BINKE 024 Otsaila 2018

24. zenbakia • 2018ko otsaila

ATXUTEGITARRAK youtuberrak

«Galdakoztar gehienak segregazioaren aldekoak dirala esango geunke»

ATXUTEGITARRAK YOUTUBERRAK

«Gazteak formatu digitalea sortzera animatu gura dog TESTUA: JON GOMEZ GARAI Argazkiak: julio legarretaetxebarria

E

txe txiki bateko sei kidek aspertzeko tarterik ez badute ere, urtebete da Atxutegi Gutierrez familia usansolotarrari beste zeregin bat gehitu zitzaiola etxean: gazteen artean moda-modan dagoen YouTuberrak bilakatzea.

Horrela ba, domekero bideo berria grabatu eta argitaratzen dute euren YouTube-ko kanalean Mikel, Jon eta Ane anai-arrebek. Etxe txiki bihotz handi dira eta euren bideo guztiak «Zabaldu atea eta sartu barrure!» esaldiarekin hasten dituzte. Gonbidapen hori Binkeri egin diote oraingoan, euren etxeko berotasunera sartu eta solasaldi atsegina izateko.

Ezer baino lehen, zuen YouTube-ko kanalaren izena ez al da ETBko saio baten kopia? Ane: Berez esaera zahar bat da, ezta? Beharbada eurak dira kopiatzaileak… Gurea moldaketa pertsonal originala da (barreka)! Mikelek euki eban ideia, modu batera edo bestera laburtzeko, etxe txiki baten bizi gara, nahiz eta sei senide izan, eta danok bihotz handikoak gara.

Jon: Behin baino gehiagotan nahastu gaitue egia esan, eta neu be, nozbait telebista ikustean eta Herri txiki infernu handi programaren promoa entzutean galdetu izan deutsat nire buruari «barriro joan behar dogu ETBra eta Anek ez deusku ezer esan»?

Saio horren arrakasta izatea lortzen baduzue, ez zarete okerreko bidetik joango! Ane: Astiro, astiro! Hori asko esatea da! Ez zan gure asmoa arrakasta lortzea, euskara YouTube-n sustatzea baino, euskeraren normalizazio prozesuan laguntzea. Hori lortzen gagozan bitartean arrakasta eta jarraitzaileak lortzen doguzala, ondo etorriak izan daitezela! Jon: Egia da gure helburua familia eta lagunentzako, hurbileko jendearentzako, zeozer egitea zala, eta modu baten edo bestean kanala zabaltzen joan da.

Hala ere, telebista publikoa aipatuta, bertako saio pare bat bisitatu dituzue dagoeneko... Ane: Holan da, bai. Gazteok eta Gure kasa saioetan aritu izan gara. Lehenengoa askatasun handiko saioa zan, guk grabatu eta editatzen genduazan bideoak, gure YouTube-ko kanaleko formatuaren antzera baina telebistan. Gure kasa desberdina zan, ohiko programa baten lez gidoi bat jarraitzen genduan eta plato baten graba2 otsaila 2018 Binke!

tzen zan. Desberdintasunak desberdinatasun, esperientzia itzela izan zan guretzat, bai pertsonalki, bai profesionalki. Mikel: Telebistak formatu itxiagoa dauka, eta beraz gatxagoa da gu geu garan legez azaltzea. Gure bideoetan barregarriak dira Anek egiten dauzan edizioak, baina telebistak ez dau aukera hori emoten.

Tira, goazen hasieratik hastera: zelan okurritu zitzaion Usansoloko familia bati YouTuber bilakatzea? Ane: Uste dot parkatuko deustiela esaten badot nire ideia izan zala dana. Ni Euskal hizkuntza eta kultura eta Hizkuntza Modernoak izeneko gradua ikasten nago eta ikasgai baten euskararen eta YouTube-ren arteko harremanaren inguruko lan bat egin neban. Ondorioetako bat izan zan euskararen presentzia YouTube-n oso urria dala jakitea. Hori konpontzeko, ideia luzatu neban eta gaur arte. Mikel: Bai zera! Ikasgaian ohorezko matrikula atara eta orain meritu guztiak zuretzako!? (barreka) Egia da oinarrian hortik hasi zala, baina ideia amak eta biok bultzatu genduan, guzurteroa zu, Ane! (barreka) Ane: Okurritu esan dau! Okurritu, niri! Jon: Argi dagoana da noren idea ez zan izan… Kanala sortzearen «errua» biek daukie, batek idea botatzeagatik eta besteak lortu arte jo eta ke isildu barik egoteagatik! (barreka) Igandero zuen etxeko ateak zabaltzen dizkiezue ikusle guztiei, dagoeneko Usansoloko etxerik ezagunena izango da zuena! Mikel: Asko falta da horretarako, baina egia esan gonbidatuak izatea gustatuko litzakigu eta gure etxea munduari erakustea. Harremanetan jarri gara batzuekaz eta laster beharbada bideo «potenteren» bat argitaratuko dogu.

Ez gehiagorik galdetu, sekretua da-eta! (irribarretsu) Jon: Oraindik hasi barriak gara, eta denbora be justua daukagu, baina Mikelek dinon moduan asmoren bat badaukagu hortik…

Baina etxera ez badatoz, behin baino gehiagotan egin izan dogun moduan, kalera joan beharko dogu euren bila!

Zelan moldatzen zarete bideoak grabatzeko? Ane: Gure bideo guztiek hiru fase jarraitzen dabez. Lehenengo eta behin bideoaren nondik norakoak zehazten doguz, lanik gatxena nire ustez: espezialtxuak gara eta edozein ideiak ez deusku konbentzitzen. Normalean bazkarien ostean eztabaidatzen dogu hori eta behin baino gehiagotan amaitu dogu haserre!

Gero datorren bideoaren grabaketa oso errez egiten dogu eta editatze lana be bai. Mikel: Errez-errez, batez be abestiak grabatzen doguzanean sekulako bronkak botatzen deustaz Anek! Ni behintzat saiatu egiten naz…(barreka) Jon: Bronka

lean euskarazko edukiak oguzÂť

Binke! otsaila 2018 3

gora eta bronka behera, emoten dau haserre gagozala beti!

Kontua da askotan Anek daukazan ideiak lar zoroak dirala eta behin baino gehiagotan atzera bota behar izan deutsaguzala…

Jonek hori dioela… Bideoetan ikusten den bezain ondo moldatzen zarete zuen artean? Benga, kontatu txaskarrilloak... Ane: Oso ondo eroaten gara, hori egia da, baina momenturen baten zein beste bronka baten ostean grabatu behar dogunean oso gatxa izaten da umore onez egotea.

Batez be Jon, Jon haserre egonez gero… agur! Hori da Jonen komentario sarkastiko eta ironiko guztien zergaitia! (barreka) Mikel: Bideo bat egin beharko genduke Jonen haserre guztiekaz! (barreari ezin eutsi) Dana dala, «fan» asko daukaz bere izateko moduagatik, sinistu ez arren…(irribarretsu Joni begira). Jon: Flipatzen nago! Inguruko guztiek badakie zelakoa nazan, eta normalean pazientzia lar izaten dot, baina bi honeik aguantatzea… lar izaten da niretzat! Mikel grabaketetara beti dator berandu eta Ane beti dago kexaka! Baina gero bideoen edizioa… ez da oso inpartziala!

Esatea erraza izango da, baina ikusten dugunaren atzean lan handia egongo da, ezta? Ane: Editatze lana da denbora gehien eskatzen dauana. Bideo bakotxa egiteko guztira hiru edo bost ordu emoten doguz, eta horretatik bi edo hiru editatze lanetarako da. Mikel: Lan hori gainera Anek bakarrik egiten dau, berak dauka meritu guztia.

Egia aitortuiguzue: zenbat toma faltsu egiten dituzue bideo bakoitzean? Ane: Sinistu egizue ez dagoala toma faltsurik. Dana grabetan dogu zuzenean eta okerrak egonez gero, bideoetarako material moduan hartzen dogu. Holako momentuek emoten deutsie bideoei gatza eta piperra! Mikel: Toma faltsurik ez...baina gauza bera askotan grabatzen dogu: ama sutera sartzen da, anaia txikia ogitartekoa egitera...horreik dira momentu barregarrienak!

Eta gaiak, zelan aukeratzen dituzue? Ane: Esaera zaharrak dinoan moduan, ideia onenak bazkalostean datoz. Guk bazkariak edo afariak aprobetxetan doguz ideiak botatzeko. Jon: Bai, bazkariro Ane ideiak botaten hasten da eta gero Mikel eta bion lana da burua ipintea Anek esaten dauan guztiari.

Arraultzak buruan apurtzea, pipermin gehien nork jaten dituen frogatzea, Yoga postura arraroetan egitea... zeintzuk izango dituzue ba hurrengo «Txallenge» edo frogatxoak? Ane: Aspalditik egin gura izan dogu txikitako argazkien imitazioa eta baita McAuto batera joan eta euskarazko abesti bategaz janaria eskatzea, laster egingo doguzanaren susmoa daukat! Mikel: Euskal kulturako pertsonai ospetsu batzuk ere tanteatu doguz eta baten batek baiezkoa emon deusku, carpool —kotxeko karaoke-bideoklipa— egiteko beragaz. Ideiak behintzat badaukaguz… Jon: Dana dala, zer egingo dogun ikusi nahi dauanak errez dauka, kanalera harpidetu eta kito!

Bideoetan tarteka atzetik ere entzuten zaio amari...

Zuen «fan» handiena bera izango da, ezta? Ala gehien aguantatu behar zaituena? Ane: Zalantza barik, biak! «Fan» 4 otsaila 2018 Binke!

Jon (1990) Hiruren arteko ertaina. Zuzenbide ikasketak egin dituen pelikula zale amorratua da, bere burua horren «frikitzat» hartzen du, ez zaiola axola pelikula bera bost bider ikustea! Maratoiren bat edo beste egin du, esaterako, Harry Potterren pelikula guztiak ikusten: 22 ordu jarraian bata bestearen atzetik ikusten! Bere anai Mikelek etengabe gogorarazten dio bideoetan astiroago hitz egin behar duela.

Ane (1997) Etxeko YouTuber gazteena, baina laugarren adin txikiko anai bat ere badute etxean. Ane Deustun ari da Euskal Kultura, Hizkuntza eta Gizartearen inguruko ikasketak egiten.

Gitarra-jole fina da eta kantatzea izugarri gustatzen zaio. Anai nagusiarekin ere «izen erabat orijinala» duen kantari taldea osatu du: Ane eta Mikel. Euren publikorik «fidelena» Usansoloko Gure Etxea adinekoen egoitzako «gazteak» dira.

Mikel (1988) Irakasle eta kazetaria ikasketaz, maisua lanbidez eta kirolaria maitasunez. Triatloi diziplinan aritzen da, eta U113 Usansoloko Triatloi Taldeko kideetarikoa da etxeko anai nagusia. Bere lagunen batek atleta baino, «flipatleta» dela esaten dio, eta berak ere ez du ukatzen kirol esparru hauetan aritzen direnak pixka bat «flipatuak» direla, «arropa erabat fosforitoak erabiltzen doguzalako».

Iaz Ironman proba amaitu zuen.

handiena eta gehien aguantatzen gaituena! Mikel: Amak hasiera-hasieratik animatu ginduzan proiektu hau abian jartzera, askotan grabaketetan laguntzen deusku, eta gure kritikorik zintzoena da, beraz, zalantza barik ama da ETBH-ko «managerra». Hollywood-etik eskaintzaren bat izan dogu baina amak ezezkoa emon deutse, lastima…(barreka) Bideo baten Galdakaoko iazko jaietan izan zineten, kaletik harrapatzen zenituztenak elkarrizketatzen. Atera al zenuten ondoriorik? Mikel: Egia esan, Galdakaon grabatzen dogun bakotxean harritzen gaitue jendeak Usansolori buruz

ak

k

e z

en ne

.

ai

n pa

ELKARRIZKETA ATXUTEGITARRAK daukazan iritziek. Gehienak, bai gazteak eta bai adinekoak izan, segregazioaren aldekoak dira, gauzak azkar egitearen aldekoak, herriak demokratikoki bere iritzia emotearen aldekoak, Usansolo herri izatearen aldekoak… Zoritxarrez Udalaren jarrera bestelakoa da, prozesua mantsotu eta gelditu besterik ez dau egiten. EAJk prozesua normaltasunez bideratu izango balu, gaur egun Usansolo herria izango litzake. Jon: Azkenean herri bien arteko harremana ona da eta galdakoztar gehienek —ez danek— primeran ulertzen dabez gure nahiak.

Aldizkari bat be alkarregaz daukagu eta! (irribarretsu, Binkeri keinu eginez) Binke aipatu dozuela, bertan argitaratu omen zen albiste bategatik galdetu zenieten elkarrizketatuei. Baina txantxetan aritu zineten, albistea Binkek ez zuelako argitaratu eta albistea bera gezurra delako. Zer galdetu zenieten eta zergatik? Ane: Ondo gogoratzen badot, esan genduan Usansoloko zinegotzi batek esan ebala Usansolo herri bihurtzean Galdakao eta Usansoloren artean harresi bat eraikiko zala. Logikoa dan legez, albiste faltsua zan, morboa sortzeko eta galdakoztarren erreakzioa ikusteko besterik ez zan izan. Mikel: Bai, horretan be jendeak umoretsu erantzun eban eta barre asko egin genduan! Jon: Uste dot Usansolokoren bat «kolatu» egin zala bideoko alkarrizketetan eta «albisteko» ideiagaz ados egon zala, ai ene! (zirikatzen) Ibilbidetxoa egin duzue dagoeneko YouTuberren komunitatean. Zein izan da orain arte bizi izan duzuen unerik xelebreena? Ane: Beti harritu egingo gaitu jendeak kaletik ezagutzeak, behin baino gehiagotan eskatu deuskuez argazkiak. Niri, adibidez, jaietan nagoala jendea hurreratu egin jat berbetan edo ia ETBH-ko neskatxi hori nazan galdetzen. Egia esateko, momentu horretan asko lotsatu egiten naz ez dakidalako zer erantzun, baina asko pozten nau, gure kanala hasten eta hedatzen dagoanaren seinale. Mikel: Bai, oso arraroa egiten jaku baina oso polita da! Jon: Azkenean urte bete daroagu jendearen etxeetan domekero sartzen, guk ikusleak nortzuk diran jakin ez arren eurak gu ezagutzen hasi diralakoan nago.

Eta nora gustatuko litzaizueke iristea? Ane: Eskatzea libre bada… Etxe Txiki Bihotz Handik mundu mailako arrakasta izatea eta hori dala-eta gure kanala euskal kultura eta hizkuntza munduan zehar zabaltzeko atea izatea. Mikel: Ni xumeagoa izango naz, Huntza taldeagaz edo Goazen telesaioko kideakaz bideo bat grabatzera. Ane: Bai, hori! Jon: Epe laburrera 500 harpidedun izatera heltzea. Hortik aurrera… ez neuke jakingo zer esan!

Zuek euskaraz aritzen zarete, eta horregatik akaso hainbeste bisita ez dituzue jasoko, baina zuen helburua bisita kopurutik harago doa? Ane: Noski! Hasieran esan dogun moduan gure helburua euskararen normalizazio prozesuan laguntzea da eta euskara kolokiala ahalik eta pertsona gehiagoren ahotan egotea. Mikel: Horrez gain gazteak animatu gura doguz holako gauzak egitera, formatu digitalean euskarazko eduki gehiago sortzera. Guk egiten badogu, edonork egin leike. Jon: Azkenean holako kanal bat ezin leike sortu jarraitzaileak izatea-

ren asmo bakarragaz, atzean beste asmoren bat edo motibatzen zaituen zeozer izatea ezinbestekoa da. Gure kasuan, jarraitzaileen kopuruak ez gaitu arduratzen, gure artean momentu onak igarotzeak pisu askoz handiagoa dauka!

Atxutegitarren ustez, zeintzuk dira euskarazko YouTuber onenak?

1. Aiora Probatxoa 2. Iban Garcia 3. Nerea Alias 4. Maritxu, nora goaz?

5. Gaizka Izagirre 6. Gabi de la Maza 7. Euskal YouTuber 8. LarruSetch 9. Estratowhat 10. Super Pagola

Utziko diguzue Etxe Txiki Bihotz Handiko kideoi gure erronkatxoa botatzen? Ane: Batek daki zer daukazuen pentsatuta… bota! Mikel: Puntu honetan, ez gaitu ezerk bildurtzen…(barreka). Jon: Ausartu beharko gara!

Hortxe ba Binkeren «Txallenge» edo erronka Etxe Txiki Bihotz Handi familia YouTuberrarentzako: Usansoloko Gazte Egunean, martxoaren 3an, kalera irten beharko duzue gura beste Binkerekin, eta 10 minututan gutxienez bost pertsona lortu beharko dituzue zuen elkarrizketa honekin, paperari forma eman eta txano edo kapela egingo dutenak. Bideoa zuen kanalera igo eta 1.000 bisitaldi gainditzen baditu, tarteka ataltxo bat eskainiko dizuegu Binken. Animo eta zorte on! • Binke! otsaila 2018 5

«Gaur egun sexu gutxiago praktikatzen da bikotean eta gehiago bakarka» PEDRO NOBRE Osasun Sexualerako Munduko Elkarteko presidentea

Sarean arrantzatua

Mariano Rajoyren gobernuak dituen aholkulari guztietatik (578 guztira), gobernuaren arabera, 68k ez duela eskola-graduaturik ere?

446

Euskaltzaindiak hiz tegiaren 446 sarrera berriku si eta zuzendu ditu, baita 31 form a berri sartu ere.

Aldaketa gehiena k genero-berdintas una zaintzeko egin dira eta familia-ha rremanetako gaur ko errealitatera moldatu dira hainbat definizio.

Txiste txarra

Beste behin, Handia protagonista! Espainiako zinemaren Goya sarietarako 13 hautagai zituen Handia filmak, eta horietatik 10 irabazi zituen lanak. Horien artean, Eneko Sagardoyek aktore berri onenaren saria eskuratu zuen. Zorionak!

— Mutil horrek magnetismo berezi bat dauka.

— Zelan deitzen da?

— Iman Ol. Etxean ikasi ez dutenen erdiak, ez daki euskaraz Hizkuntza ereduek Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan izaniko emaitzak ikertu ditu Aztikerrek Euskal Herrian Euskaraz taldearen enkarguz. Ondorioa hauxe da, laburrean: ereduen sistema martxan jarri zenetik eskolatik pasatutako 206.000 lagunek diote ez dakitela euskaraz. Zer ari gara txarto egiten?

EAJ, EH Bildu eta Podemos, erabakitzearen alde Gure Esku Dago ekimenak ekainaren 10erako mobilizazio erraldoia iragarri berritan etorri dira EAEko estatus politiko berri baterako alderdien ekarpenak. EAJ, EH Bildu eta Elkarrekin-Podemos erabakitzeko eskubidea praktikan jartzearen alde agertu dira, ezberdintasun eta ñabardurekin bada ere.

Korsikarren aldarrikapenei entzungor egin dio Frantziak Lorik egin ezin hasi du otsaila Taiwanek, Richter eskalako 6,5 graduko etengabeko lurrikarak ari dira bertako biztanleak sufritzen. Gaur gaurkoz, dozena erdi hildako aurkitu dira eta 200 lagun inguru desagertu dira Asiako irlan.

6 otsaila 2018 Binke!

Korsikako presidenteari, legebiltzarrari eta hainbat herritarren aldarrikapenari ezezkoa eman die Emmanuel Macron Frantziako presidenteak. Korsikarrek autonomia gehiago, presoak hurbiltzea eta hizkuntza ofizial hartzea eskatu zuten, baina «Korsikak berezitasunak dituen arren», ez ziren onartu.

Gailurra Xtreme telebista saioa

Bi herritar protagonista dituen sufrimendua telebistan Urruti usansolotarra eta Cobo galdakoztarra ETB-1eko Gailurra Xtreme saioan ari dira parte hartzen. Euren buruak muturreko egoeretan jartzera ohituta daude, baina orain telebistaz ematen ari dira, eta bizi duten esperientzia Binkeri kontatu diote.

S

ufrimendua eta gozamena eskutik doazela uste dute Xabier Urrutikoetxea (1984) usansolotarrak, Urrutik, eta Iñaki Cobo (1985) galdakoztarrak, Aperribaiko herrikideak. Horren adibide da orain ostegunero telebistaz ematen ari diren Gailurra Xtreme ETB-1eko lasterketa saioa. Bertan ari dira parte hartzen bi herritarrak, beste hamar lehiakiderekin batera.

Goi-mailako mendi lasterketa da saioa bera, «reality» ukitua duena, «nahiz eta reality batetik urrun, lan-taldea bera be harritzen dabilen lasterketaren gogortasun errealaz, ez dago reality-rako tarterik apenas», dio Urrutik. Ia egunero maratoi bateko distantziak egiten dituzte mendian gora korrika, eta saioaren hiru laurdenak emanda —bost lehiakide kanporatu dituzte dagoeneko—, lehian jarraitzen dute Urrutik eta Cobok. Nafarroako mendi eta bailarak atzean utzi berri dira eta datozen saioetan Huescako Pirinioetan barna arituko dira. «Hortik aurrera lasterketa oso teknikoak etorriko dira eta 2.000 metroko altuera be gaindituko dogu», azaldu dio Cobok Binkeri. Gogortasun horrekin batera datoz gauak mendiko etxoletan igaro beharra ­—hasieran Etxalar eta Otsagabiako aterpeetan igarotzen zituztenean— eta lehiakideren batek saioa utzi behar izana ere. Horregatik, «desgastea handia da, errekuperatzeko gaitasuna klabea bilakatzen hasi da eta holako egoeretan indarrak zelan kudeatu jakin behar da», nabarmentzen du usansolotarrak, eta galdakoztarrak gaineratu: «Telebistan ez da ikusten gure artean dagoan tentsioa». Bat gainera botaka ikusiko dugu, bestea negarrez eta sutan hasarre...

Xabier Urrutikoetxeak bere lagun eta U113 triatloi taldeko kide duen Unai Etxezarragagatik eman zuen izena saioan, «Bilboko jaietan pikatu ninduan, eta ezin ezetz esan!». Cobok aldiz lagun baten bitartez izan zuen saioaren berri eta «telebistan agertzeko zalea ez banaz be, aukera polita izan zan lasterketa lineal gogor bat egiteko, dana ordainduta gainera!», dio barreka.

Binke! otsaila 2018 7

Ataltxo interesgarri bat dago Udalaren webgunean: monumentuak.

Gure inguruan dauden hainbat monumentu agertzen da bertan, eta tarteka atal honetan erakutsiko dizkizuegu, gaur egungo argazki batekin alderatu dezagun.

Isasi Goikoa dorrea

Montor baten gainean dago Isisi auzoan eta bertatik Lekubaso eta Usansoloko etxeak ikus daitezke. Guztia harlanduzkoa da eta hamaika metrora bi uretarako teilatua du Isasi Goikoa dorreak. Bi solairu baino ez dituen eraikin honen etxaurre printzipala da aipagarriena, gaur egun erortzeko zorian eta sasitza artean badago ere.

Argazkiak: Udaleko artxiboa eta Julio Legarretaetxebarria.

8 otsaila 2018 Binke!

Lamintxu Gazte Asanblada

Usansolo martxoaren 3ko V. Gazte Egunerako prest!

Bi aste eskas gelditzen dira Usansoloko gazteek azken urteotan irrikaz itxaroten duten unea heltzeko; zutitu, zapia lepoan lotu eta herriko kaleak dantzan jartzeko: badator Usansoloko V. Gazte Eguna!

Iazko Lamintxu Gazte Asanbladaren argazki bat, Gazte Eguneko bazkalostean, Bieskas Bikote Akustikoarekin dantzan.

B

ost urte Usansoloko Gazte Eguna antolatzen. Arin esaten da, baina bada denbora. Bost urte horiek are esanguratsuagoak dira, gainera, lehenengorik egotea ia imajinaezina zela kontuan izanda. Izan ere, Gazte Eguna prestatzen hastea Usansolotarren Eguneko bazkari batean, barre artean eta erdi txantxetan sortutako ideia izan zela adierazi zuen Lamintxu Gazte Asanbladak Binkeri eskainitako elkarrizketa batean. Broma itxura izango zuen burutapen hark hasieran, baina Lamintxutarren lanari eta Usansoloko herritarren etengabeko laguntzari esker, ohitura errotua da gaurko egunez herrian. Horren adierazle garbiena, zalantzarik ez da, martxoaren 3an ospatuko duten Gazte Egunaren bosgarren urtemuga da.

Egun gutxi batzuk besterik ez dira gelditzen hortaz egun handirako, eta ekintza nagusiak lotuta dauzkate honezkero; poteoak, bazkaria, elektrotxaranga, kontzertuak… eta bost urteak ezin hobeto ospatzeko… Sorpresak! Dena prest, beraz, martxoko lehenengo larunbatean ohetik energiaz jaiki eta nekatu arte dantzatzeko, nekatu arte kantatzeko, nekatu arte gozatzeko!

Euren identitatearen ezaugarri bihurtu den «Herria dogu arnas, herria dogu amets» lelopean, Usansolo hankaz gora jarri nahi du Lamintxuk, lokalak hustu eta kaleak bete. Azken lau urteetako ilusio eta grina berarekin, herriko kantoiak alaitzera doaz, gazteria mugitzera. Herria arnastera eta herria amestera. Atzera kontua martxan dago jada… tik tak tik tak...Galduko duzu?

Egitaraua

Martxoaren 3an, zapatua 11:25 Gazte Olinpiadak. Usansolo vs. Zornotza (errebantxa Zornotzako Gazte Egunean egingo da, martxoaren 10ean) 13:05 Poteoa Oinarin Txarangarekin 15:05 Pregoia 15:15 Gazte bazkaria Menua: Paella + postrea + kopa (10€) Menu beganoa aukeran 16:35 Bingoa … Eta gero… Sorpresa!

18:25 Eonian Elektrotxaranga 21:25 Brindisa (txanpaina Lamintxuren esku) …

Eta sorpresa gehiago!

21:45 Zeinke 23:05 Oxabi erromeria … jarraian: DJ Festa *Karpa egongo da!

Adi!

Bazkarira apuntatzeko epea otsailaren 26ra arte egongo da zabalik. Animatu, oraindik garaiz zaude eta!

Binke! otsaila 2018 9

Euskara ikasi eta praktikatzeko APP-ak

Irakurlearen txokoa Izotz-pista arriskutsua

G S

are Sozialek zerbaitean lagundu badigute, une oro eta esku-eskura informazioa izaten izan da. Eta gure hizkuntzak ezin zituen aplikazio mugikorrek eskaintzen dizkiguten baliabideak atzean utzi. Horregatik, badira euskara ikasi edo praktikatzeko martxan jarri diren doako aplikazioak. Hauek dira horietako batzuk, baina askoz gehiago ere badira!

AEK EUSKARA PRAKTIKOA AEK-ren aplikazioa da. Bertan, oinarrizko elkarrizketetan moldatzeko hitzak nahiz esamoldeak aurkituko dituzu, hiztegiarekin aritzeko jolasa eta hurbilen duzun euskaltegiari buruzko informazioa eskura dezakezu; baita bertako informazioa jaso.

abon sasoian izotz pistetara joan gabe gelditu denak badu aukera ezinhobea Pontzi Zabala kalean, patinaia ez oso artistikoa praktikatzeko. Euri tantak erortzearekin batera, pertsonak ere erortzen dira aldapa honetan, eta oraingoan, familiako bati gertatu zitzaion hau.

Tamalez, patinaiari esker Olinpiadetan amaitu baino, Hospitalean amaitu zuen eta muleta batzuk domiĂąa edo medaiaren ordez eraman zituen etxera.

Dudarik ez dut kale honetan jarritako igogailuak asko lagundu duela aldapa igotzeko, baina labantzearen arrisku hau saihesteko, ezdago beste aukerarik? San Ferminetan, Merkaderes eta Estafetan batzen dituen errebueltan antzerako erorketak egoten ziren eta lurrean produktu berezi bat botaz, arazoa neurri handi batean konpondu zen. Udaletxeari galdera: aztertu al duzue produktu honen erabilera Pontzi Zabalako aldapa hain arriskutsu ez izateko?

G.U.Z. Zabaleako bizilaguna

IKASITZ Zure seme-alabei euskararen oinarrizko hiztegia ikasten lagundu nahi badiezu: Ikasitz! Haurrentzako joko hezigarria da, zure seme-alabek hainbat gai desberdinei buruzko hitz berri ugari ikasteko erreminta paregabea!

HITZIKI Hitziki euskarazko hiztegia ikasteko jolasa da, 0 eta 6 urte bitarteko haurrentzat diseinatua; halere, helduek ere praktika dezakete jolastuz.

Euskara ikasteko berariaz hautaturiko 189 hitz eta zortzi gai: Animaliak, Etxean, Eskolan, Jakiak, Jantziak, Koloreak, Formak, Jostailuak!

AUSKALO Auskalo, euskara ikasi edo hobetzeko joko berri eta dibertigarria da. Android edo IOS sistema duten mugikorrentzako diseinatutako tribial-joko hau gainera, euskara maila guztientzat zuzenduta dago, zailtasun ezberdinak eskaintzen baititu.

10 otsaila 2018 Binke!

UDALAREN ERANTZUNA: Zerbitzu teknikoek egiaztatuko dabe non egiten dauan laban eta, hala behar izan ezkero, hori ekiditeko neurriak hartuko dira, antzeko arazoak egon dan puntuetan normalean egin izan dan moduan. Eskerrik asko zure iradokizunagaitik, Galdakao egunez egun hobetzen aurrera egiten jarraitu daigun.

Zeure iritzia hemen argitaratzeko, bidali gehienez 1.600 karaktereko testua helbide honetara: infobinke@gmail.com.

Binkek gutunak laburtzeko eskubidea du.

WhatsApp-en gaude!

Bide berri honetatik jasotako kexa edo kritikak hemen ere argitaratu ditzakegu. Idatziguzu: 669 43 12 25.

!

Urtarrileko irabazleak

Iraia Olea Herrero Bea Ilardia Olangua

Olatz Lezeta (eskuinetik bigarren) eta Ainhoa Bergara (ezkerretik bigarren) Binkekideak Urban Estilistas-eko Vero eta Ainararekin, euren doako hitzordua adostu zuten unean. Zorionak!

Xabier harategiak eskainitako produktu sorta bana irabazi dute!

Zer egin Binkekide izateko?

Eman zure babesa urteko

36 â‚Ź

ordainduta

Oraindik binkekide ez bazara, eta neurri honetako lehenengo komunikabide euskalduna babestu eta sustatu gura badozu, hauek dozuz horretarako bideak:

1. Bete beheko formulario hau, eskaneatu edo atera argazki bat eta bidali e-postaz: infobinke@gmail.com

2. Bete formularioa, moztu, eta utzi gutunazal baten, Binke izenarekin

Eta zuretzat, MOTXILA HAU OPARI!

Torrezabal Kultur Etxeko atezainaren leihatilan apirilaren 28ra arte.

3. Eskaneatu zure

IZEN-abizenAk:

mugikorraren QR irakurgailuarekin beheko kodea eta bete formularioa!

HELBIDEA:

TELEFONOA:

NORTASUN AGIRIA:

E-posta: IBAN

ENTITATEA

BULEGOA

K.Z.

KONTU ZENBAKIA

KONTU KORRONTEA:

Binke! otsaila 2018 11

ANDER CHAMIZO MENDIKOTE

Hipokritak

H

ipokritak esaten dudanean ez naiz bere burua Europa «Bakearen Nobela» izendatu duenaren hipokrisiari buruz ari. Ezta Afrika ustiatu eta mugak hilotzez osatutako harresiak eraikitzen duten Estatuen buruzagien inguruan ari.

Egoera hau ezagutzen duten herritarrez ari naiz, galdakoztarrez.

Egoera jasanezina dela pentsatzen dutenez. Sistema aldatu nahi dutenei buruz, nahiz eta hainbat pribilegio edo printzipioz pribilegio gisa ikus daitezkeenak galtzeko prest dauden herritarrez ari naiz. Bai, hipokrita hutsak dira, sistemaren barruan daude, soldatapekoak. Kontraesanez josiak. Baina aizu! Zure burua beste talde batean ikusten baduzu, zure bizimodu-maila merezi duzula uste baduzu, ekonomiaren kudeaketa ondo egiten duten taldekoa.

Atzerritik zurea dena kentzera datozela pentsatzen duenetarikoa, gizatasunean errotuta. Garapen iraunkorraren alde dagoena, garapena ezinbestekoa delako, garaipenaren alderdikoa.

Demokrata bat, alegia. Talde hori aukeratzen baduzu… ba, badakizu.

Nire ustez, errealitatea ezagutzen dutenen artean bi talde desberditzen dira soilik, hipokritak edo nazkagarriak. Izan hipokrita iraultzaren bidean. «Jende gutxi, leku askotan, gauza txikiak egiten», Eduardo Galeano.

12 otsaila 2018 Binke!

Ikastetxeetako jarduketa-planak eta Udaleko Euskara Plana, norabide berean

E

uskara Sustatzeko Ekintza Planean (ESEP), lehentasunezko esparruetako bat da irakaskuntza. Hainbat urte dira horretaz jabetu eta ikastetxeetako euskararen jarduketa-planak Udaleko Euskara Planarekin uztartzeko lan-mahai teknikoa sortu zela.

Horrela, elkarrekin, auzolanean, helburu bateratuak identifikatu eta horiengan eragin gura da. Eskola da, hain zuzen ere, hizkuntzaren normalizazio-prozesuaren zutabe eta eragilerik oinarrizkoenetakoa, eta hortik abiatuta gizartearen beste esparru zein sektoretan interakzioa bilatu nahi da. Gaur egun, lan-mahai hurbila eta eraginkorra dela esan genezake. Gaia edo unearen arabera, endemas, Berritzeguneko teknikariak ere parte hartzen du eta ikasturteko jarduerak nahiz ekintza komunak proposatzen, aztertzen eta planifikatzen dira, erakundeen arteko lankidetzaren bitartez, gizarte eta hezkuntza eremuko esparruetan eragiteko, beti ere euskararen erabilera sustatzeko eta normalizatzeko asmoarekin, bai hezkuntza zentroetan bai hezkuntza zentrotik kanpo ere. Halaz, batzarrotan jardueren edukiak eta helburuak, saioen iraupena, hartzaileak eta abar adosten dira; umeei eta gazteei egokitutako nahiak, ardurak eta kezkak kontuan izanik, eta baita ikastetxe bakoitzaren egoera eta errealitateari egokituta, ahal den neurrian. Guzti-guztien ahalegina, gogoa eta partehartzea nabarmenak dira.

Adibide moduan, 2017-2018 ikasturtean ondorengo jarduerak programatu eta egiten ari dira Galdakaoko hezkuntza-zentroekin elkarlanean: • Ikasleen motibazio eta jarreretan eragiteko: motibazio saioak, Eusliderrak proiektua, Hezhiz programa, elkarbizitzaren inguruko saioak.

• Ahozkotasuna lantzeko: bertsogintza, ahozkotasun tailerrak eta programa, arte eszenikoak.

• Irakurzaletasuna sustatzeko: ikastetxeetan solasaldian, Booktuber lehiaketa, komiki tailerrak…

• Ikus-entzunezkoak: euskara zine aretoetara.

• Ondareaz jabetzeko: eskola agendak, Zuztarluze txapelketa, «eleketan: kultura hur-hurretik».

• Euskararen erabilera eta presentzia udalerrian: berbodromoa, Euskararen Nazioarteko Eguna, Galdakaho azoka…

Galaxia txiki bat

P

entsatu al duzun inoiz zeinen ederra izango litzatekeen estimu handia dizun hari unibertso zatitxo bat oparitu ahal izatea? Desira eder bezain utopikoa, ezta? Badago konponbidea ordea! Zure «galaxiatxo» pertsonalizatua egin nahi? Begira zein erraza den!

Carpe Diem

A

Zure galaxia egiteko: • • • •

AMAIA SAGREDO GOROSPE

Ura Makilatxo bat Kartulina (aukeran) Kordel zati bat (aukeran)

1. Kristalezko

ontzi hutsa garbitu (kanpotik zein barrutik)

2. Plastikozko edalontziak urez bete (2/3 ur) eta bakoitzean nahi duzun kolorea gehitu (ez bota margo gehiegi). Ura eta margoa nahastu.

3. Jarraian, kotoizko lehenengo kapa jarri bote barruan. Kontuan izan aukeratzen dituzun kolore kopuruaren araberakoak izango direla prozesu guztian zehar jarri beharko dituzun kotoi kapak.

4. Urarekin nahastutako margoa lehenengo kotoi kapa horri gehitu (errealistagoa izateko, ez isuri likido gehiei). Gaineratu brillantina eta izartxoak.

5. Hirugarren eta laugarren pausoak errepikatu, aukeratutako kapa kopuru guztiekin amaitu arte.

6. Kristalezko ontzia itxi aurretik, makilatxoa erabili kotoizko kapak apur bat beherantz bultzatzeko. Boteari tapa jarri.

Gomendioak • Oparitu nahi izanez gero, polita izan daiteke kartulina zati batean mezu bat idaztea. Horretarako, zulotxo bat egin kartulinaren goialdean eta kordel batekin ontziaren taparen inguruan lotu.

• Nahi beste galaxiatxo sor ditzakezu: handiagoak, txikiagoak, zabalagoak, estuagoak! Eta, zelan ez, burutzen zaizkizun kolore guztietakoak! Zabal iezazkiozu ateak imajinaziori, eta egin salto zure unibertso txikira!

zkenaldian nahiko arduratuta nabil. Denboran gero eta arinago bidaiatzen ari naiz. Beti aurrera, egunak, hilabeteak, urteak… beti aurrera. Izugarrizko abiaduran doan tren honetako leihatiletatik ene bizitzako pasarteak fotograma gisa ikusiz.

Konturatu naiz, baina, fotograma horien ordena faltaz. Jauzi itzelak ematen dituzte denboran zehar.

Orain, iraganeko gertakizunek, bat batean geroaldira egiten dute salto; oraindik gertatu ez baina amestu ditudan oroitzapenetara, hain zuzen ere. Berriz iraganera.

Non dago momentu honetako, gaurko momentua? Auskalo.

Orainaldia leiho gardena da.

Leihotik begira orduak eman arren, barrutik kanpora begiratzean geroa ikusiko dugu; eta kanpotik barrura, iragana. Gutxitan izango gara leiho horren diseinuaz, kristalaren distiraz eta gure islaz gozatzeko gai; are gutxiago, ikusle garenon momentuko zoriontasuna eta bizi honetan egotearen patua dastatzeko gai.

Eskuin eta ezkerrera, gora eta behera begiratzen dugu, albokoen zorian murgilduz. Horrela egiten du ihes biziak, norberaren benetako orainaldiak, film honetan leiho eder horren fotograma bat bera ere gorde gabe. Sentitu momentua, iraganera bidaiatzen duten orainaldiko segundo horiek, egiazkoak eta propioak izan daitezen. Carpe diem.

Binke! otsaila 2018 13

Inauterietan, han eta hemen

Ba al zenekien mozorrotzea ez omen dela disfrazatzea? Pentsatu al duzu inoiz zergatik gustatzen zaien horrenbeste gizon batzuei «emakumez» mozorrotzea? Eta disfrazen inguruko ranking bat egingo bagenu?

Ezagutzen al dituzu Mozolloker eta aurtengo Galdakaoko inauterietako alkatea? Sor daitezkeen galdera eta kontuak mila,baina gai bakar bat ardatz: aratusteak.

Gizonak «emakume»: obsesiora bidean?

Pasa berri dira inauteriak, ordu batzuez bada ere «azalez» aldatzeko aprobetxatzen dugun aldi hori, alegia.

Carolina Georgatou

J

anzten ditugun disfrazetako batzuk oso sinpleak izaten dira, eta beste batzuk, ordea, benetan landuak, atzean izugarrizko lana izaten dutenak. Halere, bada zerbait inauteri guzti-guztietan ez bada, gehienetan faltako ez dena: berariaz emakumezkoen arropatzat ditugun jantziekin mozorrotutako gizonezkoak.

Inauterietan gizon askorentzat horrela janztea ohitura bihurtu dela dirudi, «obsesio» bat kasik. Garaiotako elkarrizketa askotako helburua ere izaten da gizon batzuek «emakumez» mozorrotzeko duten itsumen berezi horren arrazoia zein izango ote den deskubritzea, gurari horren sakoneko zergatia ezagutzea. Parodia egitea izaten da batzuen iritziz arrazoirik nagusiena, janzkeraz eta osagarriez gain —bularrak jarri, makillatu eta abar—, ustez emetasunarekin lotutako keinuak gehitzen baitizkiote askok euren mozorroari, pertsonaia «karakterizatzeko» asmoz.

Eztabaidagarria oso, askoren ustetan behintzat. Izan ere, ziurrenik inauterietan «emakumeen» arropak janzten dituzten gizonezko gehienek inongo ezkutuko helbururik gabe egingo dute; barregarria iruditzen zaielako soilik, jaiaz gozatzeko eta dibertitzeko asmoarekin bakarrik. Baina beste askok horretan

14 otsaila 2018 Binke!

ikusten dute, hain justu, ardura: emakumearen karakterizaziorako parodia egite horretan. Bestelako kezka batzuk ere badarabiltzate buruan: gizonak horrela mozorrotzeko arrazoia gizar-

Ba al zenekien…

Antzinako garaietan egun emakumezkoen osagarritzat kontsideratzen diren asko gizonezkoek erabiltzen zituztela? Gehiago dena, gizonezkoek janzten zituzten ileordeak, parpailak, setazko edo belusezko arropak, takoiak eta abar, estatus maila altuaren adierazle ziren, eta ez egun bezala, ustezko emetasunaren ikur.

teak egozten dizkien genero-rolek eragiten duten presiotik ihes egiteko aitzakia ote? Edo agian arautakoarekin hausteko aukera da? Zergatik da erakargarria gizonezkoak emakumezkoentzat ditugun arropez jantziak ikustea, baina ez alderantziz? Inauterietan ohiko bihurtu den ekintza baten atzean, egon badaude kontuak analizatzeko. Horra hor hausnarketarako gonbita.

«Mozorrotzea ez da disfrazatzea» jeroen moes

Z uok zer egin zarete aurten, mozorrotu ala disfrazatu? «Zer ardura du, sinonimoak dira eta!» pentsatuko duzue askok, ezta?

B

a pentsa dezakeguna baino gehiago axola du, antza ez baita gauza bera mozorrotzea eta disfrazatzea.

Hala dio behintzat Oier Araolaza antropologoak.

Baina zein da orduan bi kontzeptu hauen arteko ezberdintasuna? Noiz jakin mozorrotuta goazen eta noiz disfrazatuta?

Jai hau ospatzea antzinatik datorren ohitura bat dela jakin badakigu, eta tradizio horrek denborarekin beste bide batzuk hartu dituela ere. Izan ere, herri askotan inauteriek antzina zuten esanahia galduz joan da, egun leku askotan ezagutzen dugun eredura heldu arte. Ohituraz mozorrotzeak izan ahal izan duen adiera horretatik abiatuta egiten du hain zuzen Elgoibar eta Eibar arteko antropologoak mozorrotzearen eta disfrazatzearen arteko bereizketa.

Jakina da inauterien jatorriaren inguruan interpretazio ugari daudela, eta horietako bat nekazaritzarekin eta lurraren emankortasunarekin lotuta dago. Araolazak dioenez, ideia honetatik tiraka egin du azken urteotan Juan Antonio Urbeltz fol-

kloristak inauterien sorrerari buruzko proposamena. Urbeltzek dio mozorrotu egiten garenean, intsektu itxura hartzen dugula, zomorro forma. Eite hau hartuta, etxez etxe joaten gara nekazari eta baserritarrei neguko aginaldoa edo ordaina kobratzera, era honetan, mozorroak udan berriro itzul ez daitezen eta, ondorioz, uzta oparoa izan dadin. Hortik omen datoz, beraz, herri batzuetan inauterietako mozorroak zein intsektuak izendatzeko erabiltzen diren berbak: momoxorro, txantxo, koko, zamo, zomorro…

Ideia hau oinarri hartuz, eta gure inauterietan mozorrotzeko modu ezberdinak egon direla eta oraindik ere badirela ulertzeko, Araolazak hasieran aipatutako bi adieren arteko bereizketa egiten du. Antropologoaren hitzetan ««mozorro» hitza aditz bezala jokatzea nahiko berria da gurean, mozorroak tradizioz jantzi egin baitira». Horrek aditzera ematen diona da mozorro janzten garenean gu izateari utzi egiten diogula; hau da, «nitasuna» desagertu egiten da, anonimo bihurtzen gara, mozorro. Horregatik da inauterietako ezaugarrietako bat aurpegia estaltzea edota norberaren usaina desagerrarazteko kirats handiko larruak jantzi eta animalia odolez igurztea gorputza.

Disfrazatzean, ordea, «nitasunaren» gorespena dago, miresmena bilatzen dugu. Ez gara ezkutatzen, eta askotan, edertasuna topatzea ere izaten dugu helburu. Nahiz eta indio, pirata edo bikingo arropekin jantzi, gu geu izaten jarraitzen dugu.

Binke! otsaila 2018 15

Mozorroak… rankingean!

Kat Northern Lights Man

Hainbeste dira mozorrotzeko dauden aukerak, ezen ia ezinezkoa den hautaketan zalantzati ez ibiltzea!

B

atzuk gustatu egingo zaizkigu eta beste batzuk ez hainbeste. Bakoitzaren gustuak albo batera utzita ordea, zeintzuk dira azken inauterietan gehien saldu direnak? Zeintzuk orijinalenak?

Eta tamalez, dendetan salgai ikusten jarraitzen ditugunen artean, zeintzuk sexistenak? Jakin-mina piztu al zaizu? Hor doaz ba rankingak!

Mozorro sexistenak

izatea? Mila daude aukeran: Pop art estilokoak, Picassoak, Monalisa… Edo Daliren bat nahiago?

Emotikonoak. Sare sozialekin modan jarri dira emotikonoak.

Begi-bihoztuna, mihia agerian duena, begi-keinuz agurtzen zaituena… gorotz itxura duena ere badago! Harrigarria bada ere, azken honek arrakasta handia du! Ausartuko zinateke?

Taldeka. Ba al dago zerbait ikusgarriagoa taldean disfrazatzea baino? Freskagarriz betetako kutxa, jolas-parkeetako atrakzioa —errusiar mendia, adibidez—, marrazki bizidunetako familia edo lagun talde bat… asko dira taldeka egin daitezkeen disfraz orijinalak!

Ogibideak. Neskei zuzendutako mozorroa bada, ez dio ar-

Mozorro salduenak edo ikusienak

dura ogibideak, patroi bera jarraitzen da: minigona eta eskotea.

Noiztik janzten dira horrela ba erizainak eta suhiltzaile edo poliza emakumeak?

Politikariak. Carles Puigdemont politikari katalana, Ameriketako Estatu Batuetako buru den Donald Trump edo Ipar Korean lider lanak egiten dituen Kim Jong-un asko ikusiko zenituen aurten inauterietan, hauen mozorroak salduenen artean baitaude!

Animaziozkoak. Gauza bera gertatzen da animaziozko pertsonaiekin: piratak, banpiroak, bikingoak, ipuinetako pertsonaiak… Emakumezkoentzat bada, gonarik eta azalik agerian ez dute faltako gehienek…

Orokorrean. Mozorroa edozein dela ere, gizonezkoen formatuari «sexy» hitza gehitu eta oihal gutxiago jarriz gero…

Hara! Badugu neskentzako bertsioa! Asko dugu aldatzeko…

Mozorro orijinalenak Koadro edo artelanak. Inoiz imajinatu al duzu koadro bat 16 otsaila 2018 Binke!

Juego de Tronos. Telesailen batek arrakasta badu azkenaldian, hori Juego de Tronos da. Podiumaren goialdean egoteak zera dakar halabeharrez: inauterietan arrakasta! Tyrion Lannister, Jon Snow, Daenerys Targaryen… Asko ikusi al dituzu aurten?

Pelikuletako pertsonaiak. Zinemak ere zale asko erakartzen ditu, eta hauek duten eraginaren isla da hainbat filmetako pertsonaien mozorroak salduenen artean egotea: Star Warsekoak, Pennywise paiaso beldurgarria, Wonder Woman…

Inauterietan, han eta hemen

GOTZON ALMARAZ

Mozolloker eta inauterietako arduraduna Badira urte batzuk Galdakaoko inauterietan besteen mozorroak ikusteko ez ezik, urteroko ikuskizunaz gozatzeko ere biltzen direla galdakoztarrak plazan: Mozollokerren epaiketa.

M

ozoloa eta okerra da pertsonaia hau, bere izenak argi adierazten duen bezala, eta herritarrek urtean zehar egiten dituzten gaitz guztien erruduna da bera. Horregatik, eguna heltzean, inauterietako alkateak Mozolloker epaitu eta erre egiten du, denek leporatu dizkioten gaitzekin batera. Aurten, alkate baino Gaizka Uriarte izan da Galdakaoko inauterietako arduradun nagusia eta, beraz, Mozolloker epaitzeko arduraduna. Binkek bere esperientziaren berri izan nahi izan du, eta hona hemen bere berbak!

Zer pentsatu zenuen aurtengo Galdakaoko inauterietako arduradun izateko eskaintza egin zitzaizunean? Burura etorri zitzaidan lehenengo pentsamendua: herria oso larri egon behar da ni bezalako batengan pentsatzeko. Dena dela, gaur egun ustez serioa den politikan dagoen maila ikusita, ez dot uste oso atzean geldituko nintzatekeenik.

Orain, zure lanak burututa, zelan sentitu zara? Zelakoa izan da bizitako esperientzia? Orain arte izan dudan ardurarik nagusiena, guraso izateaz gain, nire etxe komunitateko presidente kargua izan da. Aurten inauterietako arduradun‌ eta gustora egon naizenez, kurrikuluma eguneratzen nabil Ajuria Enean azter dezaten.

Zeregin hau inoiz zure ondorengoren baten esku ere egotea gustatuko litzaizuke agian‌ Beti egon naiz botere

hereditarioaren aurka, nahiago nuke nire agintaldia urteren bat gehiago luzatu eta horrela biziarteko soldata justifikatuko nuke 50 urterekin jubilatuz. Bekea alde batetik bestera zeharkatzen duen Makro-obra hori gainbegiratzeko garaiz ibiliko nintzateke oraindik jubilazio garaian.

Zer sinbolizatzen du zuretzat Mozollokerrek? Galdakoztarron frustrazioak ordaintzen dituen pertsonaia, dudarik gabe. Dena dela, bukaera krudelegia izaten du urtero, Zugarramurdiko sorginen edo Juana de Arcoren konplexuarekin agur esaten digu eta ez diogu birgizarteratzeko aukerarik ere ematen. Urtean zehar oker askoz handiagoak egiten dituztenei aukera hori ematen zaie, ez dut ulertzen Mozollokerri zergatik ez.

Zuk ere bihurrikeriaren bat egingo zenuen aurten eta Mozollokerri leporatu... Bihurrikeriarik handienak gauez egiten saiatzen naiz. Denok dugu pekaturen bat edo beste, baina itxurakeriaz ondo disimulatzen dugu.

Ohitura honek luzaroan irauteko desira izango duzu, ezta? Galdakoztarrok urteko ardura eta penak astebetez ahaztu eta inauteriez disfrutatzeko gogoa dugun bitartean, ohitura honek ere hor iraun beharko luke. Dena dela, konturatu beharko ginateke, Mozollokerren figura denon parte hartzea bultzatu eta kale giroa sustatzeko ekimen bat dela, eta denok izan behar dugula hor gure konpromisoa.

Binke! otsaila 2018 17

Koldo Bilbao Agirre Galdakao, 1954 Uraskako semea da Koldo, eta helduen artean Galdakaok eman duen kaleko mozorrogile ezagunena dugu. Osakidetzako medikua lanbidez, baina mozorrozale amorratua jaiotzez, inauteri sasoian, egun bakoitzerako mozorro desberdin bat ateratzen duen horietakoa da Bilbao. Gehienetan euskal pertsonaia mitologikoetan oinarritzen ditu bere janzkerak eta sormen lana egin ostean —alegia, mozorro bakoitza inguruan aurkitutako zein oihal, osagarri eta jantzirekin osatuko duen pentsatuta duenean— amak laguntzen du Koldo, egin behar diren lanketa eta joskera guztiak egiten. Hementxe galdakoztarra bera, urteetan egindako mozorroetako batzuekin:

18 otsaila 2018 Binke!

MANU ETXEBARRIA AYESTA

Marti zein martxo Porno Eskola itxi dute

U

rtea hasi baino aste gutxi batzuk lehenago jakinarazi zuten: «Gasteizen sortutako Porno Eskola ateak itxi beharrean aurkitu da». Gertaera honen eragile nagusia inguruko talde erlijioso bat izan zela adierazi zen. «Porno Eskola itxi dute». Abenduko euskal komunikabideetan irakurriko edo entzungo zenuen agian titular hau, eta ziur arrazoi bategatik edo besterengatik, ez zuela inor axolagabe utzi. Porno Eskola? Baina, zer izango ote zen eskola hura? Zergatik itxi? Zer egiten zuten ba? Eta nor izan da horren erantzule? Segundo bakarrean milaka galdera etorriko zitzaizkizun agian burura.

Zer zen Porno Eskola?

Iazko urri amaieran Gasteizen sortutako proiektu bat zen Porno Eskola. Sortzaileek adierazten dutenez, helburu argi batekin jaio zen egitasmoa: heziketa sexualean sakondu, horretarako pornografiari buruzko gida didaktiko bat erabiliz. Euren ustetan, nerabeek sexuarekin duten lehenengo kontaktua pornoa da; izan ere, «ikastetxeetan duten heziketa sexualak hutsuneak ditu eta gurasoei galdetzeak lotsa ematen die». Horregatik, ikusi zuten ezinbesteko nerabeei heziketa sexualerako tresna bat eskaintzea. Erreminta horren bidez, gazteak pornografian dauden edukietatik pedagogikoak direnak eta ez direnak bereizteko gai izatea lortu nahi zen.

Xede hori betetze aldera, zenbait unitate didaktikotan oinarritutako webgune bat abiarazi zuten. Bertan, unitate didaktikoez gain, beste hainbat baliabide jarri zituzten gazteen eskura; hala nola, liburuxka bat, gaiaren inguruko informazioa, eduki mapa bat, estekak eta artikuluak, bibliografia… Material horren guztiaren laguntzaz, teoriak berresatea, akatsak zuzentzea eta gazteak pornografia feminista, bidezko eta ireki batera bideratzea zen proiektu honen sustatzaileen desira nagusia.

Proiektuaren amaiera Martxan jartzen diren egitasmo askori heltzen zaie amaiera, lehenago edo beranduago. Porno Eskolaren bukaera, ordea, zinez goiztiarra izan da, proiektuak pare bat hilabete baino ez baitu iraun. Webgunea ixteko erabakia talde erlijioso batek salaketa jarriko zuela adierazi ostean hartu zen. Talde honen arabera, eta Berria egunkariak jaso zuenez, adingabekoei pornografia erakustea «moralki ezegokia» da eta «delitu bat izan daiteke».

Mehatxuaren aurrean, Porno Eskolari amaiera ematea erabaki zuten haren sustatzaileek, nahiz eta adingabeei eduki pornografikorik erakusten ez zietela azpimarratu. Amorruz, baina eskola ixtera behartuta zeudela adierazi zioten proiektuko kideek Hala Bedi irratiari, eta gaineratu, «zoritxarrez erlijioak oraindik indar oso handia duela gurean». Halere, pozik daude egindako lanarekin, eta hein handi batean behintzat, helburua lortu dutela diote: hezkuntza sexuala lehen lerroan jarri, alegia.

U

rtearen hirugarren hilabeteari «martxo» deritzagu, baina Gorbeialdean «marti» be badarabilgu oraindik. Biak maileguak: marti < lat. martis-etik dator eta martxo < lat. martius-etik.

Marte «gerraren jainkoa» zan erromatarren mitologian.

Marti, zaharragoa da martxo baino. Latineko martius berba, bilakatzen joan zan gaztelerara bidean, «1. yod» bitarteko. Hau da, martius > martxo > marzo (fortiare > fortxar(e) > forzar, lez, (hortik «bortxatu»). Euskerak, bilakaeraren erdian hartu eban mailegua eta zaindu «TX»; gazteleraz «Z»-raino joan da.

Horregaitik, euskerak gorde dituen erdibideko maileguak interesgarriak dira gazteleraren diakronia argitzeko.

Gorbeialdean non darabilgun «marti»? Ba aiko, martizena, astearen bigarren eguna; marti-zozoa, txori-habiaginen goiztarrena; marti-oilarra, oilarretan estimatuena; marti-gari lur hotzetan ereiten dan gari mota; marti-kakatsu, martiaren azkena eta apirilaren hasiera; Andra Mari martiko, kukuaren etorrera garaia gurera; martiko lorea, ez balitz hobea (esaera); etab.

Zein erabili? Biak.Bi beti bat baino gehiago euskeraren aberasbidean!

Binke! otsaila 2018 19

GOTZON ALMARAZ

Euripean pasa dira aurtengo inauteriak

artedrama

BERBALAGUN

Zezeila aldean ohikoa da euria izatea eta aratusteetan, beraz, ohituta beharko geunke jaiak bustita pasatzera. Horregatik asko izan dira aurton be euriperako egokia izan dan mozorroa jantzi dabenak. Herriak kolorez busti dabez hainbat herritarrek, eta urteroko mozorro lehiaketa, Mozollokorren epaiketak, dantzaldiak eta umore onak ez dabe hutsik egin.

Berbalagunak Kanporamatxon

Otsailaren 16an Hozkailua dator

Usansoloko Burtotza Mendi Taldeak eta Apario Euskara Taldeak, Berbalagunen parte-hartzeagaz, Kanporamartxo urteera antolatu eben otsailaren 4an Bediako Zeatara.

Maite eta Karlos betiko lagunek, aspaldiko lagun bat hil jakienaren aitzakian, 80. hamarkadako oroitzapenak ekarriko dabez taula gainera, ÂŤumoretsu baina sakonÂť.

20 otsaila 2018 Binke!

AITZOL ZAMALLOA

Lapurreta bi jarraian Aperribain

Lurrak astindu doguz barriro Uzta barria eta urte emonkorra izateko, Galdakao eta Usansoloko kaleak makilez bete ziran, beste urte batez, Santa Ageda egunaren bezperan. Eguraldiak tartea emon eban eta hamaika izan ziran kalera urten ziran herriko taldeak.

UDALA

Aste berean, lapur berak eta okindegi berean lapurreta egin eban gizon batek, labana okinari lepoan jarrita, kutxako dirua lapurtzeko.

Arin zauritu eban langilea.

Zer gertatzen da bihurgunean?

Lehenengo galdeketa ofizialak

Usansoloko N-240ko bihurgunean Bizkaibus batek eta kamioi batek alkar jo eben eta hil egin ziran bi gidariak. Ez dira lehenak, eta auzokideak arduratuta dagoz.

ÂŤGura dozu zure auzoa Usansoloko segregazio prozesuan sartzea?Âť galdera egingo deutse Galdakaoko Udalak Usansolo inguruko bederatzi auzori, azaroaren 11n.

Binke! otsaila 2018 21

BINKE

Burdin Harresia balioan jartzeko ibilbideak

UDALA

LOS COSMĂ&#x2030;TICOS

Gerrako Burdin Harresia zaindu eta balioan jartzeko Eusko Jaurlaritzagaz akordioa sinatu daben 33 herrietatik lehena da Galdakao, eta ibilbide-proiektuaren aurkezpena egin eben Galdakao Gogora elkarteak, Gogora Institutuak eta Galdakaoko Udalak otsailaren 2an. Kurtzeko kioskoaren parean jarri daben panelak emoten dau ibilbide proposamenaren barri.

Rockein lehiaketa martxan da!

Bigarren Berdintasun Saria

Eskualdeko musika banden seigarren ÂŤRockein!Âť txapelketa antolatuko dau Basauriko Udalak barriro, besteak beste, Galdakaoko Udalaren laguntzagaz.

Berdintasun Sariaren bigarren deialdia egin dau Udalak, elkarteek, pertsonek, enpresek eta abar genero bardintasunaren alde egiten daben lana balioesteko.

B!

Jarri hemen zure publizitatea publibinke@gmail.com 618 823 326 22 otsaila 2018 Binke!

jabi rojo

Hilaren 20an, Lagarde Galdakaon

Boleiboleko kadeteak ere fin Otsailaren 3an Lekeition eta bertako taldearen aurka jokatu eben Galdakao Boleiboleko B taldeko kadeteek, eta ondo jokatu be! Bigarren fasean dagozala, irabazi egin eutsien aurkariari 0-3 seteko emaitzagaz amaituta. orain.

URRETA TAEKWONDO TALDEA

GALDAKAO atletismo TALDEA

Marcela Lagarde emakume erreferenteak otsailaren 20an, martitzena, 18:00etan «El feminismo en mi vida» hitzaldia emongo dau Torrezabalen, Erlantzaren eskutik.

Etorkizun oparoko kirolaria

Hamar domin Urretarentzat

Espainiako pista estalduko promesen txapelketa Salamankan jokatu zan eta Miren de Regil galdakoztarrak laugarren postua lortu eban 3,61 metroko jauzia eginda.

Urreta Taekwondo taldeak fin jarraitzen dau beharrean.

Otsailaren 10eko Euskadiko Teknika txapelketan lau zilar, lau brontze eta urrezko bat lortu ebezan guztira.

Galdakaoko EGUZKIBEGI IKASTOLAk ATEZAIN-MANTENU lanpostua eskaintzen du Eskatzaileek bete beharreko baldintzak:

• Mantenu lanetan trebea izatea • Euskara oso ondo menperatzea • Gidabaimena eta autoa izatea

• 2018ko maiatzetik aurrera jardunaldi osoko lanpostua eskaintzen da.

• Curriculumak bidaltzeko epea otsailaren 20an, gaueko 12etan, bukatuko da.

•Bidali ezazue curriculuma, 5.185 erreferentzia adierazita, hurrengo webgunera: www.campo-ochandiano.com Binke! otsaila 2018 23

Martxoak 8

Berdintasunaren ahotsetatik KARMELE

MARI CARMEN

Usansoloko talde feminista

RAQUEL

erlantza BERDINTASUN ELKARTEA

Mirari emakume taldea

Soldatak

Edertasuna

Biolentzia

E

U

E

makumeoi, lan merkatuan sartu eta soldatarekin batera askatasuna lortuko genuela saldu izan digute. Ostera, egitekoa biderkatu egin zaigu: batetik, soldatapeko jarduna; bestetik, ordaindu bako etxe barruko zein zaintza lanak. Norberarentzako denbora murriztu, lan-karga handitu. Garrantzi bizikoa da lanaren eta enpleguaren artean ezberdintzea.

Icebergaren tontorrean ÂŤondoÂť ordaindutako lanak ikus daitezke, publikoak eta produktiboak, merkatu-logikan balioa dutenak; ostera, ur azpian itota, bizitza sostengatzen dutenak, etxe barrukoak, balioetsi bakoak, baina, beharrezkoak. Doako eta ezkutuko lan hauek sostengatzen baitute sistema.

Nork sukaldatzen du etxean; nork plazan, telebistan? Nortzuk dira etxe-garbitzaileak, nortzuk kalekoak? Eta zenbat gara iceberg goikaldean gaudenak?

Enplegu eta soldatei dagokienez: urtean 7.500 euro gutxiago irabazten ditugu; zaintza-lana andreok egina da, doan edo gutxi ordainduta, emakume etorkinek gehienetan â&#x20AC;&#x201D;etxe-langileen %87â&#x20AC;&#x201D; gizarte-segurantza barik.

Behin-behineko lanaldi, murriztu edo partzialetan gehiengoa gara.

Askatasuna? Ordaindu bako lana, prekarietatea eta mailaz azpiko soldaten kondena.

24 otsaila 2018 Binke!

sansoloko Mirari elkartetik egungo gizarte patriarkal honetako edertasunaren inguruko hausnarketa egiten gabiz.

Jakin badakigu emakumeen edertasun ideala aldatzen joan dala historian, honen beharrizan, gustu estetiko eta moden arabera. Eta esan barik doa, sistema patriarkal honetan emakume izatea gatxa dala.

Gainera, krisi garai hauetan, kanpoko edertasuna da antza inportanteena. Estatistikak begiratzea baino ez dago: produktu kosmetikoen salmentak igo dira, gero eta ebakuntza estetiko gehiago egiten da eta asko dira argaltzeko dietak jarraitzen dabenak.

Hori bai, zelako kasualidadea aurreko puntu gehienak emakumeei zuzenduta egotea, eta iragarkietan gure irudiaren erabilera egitea produktuen salmenta sustatzeko.

Emakume gazte, lirain eta zimur bakoa gura dogu izan, kalean gure eskubideengatik borrokan gabizen emakumeak baino. Gu sikiera inposatzen jakun edertasun honen kontra gagoz, eta gure gorputza gurea dan momentutik, gure askatasunaren parte be bada. Eta askatasun horretan erabakiko dogu zelakoak izan gura dogun, beste inork gure erabakian eragina izan barik.

makumeen aurkako indarkeria Giza Eskubideen aurkako bortxaketa larria da, genero desbardintasunaren ondorio lazgarriena. Horretan be, Udalak biolentzia bako gizartea bermatzeko konpromisoa hartu behar dau.

Bardintasunaren euskal legeak eta Europako Kontseiluarenak argiak dira: genero indarkeria da edozein ekintza min fisiko, sexual, psikologiko edo ekonomiko eragiten dauana, baita mehatxu, behartze edo askatasunaren mugatzea eragiten dauana be, izan emakumeari zein seme-alabei begira. Ertzaintzaren datuen arabera, EAEn 2016an 3.774 emakume bortxatu ebezan, eta ondorioak areagotu badira be, hobetzeko esparru asko dagoz.

Guzti honegatik, Erlantzak Galdakaoko Udalari ekimen honek martxan jarri dagiazala proposatu gura deutse: 1. Martxoaren 8ko Emakumeen Greba Orokorrari babesa emotea.

2. Indarkeria matxistaren aurkako plan bat udalbatzan onartzea.

3. Udalak zinegotzigo guztietarako Bardintasun Plan bat sustatzea, Galdakaoko emakume guztien ahalduntze pertsonala, soziala, politikoa eta ekonomikoa bermatzeko.

Martxoaren 8an Emakumeen Eguna ospatzen da, eta horren harira Galdakao eta Usansoloko sei emakume talde eta talde feminista batu ditugu â&#x20AC;&#x201D;lehenengo biak usansolotarrak, besteak galdakoztarrakâ&#x20AC;&#x201D; eta bakoitzari berba-gai bana jarri diogu:

guadalupe

janire

aperribaiko basandere taldea

itziar

momoak talde feminista

erabide emakume taldea

Larrosa

Reggaetoia

Zaintza

B

R

P

aina, larrosa al da nire kolore faboritoa?

Gizarte honen arabera, bai. Emakume bazara, larrosa da zure kolorea.

Jaio aurretik be haurraren generoagatik galdetzen da, berari erosiko deutsaguzan arropatxu, aulki eta gelaren koloreak aukeratzen hasteko: mutila bada urdina eta neska bada larrosa. Eta hortik aurrera rol horretan egon beharko dozu, bertatik irten barik, zure burua seinalatuta sentitu gura ez badozu behintzat.

Koloreari gehitu egin behar deutsaguz jarraian haurrari oparituko deutsaguzan opariak â&#x20AC;&#x201D;desbardinak izango dira haurra mutila edo neska izanâ&#x20AC;&#x201D;, gure haurra eskolaz kanpoko jarduera batera edo bestera eroango doguâ&#x20AC;Ś eta zer esanik be ez bada ez mutil, ez neska, edo gizarte antinatural honek inposatu deutsan generokoa sentitzen ez bada.

Beti ez da holan izan, ordea.

Lelokeria hau XX. mendetik hona baino ez gabiz jasotzen.

Beraz, bueltea emoteko sasoiz gagoz! Aski da kolore eta etiketen inposaketa jasateaz. Guk geuk lortuko dogu zapalkuntza honeek izateko arrazoirik ez eukitea, ez genero aldetik, ez gizakia askatasunean jaiotzen dan unea baldintzatuko dauenik be. Eta bai, larrosa gustatzen jat, kolore bat baino ez danean.

eggaetoiaren jatorria gure kulturarekiko desberdinak diren herrialdeetan dago.

Harremanak izateko oso modu desberdina duten eta jazarpena izan gabe, gorputzak estuki lotuta dantzatzera ohituta dauden herrialdeetatik, hain zuzen. Globalizazio eta kapitalismoarekin batera, hona reggaetoi komertziala (kapitalista) eta sexista (patriarkala) heldu zaigu.

Orokorrean musika genero honen letrak, emakumea objektu sexual giza hartzen duen arren badaude mugimendu feministan reggaetoi kapitalista hori salatzen dutenak, baina genero musikala aldarrikatuz munduan zehar.

Musikak berak ez du generorik.

Gizakia da genero matxista hori jartzen duena, dantza eta letren bidez. Nahiz eta berez genero musikalak ez lukeen inongo karga ideologikorik itsatsita izan beharko, badirudi interes ekonomiko erraldoiek erabaki irmoa azaldu dutela guri musika bera ere irentsiarazteko. Edozein esparrutan bezala, herri erlazioak eraikitzeko eta baita norberaren eraikuntzarako parte den musikan ere, kapitalismo, matxismo eta klase zapalkuntza abesten sartu nahi dizkigute.

Besarkada bat hemendik reggaetoi iraultzailea eta feministaren alde lanean dauden kideei.

ertsona askok uste dabe, zaintza guztion lana izan beharrean, emakumeena dala soilik. Zaintzari buruzko estadistikak aztertzen doguzanean, bai umeen zaintza, pertsona nagusiena edo behar-izan espezifikoak daukiezan pertsonenak, orohar emakumeen lana dala ikusten dogu. Menpekoak zaintzeagatik enplegurik ez daukienen artean, %95 emakumezkoak dira.

Aldaketa garaia da, emakumeek edozein lanbide izatera heltzeko gogoa eta ahalmena daukiela agertu dabe, historian zehar patriarkatua nagusi izan dan gizarteak ukatu deutsien eginkizuna bere gain hartuz.

Lanaren sexu-banaketak emakumezkoak esparru pribatuan konfinatzen dau, esparrru publikoa gizonezkoentzako erreserbatuz, eta gai honetan aurrera egin badogu be, zaintzaren arloan ez dogu aldaketa handirik lortu.

Familietan bardintasuna gero eta gehiago landu arren, bilakaera hori gelditu egiten da familian menpeko pertsona edo ume bat dagoanean.

Momentu horietan atzera egiten da daborduko lortutakoan, eta ama, emaztea edo alaba izaten da zaintzaren lana bere gain hartzen dauana, bai gizarte mailan, profesionalean, ekonomikoan, zein emozionalean.

Binke! otsaila 2018 25

Upo igoera

B

idea zirkularra da, hasiera eta amaiera izan ezik. Usansolotik Lekubasoko urtegiraino kotxez joateko aukera be badago. Historian garrantzia duen eremua da, Gerra Zibileko aztarnak eta haizeola dagozalarik. Usansolotik hasita Lekubaso urtegirantz abiatuko gara. Bidean(1) dorretxea aurkituko dugu ezkerrean. Urtegi parera heldu eta eskumako bidea hartu(2). Pista gorantz jarraitu. Hesi batera heldu baino 10 m lehenago eskumara haizeola bat sasietan sartute ikusiko dogu(3). Hesia eskuman izanda pista jarraitu. Hurrengo bidegurutzean eskumara egingo dugu(4). Poste elektrikoa ikusten dogunean ezkerreko lehenengo bide aldapatsua hartu, “Cerilla” izenarekin ezagutzen dena(5). Aldapan gora segi gailurrerarte(6). Jeitsiera gogorra pasatu eta pista aurrerantz jarraitu pagadiko merenderorantz. Bidegurutze baten ezkerrera hartu eta apur bat beherago pagadi bidetik sartu(7). Merenderoa zeharkatu, pista eskumarantz jarraitu eta hurrengo bidegurutzean ezkerreko bidea hartu(8) eta zuzenean urtegira ailegatuko gara. Hortik bidea desegin.

LUZERA 14,3 km.

DENBORA 3 ordu Desnibela 57 m./569 m.

ZAILTASUNA Ertaina

Usansolo

1

Bidegurutze honetan eskumara.

Azarolako haizeola, XIII.mendekoa.

Lekue dorretxea, XVI. mendekoa.

“Cerilla” aldapa.

5

3 4

2

Eskumako bide zidorra hartu.

6

7

8

Ezkerrerantz.

26 otsaila 2018 Binke!

Pagadiko bidea estua da.

Upo gailurra 567m.

Gizalegez Agirre Lehendakari plaza, nondik?

I

rakurle askok soberan izango duzue, akaso, ataltxo honetako azalpena. Baina ba al dakite gure herriko gaztetxoenek nondik datorren «Plaza Gorriaren» izena?

Jakin denek jakingo dute honen izen ofiziala Agirre Lehendakariaren enparantza dela. Baina, nor zen Agirre delako hura? Lehendakari asko izaten ditu Eusko Jaurlaritzak.

Orduan, zergatik Lehendakari hari eman Galdakaoko —eta beste hainbat herrietako— plaza garrantzitsu baten izena? Bada, Jose Antonio Agirre Lekube —garaiko izen sisteman, Agirre ta Lekube'tar Joseba Andoni— (Bilbo, 1904 - Paris, 1960) politikari abertzale eta jeltzalea izan zen, 1936ko urriaren 7tik 1960 arte, Eusko Jaurlaritzako lehen Lehendakaria izan zena. Espainiako Gerra Zibilaren garaian, Eusko Gudarostearen —bando errepublikarraren alde borrokatzeko sortutako gudarostea— buruzagitza hartu zuen bere gain, eta autonomia estatutuak ardura eman zion eremuan (Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan) defentsa antolatzen saiatu zen, konbergentziako gobernu bat osatuz.

Testua: Etxerat Galdakao (galdakaokoetxerat@gmail.com)

Bakea eta konponbidea aldarrikatzen den garaiotan, elkarren arteko errespetua lantzea are berebizikoagoa da. Errespetu horren eskutik doaz Giza Eskubideak bermatzea, eta bide horretan, Galdakaoko Etxerat taldeak hainbat herrikideren errealitatea ikusarazi eta hauekin egiten duen lana plazaratzen joango gara tarteka atal berri honetan.

X

XI. mendean bizi gara, gizarte zibilizatu batean, eskubide zibilak zein politikoak idatzita eta argi ei doguzan honetan. Idatzita dagoz gutariko bakoitzak daukaguzan eskubideak —askotan ez badoguz irakurtzen be— eta instituzio publikoetatik espero daikeguzanak, sententziak idatzita dagozan modu berdinberdinean. Sententzietan argi dago zelako eskubideak murrizten jakuzan, inhabilitazioak, gure betebeharrak, etab.

Euskal presoekaz ez da horrela izan eta, inork horretara kondenatu ez badauz be, espetxeratzeagaz batera etengabeko deserriratze eta bakartze prozesu batean murgiltzen dabez. Areago, euren familia eta lagunoi milaka kilometro egitera behartzen gaitue, presoen bizimodua okerrera jotzeko, etengabe. Hizkuntza, kultura, informazioa, harreman txikienak be bidetik gelditzen dira. Ehunka modulu zein ziega ezagutuko dabez, pertsonaren egonkortasuna bera Estatuaren kontrako erasoa izango balitz bezala.

Idatzi barik dagoen kondena Presoen egonkortasuna eta normaltasuna arerio moduan aztertzen dauz Estatuak. Dispertsioak XXI. mendeko ezaugarriak borratu egiten dauz eta Estatuak inkisizio papera bereganatzen dau «hormetatik barrura». Preso baten sententzian idatzita ez dagoena praktikan jarri eta eskubide guzti-guztiak murrizten dauz, kondena bikoitza ezarriz bai berari baita bere familia eta lagunei be. Komunikazio labur bat mantentzeko milaka kilometro eta milaka euro inbertitu behar doguz astebururo.

Bizikidetzaren bila Errealitate honek irauten dauan bitartean, ez da posible izango gizarte normalizatu bat lortzea. Orain dala gutxi, tamalez, Galdakaon izan dogu horren adibidea: egoera normalizatu batean bere etxean egon beharko zeukeen Kepa del Hoyo galdakoztarra hilik suertatu zan dispertsioaren politikak eragindako min, presio eta tentsioen ondorioz. Txus Martin larriki gaixo dagoan presoaren kasuan ematen diran elementu berdinak dira, hain justu be.

XXI. mendera bueltatu behar dogu euskal herritar guztion egunerokotasuna.

Euskal presoena batez be, behar hau gizalegezkoa baita, zuzenbidezkoa. Ez dogu bestelako etorkizun bat asmatu gura, egungo gizarte honetan ez dogu merezi ta.

Binke! otsaila 2018 27

Hitzaldiak Antzerkia Otsailak 16, barikua Artedrama

Hozkailua Ordua: 21:00 Sarrerak: 6-4,5 €

Otsailak 16, barikua

«Emakumeen eskubideak» hitzaldi-eztabaida Moderatzailea: Isabel Quintana 18:00-20:00 Torrezabal Kultur Etxean Erabide

Tailerrak Otsailak 23 - Martxoak 16 (4 saio, bariku bakoitzean bat)

Otsailak 24, zapatua Didau Antzerki Faktoria

Peru eta Otsoa Ordua: 18:00 Sarrerak: 6-4€

Martxoak 10, zapatua Logela Multimedia

«Feminismoaz hizketan» 18:00-20:00 Torrezabal Kultur Etxean Erabide

Otsailak 26, astelehena Barreterapia saioa

17:00etan eta 18:30ean (saio bi) Gandasegin Galdakaoko Berbalagun

Jaiak

Drag-e uraren bila

Martxoak 3, zapatua

Ordua: 18:00 Sarrerak: 6-4€

Lamintxu Gazte Asanblada

Usansoloko V. Gazte Eguna

Mendia Martxoak 16, barikua Companhia do Chapito (Portugal)

Elektra

Ordua: 21:00 Sarrerak: 12-9€

Otsailak 17, zapatua

«Raketak» - Pico Canal Roya (2.345 m.) Peyreguet (2.475 m.)

Ganguren MT

Otsailak 18, domeka El Ventoso (732 m.)

Burtotza MT

GurasoLagun ekimena

Gurasolagun Berbalagun egitasmoaren adar bat da, guraso eta seme-alaben arteko harremanak euskaraz izaten laguntzeko helburua duena. Izen emateko epea zabalik dago!

Izena emateko:

galdakao_berba@aek.eus

28 otsaila 2018 Binke!

Otsailak 23, barikua Eski - Baqueira Beret Ganguren MT

Martxoak 4, domeka Arralde (945 m.)

Burtotza MT

Martxoak 4, domeka

Eski familian (Alto Campoo) Ganguren MT

Martxoak 10, zapatua

Hego Euskal Herriko mendiak - Petilla de AragĂłn - Selva (1.158 m.) - Bardena Negra: Punta de la Negra (650 m.)

Ganguren MT

Martxoak 16, barikua Eski (Baqueira Beret) Ganguren MT

Musika Otsailak 16, barikua Galdakao Kantari

20:00etatik aurrera Mugurutik

Argitaratzailea: AITU elkartea Koordinazioa: Jon Gomez Garai Erredakzioa: Ixone MuĂąiz Arana eta Jon Gomez Garai Diseinua eta maketazioa: Artefakto Argazkilariak: Gotzon Almaraz, Ander Arrieta, Inocencio Goikuria,Julio Legarretaetxebarria, Jabi Rojo Ilustratzaileak: Eider Eibar eta Irrimarra Inprenta: BEPSA Banaketa: Egunon Lantegi Batuak eta Correos Hileko ale kopurua: 14.000 Lege Gordailua: BI-41-2016 ISNN: 2444-9385 Binke aldizkariak ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako iritzi edota esanen erantzunkizunik Helbide orokorra: infobinke@gmail.com Publizitatea: publibinke@gmail.com

Martxoak 8 Emakumeen Nazioarteko Eguna

Binke! otsaila 2018 29

30 otsaila 2018 Binke!

Ebagi zure gustura eta jantzi Binketxo nahi duzun mozorroarekin!

Binke! otsaila 2018 31