Vorige week bereikten we opnieuw een warmterecord in ons land. Net dan verscheen op de Facebookpagina van minister van Defensie Theo Francken (N-VA) een bericht om van achterover te vallen.
Hoe ver kun je eigenlijk staan van gewone mensen? Mensen die moeten werken op de werf. Die niet op hun werk geraken omdat de bus niet rijdt. Ouderen die de hitte niet aankunnen. Gezinnen die oplossingen moeten zoeken omdat het klaslokaal te veel opwarmt. Zelfs operaties worden uitgesteld omdat men niet aan de patiëntengegevens kan doordat servers oververhit geraken.
Zijn punt gaat niet over klimaatopwarming, repliceerde Francken op de
commentaren die erop volgden, maar over het ‘alarmisme van de media’. ‘Alles wordt zo snel opgeklopt. Neen, we gaan niet allemaal instant dood.’
Wereldvreemd is het. Een ontregeld klimaat veroorzaakt veel slachtoffers. En maakt de verschillen tussen wie heeft (een zwembad, een huis dat kan afkoelen, groen in de buurt, een frisse werkplek …) en wie niet heeft alleen maar groter.
Ik verwacht van beleidsmakers urgent collectieve maatregelen om mensen te beschermen. Op deze verzengende hitte is ons land onvoldoende voorbereid. De aandacht afleiden van echte problemen door kritische stemmen weg te zetten als alarmisten, dat is niet minder dan nalatig voor een minister.
Ik wens u politici die het beter willen doen, en op wie u kunt vertrouwen. Zowel voor wie in deze zomermaanden verlof neemt, als voor wie doorwerkt, hoe dan ook écht aangenaam weer!
Ann Vermorgen, Voorzitter ACV
In alle sectoren praktijktesten tegen discriminatie
Na jarenlange discussie verplicht minister van Gelijke Kansen Caroline Gennez (Vooruit) praktijktesten in alle sectoren van de Vlaamse arbeidsmarkt. Aanleiding zijn onderzoeken die aantonen dat leeftijd en afkomst nog te vaak meespelen bij sollicitaties. Kandidaten met een migratieachtergrond of een hogere leeftijd botsen daardoor op een muur in hun zoektocht naar werk.
‘Wie wil werken, moet een eerlijke kans krijgen’, zegt Gennez. ‘Dat moet afhangen van wat je kunt, niet van je naam, je afkomst of je leeftijd. We rollen praktijktesten breder uit en zorgen dat ze overal op dezelfde manier gebeuren.’
Werkgeversorganisatie Voka verzet zich tegen de maatregel. ‘Er is geen economische logica voor discriminatie, zeker niet gezien de krappe arbeidsmarkt’, klinkt het in een persreactie.
Het Vlaams ACV reageert tevreden. Na lang volgehouden druk van de vakbond rolt de Vlaamse regering nu transparante praktijktesten uit over de hele arbeidsmarkt. ‘Wie gelooft in gelijke kansen, moet durven nagaan en meten waar het misloopt’, zegt nationaal secretaris Stijn Gryp van het ACV. Op basis van die metingen kunnen sectoren gerichte acties nemen, met handhaving voor wie blijft discrimineren. Het ACV verwacht duidelijke garanties voor opvolging en ondersteuning van werkgevers die beter willen doen.
Herdenking bouwramp Antwerpen
In 2021 stortte op het Nieuw Zuid in Antwerpen een school in aanbouw in. Vijf buitenlandse bouwvakkers lieten daarbij het leven, negen collega’s raakten zwaargewond. Vijf jaar later wachten nabestaanden en slachtoffers nog altijd op gerechtigheid. Maar er komt nu eindelijk een proces tegen de mogelijke verantwoordelijken. Op de plek van het onheil organiseerden vakbonden een herdenking. Ze riepen op tot structurele maatregelen tegen sociale dumping en onveiligheid op bouwwerven. ‘We hebben concrete voorstellen om de bouwsector opnieuw aantrekkelijk te maken’, aldus Tom Deleu, algemeen secretaris van de Europese Federatie van Bouwvakkers en Houtbewerkers. ‘Dat kan door in te
zetten op kwalitatieve jobs waarbij bedrijven werknemers direct aanwerven en investeren in veiligheid en gezondheid.’
Bekijk de video op visie.net.
Redactieadres Visie, PB 20, 1031 Brussel ¬ e-mail: info@visieredactie.be ¬ Lezersbrieven lezers@visieredactie.be ¬ Abonnementen hilde.ceulemans@acv-csc.be - 02 244 32 81 ¬ Verantwoordelijke uitgever Bart Vannetelbosch ¬ Redactie Simon Bellens, Lies Van der Auwera, Nils De Neubourg, Dominic Zehnder, Djorven Ariën, Lieven Bax, Rachel Michel, Tinne Van Woensel, Rooni Theeboom, An-Sofie Bessemans, Bram Van Vaerenbergh ¬ Hoofdredactie Thomas Blommaert, Wim Troch Vormgeving Gevaert Graphics ¬ Druk Coldset Printing Partners ¬ Visie verschijnt tweewekelijks en is inbegrepen in het lidmaatschap van ACV bouw - industrie & energie, ACV-CSC METEA, ACV-Transcom en ACV Voeding en Diensten
Opnieuw een kameel van een btw-verhoging? Miljarden aan fiscale fraude liggen voor het rapen
Van alle dieren in het bonte circus van de regering-De Wever was de btw-verhoging de ‘lelijkste kameel’. Voor het zomerreces wil de regering een nieuwe poging ondernemen. Zouden we niet beter eerst kijken naar de miljarden aan misgelopen inkomsten door fiscale fraude?
¬ Tekst Simon Bellens
¬ Foto ID/Kris Van Exel
Btw-bonnetje, mevrouw?’ Altijd handig voor de zaak. Of het nu om een lunch of een vliegtuigticket gaat, beroepskosten inbrengen kunnen zelfstandigen als de beste. Of laat dat bonnetje maar. Dat doet de handelaar misschien plezier met een uitgespaarde btw-aangifte. Heel wat Belgen lijken creatieve boekhouders, samen plottend tegen de lange arm van vadertje staat.
De zogenaamde btw-kloof – of het verschil tussen de werkelijk geïnde btw en wat eigenlijk naar de schatkist had moeten gaan – bedraagt in ons land 12,3 procent, volgens de recentste cijfers van de Europese Commissie. Dat kan te wijten zijn aan handel in het zwart, zonder btw aan te geven, of door die btw nooit door te storten aan de fiscus. Daarmee doen we het flink slechter dan onze buurlanden. In Frankrijk en Nederland is de kloof ongeveer de helft. Ook het
EU-gemiddelde ligt onder de 10 procent. Daardoor loopt de overheid tot 11 miljard euro inkomsten mis.
Raspaard
Even terugspoelen naar februari.
De Raad van State maakte in een scherp advies korte metten met de btw-hervorming van de regering-De Wever, die 1,3 miljard euro moest opbrengen. De btw op cultuurproducten zou van 6 naar 12 procent gaan, of toch voor muziekfestivals maar niet voor ‘hogere’ cultuur zoals opera of ballet. Afhaalmaaltijden kregen eveneens een 12 procent-tarief, maar wat als kant-en-klaar gold, was hoogst onduidelijk. ‘Juridisch onhoudbaar’, aldus de raad.
‘Ik had een raspaard in gedachten, maar we zijn met een lelijke kameel buitengegaan’, gaf de premier toe. Sindsdien broedt hij op een nieuwe hervorming, die om juridisch stand te houden wellicht een minder versnipperde en meer algemene btw-verhoging moet worden.
Dan is het slimmer om de btw-kloof onder de loep te nemen, zegt François Sana van de ACV-studiedienst. ‘Daarvoor moeten we de regels niet aanpassen. De controles moeten vooral beter. Als België al het Europese gemiddelde van de btw-kloof kan benaderen, heeft de overheid 1,4 miljard euro inkomsten meer tegen 2029.’ Grofweg wat de btw-verhoging moest opbrengen.
Jambon treuzelt
Alleen ontbreekt het aan animo om fiscale fraude goed en wel aan te pakken. Of het nieuwe elektronische facturatiesysteem Peppol zoden aan de dijk brengt, valt nog te bekijken. De regering komt voorlopig niet verder dan het idee van een loterij met btw-bonnetjes om zwart geld tegen te gaan.
Bij de FOD Financiën daalt ondertussen het aantal fiscaal controleurs voor kmo’s, zelfs met 21 procent tussen 2016 en 2021. Bij de controles die wel
gebeurden moest vorig jaar liefst een derde van de bedrijven bijbetalen.
De Bijzondere Belastinginspectie (BBI), die zich bezighoudt met de grootste belastingontduikers, haalde in 2025 het laagste bedrag op in meer dan tien jaar. Tegenover bijna 400 miljoen euro aan inkomsten in 2014 stond nu slechts 222 miljoen. Volgens coalitiepartner in de federale regering Vooruit treuzelt minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) met zijn verwachte plan voor fraudebestrijding.
De inkomsten uit de strijd tegen sociale fraude met ziekte- of werkloosheidsuitkeringen schieten dan weer omhoog, meer dan 100 miljoen in het eerste kwartaal. Terwijl de toon over ‘sociale fraudeurs’ snoeihard wordt – tot en met Bouchez die langdurig zieken ‘nepzieken’ noemt – lijken de regering en veel Belgen heel wat toegeeflijker voor fiscale fraude. ‘Mensen hebben sterke voorkeuren en
vooroordelen over wie sociaal beleid mag ontvangen’, ziet politicoloog Silke Goubin in opinieonderzoek. ‘Daarom reageren ze fel op wie ermee zou frauderen. Fiscale fraude blijft voor de meesten een ver-van-mijn-bed-show. Onze hoge belastingdruk maakt het zogezegd minder erg om de regels niet te volgen.’
Fiscale nonchalance
Daarmee schieten we uitendelijk onszelf in de voet. De lakse strijd tegen fiscale fraude legt een breder probleem bloot met teruglopende inkomsten voor de staatskas. Nieuw onderzoek van KU Leuven-econoom Jozef Pacolet achterhaalde dat de fiscale ontvangsten voor de overheid, als percentage van het bbp, de jongste jaren dalen. Door allerlei belastingvrijstellingen, gunstregimes en werkgeverskortingen op sociale bijdragen is er voor elke 2 euro die de overheid int ongeveer 1 euro die de overheid niet int.
Bij de vorige btw-hervorming bleef ‘hoge’ cultuur zoals opera aan een tarief van 6 procent, in tegenstelling tot 12 procent voor ‘lage’ cultuur zoals festivals.
‘Dat nuanceert het beeld van een zwaar belast België aanzienlijk’, zegt Pacolet. ‘Op het moment dat de regering nieuwe belastingregimes invoert, creëert ze meteen substantiële uitzonderingen. Dat staat haaks op een logica van begrotingsdiscipline. Het afgelopen decennium gaat het over 147,5 miljard euro aan gederfde inkomsten.’
Alleen uit de vennootschapsbelasting nemen de inkomsten licht toe, ondanks het verlaagde tarief van 45 naar 25 procent. Dat heeft opnieuw te maken met de creatieve boekhouder die blijkbaar schuilt in de Belg. Heel wat arbeid wordt ‘fiscaal gedumpt’ in een vennootschapsvorm. De snelle groei van het aantal managementvennootschappen, verdubbeld op vijf jaar tijd, illustreert dat. Daarbij factureren mensen hun hoge inkomens met een eigen vennootschap in plaats van nog langer een salaris te krijgen als werknemer. Zo betalen ze minder personenbelasting en sociale bijdragen. De vennootschapsbelasting die ze wel betalen ligt veel lager en levert de staatskas minder op.
Slim gezien, of kortweg asociaal? Voor François Sana is het oneigenlijke gebruik van managementvennootschappen niets minder dan vermomde belastingontwijking. ‘Dat moeten we stoppen’, zegt hij. ‘Dat alleen al zou 526 miljoen euro opleveren.’ Voor de regering-De Wever een nieuw uitstapje naar het circus plant, neemt ze dus maar beter eerst alle fiscale goochelarij onder de loep.
Wie naast een job ook zorgt voor een ziek familielid, buur of vriend, krijgt vanaf 1 juli meer ruimte om beide te combineren. Al zit er in de nieuwe regels ook een onverklaarbare beperking.
¬ Tekst Nils De Neubourg
Langer en flexibeler
mantelzorgverlof,
maar met een addertje
Het mantelzorgverlof is een thematisch verlof dat je aanvraagt bij je ziekenfonds. Je kunt je job dan tijdelijk volledig of gedeeltelijk stilleggen. Dat recht verdubbelt nu per zorgbehoevende. Wie volledig stopt met werken, kan voortaan zes maanden opnemen in plaats van drie. Halftijds werken kan twaalf in plaats van zes maanden, en de formule waarbij je een vijfde minder werkt, loopt op tot 30 maanden. Het plafond over een hele loopbaan blijft wel gelijk. Bovendien kun je het verlof, mits akkoord van de werkgever, voortaan in kleinere stukken opnemen.
Voor Samana, de vereniging die chronisch zieken en mantelzorgers ondersteunt, is die flexibiliteit belangrijk. ‘Niet alle mantelzorgsituaties vragen doorlopend voltijds of halftijds zorgverlof’, zegt directeur Johan Tourné. ‘Soms heb je in bepaalde periodes meer nood aan verlof dan in andere.’ Hij noemt de uitbreiding ‘een stap in de goede richting’. Zeven op de tien Vlaamse mantelzorgers op arbeidsleeftijd hebben ook betaald werk.
Toch bouwt de wetgever tegelijk een nieuwe beperking in. Wie in de slotfase van zijn verlof zit, mag niet meer van stelsel wisselen, ook niet als de werkgever akkoord gaat of de zorgsituatie plots verandert. ‘Een nieuwe regel die de zaken nog complexer maakt, en waar geen enkele motivering voor wordt gegeven’, zegt Piet Van den Bergh, juridisch expert van het ACV. ‘Stel dat je moeder valt en plots veel hulp nodig heeft. Je wil halftijds voor haar zorgen, de werkgever is akkoord. Toch mag dat niet.’
Dat illustreert een breder knelpunt: de wirwar aan verlofstelsels. CD&V-parlementslid Nahima Lanjri pleit daarom met een nieuw wetsvoorstel voor een ‘zorgkoffer’ die alle zorgverloven bundelt in één systeem met gelijke voorwaarden. Ook dat noemt Samana een stap vooruit.
Voor de mijnbazen telde alleen de winst’
70 jaar geleden kwamen 262 mijnwerkers om het leven in de grootste mijnramp in de Belgische geschiedenis. Hun nagedachtenis blijft hoognodig, zeggen de nabestaanden in koor. ‘Wat toen misliep in Marcinelle, zie je vandaag nog steeds.’
¬ Tekst Lies Van der Auwera ¬ Fotos Djorven Ariën
8 augustus 1956. Bijna 1.000 meter onder de grond in de mijn van Bois du Cazier plaatst mijnwerker Antonio Ianetta een volgeladen kolenkar in de liftkooi. Wat hij niet weet, is dat die liftkooi eigenlijk niet op zijn niveau mag stoppen. De kooi blokkeert en leidingen breken af. Nog iets later breekt een hevige brand uit. Het leidt tot de grootste mijnramp in de Belgische geschiedenis. De communicatie tussen boven- en ondergrond is compleet afgebroken. Wie in de mijn aan het werk is, zit vast. Vijftien dagen later komt een reddingswerker boven. ‘Tutti cadaveri’, zegt hij. ‘Allemaal lijken.’ 262 mijnwerkers laten het leven, waaronder 136 Italiaanse gastarbeiders.
‘Il
manifesto rosa’
Tien jaar eerder sloot België een contract met Italië om gastarbeiders naar hier te halen. Het ging om georganiseerde arbeidsmigratie, vertelt historicus Emmanuel Gerard. ‘Na de Tweede Wereldoorlog moest het land heropgebouwd worden en steenkool was daarin een onmisbare schakel. Maar mijnwerkers waren schaars na 1945. Door het akkoord met de Italiaanse regering kwamen vijftigduizend Italianen naar ons land om in de mijnen te werken.’ In ruil kreeg Italië 200 kilogram steenkool per gewerkte
Werken in de mijn zorgde automatisch voor solidariteit. Onder de grond was iedereen zwart.
dag per mijnwerker. ‘Per un sacco di carbone’, zeiden de Italianen. Een arbeider voor een zak steenkool.
Italië is op dat moment erg arm. ‘De situatie was rampzalig’, vertelt Coraly, dochter van mijnwerker Sergio Aliboni. ‘Mijn grootvader kon nauwelijks zijn familie voeden. Toen hij in zijn dorp de oproep van de Belgische mijnwerkersfederatie zag, de befaamde roze affiche, waagde hij de sprong.’ De beloftes waren ronkend: een mooi loon, huisvesting, betaald verlof. En een gratis ticket naar België. ‘Na een strenge medische controle stapte mijn grootvader de trein op. Mijn vader, op dat moment vijftien jaar, volgde hem naar Charleroi om te gaan werken in de mijn van Puits 18. ‘Wat mijn grootvader gevoeld moet hebben toen hij zijn zoon in die lift zag stappen, kan ik me amper voorstellen.’
Wat ze aantreffen, is een pak minder rooskleurig dan beloofd. ‘Pas op het moment dat ze aankomen, ontdekken ze wat het werk juist inhoudt’, vertelt Gerard. ‘Voor velen is dat een schok.’ Fulvia Aufiero, dochter van een mijnwerker, herinnert zich hoe moeilijk de eerste dagen voor haar vader waren: ‘1.000 meter onder de grond! Angst en paniek overspoelden hem. De werkomstandigheden waren desastreus, ze ademden voortdurend stof in. Het was de hel. Het enige dat telde voor de mijnbazen was de winst.’ Ook de huisvesting strookt niet met de beloftes. ‘Toen mijn grootmoeder aankwam in Charleroi vroeg ze mijn grootvader waar de huizen waren’, vertelt Coraly Aliboni. ‘Queste sono le
case, zei hij, wijzend op iets dat meer op een dierenstal leek.’ De huizen waren barakken waar voormalige Duitse krijgsgevangen in hadden gezeten. Er was geen water of enige andere vorm van comfort.
Ouderwets en onveilig
De situatie in de mijnen was erbarmelijk, gevaarlijk en ongezond, schetst historica en gids Marie-Louise De Roeck. ‘De mijn van Bois du Cazier dateerde al van 1880. De Waalse mijnen waren verouderd, in tegenstelling tot de modernere mijnen in Limburg die vanaf 1920 ontstonden. Toch bleven de patrons het werkritme opdrijven. In de jaren 1950 waren ongelukken er schering en inslag.’
Alain Forti, curator van Bois de Cazier en zoon van een mijnwerker, beaamtdat. ‘De mijnadministratie was wel op de hoogte van die eenmalige incidenten, zoals een slecht geladen kar, een brand, een geknapte kabel. Toch knepen ze een oogje toe. Tot de dag van de ramp.’
‘Die problemen kwamen niet ter ore van het Comité voor Veiligheid en
Gezondheid, want vakbondswerk werd sterk onderdrukt tot 1971’, vult De Roeck aan. ‘Door hun solidariteit en waakzaamheid vermeden de mijnwerkers zélf heel wat ongelukken.’
Alain Forti: ‘Of je nu ingenieur, directeur of een simpele mijnwerker bent, eenmaal onder de grond staat iedereen op gelijke voet. Samen werken in een afgesloten, gevaarlijke plek bracht automatisch die sterke solidariteit met zich mee.’ Of zoals een oude mijnwerkersleuze luidt: onder de grond is iedereen zwart.
Ondanks beloftes over de veiligheid voor gastarbeiders had België te kampen met een barslechte reputatie. Tot ergernis van de Italiaanse overheid. Na de mijnramp van Marcinelle liep de Italiaanse immigratie fors terug. ‘Pas toen pakte men de veiligheid in de mijnen aan’, legt Emmanuel Gerard uit, ‘maar dat was in feite mosterd na de maaltijd. Op dat moment sloten al heel wat Waalse mijnen de deuren omdat ze niet meer winstgevend waren.’
De mijnbazen bleken hardleers. De officiële sluiting van Bois du Cazier was in 1961. Maar wanneer men op een diepere laag steenkool stuitte, besloot de
directie toch door te werken. Alleen, in de officiële statistieken is Bois du Cazier verdwenen. ‘De directie weigerde toe te geven dat de mijn actief bleef,’ aldus Alain Forti, ‘en werkte door in een schemerzone, zonder verzekering. Pas in 1967 besloot ze de mijn definitief te sluiten. Ze was niet meer rendabel.’
Zondebok
De schuld van de mijnramp in Marcinelle werd in de schoenen van een van de directeurs geschoven, tevens ingenieur van ondergrondse werken. De zondebok was gevonden, maar de nood aan antwoorden bleef.
‘Rond de mijn van Marcinelle woonden 12 nationaliteiten samen’, vertelt De Roeck die samen met nabestaanden verhalen opdiept en verzamelt. ‘Nog altijd blijven nieuwe verhalen over emigratie, integratie, gebrek aan erkenning en onderdrukking naar boven komen.’
‘In de jaren 1950 gaf men voorrang aan de kolenslag, aan winstbejag, niet aan de veiligheid van de arbeiders’, vervolgt ze. ‘Dat is een van de grote conclusies in dit verhaal. Die parallel kun je ook vandaag nog trekken.’
Mijnwerker
Urbano Ciacci (95) wist te ontsnappen
‘Ik ben de laatste mijnwerker van Marcinelle. Toen ik 18 was, heb ik mijn kans gewaagd en stapte ik op de trein naar België. Op mijn eerste werkdag dacht ik dat mijn hart uit mijn keel zou springen. Je valt letterlijk in een zwart gat. Maar terugkeren was geen optie, dus ik bleef.’
‘Op de dag van de ramp was ik enkele dagen op verlof in Italië om te trouwen. Dat heeft mijn leven gered. Anders had ik hier niet meer gezeten. Onder de slachtoffers waren mannen van mijn dorp. Een van hen zong beter dan Pavarotti, dat herinner ik me nog.’
‘Dertig laar lang heb ik in verschillende Waalse mijnen gewerkt. Als ik kon kiezen zou ik het meteen opnieuw doen. Ik ben een trotse mijnwerker.’
‘Nog steeds riskeren te veel werknemers hun gezondheid of leven op het werk’, herkent Lucien Baldan van ACVBIE. ‘Het beleid wil de bescherming afzwakken, en economische belangen boven veiligheid zetten. Dat is onaanvaardbaar.’
Het portret van Sergio Aliboni prijkt metersgroot op de inkom van Bois du Cazier. ‘Mijn vader heeft maar zes jaar in de mijn gewerkt’, zegt Coraly. ‘Toch hebben die jaren hem voor het leven gevormd. Op fysiek vlak: hij had silicose, of stoflong. Maar vooral droeg hij zijn hele leven de strijd tegen onderdrukking, onrecht en voor de herdenking van de slachtoffers met zich mee.’
Bois de Cazier is nu een museum en een levendige herdenkingsplaats. ‘We mogen nooit vergeten wat de vorige generatie voor ons heeft gedaan’. benadrukt ze. ‘Mijnwerk was een menselijk offer, in de hoop op een betere toekomst. Het is aan ons om dit verhaal op de juiste manier door te geven. Anders was dit allemaal zinloos.’
~ Bekijk de videoreeks op visie.net.
Klare taal. Tot je dienst
WERK OPZEGTERMIJN
Krijg je een nieuw contract voorgelegd? Teken niet zomaar
Wijzigt er iets aan je job, bijvoorbeeld je werkplek, je uurrooster of een landingsbaan, en biedt je werkgever je daarvoor een nieuw arbeidscontract aan? Wees dan voorzichtig, waarschuwt
Piet Van den Bergh, juridisch expert van het ACV. Sinds 1 juni 2026 gelden er nieuwe regels. Sindsdien is de opzeggingstermijn voor elk nieuw contract beperkt tot 52 weken. Die termijn is de periode die je werkgever moet respecteren als hij je ontslaat. Normaal loopt die op met je anciënniteit.
Wie al lang in dienst is, bouwt met contracten van voor 1 juni zo een opzeggingstermijn op die ver boven het jaar kan uitkomen. Teken je nu een nieuw contract, dan zet je die opgebouwde bescherming terug op maximaal 52 weken. Dat raakt meteen de ontslagvergoeding die eraan vasthangt. Daarom teken je bij een wijziging beter geen volledig nieuw contract. Dringt je werkgever toch aan, dan zijn er twee veilige oplossingen.
Vraag een addendum, een bijlage bij je bestaande contract. Daarin moet duidelijk staan dat je oorspronkelijke contract behouden blijft en dat de bijlage bijvoorbeeld enkel je werkrooster of werkplaats aanpast. Als je toch een nieuw contract tekent, kun je deze clausule laten opnemen: ‘Elke partij kan deze arbeidsovereenkomst beëindigen, met toepassing van de opzegtermijnen voorzien in artikel 37/2 van de Arbeidsovereenkomstenwet. Beide partijen komen evenwel overeen daarbij geen toepassing te maken van artikel 37/2 § 1/1 van de Arbeidsovereenkomstenwet.’ Werkgever en werknemer mogen immers onderling altijd een langere opzeggingstermijn afspreken, in een ondernemings-cao of in het individuele contract.
Ondertussen legt het ACV zich niet neer bij de nieuwe grens. Samen met de andere vakbonden vecht het de nieuwe beperking tot 52 weken opzeggingstermijn aan bij het Grondwettelijk Hof.
Winnende loten solidariteitsactie
Samana gekend
Samana is de organisatie voor mensen met een chronische ziekte en mantelzorgers. Elk jaar organiseert ze een nationale tombola. De opbrengst maakt het mogelijk om haar regionale en lokale werking verder te zetten. Benieuwd of jij een van de winnaars bent? Scan de QR-code.
Vacatures
ACV Voeding en Diensten zoekt:
• Medewerker financiën en logistiek beheer – Brussel
In 1886 opent Jules Destrooper een kleine bakkerij in het West-Vlaamse Lo. De typische natuurboterwafel of lukke wordt in 1890 geboren. Ze is genoemd naar gelukswafels die men in West-Vlaanderen traditioneel rond nieuwjaar bakt. Jules Destrooper Junior begint na de Tweede Wereldoorlog met de uitbreiding van het assortiment en de export buiten Europa. Na vier generaties Destrooper nam de familie Vandemarliere het bedrijf in 2015 over, maar de naam en succesrecepten blijven als vanouds.
‘Lukken’ van Jules Destrooper
Het recept is geheim. Maar dat boter een sleutelingrediënt is, ruik je nog voor de deur van de bakkerij openzwaait. Goudgebakken rollen de lukken hier van de band. 200 arbeiders in Ieper en Oostkamp maken tonnen koekjes per dag. Het assortiment bevat 19 soorten en is in 80 landen verkrijgbaar.
¬ Tekst Djorven Ariën ¬ Foto Wouter Van Vooren
Kevin Lermytte (40) – Logistiek operator
‘We gingen pas op teambuilding en er zijn regelmatig personeelsfeesten. De sfeer zit hier goed. Zelf vind ik het belangrijk om me in te zetten voor de mensen die hier nog niet zo lang werken. Daarom doe ik vakbondswerk. Toen het bedrijf nog in de handen was van de familie Destrooper mochten we op de koffie voor onze verjaardag, en kwam Peter Destrooper geregeld op de vloer de mensen dag zeggen.’
Jean-Francois Hubben (54) –
Lijnverantwoordelijke
‘Ik ben hier 8 jaar geleden begonnen als inpakker. Al na een jaar kon ik lijnverantwoordelijke worden. Men stelde vertrouwen in mij en ik kreeg de kans om me te ontwikkelen. De Parijse wafels zijn mijn favoriet. Die smaak, die vanille, die boter, daar kan niets tegenop. Vooral als ze nog warm zijn en net uit de oven komen. Ik ben afkomstig uit Frankrijk maar werk al 26 jaar in België. De meeste collega’s spreken een beetje Frans en ik doe mijn best om een beetje Nederlands te praten.’
Christine Gombeer (58) – Kwaliteitsmedewerker
‘Ik werk hier al 38 jaar. Momenteel ben ik op de kwaliteitsdienst aan de slag. Proeven hoort daarbij, al zijn dat meestal kleine stukjes. Volledige koeken probeer ik te vermijden, ik ben toch wel wat aangekomen sinds ik op de kwaliteitsdienst werk. Ons recept is nog altijd hetzelfde. Als het goed is, is het goed. Door de verse boter is de smaak heel uitgesproken. Namaak haal je er meteen uit. Tijdens ons honderdjarig bestaan heb ik zelfs koning Albert ontmoet’.
3 x Schatten van vlieg
Overal in Vlaanderen en Brussel zitten Schatten van Vlieg verstopt. Ga met kinderen tot 12 jaar op zoektocht, van 1 juli tot 31 augustus.
MUSEUM
PRET MET BLOEMKOOL
Bloemkool en pret in één en dezelfde zin?
In ‘t Grom in Sint-Katelijne-Waver wel. In dat groentemuseum mag je op stap met de bloemkoolprinses. Duik samen het museum in en ga op zoek naar verborgen aanwijzingen, grappige opdrachten en allerlei interessante weetjes over de geliefde groente. Natuurlijk leer je in de rest van dit doe-museum ook over veel andere groenten. En het allerbeste: de grote moestuin is een heerlijke speelplek.
Meer info? Surf naar www.tgrom.be
3.
ZOEKTOCHT
Optische illusies
Filmhuis Klappei is een klein en gezellig bioscoopzaaltje in Antwerpen. En in de zomer zit er een schat verstopt! De zoektocht stuurt jullie naar alle hoeken van het gebouw én de straten errond. Schat gevonden? Dan kun je nog aansluiten bij een workshop en je eigen optische illusie maken. De zoektocht is gratis, in de vakantie is er elke woensdagnamiddag een gratis kinderfilm in de bioscoop.
Ravotten op een kunstwandeling
De schattenjacht op Domein Kiewit stuurt je de natuur in voor een avontuurlijke wandeling. Onderweg duiken veertien verrassende kunstwerken op, elk met een eigen verhaal en opdracht. Zet al je zintuigen aan het werk en sprokkel leuke weetjes om de code van de schatkist te kraken. De route is toegankelijk voor buggy’s. Nog niet uitgespeeld? Op het domein vind je ook een speeltuin, een kinderboerderij en een groot speelbos.
De beperking van de werkloosheidsuitkering zet mensen aan het werk
De regering verkocht de beperking van de werkloosheidsuitkering als een duw richting werk. De eerste officiële cijfers tonen het tegendeel: wie zijn recht verliest, belandt vooral bij het leefloon, in de ziekteverzekering of verdwijnt uit beeld.
Een nieuw monitoringsrapport van de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) brengt volgens Het Laatse Nieuws voor het eerst in kaart waar mensen belanden nadat hun uitkeringsrecht afloopt.
In maart 2026 verloren 37.295 mensen op die manier hun uitkering. Slechts ongeveer een op de tien van hen vond meteen werk in loondienst.
Bijna acht op de tien verdwenen in een restcategorie ‘overige’. Van die groep stond ruim negen op de tien nog gewoon ingeschreven als werkzoekende. Wie zijn uitkering verliest, verzilvert dus zelden een job. Vaker valt hij of zij uit het systeem.
Een groot deel van hen klopt aan bij het OCMW. In het eerste trimester van 2026 kregen 23.322 mensen een leefloon nadat hun uitkering was gestopt, in maart alleen al ruim vier op de tien uitstromers. Bevoegd minister van Werk David Clarinval
(MR) ging er bij de beperking van de werkloosheid nochtans van uit dat ongeveer een derde die stap zou zetten. Voorlopig ligt dat aandeel dus merkelijk hoger dan hij voorspelde.
Het leefloon is niet de enige verschuiving. De RVA ziet ook meer mensen doorstromen naar de ziekte- en invaliditeitsverzekering en meer aanvragen voor een tegemoetkoming wegens handicap. De RVA wijst er zelf op dat een deel van die ziektegevallen kan voortkomen uit de stress van het verlies. De maatregel haalt mensen dus niet uit de sociale bescherming. Ze verplaatst hen binnen het systeem, van de ene uitkering naar de andere.
Het gaat weliswaar om voorlopige cijfers. Bij de eerste uitstroom zaten langdurig werklozen, maar ook jongeren met een inschakelingsuitkering, die in principe dichter bij de arbeidsmarkt staan. Dat
ook die laatste groep moeizaam werk vindt, doet vermoeden dat het knelpunt evengoed bij een tekort aan passend werk ligt.
Daarnaast is er geen beeld op het werk dat anderen wel aannemen, nuanceert Koen Meesters, nationaal secretaris van het ACV. ‘Een lichte stijging van de uitstroom naar werk zegt nog niets over de kwaliteit of de duurzaamheid van dat werk’, zegt hij. ‘De kans is groot dat het om korte periodes gaat, waarna mensen alsnog bij het OCMW aankloppen.’ De redenering achter de hervorming overtuigt hem niet. ‘Neem mensen hun uitkering af en ze vinden vanzelf werk? Daar bestaat geen wetenschappelijke onderbouwing voor.’
Voorlopig oogt de hervorming dus minder als een weg naar werk dan als een verschuiving binnen de sociale zekerheid. Ondertussen waarschuwen de OCMW’s voor een oplopende werkdruk.
Wat als ik vastzit in het buitenland en niet op het werk geraak?
Als werknemer heb je in principe de plicht om op tijd op het werk te zijn en je arbeidsovereenkomst na te leven. Maar wanneer je op vakantie vast komt te zitten door vluchten, treinen of bussen die afgelast zijn, een auto die het begeeft … kun je overmacht inroepen: een onvoorzienbare, onvermijdbare gebeurtenis, buiten jouw wil, die het onmogelijk maakt om te werken. Je moet kunnen aantonen dat je het niet kon voorzien of vermijden en al het redelijke hebt gedaan om toch op het werk te geraken.
Ben je dus verhinderd om de dag na je verlof op het werk te verschijnen, verwittig dan zo snel mogelijk je werkgever via mail of telefoon. Leg uit wat er gebeurd is. Verzamel bewijs. Dat kan een hinderattest zijn van het openbaar vervoer, een bericht over je afgelaste vlucht, of verklaring van een garagist over je kapotte wagen. Bekijk alle redelijke alternatieven: kun je je vlucht omboeken, een andere trein nemen, een taxi of langeafstandsbus, of kun je een auto huren?
In geval van overmacht heb je geen recht op loon. Sommige werkgevers zijn soepel en laten je overuren, vakantie- of ADV-dagen opnemen, maar dat is geen verplichting. Wel ben je bij een tijdige en correcte verwittiging beschermd tegen sancties en is het ook geen reden tot ontslag om dringende reden. Het belangrijkste is dus om transparant te communiceren en te goeder trouw te handelen.
‘Zieke mensen zwak? Ze zijn net de sterkste mensen!’
Elisabeth Lucie Baeten is auteur en online satiricus. Op sociale media is ze onder meer bekend als ‘Katrien van Politiek PR’ In 2024 ontving ze hiervoor de Kastaar voor Online Persoonlijkheid van het Jaar. Ze werd Ambassadeur voor de Vrede van Pax Christi in 2025.
Midden in een politieke storm over langdurig zieken lanceert auteur Elisabeth Lucie Baeten Er is niks, haar persoonlijk relaas over een leven met pijn. Het boek raakt een gevoelige snaar en stootte meteen door naar nummer één in de bestsellerlijst. ‘Mijn lichaam is voor de vuilnisbak, niks werkt aan mij.’
¬ Tekst Lies Van der Auwera ¬ Foto Maarten De Bouw
Je bent heel aanwezig op sociale media. Daar krijgen mensen snel een rooskleurige indruk van het leven. In dit boek ontdekt iedereen de achterkant van die etalage. BAETEN ¬ ‘Ik was altijd al heel open over mijn gezondheid op Instagram. Tot een drietal jaar geleden had ik daar een paar duizend volgers. Dat voelde als een veilige groep waarin ik op een eerlijke manier lastige dingen kon delen, bijvoorbeeld over gezondheid of ouderschap. Ik had ook veel contact met mensen die eveneens chronisch ziek waren.’
‘Maar plots werd ik bekend in Vlaanderen. Ik ging naar 300.000 volgers. De afgelopen twee jaar waren waanzin. In goede en slechte zin. Want het was leuk, maar het was ook te veel. Media vergroten alles uit. Voor mij was het zoeken naar hoe ik me moest uiten en naar wat ik kon zeggen. Ik vind niet dat ik mijn persoonlijke problemen verborgen hield. Ik was vooral zelf veel aan het negeren. Ik stond in een robotmodus.’
‘Het laatste dat ik met dit boek wil, is de boodschap geven: Zie je wel? Mij is het ook gelukt! Integendeel. Ik wil eerder het omgekeerde zeggen: Je hebt me nu drie jaar op tv gezien en alles leek goed te gaan. Nee dus. Het was heel moeilijk en ik betaal er nu de prijs voor, door even niks te kunnen.’
Je leeft al twintig jaar met pijn.
BAETEN ¬ ‘Op mijn vijftiende voelde ik voor het eerst veel pijn aan mijn slokdarm en maag. Die is nadien nooit meer helemaal weggegaan. Wat doe je dan? Ik heb héél veel gastroscopieën laten doen. Eerst kreeg ik nog wel een diagnose. Bijvoorbeeld: Het is een bacterie en we gaan hem met een antibioticakuur bestrijden. Je denkt nooit: Dit is vanaf nu
mijn leven. Maar de pijn bleef. Dus nog een gastroscopie. Nog een antibioticakuur. Telkens was ik zo ziek dat ik niet naar school kon. Zo verdween er weer een hap uit mijn leven. Dat verliep vanaf dat moment voor een groot stuk horizontaal: in de zetel. Maar je kunt jezelf niet in de pauzemodus blijven zetten. Ik deed door, zo goed en kwaad als ik kon, maar op de achtergrond is er die voortdurende pijn.’
‘Er is niks’, daarmee doel je op verschillende zaken.
BAETEN ¬ ‘Halverwege het boek beschrijf ik een kantelmoment. Het was vlak na een zoveelste ingrijpende operatie, in een periode van zware chronische pijn, waarbij ik letterlijk mijn hoofd voelde leegvloeien. Van alleen maar drukte in mijn hoofd naar totale donkere leegte. Er was niks meer.’
‘Daarnaast is het iets dat je vaak hoort als je bij een dokter zit: Goed nieuws, er is niks. Maar het laatste wat je wil horen, is dat ze niks gevonden hebben. Dat er niks is. Los het maar op, want het zit in uw kop.’ Zelf heb ik vaak mijn buikpijn geminimaliseerd, alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Terwijl ik eigenlijk niet meer kon.’
Uiteindelijk stellen dokters neurodivergentie vast en vonden ze een vorm van endometriose. Welke boodschap wil je meegeven aan zorgverleners?
BAETEN ¬ ‘Veel dokters zijn overbevraagd en hebben maar zes minuten tijd per patiënt. Tot op een zekere hoogte heb ik daar begrip voor. Maar probeer in die zes minuten dan écht te luisteren naar je patiënt. Laat de checklist met standaardvragen varen en laat mij gewoon mijn verhaal vertellen. Pik er de dingen uit die belangrijk
zijn en vraag daarop door. Dat is mijn grootste advies: luister echt naar je patiënt.’
Wie ziek is, lijkt zich daarvoor vandaag almaar meer te moeten verantwoorden. BAETEN ¬ ‘Klopt. Die verantwoording afleggen gaat in twee richtingen. Enerzijds naar de buitenwereld, anderzijds naar jezelf. Mezelf toestaan om rust te mogen pakken, is niet altijd evident. Tegelijk besef ik heel goed dat ik nu in een geprivilegieerde werksituatie zit. Tot drie jaar geleden was dat helemaal anders en werd ik richting exit geduwd omdat ik aangaf dat het soms te veel was voor mij.’
Wie je bent, wordt afgemeten aan hoe hard je werkt, hoeveel je verdient. Terwijl zoveel andere dingen veel belangrijker zijn.
¬ ELISABETH LUCIE BAETEN
‘Komaan, doorzetten, dat is wat de samenleving verwacht. Als je ziek bent of pijn hebt, dan val je plots in de categorie van mensen die dat niet doen. Maar wie ziek is of pijn heeft, zet net het hardst van iedereen door. Als je echt zou luisteren naar je lichaam met pakweg endometriose of chronische buikpijn, dan lig je elke dag in bed. Die perceptie dat zieken zwakken zijn: Are you kidding me? Zieken zijn net de sterkste mensen, ze zetten voortdurend door. Probeer maar eens een zaak uit de grond te stampen en kinderen op te voeden als je griep hebt. Dat gaat niet. Wij hebben elke dag griep.’
‘Het moeilijke is dat we in een cultuur leven waarin werk status is. Je kwaliteiten, wie je bent, wordt afgemeten aan hoe hard je werkt, hoeveel je verdient. Terwijl zoveel andere dingen veel belangrijker zijn.’
Lees de uitgebreide versie van het interview op visie.net
Historisch akkoord platformwerkers
De 114de conferentie van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) in Genève leidde tot een historisch akkoord over de rechten voor wie werkt voor digitale platformen zoals Uber en Deliveroo. Het ACV noemt het akkoord een grote stap voorwaarts voor de gezondheid en veiligheid van platformwerkers.
¬ Tekst Djorven Ariën
Door het akkoord moeten platformwerkers in elk land volgens de standaarden betaald worden en zijn alle werknemersrechten op hen van toepassing. Bovendien moeten zij toegang tot de sociale zekerheid krijgen, en voldoende geïnformeerd worden over de algoritmes die hun werk aansturen.
Martin Willems, verantwoordelijke voor ACV United Freelancers, kwam tijdens de conferentie tussen om de belangen van de inmiddels 40.000 maaltijdbezorgers en
andere platformwerkers in ons land te behartigen. Hij wijst erop dat de grootste uitdaging blijft om platformwerkers als werknemers erkend te krijgen.
Schijnzelfstandigen
‘Een aanzienlijk deel van de punten in het akkoord zijn door lobbywerk van de werkgevers alleen van toepassing op rechtstreekse werknemers’, vertelt hij. ‘Veel
platformen dwingen hun werkers nog steeds in een statuut als schijnzelfstandige. Steeds vaker bevestigen rechters dat zij wel degelijk werknemers van die platformen zijn en dus ook als dusdanig behandeld moeten worden.’
‘De platformen zelf blijven dit voorlopig met man en macht tegenhouden. Daarom is het zaak daar de komende jaren op te blijven duwen,’ besluit Willems.
Huishoudhulpen winnen strijd om minimumloon
Na jaren procederen hebben de huishoudhulpen van dienstenchequebedrijf Het Poetsbureau eindelijk hun gelijk gehaald. Het Arbeidshof oordeelde dat het bedrijf de sectorale minimumlonen wél moet betalen – lonen die het sinds 2021 stelselmatig weigerde uit te keren.
Dertig huishoudhulpen stapten in 2023 naar de arbeidsrechtbank van Hasselt. Hun werkgever betaalde hen jarenlang minder dan wat de cao voorschrijft. De eerste rechter floot het bedrijf niet terug, waardoor een bedrag van zo’n 10 miljoen euro bij de aandeelhouders bleef hangen in plaats van bij de werknemers terecht te komen. In beroep draaide het Arbeidshof dat vonnis nu om.
Belangrijk signaal
Voor het ACV is de uitspraak een belangrijk signaal. ‘Sectorale afspraken zijn geen vrijblijvend
gegeven’, klinkt het. ‘Huishoudhulpen werken vaak aan zware fysieke voorwaarden en onder hoge tijdsdruk, met gezondheidsklachten als gevolg. Het is een belangrijk signaal dat werknemers niet zomaar kunnen worden ontzegd waar ze recht op hebben. Deze uitspraak moet leiden tot concrete verbeteringen op de werkvloer en tot respect voor de cao in de volledige sector.’
Druk neemt toe
Naast de vakbonden trekken ook de Vlaamse overheid en de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) naar de rechter tegen Het Poetsbureau. De RSZ stelt schade te hebben geleden omdat Het Poetsbureau via een constructie met deeltijdse contracten minder sociale bijdragen zou hebben afgedragen. De Vlaamse overheid hield wegens deze onregelmatigheden al een deel van de subsidies in.
Jouw regio. Provincie
UA GAAT BESPAREN, PERSONEEL EN VAKBONDEN SLAAN ALARM:
‘Dit
is niet bouwen aan de toekomst, maar pure afbraak’
Het besparingsplan “Toekomstbouwers” verhit de gemoederen aan de Universiteit Antwerpen. De plannen van het bestuur om 14 miljoen euro te besparen stuiten op groeiend verzet bij personeel en studenten. Ze zullen onvermijdelijk leiden tot een afbouw van de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. Bovendien komen ze bovenop de bestaande structurele onderfinanciering van het hoger onderwijs ten gevolge van het niet-naleven van het financieringsdecreet door onze regering. Voor personeel en studenten is de maat vol.
Het plan kwam er als reactie op besparingsmaatregelen van de Vlaamse en federale overheid. Achter gesloten deuren onderhandelde het bestuur de voorbije maanden met faculteiten en diensten over de invulling. Onder het mom van 'efficiëntie' tekende het besparingsscenario’s uit waardoor faculteiten en centrale diensten hun werkingskosten met 4%, 6% of 8% moeten terugschroeven.
Op 18 juni belandde het dossier voor het eerst op tafel in het Personeelsonderhandelingscomité (POC). De vakbonden weigerden hun akkoord te geven. Toch moest de Raad van Bestuur het dossier amper vijf dagen later al goedkeuren.
Een ingrijpend plan doordrukken zonder gedragen overleg? Voor vakbonden, werknemers en studenten is dat onaanvaard-
Een ingrijpend plan doordrukken zonder overleg is onaanvaardbaar.
baar. Het gaat hier niet over abstracte cijfers in een spreadsheet, maar over ingrijpende keuzes met zware gevolgen voor personeel, werkdruk en de kwaliteit van onderwijs en dienstverlening.
Ook de timing is ongelukkig: vlak voor de zomervakantie. Op dit moment is het voor werknemers en studenten volkomen onduidelijk wat er op hen afkomt, maar zij zullen na hun vakantie moeten vaststellen dat hun werkelijkheid volledig is veranderd.
Besparingen met zware gevolgen
Hoewel de concrete inhoud nog niet bekend is, is duidelijk dat de impact breed en diep zal zijn. Studenten riskeren een beperkter opleidingsaanbod, minder keuzevakken en grotere lesgroepen. Persoonlijk contact met docenten komt onder druk te staan.
Voor personeel dreigt de werkdruk verder te stijgen. Docenten en onderzoekers zullen meer moeten doen met minder middelen. Tijdelijke contracten
komen op de helling te staan, vacatures worden mogelijk niet ingevuld en takenpakketten zwaarder. Ook ondersteunende diensten en externe werknemers ontsnappen niet aan de besparingslogica.
De gevolgen raken dus niet alleen de huidige werknemers, maar ook de volgende generaties studenten en onderzoekers.
De kritiek beperkt zich niet tot de inhoud, maar gaat ook over de noodzaak van de besparingen. Een deel van het eerder voorspelde budgettaire tekort is intussen weggevallen: van de oorspronkelijke 14 miljoen, moet maar 10 miljoen effectief bespaard worden. Toch houdt het bestuur vast aan dezelfde harde besparingsdoelstellingen: de extra 4 miljoen noemt zij daarbij “beleidsruimte”. Dit brengt onnodige en aanzienlijke schade toe aan werknemers en studenten.
'Dit is een afbraakscenario'
In een open brief trekken werknemers, studenten en betrokkenen van de universiteit en het
maatschappelijk middenveld samen aan de alarmbel. Zij vragen dat het universiteitsbestuur geen onnodige besparingen goedkeurt, volledige transparantie biedt en zich duidelijk verzet tegen de besparingspolitiek van de overheid.
'Dit is geen toekomst bouwen, maar een afbraakscenario', klinkt het.
Open brief Op 23 juni keurde de Raad van Bestuur de besparingen effectief goed. Personeel en studenten voerden daarom ook actie op de stadscampus en zetten hiermee druk op het bestuur om het plan bij te sturen. De inzet is duidelijk: dit gaat over de fundamenten van de universiteit zelf.
Steun personeel en studenten en kom op voor kwalitatief hoger onderwijs door de open brief mee te ondertekenen.
~ Je kan je eigen bekommernissen over de toekomst van het universitair onderwijs aan UA kracht bijzetten door de open brief mee te ondertekenen via deze QR-code:
Onrust en opluchting tijdens infoavonden over pensioenen
In mei en juni organiseerden ACV Vlaams-Brabant en de pensioendienst van ACV-OKRA acht avonden over de nieuwe pensioenmaatregelen van de Arizonaregering. Verspreid over de provincie daagden zo’n 1.000 deelnemers op: veel volk met veel vragen.
Het publiek bestond voornamelijk uit mensen op enkele jaren van hun pensioen. Maar ook veertigers vonden hun weg. De nieuwe pensioenregels zijn complex en de impact op ieders situatie moeilijk in te schatten. Veel mensen maken zich dan ook zorgen en wilden hun eigen dossier bespreken. De hervorming raakt aan fundamentele levenskeuzes. Carrièreonderbrekingen, deeltijds werk, ziekteperiodes en periodes van werkloosheid telden vroeger meer voor je pensioen. Maar straks doen ze dat niet meer, of minder.
Opvallend tijdens de avonden was de dubbele emotie in de zaal. Voor een grote groep –vooral mensen die hun volledige loopbaan voltijds of quasivoltijds werkten – bracht de uitleg een zekere opluchting. Voor hen verandert er in de praktijk minder dan gevreesd: zij beleefden een ‘oefmoment’. Tegelijk was er ook onrust. Sommige deelnemers zullen
effectief langer moeten werken of genoegen met een lager pensioen moeten nemen. Die groep voelt zich geraakt door de hervormingen, zeker wanneer het gaat om mensen met onderbroken loopbanen of atypische carrières.
Verhalen achter de cijfers
De infoavonden brachten niet alleen technische vragen naar boven, maar ook persoonlijke verhalen. Vooral wie keuzes maakte om tijdelijk minder of niet te werken – bijvoorbeeld om voor kinderen te zorgen –voelt zich vandaag benadeeld. Of zoals iemand vertelde: ‘Ik heb gekozen om voor mijn gezin te zorgen en nu word ik afgestraft.’ Ook mensen geconfronteerd met ziekte of beperkte arbeidsgeschiktheid maken zich zorgen over hun toekomst. De onzekerheid vertaalt zich in heel concrete vragen: ‘Hoe ga ik mijn rekeningen blijven betalen?’
De hervormingen raken bovendien niet iedereen gelijk. Zo worden vrouwen harder
getroffen, onder meer door loopbaanonderbrekingen en deeltijds werk.
Onzekerheid door gebrek aan duidelijke informatie
Een belangrijke bron van frustratie is het gebrek aan transparante informatie. Neem nu MyPension. Bepaalde simulaties, zoals de vroegst mogelijke pensioendatum of het geraamde bedrag, zijn niet langer beschikbaar. Dat maakt het moeilijk toekomstplannen te maken en lastig voor de vakbonden om advies te geven.
De onduidelijkheid over overgangsmaatregelen en nieuwe systemen – zoals wijzigingen rond de pensioenbonus – voedt het gevoel van onzekerheid. Tijdens de avonden probeerden experten van ACV OKRA zoveel mogelijk helderheid te scheppen, maar het blijft een ingewikkeld kluwen.
Nood aan begeleiding blijft groot
De massale opkomst bevestigt de nood aan duidelijke uitleg.
Pensioen blijft een thema dat alle generaties raakt, en de recente hervormingen maken het alleen maar complexer.
Voor ACV is de conclusie helder: leden hebben nood aan correcte informatie, persoonlijk advies en begeleiding bij hun pensioenplanning. De infoavonden tonen aan dat vakbondswerk meer dan ooit relevant is.
Tegelijk klinkt een duidelijke boodschap naar het beleid: hervormingen die zo diep ingrijpen in loopbanen en toekomstperspectieven, moeten met transparantie en rechtszekerheid gepaard gaan. Want vandaag overheerst bij velen niet alleen de vraag ‘wat verandert er?’ maar vooral: ‘waar sta ik nog?’
Ondertussen is het ACV een procedure opgestart bij het Grondwettelijk Hof om de genomen maatregelen nietig te laten verklaren. Absoluut op te volgen dus.
Volharding loont bij Nike Laakdal
De herstructurering bij Nike in Laakdal zorgde voor maanden onzekerheid. Wat startte met 746 mogelijk gedwongen ontslagen, eindigde na zware onderhandelingen op 371. Voor de vakbondsdelegatie van ACV Puls is het duidelijk: ‘Zonder druk van de werkvloer was dat resultaat er niet gekomen’, zegt hoofdafgevaardigde Gregory.
¬ Tekst en foto Daan Van Noppen
Lange periode van onzekerheid
Op 10 maart begon het verhaal met een bijzondere ondernemingsraad. Eerst werden de weekendshiften getroffen, pas weken later werden de weekploegen ook betrokken. ‘De sfeer is nu terug een beetje beter, na een lange periode van onzekerheid waarin mensen echt in twijfel leefden’, zegt Tania, afgevaardigde bij Nike. Ook Nathalie Engelen, secretaris bij ACV Puls, bevestigt dat: ‘Pas toen het sociaal plan klaar was, wisten de werknemers waar ze aan toe waren. En dat plan opmaken kostte veel tijd en energie.’
Onderhandelen tot het uiterste
De gesprekken met de directie waren intens. ‘Van ’s morgens tot ’s avonds, wekenlang’, zegt Alain, ook afgevaardigde. ‘Een keer hebben we zelfs 16 uur aan één stuk onderhandeld. In totaal zaten we ruim 36 uren rond de tafel om dit voorstel van sociaal plan uit te werken.’
Gregory onderschrijft de zware inspanningen en geeft toe dat het ook even onoplosbaar leek te zijn: ‘Nike kwam met een voorstel dat eigenlijk zwakker was dan een akkoord uit het
verleden’, vertelt hij. ‘Toen hebben we gezegd: ofwel komt er iets degelijks, ofwel leggen we het werk neer.’ Die druk werkte uiteindelijk, al was er wel één dag staking voor nodig.
‘Tijdens die staking merkten we de bereidheid en het vertrouwen van de mensen op de vloer. Nog vóór de staking goed en wel gestart was, waren mensen al aanwezig om alles dicht te zetten. Dat zorgde voor de nodige beweging in de onderhandelingen’, weet Nathalie.
Sterk sociaal plan werd goed onthaald
Het uiteindelijke akkoord werd duidelijk gedragen door de werknemers. Van de 4.500 medewerkers brachten er bijna 3.400 hun stem uit, waarvan
91% akkoord ging met het onderhandelde sociaal plan. ‘Een belangrijke overwinning voor ons is de regeling rond vrijwillig vertrek. Dat wordt gelijkgesteld met ontslag door de werkgever, wat zeer uitzonderlijk is’, weet Gregory. ‘Toch weet je op voorhand niet of mensen tevreden gaan zijn. Dan is zo’n positieve stemuitslag echt een opluchting’, zegt Tania.
Persoonlijke verhalen
Achter de cijfers zitten persoonlijke verhalen. ‘Er kwam een vrouw naar mij die smeekte om haar job te mogen hou-
Het toont hoe intens de onderhandelingen waren voor de afgevaardigden van het ACV. ‘De telefoon bleef rinkelen: vragen over pensioen, anciënniteit, alles kwam bij ons terecht. Je leefde alleen nog hiervoor’, zegt Alain. ‘Maar tegelijk voelde je het vertrouwen van de mensen.’
Blik vooruit
Met een cao tot 2029 is er zekerheid ingebouwd. ‘Als er opnieuw ontslagen komen, gelden deze voorwaarden. En volgens de voorspellingen zullen er binnen enkele jaren weer extra mensen nodig zijn’, zegt Nathalie. ‘Nike blijft ook vandaag een goede werkgever. Je hebt hier nog steeds veel voordelen die je elders niet hebt’, zegt Gregory. ‘We onthouden vooral dat men niet verwachtte dat we zo sterk stonden’, besluit de delegatie. ‘Maar we hebben volgehouden.
vlnr: Tania, Gregory, Nathalie en Alain
Jouw regio. Oost-Vlaanderen
‘Na deze wandeling kijk je anders naar Gent’
Gent is een levendige stad van torens, pleinen en cafés. Achter de façades schuilt een verhaal dat minder zichtbaar is: dat van arbeiders die er hun rechten afdwingen – vaak tegen de stroom in. Tijdens een historische wandeling laat Sebastiaan Kok je anders kijken naar de stad waar de wieg van onze vakbonden stond.
¬ Tekst Jan Maertens ¬ Foto ACV-archief
Gent is al eeuwenlang een stad van handel, arbeid en sociale strijd’, zegt Sebastiaan Kok van De Vormers. ‘Dat begint al heel vroeg. In de middeleeuwen was Gent het Manhattan van Europa met handel langs de waterwegen, gilden, ambachten en een enorme economische bedrijvigheid. Later, met de industrialisering, werd Gent opnieuw een economische motor, dit keer door de textielindustrie. Alleen: die rijkdom kwam niet iedereen ten goede. Terwijl de stad groeide, leefden veel arbeiders in ellendige omstandigheden.’
Wat mogen deelnemers van de wandeling verwachten?
‘Natuurlijk zit er geschiedenis in, maar we brengen vooral verhalen. We wandelen langs bekende plekken en tonen wat daar ooit gebeurde. Achter een mooi plein of een charmant café blijkt dan plots een verhaal te zitten over geheime vergaderingen, sociale strijd, coöperatieven of arbeiders die zich organiseerden terwijl dat eigenlijk verboden was. Dat maakt het levendig.’
Wat heeft jou zelf verrast bij het uitwerken van deze wandeling?
‘Hoe dicht alles bij elkaar ligt. Op een relatief klein traject bots je op een ongelooflijke concentratie van sociale geschiedenis. En ook hoe creatief mensen toen waren. Omdat openlijk syndicaal werken gevaarlijk of verboden was, organiseerden arbeiders zich via ziekenkassen, coöperaties en verenigingen. Dat maakte indruk op mij: mensen vonden manieren om elkaar toch te steunen, ook in bijzonder moeilijke omstandigheden.’
Is er een link met vandaag? ‘Absoluut. Je kan bijna niet anders dan de brug slaan. Als je hoort hoe hard er gevochten is voor zondagsrust, arbeidsduurvermindering, ziekte-uitkeringen of stemrecht, dan besef je dat sociale rechten nooit vanzelf gekomen zijn. En dan stel je je ook de vraag: hoe stevig staan die rechten vandaag nog?’
Er zitten ook verrassende verhalen in?
‘Ja, en dat maakt het net plezant. Je hoort bijvoorbeeld waarom werkgevers de arbei-
De Gentse binnenstad was het decor van sociale strijd. Op de foto* zie je een syndicale optocht. (*originele foto ingekleurd met behulp van AI)
ders hebben leren protesteren of hoe volkszangers zoals Karel Waeri maatschappijkritiek tot bij de gewone mensen brachten. Dat soort anekdotes geven een wandeling kleur.’
Tot slot: de Gentse Feesten staan weer voor de deur. Is
er ook daar een link met werk?
(lacht) ‘Laat ons zeggen dat ook de Gentse Feesten niet losstaan van arbeid en het ritme van de werkvloer. Maar ik wil nog niet alles verklappen, er moet onderweg ook nog iets te ontdekken blijven.’
Schrijf je in voor de wandeling over werknemersrechten in Gent
De Vormers gidsen je door het historische Gent en vertellen je over de werkomstandigheden vroeger en hoe de mensen daartegen in opstand kwamen. Ze vergelijken ook met vandaag: is de geschiedenis zich aan het herhalen?
Je kan kiezen uit twee momenten om de gratis wandeling mee te maken:
¬ Zaterdag 11 juli 2026, van 14 uur tot 16 uur
¬ Woensdag 15 juli 2026, van 14 uur tot 16 uur
Schrijf je in via https://tinyurl.com/ACVgidsgent of scan de QR-code. Je ontvangt later per mail de nodige details over de wandeling.
CONTACT ACV Oost-Vlaanderen: www.hetacv.be/stel-je-vraag | afspraak maken (telefonisch of kantoor) via www.hetacv.be/plan-je-contact | 02 244 30 00
Het kan anders: bouwen aan een rechtvaardige en alternatieve begroting
‘Er is geen alternatief.’Die zin horen we de laatste tijd vaak wanneer het over de begroting en besparingen gaat. Maar het ACV benadrukt dat er wel degelijk alternatieven zijn. Die zijn niet alleen haalbaar, maar ook rechtvaardiger.
Vandaag schuift het beleid de rekening te vaak door naar zij die elke dag de samenleving draaiende houden: werknemers en gezinnen. Ook gepensioneerden en mensen die door omstandigheden (tijdelijk) niet in staat zijn te werken worden geviseerd. Tegelijk blijven sterke schouders en grote vermogens te vaak buiten schot. Dat hoeft niet zo te zijn, dat is vooral een politieke keuze’, aldus voorzitter van ACV West-Vlaanderen, Wim David.
Er zijn alternatieven
Dat de begroting op orde moet, daar bestaat weinig discussie over. De manier waarop dat gebeurt, maakt een wereld van verschil. In de plaats van blind te besparen op sociale rechten en publieke diensten pleit het ACV voor een andere aanpak.
‘Onze economie draait. Bedrijven maken winsten. En toch
EERSTE BELASTINGBRIEF?
wordt er telkens opnieuw gezegd dat er ‘geen geld is’, geeft Wim aan. ‘De realiteit is echter dat men te weinig kijkt naar hoe de beschikbare middelen anders verdeeld kunnen worden. Dat deed het ACV wel en daaruit blijkt dat er wel degelijk andere manieren bestaan om de begroting van ons land opnieuw op orde te krijgen. De vraag is niet óf er alternatieven zijn, maar of de politiek ze ook écht durft toe te passen.’
Het ACV schuift pistes naar voren die tonen dat het wél anders kan, op een manier waar-
HOE GAAT DAT IN ZIJN WERK?
Controleerde je nog nooit zelf je voorstel van vereenvoudigde aangifte voor de belastingen of deed je nog nooit je aangifte zelf?
Aan de hand van een webinar geeft ACV West-Vlaanderen kort de nodige uitleg over wat je moet doen. Waar moet je allemaal op letten, wat moet je doen als je toch niets moet invullen, …? Kom het te weten via https://webinars.acv-csc.be/eerste-belastingsbrief
bij een gezonde begroting perfect te combineren is met sociale rechtvaardigheid. Het is geen kwestie van kiezen tussen cijfers en mensen, het kan allebei.
Schrappen van nutteloze subsidies: Vandaag gaan miljarden naar subsidies die weinig tot geen maatschappelijk effect hebben. Door die gericht af te bouwen, kan er opnieuw geïnvesteerd worden waar het echt nodig is.
Rechtvaardige fiscaliteit : Iedereen moet bijdragen volgens draagkracht. Vandaag dragen gewone werknemers relatief meer bij dan de hoogste inkomens. Dat kan en moet rechtvaardiger.
Eerlijke belastingen: Gelijk werk moet leiden tot gelijke rechten. Systemen zoals flexijobs, managementvennootschappen en sommige studentenjobs lijken voordelig op korte termijn, maar ondergraven onze sociale bescherming op lange termijn.
Samen voor verandering: laat je stem horen! Het ACV blijft niet aan de zijlijn staan. De vakbond brengt ideeën aan, onderbouwt ze en mobiliseert mensen. Want echte verandering komt er
Het ACV gelooft in een samenleving waar iedereen bijdraagt volgens zijn mogelijk heden en beschermd wordt wanneer het moeilijk gaat. Scan de QR-code, teken de petitie en help ons de boodschap kracht bij te zetten.
Want samen maken we duidelijk: er is wél een alternatief. En dat alternatief begint vandaag.
wanneer zoveel mogelijk mensen hun stem laten horen.
Daarom lanceerde het ACV een brede campagne en een petitie voor rechtvaardige alternatieven.
‘Onze petitie heeft ondertussen al 50 000 handtekeningen verzameld, waardoor het federaal parlement verplicht is om alvast naar onze voorstellen te luisteren. Maar, hoe meer stemmen, hoe luider we klinken. Daarom rekenen we op jou om het aantal handtekeningen nog verder te doen stijgen. Teken ook’, roept Wim op.
Acteur en schrijver
Rudy Morren gevat in 5 woorden
Ontspannen
‘Ik ben een echte ‘impulsbeslisser’. Een tattoo laten zetten, me inschrijven op Studio Herman Teirlinck: ik deed het zonder er al te veel bij na te denken. Voeg daar een ontspannen basishouding aan toe en je weet hoe ik in het leven sta: zonder schrik, zonder veel te overdenken. Al moet ik toegeven dat mijn ziekte (parkinson, red.) wel een knauw aan mijn ontspannen karakter heeft gegeven.’
Verteller
‘Ik hou van verhalen. Nadat ik jarenlang acteerde had ik zin om zelf te schrijven. Na mijn diagnose nam ik me in al mijn koppigheid voor tien boeken op tien jaar tijd te schrijven. Mijn vrienden verklaarden me gek. Of het zal lukken? Ik vrees ervoor. Maar ik schrijf wel elke dag. Of toch bijna. Een ideale werkdag start om 9u achter mijn bureau. Maar als ik om 10u nog niet gestart ben, dan is de hele dag naar de vaantjes. (lacht luid)’
Stadsmens
‘Ooit woonde ik vijf jaar met mijn toenmalige vriendin op een prachtige en afgelegen plek in Stekene. We vonden er een buitengewoon huisje, midden in het groen. Na een half jaar was ik het beu. Ik miste de stad enorm. Naar de cinema gaan met de auto? Ik kon me het als rasechte stadsmens niet voorstellen. Ik kwam gauw terug naar Borgerhout. Mij krijg je hier niet meer weg. Deed je me een villa in Spanje cadeau, ik zou zeggen: Ik blijf hier.’
Verbindingsfeest
‘Zonder mijn vrienden sta ik nergens. Ik had altijd al een brede sociale kring, want alleen zijn is niets voor mij. Mijn ziekte heeft het belang van vrienden alleen maar groter gemaakt. Met ‘Team Rudy’ (een groep van veertig mensen die mee instaan voor de zorg van Morren, red.) houden we bij mij thuis geregeld verbindingsfeesten. Praten, lachen, zelfs zingen, onder vrienden geniet ik van elke moment.’
Horentjes
‘Een tijd geleden onderging ik een zware hersenoperatie waarbij elektroden diep in mijn hoofd werden geplaatst. Daardoor loop ik nu rond met twee horentjes op mijn hoofd. Die ingreep gaf me letterlijk een tweede kans nadat parkinson mijn leven helemaal onderuithaalde. De laatste weken voelde ik me weer minder goed, er klopte iets niet. De neuroloog draait dan aan mijn knoppen en, paf, ik voel me weer beter. Wonderlijk vind ik het, de wetenschap.’
