VISIE 16 - 22 oktober 2026

BELGIE(N) - BELGIQUE

00000 B-00000 PB- PP B-

bpost

800 miljoen euro uit Groeipakket kreeg ‘andere bestemming’

BELGIE(N) BELGIQUE BELGIE(N) --BELGIQUE PBPP B- 00000

| AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X | JAARGANG 82 | p806000 |

16

| OOST-VLAANDEREN | 22 ¬ 10 ¬ 2026 | MAANDELIJKSE UITGAVE | volgend nR 05.11.2026

E X TRA EDITIE VOOR LEDEN VAN HE T ACV

Hoe de Vlaamse regering kindergeld versluist Manager toont macht in functionerings­­gesprek

Wie bouwt de fietsen van Eddy Merckx?

Als je overal hoort: ‘We zoeken flexi-jobbers’

Oost-Vlaanderen betere arbeidsvoorwaarden bij AZORG

Deur dicht

Z

¬ Foto Bart De Waele

e kwamen met bussen van over heel het land. Ze brachten verhalen mee uit een industriële wasserij, uit een autofabriek, uit de thuiszorg. Van een collega die haar job verliest omdat haar wagen het begeeft en ze zich geen nieuwe kan veroorloven.

Op 9 oktober stonden aan elke deur van de vijf regeringspartijen meer dan 400 werk­nemers. 400 werk­nemers die beseffen wat de begrotingsplannen voor hun inkomen, hun gezin en hun toekomst betekenen. Die de Vlaamse maatregelen al voelen en de federale vrezen. Mensen die bovendien alternatieven meebrachten. Drie keer belde ik aan bij N-VA. De deur bleef dicht. Die ochtend had N-VA-fractie-

2 ¬ VISIE

voorzitter in de Kamer Axel Ronse nog op de radio gezegd dat men de bezorgdheden van werknemers begrijpt en aangeboden ‘geschillen bij te leggen’. Voor de werknemers die daar stonden, kwam die boodschap anders aan. Hun bezorgdheden waren blijkbaar niet welkom. Hun voorstellen evenmin. Bij CD&V, Vooruit en Les Engagés ging het er anders aan toe. De delegatie bij CD&V kreeg te horen dat men een rechtvaardige verdeling van de lasten voorstaat. Voor Vooruit is een verdere aanpassing van de index onbespreekbaar. Bij Les Engagés wil men werk maken van een andere aanpak van managementvennootschappen, salariswagens en bedrijfssteun en de bijdragen op studentenarbeid kritisch tegen het licht te houden. Bij MR werden we maandag alsnog ontvangen. Daar werden diepgaande meningsverschillen bevestigd over pensioenen, werkloosheid, enzovoort. Over het belang van de industrie en het niet verhogen van de btw waren er wel raakpun-

ten. Toen werd het 13 oktober. Die dag bleef de premier al even stil als toen we aanbelden: er was geen State of the Union. Bij het ter perse gaan van deze Visie sprak hij van een voorlopige begroting van 2027 en van een schuldenrem. In mensentaal: als de regering geen begrotingsakkoord vindt, dan stijgen pensioenen, sociale uitkeringen en ambtenarenlonen niet meer mee met de levensduurte. Gepensioneerden, zieken, werkzoekenden en werknemers bij de overheid zouden dus opdraaien voor de politieke crisis. Altijd diezelfde reflex. Wanneer het moeilijk wordt, kijkt men eerst naar de mensen die elke maand moeten werken en rekenen om rond te komen. Terwijl grote vermogens, uitzonderlijke winsten en fiscale achterpoortjes opvallend vaak buiten beeld blijven. Mensen verdienen beter. Beter dan een politiek die zegt te luisteren zonder het gesprek aan te gaan. Ze verdienen antwoor-

Kort. BESPARINGEN ONDERWIJS EN ONDERZOEK

Streeft N-VA privatisering hoger onderwijs na? Bij de laatste begrotingsronde besloot de Vlaamse regering 35 miljoen euro te besparen op fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. Daarmee drijft ze de universiteiten en hogescholen voor hun financiering in de armen van bedrijven, klaagt een groep Vlaamse academici aan. Zij vrezen de inmenging van bedrijven met andere belangen dan waarheidsvinding. ‘We willen ons onderzoek laten sturen door het verlangen naar een beter begrip van de wereld, niet door de financiële belangen van de industrie’, schrijven ze.

Samenwerkingen met bedrijven gebeuren vandaag ook al, en zijn vaak geheim. ‘Al jaren proberen medewerkers van universiteiten zicht te krijgen op samenwerkingen met Israëlische bedrijven, defensiebedrijven of bedrijven in de fossiele sector. De universiteit geeft daarover niets vrij.’ Dat dreigt dus nog te verergeren. Bovendien ondermijnt de besparing de onderwijskwaliteit. Onderzoekers met een beurs voor wetenschappelijk onderzoek vervullen immers ook heel wat les- en begeleidingstaken. De uiteindelijke doelstelling, menen de onderzoekers, is om ons hoger onderwijs helemaal te privatiseren.

SLOW UP FOR HUMANITY

Blijf in bed voor een betere wereld

den, oplossingen en keuzes die eerlijk verdeeld zijn. Wij blijven de voorstellen van werknemers op tafel leggen. Wij blijven wegen op het debat, druk uitoefenen waar nodig en politici aanspreken op hun verantwoordelijkheid. Wie vandaag niet wil luisteren, zal ons morgen opnieuw aan de deur vinden. Met dezelfde vastberadenheid. En met nog meer redenen om gehoord te worden.

In een wereld waarin alles ‘meer, sneller en beter’ moet, organiseert Slow Up for Humanity een ‘collectief stil protest’. Blijf in het weekend van 24 en 25 oktober gerust in bed, thuis of op een van de deelnemende locaties zoals het KMSKA in Antwerpen of het Wintercircus in Gent. ‘We putten onszelf, elkaar en de planeet uit’, vat schrijver David Van Reybrouck samen. Tijd om te vertragen.

Op 24 en 25 oktober vindt Slow up for Humanity plaats. Het gesprek tussen Ann Vermorgen, Slongs Dievanongs en Eline Goethals vindt plaats op zaterdag 24 oktober om 11u in de Pelikaanstraat 4, 2000 Antwerpen.

Ook ACV-voorzitter Ann Vermorgen, rapper Slongs Dievanongs en Eline Goethals van Worried Citizens staan in een panelgesprek stil bij de waarde van tijd. Wat betekent tijd voor onszelf, ons werk, ons privéleven? En mogen we nog tijd nemen om te twijfelen en te rijpen?

Redactieadres Visie, PB 20, 1031 Brussel ¬ e-mail: info@visieredactie.be ¬ Lezersbrieven lezers@visieredactie.be ¬ Abonnementen hilde.ceulemans@acv-csc.be - 02 244 32 81 ¬ Verantwoordelijke uitgever Bart Vannetelbosch ¬ Redactie Arnaud Aerts, Simon Bellens, Lies Van der Auwera, Nils De Neubourg, Dominic Zehnder, Djorven Ariën, Lieven Bax, Rachel Michel, Tinne Van Woensel, Rooni Theeboom, An-Sofie Bessemans ¬ Hoofdredactie Thomas Blommaert ¬ Vormgeving Gevaert Graphics ¬ Druk Coldset Printing Partners ¬ Visie verschijnt tweewekelijks en is inbegrepen in het lidmaatschap van ACV bouw - industrie & energie, ACV-CSC METEA, ACV-Transcom en ACV Voeding en Diensten

Ann Vermorgen, Voorzitter ACV

VISIE ¬ 3

Actueel. Al bijna 800 miljoen uit Groeipakket kreeg andere bestemming

Hoe de Vlaamse regering kindergeld versluist Sinds 2019 bespaarde de Vlaamse regering in totaal meer dan 800 miljoen euro op gezinnen. Dat blijkt uit een analyse van het ACV. En dat is nog zonder de aangekondigde nieuwe besparingsronde. ¬ Tekst Dominic Zehnder

T

ijdens de begrotingsonderhandelingen keek de Vlaamse regering opnieuw naar het Groeipakket. Het was niet de eerste keer dat ze aan het kinderbijslagsysteem morrelde. Een doorlichting van de Vlaamse begrotingscijfers sinds 2019, toen het groeipakket naar de regionale niveaus verhuisde, toont dat Vlaanderen sindsdien bijna 800 miljoen euro bestemd voor kindergeld voor andere doeleinden gebruikte. Vlaanderen ontvangt sinds de regionalisering van de kinderbijslag jaarlijks een federale dotatie. ‘Die bedragen worden bepaald volgens een vaste formule op basis van het oorspronkelijke bedrag, de index, de economische groei en de demografische veranderingen’, legt Jolien De Norre van de ACV-studiedienst uit.

‘Sinds de overheveling bespaarde Vlaanderen al verschillende keren. De regering deed dat door indexsprongen en door toeslagen zoals de schoolbonus te schrappen. Het verschil tussen wat Vlaanderen ontvangt en effectief uitbetaalt, ligt alsmaar verder uit elkaar.’

Keuzes ten nadele van gezinnen ‘Wettelijk gezien mag de Vlaamse regering zelf beslissen wat er met de federale dotaties gebeurt. Maar de keuzes die de regering maakt, gaan ten koste van de

In verwachting? Vraag nog dit jaar het startbedrag aan Vanaf volgend jaar wordt het startbedrag binnen het Groeipakket alleen nog uitbetaald aan het eerste kind van een gezin. Het startbedrag moeten ouders zelf aanvragen. Daarmee hoef je niet te wachten tot na de geboorte. Het kan al vanaf de zesde maand zwangerschap. Wie volgend jaar een bijkomend kind verwacht en voor het einde van dit jaar minstens in de zesde maand zwanger is, kan het startbedrag nog aanvragen via de website van de Vlaamse overheid. www.vlaanderen.be/vlaams-groeipakket

4 ¬ VISIE

gezinnen’, onderstreept nationaal secretaris voor het Vlaams ACV Stijn Gryp. Tijdens de Septemberverklaring kondigde Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) een nieuwe besparingsronde aan. Zo zal nog een grotere hap verdwijnen uit het budget voor gezinnen. De regering besliste onder andere dat het startbedrag van ruim 1.300 euro per kind alleen nog voor het eerste kind wordt uitbetaald. Daarnaast verdwijnt de kinderopvangtoeslag voor zo’n 15.000 gezinnen die gebruikmaken van kinderopvang zonder inkomensafhankelijk tarief en eindigt de uitbetaling van het Groeipakket op het moment dat een jongere stopt met studeren.

Domino-effect Daarenboven schroeft de regering de maximale leeftijd voor wie verder studeert terug van 25 naar 23 jaar. Volgens schattingen van de Gezinsbond zou dat zo’n 60.000 studenten treffen. Armoede-expert Wim Van Lancker van de KU Leuven wijst erop dat dit vooral gezinnen met een lager inkomen zwaar zal raken: het kindergeld betekent daar vaak het verschil tussen wel of niet

Actueel.

Premier Bart De Wever (N-VA) kon op 13 oktober zijn jaarlijkse beleidsverklaring niet afleggen. De regering raakte het niet eens over een begroting die tien miljard euro moet opleveren. Op zoek naar dat geld opperde een regeringspartij om een indexsprong toe te passen op werkzoekenden.

Terwijl energieprijzen pieken, ligt de index weer onder vuur

N © Belga

ochtans is de index dit jaar al ingeperkt. Door de centenindex worden lonen boven 4.000 euro en uitkeringen boven 2.000 euro bruto per maand niet volledig geïndexeerd.

kunnen studeren. Stijn Gryp: ‘Een diploma behalen is door financiële drempels vandaag voor veel Vlamingen al geen evidentie. De nieuwe besparingsronde zal dat alleen nog verder versterken. Bovendien kan het verliezen van het Groeipakket een domino-effect veroorzaken, omdat een aantal financiële tegemoetkomingen voor arme gezinnen gekoppeld zijn aan het recht op kindergeld. Daardoor worden gezinnen onderaan de ladder meerdere keren geraakt.’

‘De stijgende energieprijzen dreigen opnieuw zwaar door te wegen op het budget van werknemers, uitkeringsgerechtigden en gezinnen’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Elke verdere aantasting van de index maakt gezinnen rechtstreeks armer.’ Energie wordt intussen fors duurder. De inflatie klom in september naar 4,69 procent. Volgens Testaankoop kost een nieuw vast elektriciteitscontract in Vlaanderen in oktober zelfs gemiddeld elf procent meer dan in september. Een vast gascontract kost acht procent meer. Die

tarieven staan zo op hun hoogste peil in meer dan drie jaar, vooral door de spanningen in het Midden-Oosten. Bart Vannetelbosch, nationaal secretaris bij het ACV, vraagt om het sociaal energietarief opnieuw uit te breiden als de prijzen verder stijgen. Dat is een goedkoper tarief voor de meest kwetsbare gezinnen. Daarnaast moeten energiebedrijven met uitzonderlijk hoge winsten volgens hem een eerlijke bijdrage leveren. ‘De prijsschokken tonen opnieuw hoe afhankelijk België en Europa nog altijd zijn van fossiele brandstoffen.’ Vannetelbosch pleit daarom voor investeringen in hernieuwbare energie, energiezuinige woningen en betaalbaar openbaar vervoer. De hogere tarieven voor het openbaar vervoer gaan volgens hem net de verkeerde kant op.

Visie vroeg het kabinet van bevoegd minister Caroline Gennez (Vooruit) om een reactie en details over de verlaging van de maximale leeftijd, maar bij het ter perse gaan was er nog geen antwoord.

© ID / Jimmy Kets

De leeftijdsgrens zou in twee stappen verlagen. Vanaf januari 2027 stopt het Groeipakket in de maand waarin jongeren 24 worden, vanaf 2029 verlaagt die leeftijd verder naar 23. ‘Er zou een lijst van uitzonderingen komen, maar daar is tot vandaag geen duidelijkheid over’, stipt De Norre aan. ‘We weten niet welke uitzonderingen opgenomen zijn en het is niet geweten of gezinnen die zelf zullen moeten aanvragen. Hoe ga je al die gezinnen tijdig bereiken?’

VISIE ¬ 5

Achtergrond. Flexibilisering houdt mensen weg van werk en slaat gat in begroting

Overal hoor je: we doen het met flexi-jobbers’ De regering-De Wever wil meer mensen aan het werk. Tegelijk maakt ze bijklussen goedkoper en flexibeler voor wie al werk heeft. Werkzoekenden zoals Christel botsen daardoor op goedkope concurrentie. De overheid loopt zo tegen 2029 meer dan een miljard euro aan inkomsten mis. ¬ Tekst Nils De Neubourg

O

veral waar ik solliciteerde, hoorde ik hetzelfde: we kiezen alleen nog voor studenten en flexi-jobbers.’ Christel werkte 33 jaar in de IT-sector. Na een ontslag koos ze tijdelijk voor de horeca. ‘Het contact met mensen en het actieve werk beviel me helemaal.’ Ze zocht daarna een vaste baan in de sector. Dat bleek bijna onmogelijk. In een groot hotel waar ze even als flexi-jobber werkte, overliep Christel eens de personeelslijst. ‘Ik telde honderd mensen, van wie misschien amper twintig vast in dienst. Al de rest waren flexi-jobbers en jobstudenten.’ Als werkzoekende kon Christel niet langer als flexi-medewerker aan de slag. Alleen wie minstens vier vijfde werkt of gepensioneerd is, komt namelijk in aanmerking. ‘Dan wordt het heel moeilijk om in de horeca vast werk te vinden’, verzucht Christel. Na lang zoeken heeft ze inmiddels toch een vast contract van twintig uur per week. ‘Vrienden en familie zeggen dat ik er weer gelukkig uitzie.’ Ze heeft geluk gehad, zegt ze.

Zonder bijsturing weten we nu al wat we zullen vinden: een nieuwe miljardenfactuur. ¬ ERIK VAN LAECKE, FISCAAL EXPERT 6 ¬ VISIE

Alleen wie al werkt Flexi-jobs werden in 2015 ingevoerd in de horeca om drukke momenten op te vangen. Flexi-jobbers betalen geen belastingen en geen persoonlijke sociale bijdragen. Tenminste, tot een bepaald inkomen uit dat werk, in 2026 tot 18.440 euro. Volledig gepensioneerden mogen onbeperkt verdienen zonder belastingen of sociale bijdragen te betalen. De werkgever betaalt wel een bijzondere bijdrage. In 2025 hadden volgens de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) ongeveer 262.000 mensen een flexi-job. Dat is veertien procent meer dan een jaar eerder. Het totaal aantal gewerkte uren in flexi-jobs verdrievoudigde in vier jaar tijd. Waarom werkgevers houden van flexi-jobs, zag Christel van dichtbij. ‘Zijn flexi-jobbers ziek, dan moeten ze hen niet betalen. Hebben ze hen niet nodig, dan kunnen ze makkelijk de shift afzeggen. Bij vaste mensen kan dat niet. En het is goedkoper.’

Alle sectoren Sinds 1 juli breidde de regering het systeem uit naar bijna alle sectoren. De Raad van State had daar in maart al ernstige bedenkingen bij. Een fiscaal voordeel kan te verantwoorden zijn in sectoren met grote druktepieken, maar die rechtvaardiging valt weg voor de hele arbeidsmarkt, beargumenteert de Raad.

Het Rekenhof en het Federaal Planbureau onderzochten of flexi-jobs in de horeca gewone banen verdringen. Dat gebeurt vooral bij nieuwe aanwervingen, is het oordeel. In de voedingshandel verdwenen sinds de komst van flexi-jobs 3,4 miljoen uren gewone arbeid, terwijl er drie miljoen flexi-uren bijkwamen, becijferde econoom Olivier Malay voor denktank Minerva.

‘Niet bedoeld om te vervangen’ Christel liet het er niet bij en mailde federaal minister van Werk David Clarinval (MR). ‘Als niemand iets zegt, verandert er nooit iets.’ In maart antwoordde de minister dat het systeem ‘niet dient om reguliere tewerkstelling te vervangen’. Het zou worden opgevolgd, ‘zodat indien nodig bijsturingen kunnen worden overwogen’. Drie maanden later volgde de wet die het naar bijna alle sectoren uitbreidde. In een tweede brief, eind augustus, legt Clarinval uit dat de uitbreiding de werkzaamheidsgraad moet verhogen en personeelstekorten moet opvangen. Tegelijk vindt hij het ‘begrijpelijk dat sommigen zich daarom afvragen hoe zij moeten blijven concurreren wanneer bepaalde activiteiten onder een voordeliger fiscaal regime kunnen worden uitgevoerd’. ‘De minister erkent zwart op wit dat werkzoekenden moeten opboksen tegen een goedkoper regime, en toch breidt de regering het verder uit’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Wie werk zoekt, wordt door het beleid zelf uit de markt geprijsd.’

Hoe de regering ons flexibeler wil laten werken Niet alleen flexi-jobs maken werk goedkoper en flexibeler. Sinds dit voorjaar mogen werknemers in alle sectoren 360 vrijwillige overuren per jaar presteren, zonder reden of inhaalrust. Voor 240 van die uren is er geen overloon, en worden geen belastingen of sociale bijdragen ingehouden. In de horeca gaat het om 450 uur, waarvan 360 zonder overloon. In juli keurde de regering een voorontwerp goed om de arbeidstijd te ‘annualiseren’: de wekelijkse arbeidsduur moet dan alleen gemiddeld over een jaar kloppen. Volgens het ACV kan een doorsnee werknemer in de logistiek zo 377 euro netto per jaar verliezen. ‘Je werkt ongezond langere dagen of weken zonder dat daar de minste compensatie tegenover staat’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Overloon dat niet meer betaald wordt, blijft bij de werkgever. Op loon dat er niet is, int de overheid ook geen bijdragen. En met honderden overuren zonder lasten moet een zaak minder snel iemand extra aanwerven. Dat ontzegt werkzoekenden jobkansen.’

Een sluipende factuur Ook de begroting blijft niet gespaard. Minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) raamde in juli dat flexi-jobs de overheid vorig jaar een kleine 500 miljoen euro kostten aan gemiste belastingen en sociale bijdragen. Zelf wil hij daarom het systeem terugbrengen naar zijn oorsronkelijke doel: kortstondige drukte opvangen in een beperkt aantal sectoren. Intussen blijft de rekening oplopen. Volgens fiscaal expert Erik Van Laecke kunnen de huidige regels rond flexwerk de overheid tegen 2029 meer dan een miljard euro kosten als er niets verandert. Voor sommige werknemers wordt het voordeliger om minder te werken in hun gewone baan en dat aan te vullen met een onbelaste flexi-job.

Een alleenstaande bediende met 4.000 euro bruto per maand die overschakelt naar vier vijfde en een dag flexi-werk aan 21 euro per uur, houdt jaarlijks ruim 3.100 euro netto meer over, tonen de berekeningen. Zijn twee werkgevers betalen samen ruim 3.600 euro minder. De overheid loopt zo 6.700 euro per jaar mis. Een gepensioneerde die zijn voltijdse job naast zijn pensioen omruilt voor flexi-werk, kost de overheid volgens Van Laecke zelfs bijna 28.000 euro per jaar. Vandaag doet nog maar een minderheid dat. In de zomer van 2025 combineerde zeventien procent van de flexi-jobbers het met een deeltijdse job, aldus de RSZ. Van Laecke verwacht dat dat verandert zodra meer mensen de mogelijkheden leren kennen. Wat het de staat kost dat werkzoekenden langer zonder werk blijven, zit bovendien nog niet in zijn raming. ‘Zonder bijsturing weten we nu al wat we zullen vinden: een nieuwe miljardenfactuur.’

Nog meer flexibiliteit Toch gaan er stemmen op om werk nog flexibeler te maken. De MR wil in haar relanceplan flexi-jobs ook openstellen voor zelfstandigen, de werkgeversbijdragen sterk verlagen en de arbeidsmarkt verder flexibiliseren. N-VA-fractieleider Axel Ronse wil het statuut van werknemers zelf flexibeler maken. ‘Telkens klinkt het dat de economie meer flexibiliteit nodig heeft’, zegt Vermorgen. ‘Maar kijk wie de rekening betaalt: werknemers met minder zekerheid en minder premies, werkzoekenden die niet binnenraken en een sociale zekerheid die inkomsten misloopt. Wie er beter van wordt, zijn werkgevers en hun aandeelhouders. Een regering die tien miljard zoekt, maakt de put alleen maar dieper.’ De wet voorziet pas in een evaluatie van de uitbreiding een jaar na de start, in de zomer van 2027 dus.

VISIE ¬ 7

Klare taal. Tot je dienst

OVERLIJDEN

Ik ben niet getrouwd. Heb ik recht op rouwverlof? Sinds enkele jaren is het rouwverlof uitgebreid. Daardoor heb je recht op klein verlet bij het overlijden van je naasten, ook als je niet getrouwd bent. Bij klein verlet heb je recht op je normale loon alsof je die dag werkt, inclusief eventuele toeslagen en premies. Dat recht geldt wanneer je op hetzelfde adres als je partner gedomicilieerd bent. Daardoor kun je gebruikmaken van tien dagen rouwverlof wanneer je echtgenoot, je partner, je kind of het kind van je samenwonende partner of echtgenoot overlijdt. Daarvan moet je de eerste drie dagen opnemen in de periode van de dag van overlijden tot de dag van de begrafenis. De andere zeven dagen mag je vrij kiezen binnen het jaar na het overlijden. In onderling overleg met je werkgever mag je van die termijnen afwijken. Ook voor andere, dichte (schoon-)familieleden heb je recht op klein verlet. Een volledig overzicht met alle termijnen vind je op de website van het ACV. Op ondernemings- of sectorvlak kan het aantal dagen uitgebreid zijn, vraag dat na bij je afgevaardigde. ~ www.hetacv.be/vakantie

DETACHERING

Krijg je tijdelijk een collega uit een EU-land over de vloer? Wijs hen er dan op dat werknemers uit de EU die in België verblijven om hier te werken, zich binnen de tien dagen na aankomst moeten registreren bij de gemeentediensten van hun verblijfplaats. Dat kan eenvoudig online via ‘Mijn Adres in België’ op de website van het ministerie van vreemdelingenzaken. Zo brengen zij hun verblijf snel en correct administratief in orde. Ook werknemers van buiten de Europese Unie moeten zich registeren. Maar voor hen gelden er nog andere verplichtingen. Ook daarvoor kun je terecht op de website van het ministerie. ~ www.dofi.ibz.be

Vacatures ACVBIE zoekt: • Klachtenbehandelaar - Sociaal juridisch medewerker, Brussel-Vlaams Brabant (voltijds) ~ www.hetacv.be/jobs

8 ¬ VISIE

Made in. Belgium

Fietsen van Belgian Cycling Factory

In Beringen produceren ze al meer dan 30 jaar Belgische fietsen. Niet zomaar fietsen, maar racefietsen van Ridley en Eddy Merckx. Je vindt ze in het profpeloton, in het veld, op de gravel en op de piste. Recent breidde het aanbod uit met Nukeproof voor mountainbikers en Aeres voor stadsfietsen. ¬ Tekst Djorven Ariën ¬ Foto Mine Dalemans

Bram Ceusters (25) – Spuiter/lakker ‘Ik geef de frames een kleur of speciaal design. Ik heb van mijn passie mijn beroep gemaakt, ik spuit ook als hobby voor mezelf. Al gaat dat meer over custom paint voor motoren, vliegtuigen of helmen. Ook onze fietsen zijn uniek, je kan de hele configuratie aanpassen bij aankoop. Dat maakt het spuitwerk uitdagend. Verschillende kleuren in elkaar laten overvloeien heb ik hier geleerd.’

Desislava Dimitrova (38) – Teamcoach ‘Het meeste wat we hier doen is precies handwerk. Schuren, spuiten, polieren, vernissen, bestickering en assemblage: alles gebeurt manueel. Vijf jaar geleden begon ik hier als plakster. Intussen doe ik de kwaliteitscontrole en werd ik ook teamcoach. Ik probeer altijd vrolijk te zijn en te blijven lachen. Soms noemen ze mij het zonnetje van de afdeling. Onze afdeling voelt als familie. Gelukkig maar, want ik zie ze meer dan mijn eigen familie.’

Kevin Motmans (33) – Logistiek- en productiemedewerker

FEITEN In 1990 begon oprichter Jochim Aerts in zijn garage fietsen te bouwen. Wat begon als een kleinschalige onderneming groeide uit tot het grootste fiets­ bedrijf van België. Hier bouwen werknemers met de hand 150 geper­ sonaliseerde fietsen per dag.

‘Mijn ambitie was om profwielrenner te worden, maar die droom moest ik opbergen. Wedstrijden rijd ik nog altijd fanatiek. De fiets waar ik nu op rijd is geweldig, maar ik ben wel al aan het sparen voor een nieuw model. Ik ben heel trots om hier te werken. Soms komen grote namen zelf hun fiets ophalen. Zo ontmoette ik Zdenek Stybar en zelfs Tadej Pogačar kwam hier al testen in de windtunnel.’

Rosina Paternini (57) – Montagemedewerker ‘In het verleden heb ik als vakbondsafgevaardigde twee sluitingen meegemaakt. Toen ik hier begon was er nog geen vakbondswerking. Door mijn ervaring voelde ik de nood die hier op te zetten. Het was best een uitdaging omdat er eerst wat weerstand was bij de werkgever. Maar nu is er een goede samenwerking. We zijn de laatste jaren flink gegroeid. Door buitenlandse productie weer naar hier te halen, ziet het ernaar uit dat die groei blijft. Het is hoopgevend te merken dat de omgekeerde beweging ook mogelijk is.’

VISIE ¬ 9

Cultuur. Een selectie

1.

2.

FILM COWARD

BOEK

Veerkracht valt niet uit de sterren

In de Arabische wereld bestaat een verhaal over een profeet die op een brandstapel ligt. Een mier snelt toe met een druppel water. Sommige dieren lachen. Maar de mier antwoordt dat hij op zijn minst doet wat in zijn macht ligt. Maret Dakaeva van Uit de Marge vertelt die legende in Veerkracht valt niet uit te sterren. Het is bijna een samenvatting van het nieuwe boek van oud-ACV Pulsvakbondsvrouw Marijke Persoone. Dat bundelt verhalen van gewone vrouwen actief in het middenveld. Een vaccin tegen het pessimisme van deze tijd. ~ Nu in de boekhandel

Sudoku

3.

EXPO

Powder to the people © Martin Corlazzoli voor het Industriemuseum

Oorlogsfilms waren nooit Lukas Dhont zijn ding. Maar toen stootte de maker van Girl en Close op foto’s van theater tijdens de Eerste Wereldoorlog, een paar kilometer achter het front. Het resultaat is Coward, dat al meteen in de prijzen viel op het filmfestival van Cannes. Centraal staan Pierre en Francis. De ene, ‘De Stille’, is een jonge, ‘verse’ Belgische soldaat, de andere een Franse militair die theaterrevues in elkaar bokst voor soldaten met verlof. Terwijl op de achtergrond de Groote Oorlog woedt, worden de twee verliefd. ~ Coward speelt nu in de bioscoop. Visie mag 5x2 tickets weggeven. ‘Wie is de regisseur van Coward?’ Stuur het antwoord op de vraag voor 1 november naar lezers@visieredactie.be

Breintrein

6 4

2 3 4 2

9

9 7 4 8 2

8

7 4

7 3

10 ¬ VISIE

6 2 6 8

1 8 1 9 7

2 3

‘Power to the people’, John Lennon zong het een halve eeuw geleden al. Helena Elshout verbastert dat tot Powder to the people. Elschout is een telg van de familie die de tot in de jaren 1980 razend populaire ‘poeierkes’ – Dr. Mann! Het Witte Kruis! – produceerde. Ze hielpen tegen pijn, koorts of vermoeidheid. Maar je raakte er verslaafd aan en voor je nieren waren ze vergif. In Sint-Niklaas, waar textiel­ arbeiders ze vaak gebruikten, kun je nu naar haar expo gaan kijken. Gezondheid, verslaving, verdoving en Big Pharma: de lijnen naar vandaag zijn duidelijk. ~ Nog tot 3 januari in SN!K Expozaal te Zwijgershoek 14 in Sint-Niklaas

We vragen het aan.

Factcheck.

© JAN AGTEN

‘Belgen werken te weinig’

© ID / Merlin Daleman / Hollandse Hoogte

Martin Willems Expert United freelancers

Er zijn meer Belgen aan het werk dan ooit tevoren. Dat leidt helaas niet tot meer inkomsten voor de sociale zekerheid door een wirwar aan belastingvrije statuten en fiscale cadeaus voor werkgevers. In De Afspraak op VRT Canvas beweerde econoom Peter De Keyzer dat hét grote probleem voor de Belgische overheidsfinanciën is dat de Belgen ‘te weinig aan het werk’ zijn. In Vlaanderen ligt de werkzaamheidsgraad, of het percentage 20- tot 64-jarigen dat aan het werk is, op 77,3 procent. Dat is vergelijkbaar met landen met een kleiner of helemaal geen begrotingstekort, zoals Duitsland of Denemarken. In Brussel en Wallonië bedraagt de werkzaamheidsgraad respectievelijk 64,7 en 67,6 procent. ‘Als dat even hoog zou liggen als in Vlaanderen, zouden er 300.000 mensen meer aan de slag zijn’, aldus De Keyzer. Dat is nogal snel gerekend, want dan moeten die banen er natuurlijk wel zijn én moeten ze bijdragen aan de overheidsfinanciën. Vandaag staan in Wallonië en Brussel

iets meer dan 45.000 vacatures open, tegenover meer dan 360.000 werkzoekenden, de meesten zonder werkloosheidsuitkering. De opbrengst van meer tewerkstelling is bovendien beperkt, omdat velen zouden instromen in laagbetaalde arbeid, met weinig bijdragen en belastingen. Werk levert almaar minder op voor de staatskas. Volgens de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) en HR-dienstverlener SD Worx worden op meer dan 6 procent van de totale loonmassa geen of nauwelijks belastingen of sociale bijdragen betaald. Nog een onderschatting, zeggen ze zelf, in een wereld van maaltijdcheques, bedrijfswagens, warrants en andere cafetariaplannen. ‘Onze belastinginkomsten lekken weg’, stelt econoom Paul De Grauwe. ‘Naarmate het inkomen toeneemt, betalen de allerrijkste Belgen zelfs minder belastingen.’ Het

oneigenlijke gebruik van fiscaal voordelige managementvennootschappen voor feitelijke loonarbeid zit daar voor iets tussen. Peter De Keyzer vergeet gemakshalve dat vandaag al meer Belgen dan ooit aan het werk zijn. De werkzaamheidsgraad is gestegen van 65,8 procent rond de eeuwwisseling tot 72,8 in 2026, en zal volgens het Federaal Planbureau blijven toenemen tot ongeveer 75 procent in 2031. Volgens Matthias Somers van Denktank Minerva is dat werk wel ongelijk verdeeld. ‘Veel meer dan in Duitsland of Nederland werken we voltijds. Anderen blijven achter zonder job.’ Dat vertaalt zich het hoge aantal langdurig zieken in ons land. Al dat werk laten opleveren voor de overheidsfinanciën is de uitdaging. Daarvoor moet eerst het ‘lekken’ stoppen.

Ik ben zelfstandige in bijberoep. Wat als ik mijn job als werknemer verlies? Wie als zelfstandige in bijberoep werkt en zijn werk als werknemer verliest, kan tijdens de opzegperiode of de periode gedekt door een verbrekingsvergoeding zijn activiteit in bijberoep gewoon verderzetten. Je statuut als zelfstandige in bijberoep blijft in die periode behouden. Na afloop van de opzeg- of verbrekingsperiode is het belangrijk om aandacht te hebben voor je sociaal statuut. Om zelfstandige in bijberoep te blijven, moet je immers beschikken over een hoofdactiviteit die voldoende sociale rechten opent. In de praktijk betekent dat doorgaans dat je opnieuw minstens halftijds als werknemer aan de slag gaat of een vervangingsinkomen ontvangt dat daarvoor in aanmerking komt. Is dat niet het geval, dan kan je activiteit worden beschouwd als een zelfstandige activiteit in hoofdberoep. Dat heeft gevolgen voor onder meer de sociale bijdragen. Wie na de opzeg- of verbrekingsperiode werkloos wordt, neemt het best contact op met het ACV voor zijn werkloosheidsdossier. Verwittig ook tijdig je sociaal verzekeringsfonds van je gewijzigde situatie, zodat kan worden nagegaan welke gevolgen het heeft voor je sociaal statuut als zelfstandige. Op 16, 18 en 19 november kun je gratis webinars bijwonen. Scan de QR-code voor meer info en om je in te schrijven. Meer info via unitedfreelancers@acv-csc.be.

VISIE ¬ 11

Interview. De echte macht van de manager voel je tijdens een functioneringsgesprek

‘Menselijk leiderschap? Managers mogen het vaak niet’ BIO Maartje Bakers studeerde journalistiek en Audio Visual Media. Ze maakt al meer dan twintig jaar documentaires. In haar werk kiest ze voor thema’s en situaties die iedereen kent, maar die zo vanzelfsprekend zijn geworden dat ze nauwelijks nog opvallen. Voor De manager filmde ze functioneringsgesprekken, onder meer bij de politie, een groothandel, een verzekeraar en een hogeschool.

12 ¬ VISIE

‘Hoe vind je zelf dat het gaat?’ ‘Wat ging er minder goed?’ Met zulke vragen begint menig functioneringsgesprek. In de documentaire De manager belandt de kijker op de stoel van de werknemer. Aan de overkant van de tafel zitten telkens andere leidinggevenden. Een ongemakkelijke ervaring. ‘Precies de bedoeling’, zegt maker Maartje Bakers.

voor een groot deel nog gestoeld op oude waarden, uit een tijd die echt al lang voorbij is. Inmiddels merken we dat onze planeet het niet aankan als we alleen maar willen blijven groeien en winst maken. Veel mensen kampen met stress en burn-out en vallen uit.’

¬ Tekst Nils De Neubourg ¬ Foto Jillis Molenaar

‘We moeten dus niet terug naar meer machtsuitoefening. We moeten verder zoeken naar een systeem dat voor ons allemaal kan werken, waarin gelijkwaardig leidinggeven mogelijk is. Want mensen hebben wel behoefte aan leiders.’

O

ver functioneringsgesprekken wordt veel geschreven en gepraat. Je kunt ze ook oefenen in een rollenspel, maar je ziet ze nooit echt’, zegt de Nederlandse documentairemaker Maartje Bakers. ‘Mijn film laat iets zien wat onzichtbaar is.’ Dat veroorzaakt momenteel een schokgolf in het Nederlandse bedrijfsleven. ‘Managers, trainers, hr-mensen, werknemers, besturen: iedereen is wakker geschud.’ Je observeerde voor de film tal van gesprekken, maar alleen de manager komt in beeld. BAKERS ¬ ‘Ik wilde een film maken over macht. In het maatschappelijke debat gaat het vaak over de uitwassen ervan: Trump, MeToo … Ik wilde onderzoeken hoe macht werkt in alledaagse werksituaties. Doordat de manager tegenover de kijker zit, wordt die persoon eigenlijk jouw manager. Als kijker moet je je dus tot hem verhouden. Dat is zo ongemakkelijk dat het grappig wordt.’ Je eigen ervaring met functionerings­ gesprekken en je frustraties daarover vormden de voedingsbodem voor de film. BAKERS ¬ ‘Ik heb naast filmen altijd andere banen gehad. Bij mijn vorige werkgever nodigde de personeelsdienst me telkens heel expliciet uit voor een tweegesprek: jij mag zeggen wat jij vindt, hij mag zeggen wat hij vindt. Maar het gesprek draaide vaak uit op een nepdialoog. Het lijkt een gelijkwaardig gesprek, maar dat is het niet. Ik voelde mij altijd een beetje in de val gelokt.’

‘Managers worden getraind om met werknemers te praten. Dat gaf mij een gevoel van ongelijkheid, want ik word helemaal niet getraind. Zo ontstaat er een toneelstuk waarin je een rol moet spelen.’ Wat zie je in dat toneelstuk? BAKERS ¬ ‘Dat elke manager zelf ook een werknemer is, met een andere manager boven zich die hem een opdracht geeft. Iedereen voert zijn opdracht uit. Dus ook al zou ik als manager menselijk leiderschap willen toepassen, heel vaak kan dat niet, omdat het niet mag.’ ‘Empathie moet je proberen te beperken’, klinkt het in de film. BAKERS ¬ ‘In Nederland is er een toenemende aandacht voor empathisch en menselijk leiderschap, maar dat maakt het voor managers heel moeilijk. Het hele jaar moeten ze op cijfers letten, en één keer per jaar moeten ze de menselijke pet opzetten. Toch denk ik niet dat we moeten stoppen met empathisch zijn. We moeten juist verder zoeken op die weg.’ ‘Alleen werken de structuren dat tegen. Helemaal bovenaan zitten de aandeel­ houder, de investeerder, de beurs. Onze samenleving draait op winst maximaliseren en kosten minimaliseren. Ook managers zelf moeten rendabel zijn. Op alle niveaus wordt zo over output gedacht.’

Het hele jaar moeten managers op cijfers letten, en één keer per jaar moeten ze de menselijke pet opzetten. ¬ MAARTJE BAKKERS Veel werkgevers investeren in bedrijfs­ cultuur, leiderschap en groeikansen, terwijl werknemers vooral belang hechten aan een goede werk-privébalans, voldoende rust en planningsopties. BAKERS ¬ ‘Sommige bedrijven zetten in op klimmuren en pingpongtafels, terwijl het eigenlijk om andere dingen gaat: gezien worden, contact, verbinding. Werknemers willen voelen dat hun inzet gewaardeerd wordt. Die waardering mag niet afhangen van een eindoordeel in zo’n gesprek, wat vaak gewoon maar de mening van een manager is.’ ~ In het voorjaar van 2027 komt De manager in België uit.

Moeten we daar dan maar in meedraaien? BAKERS ¬ ‘Het neoliberale denken, het kapitalisme of het Angelsaksische model is

VISIE ¬ 13

Sectornieuws. 481 MILJOEN AAN OVERHEIDSSTEUN MOCHT NIET BATEN

Meer dan 1.200 ontslagen bij farmareus GSK ondanks recordwinsten Vorige week kondigde GSK België een zware ontslagronde aan. Meer dan 1.200 Belgische werknemers, vooral bedienden en kaderleden, verliezen hun baan.

‘Publieke middelen moeten dienen om werkgelegenheid, productie en investeringen in onze ondernemingen te ondersteunen, en niet om kostenbesparingsstrategieën te begeleiden die worden ingegeven door de verwachtingen van de financiële markten’, reageert ACVBIE scherp. Dat een ambitieus industriebeleid steunmaatregelen vereist, staat buiten kijf voor ACVBIE. Wel dringt het aan op striktere voorwaarden en tegenprestaties

© ID / Valentin Bianchi

D

e nasmaak van de herstructurering bij farmabedrijf GSK is extra bitter. In 2025 boekte GSK België nog bijna 2,4 miljard euro winst en keerde de groep 5,7 miljard euro aan dividenden uit. Jarenlang kreeg het bedrijf bovendien steun van de overheid. Volgens het ACV stroomde er in 2025 maar liefst 481 miljoen euro aan overheidssteun en fiscale voordelen naar het bedrijf, onder meer via steunmaatregelen voor onderzoek en ontwikkeling en verminderingen van bedrijfsvoorheffing.

op vlak van werkgelegenheid en lokale verankering. Honderden miljoenen euro’s aan subsidies binnenhalen en tegelijk meer dan 1.200 banen schrappen, kan echt niet volgens Aurore Joly, regionaal secretaris van ACVBIE. ‘De werknemers hebben mee die winst gecreëerd. Zij mogen niet de aanpassingsvariabele worden terwijl aandeelhouders kolossale dividenden blijven opstrijken’, stelt ze.

Kappers komen in contact met heel wat schadelijke stoffen in haarproducten. De nieuwe norm voor kappershandschoenen wil hen beter beschermen tegen huidinfecties. Die worden vaak veroorzaakt door cosmetische producten bij kleuringen, permanenten en shampoos. Bij gebrek aan bescherming kunnen infecties leiden tot dermatitis en eczeem. 14 ¬ VISIE

ACVBIE dringt aan op een echte sociale dialoog met de directie van GSK om alternatieven voor de herstructurering te bekijken.

‘Achter die cijfers schuilen 1.217 werknemers, gezinnen, maar ook vakkennis en expertise die jarenlang zijn opgebouwd.

Nieuwe kappershandschoen moet meer bescherming bieden Om kappers beter te beschermen tegen huidaandoeningen, is er sinds september 2025 een nieuwe ISO-norm voor kappershandschoenen. ACVBIE wil met een campagne rond de beschermende handschoen inzetten op meer preventie.

Deze aankondiging is een zware klap voor het volledige personeel en voor de industriële en wetenschappelijke verankering van GSK in België’, voegt Thomas Benoussaid, regionaal secretaris van CNE, daar nog aan toe.

De strengere norm voor kappershandschoenen is nu een belangrijke referentie binnen het Europese regelgevingskader. Daarmee is de nieuwe norm niet automatisch verplicht, maar vormt ze wel een basis om werkgevers aan te spreken op hun verantwoordelijkheid. Met een campagne wil ACVBIE voluit inzetten op meer bewustmaking over gevaren van het beroep. ‘Werkgevers blijven verantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid van hun werknemers op de werkvloer’, besluit Luca Baldan, federaal secretaris van ACVBIE.

Premie voor werknemers in bouw Werk je als werknemer in de bouwsector (ruwbouw afwerking, vloer- en muurwerken, dakbedekking of voegwerken) en ben je lid van het ACV? Dan heb je recht op getrouwheidszegels. De premie bedraagt 9 procent van het brutoloon verdiend tussen 1 juli 2025 en 30 juni 2026. Je krijgt de premiekaart in de bus. Het ACV regelt de uitbetaling vanaf eind deze maand. Daarnaast is er nieuws over de fietsvergoeding. Die wordt vanaf 1 oktober opgetrokken tot 32 eurocent per werkelijk afgelegde kilometer.

Jouw regio. Provincie Antwerpen

ACV-PENSIOENTOUR 2026-2027:

Inzicht in pensioen en pensioen in zicht! Vorige maand ging de derde editie van de ‘ACV-Pensioentour’ van start. Wie? Wat? Waar én vooral wanneer? Visie, sprak met Annelies Van Praet, loopbaanadviseur bij ACV provincie Antwerpen en een van de drijvende krachten achter deze tour. Annelies, kun je even toelichten wat het opzet van de ACV-Pensioen­tour is? ‘Als vakbond merken we dat het pensioendebat actueler is dan ooit. Onder de regering-De Wever is er in de regelgeving heel wat veranderd. Dat leidde tot heel wat onrust onder veel van onze leden en militanten. Met onze pensioentour proberen we die onzekerheid wat weg te nemen. De voorbije twee jaar trokken we langs tal van gemeenten in onze provincie. Ook in 2026-2027 willen we opnieuw helderheid brengen in een complex pensioenstelsel.'

Hoeveel leden hebben jullie de afgelopen 2 jaar bereikt? ‘Afgelopen jaar hebben we in elf gemeenten (doorheen de provincie) ruim 800 leden mogen ontvangen!’

Dat kan wel tellen! Als ACV hebben we een aantal

keer betoogd tegen deze pensioenhervormingen. Heeft dit wat opgeleverd? ‘Ondanks het massale protest, heeft de Arizona-regering haar plannen grotendeels doorgezet. Toch zijn we er als ACV op verschillende punten

van alle recente wijzigingen? En ‘Hoe vraag je je pensioen aan?’. Natuurlijk gaan we tijdens zo’n avond nog een pak ‘breder’ dan deze drie vragen (lacht). We starten elke avond met een korte visualisatie, die stap voor stap toont hoe

Het afgelopen jaar zagen we ruim 800 leden op onze pensioenavonden! ¬ ANNELIES VAN PRAET

in geslaagd om aanpassingen en correcties af te dwingen!’

Welke thema’s snijden jullie aan op zo’n pensioenavond? ‘Tijdens elke infosessie behandelen we drie centrale vragen: ‘Wat zijn de voorwaarden om op pensioen te gaan?’, ‘Wat is de impact

jouw pensioen tot stand komt. Heel veel mensen hebben daar immers geen notie van. Wat ook wel belangrijk is om te weten: we geven geen individuele begeleiding, we behandelen geen persoonlijke pensioendossiers en we maken ook geen berekeningen! Deze pensioentour is ook

uitsluitend gericht op de regelgeving voor werknemers. Het over­heidspensioen (statutair & contractueel) of voor onderwijzend personeel komt niet specifiek aan bod (hiervoor kan je terecht bij ACV Openbare Diensten of de beroepscentrales COC/COV)! Daarnaast blijft veel van wat de huidige regering plant nog zéér onduidelijk. Tijdens de ‘Pensioentour 2026 – 2027’ zullen we de meest actuele informatie brengen, zodat onze leden weten waar ze staan.'

Hoe brengen jullie leden op de hoogte van deze infoavonden? ‘Ieder lid tussen de 59 en de 65 jaar, krijgt van ons een mail met informatie over een infoavond in zijn of haar buurt. Daarnaast kan je ook steeds voor info terecht op www.hetacv.be/acv-antwerpen of scan onderstaande QRcode’.

PENSIOENTOUR 2026-2027 Balen, Westmalle, Branst (Bornem), Herselt, Hoogstraten, Nijlen, Berendrecht, Geel, Mechelen, Vorselaar, Antwerpen en Oud-Turnhout. Voor informatie of inschrijven: scan de QR-code!

VISIE ¬ 15

Jouw regio. Vlaams-Brabant en Brussel

WAKOSTDA?

ACV Vlaams-Brabant helpt jongeren op eigen benen staan Wat kost het om op eigen benen te staan? Op die vraag bieden de Wakostabeurzen een antwoord. ACV doet mee. ‘Op eigen benen staan betekent niet dat je er alleen voor hoeft te staan.’ ¬ Tekst Dirk Swysen

D

e Wakostabeurzen zijn een samenwerking tussen het JAC, het OCMW, de VDAB, de vakbonden en de mutualiteiten. Samen brengen ze hun deskundigheid samen om jongeren voor te bereiden op een zelfstandig leven. Net als de voorbije jaren nam ACV Vlaams-Brabant deel aan de Wakostabeurs in Tervuren. Ook op de komende beurzen in de provincie zijn we opnieuw van de partij.

De aanpak ervan is ervarings­ gericht: jongeren kruipen in de huid van een fictief personage

met een bepaald inkomen. Tijdens een interactief parcours maken ze keuzes over wonen, energie, voeding, vervoer, verzekeringen en vrije tijd. Telkens staat dezelfde afweging centraal: wat heb ik nodig, wat vind ik belangrijk en wat kan ik betalen? Zo leren ze budgetteren, prioriteiten stellen en rekening houden met onverwachte uitgaven.

Werk, inkomen en sociale rechten Als lokale sociale partner brengt ACV Vlaams-Brabant

Financiële zelfstandigheid vraagt ook dat je je loon begrijpt, je rechten kent en weet waar je terechtkunt met vragen zijn deskundigheid over werk, inkomen en sociale rechten mee. Als adviseur, dienstverlener en belangen­ behartiger ondersteunen we jongeren bij hun studentenjob en eerste stappen op de arbeidsmarkt. Financiële zelfstandigheid vraagt immers ook dat je je loon begrijpt, je rechten kent en weet waar je terechtkunt met vragen.

Van Tervuren tot de komende beurzen elders in VlaamsBrabant dragen we graag bij aan die voorbereiding. Want op eigen benen staan betekent niet dat je er alleen voor hoeft te staan..

VISIE ¬ 15

Jouw regio. Limburg 4.270 LIMBURGSE SCHOLIEREN MAKEN KENNIS MET VAKBONDSWERK

Met vertrouwen de eerste stappen op de arbeidsmarkt ACV Limburg trekt met zijn scholenwerking al jarenlang naar scholen in de hele provincie. Zo wil de vakbond jongeren praktische kennis aanbrengen die hen helpt bij de overstap van school naar werk. In 2025 bereikte de organisatie zo 4.270 leerlingen. ‘Veel jongeren weten eigenlijk niet goed wat een vakbond doet’, vertelt jongerenverantwoordelijke Silken Rutten. ‘Wanneer we die vraag stellen in de klas, blijft het vaak stil. Met onze scholenwerking willen we jongeren laten kennismaken met de vele manieren waarop we werknemers en jongeren ondersteunen.’ ¬ Tekst Daan Van Noppen ¬ Foto Serge Minten

Tijdens de lessen merkt Silken dat jongeren niet alleen vragen hebben over hun eerste stappen op de arbeidsmarkt, maar zich ook zorgen maken over hun toekomst. ‘Veel jongeren vragen zich af of ze een voltijdse job zullen vinden. Ze horen overal dat werkgevers ervaring vragen en zijn onzeker over hun kan­ sen. Daarnaast maken velen zich zorgen over het feit dat alles duurder wordt. Ze vragen zich af of ze later wel alleen zullen kunnen wonen en of één inkomen voldoende zal zijn.’

Zelfs thema’s die nog ver van hun leefwereld lijken, leven al bij jongeren. ‘Ik hoor regel­ matig leerlingen zeggen dat ze denken dat er voor hen later geen pensioen meer zal zijn. Dat toont hoe sterk die onzekerheid leeft.’

thuis of op school weinig aan bod. Wij proberen jongeren daarom informatie mee te geven waar ze meteen iets aan hebben. Als ze weten waar ze recht op hebben en waar ze terechtkunnen met vragen, staan ze sterker.’

Naast die bezorgdheden krij­ gen leerlingen ook heel concre­ te informatie over solliciteren, werken als jobstudent, sociale zekerheid, de VDAB en de stap­ pen die volgen na het afstude­ ren. ‘Veel van die zaken komen

Meer focus op hogescholen Sinds dit schooljaar breidt ACV Limburg zijn scholenwerking ook verder uit naar hogescholen en studenten­ verenigingen. Een logische stap, volgens Silken. ‘Voor

Silken Rutten

leerlingen uit het secundair onderwijs zijn solliciteren, belastingen betalen of een eerste arbeidscontract vaak nog een ver-van-hun-bedshow. Voor studenten in het hoger onderwijs komt dat moment veel dichterbij. Daarom merken we er ook meteen meer interesse.’ De eerste ervaringen zijn alvast positief. ‘Studenten kiezen bewust voor hun opleiding en vaak ook voor de sessies die we aanbieden. Je merkt dat ze sneller vragen stellen en dat ze echt geïnteresseerd zijn omdat ze weten dat ze die informatie binnenkort nodig zullen hebben.’

Investeren in de toekomst Voor ACV Limburg blijft de scholenwerking in de eerste plaats een investering in jonge­ ren uit onze provincie. ‘Ik hoop vooral dat jongeren na onze sessies een beter beeld hebben van de vakbond en weten dat ze bij ons terechtkunnen met vra­ gen of problemen, bijvoorbeeld rond hun studentenjob of hun eerste werkervaring’, besluit Silken. ‘Als ze met meer ver­ trouwen hun eerste stappen op de arbeidsmarkt zetten, dan hebben we ons doel bereikt.’

ACV-collega Wesley Bammens tijdens een les van de scholenwerking van ACV Limburg VISIE ¬ 15

Jouw regio. West-Vlaanderen

HET ACV. ALTIJD DICHTBIJ. TIJDENS ELKE STAP VAN JE LOOPBAAN.

Van eerste job tot pensioen: weet jij waarvoor je bij het ACV terechtkan? Op 3 oktober organiseerde ACV West-Vlaanderen tijdens het Weekend van de Klant in Roeselare voor het eerst een heuse loopbaanmarkt. Doorheen de dag konden bezoekers aansluiten op verschillende infosessies en in uiteenlopende themaruimtes in gesprek gaan met experten op vlak van jongeren op de arbeidsmarkt, jonge gezinnen, landingsbanen, enz.

E

en boeiende en leerrijke dag, waarbij leden en niet-leden konden kennismaken met het ACV als echte loopbaanvakbond. Het ACV wil er namelijk zijn voor mensen tijdens hun volledige loopbaan. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk betekent het veel meer dan ondersteuning bieden op de werkvloer of tussenkomen wanneer er een conflict ontstaat.

Een loopbaan vandaag ziet er heel anders uit dan vroeger. Mensen veranderen vaker van job, volgen bijkomende opleidingen, combineren werk met zorgtaken, worden geconfronteerd met periodes van ziekte of werkloosheid en denken steeds vroeger na over hun pensioen. Elke overgang brengt nieuwe vragen en uitdagingen met zich mee. Als loopbaanvakbond wil het ACV mensen begeleiden bij al die belangrijke momenten. Dat begint al bij de eerste stappen op de arbeidsmarkt, met advies over contracten, loon- en arbeidsvoorwaarden. Tijdens de carrière kunnen leden er terecht voor infor-

matie en ondersteuning rond arbeidsrecht, vorming, loopbaanbegeleiding, werkbaar werk, welzijn op het werk, enz. Wanneer het misschien even moeilijk loopt, bijvoorbeeld bij ziekte, herstructurering of werkloosheid, staat het ACV ten dienste van haar leden. Ook vragen over pensioen, vervroegd pensioen, pensioenhervormingen of de mogelijkheid om na pensionering nog bij te verdienen, maken deel uit van je loopbaan. Wist je trouwens dat je bij het ACV ook terechtkan voor loopbaanbegeleiding en loopbaanoriëntering om je te helpen bewuste keuzes te maken in je professionele toekomst?

Digitaal, telefonisch of dichtbij Ben je zelf op zoek naar info? Dan kan je ACV West-Vlaanderen op verschillende manieren bereiken.

Het ACV kijkt als vakbond dus niet alleen naar de job die je vandaag doet, maar naar het volledige traject van je loopbaan. Het is een partner die mensen helpt vooruit te kijken, keuzes te maken en hun rechten te kennen, van de eerste werkdag tot zelfs na de laatste. Dat is de essentie van een loopbaanvakbond: mensen versterken in elke fase van hun loopbaan.

ACV in West-Vlaanderen Contacteer ons via www.hetacv.be/stel-je-vraag of 02 244 30 00. Boek een gesprek met een medewerker via www.hetacv.be/plan-je-contact. VISIE ¬ 15

Jouw regio. Oost-Vlaanderen

Nieuw sociaal akkoord verbetert arbeidsvoorwaarden bij AZORG Sinds 1 januari 2025 vormen het OLV Ziekenhuis, het ASZ en de artsen-vzw MSSZ samen AZORG, een ziekenhuisgroep met 5.000 medewerkers die vestigingen heeft in Aalst, Asse, Geraardsbergen, Ninove en Wetteren. Door de fusie moesten de verschillende loon- en arbeidsvoorwaarden dichter bij elkaar worden gebracht. Cris Spaerkeer en Coriane Cuypers namen als vakbondsafgevaardigden van ACV Puls samen met secretaris Peter Bruyland deel aan de onderhandelingen en dwongen belangrijke verbeteringen af. Het nieuwe sociaal akkoord gaat in op 1 januari 2027. ¬ Tekst Jan Maertens ¬ Foto Maarten Brys Wat was jullie leidraad bij de onderhandelingen?

CRIS ¬ Voor ons stonden de medewerkers centraal. Bij een fusie mag niemand zomaar loon, bescherming of opgebouwde rechten verliezen. Tegelijk wilden we meer dan een sociale standstill: betere voorwaarden helpen om mensen aan te trekken en te houden, verlagen de druk op de werkvloer en komen zo ook de zorg ten goede. CORIANE ¬ We wilden vooral rechtvaardige en gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden, ongeacht het vroegere statuut. Daarom bevroegen we eerst

onze leden en organiseerden we vergaderingen op verschillende plaatsen. Zo gingen we met een scherp en breed gedragen standpunt naar de onderhandelingstafel.

Hoe kwam de harmonisatie tot stand?

CORIANE ¬ Dat gebeurde in twee stappen. Vlak vóór de fusie kwam er een nieuw AZORG-statuut. Voor medewerkers uit ASZ en MSSZ bracht de overstap naar de ziekenhuissector al vooruitgang mee, zoals eindeloopbaandagen, betaald sociaal verlof, betere nachttoeslagen en een gunstiger woon-werkverkeer. Aan het AZORG-statuut werd bovendien een verlofdag toegevoegd. CRIS ¬ De tweede stap is het

sociaal akkoord dat op 5 oktober werd ondertekend. Volledige gelijkmaking was niet haalbaar door de grote verschillen tussen de drie vroegere organisaties. Daarom kozen we voor een grote stap richting evenwicht: verworvenheden maximaal behouden én het AZORGstatuut aantrekkelijker maken.

Zijn jullie tevreden met het resultaat?

CRIS ¬ Ja. Door gedegen te onderhandelen hebben we belangrijke verbeteringen binnengehaald. Alle medewerkers in het AZORG-statuut krijgen maaltijdcheques. Zorgmedewerkers met

onregelmatige uren krijgen betere toeslagen, een betere vergoeding wanneer ze inspringen en een goede wachtregeling. PETER ¬ Veel medewerkers met vaste uren zullen glijdend kunnen werken. Wie voltijds werkt, kan overuren elk kwartaal als een volledige dag opnemen. Voor vroegere ASZ-medewerkers worden twee verlofdagen omgezet in gelijkwaardige financiële voordelen. Hun opgebouwde leeftijdsdagen blijven behouden, maar vanaf 31 december komen er geen nieuwe bij. Niet iedereen vond dat eenvoudig, maar we hebben er open over gesproken. Alles samen zetten we hele grote stap in de richting van het beoogde evenwicht.

Is het werk hiermee gedaan?

CORIANE ¬ Zeker niet. Verschillende werkculturen op elkaar afstemmen vraagt tijd. We blijven erop toezien dat de afspraken correct worden toegepast en dat medewerkers op alle locaties goed kunnen samenwerken. CRIS ¬ Sociale vooruitgang stopt nooit bij één akkoord. Als grootste vakbond binnen AZORG blijven we dicht bij onze collega’s, luisteren we naar wat er leeft en brengen we hun bezorgdheden naar het overleg met de werkgever. Dit akkoord toont dat sterke sociale dialoog werknemers echt vooruithelpt.

Vakbondsafgevaardigden Coriane Cuypers en Cris Spaerkeer zorgden met secretaris Peter Bruyland van ACV Puls mee voor een nieuw en sterk sociaal akkoord bij AZORG CONTACT ACV Oost-Vlaanderen: www.hetacv.be/stel-je-vraag | afspraak maken (telefonisch of kantoor) via www.hetacv.be/plan-je-contact | 02 244 30 00 VISIE ¬ 15

Journalist en auteur

Katrin

Swartenbroux gevat in 5 woorden

Skateclub

Sprankel ‘Ondanks de huidige staat van de wereld blijf ik hoopvol. Wanneer ik de tienduizenden klimaat­ betogers zie, wanneer ik zie hoe boos mensen kunnen zijn over onrecht … Zelfs het dagelijks leven observeren geeft mij hoop. Iedereen heeft een boeiend verhaal te vertellen. (wijst naar buiten) Zie je bijvoorbeeld die vrouw die daar al een tijdje iets aan het opschrijven is en regelmatig naar de lucht kijkt? Dat triggert mij. In al onze kleine, dagdagelijkse handelingen schuilt een sprankeltje verzet om ondanks alles door te blijven zetten.’

Vogelen ‘De wereld heeft een extra laag gekregen sinds ik vogel. Ineens is alles een potentiële schuil-, nestof verzamelplaats. Vogelspotten is trouwens niet de correcte term, noteer dat maar. Dat suggereert een te passieve activiteit. Het is niet zo dat ik gewoon op het terras kan zitten en zeggen straks komt hier een putter langs. Vogelen is zoeken, dat is herkennen. Dat is weten waar ze zich schuilhouden, waar ze hun voedsel zoeken en hoe ze klinken. Pas dan kun je beginnen met spotten.’

oost-vlaanderen

‘Binnenkort word ik 40 en ik heb daar verrassend weinig problemen mee. Dat komt omdat ik veel positieve rolmodellen in mijn omgeving heb van oudere vrouwen die zich niet laten ontmoedigen door hun leeftijd. In mijn skateclub zit een vrouw van 51 die voor het eerst ging skaten. Mijn moeder is op haar 60ste naar haar lievelingsstad in Italië verhuisd om kunstgeschiedenis te studeren. We hebben ons ergens door verkopers van antirimpelcrèmes laten aanpraten dat het leven stopt op een bepaalde leeftijd, terwijl dat niet klopt.’

Randanimatie ‘Ik kan niet genoeg benadrukken hoe belangrijk een onafhankelijke pers is. Daar mag je uiteraard kritisch naar kijken, maar ik zie intussen hoe extreemrechts al jarenlang doelbewust het wantrouwen ten opzichte van de traditionele media aanwakkert. De komst van AI heeft het vertrouwen helemaal gekelderd. Dat herstellen en je tegelijk aanpassen aan de nieuwe realiteit wordt een enorm pijnlijk proces. Ik zie mezelf als een soort randanimatie in de krant. Als er ooit een dag komt waarin ze moeten kiezen tussen mij en pakweg een onderzoeksjournalist, dan sta ik mijn plaats met plezier af.’

Lesmateriaal ‘Dat mensen – en zeker jongeren – niet meer willen of kunnen lezen, vind ik zever! En niet alleen omdat ik zelf net een nieuw boek uitgebracht heb. (lacht) Ik kreeg deze week nog een mail van een leerling uit het middelbaar. Ze schreef dat ze in de les een van mijn essays gelezen hebben en dat de klas voor het eerst in een lange tijd nog eens de aandacht bij een tekst kon houden. Dat toont nog maar eens dat het doel soms de middelen heiligt. Wanneer je leesmateriaal op maat van jongeren en hun leefwereld aanbiedt, in plaats van te hameren op intellectualisme en verplichte nummertjes, dan krijg je hen wél mee.’

Dat is het ding, het tweede boek van Katrin Swartenbroux, is nu verkrijgbaar.

¬ Tekst Dominic Zehnder ¬ Foto Koen Broos