BINKE 034 Urtarrila 2019

34. zenbakia • 2019ko urtarrila

+1

ALAITZ ARRUTI IDAZLEA

«Artea mundua aldatzeko erreminta bat bezala ulertzen dut nik»

Alaitz Arruti Idazlea

«Ni Italian etorkina eta e 'handicap' sozial bi horie TESTUA: JON GOMEZ GARAI Argazkiak: GOTZON ALMARAZ

B

inkeren lehenengo urtean eman zuen aldizkari honek lehenengoz Alaitz Arruti idazle galdakoztarraren berri, «La Castañera» liburua aurkeztera etorri zenean Veronatik —Italiatik, bere egungo bizitokitik— Galdakaora. Arrutiren lehenengo liburua zen hura, eta komunikabide honek hiru urte baino ez dituen honetan, Arrutik ere bere hirugarren liburua aurkeztu berri digu. Kasualitate polita. Baina are politagoa pare-parean zabalik dagoen liburu handiena bera dela deskubritzea.

Zerk eraman zintuen idaztera? Zentzua dudanetik idazten dut. Hogeita hamar urte izan arte poesia idazten nuen bereziki. Hasieran, gaztetxoagoa nintzenean, nire eguneroko bizitzaren inguruan idazten nuen: ikastola, jantokiko gorabeherak... Eta hazten nindoan neurrian nire poemek nik neuzkan kezkak eta ardurak izaten zituzten gai nagusi. Nagusiagotan berriz, sentimenduak ordenatzeko baliogarri izan zait poesia.

Barrenak husteko modu oso poetikoa aurkitu nuen errima asonantean.

Alaitz Arruti Serrano 1985, Galdakao Eguzkibegi Ikastolatik pasa ostean eta Elexaldeko Institutuan batxilergoa egiten ari zela alde egin zuen etxetik Alaitz Arruti irakasle eta idazle galdakoztarrak. Bizi berri baten bila. Turismoari lotutako Goi Mailako hainbat ikasketa egin ditu han-hemenka tarte horretan. Gaur egun, 28 herrialdetatik bizitzen eta lanean aritu ostean, Italiako Veronan bizi da 2015az geroztik, literatura eta hizkuntzako irakasle. Behin bere azken bizilekuan sentitu zuen Arrutik bere bizimoduari «buelta ederra emateko beharra», eta ordutik idazle lanetan ere badabil, bere hirugarren liburua aurkeztu berritan: «Siempre, todavía».

Ibilbide guzti honetako poesiarik gordetzen duzu? Nire logelako maleta batean koloretako dozenaka koaderno eta papertxo ditut gordeta! Bertan batuta daude milaka poema, esaldi, data, izen... Eta guzti horiek osatzen dute sekula amestuko nukeen oroitzapenen bildumarik ederrena!

Zure burua irakurtzea bitxia izan behar da gero... Nire burua bertan irakurtzeak, hain aspaldiko kontuekin, izan nintzen pertsona ezagutzera narama. «Portu okerreko» maitasun harremanei irribarre egitea, orduan nituen ardurei barre egitea...

Aldiz, zerk eramaten zaitu bidaiatzera? Bizitzak berak.

Beti gustatu izan zait bidaiatzea. Leku berriak deskubritzea, ikertzea, beste kultura batzuetatik ikastea, jendea ezagutzea, besteen istorioetatik aberastea... Agian literaturarekiko dudan maitasunak ere lagundu nau bidaiatzera, irakurtzen nituen lekuak ezagutu nahi izan ditudalako beti.

Gazte egin zenuen alde Galdakaotik, zergatik? Aire falta sentitzen nuen Galdakaon. Itoko banintz bezala. Atea zabaldu 2 urtarrila 2019 Binke!

eta haize berriak sartzeko beharra nuen, nire etxeko muga ezagunetatik harago pertsona bezala definitzen hastekoa.

Nire burua askatasunean eraiki eta bizitza ezaguna atzean uzteko premiak eraman ninduen Galdakaotik alde egitera.

Eta geroztik gelditu barik ibili zara... Hamaikagarren etxe-aldaketa egin nuenean utzi nion zenbatzeari. Calahorran, Logroñon, Toledon, Londonen, Liverpoolen, Brightonen, Llo-

makumea naiz, eta ekin bizi naizÂť

ret de Maren, Worthing-en, Veronan... bizi izan naiz, eta etxe batetik bestera bidaiatzearen ametsa bizi izan dut. Guztira, gure herrialdea eta katalana kontuan hartuta, 28 herrialde daramatzat motxilan.

Hainbeste bidaiatzeak laguntzen al du idazterakoan? Zalantza barik! Ezin daiteke idatzi bizi gabe, eta bidaia bizitzaren parte bezala ulertzen dut nik. Ikusi, entzun, sentitu, partekatu...

egiten dugun denak laguntzen du idaztera, horrek eraikitzen gaituelako pertsona bezala.

Non daude Alaitz pertsona eta Alaitz idazlea? Zintzotasunez, ez dakit bata eta bestearen artean desberdintzen. Batak bestea elikatzen du. Bidaiatzen dut, bizi naiz, aberastu egiten naiz, ikaragarri ikasten dut, ideiak ordenatzen ditut eta horiek idazten ditut. Horrela etorri dira nire hiru liburuak!

Binke! urtarrila 2019 3

Ezer baino lehen, liburu bat kaleratzea ez da lan erraza izango, ezta? Ez horixe, eta gehiago autoedizioz argitaratu gura baduzu zure liburua, nik bezala. Modu honetan, zuk zeuk egin behar duzu dena: liburua idatzi, zuzendu, azala egin, maketatu, inprimatu, prezioa jarri, banaketa kanalak lortu, publizitatea egin eta saldu. Horregatik da eskertzekoa irakurle bakoitza, Galdakaoko Cervantes liburu-dendak nire liburuak saltzeko egindako apustua, edonork sareetara igotako liburuaren argazki edo iruzkin bakoitza, nigan interesa jarri duzuen komunikabideen lana... Ez da batere lan erraza, ez.

Gauza asko kontatzeko beharra dut oraindik Hiru urtetan hiru liburu, martxa ona daramazu ba! Bai, gauza asko kontatzeko beharra dut eta! (irribarretsu) Hiru liburuak hiru urtetan eta hiru egoera zein toki desberdinetan idatzitakoak dira. Hiru hamarkadetan bizitako dena digeritzeko beharretik datoz nire hiru liburuak.

Laugarrenari begira, beraz? Ez, kostako da laugarren liburua iristea. Une pertsonal honetan berregite prozesuan nago.

Indarrak poesian jarri ditut berriro, nire barrua entzuteko beharra dudalako orain. Itzuliko naiz narratibara, baina ez dakit noiz. Eta badakit narratibara itzultzen naizen une horretan beste emakume bat izango naizela. Aurreko hiru liburuekin alderatuta, nire bertsio eboluzionatua izango da laugarrena.

Azken lan honekin —«Siempre, todavía»— nire bizitzako lehenengo kapituluaren amaierako puntua idatzi dut.

Baina azken lan hau ere bada orain arteko desberdinena, ezta? Bai, honetan lehenengoz jarri dudalako nire burua istorioaren protagonista. Liburu guztiek dute idazletik asko, baina «Siempre, todavía» liburuan nire azaletik idazten dut, ez pertsonaia baten azaletik. Eta horrek zintzotasun-ariketa izugarria egitera eraman nau, ez soilik atzera begiratzeko, nire bizipenetan eta nirekin zintzoa izateko baizik.

Zer aurkituko du irakurleak liburuan? Nire bidaia guztien bizipenak jasoko ditu, eta nire bizitzako kapitulu ederrak osatu dituzten pertsonak izango ditu gogoan. Liburu honetan 28 herrialde eta barkamen bat, esker-mezu asko, arantza bat, lau salaketa eta jende asko aurkituko ditu irakurleak.

Hala ere, zure azken lana ez da desberdinena estilo aldetik bakarrik, ezta? Hori da. Ez da nire libururik pertsonalena bakarrik, liburu solidarioa ere badelako «Siempre, todavía».

Saldutako liburu bakoitzetik euro bat Open Arms erakundera bideratzen dut. Bada beraz zerbait desberdina...

4 urtarrila 2019 Binke!

Zergatik Open Arms erakundera? Hispaniar literaturako irakasle naizenetik ulertu dut artea ez dela adierazpen forma bat soilik, mundua aldatzeko erreminta bat baizik. Arteak kontzientziak astindu behar ditu. Horregatik idatzi ditut Frantzia, Italia, Erresuma Batua, Austria eta AEB kapituluak, kontzientziak astintzeko. Eta horregatik bidezkoa iruditzen zait liburu honetako irabazien zatitxo bat batek kausa humanitario bat babestea.

Kasu honetan, Open Arms-ek gerra edo pobreziatik ihesi Europara bidean itsasoa zeharkatzen duten horiek salbatzen ditu.

Zergatik piztu du zure interesa? Ez dudalako ulertzea lortzen bizitzen ari garen krisi humanitario honen aurrean jendea nola gelditu daiteken etxean, ezer egin gabe. Buruan sartzen ez zaidan zerbait da. Pertsonak hiltzen ari dira itsasoan aizuek!

Hiltzen! Eta ez nabil keinu politiko bat kritikatzen, gizatasun keinu bat baizik. Herriak beti salbatu du herria. Non demontre dago orain herria?

Italiako egoera politikoak ere piztu egiten zaitu... Espainiako politika gertutik jarraitzen dut, horren ondoan hazi izan naizelako, baina politika italiarra egunero sufritzen dut. Ni Italian etorkina eta emakumea naiz, eta «handicap» sozial bi horiekin bizi naiz.

Zerbait sufritu izan duzu horregatik ala? Irakaslea naiz han, Goi Mailako ikastetxe batean, 16 eta 19 urte bitarteko ikasleekin. Eta egin kontu, Salvini italiar politikari ultraeskuindarraren politikak defendatzen dituzte, Franco idealista bat zela pentsatzen dute, Hitler filosofo bat eta Nelson Mandela terrorista bat... Sinistu dezakezu? Odolak zainetan irakiten zaizkit.

Tira, pentsatzeko modu asko daude... Nik pentsatzeko era guztiak errespetatzen ditut, nigandik ezin urrunago badaude ere, baina gaur egungo gazteek telebistan entzuten duten lehenengo ideia sinisten dute. Eta ez dira pertsona txarrak, baina beldur naiz zein gizaki mota bilakatuko diren... Gizarte eraikuntza zimela sortzen ari gara.

Veronan bizi zara aspalditik, baina Euskal Herriarekin baduzu harremanik? Onartzen dut hainbat urtetan Euskaditik deskonektatuta bizi izan naizela pertsonalki, baina profesionalki oso lotuta bizi izan naiz beti. Orain dela urte eta erdi, Italiako D'Orazi irakaslearekin batera, Veronako probintziako Goi Mailako hamaika ikastetxetan Euskadiren zabalkunde historiko, geografiko eta identitarioa lantzeko programa bat jarri genuen martxan, oso harrera onarekin gainera! Eta gaur egun ere hainbat ekintza antolatzen ditugu bertan euskal kultura eurenarekin lotu dezaten. Interesgarria da oso!

Han ere badute euskaldunen berri beraz! Bai, ekintza pila bat antolatzen ditugu gure berri izan dezaten. Hilabete honetan, esaterako, Euskadiren industria-eraginaz eta osteko berreraikitze turistikoaz hitzaldiak eskainiko ditut, tarteka esku-pilota jaialdiak antolatzen ditugu, iaz ehunka ikaslerekin euskal identitateaz aritu ginen... eta ikasturte honen amaieran giza eskubideen inguruko jardunaldiak antolatuko ditut, non preso diren seme-alaben inguruko eskubideak ere aipatuko

ELKARRIZKETA ALAITZ ARRUTI ditugun. Horretarako, ETB-1eko Ur Handitan saioak «motxiladun umeen» inguruan emititu zuen programa —eta nik italierara itzuli nuena— erakutsiko diegu.

Arin-Arin!

Gabonetan Galdakaotik ibili zara, eta entzun dugunagatik, gelditu barik. Zertan aritu zara? Bai! (irribarretsu) Senide eta lagunak bisitatzeaz gain, SMH Maydayterraneo erakundearekin batera, «Millas en palabras» ekitaldia antolatu nuen Bilbon, Galdakaoko Udalak ere babestu zuena. Musika eta literaturaz jantzitako ekitaldi bat izan zen, zeinek hitza bera alda-

Bidaia bera bizitzaren parte bezala ulertzen dut nik rrikatzen zuen aldaketarako erreminta bezala. Zoragarria izan zen, eta proiektu honek bere fruituak ematea espero dugu!

Aita Mari proiektuarekin badu zerikusirik egin zenuten hark? Bai, zuzen-zuzenean. Gobernuz kanpoko SMH Maydayterraneo erakundeak, arrantzan egiteko Aita Mari izeneko itsasontzia erreskateko barkuan bilakatu zuen, eta honek Mediterraneoan pertsonak salbatu ahal izateko baliabideak lortzea du helburu.

Beraz, hau ere Open Arms-ekin ere lotuta? Hori da. Erakunde biek —Open Arms eta Maydayterraneok— helburu bera dute: itsasoan jitoan dauden pertsonak erreskatatzea. Lan izugarria egiten dute biek! Nik, hala ere, «Siempre, todavía» liburuaren irabaziak Open Arms erakundera bideratzea erabaki nuenean oraindik ez nuen SMH Maydeyterraneo ezagutzen.

Gaur egun, irabaziak Open Arms-era bideratzen ditut, baina pertsonalki Aita Mariren proiektuan murgilduta nago. Azken finean, Aita Mari proiektua Open Arms-en bertsio euskalduna da, nolabait esatearren.

Indarkeria matxistaz ere aritzen zara. Bai, ez dut nire burua aditutzat ematen, bide luzea dudalako oraindik feminismoaren arloan, baina kontzientzia handiko aktibista naiz.

Horregatik, abenduaren 4an, nerabezaroan ematen den indarkeria matxistaren inguruko lehenengo jardunaldian ere parte hartu nuen Azu Serranorekin batera.

Kontxo! Pertsona berezia zuretzat Azu, ezta? Pertsona berezia da, bai (hunkituta). Lehenengo emakume bezala, gero bizitzako eredu moduan. Emakumeen eskubideen alde borrokatzen zuen bere osteko belaunaldiok gure buruak feministatzat hartzera ausartzen ez ginenean ere. Giza eskubide guztien aldeko borrokalari kementsua da, eskuzabala, ausarta eta, gainera, nire ama. Zer gehiago eskatu daiteke? •

Asteko egun gogokoa?

Guztiak!

Herriko txoko gustukoa?

Amaren etxea.

Liburua ala tablet-a?

Liburua, galdetzea ere...

Pelikula bat?

Dirty Dancing.

Ez duzu onartzen…

Enpatia falta.

Zoriontsu egiten zaitu…

Nire barnearekin bakean egoteak.

Plater bat?

Arrojo urdaitegiko Javiren tortilla.

Deskribatzen zaituen berba?

Alaitasuna.

Herrian zer kenduko zenuke?

Ezer ez.

Eta zer berria jarri?

Metroa.

Euskarazko berbarik politena?

Laztana.

Zure ametsetako bidaia?

Hego Ameriketatik egin nuena.

Berba egin ala entzun?

Entzun, eta gero idatzi.

Zure mesanotxean ezin da falta…

Iratzargailua, koadernoa, bolia eta liburua.

Abesti bat?

On the road again, Willie Nelsonena.

Binke! urtarrila 2019 5

Bat, Barik eta Mugi txartelak EAEko garraiobide guztietan Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako garraio txartelek «erabateko interoperatibitatea» izango dute laster, Euskadiko Garraio Agintaritzak jakinarazi duenez. Hiru txartel daude egun —Barik, Bizkaian; Bat, Araban; eta Mugi, Gipuzkoan—, baina orain arte ezin izan dira beste lurraldeetako zerbitzu guztietan erabili.

Angela Davisek euskal presoak ere izan ditu gogoan Angela Davis aktibista internazionalari orain aste batzuk jakinarazi zioten Birminghamgo Eskubide Zibilen Institutuak eman behar zion Giza Eskubideen saria kendu egingo ziotela, «Israelen inguruan duen iritziagatik». Davisek azaldu zuenez: «Palestinako preso politikoak babesten ditut, Euskal Herriko preso politikoak, Kataluniakoak, Indiakoak... babestu bezala».

Ondarroako azken ikur frankista bota dute gazteek

7

Nazioarteko Abiaz io Zibilaren Erakundearen arab era, bidaiarien aire garraioak go rantz jarraitzen du munduan, eta Eu skal Herria ez da salbuespena: iaz, lehenengoz, gure aireportu guztien artean zazpi milioi bidaiariren langa gainditu genuen.

Sarean arrantzatua Iñaki Garmendia «Laja» trikitilari ezaguna zendu zen urtarrilaren 12an iktus baten ondorioz. Urte askoan «Landakanda» pandero-jolearekin batera bikote ezaguna osatu eta triki doinu asko utzi zituen.

Ondarroako Udalak ikur frankistak herritik ezabatzeko ekimena martxan jartzeko asmoa bazuen ere, urtarrilaren erdialdean Ernaik aldarrikatu zuen ekintza batean Arta Puntako oroigarri frankista bota zuten hainbat gaztek. Ikur honek 1936an hildako ondarrutar frankistak oroitzea zuen helburu.

«Estatuak Espainiaren batasuna eskubide zibilak kentzen bermatu nahi du» JORDI CRUIXART Òmnium cultural-eko presidenteA

Txiste txarra — Iepa Kepa, Gabon ostean bikini operazioa hasi dozu ala?

— Ez, ba... Oraindino bi niki operazioan nago...

Espainiako Gobernuaren aurrekontuetan, Sanchezek Memoria Historikorako Rajoyri exijitzen ziona baino gutxiago bideratu duela?

6 urtarrila 2019 Binke!

Milaka eta milaka euskal herritarrentzat zoritxarreko hitzordu bilakatu da urtero Bilboko eta Baionako kaleak betetzen dituen manifestazioa. «Orain presoak» lemapean, hilaren 12an 85.000 pertsonek hartu zituzten bi hiriburuetako kaleak, Sare herritarraren arabera. Argazkia: Foku.

publierreportajea

Ganbara taberna berriak

ateak zabaldu ditu, Iturrondo plazan Barra atzean Ganbarako zerbitzari arduradun biak, Jabi eta Rober.

Aurrean, proiektuaren arduradunak: Manu, Alvaro eta Jon Ander.

Gabonak baino lehen ateak zabaldu zituen sarrera nagusia Iturrondo plazatik duen Ganbara taberna berriak, Topako arduradunen proiektu berriak.

Hain zuzen, Toparen alternatiba izan eta «zerbitzu hobea eskaini ahal izateko».

L

asai eta gustura egon gura dauan publiko guztiarentzako» zabaldu berri dute Galdakaon Ganbara taberna berria, jabeek Binkeri aitortu diotenaren arabera.

Hainbat herritarren laguntzaz eraiki dute gainera —David Uzkiaga arkitektu galdakoztarraren proiektuz, Eider Eibar ilustratzailearen laguntzaz eta Asier Martin herriko AEKko irakaslearen bertsoekin—. Sarrerak Iturrondo plazatik eta kale nagusitik ditu eta aspalditik ezaguna dugun Toparen parean dago. Hain zuzen, Topa proiektuaren atzean dauden lau gazte galdakoztarrek zabaldu dute Ganbara ere: Manu, Alvaro, Unai eta Jon Ander. Azaldu dutenez, «Toparen tabernako aldea une askotan beteta egoten da, eta zerbitzu hobea emoteko sortu dogu Ganbara». Horrela ba, astelehenetan izan ezik, gainontzeko egunetan 12:00etatik aurrera zabalik egongo da Toparen alternatiba berria, zeinek «espazio zabala eta ahulki bai mahai partidea daukazana». Gainera, «poteorako zein tragu luzerako eskaintza zabala eta kalitatezkoa izango dogu», diote harro proiektuko kideek, «zentzu honetan pausu bat aurrerago joan gura dogu, ginebra, ron eta whisky onenak izanda».

Binke! urtarrila 2019 7

Garrantzitsua da atzera begiratzea, aurrekoengandik ikasi eta nondik gatozen jakiteko. Orduantxe konturatuko gara zer garen, eta horrela erabakiko dugu nora goazen, baita argazkien bitartez ere.

Arratiako tranbia Goikoa 1958ko erretratu bat da. Behekoa 2019koa.

Goikoan, Arratia osoa zeharkatu eta Bilborarte iristen zen tranbia ikus daiteke, Galdakaoko Plazakoetxe paretik igarotzen. Lehen horixe zen garraio publiko nagusienetakoa trenarekin batera. Gaur egun, ordea, leku beretik ateratako argazkian bistan denez, kotxe pribatuek hartu dute lehengo tranbiaren lekua.

Argazkiak: Eduardo Madinaren artxiboa —goikoa— eta Binkeren artxiboa.

Argazki zaharrak dituzu?

Jar zaitez gurekin harremanetan eta parte hartu atal honetan: infobinke@gmail.com

8 urtarrila 2019 Binke!

Feminismoa

Momoak Talde Feminista «eraberritua» aurkeztu dute Torrezabal Kultur Etxeko aretoan aurkeztu zuten, urtarrilaren 11n, Galdakaoko Momoak Talde Feminista. Askori ezaguna egingo zaie izena, badirelako urte batzuk lanean ari direna, baina orain taldea egonkortuta, lan-ildoak zehatz eta helburuak argi dituztela aurkeztu dute euren burua herriko hainbat feministek.

G

izartea osasun kaskarrean dagoela edonork daki, besteak beste, emakumeen eskubide oinarrizko eta unibertsalak egunero —segundoro— urratzen direlako: berba zakarrak, erasoak, bortxaketak eta hilketak. Horren aurrean herria bera da beste aldera begiratzen ibili ezin dena, herritarrak dira horri aurre egin behar diotenak. Eta hori gauzatzeko aurkeztu zuten urtarrilaren 11n, ostiralez, Galdakaoko Mozoilo Moreak —hortik Momoak izena— Talde Feminista «eraberritua».

«Eraberritua» datorrela taldea bera aurkeztu zuten emakumeek esan zuten aurkezpenean, berez 2015etik datorren ideia batetik sortu zelako Galdakaon eragile feminista bat sortzeko beharra.

Orduan hasi zen batzen «feminismotik berdintasunezko gizarte bat eraikitzeko konpromisoa» zuen herritar talde bat, artikuluak irakurtzen, eztabaidatzen edota autoformakuntza lantzen. Geroztik, talde horrek hainbat ekintza burutu bazituen ere, iazko martxoaren 8ko greba orokorra antolatzeko sortu ziren sinergiak ba-

Mozoilo Moreak Taldean parte hartu edo laguntza eskaini/eskatzeko, hurbildu astelehenero Indarra Topagunera 19:00etan. Bestela ere, hona idatzi: g.momoak@gmail.com

liatu gura izan du taldea handitu, egonkortu eta helburuak zehazteko.

Momoak taldeak, bultzada berria jaso berritan, helburu orokorrak argi ditu: «Herrian ematen diren eraso matxistak salatzea, Galdakaoko emakumeak ahalduntzea, herriko emakumeekin elkarlanean aritzea Galdakao feminista bat eraikitzeko, intrafeminismoari buruzko eztabaida-esparruak eraikitzea, formakuntza saioak eskaintzea eta Euskal Herrian mugimendu feministak egiten dituen ekintzekin bat egitea». Funtsean, emakumeek bizitzaren eremu guztietan pairatzen dituzten eraso eta desberdintasunen aurka borrokatzea du helburu Momoak Talde Feministak.

Talde «ez mixtoa» dela azaldu zuten aurkezpenean, emakume eta feminista

sentitzen direnek bakarrik osatua, eta argi azaldu zuten: «Ohituta gaude gizona izatea nagusi edozein lan zein gizarte-esparrutan, normala egiten zaigu gizonezkoez bakarrik osatutako espazioak izatea... baina ez emakumezkoena soilik, eta hala egitekotan, azalpenak ematera behartuta gaudela ematen du».

Gune «ez mixto» hau baliatu gura dute «herriko emakumeak burujabetu, konfiantza hartu eta hitz egiteko beldurrak kentzeko, baita militantzia guneetan gehiago hitz egin ahal izateko ere».

Mugimendu herrikoi, autonomo eta independentetzat du Momoak taldeak bere burua, herriko beste elkarte eta erakunde batzuekin elkarlanean aritzeko prest dagoena. Hainbat tailer antolatu eta ekitaldietan presentzia izaten ibiliko dira datozen hilabeteetan, baina bereziki martxoaren 8ko greba prestatzen dute erronkarik handiena. Erronka horri behar bezala eusteko dei egin die Momoak taldeak Galdakaoko feminista guztiei: «Erdu astelehenero 19:00etan Indarra Topagunera!».

Binke! urtarrila 2019 9

Abenduko irabazleak

Ibai Martin Goikoetxea Jose Mari Basterretxea Uria

Aitor Jugo (ezker) eta Ainhoa Barrenetxea (eskuin) Binkekideak Roquechar-eko Roberrekin, jasotako opariak jasotzeko unean. On egin!

Bibiano ile-apaindegiak eskainitako zerbitzu bana irabazi dute. Zorionak!

Zer egin Binkekide izateko?

Eman zure babesa urteko

36 â‚Ź

ordainduta

Oraindik binkekide ez bazara, eta neurri honetako lehenengo komunikabide euskalduna babestu eta sustatu gura badozu, hauek dozuz horretarako bideak:

1. Bete beheko formulario hau, eskaneatu edo atera argazki bat eta bidali e-postaz: infobinke@gmail.com

2. Bete formularioa, moztu, eta utzi gutunazal baten, Binke izenarekin

Eta zuretzat, MOTXILA HAU OPARI!

Torrezabal Kultur Etxeko atezainaren leihatilan.

3. Eskaneatu zure

IZEN-abizenAk:

mugikorraren QR irakurgailuarekin beheko kodea eta bete formularioa!

HELBIDEA:

TELEFONOA:

NORTASUN AGIRIA:

E-posta: IBAN

KONTU KORRONTEA:

10 urtarrila 2019 Binke!

ENTITATEA

BULEGOA

K.Z.

KONTU ZENBAKIA

Instagram-eko lau trikimailuok ezagutzen?

Gazteek gehien erabiltzen duten Sare Soziala da Instagram, argazkiak eta bideo laburrak argitaratzeko hedatuen dagoena. Ordea, asko erabili bai, baina askok ez dituzte Instagram-eko lau ekintza bitxi hauek ezagutuko...

1. ARGITALPENAK «ISILDU» Instagramen istorio edo argitalpen gehiegitxo argitaratzen dituen lagunik baduzu baina ez diozu jarraitzeari utzi nahi, zu txarto ez gelditzeko? Badugu horretarako konponbidea: joan bere profilera, sakatu goian-eskuinean dauden hiru puntutxoak eta hortxe aurkituko duzu «isilarazi» aukera. Bertan aukeratu ahal izango duzu zer «isilarazi» gura duzun. Bere argitalpenak isilarazi ditzakezu batetik eta bere istorioak bestetik.

Baina baita biak ere, aspertzen zaituenaren arabera! Eta lasai egon zaitezke, isilarazten ari zaren kontaktu horrek ez du jakingo eta egin duzunik! Orain ez duzu astunik jasan beharko!

2. KOLORE PALETA ERABILI Istorioetako testu edo pintzeletako koloreak aukeratzeko erreminta zein den badakigu. Pintzel itxurako botoia sakatu eta bertan agertuko zaizkigu 27 kolore, zehazki —ziur ez dituzula inoiz zenbatu, ezta?—. Baina bazenekien askoz gehiago lortu ditzakezula atzamarra kolore bakoitzean segundo luze batez sakatuta izanez gero? Koloreen paleta agertuko zaizu horrela, askoz aukera gehiago eskainiz. Baina gainera, argazkiko kolore zehatz bat erabili nahi baduzu, koloreen ondoko «tanta-kontagailua» erreminta erabiltzea baino ez duzu. Horrela, argazkiko zeruaren kolorea izango duzu, adibidez.

3. INSTAGRAM LITE Aplikazio pisutxua da Instagram, edonoren mugikorrean espazio handia hartu eta datu asko kontsumitzen dituena. Potentzia gutxiko gailuentzako, ordea, Instagram erabiltzeko badago aukera soilago bat, zeinekin ez duzun aplikazioa bera mugikorrean deskargatu beharko. Sartu Play Store edo App Storen eta deskargatu Instagram Lite izenekoa. Bertsio honek ez dizkigu aplikazio ofizialak ematen dizkigun aukera guztiak eskainiko, baina bai oinarrizkoak. Argazkiak editatu gura badituzu, esterako, hobe duzu aurretik egitea. Bestela ere, beti duzu Instagram Chrometik erabiltzeko aukera.

4. FILTROAK ORDENATU Ziur argazki edo bideo labur bat argitalpen modura publikatu baino lehen, iragazki edo «filtro» batzuk jartzen dizkiozula beti. Eta ziur iragazki batzuk beste batzuk baino gehiago erabiltzen dituzula, edo gustukoagoak dituzula... edo zintzoago, «filtro» batzuk ez dituzula inoiz ere erabiltzen. Bada, gehien erabiltzen dituzunak hasieran jartzeko edo ez dituzunak nahi ezkutatzeko, iragazki horiek aplikatzeko pausuan zaudela — justu argitaratu baino lehen—, sakatu segundo luzez «filtro» baten gainean eta jarri nahi duzun ordenean! Horrela arinago moldatuko zara Instagram-ekin!

Binke! urtarrila 2019 11

SAIOA ALTUNA ZUGAZAGA

Nobedaderik ez...

J

arri naiz ordenagailuaren aurrean, Binkerako zer edo zer idatzi nahi, baina, zer?

Lagun batek sarritan animatu nau «Saio, idatzi zerbait!». Ez dakit, ba, euskal filologo eta irakaslea… bai ala bai izan beharko!

Kar, kar, kar! Ikaragarri estimatzen diot nigan duen konfiantza, eh?

Baina, hemen nabil, ez atzera eta ez aurrera…

Beno, otorrinolaringoloarekin Galdakaoko ospitalean dudan hitzordua aldatu nahi dut, eta segundotxo batean, hau utzi, eta telefonoz deitu behar dut, ea bueltan «idazle inspirazioa» etortzen zaidan! Segundo luze samarra; izan ere, euskaraz artatuko ninduen langile baten zain hamar bat minutu eman ditut telefonoan.

Beno, ea oraingoan martxa hartzen diodan eta zerbait originala idazteko gai naizen… Galdakaori buruzko zerbait? Anekdota edo bizipenen bat? Zerbait salatu? Puff, ez, salatu ezer ez, «Saio, jendea aspertu barik…».

Minutuak aurrera doaz, uste dut gaurkoa ez dela idazteko egunik inspiratuena, ea bihar zer edo zer bururatzen zaidan; zerbait desberdina eta freskoa, normaltasunetik eta «betiko» gaietatik urrunduko den zerbait. Idazten hasi naizenetik, sentsazioa dut erlaxatzen ari naizela, dena normal ikusten baitut, nobedaderik ez… ta hori da normala ez dena, ezta?

12 urtarrila 2019 Binke!

Zezeileko jai eta ospakizunak

N

eguaren bihotzean ospakizun bereziak egiten dira. Modu honetako tradizinoko ospakizunetan esangura handia dauka eguzkiaren egutegiak, baina oraingoetan iretargi egutegiaren eraginpean gagoz. Santa Agea kantetan urtetzea da erritorik eta usuena, Kandelario eta San Blasekoekin batera.

Santa Ageda.

Tradizinoak dinoanetik Santa Ageda Sizilian jaio zan III. mendean.

Orduko Gobernadoreak haregaz ezkondu gura eban, baina derrigorra zan Ageda andreak kristinauen fedea ernegetea. Holangorik egin gura ez ebanez ondo zigortu ostean hil egin eben. Agedari bularrak ebagi eutsiezan eta hagaitik da bularreko gaixoen eta, andrazkoen osterantzeko gatxen babesle. Santa Ageda bezperan errondea egiten da. Herririk gehienetan umeak eta gazteak kalera urten eta kantaka ibilten dira, kalerik kale, aterik ate.

Oles eta oles atetan, nor dabil denpora honetan?

Hiru-lau mutil zoragarriak Santa Ageda kantetan.

Hortxe bidean enteratu naz egia edo guzurra, etxe honetan hil dabela hamar arroako txarria.

Haren solomo luzea, haren koipearen dultzea, pixka eta pixka ibili barik ekarri egizu guztia.

Etxe honetako Maria, ointxe esango deutsut egia: hainbat lasterren topetako oilo pintoaren habia.

Esku batean luki kapua, bestean bere parea, altzoa gora-gora eginda han be dozena arrautzea.

Galdakaoko aldaerea Bizkaiera arautuan Iturria: Jon Gurutz Basterretxea.

Zuztarretatik ahora ikerketa-egitasmoa

Trikimailuak arrautzekin (2)

G

ogoratzen al dituzu aurreko «Zelan egin?» atalean —azaroko zenbakian— argitaratutako trikimailuak? Arrautzak, elikagai hain polifazetikoak diren horiek izan genituen hizpide, eta atal horretan aurreratu bezala, oraingo honetan arrautzekin egin ditzakegun beste trikimailu batzuekin gatoz! Ez dituzula galdu nahi? Ba arrautza dozena bat erosi, eta has gaitezen!

Nahasiak Ziur askotan egin izan dituzula arrautza nahasiak: perretxikoekin nahasturik, gulekin edota beste edozein elikagairekin.

Erraza da oso arrautza nahasiak egitea, baina horretarako, ohikoa den bezala, zartaginik erabili nahi ez baduzu, hona hemen beste modu bat! Erraz-erraza da: edalontzi batean arrautza isuri, eta esne apur bat gehitu. Nahastu bi produktuak homogeneo geratu arte. Mikrouhin-labean sartu pare bat minutuz, eta… Listo, prest izango duzu arrautza nahasia edalontzi bat bakarrik erabilita! Praktikoa da, ezta?

Arrautza «begetalak» Arrautza «begetal» hauek galdarraztatutako arrautzak dira, baina ukitu berezi —eta batez ere, gozo-gozo!— batekin! Zuringoa eta gorringoa banatu behar dira lehenbizi, eta zuringoa ontzi batean jarri. Zuringoari nahi ditugun belarrak gehituko dizkiogu, baita gazta birrindua ere. Ondo nahastuko dugu dena. Jarraian, elikagaiak estaltzeko erabiltzen den film garden zati bat hartu eta olio apur batez busti. Ontzi bat film horrekin estali —olioz bustitako aldea gorantz begira—, eta zuringo, belar eta gaztaz egindako nahasketa bertan isuri. Gero, gorringoa erdian jarri eta nahasketa gehiagoz estali. Filma bildu bola moduko bat eginez, eta goma batez lotu. Bola hori minutu batzuez kuzinatu eta listo, jateko prest!

Mutanteak Arrautza frijitua gustatzen bazaizu… arrautz mutante honi ezingo diozu ezetzik esan! Imajinatzen al duzu gorringo bat baino gehiagoz egindako arrautza frijitu erraldoi bat? Horrek bai izango lukeela ogia non busti, ezta? Bada, egitea oso erraza da! Arrautza normal bat plater edo ontzi batean isuri eta galeperren beste lauzpabost arrautza ñimiño gehitu ontzi horretan. Guztiak batera frijitu, zartagin berean, eta arrautza mutante bat lortuko duzu! Baduzu plater errez batekin etxekoak zelan liluratu!

JON SALCEDO CAPETILLO

Heziketaren bilakaera

A

zken urteetan gizarteak aldaketa izugarriak jasan ditu.

Argi dago teknologia berriak indar handiz sartu direla gure gizartean, eta, nola ez, gure nerabeen egunerokoan.

Horregatik, hezitzeko orduan ere, aldaketak egiteko momentua heldu dela esan dezakegu, guztiok horretan daukagun erantzukizuna gure gain hartuz.

Badakigu gazteek bideo-jokoak eta sare sozialak ordu gehiegi erabiltzen dituztela. Horregatik, teknologia horien denbora mugatzea komenigarria izango litzateke, horren ordez, familia arteko kideen erlazioak sendotuz. Hezkuntza sistemak ere aldaketak egin beharko lituzke.

Nerabeak hezitzeko garaian, teknologia berrien laguntza ezinbestekoa bihurtu da gaur egun. Laguntza, baina ez beti erabili beharreko erreminta, gazteen estimulu beharra asetzeko haina. Gizarteak ere zer esan handia dauka aurretik esandako guztian. Gure gazteek normaltzat hartzen dituzte hartu behar ez diren jarrerak. Guzti honetan gizarteak eredu izan behar luke eta, txarto dauden jarrera horiek, gure egunerokotasunetik —telebista, Internet, kale, etab.— kendu beharko lirateke. Gure nerabeak era egokienean hezteko guztion laguntza ezinbestekoa da.

Binke! urtarrila 2019 13

Saltoki txikien lehia

Arrain handiak txikia jaten duenean TESTUA: IXONE MUÑIZ ARANA

Aspaldi ez dela berri gizarte kontsumista eta lehiakor batean bizi garela: zenbat eta gehiago izan, hobe, eta daukagun hori zenbat eta errazago lortu, askoz hobeto. Hori da saltzen digutena, eta hori guk, itsuki, erosten duguna. Nahiz eta kontsumitzaileok kate arriskutsu honetan asko dugun galtzeko, merkatuko sektore babesgabetuenetako bat izaten da kaltetuen irteten dena; komertzio txikia, alegia.

U

rteek aurrera egin ahala, gure ohiturak aldatuz doaz, eta gizarteak egotzitako kanonetara moldatzen gara, dela garai berrietara egokitzeko nahiagatik, dela aldaketa horiek dakarkiguten erosotasungatik. Aldakuntza nabarmen horietako bat da, esaterako, azken urteetan saltokietan kontsumitzeko hartu dugun —edo neurri batean bederen, «ezarri» diguten— eredua. Gizarte geroz eta lehiakorragoa sortzearekin batera etorri dira multinazionalek handitzen jarraitzeko duten gosea, eta hori lortzeko bidean, bezeroak erakartzeko martxan jartzen dituzten estrategia komertzialak.

Begi-bistakoa da horrelako enpresa handiek erabiltzen dituzten estrategiei etekina ateratzen dietela, hauen hedapenak eta hazkuntzak agerian uzten baitu —beste batzuen kaltetan— gizartean handitzen jarraitzen duen izaera kontsumista. Aise lortzen dute, ordea, gizarteak geroz eta gehiago erostea, kasu askotan, konturatu gabe jausten baikara itxuraz erakargarriak diren arren, berariaz bezeroa harrapatzeko sortutako «amarruetan». Horrez gain, azken urteetan komertzioetako beherapenak arautzen dituen legean egondako aldaketek batetik, eta munduko beste toki batzuetatik heltzen diren merkeal-

14 urtarrila 2019 Binke!

dietako kanpaina berezi eta arrakastatsuek —«Black Friday» delako kanpaina ezagunak, kasu— bestetik, kontsumismo hori areagotzea baino ez dute ekarri.

Aldaketa guzti horiek, ordea, eztabaida eta desadostasun handiak sortu dituzte azken urteotan komertzio txikietako ugazaba direnen artean. Izan ere, esan beharrik ez da, baldintza horien pean saltoki txikiek ez dutela zereginik enpresa handi eta multinazionalen alboan. Ez dute horrenbesteko baliabiderik. Gainera, ezin da ahaztu teknologian egondako aurrerapenei esker, Internetik erosteko aukera eskuragarri dagoela egun, eta horrek ere, lehiakortasuna handiagotzen duela. Egoera honen aurrean, agerikoa da denda txikietako jabeen kezka eta ardura, besteekin maila berean lehiatu ezinik, beherantz nabarmen egiten jarraitzen baitute euren salmentek. Beste behin ere, arrain handiak txikia jan du.

Legearekin ika-mikan. Azken urteetan erosteko ereduan aldaketak egon direla ezin da ukatu, ezta aldaketa horiek bistako eraginak ekarri dituztenik ere. Orain urte batzuk, ohikoa izaten zen urtean pare bat sasoitan pertsonez osatutako izugarrizko ilara luzeak ikustea saltoki barru eta kanpoetan, lasai batzuk edo urduritasun puntu batekin besteak, baina denak helburu batekin: produktuak ahalik eta merkeen erosi.

Jaiegunetan ere lan Domeka eta jaiegunetan saltokiak zabaltzearen auziak pil-pilean jarraitzen du, batzuek horren alde egiten duten bitartean, beste hainbatek sendo egiten baitiote uko. Geroz eta ohikoagoa da —leku batzuetan beste batzuetan baino gehiago, halere— saltoki batzuk jaiegunetan zabalik topatzea, eta honezkero erregulatuta ere badago autonomia-erkidego bakoitzean noiz eta zenbatetan egin daitekeen. Honen alde egiten dutenek diote ordutegiaren mugarekin ezingo luketela online kudeatzen diren operatzaileekin lehiatu, hauek askatasun handiagoa baitute euren salmentak nahieran bideratzeko. Kontra egiten dutenen iritziz —batez ere langileek eta komertzio txikietako ugazabak—, ordea, komertzioetako ordutegiak kudeatzeko askatasuna izateak kate handiek edo multinazionalek inposatutako dinamikei men egitera behartzen diete, euren saltokiak ordu gehiagoz zabalik izatera derrigortuz, adibidez.

Norgehiagokak, momentuz behintzat, badirudi ez duela amaierarik.

Binke! urtarrila 2019 15

Normalean, urteko garai horiek heldu arte itxaroten genuen, erosi beharrekoa merkeagoa lortuko genuelakoan. Beherapenak ziren: merkealdi zoro tentagarri horiek!

Gaur egun, sasoi bateko antzeko aglomerazioak eta ilara luzeak ere sortzen dira saltoki askotan urteko garai zehatz batzuetan —Gabonetan edo merkealdi bereziak daudenetan, adibidez—. Baina duela urte batzuk hainbesteko arrakasta zuten eta urtean birritan egoten ziren beherapenei ez zaie lehengo «irrika» berarekin itxaroten, «erakargarritasuna» galdu dute nonbait. Zergatik? Non dago gakoa? «Ilusio» galtze hori 2012an ezarritako beherapenak arautzen zituen lege berriari zor zaiola esan daiteke. Izan ere, lege horrek dioenez, beherapenak urteko edozein momentutan eta merkatariaren irizpideen arabera jar daitezke. Beraz, orain ohikoa da urteko bi data esanguratsu horietaz aparte, merkealdiak urteko edozein garaitan ere aurkitzea.

Lege aldaketa honek halabeharrez ekarri zuen eztabaida eta iritzi banaketa komertzio txiki eta handien artean, eta egun, tirabira horrek gogor jarraitzen du oraindik. Saltoki txikiek gobernuari «betiko beherapenak» —hau da, data konkretu batzuetan eta behin Erregeen eguna pasata— bueltatzea eskatzen dioten bitartean, komertzio handiek uko egiten diote horri. Azken hauek argudiatzen dutenez, beherapenak nahi den datetan jartzeko aukera izateak online egiten diren salmentekin lehiatzea ahalbidetzen baitie.

Egunik «beltzena». Komertzio txikien gehiengoak aitortzen du beherapenak kudeatzeko askatasuna ematen duen lege aldaketa ezarri zenetik galerak baino ez dituztela izan. Halere, merkatuko sektore txiki horrek salerosketa eredu berriari ez ezik, beste «fenomeno» bati ere egozten dizkio jasaten ari diren kalteak: gizartea aztoratu eta urte amaierako erosketen panorama hankaz gora jarri duen «Black Friday» delako kanpaina. Gutxi izango dira egun honen —honezkero aste ere bihurtu dena saltoki askotan— berri ez dutenak, bertan ezarri zenetik urteko garai komertzial garrantzitsuena bihurtu baita.

Eta saltoki txikiek ere ezin izan diote horri ihes egin.

Estatu Batuetan du jatorri «ostiral beltzak», baina sei bat urte pasa dira Europara ere indartsu sartu eta hedatzen hasi zenetik. Estatubatuarrentzat jai-eguna den eta azaro amaierako ostegun batean ospatzen duten «Esker-emate eguna»-ren ostean izaten da «Black Friday» famatua. Hirurogeigarren hamarkadan sortu omen zen, eta ustez, aipatutako jaiegun horren ostean sortzen eta biltzen zen trafiko eta jende andana deskribatzeko erabiltzen zen kontzeptu hori.

Denboraren poderioz, eta merkealdi kanpainarekin estuki lotuta, beste esangura bat ere eman zaio «ostiral beltza» delakoari. Izan ere, beherapenen sasoi horretan, eta sortutako superabitari esker, saltokietako kontu korronteak kolore gorriz egotetik kolore beltzez egotera pasatzen direlako ere erabiltzen omen da terminoa.

Beherapenetako trikimailu eta iruzur ohikoenak Hauek izaten dira saltoki askotan merkealdi garaian eroslea erakartzeko aurki ditzakegun trikimailuak eta batzuetan egiten dituzten engainuak:

• Aste batzuk arinago prezioak puztu, gero beherapen faltsuak egiteko —%17-15 bitarteko igoerak ere izaten dira—.

• Legeak arautakoa baino produktu gutxiagotan aplikatu beherapena —gutxienez artikulu guztien %50ak beherapena izan behar du—.

• Kanpainan zehar etiketa aldatu eta beherapena edo eskaintza berezia duela jarri, nahiz eta benetan egia ez izan.

• Beherapenetan erositako produktua itzultzen ez utzi.

• Erakusleihoetan eskaintza izugarri eta tentagarriak jarri, baina benetan gutxi izatea baldintza horietan eskura ditzakegunak.

• Merkealdietan dauden artikuluak lehenago prezio normalean eskuragarri egon ez izana —behartuta daude saldu nahi dutena arinago prezio normaletan eskaintzera—.

• Etiketan hasierako prezioa ez jarri —derrigorrezkoa da beherapena duen produktuan hasierako prezioa eta merkealdietan duena jartzea—.

• Beherapena duten artikuluak merkealdietan ez daudenetatik argi ez bereizi, bezeroa erraz nahasteko.

• Urtean zehar kreditu txartelaz ordaindu ahal bada, beherapenetan ere bai.

16 urtarrila 2019 Binke!

Saltoki txikien lehia Jatorriz Estatu Batuetako kanpaina bat den arren, egun guztiz errotu da gurean ere, komertzioetako arauak eta erosleen kontsumo ohiturak ia goitik behera aldatuz. Orain Gabonetara begira egiten diren erosketak, lehen ez bezala, azaroan hasten dira, «Black Friday»-ari hasiera ematen zaion une berean. Aurreko urteetako datuek adierazten dutenez, azken hiru urteetan azaroan Internet bidez egindako erosketa kopuruak, esate baterako, alde dezentez gainditzen ditu abenduan egindakoak. Beherapen kanpaina hori aprobetxatuz, beraz, garai horretan egiten dira erosketa gehienak, azaroko salmentek nabarmen eginez gora.

Baina nahiz eta saltoki batzuentzat «ostiral beltzak» esanahi baikorra izan —salmenten aldetik urteko garairik oparoena delako—, beste batzuentzat urteko sasoirik beltzena bihurtzen da kanpainak irauten duen tartea. Berriz ere, komertzio txikienez ari gara, horrelako eskaintza tentagarriekin lehiatu ezin diren horiez. Eta ez da gutxiagorako ere, ebidentziek argi uzten baitute: 2017ko datuekin alderatuz, azaroan komertzio handietako salmentek %2 egin dute gora azken urtean; saltoki txikietako salketak, aldiz, %0,3 jaitsi dira. Hori da azken urteotako lege aldaketa eta inportatutako ohituren eraginez gelditzen zaigun irudia. Gutxiengo baztertu batentzat behintzat, beltzetan beltzena. •

Amazon: txanponaren beste aldea

G

aur egun gizarteak garatu duen izaera kontsumistak batez ere merkatuko sektore bati egiten dio mesede, multinazional eta saltoki handiei, hain zuzen.

Hauek dira, neurri handi batean, kontsumismo masibo honen eragile. Baina dena ez da urre, diru-goseak luzera kalteak ere ekar baitiezazkieke enpresa erraldoi hauei, txanponaren beste aldea ere agerian utziz. Hori da, zentzu batean behintzat, Amazon merkataritza elektronikoko enpresa estatubatuarrari azken hileotan gertatu zaiona.

Izan ere, aski ezagunak izan dira enpresa honetako langile askok martxan jarri dituzten mobilizazioak. Urteko salmenta handienak egiten diren garaietan —«Black Friday» eguna eta Gabonak— antolatu dituzte azken grebak, eta parte-hartze handia izan dute. Mobilizazio entzutetsuenak Madrileko enpresan izan dira, hau baita Amazonek estatuan zabaldu zuen lehen logistika-zentroa eta hitzarmen propioa duena. Arrazoi nagusiak duela hilabeteak iraungitako lan hitzarmenaren negoziazioa eta langileek enpresa ireki zenean zituzten baldintza berak mantentzeko nahia izan dira. Espainiar estatutik kanpo ere antolatu dituzte grebak Amazoneko langileek, lan-karga handitzearekin batera, soldata ere igotzea eskatzen baitute.

Zelan saihestu saltokiek iruzur egitea?

Ez dago bezeroaren esku saltokiek iruzur ez egitea edo ahalik eta salmenta gehien lortzeko trikimailurik ez erabiltzea; baina bai, ordea, gure eskubideak ezagutzea eta horrelako iruzurrak saihesten ikastea:

• Jakin arroparen batek matxuraren bat izanez gero, horren prezio beheratuak ez duela beherapen kanpainarekin zerikusirik. Beraz, ez zaitzatela nahastu!

• Merkatariak behartuta daude etiketetan hasieran izan duen prezioa eta beherapena aplikatu ostean gelditu dena, biak, jartzera. Gaur egun, sare sozialei esker, praktika hauek agerian geratzen dira bezeroak horrelako iruzurretan eror ez daitezen. Horregatik gomendatzen da beherapenak jarri aurretik produktuek zuten prezioa ezagutzea.

• Bezeroek merkealdien aurretik zituzten eskubide berberak dituzte, beraz, lehenago itzulketak egitea zilegi bazen, beherapenetan erositako produktuekin ere bai.

• Artikulua ordaintzera zoazenean erreparatu ea beherapena behar bezala egin dizuten, hau da, eskaintzan adierazten zen neurri berean aplikatu duten prezio jaitsiera.

• Erreklamazioren bat jartzeko, ezinbestekoa da erosketa tiketa gordetzea, eta bertan saltokiaren IFK zenbakia, produktuaren prezioa eta BEZa agertzea. Saltokian, gainera, behartuta daude eskatuz gero, erreklamazio edo kexa orria ematera. Bezeroaren eskubidea da.

Binke! urtarrila 2019 17

Irrimarra bikote sortzailea Karmele GorroĂąo (1987, Galdakao) eta Irene Irureta (1989, Zumaia) lagunek osatzen dute Irrimarra bikote sortzailea. Irudiak elkarrekin sortzen dituzte eta gaur egun ilustrazio lan desberdinak egiten dituzte, hala nola, bilduma ilustratuak, horma-irudiak, kartelak... eta ÂŤBinketxorekin jolaseanÂť ataleko denbora-pasak ere eurek egiten dituzte hilero. Argitaratutako azken liburuak Koldo Izagirre idazlearekin sortu dituzte Altzoko Handiaren inguruan. Hauxe aurrerapena!

18 urtarrila 2019 Binke!

Koreografo sexualak existitzen dira, bazenekien?

MANU ETXEBARRIA AYESTA

Z

Urkiolako harritzarra

iur aski ez ditugu munduan dauden lanbide guztiak ezagutzen, eta harritu ere egingo ginateke pertsona batzuek zelako ofizioa duten jakitean. Gustu guztietarako jardunak daude, eta badira bitxi-bitxiak direnak ere. Esaterako, ba al dakizu filma eta antzezlanetako sexu harremanak planifikatzen dituzten profesionalak daudela? Ba bai, benetako ofizioa da eta koreografo sexuala izenez ezagutzen da! Ogibide honen ingurukoak jakin nahi?

Koreografo sexualen beharra Oraintsu arte lanbide nahiko ezezaguna izan da koreografo sexualena, baina geroz eta jende gehiagoren belarrietara iristen ari da honen berri. Koreografo sexualak egoteko beharra, gainera, handituz doa; alde batetik, zinema eta antzerki industrian horrelako lanak egiteko demanda hazi delako, eta bestetik, garrantzitsua delako langile hauen lanak dituen helburuak betetzea: bata, ahalik eta sexu-eszena errealistenak sortzea, eta bestea, aktoreen segurtasuna uneoro bermatzea.

Lehengo helburuari dagokionez, argi dago oraindik badagoela zer hobetu, telebistan edo antzezlanetan ikusten ditugun sexu-eszena batzuk traketsak izaten direlako oso, errealitatetik nahiko urrunduak. Eszena mota horiei sinesgarritasuna emateko ardura dute, beraz, ogibide honetako langileek.

Horretarako, lehenago eszena horiek ikertu, diseinatu eta planeatzen dituzte koreografo sexualek filma edo antzezlaneko zuzendari eta aktoreekin batera. Era honetan, besteak beste, askotan ikusten ditugun sarketa bortitzak edo gehiegizko orgasmo sinkronizatu eta faltsuak saihestea lortzen da.

Segurtasuna eta erosotasuna bermatu Sexu-eszenei errealismo kutsua ematea da koreografo sexualen arduretako bat, baina lehen aipatu bezala, langile hauek badute beste zeregin bat: sexu-eszenetan parte hartzen duten aktoreen segurtasuna eta erosotasuna bermatu. Izan ere, ez dira gutxi izan zinema eta antzerkiaren historian salatu diren sexu eraso edo abusuak. Horregatik da ezinbestekoa koreografo sexualen lana, inor ez dadin aurretiaz adostu edo gidoian jartzen ez duen zerbait egitera behartua sentitu.

Koreografo sexualen munduan, esangura handia du Tonia Sina koreografo estatubatuarrarak, emakume hau baita ogibide honetako erreferenteetako bat eta gainera, lanbide hau sustatzen duen Intimacy Directors Internacional erakundearen sortzaile. Haren ustez, sexu-eszenak borroka-eszenen antzekoak dira: mugimendu bakoitza ondo eta zehatz-mehatz planifikatu behar da, inork ez dezan zauriturik amaitu, ez fisikoki ezta emozionalki ere. Ezinbestekoa da, hortaz, mugak ondo zehaztea eta aktoreak uneoro eroso sentitzea lortzea.

Horrez gain, Sinak azpimarratzen du bortxaketak irudikatzen dituzten eszenak grabatzea dela zailena, kasu honetan, borroka eta sexua uztartu behar direlako. Sexu-eszenak errealak eta seguruak izateko, beraz, gauza asko dira koreografo sexual batek kontuan hartu behar dituenak. Ea diren, ordea, bortxaketak fikziozko mundutik ere desagertzen.

Eta zu, ausartuko zinateke koreografo sexualen munduan murgiltzera?

U

rkiola, Abadiùo dogu herriz eta paraje mitiko horretan erromes kutsuko santutegi ospetsu bat daukagu, San Antonio bien zaindaritzapean —Paduakoa, bagilaren 13an eta Abad, urtarrilaren 17an—.

Erromesen artean, osasun eskariak, ondorengo exbotoak eta, besteak beste, neskak, nobioa eskatzeko erritualak egozan, sakristiako mihise edo ehun batean, buru baltz edo zuridun orratzak sartuaz. Azken ohitura hau, aldatuz etorri da. Aiko, 1929an, Benito de Vizcarra, orduko erretore edo abadeak, harritzar biribil berezi bat aurkitu eban Urkiola inguruan eta bere meteorito itxura ikustean, santutegi aurrealdera ekarri eban geologo edo adituek aztertzeko. Urteak joan ahala, Urkiolara doazen erromesak eta gainetiko asko, harritzar horren oboan-oboan jiraka ibiltzen dira zelango halango eskariak egiten, nobioarena barne. Ohitura zahar horren leku aldaketaz aparte, nobio bila joatearenak badauka, antza, beste erantzun bat. Beitu, lehenago, San Antonioetan Urkiolako eleizkizun eta erromerietara oinez joaten ziran erromesak egun osorako eta bertan edo joan etorrian, alkar ezagutu eta maitemindu.

Kontuak kontu, hor daukagu Urkiola erromesen topaleku.

Binke! urtarrila 2019 19

MARI CRUZ CUESTA

Pentsio duinen aldeko borrokak ez du etenik

AINTZANE URKIZA

GOTZON ALMARAZ

Kalera irteten hasi ziranetik pentsioen politika zertxobait aldatu bada be, pentsiodunentzat nahikorik ez eta etengabeko borrokan jarraitzen dabe, 1.080â‚Źko gutxieneko pentsioak exijituz. Galdakao ez da salbuespena, eta astelehenero batzen jarraitzen dabe Kurtzeko plazan, eta urte amaieragaz be bestelako alkarretaratzeak deitu ebezan herrian zehar.

Izan dogu Olentzeroren bisita!...

...baina baita Erregeen bisita be!

Gabonek etxeko txiki eta ez hain txikien irribarreak piztu dabez beste behin, eta Olentzerok zein Mari Domingik ez eben gure artean egoteko aukera galdu gura izan.

Urte amaieran Olentzero, eta urte barriagaz batera datoz urtero be Ekialdeko Erregeak. Ohitura handiko bisita egiten dabe Galdakaon, baina bereziki Usansolon zehar.

20 urtarrila 2019 Binke!

Koro bi eta rock-a taula gainean!

Aitzindaria da taula gainean 50 pertsona jo eta kantuan batuko dituan ÂŤEarth SongsÂť proiektua: emakumezkoen eta gaztetxoen koro bana eta rock musika taldea batuko dira hilaren 19an betiko rock klasikoez gozarazteko Torrezabalen.

ESKEAN KRISTO

GALDAKAOKO UDALA

Pixkatxo bat atzeratu badira be, hamen dagoz Udalaren Bardintasun ikastaroak, aurton urtarrilaren 28tik ekainaren erdialdera arte martxan egongo diranak, 18 ikastarogaz.

BINKE

Bardintasun ikastaroak martxan!

Ballesterosen koadro bi opari

Eskean Kristoren diska barria

Galdakaoko abenduko azokan Amaia Ballesterosen koadro bi zozkatu ziran eta hilaren 15ean entregatu jakiezan Izaskun Alzibar eta Ibon Murua herritarrei.

Garai barria hasi eban iaz Eskean Kristo musika talde arratiarrak, tartean Manu Forte bateria-jole galdakoztarra sartu zalako taldean. Orain, diska barria aurkezten dabiz.

Binke! urtarrila 2019 21

IĂ‘AKI PARADA

galdakao igeriketa taldea

IĂąaki Parada galdakoztarrak (GNG-Master Team) amaiera ezin hobea emon eutson neguko ziklo-kros denporaldiari Espainiako Txapelketan laugarren postua lortuz M40an.

San Silvestrek ez eban hutsik egin

Daniel Arenas eta Sua alkarregaz hasi dira Txakur-kros modalitatean hasi dira Daniel Arenas galdakoztarra eta Sua txakurra. Eta lehenengo urtea bete berritan lortu dute Bizkaiko urrea eta Kataluniako brontzea.

ERTZAINTZA

Beste urte batez, Espainiar Estatuko San Silvestre lasterketa zaharrena danak ez eban hutsik egin, eta ehunka korrikalari batu zituan Gabonzahar egunean.

Adin guztietakoak ikusi ziran eta giro ona izan zan nagusi herrian, beste behin.

DANIEL ARENAS

Parada Espainiako laugarrenean

Santurtziko Igeriketa Txapelketan txapeldun suertatu ziren abenduaren 22an Galdakao Igeriketa Taldeko neska eta mutilak, banatuta zein batera jokatutako probetan.

GOTZON ALMARAZ

Galdakao, Santurtziko onenak!

Robotika ikastaroa Usansolon

Lapur bi atxilotuta, Galdakaon

Usansoloko ludotekan antolatutako robotika tailerrean izena emoteko epea hilaren 23an zabalduko da. Jarduera bera urtarrilaren 31n burutuko da, 18:30etik 20:00etara.

Etxebizitza batera sartzen saiatu ziran lapur bi atxilotu zituan hilaren 11n Ertzaintzak herrian. Ikerketa abiatu da, beste lapurreta batzuekaz loturarik daukien jakiteko.

22 urtarrila 2019 Binke!

Binkek hobetzen jarraitu gura dau, baina

...

+1 Binke!

Binke! urtarrila 2019 23 Galdakao eta Usansoloko aldizkaria

Txus Martin askatu plataforma

«Askatasuna da Txus Martinen bizitzaren berme bakarra» TESTUA: JON GOMEZ GARAI

Aspalditik dira arduratzekoak preso diren pertsonen giza eskubideak, preso egote hutsagatik ezin daitezkelako euren oinarrizko eskubideak urratu. Esparru horretan ari da lanean Txus Martinen askatasunaren aldeko plataforma herritarra.

E

spainiako eskuineko politikari ohi bat espetxean larriki gaixo dagoenetik, egungo Espainiako Gobernuak «bide berriak» zabalduko dituela iragarri du, oso gaixorik diren presoak etxeratzeko.

Ordea, Euskal Herrian aspalditik dira oso gaixo dauden presoak, besteak beste, galdakoztartzat dugun Txus Martin basauritarra.

Nor da Txus Martin? Jesus Maria Martin Hernando, «Txus», Galdakaoko 54 urteko auzokidea da. 2002an, ETAren kide izatea leporatu eta estatu frantsesean atxilotu zutena. Bertako espetxe batean egon zen zortzi urtez, 2010ean Espainiara eraman zuten arte. Estatu frantseseko espetxeetan isolamendu gogorra pairatu zuen bost urte luzez, egoera latz horren ondorioz gaixotasun mentala sortu —askoren ustez hori da Txusek duen gaixotasun mentalaren hasiera— eta bere buruaz beste egiten saiatu zen.

Zein da bere espetxe-egoera? Txusek 18 urteko kondena dauka, matematikoki 2022. urtean beteko delarik. Horrela diogu, edozein presori ematen zaion tratamendua aplikatuz gero, aspaldi kalean egon beharko lukelako Txusek. Baldintzapeko askatasunean egon beharko litzateke, kondenaren hiru laurdenak beteta. Ordea, salbuespeneko neurriak ezagutzen ditu Txusek egunero: beste edozein preso arrunten baimenak gozatzen egon beharko luke, edozein presok baimena izango 24 urtarrila 2019 Binke!

luke ospitalera joateko bere familiarekin ebakuntza larri bat egitera... Baina ez da bere egoera.

Eta espetxean tratamendurik jasotzen al du? Bai, Arabako Zaballa espetxean tratamendua jasotzen dabil, hainbat botika hartzen. Baina, profesionalek argi esan duten moduan, botikek bakarrik ez diote Txusi bere gaixotasuna gainditzen lagunduko, espetxeko egoerak ez baitu hori bideratzen. Gainera, guzti hori gutxi balitz, askotan arazoak izan ditu botikak jasotzeko, oinarrizko dinamika medikua apurtuz. Txusen bizi baldintzek bere osasunaren kontra eragiten dute.

Konfiantzazko mediku batek ez dio jarraipenik egiten?

Bere konfiantzazko mediku eta psikologoa hurbiltzea debekatu diote Txusi. Nahiz eta eskubide hori legeak jaso, bere kasuan ez da betetzen eta legearen salbuespena da nagusi. Bere osasuna, bizitza, ez da inola ere preziatuena.

Bere askatasuna eskatzen saiatu zarete? Txusen askatasuna eskatzeko hainbat bide jorratu da urteotan, gaixotasun larria diagnostikatu zenetik. Hainbat mobilizazio, ekimen, martxa... egin ditugu bere egoeraren aurrean elkartasuna eta justiziaren beharra sentitu izan dugunon partetik. Giza eskubideak ez baitira mugatuta, dosifikatuta eta diskriminatuak izan behar. Txusen osasun eskubidea ukatuta dago... Bere oinarrizko eskubideak ukatzen ari dira.

Galdakaoko Udalak ere eskatu izan du bere askatasuna.

Halaxe da, bai. Galdakaoko Udalak onarturiko mozioetan eta adierazpen instituzionaletan Txusen giza eskubideak errespetatzea eskatu da, ukaezina delako giza eskubideen kontrako egoera kritiko baten aurrean gaudela.

Bide juridikorik abiatu duzue? Bai, etengabeko lan juridikoan ere bagaude Txusen askatasuna lortzeko. Berriz diogu, askatasuna baita bere osasuna bermatuko duen neurri bakarra. Halaxe diagnostikatu dute psikiatrek azkenengo urtean, trastorno larri desberdinak identifikatuz.

Juridikoki zer eskatu duzue? Hainbat artikulu juridiko eskatu izan ditugu. 100.2. artikulua eskatu da, hau da, espetxe erregimenaren malgutasuna aplikatzea, kondena etxean bete ahal izateko ohiko neurria. Erantzuna ez dugu jaso oraindik.

Bestalde 60. artikuluaren aplikazioa ere eskatu zen, gaixotasun larria duela eta bere baldintzapeko askatasuna lortzeko, nahiz eta hau ere ukatu izan dioten...

Eta baimen berezirik ezin da eskatu? Bai, noski. Ohiko eta ezohiko baimen penitentziarioak eskatu daitezke, eta eskatu ditugu, baina beti ezezko erantzuna jasoz. Estatuko espetxegeografian ez dugu aurkituko, bigarren graduan hainbeste urtez egonda, baimen guztiak ukatuta duen beste presorik.

Gainera, Txusek duen kardiopatia kongenitoa larriagotu zaio

eta urte honen hasieran bihotzaren ebakuntza egin beharko diote, honek duen arrisku handiarekin. Bizitzaren eskubideaz ari gara, eta nahiz eta horren ardura instituzio publikoek izan, kasu honetan kontrako norabidean ari dira.

Orain bide berri bat ireki omen da Espainiako Gobernutik, gaixo dauden presoak askatzeko. Txus Martinen giza eskubideak errespetatzeko balio dezake? Bide berri batzuk zabaldu dira preso gaixoen inguruan, bai, orain kriterio berriak omen dituztelako Espainiako Gobernuan antza.

Egoera berri baten iragarkia den? Ez dugu uste. Borondatea egonda, eta dagoen legalitatearekin, Txusek aspaldi etxean egon beharko luke, edozein gobernu egonda ere. Edozein presori aplikatzen zaion legalitatea Txusi aplikatuz gero, etxean izango genuke, ziur gaude. Beraz, Gobernuaren borondate eta nahiaz ari gara.

Herritarrek zerbait egin dezakete honen aurrean? Hitzorduak izango ditugu injustiziaren kontra aritzeko eta Txus etxera ekartzea eskatzeko. Ez Txus Martin delako edo gure auzokidea delako bakarrik, giza eskubideen baloreez, oinarrizko eskubideez eta gizakiaren duintasunaz ari garelako baizik.

Gure edozein lagunentzako eskatuko genukeen bezala, Galdakaoko bizilagun zein eragile politiko eta sozialei beraien elkartasuna eskertuko diegu. Ia denon artean Txus etxera ekartzea lortzen dugun! • Binke! urtarrila 2019 25

Kurtzea-Artola-ArrizuriganeKortederra-Labea-Bekea-Kurtzea

G

LUZERA 16,86 km.

anguren Mendi Taldearen oraingo proposamena ere zirkularra da, Kurtzean hasi eta amaitu egingo duguna. Udaletxeko plazatik beraz Elexaldera egingo dugu gora, tirozelaia zeharkatuta bidegurutze batera iritsiko gara, non hesi bat dagoen. Hesia pasa eta Padrola auzoan egongo gara (1). Errepidea zeharkatu eta beheruntz abiatuko gara, beste hesi bat zeharkatu behar izango dugun arte, Iturritxo baserriaren ondoan. Landatik aurrera egingo dugu, Erletxetatik Larrabetzura doan errepidera iritsi arte. Bertatik Artola auzora egingo dugu (2). Errepidean gora egin Mugarriz Mugarriko markak jarraituta eta Txispamendiko baserriak inguratuta (3) pista batera iritsi arte. Bertatik Arrizuriganera (325 m.) igoko gara (4).

Behin goian, Kortederrara bidetik jaitsiko gara (5). Errepidea zeharkatu eta AHTaren azpitik igarotzen den errepidetik jarraituko dugu. Eskuinera jo Burtotza baserrira iritsi arte (6), Burtotzamenditik (291 m.) oso gertu. Bertatik Gorosibaira jaitsiko eta hortik Uraska eta Labeara (7). Jaisten jarraitu eta ospitalera iritsiko gara, non Puentelatorreko zubira eramango gaituen bidegorriak, Bekea aldera egin (8) eta Abusutik Zabalganetik behera egin arte.

2

1

Padrola auzoaren hasiera, 193 metrora dagoena.

DENBORA 3 ordu 45' Desnibela 719 m/719 m.

ZAILTASUNA Baxua-Ertaina

3

Artola auzoan ogitegi ezaguna aurkituko dugu.

2

Txispamendin Larrabetzu eta Galdakaoren muga dago, baserriaren erdian.

3 4

1

5

Kurtzea 8

7

6

4

Arrizurigane mendira (325m.) pistatik gora egingo dugu.

5

Kortederran aukera dugu ez jarraitzeko, bertan autobusa hartuta.

26 urtarrila 2019 Binke!

6

Burtotzara argindarraren dorreen ondotik iritsiko gara.

7

Gorosibaitik eskuinera eginda iritsiko gara Uraska eta Labeara.

8

Puentelatorre zeharkatu ostean Bekeako ermita eskuinean utziko dugu.

Txapelena baserriaren berririk bai?

Zer dakar Teresak?

O

ihartzun izugarria izaten ari den Feroz Sarien berri eman gura dizuet. Feroz Sariak Bilbon egingo dira lehenengoz, urtarrilaren 19 honetan bertan, eta lehenengoz ere publikoa izango dute. Oscar sarien «gelaurre» antzera hartzen dira Feroz Sariak, ikus-entzunezkoen gala handia da.

Feroz Sarietan hauek dira nominazio gehien dituztenak El reino

M

isterio handia da Usansoloko Txapelena baserriaren izena nondik datorren jakitea —zuk zeuk badakizu, irakurle, jarri Binkerekin harremanetan horren berri emateko, mesedez—. Jakin badakiguna da Galdakao eta Usansoloko toponimia liburuetan lehenengoz 1865. urtean jaso zela, «Capelena» izenez batuta. Bidean «Chapelena» izenez ere batu izan da dokumentuetan, baserria bera eta ondoan zegoen ortua ere, 1979. urtean izena ofizialki Txapelena eman zitzaion arte. Baserri pribatua zen, harik eta Galdakaoko Udalak erosi eta urte batzuetara birgaikuntza lanak hasi zituen arte. XIX. mendeko eraikinaren eraberritze lan horiek Behargintzaren planaren barruan eta INEMen diru-laguntza baten bitartez egin zituzten Galdakao eta Usansoloko hainbat langabetuk 2010ean. Usansoloko Kultur Etxea da egun, bere izena nondik datorren ez dakigun baserri ederra.

Hamar nominazio dituen film honek egungo egoera bat dakar lerroburura: politikagintzako ustelkeria.

Manuel —Antonio de la Torre— influentzia handiko idazkariorde autonomikoa prest dago estatuko politikara salto egiteko, ustelkeriak harrapatu arte.

Quién te cantará Zortzi nominazio ditu intrigazko pelikula honek.

Lila Cassen —Najwa Nimri— Espainiako abeslaririk ezagunena zen, misterio handiz desagertu zen arte.

Orain, bere itzulera arrakastatsua prestatzen ari zela, istripu batek memoria gabe utziko du.

Todos lo saben Sei nominazio dituen dramazko film honek ezusteko bat ekarriko dio Laurari —Penélope Cruz—, Buenos Aires hiritik Espainiara bere ahiztaren ezkontzara doanean. Bisita arin bat beharko lukeena ez da hain sinple eta alai suertatuko...

Petra Bost nominazio jaso ditu Petra pelikulak. Petrak — Bárbara Lennie— inoiz ez du jakin bere aita nor den, beti ezkutatu izan diolako amak. Ama hiltzean, aita ezagutzeko ikerketa abiatuko du Petrak, uste baino maltzurkeri gehiago aurkituz bidean...

Binke! urtarrila 2019 27

Tailerrak

Jardunaldiak

Urtarrilaren 6tik apirilaren 10era bitarteko eguaztenetan

Urtarrilak 30, eguaztena Bizkaia Isilik ekimena 19:30 Iturrondo plaza

Biodantza tailerra 10:00-12:00 Torrezabal Kultur Etxea Adinekoen Dinamizazio Zerbitzua

Ibilaldiak Urtarrilak 31, eguena

Musika

Urdulizen hasi eta bukatuko den ibilaldia Adinekoen Dinamizazio Zerbitzua

Urtarrilak 19, zapatua

Earth Songs Project ikuskizuna Ordua: 19:00 Sarrerak: 15€/4€ Torrezabal Kultur Etxea

Ohiturak Otsailak 4, astelehena Santa Ageda bezpera Kalez kale, herriko hainbat talderen eskutik

Irakurle taldea Otsailak 18, astelehena

«Bihotz handiegia» liburua Eider Rodriguez 18:30 Topa taberna

21. Korrika... badator!

Apirilaren 10ean pasako da Galdakao eta Usansolotik!

Ordutegia: 12:00 Aperribai 12:15 Galdakao 12:40 Usansolo

28 urtarrila 2019 Binke!

D

atorren udaberrian zeharkatuko ditu Korrikak Euskal Herri osoko bideak eta errepideak, apirilaren 4tik apirilaren 14ra bitartean, Garesen hasi eta Gasteizen amaituta. Galdakao eta Usansolora apirilaren 10ean, asteazkenez, sartuko zaigu Aperribaitik 12:00etan, Galdakaon 12:15ean eta Usansolotik 12:40an pasata.

Aurtengo lema Klika da eta omendua Txillardegi. Abestia Fermin Muguruzak sortu du, Mad Muasel eta La Furiarekin.

Galdakaoko Korrika aurkezpen ofiziala Gandasegi Aretoan egingo da: otsailaren 7an, osteguna, 19:30ean.

Herri guztia gonbidatuta dago!

Hainbat sorpresa egongo dira Galda-

kaoko Korrika kulturalaren barne; besteak beste, bertso saioa Torrezabalen areto nagusian, martxoaren 29an.

Usansolon ere martxan jarriko da laster Korrika batzordea. Adi egon!

Korrikan parte hartzeko modu asko daude: Korrika laguntzailea eginda, Korrika arropa erosita, kuestazioan parte hartuta —martxoak 21-24—, Korrika Lagun eginda, kilometroak erosita —taldeek, lagun kuadrilek, erakundeek, elkarteek, norbanakoek...—.

Informazio gehiago:

Barandiaran AEK euskaltegian 94 456 41 19 • barandiaran@aek.eus www.korrika.eus

Ikastaroak Urtarrilaren 28tik aurrera Berdintasun Ikastaroak Izen-ematea: urtarrilak 18 arte.

Torrezabal Kultur Etxean Udalaren Aukera Berdintasun Arloa

Urtarrilak 29, 18:00 Robotika ikastaroa Izen-ematea: urtarrilak 23-25 bitarte.

Usansoloko Ludotekan

Mendia Urtarrilak 25, barikua Eskia, Baquiera Beret Ganguren MT

Urtarrilak 27, domeka

Argitaratzailea: AITU elkartea Koordinazioa: Jon Gomez Garai Erredakzioa: Ixone Muñiz Arana eta Jon Gomez Garai Diseinua eta maketazioa: Artefakto Argazkilariak: Gotzon Almaraz, Ander Arrieta, Inocencio Goikuria, Julio Legarretaetxebarria, Jabi Rojo Ilustrazioak: Irrimarra Inprenta: BEPSA Banaketa: Egunon Lantegi Batuak eta Correos Hileko ale kopurua: 14.000 Lege Gordailua: BI-41-2016 ISNN: 2444-9385 Binke aldizkariak ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako iritzi edota esanen erantzunkizunik Helbide orokorra: infobinke@gmail.com Publizitatea: publibinke@gmail.com

El Mazo (821 m.)

Burtotza MT

Otsailak 3, domeka Eskia familian, Alto Campoo Ganguren MT

Otsailak 10, domeka Illuntzar (727 m.)

Burtotza MT

Otsailak 10, domeka Sagardotegia, Bidania – Illaun (826 m.) – Urraki (825 m.) – Azpeitia Ganguren MT

Binke! urtarrila 2019 29

Lupa berriarekin jolasean ibili gara, zein fruituri dagokio irudi bakoitza?

Zein da dagokion itzala?

30 urtarrila 2019 Binke!

Hilabete honetan, lagun askok betetzen ditugu urteak. Nire urtebetetzea Urtarrilaren 23an bada, zeintzuk dira nire lagunen urtegunak?

1. Josebek nik baino 5 egun beranduago eta Agustinek baino egun bat lehenago betetzen ditu urteak.

2. Maitanek Agustinek baino 10 egun lehenago.

3. Markelek ametsek baino astebete beranduago betetzen ditu urteak.

4. Ametsek nik baino 21 egun lehenago ospatzen du urtebetetzea.

HIZKI SOPA: Aurkitu gure 6 izenak!

Binke! urtarrila 2019 31