Skip to main content

VISIE 18 - 19 november 2026

Page 1

| AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X |

| p806000 |

18

| ANTWERPEN | 19 ¬ 11 ¬ 2026 | MAANDELIJKSE UITGAVE | volgend nR 03.12.2026

E X TRA EDITIE VOOR LEDEN VAN HE T ACV

Na faillissement Vynova

‘Waar moeten al die mensen naartoe?’ De radicalisering van de superrijken

Wie profiteert van AI?

Factcheck: betalen voetballers minder sociale lasten?

Antwerpen het abc van flexi-jobs


De zevende dag

E

n op de zevende dag schiep de regering de begroting.’ Niet dus. Sinds de State of the Union werd afgeblazen op 13 oktober is er – bij het ter perse gaan van Visie – nog steeds geen zicht op beterschap. Ik was blij dat ik op die andere Zevende dag, die op de VRT, mijn kijk op de zaak mocht geven. De premier en zijn compagnons, ook bij MR, vertellen tot in den treure dat er moet worden bespaard en kijken daarbij nagenoeg eenzijdig naar de uitgaven. Zeker, een gezonde begroting is belangrijk. Maar een begroting moet in de eerste plaats een warme samenleving mogelijk maken.

¬ Foto Belga 2 ¬ VISIE

De vraag is welke keuzes daarvoor nodig zijn. Europa heeft het moeilijk. Dat merk je in onze buurlanden, maar ook bij ons, vorige week nog heel duidelijk in Limburg, bij Vynova en zijn toeleveranciers.

Honderden gezinnen worden getroffen. Voor onze industrie zijn de energiekosten vandaag het grootste knelpunt. Je lost dat niet op door werknemers goedkoper te maken. Wel door te investeren in betaal­ bare, betrouwbare, duurzame energie. Door werk te maken van een overwinst­ belasting bij die grote energieleveranciers. Door de sterkste schouders correct te laten bijdragen. Daarom hebben we zowel Belgische verantwoordelijkheid als Europese slag­ kracht nodig. In Nederland is de miljonairs­ taks aangenomen, al ging dat niet zonder slag of stoot. Als we een en ander niet in een grootschalige samenwerking aanpak­ ken, dan loopt het mis. Dan voorspel ik dat de kiezer de politiek de rekening gaat presenteren. Daar zagen we al een voorsmaakje van in Duitsland, en binnen­ kort in Frankrijk. Het is meer dan dringend tijd dat politici echt naar mensen luisteren.


Kort.

‘Wie Visie wil blijven ontvangen, moet dat laten weten’ In 2027 begint Visie aan een nieuw hoofdstuk. Wat verandert er precies, waarom is dat nodig en wat betekent het voor jullie? We vroegen het aan Bart Vannetelbosch, nationaal secretaris bij het ACV. Wat verandert er concreet bij Visie? BART VANNETELBOSCH ¬ ‘Vanaf 2027 verschijnen er nog tien in plaats van twintig nummers per jaar. Maar er veran­ dert nog iets belangrijks: Visie zal niet langer automatisch in de bus vallen. Wil je het ook in de toekomst nog op papier ontvangen, dan moet je ons een seintje geven voor 31 december. Dat kan via de QR-code of via de website. Op de laatste pagina van deze Visie staat praktisch uitgelegd hoe je dat doet.’

Waarom is die verandering nodig?

Want uiteindelijk gaat een begroting over welke samenleving we willen zijn, hoe we iedereen kansen geven en beschermen. Uiteindelijk draait het om mensen – de kroon op het werk.

VANNETELBOSCH ¬ ‘De directe aanleiding is heel concreet. Tot eind dit jaar krijgen kranten en tijdschriften steun van de overheid om hun publicaties te verzenden. Daardoor konden uitgevers een deel van hun verzendkosten recupereren. Voor Visie maakt dat een groot verschil. Nu de regering die steun afschaft, stijgen onze kosten fors. Als we hetzelfde aantal nummers aan evenveel mensen willen blijven versturen, zou ons budget moeten verdrievoudigen. Dat is niet haalbaar. Daarnaast willen we ook graag blijven inzetten op een sterk digitaal alternatief. Maar wees gerust: iedereen die Visie nog op papier wil krijgen, zal dat ook kunnen.’

Wat moeten we ons voorstellen bij die digitale omslag? VANNETELBOSCH ¬ ‘Visie is vandaag natuurlijk al veel meer dan het magazine

Ann Vermorgen, Voorzitter ACV Op 23 november laten ACV en andere middenveldorganisaties opnieuw hun stem horen tijdens de nationale betoging door de straten van Brussel. Meer info op www.hetacv.be/alternatieven

dat in je brievenbus valt. Er is de website www.visie.net, er zijn nieuwsbrieven en sociale media. Onze video’s bereiken daar nu al vaak honderdduizenden mensen. Maar tot vandaag bleef het papieren magazine het centrale vertrekpunt. Vanaf 2027 verandert dat. We gaan nog sterker inzetten op video. Er komt ook een maan­ delijkse videocast en we werken aan een nieuwe documentaire.’ ‘Tegelijk blijven we elke dag geschreven artikels publiceren op onze website. Voor mij is vooral dit belangrijk: Visie moet mensen blijven bereiken, maatschappelijk iets in beweging zetten én onze leden informeren. Visie geeft aandacht aan mensen en verhalen die elders niet aan bod komen. Visie heeft daardoor vaak impact op het beleid. Die rol willen we niet alleen behouden, maar versterken. Tegelijk laten we de liefhebbers van papier niet in de steek. We willen graag dat iedereen die Visie op papier wil ontvangen, dat ook kan.’

Betekent dat minder informatie? VANNETELBOSCH ¬ ‘Neen, integendeel. Net in woelige tijden hebben we nood aan een sterk medium. Voor het ACV is dat belangrijker dan ooit. Vanaf 2027 verschuift het accent van papier naar een bredere mix van papier en digitale kanalen. Zo willen we met Visie relevant blijven, meer mensen bereiken en onze maatschappelijke impact versterken.’

Redactieadres Visie, PB 20, 1031 Brussel ¬ e-mail: info@visieredactie.be ¬ Lezersbrieven lezers@visieredactie.be ¬ Abonnementen hilde. ceulemans@acv-csc.be - 02 244 32 81 ¬ Verantwoordelijke uitgever Bart Vannetelbosch ¬ Redactie Simon Bellens, Lies Van der Auwera, Nils De Neubourg, Dominic Zehnder, Djorven Ariën, Lieven Bax, Rachel Michel, Tinne Van Woensel, Rooni Theeboom, An-Sofie Bessemans ¬ Hoofdredactie Thomas Blommaert ¬ Vormgeving Gevaert Graphics ¬ Druk Coldset Printing Partners ¬ Visie verschijnt tweewekelijks en is inbegrepen in het lidmaatschap van ACV bouw - industrie & energie, ACV-CSC METEA, ACV-Transcom en ACV Voeding en Diensten

VISIE ¬ 3


Actueel. 600 mensen op straat na faillissement Vynova

De maakindustrie is aan het verdwijnen. Waar moeten al die mensen naartoe?’ Vynova Belgium is failliet en een doorstart is onzeker. Het chemiebedrijf uit Tessenderlo-Ham was ooit het op een na grootste van Limburg. Het is een klap voor de regio. ‘We willen zoveel mogelijk jobs veiligstellen’, zegt Mieke Swannet, secretaris van ACVBIE. ¬ Tekst Lies Van der Auwera ¬ Foto Mine Daelemans

T

oen we het nieuws te horen kregen in de refter, zag ik hoe mensen begonnen wenen of op hun stoel in elkaar zakten, vol ongeloof’, vertelt vakbondsafgevaardigde Peter Persoons. ‘Hun wereld stortte in.’ ‘Ik voel vooral verdriet om wat we hadden en nu kwijtspelen’, zegt een aangeslagen Tim Lodts, die zelf dertien jaar chemisch procesoperator is. Wat na Vynova? ‘Er zijn in de buurt nog wel chemische bedrijven met af en toe wat vacatures. Maar niet voor 600 man. Naar de toekomst kijk ik met angst en twijfel. Op dit moment zie ik weinig hoop.’

Hoge gasprijs struikelblok Op een reusachtige site produceerde Vynova Belgium voornamelijk grondstof­ fen voor PVC. Hoge energiekosten, afnemende vraag, concurrentie uit China: het zat al langer in slechte papieren. De schuld was opgelopen tot 275 miljoen euro. Met die rugzak zocht het chemiebedrijf meer dan een jaar naar een overnemer. De meest concrete kandi­ daat haakte uiteindelijk af, de hoge gasprijs in Europa zou de doorslag gegeven hebben.

Mensen komen me nu al vertellen dat ze de komende maand niet halen. ¬ PETER PERSOONS 4 ¬ VISIE

‘De werknemers leefden maandenlang in onzekerheid, maar werkten altijd constructief mee aan oplossingen en hoopten op een goede afloop’, klinkt het bij Mieke Swannet, secretaris van ACVBIE. ‘Nu moeten vernemen dat er alsnog een faillissement is, is trauma­ tisch. We willen zoveel mogelijk jobs veiligstellen en hopen op maximale inspanning van alle partijen.’

Van grootvader tot kleinzoon Swannet merkt op dat het faillissement niet alleen de 600 werknemers van Vynova raakt: ‘Ook heel wat andere contractoren, firma’s en leveranciers delen in deze klap. Dit treft de hele regio.’ In Tessenderlo-Ham is Vynova een begrip. Persoons: ‘Zelf werk ik hier 40 jaar. Mijn pa heeft hier altijd gewerkt, mijn grootvader ook. We wonen rond

het bedrijf. Ik ben letterlijk opgegroeid met Vynova.’ Een gelijklopend verhaal horen we bij Ronny en Daan Mariën. ‘Wij zijn niet de enige vader en zoon op de werkvloer’, vertelt Ronny, die er al 40 jaar aan de slag is. Hij is somber over zijn toe­ komst: ‘Ik ben hier begonnen als schoolverlater. Ik zie me niet ergens anders van nul beginnen. Wie wil mij nog aannemen?’ Voor zoon Daan was dit zijn eerste job. ‘Ik had gehoopt hier tot mijn pensioen te blijven.’

En wat nu? Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) en minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) beweren alles op alles te zetten om een overne­ mer te vinden. Maar intussen blijven rekeningen binnenstromen, terwijl het laatste loon is uitbetaald. ‘Mensen komen me nu al vertellen dat


Bevraging werktijd

Grote meerderheid werknemers lust geen ‘accordeonuren’ De ene week werkdagen van twaalf uur, de andere week dagen van een paar uur? Uit een rondvraag bij meer dan 18.000 ACV-leden blijkt dat bijna driekwart dat niet ziet zitten. ¬ Tekst Dominic Zehnder In haar regeerakkoord staat dat de regering-De Wever ‘accordeonuren’ wil invoeren. Daarbij bekijk je de werktijd niet langer per week maar op jaarbasis. Zo kun je het maximumaantal werk­ uren per week verhogen en worden werkdagen van twaalf uur mogelijk. Kalme periodes en extreem drukke weken wisselen elkaar dan af, vandaar de beeldspraak van de accordeon.

ze de komende maand niet halen’, aldus Persoons. ‘De komende weken verwacht ik drama’s. De maakindustrie is aan het verdwijnen in Limburg. Waar moeten al die mensen naartoe?’ Dat het bergaf gaat met de industrie, beaamt federaal secretaris van ACVBIE Koen De Kinder van ACVBIE: ‘Heel wat bedrijven zijn bezig met forse herstructu­ reringen of zelfs sluitingen.’ De Kinder wijst op de moordende concurrentie vanuit China en de torenho­ ge energieprijzen. ‘Wij verwachten dat de eigen regering en Europa werk maken van sterk industrieel beleid. Dat gaat verder dan alleen subsidies toekennen: zet voluit in op innovatie en klimaattransitie en ondersteun werknemers. Zo creëer je weer zuurstof voor onze industrie’, besluit De Kinder. ~ Bekijk de reportage op www.visie.net

De werkgevers zijn ervoor, de vakbon­ den tonen zich uiterst bezorgd. In het regeerakkoord lees je dat er geen sprake van koopkrachtverlies voor werkne­ mers kan zijn. Maar berekeningen van de vakbonden leren dat ze toch duizen­ den euro’s per jaar verliezen omdat het systeem overuurtoeslagen en premies omzeilt. Ook de gezondheid en de kwaliteit van banen komt het niet ten goede. Wie ervoor kiest, weet pas drie dagen op voorhand wanneer hij of zij moet werken.

(On)vrijwillig De regering blijft ‘annualisering’ voorstellen als een win-winsituatie en een vrije keuze voor de werknemer. ‘Maar veel werknemers’, aldus ACV-voorzitter Ann Vermorgen, ‘voelen de druk van hun werkgever of collega’s om mee in te stappen.’ Dat werknemers niet voor accordeon­ uren staan te springen, blijkt uit een ACV-rondvraag bij 18.020 leden. De weerstand heeft vooral te maken met de impact op het dagelijkse leven: bijna zes op de tien vindt het onmogelijk of slechts zelden haalbaar om pas drie dagen op voorhand de werkuren te kennen. Bijna negen op de tien vindt

werkweken van 48 uur of werkdagen van twaalf uur slechts uitzonderlijk of helemaal niet haalbaar. Daarvoor verwijzen ze naar de fysieke of mentale belasting, gevolgd door hun gezins­ situatie.

Langdurig zieken Ook arbeidssocioloog aan de VUB Christophe Vanroelen heeft sterke bedenkingen. ‘Er is een wetenschappe­ lijke consensus: zeker over een langere periode zijn excessieve werkuren schadelijk voor de gezondheid. Dat kun je met nachtwerk vergelijken. Dat de arbeidsbelasting zou verhogen, roept vragen op. We zitten al met een enorm aantal langdurig zieken door burn-out en spier- en skeletaandoeningen. De accordeonuren zullen dat aantal alleen verder doen toenemen.’ Vanroelen vindt het ook zorgwekkend dat het systeem vooral in bepaalde sectoren zal worden ingezet. ‘Sectoren met een groot machtsonevenwicht tussen werknemers en werkgevers’, preciseert hij, ‘waar heel wat werkne­ mers veel moeite hebben om een goede, duurzame job te vinden. Zij zullen waarschijnlijk de meeste nadelen ervaren.’ ‘Wij pleiten voor het behoud van een collectieve arbeidsduur op weekbasis’, klinkt het bij Ann Vermorgen, ‘waarbij afwijkingen enkel via een cao mogelijk zijn. We willen ook de garantie op overloon en recuperatie bij overschrij­ ding van de dag- of weekgrenzen behouden. Tot slot eisen we respect voor sectorale regelingen, die inspelen op de realiteit van de ondernemingen.’

VISIE ¬ 5


Achtergrond. De allerrijksten van het land gaan vol in het verweer tegen een ‘eerlijke bijdrage

De radicalisering van de Vlaamse elite De eis voor een eerlijke bijdrage van de sterkste schouders doet de allerrijksten van het land bruusk in het verweer schieten. Zijn ze echt bereid om de sociale vrede op het spel te zetten voor ‘verworven’ belastinggunsten?

N ZE WILLE GE RA EEN BIJD ERKSTE ST VAN DE DERS SCHOU

NIET EERLIJK!

¬ Tekst Simon Bellens

O

f het nu in De Afspraak, De Standaard of De tafel van Ruben was, de afgelopen weken lieten de allerrijksten van het land geen platform onbenut om zich met hand en tand te verzetten tegen een ‘eerlijke bijdrage van de sterkste schouders’. Terwijl de federale begrotingsonderhan­ delingen verder in het slop geraakten, nam de druk toe om ook van de grootste vermogens een inspanning te eisen of om komaf te maken met fiscale voordelen voor hoge inkomens, zoals voor manage­ mentvennootschappen. Hoe luider die eis weerklonk, hoe weerspanniger het verweer.

‘Iedereen zal het voelen’, had premier De Wever over de besparingsronde aange­ kondigd. Maar als dat zo is, redeneerde Vooruit-voorzitter Conner Rousseau, ‘moet je ook zeggen hoe miljonairs het zullen voelen’. Nadat de MR zijn veto hooghield tegen een algemene btw-verho­ ging, en nog een rist aan extra besparin­ gen in de sociale zekerheid doorduwde, was het aan Vooruit en Les Engagés om een rode lijn te trekken. Op zijn minst moeten de inspanningen eerlijk verdeeld worden. Van de sterkste schouders wilden zij een bijdrage van minstens 1,5 miljard euro.

De rijkste één procent is almaar minder bereid om de sociale vrede te bewaren. ¬ BART VAN DE PUTTE, UGENT 6 ¬ VISIE

Opnieuw meervoudig stemrecht Dat leidde tot een opmerkelijke media­ campagne. Vastgoedmagnaat en voorzit­ ter van Club Brugge Bart Verhaeghe stak als eerste een smeekbede af in De Afspraak. ‘Alstublieft, geen nieuwe belastingen’, prevelde hij. ‘Wij, onderne­ mers, worden geschopt. We hebben geen stem. Club Brugge betaalt al 20 procent van zijn omzet aan belastingen.’ Ter vergelijking: de gemiddelde effectieve belastingdruk voor een alleenstaande werknemer bedraagt 39,7 procent. Vervolgens pleitte specialist vermogens­ planning Alain Verbeke in De Standaard voor een terugkeer naar het meervoudig stemrecht van de 19de eeuw, waarbij de rijkste inwoners meer stemmen kregen. ‘De doorgedreven gelijkheid van het enkelvoudig stemrecht maakt onze democratie kapot’, schreef hij. Geef de sterkste schouders, die de meeste belastingen betalen, ‘dan misschien ook meer zeggenschap’. Het klapstuk kwam van techindustrieel Roland Duchâtelet. Hij had in De tafel van Ruben becijferd hoeveel het ‘laatste levensjaar’ van mensen aan de Belgische staat kost. ‘Tien miljard euro.’ Ook al had

hij zich misrekend – 10.000 euro voor het laatste levensjaar van 100.000 mensen komt uit op een miljard en niet op tien – toch vroeg Duchâtelet zich af of het niet beter zou zijn om mensen wat minder lang gezondheidszorg te bieden ‘als ze liever zouden doodgaan’?

Beter evenwicht Geen belastingen voor ondernemers en grote vermogens, meervoudig stemrecht, en sneller overgaan tot euthanasie om fiscale voordelen voor profvoetballers te garanderen – het is een pittig eisenpakket dat de miljonairs vooruitschuiven. Nog niet zolang geleden pleitte Duchâtelet er bovendien voor om kinderen vanaf hun twaalfde op de arbeidsmarkt toe te laten. Die radicalisering van de allerrijksten is een symptoom van het almaar hevigere debat over groeiende vermogensongelijk­ heid, ziet Bruno Fierens. Hij komt uit de familie achter investeringsgroep Acker­ mans & van Haaren en is de Belgische voortrekker van Millionaires for Humanity. Die organisatie ijvert ervoor om grote vermogens, zoals dat van hemzelf, net wél eerlijker te belasten. In budgettair krappe tijden wordt het probleem van de ongelijkheid acuter,


van de sterkste schouders’

Actueel.

In haar doorlichting van onze overheidsfinanciën wijst de OESO naar de bedrijfssubsidies als oplossing voor het begrotingstekort. Ons land geeft per jaar 15 miljard euro meer uit aan bedrijfssubsidies dan het OESO-gemiddelde. ¬ Tekst Dominic Zehnder denkt hij, ‘en de reacties worden feller. Soms lijkt het alsof we in steeds radicalere tegenstel­ lingen verzanden, met alleen maar meer polarisering.’ Fierens pleit voor een beter evenwicht tussen belastingen op arbeid en vermogen. ‘Dat betekent meer belastingen voor mij persoonlijk’, weet hij, ‘maar voor de samen­ leving is het eerlijker.’

Voka-regering De miljonairs voelen zich evenwel gesterkt door de huidige regeringscoalitie, waarin N-VA en MR de dans leiden. ‘De Vlaamse burgerij heeft zich doorheen de recente geschiedenis versterkt’, schrijft politiek filosoof Matthias Lievens in zijn ontstaansgeschiedenis van de ‘Vlaamse bourgeoisie’. ‘Ze heeft haar eigen mediakanalen, haar intellectuele netwerken en denktanks.’ Met Voka – ooit door Bart De Wever zijn ‘echte baas’ genoemd – staat de ondernemersklasse dichter dan ooit bij het centrum van de macht. ‘De superrijken zien hun kans om het maat­ schappelijke machtsevenwicht in hun voordeel te kantelen’, zegt socioloog aan de UGent Van de Putte. ‘Hun radicalisering is nog opvallender in de VS, maar ook bij ons zijn er tekenen dat de democratie verzwakt, zoals met de afschaffing van de stemplicht in Vlaanderen. Crisisomstandigheden, zoals de begrotingsproblemen of geopolitieke onrust, creëren een een ideaal moment om ballonnetjes op te laten over bijvoorbeeld meervoudig stemrecht.’

OESO wijst naar bedrijfssubsidies om begroting te redden

O

ns land is kampioen als het aankomt op bedrijfssubsi­ dies. Dat zegt de OESO, de organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling van 38 welvarende landen, waar ook België deel van uitmaakt. Wij geven maar liefst zo’n 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) uit aan alle vormen van bedrijfssubsidies. Dat komt neer op zo’n 22 miljard euro per jaar, wat zo’n 15 miljard meer is dan het gemiddelde van alle OESO-landen. Dat enorme bedrag bevat niet alleen directe steun, maar voor een groot deel ook belastingkortin­ gen, zoals onder andere een korting op de RSZ voor de eerste aanwerving of het fiscale gunstre­ gime voor salariswagens. De OESO wijst erop dat veel van die subsidies weinig efficiënt zijn en dat er vaak geen voorwaarden aan verbonden zijn, zoals het creëren van tewerkstelling.

De instelling hekelt ook het gebrek aan rapportage en onderzoek naar de doelmatigheid van al die subsidies. Verder stippen de onderzoekers aan dat de btwontduiking een halt moet worden toegeroepen. Volgens schattingen verliest ons land daardoor jaarlijks meer dan 6 miljard aan inkomsten. ACV-voorzitter Ann Vermorgen treedt de bevindingen in het OESO-rapport volmondig bij. ‘Het rapport onderstreept wat wij al lang zeggen. Er zijn wel degelijk miljarden aan alternatieven voor de voorstellen van de arizonarege­ ring. De begroting kan op orde gesteld worden zonder te raken aan de koopkracht van gewone mensen en zonder de sociale zekerheid verder af te breken. Het is de hoogste tijd dat ook premier De Wever dat inziet.’

Volgens Van de Putte zetten de ‘taaie instellin­ gen van de welvaartsstaat’, zoals het sociaal overleg met vakbonden, voorlopig nog een rem op de stoutste dromen van de ‘one percent’. ‘Maar ze zijn almaar minder bereid om het compromis dat de sociale vrede garandeert, te bewaren. De straatprotesten in Parijs en elders jagen hen nog geen schrik aan. Er is een sterkere tegenmacht nodig om hen te bekampen.’ Ondertussen doet Nederland waar België vooralsnog niet in slaagt. Premier Rob Jetten, van de centrumliberale D66, bereikte een akkoord in het parlement om een vermogens­ winstbelasting in te voeren tot 38,5 procent. Het kan De Wever en co maar inspireren.

VISIE ¬ 7


Klare taal. Tot je dienst LOONBRIEF

Hoeveel houd je over van je brutoloon? RSZ, belastingen, bijzondere bijdrage, maaltijd­cheques, woon-werkvergoeding … Op je loonbrief staan heel wat bedragen. Maar weet je wat ze betekenen en waarom ze je loon beïnvloeden? Tijdens een praktisch webinar leer je alles over je loonbrief. Met herkenbare voorbeelden wordt getoond hoe je brutoloon is opgebouwd, welke bedragen eraf gaan en hoe uiteindelijk je nettoloon ontstaat. ~ Donderdag 3 december, 19u30. Deelname is gratis. Inschrijven kun je via webinars.acv-csc.be/ je-loonbrief-ontcijferd

PREMIE

Heb ik als interimmer recht op een eindejaarspremie? Niet alleen vaste werknemers hebben recht op een eindejaarspremie, ook als uitzendkracht maak je onder bepaalde voorwaarden aanspraak. Om recht op een eindejaarspremie te hebben moet je tussen 1 juli 2025 en 30 juni van dit jaar minstens 494 uur, ofwel 65 dagen, als uitzendkracht gewerkt hebben. Voor de berekening van het aantal dagen tellen ook onder andere dagen van gewaarborgd loon bij ziekte, arbeids­ ongevallen en betaalde recuperatiedagen mee. Ook flexi-jobs gepresteerd via interim tellen mee voor het aantal gewerkte dagen. Het loon voor die flexi-jobs daarentegen telt niet mee in de berekening van het bedrag van de eindejaarspremie. Wie aan de voorwaarden voldoet, ontvangt in de loop van december een document van het Sociaal Fonds voor de Uitzendkrachten. Onderteken dit formulier en bezorg het zo snel mogelijk aan je ACV-afgevaardigde of in de brievenbus van je ACV-dienstencentrum. ~ Meer informatie www.hetacv.be/interim

Vacatures Visie zoekt: Video content creator - Schaarbeek www.beweging.net/vacatures

ACV Voeding en Diensten zoekt: Stafmedewerker HR (50%) - Brussel www.hetacv.be/jobs

ACV zoekt: Medewerker syndicale dienstverlening grensarbeider - Antwerpen www.hetacv.be/jobs 8 ¬ VISIE


Made in. Belgium

Textiel van Concordia Hoogtechnologische stoffen voor brandweerpakken, beschermende kledij voor racepiloten, maar ook medisch textiel. In deze fabriek in Waregem weven ze al een eeuw. Vandaag zet Concordia hoog in op de transitie naar een circulaire textieleconomie. ¬ Tekst Djorven Ariën ¬ Foto Wouter Van Vooren

Tanja Willemyns (57) – Faciliteitsmedewerker ‘Na een faillissement elders maakte ik me wel zorgen of ik als vijftiger nog werk zou vinden. Maar hier speelde mijn leeftijd geen rol. Mijn man werkt hier ook, maar we zien elkaar niet vaak op de werkvloer. Dat werkt goed zo. Ik sta in voor het onderhoud van de kantoren, onthaal van nieuwe medewerkers en hulp in het restaurant. Nooit gedacht dat ik in de textiel nog zoveel afwisseling kon vinden.’

Wouter Viaene (41) – Drukker ‘Ik ben in opleiding om eerste drukker te worden. Je moet snel kunnen reageren, soms is het stresserend, maar ik jaag me gelukkig minder op dan vroeger. Ik werkte hier in het verleden al een aantal jaar, maar ging in 2011 elders in ploegen werken omdat ik het geld nodig had. Mijn gezondheid begon daar onder te lijden. Ik wist dat het hier goed was en het is leuk om terug te keren.’

Okbish Welderfiel (30) – Operator ‘Ik ben blij voor de kans die ik kreeg om hier als uitzendkracht te beginnen. De laatste jaren deed ik heel wat verschillende jobs, maar ik kreeg nooit een vast contract. Als vluchteling uit Eritrea is het door discriminatie en de taal niet makkelijk. Hier mocht ik na zes maanden al vast beginnen en mijn Nederlands ging er sterk op vooruit. Iedereen helpt en is geduldig met mij.’

FEITEN Opgericht in 1925 door Paul Tuytens en vandaag nog steeds een familie­ bedrijf. Jaarlijks produce­ ren 258 medewerkers meer dan 13 miljoen meter textiel. Naast de fabriek in Waregem heeft de groep vestigingen in China, Bangladesh, Spanje en Duitsland.

Jürgen Van Parijs (53) – Onderhoudstechnieker ‘Als vakbondsafgevaardigde doe ik naast mijn job veel onzichtbaar werk. Het kruipt onder je vel. Ik kan geen onrecht verdragen, maar het is ook mijn taak om te kunnen zeggen wanneer de werkgever gelijk heeft. Iemand die zich goed voelt op de werkvloer, is iemand die ook opbrengt voor de productie en daar wint iedereen bij.’

VISIE ¬ 9


Cultuur. Een selectie

MUZIEKTHEATER

Een ode aan Amerika Nog tot midden volgend jaar trekt sop­ raan Astrid Stockman door het land met haar nieuwe theatervoorstelling Make America Sing Again. Door haar muzikantenbril ziet ze een land met een rijke en boeiende geschiedenis, wat niet altijd strookt met het beeld dat we nu te zien krijgen. Tussen vergeten en ge­ liefde songs uit diverse genres door haalt Astrid aan haar piano wonderlijke verhalen uit de muzikale schatkist. Daarbij raakt ze thema’s aan die mis­ schien toch niet zo ver van ons bed blijken als we zelf denken.

© GELUCK EN STUDIO FIFTYFIFTY

1.

2.

MUZIEK. KNUFFELEN MET MONSTERS

Data en tickets www.astridstockman.be

Onder de taalgrens was TeddyBear al een grote hype. Ondertussen lijkt hij ook bij Nederlandstaligen helemaal chaud. Op zijn pas verschenen debuutalbum Le Plus Beau breekt de Bergenaar onder andere een lans voor kwetsbaarheid en mentaal welzijn, en spreekt hij zich uit tegen geweld op vrouwen. In de elf nummers van de plaat zoekt hij het kruispunt op van Stromae, Jaques Brel en Salvatore Adamo. Een warme mix van chanson en weldoordachte rap.

3.

WANDELING

Winterwonderwandeling

Breintrein

© MOT

~ Nu beschikbaar op cd, vinyl en alle streamingdiensten

Wie nood heeft aan wat extra warmte deze winter kan vanaf 21 november terecht in vier verschillende provinci­ ale domeinen in Oost-Vlaanderen, Antwerpen en Vlaams-Brabant. Daar organiseren ze Putteke Winter. Elk domein vult de winterwandeling zelf in, maar de basis blijft overal hetzelfde: magische verlichting, betoverende acts en heel veel winterse warmte. Een sprookjesachtige avondactiviteit voor het hele gezin. ~ 21 november in De Ster in Sint-Niklaas, 28 november in De Schorre in Boom, 11 december in Kessel-Lo en 16 januari in Huizingen

10 ¬ VISIE


We vragen het aan.

Factcheck.

© JAN AGTEN

‘Profvoetballers betalen minder dan de helft sociale bijdragen dan jij’

Piet Van den Bergh Arbeidsjurist ACV

©?

© FOTO VRT

Verlies ik geld als ik vlak voor mijn pensioen een fiets lease?

Profvoetballers en hun clubs betalen in verhouding nog geen helft van de sociale bijdragen die gewone werknemers en hun werkgevers afdragen. Hoe meer een speler verdient, hoe groter zijn korting. In De tafel van Ruben gaf miljardair Roland Duchâte­ let, onder andere oud-eige­ naar van voetbalclubs STVV en Standard Luik, zijn kijk op de begroting. Aan de voordelen voor profvoetbal­ lers wil hij niet raken. In de plaats daarvan lanceerde hij het intussen beruchte voorstel om te besparen op de zorg voor ouderen in hun laatste levensjaar. Daags nadien reageerde Vooruit-voorzitter Conner Rousseau op Facebook. Volgens hem betalen profvoetballers ‘minder dan de helft sociale bijdragen’ dan een gewone werknemer. Dat klopt, en het verschil is zelfs groter. Voor betaalde sporters zoals profvoetbal­ lers geldt een speciale regeling. Sinds 2022 betalen ze sociale bijdragen op hun volledige loon, voordien was dat op hoogstens 2.474 euro per maand. Tegelijk kwamen

er wel ruime kortingen op de bijdragen aan de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ). Een gewone werknemer draagt 13,07 procent van zijn brutoloon af. Bij een profspor­ ter gaat van die bijdrage eerst 281,73 euro per maand af. Van wat overblijft, valt 60 procent weg. Hoe hoger het loon, hoe hoger de absolute korting voor de sporter. Hij betaalt zo hoogstens 40 procent van wat een gewone werknemer op hetzelfde loon betaalt. Steve Rosseel, voorzitter van ACV Voeding en Diensten, plaatst daar een kanttekening bij. ‘Sporters met een gemiddeld loon houden netto vaak niet meer over dan werknemers.’ Onder ACV Voeding en Dien– sten valt ook United Athletes, de vakbond voor sporters. Ook de clubs profiteren van de regeling. Die krijgen immers 65 procent korting op de werkgeversbijdragen.

Ook voor ‘gewone’ werknemers bestaat er met de werkbonus een korting op de RSZ-bijdra­ gen, maar die is er alleen voor lagere lonen. Naarmate het loon stijgt, krimpt de werk­ bonus. Hij valt helemaal weg boven zowat 3.400 euro bruto per maand. De korting voor profsporters blijft gelden, hoe hoog het loon ook is. Werkgevers van betaalde sporters vroegen in 2025 voor 57,7 miljoen euro korting op hun bijdragen aan, toont het jaarverslag van de RSZ. Intussen leveren werkenden en gepensioneerden wel in. Lonen boven 4.000 euro bruto worden twee keer maar gedeel­ telijk geïndexeerd, pensioenen en uitkeringen boven 2.000 euro bruto evenmin volledig.

Een leasecontract voor een fiets loopt vaak drie jaar. Je betaalt het doorgaans met een deel van je brutoloon of eindejaarspremie. Daarop betaal je geen belastingen of sociale bijdragen, zolang je de fiets geregeld voor woon-werkver­ keer gebruikt. Ga je met pensioen voor de drie jaar om zijn, dan stopt het contract vroegtijdig. Voor wat er dan gebeurt, bestaat geen algemene regel. Meestal lever je bij het stopzetten van je baan de fiets in en betaal je wat er nog open­ staat, of neem je hem over tegen de prijs die de leasemaatschappij op dat moment vraagt. Vaak rekent dat bedrijf een extra vergoeding aan. Het totale bedrag betaal je netto, zonder fiscaal voordeel. Sommige regelingen beperken de kosten wel bij een onverwacht vertrek, zoals ziekte of ontslag, maar niet bij pensioen. Let op, ook ontslag of een lange afwezigheid, bijvoorbeeld door ziekte of tijds­ krediet, kan het contract vroegtij­ dig beëindigen. In vele regelingen draait de werknemer dan op voor alle kosten, zelfs bij ontslag door de werkgever. Het voorgestelde fiscaal voordeel van een leasefiets kan zo wel eens een financiële kater opleveren. Kijk daarom voor je tekent of het contract afloopt voor je vroegst mogelijke pensioenda­ tum. Lees in de fietspolicy wat een vroegtijdig einde kost, ook bij andere redenen. Eens je getekend hebt, kun je vaak niet meer terug.

VISIE ¬ 11


Interview. Hoogleraar Nicky Dries heeft twijfels bij artificiële intelligentie (AI) op de werkvloer

‘Iedereen spreekt over meer productiviteit. Mag je dan vroeger naar huis als je werk af is?’

12 ¬ VISIE


Scholieren vragen artificiële intelligentie (AI) om hulp bij hun huiswerk, volwassenen wat ze met hun kapotte wasmachine moeten doen. Ook op de werkvloer maakt AI zijn intrede. ‘Zonder plan, en vooral om kosten te besparen. Al is die besparing niet eens bewezen.’ ¬ Tekst Nils De Neubourg ¬ Foto Johannes Vande Voorde

A

ls een van Vlaanderens meest vooraanstaande stemmen over AI kiest Nicky Dries er expliciet voor om AI zelf niet te gebrui­ ken voor haar werk. ‘Als ik dat vertel, vallen mensen van hun stoel’, zegt de hoogleraar organisatiegedrag aan de KU Leuven en hoofd van het Future of Work Lab. Waarom laat u AI niet voor u werken? DRIES ¬ ‘Puur uit zingeving. Ik schrijf graag, ik geef graag les, ik denk graag na. Dat is ook gewoon mijn werk. Het is een luxepositie, dat weet ik. Maar zonder een grotere visie op het gebruik van AI beslis­ sen mensen zelf willekeurig welke taken onbelangrijk genoeg zijn om aan AI over te laten. Een Noorse collega vond dat AI de cursus wel kon opstellen. Twee weken later mailde de rector: de studenten hadden geklaagd dat er in de leeslijst verwezen werd naar teksten die niet bestaan. Gênant.’

Waarom zijn bedrijven en overheden dan zo enthousiast? DRIES ¬ ‘In alles wat er over AI verschijnt draait het om productiviteit, efficiëntie en effectiviteit. In mensentaal: meer, sneller en goedkoper werken. Als ik dat allemaal naast elkaar leg, zie ik vooral een kosten­ besparende technologie. Zelf zou ik enthousiaster worden van AI die de problemen van de wereld oplost, maar daarin zit het grote geld niet.’ ‘Die besparing is trouwens nog niet eens bewezen. Sommige bedrijven boeken resultaten, andere merken dat AI uiteinde­ lijk meer kost dan menselijk personeel of komen erachter dat ze enorm veel tijd verliezen met het nakijken van wat AI aanleverde.’

Het vervelende werk kan AI toch wel overnemen? DRIES ¬ ‘Onlangs raadde iemand me aan vergaderingen door AI te laten samenvat­ ten. Maar lezen mensen zo’n automatische samenvatting? Ik alleszins niet. Als er echt een verslag verwacht wordt dat niemand leest, kan AI die zinloze taak overnemen, maar dan is géén verslag maken ook een optie.’

Waarom horen we dan overal dat we ermee moeten leren werken om bij te blijven? DRIES ¬ ‘Een cynische verklaring is dat we AI zo trainen om beter te worden. In textiel­ fabrieken in lageloonlanden dragen mensen al robotachtige handschoenen die data over hun bewegingen verzamelen en een bril die alles filmt. Op termijn worden al die handelingen in robots geprogrammeerd en zijn die mensen niet meer nodig. Ze veroorzaken zo mee hun eigen werkloos­ heid, maar ze hebben geen keuze, want ze moeten nu eten kunnen kopen.’

‘Het is grappig: mensen gebruiken graag AI, maar ze consumeren het niet graag. Betalen voor wat een ander ermee heeft gemaakt, willen ze zeker niet. Daarom wordt made by human mogelijk een kwaliteitslabel. Het gevaar is dat mensenwerk zo een luxe wordt en niet meer de norm.’

‘Ook bij kenniswerk kan iets soortgelijks gebeuren. Als het resultaat wordt dat routinetaken verdwijnen uit de werkdag zodat alleen nog taken op het hoogste niveau moeten gepresteerd worden, lijkt me dat problematisch. Even prutsen in Excel is soms een mentale pauze.’

En als AI toch tijd vrijmaakt, wie krijgt die dan? DRIES ¬ ‘Iedereen wil me overtuigen met productiviteits- en efficiëntiewinsten. Dan vraag ik of ik om twee uur in de namiddag naar huis mag als mijn werk af is. Het antwoord is natuurlijk nee. Wat krijgt de werknemer dan wel? In sommige sectoren wordt de boodschap misschien dat je blij mag zijn dat je nog een job hebt.’ Wie bepaalt intussen dan wel de richting? DRIES ¬ ‘Big tech: mensen als Sam Altman (hoofd van het bedrijf achter ChatGPT, red.), Elon Musk en ook Trump. Maar het valt me vooral op dat niemand zich verantwoorde­ lijk voelt. CEO’s vragen mij letterlijk wat ze moeten doen.’

Made by human wordt misschien een kwaliteitslabel. ¬ NICKY DRIES ‘Ook aan de universiteit heeft nog nooit iemand me kunnen vertellen hoe die er over tien jaar zal uitzien als alle studenten en professoren nu volop AI leren gebruiken. Ze zeggen alleen dat je het nú moet leren, zonder visie op waar we naartoe gaan en waarom dat beter zal zijn.’ Is AI echt die allesbepalende factor die de toekomst van ons werk uittekent? DRIES ¬ ‘Het is een van de vele. Bij de stoommachine, de elektriciteit en de computers legden we de macht ook bij het ding, ik vind het verbijsterend dat we klakkeloos vertrouwen hebben in AI. Ik krijg vaak de vraag welke jobs veilig zijn. Dat is de foute benadering. De vraag is welke toekomst we willen. Daar gaat het veel te weinig over. We kampen met grote problemen: vergrijzing, oorlog, klimaat, economische zorgen, gerechtelijke dossiers die verrotten in natte kelders. Als die tech­no­logie echt zo slim is, maak dan een lange lijst met alle problemen en los die op. Gebruik het niet om mensen uit te persen.’

VISIE ¬ 13


Sectornieuws.

MEER DAN EEN DISCUSSIE OVER EEN LABEL

Verhuizers winnen zaak tegen onlineplatform Trustlocal Misbruik van het label ‘BKV Erkend Verhuizer’ mag niet. Dat zegt de Brusselse ondernemingsrechtbank, die de Belgische Kamer der Verhuizers gelijk gaf in een zaak tegen Advanza BV, de uitbater van het onlineplatform Trustlocal. Op online vergelijkingsplatformen, zoals Trustlocal, kun je makkelijk lokale vakmensen vinden. Maar soms claimen verhuizers ten onrechte het label ‘BKV Erkend Verhuizer’. ‘Via onlineplatformen komen consumen­ ten snel bij aanbieders terecht die een verhuizing tegen een opvallend lage prijs beloven’, stelt Floor Baleci, secretaris bij ACV-Transcom. ‘Achter die lage prijs zit niet zelden een bedrijf dat zijn wettelijke verplichtingen niet nakomt.’

Melding genegeerd Trustlocal ging al eerder in de fout. Na een conflict in 2024 sloten de federatie en het platform een dading, een juridische overeenkomst waarin twee partijen een conflict oplossen zonder uitspraak van een rechter. Het platform zegde toe om foute vermeldingen binnen vijf werkda­ gen na een melding te schrappen. Bij vertraging zou het per dag een vaste vergoeding betalen. Daar bleek het platform zich niet aan te houden. In september 2025 signaleerde de federatie dat een verhuisbedrijf zich

onterecht als ‘erkend’ voorstelde. De vermelding bleef nog meer dan twee maanden online. De rechtbank oordeelde dat de dading bindend is en veroordeelde de vennootschap achter Trustlocal tot een boete van 3.500 euro.

Zwartwerk en oneerlijke concurrentie Baleci reageert tevreden op het vonnis: ‘Dit dossier gaat verder dan een discussie over een label. Het raakt aan een pro­ bleem dat de werknemers in de verhuis­ sector al jaren ondervinden: oneerlijke concurrentie en zwartwerk. Vaak bieden malafide werkgevers geen degelijke opleiding of stellen ze geen persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking. Veiligheid op het werk, bijvoorbeeld bij het tillen van zware lasten of het werken

met verhuisliften, laat ook vaak te wensen over’, stelt Baleci. Maar ook de consument denkt beter twee keer na, want wie een beroep doet op een malafi­ de onderneming kan bedrogen uitkomen. Baleci: ‘Bij schade blijkt de consument geen verhaal te hebben, omdat een degelijke verzekering of een bereikbare onderneming ontbreekt. Zo valt de eindfactuur toch hoger uit.’ Baleci wijst daarom nogmaals op de verantwoordelijkheid van platforms zoals Trustlocal: ‘Wie geld verdient aan het doorverwijzen van klanten, moet er mee over waken dat die klanten niet terecht­ komen bij bedrijven die hun werknemers in het zwart of zonder enige bescherming laten werken. Daarom steunen we de acties die de sector tegen zulke praktij­ ken onderneemt’, besluit ze.

Tijdelijke tegemoetkoming wegens forse brandstofprijzen voor beveiligingssector Werknemers in de beveiligingssector die met hun eigen wagen naar het werk rijden, krijgen tijdelijk een extra vergoeding voor hun woon-werkverkeer. Die maatregel komt er nu de brandstofprijzen fors oplopen. Dankzij een akkoord in de sector hebben werkne­ mers in de beveiligingssector recht op een tijdelijke tegemoetkoming voor de maanden mei, juni en juli 14 ¬ VISIE

2026. Verplaatsingen die al onder een andere vergoeding vallen, zoals spoedoproepen, speciale opdrachten of ritten tussen verschillende opdrachten, komen niet in aanmerking. De toeslag bedraagt 20 procent boven op de gebruikelijke vergoeding voor woon-werkverkeer, met een maximum van 10 eurocent per kilometer heen en terug. Het uiteindelijke bedrag wordt

berekend op basis van de afgelegde afstand en het aantal gewerkte diensten. De vergoeding, die uiterlijk 31 oktober uitbetaald moet zijn, verschijnt afzonderlijk op je loonbrief. Werknemers kijken best na of ze het correcte bedrag ontvangen hebben.


Jouw regio. Provincie Antwerpen

FLEXIJOBS, WIE ZIJN ZE? WAT DOEN ZE? EN VOORAL: WAT VEROORZAKEN ZE?

5 vragen over flexi-jobs

Populairder dan ooit, maar ook omstreden. Flexi-jobs bieden mensen een eenvoudige en voordelige manier om bij te verdienen. Naast je kantoorjob in het weekend bijverdienen bij een traiteur, of je pensioen aanvullen aan de kassa van de lokale supermarkt. Steeds meer Belgen doen het.

T

egelijk klinkt er meer en meer kritiek: tegenstanders wijzen op de kosten voor de sociale zekerheid en mogelijke concurrentie met ‘gewone’ jobs. Zelfs binnen de regering, die het systeem flink heeft uitgebreid. Zo heeft minister Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) al verschillende keren verklaard dat flexijobs wegen op de sociale zekerheid. Maar hoe zit het dat nu? Visie ging op zoek naar antwoorden op 5 vragen over het thema ‘Flexi-jobs’:

Hoeveel Belgen gingen er afgelopen jaar aan de slag als flexijobber? Vorig jaar hadden dan een 250.000 mensen een flexi-job. Dat is een stijging van 14 procent tegenover het jaar ervoor. De regering voerde flexi-jobs in 2015 in, zodat werkenden en gepensioneerden een centje konden bijverdienen in de horeca, zonder daarop belastingen of sociale bijdragen te betalen. Sindsdien kwamen er stelselmatig sectoren bij en vanaf juli van dit jaar breide de regering het systeem uit naar alle sectoren.

Zijn de flexi-jobs extra jobs of verdringen ze de ‘echte’ banen? Met andere woorden bedreigt flexwerk vast werk? De vraag of flexi-jobs werkgelegenheid creëren of reguliere banen vervangen, is één van de hete hangijzers. Volgens sommige experts ontbreekt het momenteel aan data die dit wel of niet bevestigen. Maar… het Rekenhof en het Federaal Planbureau onderzochten ondertussen wél of flexi-jobs in de horeca gewone banen verdringen. Dat gebeurt vooral bij nieuwe aanwervingen, is het oordeel. In de voedingshandel verdwenen sinds de komst van flexi-jobs 3,4 miljoen uren ‘gewone arbeid’ en uit de cijfers van de RSZ blijkt dat van de werkgevers die in 2025 flexi-jobbers aanwierven, 7,3 procent enkel een beroep deed op flexi-jobbers en dus geen vaste werknemers meer in dienst namen. Het is duidelijk dat werkgevers steeds vaker zullen kiezen voor flexibele arbeid, in plaats van kwaliteitsvolle vaste jobs.

Hoeveel kost het de sociale zekerheid? En is dit houdbaar op lange termijn?

Het is duidelijk dat werkgevers steeds vaker zullen kiezen voor flexibele arbeid, in plaats van kwaliteitsvolle vaste jobs.

Het systeem van flexi-jobs zet de financiering van onze sociale zekerheid onder druk. Terwijl de werkgeversbijdragen voor flexi-jobs 28% bedragen, betalen de werknemers nul euro aan sociale bijdragen: brutoloon is immers gelijk aan nettoloon. De impact is fors! Volgens denktank Minerva kost dat de schatkist tegen 2029 tot 479 miljoen euro per jaar. Tegen 2030 dreigt de sociale zekerheid daardoor in totaal ruim 1,5 miljard euro aan financiering mis te lopen.

Zijn er ook nadelen voor de flexi-jobber zelf? Ook voor flexi-jobbers kan het systeem nadelig zijn: • Je werkt als flexi-jobber op basis van shifts en je hebt dus geen werkzekerheid. Heeft de werkgever jou niet nodig? Dan moet je niet komen werken en heb je geen recht op loon. • Geen premies: als flexi-jobber bouw je geen rechten op voor een eindejaarspremie (dertiende maand). Neem je verlof? Dan heb je geen dubbel vakantiegeld. • Balans werk en privé: door de onvoorspelbare uren en het combineren met een hoofdjob (minstens 4/5de!) kan het zwaar zijn om voldoende rust en een goede work-lifebalance te behouden. • Flexi-jobs zetten ook de vakbonden buitenspel. En dat zien we: geen contract, geen

verplichtingen voor de werkgever, permanente beschikbaarheid van de werknemer. Allemaal zonder enig overleg of betrokkenheid van de vakbonden.

Nadelen voor de maatschappij en voor de economie • Flexi-jobs gaan concurreren met reguliere jobs: waarom zouden werkgevers nog kiezen voor iemand met een ‘normaal’ of voltijds contract als het ook lukt met flexi-jobbers of jobstudenten? • Ongelijkheid op de werkvloer. Twee collega’s doen hetzelfde werk, maar houden er netto niet hetzelfde aan over. De flexi-jobber geniet een voordeliger fiscaal en sociaal regime, terwijl de gewone werknemer zwaarder wordt belast. Dat verschil kan best wel wat wrevel creëren op de werkvloer! • Stimulans om minder voltijds te werken: sommige werknemers gaan geprikkeld worden om hun reguliere job terug te schroeven naar bijvoorbeeld 4/5de, om fiscaal voordelig bij te klussen via flexi-jobs,… wat dan weer de arbeidsmarkt onder druk zet bij de zoektocht naar fulltime krachten!

~ Info over flexi-jobs? Zie: www.hetacv.be/je-rechten/ werken-in-de-prive-sector/ contract/flexi-jobs

VISIE ¬ 15


Jouw regio. Vlaams-Brabant en Brussel

NOVEMBER WERELDMAAND EN VOLKSPARLEMENT IN HALLE

ACV zet solidariteit en rechtvaardigheid op de agenda Tijdens de November Wereldmaand bundelen middenveldorganisaties in Halle de krachten voor een solidairdere, rechtvaardigere en duurzamere samenleving. ACV Pajottenland-Zennevallei nam het voortouw, met een geslaagde openingsavond en een scherpe editie van het Volksparlement. ¬ Tekst Dirk Swysen

D

Miguel Kandolo, mensen­ rechtenactivist en auteur van Yaya na leki, deelde scherpe persoonlijke en maatschappe­ lijke reflecties over ongelijkheid en solidariteit.

e November Wereldmaand is in Halle uitgegroeid tot een vaste waarde: een jaarlijks maatschappelijk forum waarin verenigingen inwoners uitnodigen om samen stil te staan bij de grote uitdagingen van vandaag. Achter het initiatief staat een brede coalitie van sociale, culturele en levensbeschouwelijke organisaties, waaronder ACV Pajottenland-Zennevallei, beweging.net Halle, 11.11.11, Welzijnszorg en Open Armen.

Net de wisselwerking tussen deze drie uiteenlopende stemmen maakte het gesprek bijzonder boeiend. De panel­ leden daagden het publiek uit om vanzelf­sprekendheden in vraag te stellen en met een open blik naar armoede en solidariteit te kijken.

Noteer in je agenda Scherp debat De aftrap van de feestmaand was alvast een schot in de roos. Na de optocht door de stad werden de deelnemers warm onthaald in de lokalen van Open Armen aan de Molenborre. Vrijwilligers van het ACV namen de volledige ontvangst en bediening met een hapje en een drankje voor hun rekening, wat meteen zorgde voor een gastvrije sfeer en veel verbondenheid. Ook inhoudelijk drukte het ACV zijn stempel. De vakbond nam de regie van het negende Volksparlement in handen en waakte erover dat prangende sociaaleconomische thema’s op tafel kwamen. Zo werd

uitgebreid ingezoomd op de groei en impact van flexi-jobs. Met behulp van de campagne­ materialen van Een begroting waarin je meetelt kregen de aanwezigen heldere cijfers en inzichten aangereikt over de gevolgen voor onze sociale zekerheid en koopkracht. Drie panelleden gaven het debat extra diepgang vanuit

hun eigen expertise en ervaring.Geert Schuermans, auteur van De Achterblijvers, legde de vinger op de wonde rond sociale uitsluiting en maatschappelijke kwets­ baarheid, Steffi De Craemer, beleidsmedewerker bij beweging.net, belichtte de noodzaak van een eerlijke herverdeling en sociale rechtvaardigheid, en Lieven

Het bestuur van ACV Pajottenland-Zennevallei roept alle leden en sympathisanten op om ook de volgende afspraken van de November Wereldmaand niet te missen: ¬ Donderdag 19 november: Debatavond over betaalbaar wonen (locatie: Open Armen, Molenborre, Halle). ¬ Maandag 23 november: Boekvoorstelling van Riskeer meer door de voorzitster van beweging.net (locatie: Open Armen, Halle – aansluitend op de nationale vakbondsbetoging in Brussel).

VISIE ¬ 15


Jouw regio. Limburg PRIJSVERHOGING DIENSTENCHEQUES VEROORZAAKT ONRUST

‘9.000 jobs bedreigd’ Nog voor de aangekondigde prijsverhoging van de dienstencheque effectief in gaat, leidt de maatregel van de Vlaamse regering al tot onrust. Huishoudhulpen vrezen dat ze minder werk zullen hebben en hun klanten vrezen dat ze noodzakelijke ondersteuning niet meer zullen kunnen betalen. ¬ Tekst en foto Daan Van Noppen

A

l dertien jaar werkt Elly Mondelaers als huishoudhulp. Het is een job die ze graag doet: ‘Ik haal voldoening uit een proper huis en daarnaast vind ik het fijn dat ik mijn uren zelf kan kiezen en flexibel kan werken’, zegt ze. Ook Kelly Schauwaers, die al meer dan tien jaar als huishoudhulp werkt, haalt veel voldoening uit haar job. ‘Ik krijg enorm veel waardering van mijn klanten. Bij veel oudere mensen ben ik kind aan huis. Wij zorgen niet alleen voor een proper huis, maar zijn vaak ook een luisterend oor en een steun voor hen.’ Maar door besparingen van de Vlaamse regering wordt hun

werk nu bedreigd. Vanaf 2027 stijgt de prijs van een dienstencheque van 10 euro naar 12 euro voor de eerste 175 cheques en naar 13 euro vanaf de 176ste cheque. Daarnaast verlaagt de Vlaamse regering het aankoopplafond naar 300 dienstencheques per gezin per jaar. ACV vreest dat de gevolgen veel verder gaan dan een hogere factuur voor de eindgebruiker.

Huishoudhulpen onder­ vinden nu al gevolgen ‘We horen vandaag al vaak bij klanten dat ze zich zorgen maken over de verandering van het systeem’, zegt Elly. Kelly vult aan: ‘Er zijn al enkele klanten die hebben laten weten dat ze hun uren willen

verminderen. Dat betekent dat zij moeten accepteren dat er werk blijft liggen, of dat ik een tandje zal moeten bijsteken. Meer opties dan dat zijn er niet.’ ‘Daarnaast zijn er ook velen die overwegen om simpelweg volledig te stoppen’, aldus Elly.

Vrees voor werkloosheid Het zal invloed hebben op de tewerkstelling volgens secretaris bij Voeding & Diensten Veerle Putzeys: ‘Momenteel werken er 90.000 huishoudhulpen in de dienstenchequesector en de Vlaamse regering gaat uit van een daling van tien procent. Grofweg kom je zo al uit op 9.000 mensen van wie hun werk bedreigd is door de besparingen. Logisch dus

dat we merken dat huishoudhulpen vrezen voor tijdelijke werkloosheid, of dat ze grotere afstanden moeten afleggen om hetzelfde aantal uren te werken.’ Ook Elly maakt haar zorgen: ‘Als er geen nieuwe klanten komen zal ik minder loon verdienen, maar ook ik heb een gezin dat afhankelijk is van dat inkomen.’

Gebruikers kunnen niet zomaar zonder Er zijn natuurlijk nog klanten die financieel comfortabel genoeg leven om gebruik te blijven maken van dienstencheques. ‘En maar goed ook’, zegt Elly, ‘maar ik denk vooral aan ouderen met een laag pensioen die hulpbehoevend zijn of mensen met zwaar werk en een laag inkomen. Dat zijn de mensen die het nóg moeilijker zullen krijgen, terwijl zij net de hulp het meest nodig hebben.’

Zwartwerk Zal zwartwerken dan terugkeren? ACV Voeding & Diensten vreest van wel: ‘Meer dan één op de vijf huishoudhulpen geeft aan dat een klant al heeft voorgesteld om een deel van het werk zonder dienstencheques uit te voeren’, zegt Veerle Putzeys. ‘Ook ik kreeg de vraag al wel eens’, vult Elly aan, ‘Maar dat duwt mij en mijn collega’s richting illegaliteit én tast onze sociale bescherming aan.’

Huishoudhulp Elly Mondelaers en secretaris ACV Voeding & Diensten Veerle Putzeys VISIE ¬ 15


Jouw regio. Oost-Vlaanderen

Als ziek zijn werken moeilijk maakt Wat als je gezondheid niet meer meewil, maar de wereld wel op volle snelheid blijft doordraaien? Lynn Formesyn schreef met Zinvol ziek het boek dat ze na haar eigen diagnose nergens vond. Ze legt bloot wat vooroordelen met mensen doen en pleit voor een andere kijk op ziek zijn, werken en meedoen: minder etiketten, meer mogelijkheden. Lynn is binnenkort te gast op een ACV-Blikopener in Hamme. ¬ Tekst Jan Maertens ¬ Foto Uitgeverij Lannoo Je schreef het boek Zinvol ziek. Wat was voor jou het kantelpunt waarop je besloot je eigen verhaal publiek te maken?

werkgevers en collega’s concreet anders doen zodat iemand met een chronische ziekte aan boord kan blijven?

‘Nadat ik mijn diagnose kreeg, die auto-immuun en levenslang bleek te zijn, ging ik op zoek naar leesvoer dat vanuit de ervaringsdeskundige was geschreven. Ik wilde weten hoe mensen de impact van zo’n grillige gezondheid ervaren op alle facetten van het leven, op hun rol in de samenleving. Ik bleef hongerig achter. Daarom besloot ik zelf de leegte te vullen. Mijn doel was in de eerste plaats om dialoog op gang te brengen over moeilijke thema’s, om letterlijk stil te staan bij verlies van gezondheid en de kettingbotsing die dat teweeg kan brengen – iets wat we in onze razendsnelle wereld doorgaans liever uit de weg gaan.’

‘Inzien dat redelijke aanpassingen geen privileges zijn, maar rechten. Actief komaf maken met de schaamte over gezondheidsproblemen van welke aard dan ook. Vragen durven stellen die als doel hebben om het begrip op de werkvloer te vergroten. Beseffen dat er veel te leren valt op vlak van preventie voor iedereen, wanneer je investeert in werkbaar werk op maat van mensen met permanente mankementen.’

Wie langdurig ziek is, krijgt al snel het etiket dat hij of zij niet wíl werken. Wat doet die beeldvorming met mensen die iedere dag zoeken naar wat nog wél mogelijk is? ‘Stelselmatig gereduceerd worden tot wat je niet meer kan – en zogezegd zelfs niet meer zou willen kunnen – is ronduit ontmenselijkend. Wetenschappelijk onderzoek (Of Welfare Queens and Poor Carinas, 2023) onderstreept dat wanneer politici en media structureel het profiteursbeeld uitdragen, ze daarmee niet alleen de publieke opinie negatief aantasten, maar ook letterlijk de (mentale) gezondheid van de mensen die er het doelwit van zijn. Daar komt nog bij dat stigmatiserende uitspraken ertoe kunnen leiden dat mensen zichzelf hulp en ondersteuning neigen te ontzeggen, vanuit de overtuiging dat ze het niet (meer) waard zijn.’

Wat hoop je dat mensen meenemen wanneer ze na jouw Blikopener weer naar huis gaan?

Moeten we af van het idee dat je óf ziek bent óf gezond? En zou anders kijken naar die grijze zone ook kunnen veranderen hoe we over werken en arbeidsongeschiktheid denken? ‘Volmondig ja! Zeker in een realiteit waar ziekten steeds vaker chronisch zijn, kunnen we niet anders dan als samenleving het speelveld in de grijze zone bewust te vergroten. Dat vraagt echter om inspanningen van iedereen. Werkgevers moeten vooroordelen lossen, beleid moet een inclusieve arbeidsmarkt ook écht realiseren, mensen met een grillige gezondheid moeten duurzame en haalbare kansen krijgen, en medemensen en media moeten stoppen met het voeden van de negatieve beeldvorming.’

Je zegt dat inclusie de beste vorm van preventie is. Wat kunnen

‘Een genuanceerdere, begripvollere kijk op mensen die moeten leven met langdurige of levenslange gezondheidsuitdagingen.’

ACV-Blikopener met Lynn Formesyn: Als ziek zijn werken moeilijk maakt Hoe is het om te leven met een gezondheid die zich niet laat voorspellen? En hoe maken we op het werk en daarbuiten écht ruimte voor mensen met een chronische ziekte? Tijdens deze Blikopener nodigt Lynn Formesyn je uit om vertrouwde denkbeelden los te laten en voorbij de etiketten te kijken. Donderdag 10 december – 19.30 uur - Zaal de Zouaaf, Zouavenstraat 14A in Hamme - Gratis inkom. ~ Meer info en inschrijven: www.acv-oost-vlaanderen.be/activiteiten

CONTACT ACV Oost-Vlaanderen: www.hetacv.be/stel-je-vraag | afspraak maken (telefonisch of kantoor) via www.hetacv.be/plan-je-contact | 02 244 30 00 VISIE ¬ 15


Jouw regio. West-Vlaanderen VAN SLUITINGSPLAN NAAR TOEKOMSTPERSPECTIEF

Alle jobs bij Solae gered In april van dit jaar sloeg het nieuws bij Solae Belgium, producent van hoogwaardige soja-eiwitisolaten, in Ieper in als een bom. Tijdens een bijzondere onder­ nemingsraad maakte moederbedrijf IFF zijn intentie bekend om de vestiging te sluiten. Voor de 89 werk­ nemers betekende dat een periode van grote onzekerheid. Plots kwam de toekomst van hun job, hun inkomen en hun gezin op losse schroeven te staan. ¬ Tekst en foto Judith Deryckere

Z

es maanden later klinkt gelukkig een ander verhaal. Na maanden van intensief overleg en onder­ handelingen is er goed nieuws: de procedure wordt stopgezet, de vestiging blijft open en alle jobs blijven behouden. Een resultaat waar heel wat men­ sen hard voor gewerkt hebben.

Onzekerheid op de werkvloer Toen moederbedrijf Inter­ national Flavors & Fragrances Inc (IFF) in april 2026 bekend­ maakte dat de activiteiten in Ieper mogelijk zouden ver­ dwijnen, verwees de directie onder andere naar de hoge investeringsnoden en de plaats van de site binnen de inter­ nationale bedrijfs­­structuur. Voor de werknemers kwam het nieuws bijzonder hard aan. Niet alleen de jobs stonden op het spel, ook heel wat gezinnen werden plots geconfronteerd met onzekerheid. Tijdens die periode van onzekerheid namen de ACVvakbondsafgevaardigden van

het bedrijf samen met hun secretaris een belangrijke rol op. Zij verzamelden vragen, ondersteunden collega’s en zorgden ervoor dat bezorgd­ heden van de werknemers een plaats kregen aan de onder­ handelingstafel. Het waren maanden waarin informeren, luisteren en verbinden minstens even belangrijk waren als onderhandelen. Aan die onderhandelingstafel werd alles op alles gezet om alternatieven voor een sluiting te onderzoeken.

Samen blijven vechten voor oplossingen Dat de site vandaag toch open­ blijft is dankzij een combinatie van verschillende factoren. In de eerste plaats bleef ieder­ een, ondanks alle onzekerheid, hard werken. Werknemers ble­ ven zich dagelijks inzetten om de productie draaiende te hou­ den en de kwaliteits­standaar­ den te garanderen. Die sterke operationele prestaties bewezen dat de vestiging nog steeds een belangrijke rol speelt binnen het internationale netwerk.

Daarnaast werd er nagedacht over zowel efficiëntie­verbete­ ringen als manieren om de site duurzamer te maken. Construc­ tieve gesprekken met de over­ heid resulteerden bovendien in strategische ondersteuning voor verdere investeringen. Tegelijk bleef ook het vertrou­ wen van de klanten behouden.

Sociaal overleg maakt het verschil Voor het ACV vormt dit verhaal een mooi voorbeeld van wat sociaal overleg kan betekenen. Een aangekondigde sluiting leek aanvankelijk haast onafwend­ baar. Toch bleef men gedurende de volledige procedure kritische vragen stellen, alternatieven onderzoeken en de belangen van de werknemers verdedigen. Het verhaal van Solae Belgium is een krachtig voorbeeld van wat mogelijk wordt wanneer werknemers zich organiseren, vakbondsafgevaardigden hun rol opnemen en sociaal overleg alle kansen krijgt. De Wet-Renault is meer dan een formaliteit. Ze creëert ruimte om informatie boven tafel te

krijgen, voorstellen uit te wer­ ken en met bedrijven in gesprek te gaan over andere mogelijk­ heden. Ook in Ieper heeft dat proces meegeholpen om tot een positieve uitkomst te komen.

Blik op de toekomst De komende periode zal voor Solae nog verandering met zich meebrengen. De volledige afdeling “Food Ingredients” van IFF, waartoe ook de Ieperse vestiging behoort, wordt binnenkort overgenomen door investeringsmaatschappij CVC. Die overname zou tegen 1 februari 2027 afgerond zijn. Maar vandaag overheerst vooral de opluchting. Waar enkele maanden geleden nog werd gevreesd voor het verlies van tientallen jobs, kunnen 89 werknemers en hun gezinnen opnieuw vooruitkijken. Dat is in de eerste plaats hun verdienste. Dit resultaat toont aan dat solidariteit werkt. Dankzij de inzet van de werknemers, het volgehouden overleg en de gezamenlijke zoektocht naar oplossingen heeft Solae op­ nieuw een toekomst in Ieper.

ACV in West-Vlaanderen Contacteer ons via www.hetacv.be/stel-je-vraag of 02 244 30 00. Boek een gesprek met een medewerker via www.hetacv.be/plan-je-contact. VISIE ¬ 15


Wil je Visie graag op papier blijven lezen?

We willen zeker zijn dat je Visie nog in de brievenbus wil. Daarom vragen we je om je voorkeur te bevestigen. Alleen zo ontvang je het magazine nog vanaf 2027.

Bevestig je keuze vóór 31 december 2026. Dit kan via de QR-code of het eenvoudig onlineformulier www.visie.net/bevestig

Let op: er is geen automatische verlenging. Als je je keuze niet bevestigt, ontvang je vanaf 2027 geen Visie meer.

ANTWERPEN

Laat het ons dan weten!


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
VISIE 18 - 19 november 2026 by beweging.net - Issuu