baino gehiago desagertu egin ziran. Horregaitik, Santiago Abendaño abadeak auzitara eroan

eban 1607. urtean garaiko Udala eta bere aurreko 30 urteetako agintariak korrejidorearen aurrera, berak egurbideen galtzearen arduradun izendatzeko eta berriz ez gertatzeko. Epaia Santiago Abendañoren aldekoa izan zan, eta horregaitik asko daukotso Galdakaoko herriak gizon honi eskertzeko; berari esker mantendu izan ebalako herri honek eta bere auzokideek bere ekonomia.

Holan ba, egurraren sostengua sustatzeko, mendi komunalak 10 herri-lur eta 10 egurbidetan zatitu ziren Galdakaon. Kontuan hartuta, gainera, mendi hauetako arbolak hamar urterik behin ebagitzen zirala, urtero bati egokitzen jakon urte horretako ebaketea. Hamar egurbideak hauek izan ziran, eta ordena hau jarraitzen ebagitzen ziran: Lehenengoa «Olajaunbaso» izan zan, geroago «Careobieta» eta «Padarrola celai» gehitu jakozana, Padrola eta Erletxe artean.

Bigarrena «Artola» izan zan, izen bereko auzoan. Hirugarrena Urgoitin egon zan, Burtotza mendiaren eta Erletxe artean.

Laugarrena Uriburu inguruan egoan, Jugorarte. Bosgarrena «Obicorta» izenekoa, beranduago «Lupuola erreca y Olaran» eta «Gastelusolo» egurbideak gehitu jakozana. Seigarrena «Gaibe», «Arecha arroaga» eta «Garbe buru» gehituta, Lekubason.

Zazpigarrena be Lekubason, «Sapoegui y Ossagaray».

Zortzigarrena «Sapoegui» aurrekoan ondoan. Azkenaurrea «Pinoaga» Lekubason, «Ortuburu y Urrestui» gehituta. Eta azkena «Pagaza», «Lope Igartu, Olaeta y Aurlesa» gehituta ostean Zuhatzu eta Arteta artean, gaurko Maxam lehergaien enpresaren lurretan.

Binke! ekaina 2021 7

Hilabete honetako sarituak Eider Arbide Crespo Anartz Ajuriagogeaskoa Aburto

Maiatzeko irabazleak Amaia Torrealdai (ezker) eta Amaia Odriozola (eskuin) — Kepa Otaegi eta Roberto Perezen ordez— Edurne Espilla zinegotziarekin, Zea Maysen kontzerturako sarrerak jasotzen.

Irati Bediaga galdakoztarraren «Etxetik ospa» liburu bana opari!

Egin zaitez Binkekide!

Eman zure babesa urteko

36 €

ordainduta

Oraindik Binkekide ez bazara, eta neurri honetako lehenengo komunikabide euskalduna babestu eta sustatu gura badozu, hauek dozuz horretarako bideak:

1. Bete beheko formulario hau, eskaneatu edo atera argazki bat eta bidali e-postaz: info@binke.eus

2. Bete formularioa, moztu, eta utzi gutunazal baten, Binke izenarekin Torrezabal Kultur Etxeko atezainaren leihatilan.

3. Eskaneatu zure

IZEN-ABIZENAK:

mugikorraren QR irakurgailuarekin beheko kodea eta bete formularioa!

HELBIDEA:

TELEFONOA:

NORTASUN AGIRIA:

E-POSTA: IBAN

KONTU KORRONTEA:

8 ekaina 2021 Binke!

ENTITATEA

BULEGOA

K.Z.

KONTU ZENBAKIA

Jon Irazabal, futbolaria

«Igoeraren gakoa taldearen elkartasuna izan da» Amorebieta futbol taldeak historia egin zuen maiatzaren 23an, Badajoz taldea 0-1 irabazi ostean. Historia egin duen taldeko kide da Jon Irazabal galdakoztarra, eta bera ezagutzeko aukera izan du Binkek.

S

BINKE

inistu gabe elkartu ginen Jon Irazabal (Galdakao, 1996) Amorebieta SD taldeko futbol jokalariarekin.

Mirandes taldearekin ere bizi izan zuen futbol ligaren Bigarren Mailara igotzea, baina hau ustekabea izan du. Lana utzi eta futbolari erabat profesional bilakatuko da galdakoztarra, eta berarekin izan gara.

Bigarren aldia bigarren mailara igotzen zarena, nola bizi duzu Amorebietaren igoera? Amorebieta taldearekin Bigarren Mailara igotzea guztiz ustekabea eta berezia izan da guztiontzat. Nik uste oraindik ez garela jabetzen lortutakoak duen zailtasunaz, eta denbora luzez talde honi buruz hitz egiten jarraituko dela uste dut. Ligaren hasieran, gure helburua lehen hiruren artean sartzea zen, Lehenengo RFEF mailan jokatzeko. Helburu hori lortzeko ere jende gutxik zuen konfiantza gugan, Racing edo Real Union bezalako aurrekontu handiagoko aurkariak kanpoan utzi behar baikenituen. Hala ere, jardunaldi pare bat jokatu ondoren konturatu ginen helburu hori lortzetik gertu egon gintezkeela. Hori bai, erronkarik zailena zalantzarik gabe, Play Off igoera izan zen. Nire kasuan, azken hamar minutuetan jabetu nintzen igoeraz, hori bai, nire bizitzako hamar minuturik luzeenak izan ziren.

Talde modura, zeintzuk izan dira ligaz igotzeko izan dituzuen gakoak?

Gure igoeraren gakoa taldearen elkartasuna izan da. Lehen egunetan jabetu nintzen taldekideen ahalmenaz.

Euskal jokalariez osaturiko taldea izanik, guztion artean primeran moldatzen ginen. Ikustea besterik ez zegoen

egoerak uzten zuenean nola jaisten ginen denak batera tabernara eta guzti hori zelaian nabaritzen zen. Gaitasun aldetik gure gainetik egon zitezkeen taldeen aurka jokatzen genuenean ere gure arteko harremanak asko laguntzen zuen. Gainera, partida batzuk jokatzeko zorterik izan ez duen jendeak lagundu izan digu behar genituen uneetan.

Aukerarik izatekotan, hurrengo urtean taldean jarraituko duzu?

Gustatuko litzaidake jarraitzea eta taldeak irabazten duen sariez gozatzea.

Uste dut Bigarren Mailatik ikasteko eta lehiatzeko talde ona izango dela, nahiz eta erronka oso zaila izango den.

Coronavirusa medio, zelakoa izan da jarraitzaileen jarrera? Pena izan da hain urte polita bizitzea eta familiak, lagunek eta zaleek gertuagotik bizi ez izana. Egia da Play Offeko finalean,

igoera ikusteko aukera izan zutela, eta hori bai, Badajozekoak baino askoz gutxiago ginen arren, oso polita izan zen jendeak nola laguntzen eta animatzen gintuen ikustea.

Galdakaori buruz, zelan ikusten duzu herriko futbol egoera? Covidaren egoera dela eta, beheragoko kategorietako gazteek bizi behar izan duten geldialdiak izorratzen nau. Orain entrenamenduez goza dezakete, nahiz eta garaietara egokituta egon, baina laster asteburuetan partidak jokatu ahal izatea espero dut. Galdakaoko lehen taldeari dagokionez, denboraldi bikaina egiten ari da. Hirugarren Mailara igotzetik oso gertu dago, eta asko poztuko nintzateke azkenean lortuko balute. Jokalari batzuk ezagutzen ditut eta beraien gaitasuna ikusita, maila altuago batean egotea merezi dutela uste dut, egia esan.

Binke! ekaina 2021 9

Binke TV Hauek dira grabatu eta argitaratu ditugun azken hiru bideoak Binke telebistan!

Waqas Ahmed, Pakistando euskalduna Fermin Etxegoien idazle eta kazetari ezagunak bere Twitterrean argitaratu zuen Galdakaoko fruta-denda bateko pakistandar batekin euskaraz aritu zirela bere aurreko bezeroak, eta horrek hunkitu egin zuela. Birala egin zen mezu hori «txiolandian», eta Binkek zein pakistandarren inguruan zebilen ezagutu zuen.

Mugarrako Egoitzek irabazi zuen apustua Maiatzaren 6an apustu egin zuten Somerako Labeako Mikeluek eta Mugarra tabernako Egoitzek, ia hilabetean nor argalduko zen gehien. Kalean pisatu ziren biak eta, hilabeteren ostean, irabazlea nor izan zen ezagutu zen.

Horren lekuko izan zen Binke, eta apustuaren finala ere bertatik bertara jarraitu zuen aldizkari honek.

Zea Mays «beti gustura» dator Galdakaora Ekainaren 3an Zea Mays taldeak sarrera guztiak agortu zituen kontzertua eskaini zuen Torrezabal Kultur Etxean.

Aiora Renteria taldekidearekin egoteko tartetxua izan zuen Binkek kontzertuaren aurretik, eta Galdakaon «beti gustura» aritzen direla aitortu zuen abeslariak! Oraindik ez duzu kontzertuaren laburpen-bideoa ikusi?

Bideo guztiak gure sareetan ikusgai!

10 ekaina 2021 Binke!

Ostike!

LUKAINKULERO kuadrila @lukainkulero

«Guk nahiago dugu Galdakaoko mugetatik kanpo ligatu» GALDERAK: MOZKERRAK KUADRILA @MOZKERRAK

Duela ez asko Lukainkaz gora eta Kulero Barik kuadrilak bateratu zenituzten, nondik datoz izen horiek? Zergatik bat-egite hori? Izenek istorio xelebreak dituzte atzetik, baina badakigu Binke «family friendly» dela, beraz, beste momentu baterako utzi beharko dugu kontu hau. Bestalde, txikitatik izan dugu harreman estua eta azken urteetan batera ateratzen hasi ginenez, erosotasunagatik WhatsAppeko talde bat egin genuen eta hortik sortu zen Lukainkulero.

Nolakoa da Lukainkulero kuadrila moduan? Zerk bereizten zaitue? Heterogeneoa. Elkarren artean oso ezberdinak gara eta oso ondo ulertzen dugu elkar. Batzuen ahultasunak beste batzuen trebetasunak izanik eta alderantziz. Baina gure ustez, gainontzeko kuadriletatik bereizten gaituena kuadrilakoen arteko endogamia eza eta Galdakaoko beste kuadrilekin ligatze urritasuna da, guk nahiago dugu Galdakaoko mugetatik kanpo ligatu.

Arraroa badirudi ere, iraganean zuekin txami berbera partekatzen genuen, zelan gogoratzen dituzue garai haiek? Oso oroitzapen onak ditugu gure txami garaitik.

Beti gertatzen zen liskar txikiren bat, baina orokorrean esan genezake dibertigarria izan zela. Atzera bueltatuko bagina berriro ere errepikatuko genuke.

Ikusi dugu kuadrilako taldekide asko Bizkaitik kanpo ikasten ari dela, zelan konpontzen zarete harremanetan egoteko? Bai, egia esan oso sakabanatuta gaude: Donostia, Arrasate, Gasteiz, Logroño, Palentzia,

Lleida, Reus eta Sevillan ditugu kuadrilakoak. Asko botatzen ditugu faltan urrun dauden kideak baina askotan hitz egiten dugu sare sozialen bitartez.

Galdakaoko «Conquis» telesaila ospatuko balitz zein kuadrila eramango zenukete uhartera eta zeinen beldur izango zinatekete? Dudarik gabe Norabide bakarra kuadrilarekin egotea gustatuko litzaiguke, horietako asko txikitatik ezagutzen ditugulako, eta harreman ona dugulako.

Eta beldurrari dagokionez, Patxikuko asko gimnasioaz maiteminduta daudela ikusita, aurkari indartsuak izango zirela uste dugu.

Gero eta kuadrila gehiago dira txamiak zituztenak eta orain txami barik bizi direnak, zergatik uste duzue aldaketa hori gertatzen ari dela? Gure ustez herriko gazterian sortzen ari den giroa, pike sanoa, txutxu-mutxuak, etab. da txamiak alde batera uztearen zergatia. Lehen Somerara joateak «lotsa» ematen zuen, nagusiek barre egingo zigutelakoan-edo; orain ez da hori gertatzen eta gero eta kuadrila gazte gehiago ikusten dira Someratik.

Galdakaok bere alde onak eta ez hain onak ditu, aipatu iezaguzue gehien gogoko duzuena! Galdakaoko gazteriaren artean nahiko ondo ezagutzen dugu elkar, esamesek hegan egiten dute eta esan behar dugu asko gustatzen zaigula kuxkuxeatzen ibiltzea. Beste aldetik eta asko eztabaidatu ostean, bakarrik esango dugu batzuetan liburutegian zarata lar egoten dela, xehetasunetan sartu gabe.

Binke! ekaina 2021 11

MANU ETXEBARRIA AYESTA

San Pedroak

B

agil edo ekainaren 29an, San Pedroak dira hainbat herritan, baina pandemia dala-eta, ezin izango doguz ospatu beti lez. Ordez, Pedro izenaren eboluzioa azaltzera noatzue.

Aiko, jatorriz, grekoz, «petra eta petros», harria / harkaitza da.

Latinizatuz, «Petrus», daukagu, San Pedro apostoluak hartuko eban izena. Petrus-etik Pedro, izen maskulinoa daukagu gazteleraz, baina femeninorako, Petra, mantendu da. Pedro-ra itzuliz, eta eboluzio fonetiko batzuk bitarteko, aikor, Pero, gazteleraz, eta Peru, euskeraz.

Behin Pero-raz gero, / R-L / alternantziaz, Pelo, ahoskatu da.

Pelo-ren hipokoristikoa, Pello.

Jakina, /LL/-ren ahoskerak, euskeran be,«yeismoa» sortu dau gazteen artean. Idatzi, hiru eratara idatzi da: / LL-Y-I /: Pello-Peyo-Peio, azkenengo hau «Y» grekotik «I» latinara aldatuz.

Eta Kepa, nondikoa dogun?

Ba, aitu; Ebanjelioan, Jesusek hauxe esan eutsan Simon — Pedro— apostoluari: «Zu Simon zara, Juanen semea; zu, harria, esan nahi dauan Cefas —Kefas, Arameo-ahoskeraz— deituko zara». Euskal izendegian, Cefas, izen Arameoa, Kepa, izenera egokitu da. Jatorriak jatorri, izen aldaera ugari: Pedro, Petra, Peru, Pero, Pelo, Pello, Peyo, Peio, eta Kepa. Binke!

12 ekaina 2021 Binke!

Adi 2021eko dirulaguntza deialdiari!

H

ileon bertan argitaratu da BAOn —Bizkaiko Aldizkari Ofiziala— Galdakaoko Euskara Arloak 2021ean emango dituen dirulaguntza deialdiak. Bi dira diruz lagunduko diren esparruak: Euskara ikasteagatiko dirulaguntza indibidualak (15.000,00 euro) • Eskabideak aurkezteko epea: 2021/07/01-2021/07/30 • Diruz lagundutako epealdia: 2020/08/01-2021/07/30 Euskararen eremuan diharduten entitateak (24.500,00 euro) • Eskabideak aurkezteko epea: dirulaguntzak eskuratzeko eskabideak aurkezteko epea 15 lanegunekoa izango da, deialdi honen laburpena Bizkaiko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta biharamunetik aurrera zenbatzen hasita.

• Diruz lagundutako epealdia: 2021 Dirulaguntzei dagokien informazioa —oinarriak, inprimakiak…— eskuragarri dago Galdakaoko Udaleko «dirulaguntzak eta subentzioak» atalean baita Euskara zerbitzuan ere —hezkuntzaeuskara@galdakao.net edo 944010540—.

Dirulaguntza jaso zuten, 2020an • 8 elkartek, euskara euren eremuan nahiz komunitatean euskararen erabilera sustatzeko.

• 53 pertsonek, 2019ko abuztuaren 1etik 2020ko uztailaren 30era arte egindako euskara ikasteengatik.

Informazio gehiago: hezkuntza-euskara@galdakao.net • 944010540

Berton inde!

«Herriko komertziook elkarren artean zaindu behar dugu» Ezin dezake edonork esan 30 urte luzez lanean aritu denik ofizio berean. Bai ordea Bibianok (Galdakao, 1966). Hiru hamarkada pasa dira Galdakaon lehen ileapaindegia ireki zuenetik, eta hasierako ilusio berarekin dirau egun lanean.

Badira 30 urte jada mundu honetan murgildu zinenetik. Hala da, bai!

Soldaduskatik itzuli eta hortik gutxira ireki nuen lehen ileapaindegia, Loiolako Inazio kalean. Bertan urtebetez aritu ostean, 1996an ireki nuen bigarrena Urki kalean, eta hainbat urtez aritu nintzen han lanean, gustura gainera, baina hamaika arrazoi medio 2014an hona mugitzea erabaki nuen, eta ordutik ari naiz hemen.

Honetarako egingo zenuen aurretiazko ikasketarik, ezta? Halabeharrez!

16 urte nituela egin nituen bizargintza ikasketak Bilbon, bi urtez, eta bukatu bezain pronto egin behar izan nuen alde soldaduskara, ordura arte ikasitakoari jarraipen bat eman ezinez. Zorionez, kanpoan egindako egonaldian, gizonezkoen arloan espezializatzeak nire ikasketak are gehiago sakontzea ahalbidetu zidan. Gehitu horri gainera aita ere bizargina zela garai hartan, sekulako laguntza eman zidan lehen urratsak egin orduan!

Zer bereizten zaitu gainontzeko ileapaindegiengatik? Tira, ez da erraza honi erantzutea. Batez ere bezeroekiko dudan tratua, zerbait lehenestekotan eta ezeren gainetik. Haiek nirekiko duten fideltasunari nik aldiz modurik eta hoberenean erantzuten saiatzen naiz, eta uste dut hein batean haiek ere honen jabe direla.

Badut kafe makina bat, garagardo kanoi bat eta txikienentzako telebista bat ere bai, eta ohiko bezeroei patilak konpontzeko aukera ematen hasi naiz orain gutxi, musu-truk. Ahalik eta erosoen sentiarazi nahi ditut bezeroak.

Garai iluna akaso ileapaindegientzat ere? Zalantza izpirik gabe, 2019an hasitako gorakadak eten bat jasan baitu, guztiz. Jendea beldur da orain, batez ere helduenak, normala den bezala, eta gizonen kasuan esaterako ez dira jada bizarrak konpontzen. Beherakada handia jasan dugu, baina aurrera jarraitu behar dugu, nahitaez.

Ba al dute herriko komertzioek merezi duten pisurik Galdakaon? Gure kasuan bai, egun modan dauden «LowCost» modukoek —herrian barne— kontestua asko aldatu badute ere. Ez da erraza horren prezio baxuen aurrean bestelako eskaintzarik egitea, ezin dezakegu kostua gehiago jaitsi, zinez. Ez ordea beste ofizio batzuek, arropa dendek, esaterako. Nahitaezkoa dugu galdakoztar ikuspuntutik tokiko dendetan kontsumitzea, herri gisa jardun nahi izatekotan.

Zirkulu baten antzera ulertzen dut nik hau dena, eta herriko komertziook elkarren artean zaindu beharra daukagu, herri bezala.

ANE GONZALEZ CASTILLO

Ez dakigu

E

nbor bereko ezpalak dirudite, gazteon bizitzaren agintea hartzeko asmoz, etengabeko oihartzuna sortzen duten helduek. Zer ikasi nahi dudan, non egingo dudan lan, ea non ikusten dudan neure burua 10 urte barru… Asmo onean beti; baina, betiko sorgin-gurpil bera. Gure bizitzak igarotzen duen unearen jakitun bagara ere, kostata ikasi dugu ikasketek dakarten auto-presio eta lanaz gain, ingurukoek inposatutako hausnarketek ia eragozpen gehiago dakartela.

Ikasleok galtza bete lan daukagula ukaezina da. Dena dela, bakoitzak bere astoari egiten dio arre, eta ez genuke zertan edozeinen jakin-mina asetu. Hortaz, gure bideak urratzeko erraztasunak bilatzen laguntzea ere badute euren esku oihartzunen jabeek.

Itzuli-mitzulika gabiltzanoi iparra berriz non dugun zain ikus-entzule egotea baino, orientazio baliabideen berri ematea dute hobe. Zer edo zer bada ere, unibertsitateko graduen inguruko informazioa eskaintzen zaigu, bai. Ostera, zenbatetan jaso dugu ikastolan goi-mailako zikloen sorta anitzaren gutxieneko azalpenen bat? Beraz, zer ikasi nahi dugun? Non egingo dugun lan? Bada, agian ez dakigu.

Binke! ekaina 2021 13

Gerra Zibila gurean

Ezohiko udaberri bat

berriro, ez U TESTUA: BEÑAT ARMENTIA ETA ANDER APERRIBAI ARGAZKIAK: UDALAREN ETA GALDAKAO GOGORAREN ARTXIBOA

Joan den maiatzean 84 urte bete ziren hegazkin alemaniarrek Francoren aginduz Galdakao bonbardatu zutenetik. Ezaguna da pasarte odoltsu honek hainbat hildako utzi zituela herrian, baina nahitaezkoa da era berean gertakari hura bere osotasunean ulertzea. Bada, idatzi honetan, garai hartako testuingurua eta gertatutakoa azaltzeaz gain, horren harira Galdakaoko Udalak egindako lanketa zein izan den azaldu gura du Binkek.

ztaila, 1936. Gerra Zibilak eztanda egin eta tropa frankistek Euskal Herria okupatzeari ekin zioten. Altxamenduaren lehenengo egunetan Nafarroa eta Arabaren zatirik handiena —Aiaraldea salbu— bereganatu ostean, kolpistek iparralderantz joko dute, errepublikari leialak diren gainontzeko bi lurraldeak konkistatzeko helburuarekin. Ordurako, milaka gazte bolondres prest dira etsaiaren erasoei aurre egiteko, eta gerra fronte desberdinak eratuko dira euskal lurraldean zehar.

Bien bitartean, Gerra Zibilaren testuinguruan eratzen da Lehenbiziko Eusko Jaurlaritza —1936ko urrian—, Agirre Lehendakariaren mandatupean. Haren aginduz erabakitzen dute, besteak beste, Euzko Gudarostea antolatzea eta Burdin Hesia eraikitzea. Bilbo eta bere inguruko industria-gune eta toki estrategikoak —Aerodromoak, urtegiak, portua eta abar— defendatzeko xedez eraiki zen defentsa sistema hau.

Orotara 80 kilometro luzez osaturiko defentsa sare gotortua izango da hau —lubaki, metrailadore habi, polborategi, babesleku eta abarrez osatua—, pisu handia izanik Galdakaok gainera, defentsa-sistemaren tarte handi bat herritik pasako baita, gune bereziki gotortua, Bilborako sarrera naturala Galdakaotik pasatzen zelako. Alberto de Montaud Ingeniarien komandantea izan zen diseinatzen arduradun.

Aldiz, lanaren gidaritzaren kargua Pablo Murga eta Alejandro Goikoetxea kapitainen esku gelditu zen.

Ezohiko udaberri bat. Armada kolpistak 1937ko martxoaren 31n ekin zion Bizkaiaren kontrako ofentsibari.

Egun berdinean, Durangoren bonbardaketa emango da 14 ekaina 2021 Binke!

atzeguardian, honek herriaren erabateko suntsiketa eta hamarnaka hildako utziko dituelarik. Handik eta gutxira, apirilean zehar, faxistek garaitua zuten Intxortako frontea —Elgeta inguruan—, erresistentzia mugarri nagusietako bat izanik Euskal Herrian. Hala, Bizkaiaren erorialdia bizkortu egingo da, nahiz eta orduko gudari eta milizianoek oraindik kontrolpean zuten lur zentimetro bakoitza defendatzeko sekulako balentria erakutsiko duten, Saibigain edo Lemoatxa bezalako gune estrategikoen defentsan, adibidez. Ekaina hasierarako, armada matxinoa Burdin Hesitik kilometro gutxitara aurkitzen zen. Hau zuten faxisten aurka egiteko azken bala, bertan galduz gero Bilboren konkista saihestezina baitzen.

Udaberria zen, ezohiko udaberri bat. Soldadu eta langileen presentzia nabaria zen Galdakaon barna, aurretik zetorren ofentsibaren aurkako autodefentsa sarea eraikiz hauek, estu eta larri. Era berean, Bizkaian zehar askotarikoak ziren faxisten demasiak, Durangoko edo Gernikako bonbardaketak kasu.

Martxoan bata, bigarrena aldiz apirilean, bi hauek dira bereziki Euskal Herriak bere memoriaren apalategian gordeak dituen eta nabarmenenak, ez ordea bakarrak.

Udaberri hartan Galdakaok pairatu zuen basakeria ikaragarria izan zen. Xabier Irujo historialari adituaren arabera, Galdakaok gutxienez 28 aire bidezko bonbardaketa pairatu zituen. Azken ikerketen arabera, bonbardaketa hauen kaltez 37 izan ziren hildakoak, horietatik 29 galdakoztarrak. Hala ere, maiatzaren 19koa izan zen hauetatik odoltsuena. Hegazkin alemaniarrek jaurtikitako leherkarietako batek Plazakoetxen kokaturik zegoen babesleku baten aho bat leherrarazi zuen.

Plazakoetxeko bonbardaketa honek 16 hildako utzi zituen, guztiak galdakoztarrak. Horren arrazoi da maiatzaren 19an, urtero, egun hartan hildako pertsonen zein gerran zehar demokrazia eta askatasuna defendatzeagatik bizitza eman zuten pertsonen omenez egiten den oroimen ekitaldia.

Testuinguruaren gakoetako batzuk. Kolpistek eginiko basakeriak ikusita —bonbardaketa kasu—, herritar askok haien etxeak eta lurrak uztera behartuak ikusi ziren, erbestean leku seguruak bilatuz. Era berean, Eusko Jaurlaritza gogotik aritu zen honetan, eta umeak ebakuatzeko plana eratu zuten, halabeharrez. Belgika, Frantzia, Britaniar Handia, Sobietar Batasuna… askotarikoak izan ziren euskaldunek babes bila alde egin zuten tokien zerrenda. Kontxi Belandia galdakoztarra, esaterako, ume zelarik, Xixonetik itsasontziz ihes egin eta Roeu-n —Normandian— egon zen hiru urtez bere ama eta anai-arrebekin —bidean amama ere galduz—.

Testuinguru horretan erabakitzen da Euskal tropen 2.

Dibisioaren Aginte-postua Galdakaon ezartzea. Batez ere aurretik zetorrenaren aurka egiteko zegoen antolaketa eza medio hartu zuen Eusko Jaurlaritzak erabaki hau. Honetarako, Kurtzeko plazaren ondoan zeuden Leon Asuaren —gaur egungo Peña Santa Cruzen eraikina— eta Paskual Ellakuarieren etxeetaz baliatuz. Joaquín Vidal Munárriz koronela zen 2.

Dibisioaren operazio militarrak zuzentzearen arduraduna, eta besteak beste Lemoatxaren defentsaz izan zen kargu.

Binke! ekaina 2021 15

Are, gehitu horri egun Gandasegiko eskola den eraikina, gerra garaian EAE-ANVren —Euzko Abertzale Ekintza— Azkatasuna 4. batailoiaren kuartel militarra izan zela. Euzko Gudarosteko ingeniarien 8. batailoia zen, zapatzaileen batailoia, alegia. Gerra giroa bor-bor, Galdakao bera gako izanik.

Aldebiko traizioa. Burdin Hesia zen giltzarri, eta nola ez, faxisten jomuga nagusi. Bada, lanaren gidaritzaren arduradun zen Pablo Murgari, honen planoak faxistei pasatu zizkiela harrapatu ostean, berau epaitu eta fusilatu egin zuten.

Murgaren exekuziotik eta gutxira iritsi zen bigarren traizioa. Burdin Hesiaren eraikuntza lanen ardura Alejandro Goikoetxea kapitainaren esku utzi zuten. Goikoetxea, 1937ko otsailaren 27an, matxinoen bandora pasatu zen.

Bilboko defentsen eta gerra-fronteko beste puntu batzuen planoak eman zituen, baita eraso faxistarako eremu ahul eta zaurgarriak nahita utzi zituen lekuen informazioa ere.

Orduan eta hurbilago ziren Galdakaotik. Planoak jada etsaiaren eskuetan, aire bonbardaketa etengabeak, Bilborako bidea are eta urratuagoa zuten.

Larrabetzutik

Galdakaora.

Bizkaiko gune estrategikoenen jabe egitea zuten batik bat ipar faxistek.

Ekainaren 12an, Goikoetxeak emandako informazioari esker, eta aireko eta artilleriako nagusitasunari esker, armada kolpistak Burdin Hesia hautsi ahal izan zuen bere ahulguneetako batetik erasotuz: Bizkargiko frontea, Urkuluko kordala eta Larrabetzuko Gaztelumendin. Behin Burdin Hesia eraitsirik, Bilbo eta gainontzeko Bizkaiko lurraldearen konkista saihestezina zen.

Ekainaren 13an Larrabetzu hartu, eta Santa Marina ingururantz abiatu ziren bertatik, hala, Artxandako guduaz ezagutzen den borroka gogorrei hasiera emanez. Behin Santa Marina bereganaturik, aise abiatu ziren Galdakaora. Ekainaren 15ean sartu ziren herrira, lurreko artilleria eraso eta bortitz baten ostean. Kolpisten aurrerapena ekiditeko, Usansoloko Torreondo eta Plazakoetxeko zubiak dinamitatuak izan ziren, baina ez Puentelatorre, Torrezabal eta Mercadillo zubiak, eta frankistek berorietatik Ibaizabal ibaia igarotzea lortu zuten hala.

Bien bitartean, Bekea eta Usansolo inguruan zutik dirauen Burdin Hesitik egin beharra dute ihes gudariek eta milizianoek.

Dena galdurik, Upo mendi ingururantz egiten dute alde faxisten hatzaparretan ez erortzeko helburu bakarrarekin, baina haietako hainbat atzean gelditzen dira, zauriturik.

Gaur egun jada existitzen ez den Artetako Santotxikerra ermitan harrapatu zituzten, eta testigantzen arabera, bertan akabatu zituzten denak, datuen arabera, dozena bi gudari eta miliziano inguru.

Inuntziaga txaleta eta errepresioa. Ekainaren 16rako faxistena zen kontrola, guztizkoa, absolutua. Ejerzitu kolpistak Galdakao bere egin eta Iturrondoko plazan kokaturik zegoen Inuntziaga txaletean ezarri zuen behin-behineko Agintepostua. Rafael Garcia Valiño teniente koronelak agintzen 16 ekaina 2021 Binke!

zituen tropa frankistak. Txaletaren atzeko baratzea, harresi garai batez inguratua zegoena, behin-behineko presondegi bihurtu zuen. Hainbat izan ziren gatibatu zituzten gudari eta milizianoak han, herritar galdakoztarrak ere bai.

Behin-behineko presondegi honetatik, beste kartzela batzuetara lekualdatu zituzten presoak. Besteak beste, Bilboko Larrinagako eta Orue txaleteko kartzeletara, Zornotzako Karmelo Ikastetxeko presondegira edota Mutrikun kokatzen zen Saturrarango emakumeen kartzela ezagunera. Hauetariko asko, gerra kontseiluetan epaitu eta fusilatu egin zituzten, eta beste askori urte luzeetako kondenak ezarri zizkieten.

Izan ziren bestelako errepresio mota batzuk pairatu zituzten herritarrak ere bai, ikerketek hala adierazi bezala.

Horien isla dira, esaterako, udaleko hainbat langileren, maisu-maistren, edo zuzenean galdakoztar emakumezkoen aurka tropa frankistek egindako oldarraldiak. Edota, beste kasu batzuetan, herritar hauek lan-batailoietara, edota are gehiago, frankisten bandoan gerran parte hartzera behartuak izan ziren, egin ezean heriotzera kondenatuak izanik. Beste herritar askok, erbestea aukeratu zuten, eta asko ez ziren inoiz euskal lurretara itzuli.

Ekainak 19, faxistena zen Bilbo. Helburua lortu eta Bizkaia osotik segitu zuten hedatzen. Behin Bizkaia osoa bereganaturik, eta Santoñan hainbat euskal batailoia atxilotuak direlarik, Gerra Zibila Euskal Herrian amaitzen da.

Hala, gerrak Espainian barrena jarraituko du, hau bukatu eta berarekin batera frankismo ilunari hasiera emanez.

Galdakaoko Udalak, zer? Galdakaok bizitako pasarte odoltsua ez da lekutan geratu urte hauetan guztietan. Bada, gertakizunaren inguruko azterketa antzu eta sakonak egin ostean aurkeztu zuen Udalak Galdakao Gogora elkartearekin batera 2017an Altamirako ibilbidearen berreskurapena, ibilgunea seinalatu eta hainbat bisita eginez bertan.

Aurten, berriz, herriguneko memoria ibilbidea aurkeztu da. Azken honen adierazle dira, esaterako, herritik zehar gune desberdinetan Gerra Zibilaren inguruko informazioa helarazteko jarri diren panelak, edota Tximiolarreko babeslekuaren berreskurapena. Hemen, hurrengo urtean interpretazio gune bat sortzeko aukera aztertuko du Udalak.

Nabarmentzekoa da, azken urte hauetan Galdakao Gogora elkarteak buruturiko lanen eta Udalaren arteko lankidetzaren fruituak direla hauek.

Bestetik, Udalak Binkeri primiziaz helarazi dionez, datorren urteari begira hainbat dira eskuartean dituzten asmoak.

Esaterako, gorpuen berreskurapenari garrantzia eman eta Galdakaotik kanpo dauden gudari zein milizianoen hilotzak berreskuratzeko lanak martxan jarri nahi dituzte. Edota, aurrekoaz gain, Bekea eta Bekelarretik pasatzen zen Burdin Hesiko ibilbidearen egituren garbiketa eta interpretazioa egin nahi dute, memoria ibilbide berri bat sortuz.

Erakundeak berak adierazi bezala, «urte berezia izango da datorrena, Galdakaoren kontrako bonbardaketen eta Galdakaoren konkistaren 85. urteurrena izango baita, eta zerbait berezia izatea gura dogu». •

Gerra Zibila gurean

Kalean da «Udaberri gabeko urtea» liburua Galdakaon, 2021eko ekainean argitaratua

U

daberri gabeko urtea». Hala du izena joan den asteartean, ekainaren 15ean, Galdakao Gogora elkarteak, Galdakaoko Udalaren laguntzaz kaleratu duen liburuak.

Batik bat azken urteetan egindako lanketei eta azterketei heldu eta Galdakaok Gerra Zibilean nondik norako nagusiak biltzen ditu liburuak.

Horretaz gain, orduko hamaika argazki, xehetasun handiko pasarte, zein lekukoen bitartez jasotako bitxikeria daude bertan bildurik, baita aire bonbardaketen ondorioz hildako pertsonen edota fusilatuta hildako galdakoztarren zerrendak ere.

Zorionez, bereziki Galdakao Gogora elkarteak urte hauetan guztietan egindako lanketari esker, Galdakaoren historiaren memoriak zutik dirau.

Elkarteko kideek adierazi bezala, «beharrezkoa dugu gure herriaren iragana ezagutzea. Aurrerapauso handia da hau, baina bide luzea dugu aurretik!».

Faxismoak gurean utzitako hildakoen zerrenda Izena

Adina

Non erahila

Izena

Adina

Non erahila Plazakoetxe

Aireko bonbek Galdakaon eta Usansolon hildako pertsonak 1

Iñaki Alberdi Santorcuato

15

Bekelarre

20

Encarnación Basarrate Burgoa

87

2

Mikel Amoriza Izpizua

16

Usansolo

21

Adelaida Etxebarria Ibarra

38

Plazakoetxe

3

Maria Begoña Candina Iza

8

Usansolo

22

Sergia Etxebarria Ibarra

32

Plazakoetxe

4

Eusebia Iza Zuazaga

33

Usansolo

23

Maria Mercedes Izagirre Zamakona

43

Plazakoetxe

5

Jose Izagirre Orue

40

Olabarri

24

Moises Jugo Abasolo

11

Plazakoetxe

6

Josefa Zuazaga Aranbarri

67

7

Identifikatu gabe

Usansolo

25

Maria Begoña Moreno Etxebarria

6

Plazakoetxe

Galdakao

26

Tomas Lekue Etxebarria

1

Plazakoetxe Plazakoetxe

8

Claudio Hormaetxe Elorriaga

36

Galdakao

27

Maria Lourdes Moreno Etxebarria

3

9

Fidel Gallo Unamuno

21

Galdakao

28

Maria Pilar Salaberria Egiluz

5

Plazakoetxe

10

Julia Gracia Cea

10

Kortederra

29

Tomas Sierra Etxeberria

1

Plazakoetxe

11

Maria Arrieta Ilardia

24

Zuhatzu

30

Isabel Francisca Tutor Izagirre

17

Plazakoetxe

12

Casiano Bujedo Miguel

73

Zuhatzu

31

Ascensión Ugalde Basauri

51

Plazakoetxe

13

Maria Extremo San Jose

19

Galdakao

32

Sabino Uranga Ocerin

15

Plazakoetxe

14

Idelfonso Larrondo Leiza

14

Zuhatzu

33

María Manuela Zamakona Azkueta

66

Plazakoetxe

Galdakao

34

Jose Goiarrola Agirre

13

Plazakoetxe

30

Galdakao

35

Pedro Alonso Beristain

30

Galdakao

15

Jose Fernandez Juncos

16

Claudio Arandia Euba

17

Petra San Jose Leonardo

Galdakao

36

Eusebia Elorza Txarterina

30

Galdakao

18

Domingo Olabarria Garate

Galdakao

37

Luis Gil Castillo

31

Bekelarre

19

Ramona Astigarraga San Salvador

38

Juan Pascual Fernandez Garcia

23

Elorrio

43

Blasa Larrazabal Larraga

43

Kantabria

39

Leon Egiarte Zearreta

37

Begoñan

44

Jesus Mendiguren Urrutikoetxea

12

Kantabria

40

Identifikatu gabe

Gernika

45

Vicenta Bilbao Landa

72

Kantabria

41

Identifikatu gabe

Gernika

46

Francisco Zorrozua Orozko

42

Juan Aretxaga Camino

47

Pablo Ojanguren Larrabe

74

Galdakao

48

Victor de la Mota Murgoitio

38

Galdakao

50

Angel Arostegi Bilbao

29

Bilbo

55

Andres Hormaetxe Egiluz

31

Bilbo

51

Valentin Mandaluniz Ealo

30

Bilbo

56

Restituto Gomez Rios

35

Santander

52

Jose Luis Zabala Bilbao

30

Bilbo

57

Pedro Asua Zubiaur

21

Huesca

53

Santiago Zelaia Sagardui

39

Bilbo

58

Dei Egileor Arostegi

21

Bilbo

54

Mauricio Rogelio Estevez Cordoba

51

Bilbo

35

Plazakoetxe

Galdakaotik eta Usansolotik kanpo erahildako herrikideak

28

Turtzioz

Karrantza

Lurreko metrailaren bitartez erahildako galdakoztarrak 49

Santiago Uriarte Sagardui

20

Aperribai

Fusilatu zituzten galdakoztar eta usansolotarrak

* Behin-behineko zerrenda da hau, hildako gehiago ikertzen ari direlako oraindik.

Iturria: Galdakao Gogora eta Galdakaoko Udala.

Binke! ekaina 2021 17

Jone Urrutikoetxea Aranburu Galdakao, 1999 Aurten bukatuko ditu unibertsitateko ikasketak Jonek. LEINN —Lidergotza, ekintzailetza eta berrikuntza— ari da ikasten, eta aldi berean ingelesezko akademia batean lan egiten ari da. Hala ere, harreman handia du artearekin eta honen baitan aurki daitezkeen hainbat modalitaterekin. Askotan aritu da bere kabuz zeramikarekin lanean, esaterako, eta bere egunerokotasunaren parte da musika. Txikia zenetik gustatu izan zaio argazkigintzaren mundua, eta hainbat izan dira zaletasun hau sakondu nahian jaso dituen ikastaroak. Orain, iazko itxialdian zehar etxean topatu zuen kamera analogikoa gainetik ezin kendu dabil. Instagram: @analogxz70

18 ekaina 2021 Binke!

Ura, gure altxorrik ederrena ESTIBALIZ APELLANIZ INGUNZA

G

ure Lurra, espaziotik ikusita, «planeta urdina» dela diogu, azaleraren %70 baino gehiago urez estalita daukalako.

Hala ere, Lurreko itsasoak ez dira oso sakonak eta, horregatik, ura uste baino ondasun urriagoa da. Denok dakigu ura oinarri-oinarrizko gaia dugula aurrera egiteko, mundu berriak arakatzeko, garapena lortzeko eta bizirauteko.

Urik gabe ezin izango ginateke bizi, urak lantzen baitu herriaren izakera; baina, arazoa da, egunetik egunera ur edangarri gutxiago daukagula eskura. Badirudi, ur zikinetako irabazietan murgilduta bizi garela, horrek ondorio galgarririk ekarriko ez duelakoan; baina urak, egiak bezala, beti bideginen jarraitu behar du: «mila urte igarota ura bere bidean» dio esaera zaharrak. Jakinekoa da, ur txiki guztiak ur handirantz doazela; baina, behin iturritik irten eta gero, edan beharreko ura zikintzen ari

Lurretik gara; eta horri, klima-aldaketak eragingo dion erasoa gehitzen badiogu, munduko biztanleriaren etorkizuneko ur-hornidura arriskuan jartzen ari gara.

Mila milioi pertsona baino gehiago bizi dira, gaur egun, ur gutxi duten eskualdeetan. Nazio Batuen datuen arabera, 3.500 milioiraino irits liteke urritasun hori 2025erako. Beldurgarria! Eta gainera, ze hondamendi etorriko ote zaigu itsasoa kutsatzen jarraitzen badugu; edota, gero eta lehorte sakonagoek gure lur-emankorrak basamortu biurtzen badituzte?!

Euskal Herrian ez gaukagu ur-arazo larririk.

Zorionaren txapeleko txori kantaria gara, ur-hornidura bikaineko herrialdean bizi gara, eguraldiak lagun egiten digulako, eta lurpean akuifero aberatsak ditugulako.

Baina, horren baino arduratsuago jokatzen ikasi beharra daukagu; gure Mundua bat delako, gure Lurra bat delako eta gure Ura bat delako.

Euskara eta estatuak AITZOL ALTUNA ENZUNZA

E

uskaldunok, gure burua herri txiki bat bezala ikusten dugu beti. Baina, euskaldunok, gure Estatua sortu genuen Erromatar Inperioa V. mendean jaustean, eta 1.000 urtez, amaigabeko borroka batean, mantendu. Baskonia deitu zen, gero, IX. mendeaz geroztik, Nafarroa izango dena.

Estatu hori, inperialistek, hainbat zatitan puskatu zuten, eta Estatu ezberdinetan gelditu ginen euskaldunak bananduta, gaur arte.

Bi hizkuntza dauden lekuan, beti, konkista, jazarpena eta inposizioa daukagu, ez baitago berez bi hizkuntza dauzkan herririk; bi herri ezberdin izango lirateke, hartara. Hizkuntzak ez dira berez desagertzen, inperialistek desagerrarazten dituzte. Gure hizkuntza, espainol eta frantsesen Estatuaren oinarriak astintzen dutela ikusteak, euren Estatua gure lurrean eraikitzen

Lehoinabarra ari direla esan nahi du horrek.

Gure Estatua konkistatu ziguten eta bahitua jarraitzen du, baita gure hizkuntza ere. Joxe Azurmendik esan zuen: «Nafarroak orduantxe galdu du bere independentzia eta beraz (…), euskara gelditu da modernitatearen hasieran bere alboko hizkuntzek dauzkaten laguntzak gabe».

Nire azken liburuan, «El euskera en los Estados en los que ese ha hablado», honetaz aritzen naiz. Estatu bat zer den eta noiz sortu ziren Estatu modernoak deitzen direnak.

Zein Estatuetan hitz egin zen edo egiten den euskara, eta zeintzuk izan diren Estatu hauen politikak euskararekiko: gaurko Frantzia eta Espainia Estatuetan, baina baita, Baskonia-Nafarroan, Aragoin, BiarnoAquitanian eta Andorran. Doan irakurri edo jaitsi daiteke PDF formatuan Lehoinabarra blogean.

Binke! ekaina 2021 19

AITZOL ZAMALLOA

Memoriaren liburua aurkeztu dau Galdakaok

XABI BANDINI

AITZOL ZAMALLOA

Dagoaneko 84 urte bete dira tropa faxistek Galdakao bonbardatu ebenetik, eta urteurren horretan —ikus 14. orrialdeko erreportaje nagusia— omenaldiaz gain, Plazakoetxeko babeslekua berreskuratu, bost plaka informatibo jarri eta gurean gertatutakoa modu dibulgatiboan batzeko liburua aurkeztu eban ekainaren 15ean Galdakao Gogora alkarteak.

Kerobiaren 20 urteak Galdakaon

Gaztetxearen alde 924 sinadura

Kerobia taldea agertokietara itzuliko da bere sorreraren 20. urteurrena ospatzeko, eta kontzertuetariko bat Galdakaon eskainiko dau: azaroaren 20an Torrezabalen.

«Gaztetxea pizten» ekimenak gaztetxearen aldeko 924 sinadura batu dauz eta hemendik aurrera Lubaki izenagaz jardungo dau «gaztetxea errealitate bihurtzeko».

20 ekaina 2021 Binke!

ATHLETIC CLUB

Ginkana solidarioa DYAren alde Ekainaren 26rako, zapatuz, Galdakao Txirrindulari Elkarteko Gelak bizikletaz egiteko gazteentzako ginkana solidarioa antolatu dau Ardanza parkean. Aldi berean, EAEko hiru hiriburuak batuko daben erronkaren amaiera be biziko da.

BINKE

GOTZON ALMARAZ

Marta Perea futbolari galdakoztarrak Athletic Cluben jarraituko ez dauala iragarri eban klubak ekainaren 13an. Guztira 71 partidu jokatu dauz Pereak.

BINKE BINKE

Pereak ez dau Athleticen jarraituko

Bi urteen balorazioa egin dabe

EPAko ikasleak protestan dagoz

Egungo Udal Gobernua osatu zenetik bi urte bete dira, eta horren harira balorazioa egin dabe lan-taldea osatzen daben zinegotzi eta alderdiek: proiektuen %85 martxan.

Eusko Jaurlaritzak «murrizketak egin eta irakasgai gehienak gabe» utzi izana aldarrikatzen hasi dira tarteka Helduen Hezkuntza Ikastetxeko ikasle galdakoztarrak.

Binke! ekaina 2021 21

Imanol Heras, aktorea

«Nire aktore lana hasi besterik ez da egin» Imanol Heras galdakoztarrak, besteak beste, Remix orkestrako abeslari izatetik aktore izatera egin du salto, eta «zuzendari andana» beragatik interesatzen hasi direla esan digu bere lehenengo telesaila Madrilen grabatzen ari den une honetan.

PILAR NAVAS

S

arri askotan aritu da Galdakaoko jaietan Orquestra Remix orkestrarekin batera taula gainean Imanol Heras (Galdakao, 1993). Madrilen da egun, bere aktore ibilbidearekin aurrera ekiten, eta orain gutxi hasia da lanean, beste kide batzuekin batera, bere lehen telesailean: «De Madrid al suelo». Ez dugu berarekin egoteko tartea galdu nahi izan!

Hamaika alditan ikusi zaitugu kamioi baten gainean abesten.

Baina, noiztik antzerkian? Tira, ez nuke jakingo zehazten. Betidanik aritu naiz artearen bueltan, handia da honekiko dudan harremana, eta ondo oroitzen ditut Maximo Moreno musika eskolako gazte garaiak. Sentitzen dut badudala hein batean sortzen dudan hori, ondoren jendeari erakusteko, konektatzeko eta hunkitzeko gaitasunetik asko, eta ez soilik antzezle lanetan. Duela lau urte, gertuko batek «Lasa eta Zabala» filmerako castingera aurkeztera animatu ninduen, eta ezustean, handik eta aldi batera, zuzendariak berak filmerako ez, baina «Tarde para el recreo» izeneko laburmetraia baterako hautatu ninduen.

Hala hasi zen dena.

Madrilen zaude egun.

Zelan ba? Behin laburmetraia bukatuta, zuzendariak Madrilera joateko gomendatu zidan, beti nabarmentzen zuen formakuntzarik ez izan arren, antzezle lanetan aritzeko gaitasun handia nuela-eta. Horrela abiatu nintzen, egin nituen bertan aktore ikasketak, eta handik gutxira agente bat banuen ni laguntzeko prest, Jose Triana.

22 ekaina 2021 Binke!

Eta telesail bat grabatzen ari zara egun! Hala da, bai, «De Madrid al suelo» telesaila da. Madrilera iritsi eta ez askora egin nuen bertan «kuadrila», kide guztiak aktoreak izanik gainera.

Hala, horrenbesteko talentu egonik bertan, gure egunerokotasuna islatuko zuen gidoi bat idaztea pentsatu genuen, eta denborak aurrera egin ahala eman genion forma honi.

«Crownfounding» bat egitea erabaki, eta gure zorionerako 16.000€ lortu genituen! Galdakao izan zen diru gehien bideratu zuen hirugarren herria.

Lan hau Torrezabal Kultur Etxean aurkeztea amesten dut, jasotako maitasun guztiari erantzuteko.

Telesail hau laburrean azaltzerik bai? Telesail honek ziurgabetasunean bizi den gazte talde baten egunerokotasuna jorratzen du.

Unibertsitateko ikasketak bukatu, eta hortik aurrera gazteon artean izan

ohi den krisi existentziala du ardatz, nola gazte izanda norbere bizitzarekin aurrera egiteko egoten den noraezaren eta helburu faltaren ingurukoa, hain justu. Irailean ekingo diogu behin betiko grabaketari, eta kalkuluen arabera abendurako egingo dugu estreinua.

Aurrera begira, zeintzuk dira esku artean dituzun proiektuak? Tira, nahiago dut banan-banan egin hau, eta horregatik, egun, buru-belarri ari naiz «De Madrid al suelo» lanean lanean, gainontzeko ideiei garrantzi handirik eman gabe oraingoz. Lan nekeza da telesail batean aritzea, eta kosta egin zait honaino iristea. Hala ere, onartu beharra dut agenteari esker ari naizela noizbehinka «casting» batzuetara aurkezten, eta sentitzen dut zuzendari andana hasi direla hein batean nitaz interesatzen. Hau hasi besterik ez da egin, eguneroko lana eta formakuntza, biharko sari bihurtu arte!

Binke TikTok lehiaketa

Bertan Behera kuadrilak gustura afaldu zuen Dog&Foxen

I

azko azaroan jarri zuen Binkek, lehenengoz, TikTok motako bideoen lehiaketa bere Instagram kontuaren bitartez. Jasotako bideo guztiak Binkeren Instagrameko «reel»-en atalean argitaratzen joan ziren —oraindik ikusgai daude, epe laburrez— eta atsegin gehien zituenak irabazi zuen lehiaketa.

Denetariko bideoak jaso ziren, 19 guztira. Atsegin gehien izan zuen TikTok-a Bertan Behera kuadrilakoena izan zen, 511 boto eta 4.223 ikustaldirekin. Gertutik jarraitu zieten Miracle dantza eskolakoek 464 botorekin eta Dekantuz kuadrilakoek 307 botorekin.

Bertan Behera kuadrilakoek komuneko paperarekin egindako bideo-muntaia aurkeztu zuten lehiaketara, eta izandako arrakastari esker jaso zuten Dog&Fox jatetxeko askari-afaria. Eguraldi ona lagun, terrazan afaldu zuten ekainaren 12an, euren esanetan, «super gustura!». Merezitako saria. Zorionak, neskak!

Binke! ekaina 2021 23

Aritz Ginea, Wellk aplikazioaren sortzailea

«Gizarte sedentarioa aldatu gura dugu» TESTUA: BEÑAT ARMENTIA ARRIANDIAGA ARGAZKIA: JON GOMEZ GARAI

Egungo kirol instalazioek dituzten gabezien inguruan aztertu, eta honi irtenbide bat emateko sortu du, beste kide batzuekin batera, Aritz Ginea galdakoztarrak Wellk aplikazioa.

Gimnasioetako aforoak ezagutzeko edo kirola egiteko lagunak aurkitzeko ere erabilgarri da proiektu berria.

U

nibertsitateko azken urtean zela, kirola eta egungo teknologia berriak uztartu zitzakeen proiektu bat egitea erabaki zuen Aritz Gineak (Galdakao, 1998). Buruan irudikatzen zutenaren lehen zertzeladak idatzi eta honen zirriborro bat egin ostean, denborak aurrera egin ahala hau gorpuztu zuten. Ondotik etorri zen, 2020ko uda aldera, Mondragon Unibertsitateko «Enpresa sortuz» lehiaketan lortutako lehen postua, eta honi esker, BIC Gipuzkoak, Eusko Jaurlaritza eta Diputazioaren inkubagailuak ateak ireki zizkien. Donostian dihardu lanean egun, proiektua are gehiago sendotuz eta era berean, udaletxe zein kirol instalazioekin batera elkarlanean, Euskal Herriko txoko desberdinetan berak sortutako Welk aplikazio berria garatuz.

Modu laburrean, nola azalduko zenuke zer den Wellk?

Wellk-en kirol-gune kontzeptu berri bat proposatzen dugu, lau hormetatik haratago doan kirol ekosistema berri bat.

Hainbat dira aplikazio honi esker erabiltzaileak dituen onurak.

Besteak beste, gimnasioko makinak beteta edo libre dauden jakin, minduta dugun gorputz atalaren arabera gertuen aurki

24 ekaina 2021 Binke!

dezakegun fisioa zein den ezagutu, inguruko entrenatzaile pertsonalen berri izan, edota asteburuan antolatu diren kirol ekintzak zeintzuk diren jakin dezakegu. Gainera, kirola egiteko lagunak bilatzea, beste batzuen aurka erronketan parte hartzea edo egindako kirolaren arabera sariak lortzea ere ahalbidetzen du.

Nortzuk osatzen duzue proiektua? Hiru ingeniari gara, alor desberdinetan banatuak. Euken Ertzilla, Joseba Martin eta hirurok. Joseba informatikaria da, eta Euken eta biok aldiz produktu eta zerbitzuetaz arduratzen gara. Hasi berria zarenean, ekintzailetzan aurretiaz jardun dutenen aholkuak jasotzea ezinbestekoa da, eta horretarako, beste batzuekin batera, Beñat Urrutikoetxea dugu gurekin lanean, galdakoztarra ere bera.

Ez da erraza izango tankera honetako proiektu bat hutsetik hastea. Betidanik izan naiz kiroldegiko bazkide, eta kirol asko egiten nuen arren oso gutxitan joaten nintzen bertara. Tamalez, ez dut uste kasu isolatu bat naizenik, jendeari iritzia eskatzean, askok izan ohi baitzuten ikuspuntu bera.

Iritziak bilduz hasi nintzen proiektu honen lehen pausoekin.

Hasierako ideia sorta horrekin batera, bezero potentzial eta erabiltzaileekin elkarrizketak izan ostean hartu zuen forma.

Zein behar edo gabezietatik sortzen da? Geroz eta gizarte sedentario eta inaktiboagoa bihurtzen ari gara. OMEn arabera, hilkortasun globalaren laugarren arrisku faktorea da hori, eta hau aldatzen laguntzeko egiten dugu lan egunero. Gainera, teknologiek eskaintzen dizkiguten abantailak medio, kirol arloko prozesu asko eskuragarriagoak eta erabilgarriagoak egin daitezke.

Egin bat Wellk-ekin!

Egungo herri mailako kirol-instalazio ereduaren inguruko hausnarketa bat egitea beharrezkoa da, beraz. Bai, zalantzarik gabe! Integraziorako, osasunerako eta zoriontasunerako erraminta da kirola, eta nahitaezkoa da, horregatik, herri mailan egiten den kirol arloko edozein esku-hartze osasunarekin lotzea, eta ez bata edo bestea independienteki, ezinbestekoa da. Kirolean inbertitzen dena osasun sisteman aurreztuko baita etorkizunean.

Aurreko erantzun guztiekin argi gelditu da handia dela kirolaren garrantzia egun. Argi dago pandemiak dagoeneko garatzen hasiak ziren joera asko bizkortu dituela.

Gimnasioak digitalizatzera behartu ditu, aire zabalean geroz eta kirol gehiago egiten da, eta «fitness» aplikazioek gorakada handia izan dute. Jarduera fisikoa askotan kirolari profesionalekin edo ordu luzez gimnasioan sartuta egote bezala ulertu ohi da, eta guztiz kontrakoa bihurtu behar dugu hau. Eguneroko ohituretan txertatu beharra dago, bizimodu osasungarriagoa izateko.

Ez zarete, bada, soilik kirol arlora mugatzen. Minbiziaren gaiak badu tokia zuen proiektuaren baitan? Bihotzez

Instagram: @wellk_app E-mail: wellk@wellk.eus Webgunea: www.wellk.eus

egiten ditugu gauzak, beti laguntzeko prest, eta zoritxarrez askok gertutik bizi behar izan dugun gai bat landu nahi genuen. Horretarako, «Wellk etxean» egitasmoa martxan jarri genuen. Bertan, kirola egitea uztartzen genuen kantzerraren aurkako ikerkuntzara dirua bideratuz. Hilabete ta erdian 745€ bildu genituen.

Lortu duzue proiektua herri edo tokiren batean abiaraztea? Bai. Durangoko Ibaizabal Ikastolan eta Kirolerrotan, eta laster Bizkaia eta Gipuzkoako bi herri handietan aurkeztuko da gure proiektua.

Eta Galdakaon, baduzue asmorik proiektua herrian martxan jartzeko? Galdakoztarra izanda beti izan dut Galdakaotik hasteko nahia. Herria bera eta galdakoztar asko ondo ezagutzen ditugu, eta gure proiektuak herrian izan dezakeen eragina positiboa izan daitekeela uste dugu. • Binke! ekaina 2021 25

Taldeka

Emakume futbolariak

«Neska gazteek ez dute errentagarri ikusten futbolean izena ematea» Hainbat arrazoi tarteko, duela zortzi urte Galdakaoko futboleko emakumezkoen taldea desagertu zen.

Aurtengo zuzendaritza eta hainbat entrenatzaileren laguntzarekin, emakumezkoen taldea berreskuratzeko saiakera egiten dabiltza.

Urte batzuk pasa dira gurean emakumeen futbol talderik egon ez denik. Zergatik? Bizkaiko Kopako txapelketa irabazi ondoren eta 2012/13ko denboraldiaren amaieran, zuzendaritza aldaketa bat kudeatu zen non emakumezkoen taldeak ez zuen lekurik. Gure ustez, arazoa zen beraientzat taldea ez zela errentagarria. Tamalez, jokalariek, entrenatzaileek eta gurasoek hainbeste urtetan zehar lortutakoa bertan behera gelditu zen.

Jokalari bakoitzak herritik kanpo joan behar izan zuen beste taldeetan jokatzeko eta, beste batzuek ordea, futbola utzi zuten. Horregatik daramatza Galdakaoko herriak hainbeste urte talderik gabe. Gaur egun, Galdakaoko neska gazteek ez dute errentagarri ikusten beheko kategorietan izena ematea, etorkizunean ez dutelako inolako jarraikortasunik.

Talde modura zein da zuen erronka? Lehenbizi, eta talde zaharra osatzen genuen jokalarien oinarriarekin, talde berri bat ateratzen saiatzea da. Bigarrenez, epe luzerako proiektua izatea, herria ikusarazten saiatzea eta adin guztietako emakumeak izena ematera animatzea, bereziki gure herriko txikiak. Azkenik, herriko erakunde guztiengatik babesa lortzea.

26 ekaina 2021 Binke!

Zelan bizi duzue neska eta mutilen arteko ezberdintasuna futbolean? Orokorrean eta denok dakigunez, soldatak ez daude parekatuta emakumezkoen futbola ez delako profesionaltzat hartzen. Baina guri dagokigunez, bizi izan ditugun desorekak hurrengoak izan dira: entrenamendu eta partiduetako ordutegi txarrenak —soberakinak—, kirol material eta arropa eskasa, partiduetan instalazioen zerbitzu urriak —taberna itxita edota ureztatu gabeko belarra—… Gainera, denboraldi «famatu» horren amaieran, bi baldintza jarri zizkiguten gure herrian jokatzeko: ezin genuen klubaren izena eroan eta urte horretatik aurrera entrenatzeko zelaiaren laurdena soilik izango genuke.

Hala ere, gertakizunik deigarriena kopako finalean gertatu zen. Galdakaoko direktibakoak ez ziren agertu finalean, nahiz eta haiek epailea ordaindu behar izan zuten. Ordutik, irabazitako kopa guk gordeta daukagu, eta ez Santa Barbarako erakustokian.

Taldea aurrera eramateko laguntzarik jaso duzue?

Jokalariak soilik izanda ez daukagu informazio gehiegi, baina proiektua aurrera atera nahi duena CD Galdakao dela argi dago.

Aipatzeko, argi utzi nahi dugu proiektu honen atzean gure betiko entrenatzaileak daudela, eta haiei esker ideia sendo honi forma eman ahal diogula. Eskerrak eman nahi dizkiegu beraz Eneko Lima, Iraitz «Txiri» eta Asier Palmerori.

Proiektu hau epe luzerako ikusten duzue? Talde bat baino gehiago sortzen bada gure ustez proiektua luzerako izan daiteke. Hau da, beheragoko mailak sortzen badituzte proiektua egonkorra eta iraunkorra izango da.

Proiektu honetarako lanean: Argitaratzailea: Aitu elkartea.

Koordinatzailea: Jon Gomez Garai.

Erredakzioa: Beñat Armentia eta Iñigo Larrea.

Batzorde Orokorra: Julen Urrutxurtu, Agurtzane Uribarri, Iñigo de Miguel, Izaskun Rekalde, Gaizka Uriarte, Ixone Muñiz eta Alain Jauregi.

Maketazioa: Sua Estudio.

Ilustratzaileak: Irrimarra.

Inprenta: BEPSA. Banaketa: Egunon eta Correos.

Hilero banatutako ale kopurua: 14.000 Lege Gordailua: BI-41-2016 ISNN: 2444-9385

Metroa Galdakaora eta Usansolora ekartzeko Eusko Jaurlaritzak Europako funtsetan aurkeztutakoa ezagutu zen.

Proiektu hau posible egiten dute: Ohiko kolaboratzaileak: Manu Etxebarria, Edu Madina, Aitzol Altuna, Estibaliz Apellaniz, Joanes Urkixo, Yayone Altuna, Irati Bediaga, Julen Gabiria, Gotzon Barandiaran, Antton Irusta, Nerea Urgoiti, Josi Basterretxea, Xabier Valencia, Nagore Ferreira Zamalloa, Edu Olea eta Bego Martinez.

Elkarte laguntzaileak: Ganguren Mendi Taldea, Burtotza Mendi Taldea, Andra Mari Dantza Taldea, Galdakao Gogora, Etxerat, Usansolon Euskaraz, Euskaraldia eta Bagabiz euskara elkartea.

Argazkilariak: Jabi Rojo, Gotzon Almaraz, Julio Legarretaetxebarria eta Aitzol Zamalloa.

Webgunea: Aitor Espinosa eta Naiara Perez de V illarreal.

Binke aldizkariak ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako iritzi edota esanen erantzunkizunik

Irati Bediaga idazle galdakoztarrak «Etxetik ospa» liburu berria kaleratu zuen, gazteei zuzenduta.

Harremana: info@binke.eus Publizitatea: publi@binke.eus

www.binke.eus

Babesle ofizialak:

Booktuber eta marrazki lehiaketetako 16 sariak Torrezabalen banatu ziren, Iban García youtuber-a aurkezle dela.

Binke! ekaina 2021 27

Musika

Irakurle taldea

Ekainak 23, eguaztena

Ekainak 28, astelehena

Galdakaoko Gazte Sortzaileak

«Ez dakit zertaz ari zaren»

Zizpa Gazte Konpartsa 20:00 Ardanza parkean

Ordua: 18:30etan

Ana Malagon Zaldua Hemen duzu solasaldira aipatutako egun eta orduan sartzeko esteka:

Ekainak 26, zapatua Kaiola festibala

Anari + Elle Belga + Galgo Ordua: 17:00 Sarrerak: 11,25- 15 €

Ekainak 26, domeka Kaiola festibala

Aitor Etxebarria + Ainara Legardon + Moxal Ordua: 17:00 Sarrerak: 11,25- 15 €

Kirola Ekainak 26, zapatua Ginkana solidarioa DYAren alde 17:00 Ardanza parkean

Ekainak 27, domeka II. Etapa Baiona-Donostia. BidarteHondarribi Ganguren Mendi Taldea Irteera: 08:00 Iritsiera: 20:00

Ekainak 19-20 Picos de Europa. Peña Vieja (2613m) Ganguren Mendi Taldea Irteera: 07:00 Iritsiera: 20:00

Uztailak 4, domeka Aterpe Eguna Ganguren Mendi Taldea Irteera: 08:00 Iritsiera: 17:00

Uztailak 10-11 II. / III. Etapa Don.Garazi-Baiona.

Bidarrai-Artzamendi. Jara (821m) Ganguren Mendi Taldea Irteera: 08:00 Iritsiera: 20:00

28 ekaina 2021 Binke!

Elkarlaguntza Astea

Dantza

Ekainak 18, barikua

Ekainak 23, eguaztena

18:00 «Ekonomia feminista» mahai-ingurua Iturrondon 22:00 Ane Lindaneren bakarrizketa Iturrondon

San Juan bezpera

Ekainak 19, zapatua Orienting irteera

10:00 Kurtzeko plazatik Urrenara 15:00 Bazkari komunala Urrenan 17:00 Tailerrak Urrenan

Andra Mari Dantza Taldea 22:00 Kurtzeko plazan

Uztailak 20-21 Folklore Bizian jaialdia

Gauean Jam Session eta karaokea

Andra Mari Dantza Taldea 20:30 Kurtzeko plazan edo frontoian

Ekainak 20, domeka

Uztailak 22, eguena

10:00 Sendabelar tailerra Urrenan 15:00 Bazkari komunala

Folklore Bizian jaialdia Oinarin Dantza Taldea 20:00 Unkina kiroldegian

RPS 258/15 M.Miguel Herrero D.O.O Y Audioprotesista

Iluntzean San Juan Gaua

Ikusmena eta entzumena Bizitza gehiago ematen diegu zure zentzumenei Juan Bautista Uriarte, 19. GALDAKAO Telefonoa: 94 456 59 54 WhatsApp: 688 856 690 Hauetan ere bagaude!

ikusmen eta entzumen zentroa

Binke! ekaina 2021 29

30 ekaina 2021 Binke!

Binke! ekaina 2021 31