BINKE 009 Urria 2016

9. zenbakia 2016ko urria DOAKO ALEA

Erreportajea Coca-Colak 60 urte Albisteak Musika Bizian APPlika zaitez YouTube-etik Androidera

Josu trueBa ARGAZKILARIA

«Dispertsioa ez da bakarrik asteburuko joan-etorria»

2

|

Aurkibidea

8 13 14

20

Telefonoak Udala.......................................................................................94 401 05 00 Udaltzaingoa .......................................................................94 401 05 05 SOS DEIAK ................................................................................................. 112 Suhiltzaileak .............................................................................................. 112 DYA .......................................................................................... 94 410 10 10 Anbulategia ......................................................................... 94 600 74 00 Osakidetza ........................................................................... 94 410 00 00 Galdakao -Usansolo Ospitalea ................................... 94 400 70 00 Gurutzetako Ospitalea ................................................... 94 600 60 00 Basurtuko Ospitalea ........................................................94 400 60 00

Argitaratzailea: AITU elkartea Koordinazioa eta erredakzioa: Jon Gomez Garai Diseinua eta maketazioa: Artefakto Argazkilaria: Gotzon Almaraz LarraĂąaga Inprenta: BEPSA Banaketa: Egunon Lantegi Batuak eta Correos

Iritzia Udane Atutxa | Xabier Fernandez

4

Binkekideen txokoa

5

Gure berbaz Manu Etxebarria

6

Osasuntsu Nieves Zabala

6

Elkarrizketa Josu Trueba

8

APPlika zaitez

12

Irakurlearen txokoa

12

Hilabeteko argazkia

13

Sormenetik

13

Erreportajea Coca-Colak 60 urte

14

Albisteak

20

Kirolak

25

Iragarki laburrak

28

Herritarren ahotik Ametsetako lana

28

Denbora-pasa

29

Agenda

30

Torrezabal Kultur Etxea ................................................... 94 457 12 96 Txapelena Baserria .............................................................94 457 18 47 Behargintza ..........................................................................94 401 05 80 Urreta Kiroldegia ................................................................94 457 09 26 Unkina Kiroldegia............................................................... 94 456 79 73 Elexalde Kiroldegia ............................................................ 94 456 54 67 M. Moreno Musika Eskola ..............................................94 601 04 55 Udal Euskaltegia ................................................................. 94 456 61 74 AEK Barandiaran ................................................................. 94 456 41 19 Usansolo Liburutegia ....................................................... 94 436 30 35 Aperribai Liburutegia ........................................................ 94 426 17 90

Hileko ale kopurua: 14.000 Lege Gordailua: BI-41-2016 ISNN: 2444-9385 Binke aldizkariak ez du bere gain hartzen aldizkarian adierazitako iritzi edota esanen erantzunkizunik Berriak, agenda eta binkekideak: infobinke@gmail.com Publizitatea: publibinke@gmail.com urria 2016 | 3

Iritzia

XABIER FERNANDEZ FUENTES

UDANE ATUTXA LARRINAGA

Garbitasuna

Hurrengo pausua

A

A

maitu berri den udan izandako oporraldian atzerrira joateko aukera izan genuen eta bertako kulturak eta paisaiak ez ezik gizarte ohiturek ere ahozabalik utzi gin-

tuzten bidai-laguna eta biok. Batez ere, kaleen gar-

4

rbitro marikoi!», «Berna horreikaz fraka horrek?», «Hemendik aurrera ogirik ez dot jango», «Mutilek ez dabe negarrik egiten», «Holan jantzita normala hori gertatzea», «Neska

baten moduan jolasten dozu»...

bitasunak. Hamalau milioi pertsona bizi diren hiri

Egunerokotasunean entzuten doguzan esaldiak

batean zaila da lurrean zikinkeriarik ez aurkitzea

dira hauek danak. Txantxak, komentario xumeak edo

—norbaitek esku-artean zeukan paperezko musu-

bromak dira, pentseu barik esandakoak, sentidu barik

zapia haizeak eraman duelako edo ganorabakoren

askotan be. Baina gure bromak hurrungo belaunaldi-

batek nahita txiklearen papera lurrera bota due-

koen jokabideen eredu izango dira, eta hori ez dogu

lako— baina, hala eta guztiz ere, kaleak garbi eta

ahaztu behar.

txukun zeuden. Gurean ez bezala ez genuen ehun

Esan ohi da jokaera bat aldatzeko lehenengo pau-

metro bakoitzeko zakarrontzi bat aurkitu, jatekoa

sua arazoa onartzea dala, eta puntu horretara arte

saltzen zuten saltokien atarian zeuden hondakinak

asko heldu dira, edo heldu gara. Baina hurrengo pau-

botatzeko ontziak; kalean egiten zen ospakizun edo

sua, jokabidea aldatzearena, alegia, ez dogu hainbes-

jai baten ostean ez zen udalak jarritako garbitzaile

tek emon.

brigada kaleratzen lurrera botatako paper eta ontzi

Ez da hain erraza, eta agian ezin izango dogu

hutsak biltzeko, jan edo edan ondorengo hondaki-

eman. Azken finean urte asko daroaguz gauzak holan

nak postutxora itzuli eta dendariak biltzen zituen

egiten, gauzak holan esaten eta erantzun edo esaera

adeitasunez…

hauek automatiko moduan dekoguz buruan.

Aldea heziketan dago. Guk kaleak garbi ditugu

Ados gauz, gure jokaera aldatzea zaila da, baina

geure atzetik garbitzaileak datozelako, eurak, oste-

berba, esaera eta pentsamendu kutsatu horreik gure

ra, ondo ikasita dutelako norberarena dela erantzu-

gazteei ez erakustea lortzen badogu, pentsatzen dogu-

kizuna. Ederra aldea!

zenak baino arazo gehiago konponduko doguz.

|

Binkekideen txokoa

Hauek dira hilabete honetako binkekide sarituak:

Jose Luis Sagredo Zabala Miren Bikandi Belandia Dรถner Kebab jatetxeak eskainitako bina menu irabazi dituzte.

On egin eta zorionak!

Iraileko irabazleak

Jaione Goienola eta Urtzi Llarena binkekideak, Rafa Yurrebaso erdian dutela, Ciclos Yurrebasoren opariak jaso aurretik ateratako argazkian.

urria 2016 | 5

Gure berbaz

MANU ETXEBARRIA AYESTA

Gaztainak janari

U

dagoineraz gero, gaztainak erre eta saltze-

edo harrizko kirikiñusietan (kirikiño hesietan) gorde

ko postuak agertuko jakuz nahinon. Izan

ondo tapatuta harik eta gaineko kirikino-azala dese-

be, gaztainak, janari legez erabiltzen doguz.

gin arte. Etxerako lain gorde eta gero, gainetikoa saldu

Lehenago, pinudien aurretik, gure basoak

edo emon egiten zan. Baserrietan, gaztaina egosia ja-

gaztainaduiz beterik egozan eta gaztaina asko jaten

ten zan normalean, errea be bai; gogoratu abestia: «…

zan tanbolinean erreta zein lapikoan egosita. Gaztai-

eragiok mutil aurreko tanbolin horri, gaztainak erre

nondoak eratsi egiten ziran partika bategaz eta kiri-

artean, txipli-txapla pun!…».

kino eta guzti batu eskutila bidez. Gero, etxera ekarri

Osasuntsu

NIEVES ZABALA ARRIAGA

Elikagai osasungarriak

E 1.

2.

3.

6

|

likadura gaurkotasuna duen gaia da, garrantzi-

Elikagaien prestakuntzan jarraitzen diren higiene-

tsua delako eta gure ohikotasunean dagoelako.

jardunbide eta segurtasun arauei esker toxiinfekzioen

Horregatik, elikadurak bete behar dituen derri-

agerraldia gutxitu egin da. Nahiz eta lan gehiena in-

gorrezko 3 baldintzak gogoratuko ditugu:

dustri-prestakuntzan eta/edo prestakuntza kolektiboan

Jakiak «gozo» egon behar dute. Hau kultura-

egin den, partikularrentzat ere trebakuntza eta dibulgazio planak egin dira eta emaitzak jasotzen ari dira.

ren eta norberaren gustuen arabera dago. Hemen,

Bestalde, elikagaiek eragindako alergiak arazo la-

Euskal Herrian, gastonomiak asko arduratzen gai-

rria dira gurea bezalako gizarte industrializatuan.

tu eta jana gehienetan izaten dan gozamena.

Mota honetako alergia gero eta gehiago daude, edo,

Jakiak elikagarriak izan behar dute, hau

beharbada, gero eta hobeto identifikatzen ditugu aler-

da, bizimodu aktibo eta osasungarria eramateko

genoak eta hobeto diagnostikatzen ditugu alergiak.

behar ditugun nutrienteetan aberatsak. Gehienok

Guzti honek gero eta legislazio zorrotzagoa eragin

denetarik jaten dugu: okela, arraina, esnekiak,

du, bai elikagaiak elaboratzeko orduan, bai elikagaiak

arraultza-gaiak, fuituak eta barazkiak.

etiketatzeko moduan. Honela argi eta garbi agertu

Elikagaiek seguruak izan behar dute, hau da,

behar dira osagaiak, egon litezkeen alergenoak eta pro-

ezin dute eragin ez gaixotasunik ez alergiarik.

duktuaren nutrizio-konposaketa.

ÂŤBularretik mintzoraÂť ikastaroa Ikastaroaren oina euskal haur literatura da.

Asmorik behinenak, berriz, entzun, kontatu eta kantatzeko ohiturak modu natural eta atseginean barneratzea. Irakurketa partekatuak haurrari onurak dakarzkio bere garapen integralean eta hori berori egi bihurtzea da Bularretik Mintzora ekimenaren xederik nagusiena: haur literaturak haurraren garapenean duen eragina aztertu ondoren, baliabide egokiak eta ordenatuak eskaintzea literatura haurraren bidelagun

Norentzat: 0-6 adin tarteko haurren gurasoentzat eta hezitzaileentzat, batik bat.

bihurtzeko, adinez adin.

Izena emateko datak: urriak 24-28.

Datak: 2016ko azaroak 7, 9, 14 eta 16.

Orduak: 18:00-20:00.

Partaideak: 20 gehienez.

Lekua: Gandasegi HIko areto nagusia.

Dohako haurtzaindegi zerbitzua egongo da.

Lekua: Hezkuntza eta Euskara Arloa.

Telefonoa: 944010540. zuztarretatik@galdakao.net

Irakaslea Pello AĂąorga izango da.

urria 2016 | 7

Elkarrizketa

Josu trueBa ARGAZKILARIA

«Egunkariak militanteentzat sortutako panfletoak dira» Kameraren atzealdean egoten dena zergatik da ikusezin, berari esker gizarteko hamaika egoera ikusteko gai bagara? Galdera horri erantzutea ez dut uste «ikusezin» horri erantzutea ere erraz egingo zaionik. Eta ziurrenik, ikusezin izatera ohituta egongo da. Ohituta, eta gustura gainera. Baina oraingoan kameraren fokoa aldatu dugu.

8

|

Josu Trueba

I

storio, pasarte edo ekitaldiren baten berri ema-

nintzen arte. Uda osoa Ibizan egin ostean, inoiz baino

teko kanala izaten dira argazkilariak. Baina hi-

gehiago aspertzen nintzen herrian eta orduan ohartu

labete honetan kameraren atzealdean egoten

nintzen hortxe zegoela kamera, ukitu barik. Eta herri-

denari egokitu zaio kameraren aurrean jartzea.

ko bazter desberdinei erretratuak ateratzen hasi nin-

Gai sozialekin erabat lotuta dagoen galdakozta-

tzen preso dagoen Ugaitz lagunari bidaltzeko.

rra da eta bereziki euskal gatazkarekiko erres-

petu eta konpromiso handia duen pertsona.

Hortik harago, munduan sekula egin den Ku-

Gaur egun, ordea, dokumental argazkilaritza egiten duzu…

bako punkaren inguruko erreportaje fotografikoa

Baina hortik hasi zen dena. Herrian hainbeste asper-

argitaratu zuen liburu batean, zeinekin 2013an na-

tu ostean Venezuelara joan nintzen. Hara ere kamera

zioarteko liburu iberoamerikar onenaren Ohorezko

eramatea okurritu zitzaidan, baina arrazoi beragatik,

Lehenengo Aipamena jaso zuen. Gainera, Britainia

nire bidaiaren berri emateko «barruan» zegoen lagu-

Handiko The Sunday Times egunkariak aipatutako

nari. Eta han nagoela konturatu nintzen kameraren

bere azken lana argitaratu zuen. Beretzako lorpen

bitartez mundua begiratzea gustatzen hasi zitzaida-

handia izan zen, «britainiar eskumako komunikabi-

la. Ordura arte kamera barik erreparatzen ez nituen

de handi eta jeneralista batean nire lan osoa argi-

gauzak ikusten nituela. Venezuelan gustua hartu eta

taratu izanak ematen duen aitorpenagatik». Baina

bueltan Bartzelonara bizitzen joan behar nuenez ar-

noren inguruan ari gara? Kokatu gaitezen.

gazkilaritza ikastaro baten izena ematea pentsatu

Ondarroatik Galdakaora etorri da. Kostako herrian bizi delako, bere herrira bisitan. Baina orain-

nuen, total, juergan irtetzea nuen hobby bakarra… eta horrela, gaur arte!

goan bere sorterrira bisita egiteko aitzakia bikoitza izan du, Binkerekin solasteko hitzordua baitu. Eta hortxe agertu da aldizkariaren erredakzioan Josu Trueba (Galdakao, 1981) argazkilari profesionala, bizi-bizi eta kontu kontari aritzeko gogotsu. «Hasi grabatzen gura duzunean» esanda eroso eseri da aulkian.

Gizakiak istorioez bizi gara, ez sentsazionalismoz

Zurea ez da ohiko argazkigintza…

Konbentzionala izan edo ez, ez dakit. Baina gaur egun ikusten denaren ondoan behintzat nirea sakontasune-

Zelan egiten duzu lan?

ko argazkilaritza da. Sakontasunez jorratu beharrekoa

Errealitatea manipulatu barik eta argazkiak montatu

eta konpromiso handia eskatzen duena. Nik ikusten

barik. Argazkilaritza dokumentalean ezin diozu bati

ditudan injustiziak kontatu gura ditudalako irudi bidez

esan «jarri hemen», «horrela posatu»… eta egiten ba-

eta euren egoera komunikatzeko ahots bako horien

duzu, aitortu behar duzu. Zeuk erreportaje bat egiten

kanala izan.

baduzu, errealitatea bera kontatu behar duzulako eta manipulatu egiten duzun unetik ez da zehazki gerta-

Zerk deitu diezaioke arreta galdakoztar bati ar-

tzen ari dena, gertatzea probokatu duzuna baizik.

gazkilaritzan hasteko?

Arreta ezerk ez. Ala agian bai. Baina kamera batek

Ados, baina Brasilen, Eslovakian, Argentinan,

behintzat ez. Nik ez nuen kamerarik inoiz hartu, garai

Bolivian… izan zara bertako problematika irudi

batean nengoen neska-lagunarekin Ibizara joan nin-

bidez islatzen, eta bertako «munduetan» sar-

tzen arte. Bikoteak diskoteka batean «giri» bati poltsi-

tzeko pausu batzuk jarraitu beharko zenituen…

koan zeraman kamera «hartu» zion, baina nik ez nuen

Bazter askotan ez dizute bestela kamera bate-

kamera hori oporraldi guztian ukitu.

kin sartzen utziko!

Jakina! Horretarako istorioak entzun behar dituzu,

Zelan da posible! Kamera ukitu barik argazkila-

errealitatea ikertu, pertsonak gertutik ezagutu eta

ritzara zaletu?

besteei zu ezagutzeko aukera eman. Konfiantza eman

Ez, kamera hori ez nuen ukitu Galdakaora bueltatu

eta sinistu dezatela zu ez zarena eurengana joan urria 2016 | 9

Elkarrizketa morboa saltzeko. Horregatik injustizian eta sufritzen

zituen egunkari berak 1.700 euro ordaindu zizkidan

ari direnen bizitza kontatu gura badut, eurek ulertu

eurentzako erreportaje fotografiko bat egiteagatik Ku-

behar dute zerbaitegatik nagoela hor. Niretzat inpor-

ban. Kanpoan benetako historia ondo kontatzea balo-

tantea delako. Zintzotasunez eta errespetuz jokatuta

ratzen da eta urteetako lana egitea, gizakiak istorioez

egin behar dira gauzak: kolektibo horri argi eta zu-

bizi garelako, ez sentsazionalismoz hemen bezala.

zen esanda zer egin gura duzun eta zertarako. Orain Kaxa Hutsak izeneko euskal iheslarien inguruko lan

Hala ere, historia bat kontatzeko komunikabi-

bat prestatzen ari naiz, zelan uste duzu konbentzitu-

de handiren batek kontratatu izan zaituela dio-

ko dituzula iheslariak euren historia kontatzera, zure

zu… ez duzu inoiz zure burua saldu edo baldin-

konfiantza ez badute?

tzatuta ikusi?

Normalean aurretik inork kontratatu gabe egiten dugu

Gai korapilotsuak hainbesteko sakontasunare-

lan, argazkiak atera eta gero saldu. Eta lan zehatzen

kin lantzea ez da erraza izango…

bat egiteko kontratatu izan naute baina bi aldiz baka-

Eta are zailagoa izango da komunikabideen diskurtso-

rrik. Aipatu dudan Alemaniako egunkariak eta Erresu-

tik irten gura baduzu! Komunikabideek ez dute ezer

ma Batukoak. Azken honek Santiago de Compostelan

sakontasunez lantzen. Gizarteko arazo bat sakontasu-

gertatutako AVE istripuaren ondorengoa kontatzeko

nez lantzeko denbora behar delako. Eta denbora dirua

deitu ninduen. Han ere ohiko argazkilariak morboa-

da. Egungo komunikabideek nahiago dute panfleto

ren bila baino ez zihoazen. Hori bai, lehenengo bi

izan eta ohiko notiziak betiko ikuspegitik ematea, be-

egunak pasata argazkilari eta kazetari guztiak desa-

netako lanketa sakonak egin baino…

gertu egin ziren. Ordutik aurrera inor ez zen oroitzen

Zure argazkiak Euskal Herriko hainbat egunkari eta aldizkarik argitaratu dituzte eta!

Bai, eta Gararen Zazpika aldizkariak dispertsioaren inguruan egin nuen erreportaje oso bat argitaratu zuen.

Horrekin oso pozik nago aldizkari horrek egundo egin duen lanik zabalena izan zelako. Gero Berria eta Argian ere argitaratu izan dituzte nire lan batzuk… bai-

Berri agentziei odola ateratzea baino ez zaie interesatzen

na batek egin zuenez besteak ere egin gura zuelako.

Gaitz erdi! Eta kexatzen zara, hala ere?

han segitzen zuten familiez. Nik aldiz astebete egin

Nik ez dut lekurik Euskal Herriko ohiko komunikabi-

nuen bertan, familien etxeetan, eurek laguntzen eta

deetan. Euskal Herriko egunkari guztiak euren mili-

euren egunerokotasun gordina islatzen. Baina berri

tanteentzako sortutako panfletoak dira! Eta ez dute

agentziei odola ateratzea baino ez zaie interesatzen,

konturatu nahi, kalitatezko erreportajeak ez badituzte

horrek gehiago saltzen duelako! Mafia hutsak dira…

argitaratzen, ez dutela euren publikoa sekula zabalduko betiko leloaren betiko leloaz arituko badira, balio

Tira, zuk agentzia bat sortu zenuen beste baz-

erantsiko edukirik sartu gabe.

kide batzuekin batera…

Alegia berri agentzia handiek eta multinazionalek

Zuen lana baloratzen ez dutenaren sentipena al

kontatzen dutenetik ihes egiteko sortu genuen Bostok

duzu?

taldea, gurea bihotzetik kontatzea delako, lehenengo

Euskal Herrian eta espainiar estatuan behintzat ez.

pertsonan eta normalean ez den ikuspegi bat emanez.

Begira, argi eta garbi hitz egingo dut. Erresuma Batuan

10

Kubaren inguruan egin nuen erreportajea argitaratu

Ondo da, baina ez diguzu erantzun aurreko gal-

zidaten, bertako egunkari ezagunenean. Bi orrialdeko

derari: inoiz ez duzu zure burua saldu kontratu

lanagatik 2.350 libera kobratu nituen. Italiako Interna-

baten truke?

tionalen 2.200 euro. Lan beragatik El Pais-en 700 euro

Egundo ez! Eta egin ahalko nuke. Are gehiago, egingo

eskaintzen zizkidaten. Eta Garan, 400€. Egin kontu!

banu dirutu egingo nintzateke, argazkiak atera ahal

Alemanian Panamako paper ezagunak argitara atera

izateko benetako mundu sekretu eta korapilotsuetan

|

Josu Trueba

sartu izan naizelako‌ baina ezin dut egin, traidore

egin ostean, berrogei minutuko bisita. Dispertsioak

bat izango nintzelako. Edozein komunikabide espai-

askoz sakonago hondatzen du familia baten bizitza,

nol eta ultra eskuindarri euskal iheslarien informazio

egunero. Hori ere kontatu beharra dago, eta horreta-

konfidentziala eman ahal izango nieke, esaterako, edo

rako hamaika familien egunerokotasunean sartu nin-

dispertsioaren eraginez sufritzen duten guztien inti-

tzen nire kameraren bitartez islatu eta gizarte honeta-

mitatea saldu ahalko nuke. Baina ezin da hori egin,

ko gaitz handi bat salatzeko.

lehen esan bezala nire lana herri honi konprometiturik dagoelako, eta historiaren ikuspuntu hori kontatu

Horrelako gaiak lantzeagatik inoiz izan duzu

ahal izateko hainbatek nigan jarritako konfiantza piku-

norbait mintzeko beldurrik?

tara bidaliko nukeelako.

Ez, nire asmo bakarra modu arduratsuan jendeari gizarte honetako arazoak muturren aurrean jartzea

Dispertsioa aipatu duzu hainbatean. Ardura-

delako. Jendea ez badator nigana, ni joango naiz eu-

tzen zaituen gaia da, ezta?

rengana euren herrietan eta beraien auzokideei zer

Mundu mailan egin dudan lan guztia, bizitako espe-

gertatzen zaien kontatzera. Hala ere, gizarteko beste

rientziak eta ateratako argazki guztiak dispertsioa gaia

hainbat arazo lantzen joango naiz denborarekin.

heldutasunez jorratzeko entrenamendua baino ez dira izan, nire helburua beti izan delako euskal gatazkaren

Eta noizbait zure lana egiteagatik mindu duzu?

kontakizuna egitea. Eta alde horrek ukitzen nau gehien.

Honetan ere ezetz esango nuke. Ah! Itxaron! Bai! Gai sozial hauek lantzeagatik minduta sentitu ahal izan

Horren emaitza da kaleratu zenuen Kilometro

dena estatu espainola izan da, behin atxilotu egin nin-

Zero DVDa?

dutelako dispertsioaren inguruko ehunka argazki iza-

Bai. Ikus-entzunezko lan horretan dispertsioak zentzu

teagatik autoan. Terrorismoa gorestea leporatu gura

guztietan eragiten duena kontatu gura nuen. Ehunka

zidaten, errealitate baten kontakizuna egite hutsaga-

eta ehunka dira inongo errurik gabe dispertsioa sufri-

tik. Beste behin, arrazoi beragatik, IruĂąerriko Zizur

tzen dutenak. Baina egunkari abertzaleek ere konta-

herrian nire erakusketa bat zentsuratu zuen UPNko

tzen dutenaz harago, dispertsioa ez da bakarrik aste-

alkateak. Horrelako kasuetan konturatzen naiz nire

buruko joan-etorria kartzelara edo, milaka kilometro

lana ondo egiten ari naizenaz! Beldur dira‌ urria 2016 | 11

APPlika zaitez

YouTube-ko bideo bat Android mugikorrera jaisteko argibideak

Irakurlearen txokoa Eta barriro txakurrak dirala eta ez dirala...

M

ugikortasun urriko persona bat naz eta joan dan irailaren 30ean honako hau gertatu jatan:

Lasai-lasai nengoan denda baten kanpoaldean, jarrita egoazan gauzak begiratzen, gustura eta eskaparate ostekoak adi begituten.

Nire lasaitasuna aldiz, bat-batean lotuta zetorren txakur batek hautsi eban. Txakur inkontrolatu bat zan, haren jabeak be kontrolatzen ez ekiana. Hain zan deskontrolatua Aurreko hilabetean YouTube-ko bideo eta audioak zelan

animalia, nigana etorri eta haginka

deskargatu erakutsi genizuen. Baina zelan deskargatu, or-

egin eustala.

denagailura. Oraingo honetan, berriz, Android mugikor batera zelan deskargatu daitekeen erakutsiko dizuegu.

Baina txarrena ez da hori...

Zenbatean gertatu zaizue lagunen bati oso gogoko duzuen YouTube-ko bideo bat erakustera joan baina, kasuali-

Ni praka altxetan nengoan bitar-

tatea, hilabete amaieran zaude eta datuak moteltxu doaz...

tean txakurraren jabea nire ondo-

Pazientziaz hartzen duzu edo zureak egin du!

ra heldu zan eta niri kasurik egin

Bada, bideo bat askotan erakutsiko duzuna aurreikusten baduzu, onena zure mugikorrera jaistea izango da.

Google Play Store antzeko zerbaiterako balio duten aplikazioz josita badago, gehienei ezin zaie kasurik egin, behin gailuan instalatuta bideoak jaisteko ordainpeko baimen bereziak eskatuko dizkizutelako. Horregatik, onena UC Browser doako aplikazioak erakutsi du orain arteko onena izatea.

Aldiz, instalatzeak badu bere konplexutasuna.

barik txakurrari esan eutsan ÂŤperro malo, eso

no se haceÂť

eta nire

egoeragatik galdetu barik alde egin eban azkar.

Ni bere atzetik korrika joango ez nintzala soberan baekien hark.

Ez zan gai izan gelditzeko eta galdetzeko zeozer egin baeustan

Ezer baino lehen gure mugikorreko menu nagusitik Play

bere txakurrak. Txakurrari ume bat

Store-era jo beharko dugu, programa deskargatu eta behin

balitike moduan gedar egin eta alde

honen barruan, bilatzailean YouTube video downloader for

egin eban. Txakurrak eta pertsonak.

UC browser bilatu. Emaitzen artean, Mobango webguneko

Pertsonak eta txakurrak.

esteka aukeratu eta Free download botoian klik egin. Orain bueltatu zaitez UC Browser aplikaziora eta beheko barran, erdiko hiru marratxoak aukeratu eta Erremintak botoia sa-

Gure gizartea balore guztiak galtzen dabil.

katu (ezkerrera eginez, bigarren pantaila). Luzapen batzuen zerrenda agertuko zaizu jarraian, eta aurreko deskarga

Itziar Zabala

ondo burututa badago behintzat, zerrenda honen amaierako luzapenak Video Downloader izan beharko luke. Horrela, berez, programa instalatuta dago. Orain bakarrik duzu YouTube-ra instalatu berri duzun aplikaziotik sartzea, gura duzun bideoa aukeratzea eta hemendik aurrera bideoaren azpialdean agertuko zaizun gezitxoan klik egitea.

12

|

Zeure iritzia hemen argitaratzeko, bidali gehienez 100 berbako testua helbide honetara: infobinke@gmail.com Binkek gutunak laburtzeko eskubidea du.

Hilabeteko argazkia

Merkadillo zubia, Bengoetxen, 1942an

Sormenetik

Karkarramarro urria 2016 | 13

Publierreportajea

CoCa-CoLak 60 urte HerriaN

«Bizitzaren txinparta» lematik, herriaren pizgarri izatera Industrializazioa aipatzeak aldeko eta kontrako iritziak batzen ditu. Tira, edozein gairekin gertatu ohi den bezala. Aldiz, hazkunde ekonomikoan izan zuen eragin handiagatik, inork ez du zalantzan jarriko Industrializazio Garaia Euskal Herrian oso garrantzitsua izan zenik. Baita Galdakaon ere.

H 14

arrobi eta burdinolen ustiakuntza

konpainiak, hiriaren itsasadarretik zetorren produktu

aintzinako industri jarduera izan du

guztia biltegiratzeko helburuarekin. Baina biltegira-

Galdakaok eta XIX. mendean, Indus-

tze eta banaketarekin konformatu ez eta enpresak

trializazioa heltzeaz batera, industria

Bizkaian bertan ekoiztea erabaki zuen. Horretarako

gune garrantzitsu bihurtu zen herria.

Galdakao aukeratu zuten jabeek, euren apustuaren le-

Zalantza

udalerria

kuko izan zedin. Eta apustua esatea ez da edozelakoa,

zeharkatuko zuen Donostia-Bilbo trenbidearen inau-

barik,

1882an,

lantegiko zuzendariek onartzen dutelako «ur eta lur

gurazioa izan zen abiapuntu. Horren ostetik etorri zi-

eremu berrietan dagoen botilaratzaile bat ezartzea ez

ren Dinamitaren Lantegia 1872an eta Usansoloko fun-

delako erraza». Azken finean, hauen esperientziatik,

dizio lantegia edo Guturribai ongarri mineraletakoa

«ez genekielako zaporea jendeari gustatuko zitzaion

bezalako enpresa garrantzitsuak, esaterako.

ezta kolore ilun hori herritarrek onartuko zuten ere».

Prozesu honek XX. mendean zehar jarraitu zuen

Ordura arte, gehien kontsumitzen zen gasdun freska-

eta hamaika izan ziren euren jarduera ekonomikoa

garria kolore argi eta laranja zaporekoa zen, umeek

gure lurretan haztea erabaki zuten fabrikak. Horieta-

«jariguay» izenez ezagutzen zutena.

ko bat Norbega izenez hasi zen freskagarrien instala-

Erabakia hartuta, dagoeneko urte batzuk pasa dira

zio ezaguna izan zen. Egun, nazioartean izen bateratu

1956 urte hartan lehenengo Coca-Cola Galdakaon bo-

bat izan dezan, Coca-Cola European Partners izenez

tilaratu zenetik. Lehenengo urteetan lantegi berean

bataiatu zuten enpresak 60 urte bete ditu Galdakaoko

zeuden biltegia, ekoizpen solairua eta gune komertzial

Ibaizabal kalearen erdialdean.

eta administratiboa; 6.000 metro koadroko oinpla-

Urte beretsuan eta Galdakaora etorri aurretik, Bil-

noan zegoen eraikita, egungoa dagoen leku berean, 57

boko Barroeta Aldamar kalean -gaur guardiako epaite-

pertsona ari ziren guztira lanean eta urtean 300.000

gia dagoen inguru berean- biltegi handi batzuk zituen

Coca-Cola kutxa kaleratzen zituzten merkatura. Gaur

|

Coca-Colaren lehenengo urteetako lantegiko langileak Galdakaon, botilaratu ostean, botilak kutxetan sartzen.

urria 2016 | 15

Publierreportajea

60. hamarkadan Bilboko udaletxe albotik doako autobus zerbitzua izan zuten Galdakaora

freskagarrien kutxa guztiak arinago eta eraginkorrago garraiatzeaz aparte, bertako langileen segurtasuna ere hobetu da narbarmen. Kateko aparatu guztiek sentsoreak dituzte, pertsonak antzeman eta hortaz, istripuak saihestuz.

Teknologia berrien aldeko apustua egiteaz gain, herriko lantegia aitzindari izan zen saltzeko metodo berrien sorkuntzan, produktuak saltzen zituzten ko-

egun aldiz, 100.000 metro koadroko espazioa hartzen

mertzialei Coca-Cola bat dastatzera gonbidatzeko as-

du lantegi osoak, 1.000 langile ari dira lanean eta 484

katasuna emanez. Horrela, euren bezeroek lehenengo

milioi ontzi ekoizten dituzte urtero. Herrian ekoiztu-

eskutik ezagutuko zuten produktua, eta errazago har-

tako guztiarekin iberiar penintsularen iparralde osoa

tuko Coca-Cola erosteko erabakia.

hornitzen du lehengo Norbegak eta ehunka dira bertan lanean ari diren galdakoztar eta usansolotarrak.

Baina horretan bakarrik ez zen Coca-Cola European Partners enpresa berritzaile izan. Komertzialez ari garela, hauek gorbata janzten lehenengoak ere izan

16

Puntako teknologia

zirelako, industria munduan horrek suposatzen zuen

Galdakaoren enpresa motorretariko bat den honek,

kontraste itxurosoarekin.

urtean 302 milioi litro edari ekoiztu ahal izateko pun-

Hala ere, lantegiko zuzendariek bazekiten ez zuela

ta-puntako teknologiadun makinak egunero ditu mar-

askorako balioko dotore jantzitako komertzialak be-

txan, segundoko 32 botila eta 25 lata fabrikatuz. Gai-

zeroz bezero aritzea euren marka ondo ezagutzen ez

nera, herriko lantegia aitzindari da teknologia berriak

bazuten edota salmentarako teknika onak erabiltzen

ezartzen. Horren adibide da orain gutxi produkzio sis-

ez bazituzten. Horregatik, Galdakaon langileen for-

teman egin duten eraldaketa nabarmena, logistika eta

makuntza saioak egiten hasi ziren, gaur egun lider-

biltegiratze lanak goitik behera aldatu dituen eskorgen

gotzan eta lan-taldeen kudeaketan prestakuntza saio

sistema berria ezarriz. ÂŤEskorga adimenduÂť honekin,

propioak sortu dituztelarik.

|

Coca-Colak 60 urte herrian Konpromisoa Konpainiak beti izan du hainbat balio bermatzearen konpromisoa, besteak beste, transparentzian eta inguruko ekitaldi kultural, kirol eta sozialak babestearen

Aurreko orrialdean, Coca-Cola banatzailea udaltzain bati freskagarria eskaintzen Bilboko udaletxeko zubian.

Azpian, lehenengo komertzialen ibilgailuak Galdakaon, lehenengo bisita gidatuak solairura eta gaur egungo lantegia, eraikitako puntako azken biltegiaren ikuspegitik.

konpromisoan.

60. hamarkadan Ibaizabal kaleko lantegiak Open House (etxe irekia) kanpaina abian jarri zuen. Kanpaina honek freskagarrien lantokia herritarrei erakustea zuen helburu. Horretarako, Bilboko udaletxe paretik Galdakaoko solairura zihoan doako autobus zerbitzu bat jarri zuten martxan, herritarrek instalazioak ikusi eta produktua gertutik ezagutu zezaten.

Egun ere, beste modu batera baina, praktika horretan dihardu Coca-Cola European Partners enpresa ikastetxe eta taldekako bisitak antolatuz. Urtean 4.000 pertsona inguru dira herriko lantegira bisita egiten dutenak. Dagoeneko, beraz, 240.000 bisitari inguru izan dira freskagarrien etxe ezaguna ezagutu dutenak.

Baina enpresa eta edarietatik harago, Coca-Cola markak beti gura izan du kultur eta kirol ekimenetan presente egon. Hori ere badelako, azken finean, kultura bera sustatzea. Hargatik, Coca-Colak 1.000 ekitaldi

Segundoko 32 botila eta 25 lata freskagarri ekoizten dituzte Galdakaoko lantegian sozial baino gehiago babesten ditu urtero Bizkaian.

Tartean da, esaterako, euskararen eta ikastolen aldeko Ibilaldia jaia. Eta kirolean ere, esparru profesionalaz gain, eskolarteko eta maila afizionatuetan ere babesa eskaini gura izaten du edari ezagunak.

Galdakaoko lantegi inportanteari ingurumenaren babesak asko arduratzen dio. Horrela, produkzioak sortzen duen ingurune-arrastoa txikitzearen alde ari da lanean. Eta, horrez gain, ÂŤenergia berdeaÂť erabiltzen dute Coca-Colaren lantegi guztiek, karbono isurtzeak %65ean murriztea lortu dutelarik. Gainera, botilen pisua murrizten eta material birziklatua erabiltzen ari dira. Konpainiak badakielako, gutxienez beste 60 urte lanean egin gura baditu, herritarrei lana eskaini eta kontsumitzaileak freskatuz bai, baina ingurumena zaintzen jarraitu beharko duela Galdakaon. urria 2016 | 17

Albisteak Zuzenbidea

Azkenik Usansoloren segregazio prozesurako batzordea osatuko da Bidea desadostasunekin ekin zuen Usansoloren segregazio prozesua landu behar duen Batzorde Paritarioak. Oposizioak txosten juridikoa eskatu eta emaitzak kalean, batzordea osatu egingo da azkenik. Bi urteko epean ibilbidea amaitzea espero du Ibon Uribe alkateak.

Usansoloren ikuspegia, Arteta bidea aurrean duela.

Galdakaoko Udaleko oposizioaren

ez besterik». Horregatik, «esaten

gazioaren gaia. Hortik, udalaren

gehiengoak txosten juridikoa eska-

genduan ez genduala ulertzen zer-

informazio batzordeetan ordura

tu zuen (EH Bildu, Galdakao Orain,

gaitik jartzen zan osaera zalantzan,

artekoaren berri emango zaie al-

UH eta Irabazik), Usansoloko se-

Bozeramaleen Batzordean onartu-

derdi guztiei, Udalbatzako Osoko

gregazio-prozesuko lanetan hasi

tako testuan jasota dagoanean».

Bilkurara eramango da prozesua

behar den Batzorde Paritarioaren

Egindako txosten juridikoaren

eta behin honek onartuta, Batzar

osaerari buruzko zalantzak, «kons-

arabera beraz, Usansoloren segre-

Nagusietara. Bizkaiko Batzar Nagu-

tituzionala eta legezkoa» den ala

gazio prozesua Zuzenbidearekin

siek onartu edo ukatu egingo dute

ez, argitze aldera. Eskaera horri

bat dator, «batzordearen eraketa

bidea, «eta azkenean, horretarako

erantzunez, txostena eskatu eta

horretan udal-gobernuak ez daua-

gabilz lanean, Usansoloko herrita-

Ibon Uribe Galdakaoko alkateak

lako alderdiaren alde egin bere

rrak izango dira euren etorkizuna

urriaren 4an komunikabideen au-

ordezkaritza handiagoa bilatuz».

erabagiko dabenak», azaldu du

rrean txosten juridiko honen emai-

Hemendik aurrerakoak

bere eginkizuna dela «sentimen-

netan, «prozesua ez luzatzeko ahal

Ebazpen honen ondorioz, Galda-

tuetan ez ezik, euren bizi-kalida-

dan arinen egitea eskatu ondoren».

kaoko alkateak Batzorde Paritario

dean zelako eragina izango dauan

Udalaren bozeramaile nagusiak

honen osaerako izendapen-dekre-

be jakitun izatea Usansoloko he-

zuenaren

tua sinatu du. Batzordea hil hone-

rritarrak». Azken fase horretara bi

arabera, «ondorioak ez dauka inon-

tan bertan eratuko da segregazio

urteko epean iristea nahi dela az-

go zalantzarik eta esaten gabilzana

prozesu honen hasierako lanei

pimarratu zuen Ibon Uribek. Edizio

azpimarratzen dau: talde politiko

ekiteko. Horrela, batzorde honen

honen itxiera egunera arte (urriak

guztiek, PPk izan ezik, onartutako

ostean Batzorde Mistoak landu

19), Usansolo Herriak ez du adie-

bide-orria jasotakoa egiten gabilz,

beharko du Usansoloren segre-

razpen publikorik egin.

prentsaurrekoan

18

Uribek, baina alkate den aldetik dio

tzaren berri eman zuen, bere esa-

|

esan

Dokumentala Usansolo Denboran Zehar

«Usansolo ere herria izan dela, badela eta izango dela kontatu gura izan dugu dokumentalean»

Usansolo Denboran Zehar dokumentalaren egileetako batzuk, Binkerentzat ateratako argazkian.

Binkeren uztaileko zenbakian aurreratu genuen be-

Esan dugunez, gure helburua Usansoloren historia,

zala, Usansoloren inguruko dokumentala estreinatu

kultura eta garapena ezagutzera ematea izan da. Gai-

zuten hilabete bereko 15ean Usansolo Herria platafor-

nera, azken urteotan Usansolo asko hazi da, eta, ho-

mako kideek. Euren esanetan, «Usansolo herria dela

nen bidez, usansolotar berri horiei dokumentua era-

ulertarazteko helburuarekin» egin dutela aipatu zu-

kutsita aukera ematen diegu Usansoloren bilakaera

ten. Oraingoan, aldiz, xehetasun gehiago eman gura

ezagutzeko.

izan ditugu dokumentalaren egileen ahotik.

Zelan grabatu duzue eta nortzuk dira dokumenZelan sortu zen Usansoloren inguruko doku-

talaren protagonistak?

mentala egiteko ideia?

Dokumentala oso-osorik sortu dugu taldean: gidoia,

Dokumentala egiteko ideia, duela urte bi sortu zen

grabazioa, errealizazioa eta muntaia. Den-dena adostu

Usansolo Herriako taldekideen artean. Usansolo Den-

dugu. Atal historikoa Eusko Ikaskuntzatik eta EHUtik

boran Zehar film dokumentala 2014. urte amaieran

lortutako dokumentazioaz osatu da, artxiboren batzuk

plazaratu zen gaztelaniaz. Hala ere, YouTuben ez da

ere kontsultatu arren. Emaitzak, duda barik, «Usanso-

argitaratu 2016ko uztailera arte, euskarazko bertsioa

loren marka» dauka. Bertan, usansolotar asko agertzen

osatu ahal izan arte.

dira: Josefinan lanean ibilitako emakume bat, Cantabriatik,

Extremaduratik eta Rio Tintotik etorrikota-

Zer kontatzen duzue dokumentalean?

ko bizilagunak, Iñaki Jauregi «Abade», hainbat urtean

Dokumentalean Usansolok Erdi Arotik hona izan di-

Usansoloko abade izandakoa…

tuen aldaketa historikoak, demografikoak eta kulturalak kontatzen ditugu. Alegia, Usansolo ere herria izan

Argitaratutako

dela, badela eta izango dela kontatzen dugu.

fruitua ematea espero duzue?

ikus-entzunezko

lan

honek

Guretzat dokumental hau Usansolo ezagutzeko abiaZeintzuk dira lan honen helburuak? Zertarako

puntu bat da. Horrexegatik espero dugu Euskal Herri-

grabatu duzue?

ko ahalik eta lagun gehienek ikustea. urria 2016 | 19

Basque Beer Fest

Euskal garagardo ekoizleen azoka bigarrenez antolatuko da Galdakaon Iaz Basque Beer Fest Bizkaian lehenengoz antolatzeko Galdakao aukeratu zuten.

Aurten berriz errepikatuko da Iturrondon.

Euskal Garagardo Elkarteak (EGE) lehenengo aldiz antolatu zuen Bizkaian Basque Beer Fest azoka iaz, eta estreinaldirako Galdakao aukeratu zuen. Iazko arrakasta ikusita, aurten ere errepikatzea pentsatu zuten Euskal Herriko garagardo ekoizleek eta horretarako Iturrondo

Garagardoen dastaketaz gain, musikaz ere gozatuko dute bertaratutakoek.

karpan hainbat asteko ekitaldietarako jarriko den karpa handia inaugu-

buru nagusiak, EGEren webgunean

zioa, zuzeneko musika eta garagar-

ratuko dute gaur, urriak 21, ostirala.

irakurri daitekeen bezala. Horreta-

do dastaketa tailerrak antolatu ditu

ÂŤEuskal garagardoen zaporea das-

rako, Euskal Herriko zortzi garagar-

hilaren 21 eta 22ko Basque Beer

tatu, ekoizleak gertutik ezagutu eta

do egile etorriko dira Galdakaora.

Fest arrakastatsurako. Azokak Gal-

gure gastronomiarekin garagardoak

Gure garagardoez gozatzeko alema-

dakaoko Udalaren laguntza du eta

eskaini ditzakeen aukera desberdi-

niar estiloko ohiko mahai eta aulki

gaur, barikua, 18:00etan zabalduko

nen berri izateaÂť dira azokaren hel-

luzeez gain, elkarteak kale anima-

ditu bere ateak.

Izendegia

Behargintza

Itxi dute emakumeen izenak aukeratzeko sareko inkesta

Merkatari eta ekintzaileentzako ikastaroak martxan

Herriko

Kontxi Belandia Lekue euskaltzalea.

20

|

emakumeek

egindako

Behargintzak hil honetarako irau-

ekarpenak aitortu eta ikusarazteko

pen laburreko prestakuntza-tailer

modua eskaini gura da Galdakaoko

batzuk antolatu ditu, ezarrita dau-

kale-izendegian presentzia izanez.

den negozioei laguntzeko, heldu

Romualda Zuloaga, Kontxi Belan-

gura den publikoa zabalagoa iza-

dia edo Mari Sagarminaga izan

teko eta negozio berria zabaltzeko

dira aurkeztu diren bederatzi pro-

aukerak aztertzen egon daitezkeen

posamenetariko batzuk. Inkestak

ekintzaileei prestakuntza eskain-

itxita, datozen egunotan adierazi-

tzeko. Negozio eredu berriez, sa-

ko du Udalak zein izan den emaku-

reaz, on-line dendez eta aholkula-

mearen izenik bozkatuena eta zein

ritza zalantzei buruzko ikastaroak

izango den kale izendapen berria.

izango dira, besteak beste.

Albisteak Musika Bizian

Korsika, Flandes eta Sahara, aurtengo herrialde gonbidatuak Anje Duhalde eta Ze esatek! taldeek egingo dituzte anfitrioi lanak aurtengo Musika Bizian estaturik gabeko herrialdeen arteko jaialdiaren hirugarren edizioan, urriaren 28 eta 29an, Galdakaoko Iturrondo plazan.

Aziza Brahim sahararra, Anje Duhalde lapurtarra eta Zamballarana korsikarrak.

Orain dela 61 urte sortu zen Andra

hirugarren edizioa, urriaren 28 eta

jaialdiaren arduradunek eta plaza

Mari Dantza Taldeak bere kultur es-

29an antolatuko da, Galdakaoko

kontzertu guztietan beteko danaren

kaintzetara ekimen berri bat gehitu

Iturrondo plazan jarriko den karpa

esperantza agertu.

zuen 2014an, Galdakaoko Udalaren

handian. Kontzertu guztiak doa-

eta Bizkaiko Foru Aldundiaren la-

koak izango dira eta hauek dira, hu-

Agertokitik harago

guntzaz, «Euskal Herriaren egoera

rrenez hurren, taula gainera igoko

Kontzertuak dira Musika Bizianen

paretsuan dagozan munduko he-

diren taldeak: barikuan, Korsikako

plater nagusi, baina eskaintza herri-

rrialdeen musika eta izaera gure

Zamballarana taldea eta Lapurdiko

ko bazter gehiagotara hedatzea ere

artean ezagutarazteko asmoz». An-

Anje Duhalde kantaria izango dira

badenez xedea, Iturrondoko karpan

tolatzaileek Binkeri egindako adie-

protagonista. Zapatuan berriz, Flan-

egongo diren txosna, mahai eta

razpenen arabera, «estatu propioa

deseko Elanor taldea eta Saharako

talo postutxoaz aparte, bi egune-

ez dekien herrialde askoren kultu-

Aziza Brahim kantari ezaguna izan-

tan kale animazioko taldeak izango

rak ez dira nazioartean hedatzen».

go dira gonbidatuak. Hauen ostean,

dira inguruko kaleetatik. Burrunba

Horregatik, Musika Bizian jaial-

euskaldunon ordezkari, Ze esatek!

elektrotxaranga, Eingo eta Taberna

diaren helburua «munduko bes-

talde gipuzkoarrak izango du plaza

Ibiltaria taldeak arituko dira kalez

te kultura txiki baina aberatsekaz

dantzan jartzeko ardura. Jardunaldi

kale. Gainera, zapatu eguerdian

harremanetan jarri eta musikaren

bietan, kontzertuak 21:30ean hasi-

instrumentu desberdinen luthier

bidezko transmisioan eragitea da»,

ko dira eta «ikuskizuna bermatu-

erakusketa eta tailerrak izango dira

diote Andra Mariko kideek. Aurten,

ta egongo dala» azpimarratu dute

karparen bueltan, Iturrondon. urria 2016 | 21

Industrializazioa

Jaiak

Josefina eta Dinamitaren inguruko erakusketa hilaren amaiera arte

Usansolotarren Eguna ospatu zuten urriaren 8an

«Migrazioak eta kultur-ondarea» gaiari buruzko erakusketa urriaren 8an zabaldu zen Urreta kiroldegian,

Ondarearen

Europar

Jardunaldien markoan. Erakusketa jendearentzako zabalik egongo da, instalazioko harreran, hilaren amaiera arte. Erakusketa hau Galdakaoko Udalak antolatu du, Jesús

Unkina plazan egin zuten herri bazkariaren une bat.

Muñizen koordinaziopean, Maxam (argazki-taldea) eta Bridgestone Hispaniaren laguntzaz. Bertan Galdakaorentzat XIX. mendeko azken hamarkadetan izandako industrializazioa ikusi daiteke, nagusiki mi-

Usansoloko Jai Batzordeak urtero Usansolotarren Eguna antolatzen du jaiei bultzada emateko asmoz.

buru duen Usansolotarren Eguna antolatzen du UJABAk urtero. Aurten urriaren 8an, zapatuz, ospatu zuten jaia. Eguerdian ekin zioten txikienek

grazio-mugimendua erakarri zuten urteko

jaiak

puzgarrietan

jolasteari,

industria biren eskutik: Dinamita

Azken

antolatzeko

gainontzekoak tabernetatik trikipo-

eta Josefina. Enpresa hauek bertan

Usansolon bizi izan diren tira birak

teoan aritzen ziren bitartean. Eguer-

finkatu izanak euren jardun indus-

behin atzean utzita, Usansoloko Jai

dian herri bazkaria egin zuten eta

trialak eraldaketa handiak ekarri

Batzordeak (UJABA) jarraitzen du

bazkalostean euskal bingoa eta Kiki

zituen paisaian eta herritarren

herriko jaiak antolatzen. Hala ere,

pailazoaren ekitaldia izan zuten.

populazioan. Aldaketa hauei eta

maiatza inguruan eta azaroan egi-

Usansolotarrek Binkeri adierazitako

aurretik izandakoei buruz, enpre-

ten dituzten jaiei «bultzada emate-

sentipenen arabera, «politena aspal-

sa bien jatorriaz eta eboluzioaz,

ko» usansolotarrak elkartzea hel-

di ikusi bako lagunak elkartzea da!».

eta hainbat eta hainbat lekutatik etorritako langileei buruz dihardu erakusketa honek. Gainera, bisita gidatuak ere antolatu dituzte urriaren 21 eta 22rako (ikus Agenda).

Josefinaren antzinako ikuspegia.

22

|

Aurkezpena

Manu Etxebarriak hitzaldia eskaini zuen eta liburu berria aurkeztuko du laster Binkeren ohiko kolaboratzaile den

hitzaldian. Etxebarriak eskainitako

Manu

etnolinguistak

saiotxoa ez zen edozelakoa izan,

urriaren 5ean «Gorbeia, mitoak eta

hain zuzen ere, etnolinguista es-

euskara» gaiari buruzko berbal-

karmentudunak lotura estua baitu

dia eskaini zuen Torrezabal Kultur

Gorbeia

Etxean. Berbaldi hau, hilaren hasie-

zehar, inguru honetan urteetan

ran Gorbeiari buruz inauguratu zen

ikerketa lan etnografiko handia

erakusketaren barruan egon zen,

egin du Manu Etxebarriak eta ho-

udalerri honek mendigune horrekin

rren emaitza izango da azaroaren

daukan lotura handia azpimarra-

erdialdean kaleratuko duen liburu

tuz. Erakusketa Iñaki Garcia Uribek

berria. Ia 800 orrialdeko liburu hau

egindako lanaren emaitza izan zen

Euskaltzaindiak eta Deustuko Uni-

eta dozenaka pertsona bildu ziren

bertsitateak argitaratuko dute.

Etxebarria

inguruarekin.

Urteetan

Albisteak Haurrak

Eraberritzea

Haurreskola berriko obra adjudikatu da dagoeneko

Udaletxea berrizteko obrak hasi dira, 158.000 euroko inbertsioarekin Udaletxea berrizteko obrak urriaren 9ko astean hasi dira. Guztira 158.000 euroko inbertsioa egingo da erabilera publikorako leku berriak eta beste prestazio batzuk eskaintzeko asmoz (udalbatzaren osoko bilkuren grabazioa, esaterako). Galdakaoko Udalak azken

Agirre Lehendakariaren plazan eraikiko duten haurtzaindegiaren berregitea.

Hainbat guraso eta langileren kexak batu ostean, haurreskola berria eraikitzeko aldaketak egin ziren eta, arazoak gainditu direla iritzita, zortzi hilabeteko epean obrak hastea aurreikusten du Galdakaoko Udalak.

hogeita hamar urteotan egindako berrikuntza handiena izango da.

Obra adjudikatu eta erredaktatutako proiektuaren arabera, lau hileko epean exekutatuko da.

Galdakaoko udaletxeko gune desberdinak berriztu eta aldatuko dira. Interbentzioa udaletxeko lau

Agirre

Lehendakariaren

plazan

teatzen dan kezkaren aurrean ja-

eremutan zentratuko da: behe-so-

be-

kinarazoten jatzue Haurreskolak

lairuko sarrerako eremuan edo ha-

rriaren obren adjudikazioa lizitatu

Partzuergoaren aldetik ez dauala

llean (110m2); eta osoko bilkuren

du Galdakaoko Udalak, gehienez

ezelango arazorik ikusten hau-

aretoko eremuan (105m2). Sotoko

620.000 euroko prezioan. Zentro

rreskola

kokapenaren

solairuko talde politikoen bulegoak

honek Bizkai kaleko oraingo hau-

aldetik. Gainera, Haur Hezkuntza-

(90m2) eta lehen solairuan idazka-

rreskola

riaren bulegoa (25m2).

proiektatutako

haurreskola

ordezkatuko

du.

barriaren

Obra

ko curriculuma zehazten dauen

adjudikatu ostean, exekutatzeko

abenduaren 22ko 237/2015 De-

Fatxadak karga-harrizko hor-

epea zortzi hilekoa izango dela

kretuan, besteak beste, haurraren

mak dira, eta barruko egitura zu-

jotzen da. Obrak egiteko onartu

eskolak ingurunera zabaldu behar

rezkoa da. Beraz, adierazitako ere-

den behin betiko proiektuan, Hau-

dirala eta adin horretan familiako,

muen birbanaketa txiki bat izango

rreskolen Partzuergoak egindako

eskolako eta komunidadeko par-

da, eremu zabalagoak lortzeko eta

ekarpen batzuk sartu dira. Talde

taide dirala ikasten dabela zehaz-

energiaren efizientzia eta irisga-

politikoei urratsen berri eman zi-

ten da, horretarako egokia izanik

rritasuna hobetzeko, baita dauden

tzaien eta beranduago aipatutako

haurreskola inguru honeetatik hur

umeltasunak kentzeko ere.

haurreskolako langileei ere infor-

kokatuta egotea». Egungo Bizkai

Horretarako, banaketaren alda-

mazioa helduarazi zitzaien. Ardura

haurreskola ordezkatuko du berri

keta txiki batzuk proposatu dira;

nagusia kokapenak hartzen zuen,

honek eta bertako langileekin hitz

argiztapen brria; eremu hauetako

«plaza jendez beteta egoten delako

egin du Binkek proiektuaren iritzia

fatxaden barruko garbiketa, isola-

eta batetik bestera herritar asko

jasotzeko. Euren esanetan, «hau-

mentu termiko handiagoa izateko

dabilelako», haurreskolako langi-

rreskolak erdi lurperatuta egoten

emokadura berria aplikatuz eta

leen arabera. Horregatik, guraso

jarraitzen du eta balio anitzeko

umeltasun arazoak kenduz. Behe-

eta langileen kexak aintzat hartuta,

gela kendu dute». Haurtzaindegiko

solairuko

Galdakaoko Udalak Partzuergoa-

langileek ez dute uste haurreskola-

puntuala egingo da oraingo har-

ri galdetu zion. Eta Haurreskolen

ren egoerak hobera egingo duenik,

langaitzezko hormetan zulo batzuk

Partzuergoak, bere aldetik, hauxe

euren ustez «berdin edo txarrago»

irekitzeko, eta ez da interbentzio-

erantzun zuen, hitzez hitz: «Plan-

egongo direlako eraikin berrian.

rik izango eraikinaren fatxadan.

egituran

interbentzio

urria 2016 | 23

Ikuskizuna

Uholdeak

Mendibil eta García Uribe Gorbeiko kontu eta kantuez

Azaroan amaituko dute Ibaizabal ibaiaren bideratzea Ibaizabal-Nerbioi ibaiaren edukiera bikoiztu eta 36 hilabeteko obren ostean, azaroarekin amaituko ditu URA Agentziak ibai honi Galdakaotik egin behar izan dioten bideratzea. Horrela, 600 metro kubikoko gaitasun hidraulikoa izatetik, 1.200 metrokoa izatera pasa da. Modu honetan, uholdeak saihestuko dira.

Berbalagun Gontzal Mendibil kantaria eta Iñaki García Uribe ikerlaria, Torrezabalen.

Gorbeiaren inguruko erakusketa

tuak eta kontakizunak nahastu zi-

irailaren 27tik urriaren 14ra izan

ren, Gorbeian gorde izan direnak.

da Torrezabalen ikusgai eta iraila-

Magia eta misterioa transmitituz

ren 30ean inauguratu zen ofizialki

aritu ziren. Bertan, antzinako kan-

Gontzal Mendibil eta Iñaki García

taldi bat eta Gorbeiako herri-kon-

Uribek eskainitako Kontuak eta

takizunak irakurri eta interpretatu

Kantuak izeneko ikuskizunarekin.

ziren, euretako batzuk orain dela 6

Ikuskizun horretan antzinako kan-

mendetik hona heldu zaizkigunak.

Gure hizkuntza praktikatzeko doako aukera zabalik dago

Iritzia

Omenaldi bat eta hitzaldi bi antolatu ditu Orreaga taldeak

Egitasmoaren kartela.

Hil honetan zabaldu da Berbalagun proiektuan parte hartzeko inskrip-

Urte amaieretan egiten duen legez,

nez eta gerora Galdakano fundatu

zio-epea. Berbalagun egitasmoa-

Orreaga Iritzi Taldea bere ekitaldi

ebenen omenez» plaka oroigarriak

ren bitartez, euskaldun zahar eta

zikloa antolatzen ari da. Lehenengo

jarriko dituzte, Usansolon 10:30ean

berriak elkarrekin erlazionatzen

hitzaldia Koldo Zuazo Zelaieta hiz-

hasi eta Elexalden 13:00 aldera

dira: batzuek zein besteek euska-

kuntzalari eibartarrak eskainiko du

amaituko den ibilaldiaren baitan.

raz mintzatzeko eta praktikatzeko

azaroaren 21ean Gandasegin «Eus-

aukera izan dezaten, kideen arteko

kalkien jatorria, gaurko hedape-

harreman sarea sendotuz. Azken

na eta etorkizuna» izenburupean,

batean, helburua herritar orori

19:00etan. Bigarrena abenduaren

euskaraz bizitzeko aukera eskain-

1ean izango da leku eta ordu be-

tzea eta euskararen presentzia

rean: «El sistema defensivo nabarro

gure kaleetan eta gizartean area-

en Bizkaia, tipología de castillos»,

gotzea da. Egitasmoan parte hartu

Iñaki Sagredoren eskutik. Aben-

nahi duten herritarrek doan egin

duaren 3an berriz, Puentelatorre

dezakete AEKn, Udal Euskaltegian

eta Elexalden «Gaztelari aurre egi24

|

Koldo Zuazo Zelaieta hizkuntzalaria.

edo Torrezabal Kultur Etxean.

Albisteak Manifestazioa

Herritarrek Guardia Zibilak Galdakaotik eta Euskal Herritik alde egitea eskatu zuten Hispanitatearen Egunean Ernai gazte antolakundeak manifestaziora deitu zuen Galdakaon, Guardia Zibilak herritik alde egin dezan.

Ofizialki 1987. urtera arte Hispanitatearen Eguna izenez ere deitu izan bazaio, espainiar estatuko 18/1987 legeak urriaren 12a izendaUrriaren 12an egindako manifestazioaren burua, Muguru kaletik.

tu zuen Espainiaren Jai Nazionala izateko. Horrela, urtero eta «ospatzeko ezer ez dugula» arrazoitu-

rritar, alderdi, antolakunde edota

rrak, eta taldeen artean, Ernai gaz-

ta, amaigabeak dira Euskal Herri

erakundeak. Horregatik, «jai egun

te antolakundeak Guardia Zibilak

osoan Hispanitatearen Eguna edo

inposatuei aurre egiteko», hamai-

Galdakaotik eta Euskal Herritik

Espainiaren Jai Nazionala aldarri-

ka izan ziren lanegun normaletan

alde egitea exijitzeko manifesta-

kapen egun bilakatzen duten he-

bezala lanera joan ziren herrita-

zioa deitu zuen egun berean.

Kantua

Gazteria

Erakusketa

Urriaren 21ean Galdakao Kantari itzuliko da kalez kale

Lehenengo Txamilari Eguna antolatu dute azaroaren 5erako

Bizkaiko Perretxiko Erakusketa zaharrena azaroaren 6an

Hilabete bakoitzeko hirugarren ba-

Lokaletatik gazteak «atera» eta el-

Mikologia

rikuak herria kantuz ibiltzeko as-

kar ezagutzeko aukera ematea du

klasikoena da Peña Santa Cruz

moa agertu zuen hainbat herritar

helburu azaroaren 5ean ospatuko

elkarteak urtero antolatzen duen

kantuzalek, eta halaxe mantenduko

den Txamilari Egunak. Txamiak

Perretxiko erakusketa eta lehiake-

dute hilabete honetan ere. Horrela,

apaintzeko lehiaketaz gain, elektro-

ta eguna. Aurten azaroaren 5ean

triki, gitarra eta txistuz lagundurik

txaranga, umore saioa eta kontzer-

batuko dituzte eskoletako ikasleek

ostiralean, urriak 21, Urki, Somera,

tuak antolatu dituzte Iturrondon,

perretxikoak eta azaroaren 6an

Zamakoa eta Muguru inguruetatik

17:00etatik

Galdakaoko

erakutsiko dituzte 10:00etatik au-

arituko dira iluntzeko 20:00etatik

txamiek, Susterrarekin eta Uda-

rrera Kurtzea plazan. Sari banake-

aurrera tabernaz taberna.

laren laguntzarekin antolatu dute.

ta berriz, 13:00 aldera izango da.

aurrera.

munduan

klasikoetan

urria 2016 | 25

Kirola Txirrindularitza

Igor Antonek beste denboraldi batez jarraituko du Dimension Data taldean Talde hegoafrikarrak eta txirrindulari galdakoztarrak bigarren urtez jarraitzeko akordioa sinatu dute urriaren hasieran. Gutxiren eskura dagoen marka beteta, hamahiru denboraldi egingo ditu Antonek goi-mailan.

Martxoan 34 urte beteko baditu ere, sasoi onean dagoela erakusten ari da Igor Anton txirrindulari galdakoztarra. Horren adierazle da hilabete honetan Hego Afrikako Dimension Data taldean berriztu duen bigarren denboraldiko kontratua. Bigarrena bere talde berrian, baina dagoeneko hamahiru bete ditu segidan Antonek ekipo profesionaletan. Binkek urte hasieran elkarrizketatu zuen kirolariak pozarren hartu du berriztea, eta al-

Igor Anton, Dimension Datako elastikoa jantzita, artxiboko irudian.

dizkari honi Dimension Datarekin hasteko gogotsu zegoela adierazi

Vuelta Bizkaian sartu orduko utzi

berreskuratu izana aitortu zuen.

bazion ere, denboraldia aurrera

behar izan zuen, 2011ko garaipena

Antonen arabera, «badakit nire ur-

joan heinean txirrindularitza uztea

berriro kunplitu ezin, baina Italia-

terik onenak amaitu direna, baina

pentsatzen hasi zen, behar bezala

ko Giroan maila ona emateak kon-

borrokan jarraitzeko ilusio, gogo

aritzen ez zela iritzita. Espainiako

fiantza eman eta berriro ilusioa

eta taldearen konfiantza dauzkat».

Frogak

«Iazkoa baino hiritarragoa» izango da aurtengo Eternal Running lasterketa-froga

26

Mundu mailako Eternal Running

ez badituzte ere, zirkuitua «igaz-

Zirkuitua hasteko ordu gutxi falta

koa baino uritarragoa» izango dala

direnean, honezkero 3.000 per-

diote antolatzaileek, «jente gehia-

tsonatik gora daude inskribaturik,

gorengana ailegetako eta herrira

bigarren urtez jarraian Galdakaon,

hurreratzeko

datorren 22an burutuko den aben-

domeka batez antolatu bazen ere,

turarako. Antolatzaileen esanetan,

aurten zapatuan, hilak 22, antolatu

«ondo pasetea eta lehiatzea buz-

da AEB, Txile, Argentina edota Aus-

tartzen dauzan proba honen atze-

tralian antolatzen den Munduko

ra-kontaketa hasita dago eta aur-

Eternal Running Zirkuitua. Hasiera

tengoan barrikuntza batzuk izango

16:00etan emango zaio 10 kilome-

dauz». Berrikuntza guztiak aitortu

tro eta 80 oztopodun abenturari.

|

helburuagaz».

Iaz

Parte-hartzailea lokatzezko oztopoan.

Azpiegiturak

Lasterketa

Bizikletak garbitzeko lehenengo gunea

Gernika-Bilbao Running probak Galdakaotik ere izan zuen hasiera

Hilabete honetan estreinatu du Galdakaoko Udalak bizikletak gar-

Urriaren 9an lehenengoz antolatu

bitzeko lehenengoz prestatu duen

zuten Gernika-Bilbao Running las-

gunea,

zaleek

terketak hainbat etapa izan zituen.

erantzunez.

Horrela, Gernikatik Bilbora arteko

Usansoloko Unkina kiroldegiaren

maila izan zen gogorrena, baina

kanpoaldean dago aipatutako gar-

hasiera puntuak jarri ziren Zorno-

bitokia eta 5.241€ inbertitu dira

tzatik, Galdakaotik eta Basauritik

horretan. Doako zerbitzua izango

hasita, korrikalariak euren herrie-

da baina kiroldegian NAN txartela

tatik batu ahal izateko. Galdakaon

utzi beharko dute erabiltzaileek.

300 lagunek hartu zuten parte.

Lasterketa

Boleibola

Usansoloko II. Mendi Duatloia ate joka

Seniorrak hirugarren Bizkaiko Txapelketan

egindako

txirrindularitza eskaerari

Galdakao-Bilbao etaparen hasiera.

Gainontzeko kirol taldeetan bezala, urriarekin batera hasi dute Galdakao Boleibol taldeko jokalariek denboraldia.

Urriaren

lehenean

Getxoko Fadura kiroldegian jokatu zen Bizkaiko Kopa 2016 izan zen, non neska galdakoztarrek maila onari eusten jakin zioten. Madi, Durango, Getxo, Sestao eta LekeiAzaroaren 6rako Usansoloko biga-

tio izan zuten aurkari eta hiruga-

rren Mendi Duatloia antolatu du

rren postua eskuratu zuten.

Galdakao Senior A Boleibol Taldea.

U113 Duatloi Taldeak, Arlo Baltzatik hasita. Aurten gainera, Euskal Herriko txapelketa izango da «eta bizikletaren gogortasuna zertxobait handituko dogu», antolatzaileen

Kiniela

Pala modalitate berria Galdakaon

arabera. Korrika berriz, Igertuga-

Urriaren 7an, Kurtzea frontoian,

modu honetan bizitasun handiko

nera egin beharreko igoera izango

12:00etan hasita Kiniela lau t’erdi-

kirol jarduera berezia sortzen da.

da gogorrena. Hala ere, inor parte

ko jaialdia jokatu zen lehenengoz

Ander Elezkano (Zaratamo), Aitor

hartu gabe gelditu ez dadin, «edo-

Galdakaon, jokalari afizionatu eta

Etxebarria (Lemoa), Igor Azpiri

nork parte hartzeko moduko proba

pilotari amateurrekin. Jaialdi berri

(Elorrio), Ander Errandonea (Nafa-

izango da», aitortu dute U113 talde-

honen helburua pala sustatzea da,

rroa), Beñat Urretabizkaia (Gipuz-

ko kideek eta inguruko mendieta-

horretarako formato berri berria

koa), Xabi Santxo (Gipuzkoa), Peru

tik goiz ederra igarotzera animatu

plazaratu zutelarik. Joko-sistema

Labaka (Gipuzkoa) eta Paul Ojuel

kirolzale guztiak. Lasterketa goize-

honetan bederatzi pelotari ari-

(Gipuzkoa) izan ziren kantxako

ko 11:00etan hasiko da eta 14:00ak

tzen dira elkarren aurka, hiru ki-

protagonistak eta dozenaka herri-

aldera aurreikusten dute Usansolo-

dez osatutako hiru taldetan eta 12

tar gerturatu ziren Kurtzea fron-

ko II. Mendi Duatloiaren amaiera.

tantorainoko ligaxka jokatuz. Kan-

toiko harmailetara. Kirol modalita-

Interesatuek

poratu ahala talde bakoitzeko par-

te berri hau beste herri batzuetara

te-hartzaileak tartekatuz doaz eta

eramango dute datozen egunotan.

mendiduatloia.eus

webgunea bisitatu dezakete.

urria 2016 | 27

Iragarki laburrak LANERAKO PREST: Fisika eta ingenieritza elektronikoko gradu bikoitzeko ikaslea naiz eta hainbat ikasgaitako esperientzia dut gazte zein umeekin.

Zeure iragarkia doan jarri nahi baduzu, bidali saldu edo eskaintzen duzuna testutxo batez lagunduta, helbide honetara: infobinke@gmail.com

Eskolarako errefortzua eman edo fisika aurreratua irakats dezaket, beti ere edukiak egunerokotasunarekin erlazionatuz.

10-12â‚Ź orduko.

Deitu lasai: 695758147

SALGAI: Bugaboo-a salgai, funda pianolarekin zuria eta grisa.

Kapota beltza eta urdina.

475â‚Ź irailak25@gmail.com

Herritarren ahotik

Zein da zure ametsetako lana?

INMACULADA

JUAN CARLOS

IRATI

AMAIA

Nire bizitza osoan

Nire ametsetako lana,

Lehen hezkuntzako

Nik ardi batzuk erosi-

zehar dendan lanean

diru asko ematen

gradua ikasten ari

ko nituzke, lortutako

emon dot. Duela 80

duen lana izango

naiz eta hilabete batez

esnearekin gazta egin

urte nire aita zan

litzateke, esaterako,

praktiketan egon naiz.

eta gero saldu!

burua eta orain ni.

enpresaburu izatea!

Bertan konturatu naiz

Nire lana maite dot,

nire ametsetako lana,

bezeroak laguntzea

duda barik, irakaslea

eta aholkatzea asko

izatea dela.

gustatzen jatalako.

28

|

Denbora-pasa Eroglifikoa

Labirintoa

Atean lan edo jokatzen duena.

Taula matematikoa

-

Sudokua

/

/

=

3

x +

+

2 /

3

1

1 7 8 9

=

x

-

3

8 9 4

7

=

-

7

1

8

5

1 4 5

2 4

2

5 4 2

=

=

=

8

4

2

4

7

2

3 9 6 2 6

3

Banaketari dagokionez, Galdakaon eta Usansolon sekula izan den proiektu komunikatiborik handiena egitea da geure apustua. Horregatik, auzo eta etxe guztietara iritsi gura dugu, baina zeuk jasotzen ez baduzu edo ingurukoren bati hilero Binke falta bazaio, jakinarazi iezaguzu ondoko helbidean, arren: infobinke@gmail.com

Jarri hemen zure publizitatea: publibinke@gmail.com urria 2016 | 29

Agenda erakusketak Lan piktorikoak Urriak 28ra arte Torrezabal KE

Ana Landeta Urriak 28ra arte Torrezabal KE

Galdakaoko Perretxiko Erakusketa eta Txapelketa

Urria-Azaroa

2016

Azaroak 6, Kurtzea PeĂąa Sta. Cruz

30

|

Usansoloko XI. Jardunaldi Mikologikoak Urriak 22 Pintxo dastaketa, Usansoloko tabernetatik Urriak 23: Perretxiko erakusketa eta dastaketa, Iturritxun Txoko Umore Ona

Berbalagun jaia Topa tabernan Urriak 27, 19:30ean

aNtzerkia

Trantsizioa Euskal Herrian

MeNdia Espiguete Urriak 22-23 Ganguren MT

Azaroak 2-18 Torrezabal KE

XIV. Mendi Astea Burtotza Mendi Taldea

Azaroak 2-10 Ganguren MT

Azaroak 15-18, Txapelena Burtotza MT

Sierra de Arcena

Olga Luciaren akuarelak

Azaroak 6, Burgos Ganguren MT

Moby Dick Martintxu

Azaroak 21etik aurrera

Urriak 22, larunbata 18:00 Torrezabal KE

aurkezPeNa

Kreditua

Berbalagun Jaia

Urriak 29, larunbata 21:00 Torrezabal KE

Gasteiz-IruĂąa zeharkaldia

Urriak 27, osteguna 19:30, Topan

Azaroak 12, Bedia Ganguren MT

Azaroak 20 Ganguren MT

Lasterketak Eternal Running Urriak 22

Usansoloko II. Mendi Duatloia

Musika Bizian Iturrondon Urriak 28-29

Azaroak 6, Usansolo U113 Duatloi Taldea

Azoka Basque Beer Fest Urriak 21-23, Iturrondo Euskal Garagardo Elkartea

Jaiak San Andresak Azaroak 25-27, Usansolo Lamintxu GA

HitzaldiaK Burtotza Azaroak 15 eta 18, Txapelena Burtotza MT

Euskalkien jatorria Azaroak 21, 19:30 Gandasegi Orreaga Iritzi Taldea

Musika Galdakao Kantari Urriak 21, kalez kale

Musika Bizian Urriak 28-29, Iturrondo Andra Mari DT

urria 2016 | 31