VISIE 11 - 18 juni 2026

BELGIE(N) - BELGIQUE

00000 B-00000 PB- PP B-

bpost

Waarom we het over ons levenseinde moeten hebben

BELGIE(N) BELGIQUE BELGIE(N) --BELGIQUE PBPP B- 00000

| AFGIFTEKANTOOR BRUSSEL X | jaargang 82 | p806000 |

11

| ANTWERPEN | 18 ¬ 06 ¬ 2026 | MAANDELIJKSE UITGAVE | volgend nR 03.09.2026

BL AD ME T EEN MENING VOOR EEN WERELD IN BEWEGING

Praat voor je gaat Diploma en opleiding: Straks iets voor de happy few?

Migratiepact De mens aan de grens

Factcheck Geld sociale zekerheid naar defensie?

Antwerpen Plek voor alleenstaande mama’s in Lier

Valse D noten

¬ Foto Alina Rossoshanska 2 ¬ VISIE

e regering blijft overuren maken als het aankomt op slechte maatregelen. Zegt het je iets, annualisering? Of het wat sympathieker klinkende ‘accordeonuren’ misschien? Het is de zoveelste dekmantel waarmee de regering je arbeidstijd wil rekken. Aanvang is voorzien in de loop van 2027.

En wat vaak vergeten wordt, is het effect op je inkomen: bij piekperiodes die je later ‘compenseert’ met rustigere weken, verdwijnen overuren die normaal extra betaald worden. Toeslagen voor avond-, nacht- of weekendwerk verdwijnen als de werkgever zo flexibel met de uurroosters kan omspringen. Dat kan oplopen tot honderden euro’s.

Wat betekent het concreet? Dat de 38-urenweek voortaan bekeken wordt als een gemiddelde over de periode van een jaar.

De wekelijkse arbeidsduur mag schommelen, zonder dat er toeslag verschuldigd is, zolang het jaargemiddelde gerespecteerd wordt. Zie je de problemen al?

Vrijwillig kiezen daarvoor – de regering zou dit systeem mogelijk willen maken door een eenvoudige overeenkomst tussen de werkgever en de individuele werknemer – is fictie op de werkvloer: wie weigert, riskeert een slechter uurrooster of geen contractverlenging.

De regering stelt het voor als een afwisseling tussen de pieken en dalen in bijvoorbeeld productie en verkoop. Maar veel werknemers zitten niet te wachten op nog langere dagen of weken. De onvoorspelbaarheid van het werkrooster maakt plannen moeilijk en de extreem lange werkdagen of -weken en hebben gevolgen voor je gezondheid.

Als de arbeidstijd over een heel jaar wordt bekeken, wordt het bijna onmogelijk om te controleren of je wel voor alle uren juist betaald wordt. Dat vergroot het risico op misbruik.

Flexibiliteit hoeft niet per se slecht te zijn.

Alleen moet flexibiliteit dan met werkbare

Kort.

OKRA-RUSTHUISBAROMETER LEGT VERSCHILLEN BLOOT

750 euro opleggen op pensioen voor verblijf in woonzorgcentrum De kloof tussen pensioen en rusthuisprijs wordt alsmaar groter. Dat blijkt uit de jaarlijkse rusthuisbarometer van OKRA. Een kamer in een woonzorgcentrum kost gemiddeld 2.359 euro per maand.

Daarmee stegen de rusthuisprijzen met 2,8 procent tegenover het jaar ervoor, terwijl de pensioenen slechts twee procent stegen. Voor werknemerspensioenen, gemiddeld 1.601 euro netto per maand, loopt het verschil op tot meer dan 750 euro per maand.

Daar komen nog supplementen bovenop: kosten voor medicatie, artsen, internet of een koelkast op de kamer zijn niet inbegrepen in de dagprijs. Alleen verloopt de verplichte aangifte van die supplementen aan de Vlaamse overheid gebrekkig zodat betrouwbare en volledige cijfers ontbreken, zegt OKRA.

uren zijn, écht vrijwillig, en moet de arbeidstijd kunnen worden gecontroleerd en daarom worden geregistreerd.

En moet er garantie zijn op een toeslag en recuperatie. En respect voor sectorregelingen natuurlijk, want die kennen de realiteit van de ondernemingen het beste.

Een accordeon kan veel sfeer maken.

Maar als de regering ermee speelt, klinken vooral valse noten.

Om de betaalbaarheid te garanderen, pleit OKRA voor inkomens- en vermogensgerelateerde tarieven.

‘Ouderen zouden maximaal driekwart van hun nettopensioen moeten betalen voor een verblijf in een woonzorgcentrum’, zegt Herman Fonck, voorzitter belangenbehartiging bij OKRA. Die derde­ betalersregeling wil OKRA aanvullen met middelen uit de erf- en schenkbelasting.

Intussen betalen bewoners van commerciële woonzorgcentra de hoogste prijs voor de minste zorg. Zij tellen gemiddeld 2.561 euro per maand neer, maar hebben met gemiddeld 38 voltijdse zorgmedewerkers per 100 bewoners ook het minste personeel. Non-profit en publieke instellingen doen het beter: respectievelijk 47 en 49 medewerkers per 100 bewoners, aan een lagere dagprijs. De onderlinge verschillen zijn bovendien enorm: in sommige woonzorgcentra zijn er slechts 20 zorgwerkers per 100 bewoners, elders tot 90. ‘Voor dezelfde kostprijs krijg je in het ene woonzorgcentrum vier keer meer handen aan het bed dan elders’, zegt Fonck.

Bovendien halen 55 Vlaamse rusthuizen de wettelijke norm van één verpleegkundige per tien bewoners niet. Bijna driekwart daarvan zijn commerciële centra.

OKRA verzet zich dan ook tegen plannen om de minimale personeelsnormen te halveren of af te schaffen.

‘Met de toenemende zorgbehoeften is er net meer en beter gekwalificeerd zorgpersoneel nodig’, aldus Fonck.

Redactieadres Visie, PB 20, 1031 Brussel ¬ e-mail: info@visieredactie.be ¬ Lezersbrieven lezers@visieredactie.be ¬ Abonnementen www.visie.net/contact ¬ Verantwoordelijke uitgever Liesbeth De Winter ¬ Redactie Djorven Ariën, Simon Bellens, Nils De Neubourg, Dominic Zehnder, Lies Van der Auwera, Lieven Bax, Tinne Van Woensel, Rooni Theeboom, An-Sofie Bessemans, Rachel Michel, Hannah Wellens, Tom Vrancken ¬ Hoofdredactie Thomas Blommaert, Wim Troch ¬ Vormgeving Gevaert Graphics ¬ Druk Coldset Printing Partners ¬ Visie verschijnt maandelijks en is inbegrepen in het lidmaatschap van CM, ACV bouw - industrie & energie, ACV-CSC METEA, ACV-Transcom en ACV Voeding en Diensten ¬ De beschrijving van de CM-diensten en -voordelen in deze publicatie heeft enkel een informatieve waarde. Bij twijfel of betwisting gelden enkel de statuten van het ziekenfonds. Meer info: www.cm.be/statuten Ann Vermorgen, Voorzitter ACV

VISIE ¬ 3

Actueel. Bijleren en diploma’s behalen alsmaar moeilijker

Wordt een diploma iets voor de happy few?

Levenslang leren en het onderwijs verbeteren: het waren twee beloftes uit de beleidsverklaring van Vlaams onderwijsminister Zuhal Demir (N-VA). Twee jaar later zit het onderwijsveld er verslagen bij, en het beloofde opleidingsoffensief voor werknemers blijkt een dode letter. ‘Demir beknot opleidingsmogelijkheden.’ ¬ Tekst Dominic Zehnder ¬ Foto Benny Proot

B

ijna dagelijks kondigt minister Demir nieuwe maatregelen aan en trekt ze andere weer in. Op het einde van de rit kan niemand nog volgen. ‘Het is pure chaos. Er is geen greintje voeling met de realiteit’, zegt Bert Van Daele, onderwijsexpert van beweging.net. ‘Een coherente visie of overleg met het werkveld is er nauwelijks. Ze bekijkt adviezen van

Wie wil leren, heeft tijd, ruimte en ondersteuning nodig. Opleiding moet zoveel mogelijk binnen de arbeidstijd kunnen plaatsvinden ¬ STIJN GRYP, NATIONAAL SECRETARIS ACV 4 ¬ VISIE

de Vlaamse Onderwijsraad meewarig en ziet ze als hinderpalen. Aangekondigde maatregelen voert ze overhaast in, waarna de Raad van State haar terugfluit. Of ze moet ze onder druk van de realiteit terugdraaien.’

Exemplarisch zijn de studievoortgangsmaatregelen in het hoger onderwijs en de strengere voorwaarden voor studiebeurzen. Demir wil onder andere dat studenten elk jaar minstens 54 studiepunten opnemen en voor minstens 80 procent van hun studiepunten slagen.

Wie ouder dan 30 is, krijgt geen studiebeurs meer. Er wordt zelfs gefluisterd dat er plannen zijn om ondermaats presterende beursstudenten hun beurs te laten terugbetalen.

Armoede-expert Wim Van Lancker noemt die maatregel asociaal en contraproductief, rectoren en leidingge-

venden aan de Vlaamse hogescholen en universiteiten vrezen dat vooral studenten met een zwakkere socio-economische achtergrond kind van de rekening worden.

Ook de Raad van State oordeelde dat de maatregelen discriminerend zijn.

Schoorvoetend kwamen er bijkomende uitzonderingsregels, maar de minister wil nog steeds minstens een derde van de huidige beursstudenten op droog zaad zetten. Zo wil ze 34 miljoen besparen.

Nele Van Hoyweghen, voorzitter van de Vlaamse Vereniging voor Studenten: ‘Zo’n 16.000 studenten zullen hun beurs kwijtraken. Vooral studenten met leermoeilijkheden en studenten die moeten werken om hun studie te bekostigen of hun studie met mantelzorg combineren worden daarop afgerekend.

Een diploma behalen wordt op die manier binnenkort weer iets voor de happy few.’

Opleidingsoffensief blijft uit Ook wie zich tijdens zijn loopbaan wil bij- of omscholen botst op almaar meer drempels. Dat staat haaks op de belofte van een echt opleidingsoffensief. Denk aan de controversiële verhoging van het inschrijvingsgeld van sommige opleidin-

Opinie

Mariza moet kiezen tussen uitkering of toekomstperspectief

‘Laatste kans op een diploma’ Het huidig onderwijsbeleid dreigt onze sociale mobiliteit te verzwakken, zeker voor wie via tweedekansonderwijs of hoger onderwijs vooruit wil. Werkzoekenden worden ontmoedigd om extra diploma’s te behalen omdat die trajecten te lang zouden duren.

Dat beaamt Mariza Manico uit Roeselare. De alleenstaande moeder behaalde in 2020 via het tweedekansonderwijs haar middelbaar diploma. Ze wilde oorspronkelijk een ASO-richting volgen om daarna een hoger diploma te behalen, maar de VDAB weigerde. ‘Op aandringen van de VDAB heb ik toen een TSO-diploma ICT en administratie behaald.

Dat leverde mij de ene tijdelijke callcenter-baan na de andere op.

Voor andere, eenvoudige administratieve functies vraagt men tegenwoordig bijna overal een bachelordiploma.’

‘Toen ik in februari mijn werk verloor, begon ik aan een nieuwe opleiding, zodat ik mijn droom om een bachelordiploma te behalen kon verwezenlijken. Ik ben nu 43. Dit is mijn laatste kans als ik nog een baan wil vinden in die sector. Maar omdat ik een vrijstelling voor Frans kreeg, kom ik nu volgens de VDAB enkele uren tekort.

Daardoor moet ik kiezen tussen mijn uitkering en mijn opleiding om mijn kansen op de arbeidsmarkt te verbeteren.’

gen in het volwassenenonderwijs, ook al is die, althans voor taalopleidingen, intussen weer gedeeltelijk teruggedraaid.

Nochtans dragen opleidingen net bij aan meer werkbaar werk, stelt Stijn Gryp, nationaal secretaris van het ACV. ‘In de praktijk zien we vandaag te vaak het omgekeerde. Opleiding komt bovenop een al hoge werkdruk, verschuift naar de privétijd of werknemers moeten er zelf de kosten van dragen. Wie wil leren, heeft tijd, ruimte en ondersteuning nodig. Opleiding moet daarom zoveel mogelijk binnen de arbeidstijd, binnen een daarop voorzien organisatiekader.’

De nood aan opleidingen wordt alleen maar groter. Loopbanen worden langer, en gevoeliger voor verandering. ‘Digitalisering, AI en andere transities maken dat competenties sneller verouderen, zeker voor wie vandaag al minder opleidingskansen krijgt’, stipt Gryp aan. ‘Zonder preventief beleid dreigt de kloof tussen wie kan blijven leren en wie achterblijft te vergroten.’

Het ACV betreurt dat er net nu bespaard wordt op opleiding.

‘In een periode van grote arbeidsmarktveranderingen zou je verwachten dat de overheid meer investeert in mensen. Maar voor werkzoekenden groeit de druk om snel een baan te vinden en gaat de VDAB strenger om met opleidingen. Door de hervorming van het Vlaams opleidingsverlof worden voor werknemers de het recht op leren sterker gekoppeld aan knelpuntcriteria, terwijl er niet meer geïnvesteerd wordt in bredere arbeidsmarktcompetenties en er te weinig gebeurt om de echte drempels aan te pakken.’

‘Natuurlijk moeten we oog hebben voor tekorten op de arbeidsmarkt.

Maar opleiding mag niet herleid worden tot een instrument om vacatures zo snel mogelijk in te vullen. Ze moet vertrekken van de talenten, drempels, ambities en duurzame loopbaanperspectieven van werknemers en werkzoekenden’, zegt Gryp.

De politieke focus op ‘profiteurs’ in de gezondheidszorg – langdurig zieken, mensen met een verhoogde tegemoetkoming – gaat voorbij aan het échte probleem: ons gezondheidszorgsysteem corrigeert sociale ongelijkheden onvoldoende, en draagt in bepaalde gevallen zelfs bij tot het ontstaan en het in standhouden van gezondheids­ongelijkheid. Een nieuwe CM-studie toont dat klaar en duidelijk aan.

Luc Van Gorp, voorzitter CM

Jacht op misbruik lost ongelijkheid niet op 30 procent van de mensen in de laagste inkomensschijven heeft geen verhoogde tegemoetkoming, terwijl ze er absoluut voor in aanmerking komen.

Wie in wijken met de laagste gemiddelde inkomens woont, besteedt verhoudingsgewijs een tot zes keer groter deel van het inkomen aan gezondheidszorg dan de meest gefortuneerden En ondanks hun hoge uitgaven krijgen die mensen nog niet de zorg die ze nodig hebben. Hoe armer de wijk, hoe hoger de mortaliteit en het aantal chronische aandoeningen. In kansarme buurten zien we bovendien een ondergebruik van planbare zorg en een overgebruik van spoeddiensten. Bij preventie wordt de kloof nog schrijnender: in de tien procent armste wijken nam in 2023 maar liefst 38 procent minder vrouwen deel aan het bevolkingsonderzoek borstkanker. In 2011 was dat verschil 29 procent.

In plaats van de afstand tot zorg te vergroten om misbruik uit te sluiten, moeten we die afstand net verkleinen. Niet om overconsumptie te stimuleren, maar omwille van ‘universeel proportionalisme’: elke Belg moet evenveel toegang hebben tot de zorg die hij of zij nodig heeft. Mensen in de armste wijken hebben vandaag 21 procent minder huisartscontacten dan in de rijkste wijken. Dat toont de fout in ons systeem.

Er is een lichtpunt: wie patiënt bij een wijkgezondheidscentrum is, gefinancierd per patiënt in plaats van per prestatie, heeft een veel gelijkere toegang tot huisartszorg. Het kan dus anders, maar hervormers moeten focussen op het juiste doel: mensen gezonder maken in plaats van het frame van de profiteurs uit te vergroten.

VISIE ¬ 5

Cultuur. Een selectie BESPARINGEN

1.

Planbureau vindt miljarden voor begroting

DOCU

Team Rudy ‘Ossobucco, daar begon het mee.’ Met die woorden opent het interview met acteur Rudy Morren en regisseur Nic Balthazar dat je nu kunt lezen op visie.net. Hun docu ‘Team Rudy’, ook ondersteund door CM, verhaalt hoe Rudy na zijn parkinson-diagnose een hechte vriendengroep rond zich verzamelt.

Het Federaal Planbureau bezorgde de regering onlangs een catalogus van meer dan 250 beleidsopties om de begroting op orde te krijgen. Het rapport legt bloot welke alternatieven er zijn voor de besparingen die nu vooral werknemers en gepensioneerden treffen.

De stijging van de federale uitgaven, 5,8 miljard euro in twee jaar tijd, is volgens het Planbureau ‘in zeer grote mate’ toe te schrijven aan de gestegen defensie-uitgaven. Ondertussen knipt de regering in de koopkracht via de centenindex: pensioenen boven 2.000 euro bruto en lonen boven 4.000 euro grijpen twee keer naast een volledige indexering.

~ Nu in de bioscoop www.visie.net/artikel/team-rudy

2.

PODCAST

Leven en werk van Jeanne Devos In 1963 vertrok missie-zuster Jeanne Devos naar India. Daar bouwde ze onder andere de National Domestic Workers' Movement uit, een beweging van meer dan een miljoen huisarbeidsters die vandaag 40 jaar bestaat.

De nieuwe podcast ‘De Brandnetel van Bombay’ vertelt haar inspirerende verhaal.

Het Planbureau wijst die centenindex af: een gedeeltelijke indexsprong drukt niet alleen lonen en uitkerin-

gen, maar trekt ook de belastinginkomsten van de overheid omlaag.

Aan de inkomstenzijde raamt het Planbureau miljarden: een gelijke behandeling van loon en kapitaal levert tot 11,3 miljard euro op, een vermogensbelasting tot 7,5 miljard, en het afschaffen van fiscale voordelen zoals de bedrijfswagen nog eens tot 5,5 miljard euro.

‘Het wordt steeds moeilijker om vol te houden dat er geen alternatief bestaat’, zegt ACV-voorzitter Ann Vermorgen. ‘Er zijn wel degelijk aanzienlijke budgettaire marges, zonder de inspanning af te wentelen op werknemers, gepensioneerden en andere uitkeringsgerechtigden.’ ~ www.hetacv.be/begroting

Sudoku

~ redhorse.tv/podcast

Breintrein

3 2 8 6 5

5 2

1 4 7

6 9 3 8 4 1

6 ¬ VISIE

4 7

1 5 2 3 4 9 6 3

PENSIOENEN

(Voorlopig) geen bedrag meer op mypension.be

W

ie vandaag naar mypension.be surft om zijn of haar toekomstig pensioenbedrag te kennen, zal teleurgesteld worden. Sinds 8 juni zijn een reeks ramingen tijdelijk van de site verdwenen. Dat heeft te maken met de pensioenhervorming van de regering-De Wever die eind mei zijn gestemd in de Kamer.

Wie door die hervorming getroffen wordt vindt tijdelijk minder informatie op zijn profiel.

Concreet zijn de raming van de vroegste pensioendatum en van het pensioenbedrag voorlopig niet meer beschikbaar, net als de mogelijkheid om simulaties te maken.

De Pensioendienst wil vermijden dat mensen op basis van verouderde berekeningen verkeerde beslissingen nemen over hun pensioen.

De bereke­ningssystemen moeten immers aangepast worden aan de nieuwe wetgeving, die pas op 1 januari 2027 ingaat.

Wie voor 2027 al met pensioen gaat, merkt geen veranderingen op mypensioen.be. Voor de rest kondigt de Pensioendienst een stapsgewijs herstel aan. In de zomer van 2026 verschijnt een teller voor bonus en malus op basis van de huidige loopbaan. In het najaar volgt de vroegste pensioendatum berekend op de nieuwe wetgeving. Pas in de tweede

Knipsels. Voorgesneden VERZEKERINGEN

© MAARTEN DE BOUW

Kankerverleden niet langer verplicht te melden aan verzekeraar

‘Zieken zijn net de sterkste mensen, want ze zetten voortdurend door.

Probeer maar eens een zaak uit de grond te stampen of voor kinderen te zorgen als je griep hebt.

Dat gaat niet. Maar wij hebben elke dag griep.’

Wie vijf jaar geleden of langer succesvol behandeld werd voor kanker, moet dat sinds 1 juni niet meer melden bij het afsluiten van een schuldsaldo- of inkomensverzekering. Tot nu was die melding verplicht – ook al mocht de verzekeraar er niets mee doen.

Sinds 1 juni is dat voorbij. Wie minstens vijf jaar na het einde van de behandeling geen herval had, hoeft de diagnose niet meer te vermelden. Kom op tegen Kanker spreekt van de sterkste garantie tot nu toe dat een vroegere kanker effectief niet langer zal doorwegen.

Het recht om vergeten te worden bestaat sinds 2020. Een verzekeraar mag een ex-kankerpatiënt niet weigeren of een hogere premie aanrekenen op basis van een kanker van vijf jaar of meer geleden.

Maar de meldingsplicht bleef bestaan.

België was daarmee het enige land in Europa met vergelijkbare wetgeving dat die verplichting nog kende.

Dezelfde wet breidt het recht om vergeten te worden ook uit naar de reisannulatieverzekering. Wie een stabiele aandoening heeft en toch zijn reis moet annuleren omdat de ziekte opspeelt, kan voortaan aanspraak maken op terugbetaling. Verzekeraars zijn ook verplicht hun klanten actief te informeren over het nieuwe recht.

HET CIJFER ¬ ELISABETH LUCIE BAETEN spreekt in een interview met Visie over leven met een chronische ziekte. Lees het volledige interview op visie.net.

1.050.000.000.000 Volgens financieel persbureau Bloomberg bedraagt het vermogen van Elon Musk sinds de beursgang van zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX vorige week 1.050 miljard en wordt hij de eerste biljonair ter wereld. Daarmee is zijn vermogen even groot als de armste 46 procent van de wereldbevolking, ofwel 3,8 miljard mensen samen. Dat berekende Oxfam. De organisatie stelt dat een belasting van tien procent op het fortuin van Musk voldoende is om een einde te maken aan extreme armoede in de wereld gedurende één jaar.

helft van 2027 zijn ook het pensioenbedrag en nieuwe simulaties opnieuw beschikbaar.

De Pensioendienst raadt intussen af om de loopbaangegevens op mypension.be te gebruiken om zelf te berekenen of de hervorming een impact heeft.

VISIE ¬ 7

Interview. Flor Didden zag het geweld tegen migranten aan de buitengrenzen van Europa

‘Migranten zijn voor sommigen misschien politiek ongewenst, maar onmisbaar in onze samenleving’

8 ¬ VISIE

Terwijl de situatie voor migranten aan de Europese buitengrenzen steeds gewelddadiger wordt, verhardt het binnenlandse debat over migratie. Toch gelooft migratie-expert Flor Didden dat een ander, positiever verhaal mogelijk is. ¬ Tekst Simon Bellens ¬ Foto’s ID/Fred Debrock en Belga

N

u het Europese migratiepact in werking treedt, moeten lidstaten voor het eerst structureel samenwerken om migratie naar Europa 'onder controle' te krijgen. Ze zullen asielzoekers van landen aan de buitengrenzen moeten overnemen, of die landen financiële steun bieden.

Ondanks dat solidariteitsmechanisme ziet migratie-expert Flor Didden oude problemen snel weer opduiken. ‘De meeste lidstaten willen de opvang van asielzoekers afkopen’, vertelt hij. Bij ons kiest minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) daar alvast voor. Zij klopt zich almaar triomfantelijker op de borst met dalende asielcijfers.

‘De druk blijft liggen op de landen aan de buitengrenzen.’

Daar zag je zelf hoe de situatie steeds gewelddadiger wordt.

DIDDEN ¬ ‘Nog niet zolang geleden beschoot de Libische kustwacht een Duits schip van ngo Sea Watch tijdens een reddingsoperatie op de Middellandse Zee. De Europese Unie zegt dan wel dat zo’n geweld niet mag, maar verbindt daar geen gevolgen aan. Integendeel, het

BIO FLOR DIDDEN is migratiedeskundige bij 11.11.11. Voor zijn boek Bel me als je daar bent. Een reis langs de grenzen van Europa reisde hij zelf naar de buitengrenzen om het Europese migratiebeleid te ontleden.

schip van de kustwacht was door Italië geschonken.’

Aan de Oost-Europese grenzen is het plaatje niet rooskleuriger.

‘In detentiecentra voor migranten in Tunesië of Libië stellen de Verenigde Naties keer op keer misdaden tegen de menselijkheid vast. In de buurt ervan vinden onderzoekers massagraven.

Mensen worden opgesloten in kooien, soms met wel twintig personen op twee vierkante meter, zonder sanitaire voorzieningen.

Vaak worden zij gefolterd en gefilmd om losgeld van hun familie te eisen, of worden ze als slaven verkocht. Het is een verdienmodel geworden. Toch vloeit er Europees belastinggeld naar de Libische en Tunesische veiligheidsdiensten.’

DIDDEN ¬ ‘Daar hebben we weet van soortgelijke praktijken.

Kroatische grenswachters zetten bijvoorbeeld honden in die migranten bijten. Ze worden er kaalgeschoren, met etensresten besmeurd, of krijgen elektroshocks.’

Om migratie onder controle te krijgen, moeten we nu eenmaal soms samenwerken met ondemocratische regimes, klinkt het dan.

DIDDEN ¬ ‘Samenwerking met die landen is nodig, maar als de middelen die wij geven rechtstreeks dienen om mensenrechten te schenden, overschrijden we voor mij een duidelijke grens. We moeten in die landen vooral meer investeren in het middenveld en in humanitair werk, zodat vluchtelingen ook daar mogen werken en duurzaam een leven kunnen opbouwen. Het huidige systeem maakt net dat die landen onveiliger en repressiever worden, wat dan weer mensensmokkelaars in de kaart speelt.’

De meerderheid van de Belgen staat open voor een tijdelijke regularisatiecampagne. ¬ FLOR DIDDEN ‘Polen en Hongarije maken de toegang tot asielprocedures onmogelijk, ook al is dat een internationaal recht. Volgens hen moeten ze de internationale regels niet meer volgen door de oorlogsspanningen met Rusland. Het is waar dat Poetin migranten inzet als oorlogswapen. Hij probeert hen Europa binnen te krijgen, bijvoorbeeld vanuit Wit-Rusland, om onze samenleving te destabiliseren.

Maar dat blijven wel mensen, met rechten en nood aan bescherming.’

Je ontmoette er een jonge Afghaan, met de schuilnaam Omid, die je na een helletocht naar een asielcentrum in Polen bracht.

DIDDEN ¬ ‘Hij werd door Poolse grenswachters in elkaar geslagen,

VISIE ¬ 9

>>

Interview. Flor Didden zag het geweld tegen migranten aan de buitengrenzen van Europa

‘Daar hebben we legale migratie­ kanalen voor nodig. Anders belanden mensen vanzelf in de handen van mensensmokkelaars. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen een legale route verkiest die je al buiten Europa kunt opstarten, boven een gammel bootje op zee. Zelfs al moet je dan een jaar of twee wachten om te migreren.’

De regering-De Wever belooft daarentegen ‘het strengste asielen migratiebeleid ooit’.

De grens tussen Polen en Wit-Rusland, waar migranten in elkaar worden geslagen. >>

vervolgens opnieuw de grens overgebracht naar Wit-Rusland en daar in een detentiecentrum gefolterd. De meeste mensen zoals hij blijven proberen om de grens over te steken tot het lukt, of tot ze helemaal kapot zijn. Bij zijn vierde poging werd Omid uiteindelijk halfdood en met een gebroken voet gevonden en naar het ziekenhuis gebracht. Pas na een procedure voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens kon hij zijn recht op een asielprocedure uitoefenen.’

‘Je merkt dat de politieke wil er is om de buitengrenzen potdicht te houden.

Alleen dankzij ngo’s en mensenrechtenorganisaties worden rechten toch soms afgedwongen.’

Ondanks al dat geweld verhardt het debat over migratie. In het Nederlandse Loosdrecht staken antimigratie-demonstranten in mei zelfs een asielcentrum in brand.

DIDDEN ¬ ‘Te weinig mensen zijn echt op de hoogte van de gruwel aan de

10 ¬ VISIE

buitengrenzen. Die wil eigenlijk niemand. Een grote meerderheid vindt dat je veilig en eerlijk asiel moet kunnen aanvragen. Maar het huidige debat is vergiftigd. Extreemrechts wakkert onophoudelijk het gevoel aan dat migratie gelijkstaat aan criminaliteit en problemen. Onderschat niet hoeveel geld ze tegen die communicatie aan smijten.’

Is het enkel aangewakkerd vuur?

Heel wat mensen voelen nu eenmaal een ongemak door hun veranderende leefwereld.

DIDDEN ¬ ‘Ik denk dat migratie altijd een zekere mate van onwennigheid veroorzaakt. Dus die voedingsbodem is er inderdaad, maar daar kun je op verschillende manieren mee omgaan.

Voor extreemrechts is dat ongemak hun electoraal kapitaal. Ik stel niet in vraag dat je aan het einde van een asielprocedure mensen moet kunnen terugsturen, als ze niet voldoen aan de voorwaarden. Alleen moet je die procedure wel correct uitvoeren.’

DIDDEN ¬ ‘Je merkt dat het beleid steeds achtelozer mensenrechten schendt. (De Belgische staat en Fedasil zijn al meer dan 15.000 keer veroordeeld voor de schending van het recht op opvang, met honderden miljoenen euro’s aan dwangsommen tot gevolg, red.) Bovendien viseert De Wever rechters die de mensenrechten wel hooghouden, zoals in zijn migratiebrief met andere regeringsleiders. Enorm zorgwekkend. Het Europees Hof is de laatste bescherming tegen de gruwel aan de buitengrenzen.’

Voor jou is het hoog tijd voor een ander verhaal over migratie.

DIDDEN ¬ ‘Waarom durft geen enkele partij te pleiten voor de regularisatie van de enorme groep mensen die hier al langer dan vijf jaar werkt en integratie kan aantonen? Spanje heeft dat onlangs gedaan. Je krijgt hen op geen enkele manier teruggestuurd en door hen uit het zwartwerk te halen, geef je onze economie een boost. Uit onderzoek blijkt ook dat een meerderheid van de Belgen voor zo’n specifieke en tijdelijke campagne openstaat.’

‘De realiteit is dat migranten dan wel politiek ongewenst zijn, maar onmisbaar in onze samenleving. We zitten met een krimpende bevolking, en hebben migratie nodig om voldoende handen te verzekeren in de zorg en andere knelpuntberoepen. Dat heeft economische voordelen en is tegelijk een menselijk verhaal van hoop en zin om hier een toekomst uit te bouwen.’

Wat regering beknibbelt op sociale zekerheid gaat bijna integraal naar defensie

© BART DEWAELE

We vragen het aan.

Factcheck.

Piet Van den Bergh Expert arbeidsrecht ACV

© ID/FRED DEBROCK

Mijn werkmateriaal is kapot of gestolen, wat nu?

De regering-De Wever beweert te besparen om het begrotingstekort terug te dringen. Maar geld dat gehaald wordt uit de sociale zekerheid verschuift moeiteloos naar militaire uitgaven.

In de zomer van 2025 bereikte de federale regering een akkoord over extra geld voor defensie. Volgens de ‘strategische visie’ gaat tussen 2026 en 2034 voor in totaal 34 miljard euro naar onder meer een oorlogsschip, nieuwe F-35-vliegtuigen en 1.500 gevechtsvoertuigen. ‘De grootste investering in defensie van de laatste 40 jaar’, lachte minister Theo Francken (N-VA).

Te midden van al dat wapengekletter beloofde de regering-De Wever bij haar aantreden niettemin de overheidsfinanciën op orde te krijgen. In totaal bespaarde ze al voor liefst 32 miljard euro tegen het einde van de

legislatuur in 2029, vooral op de sociale uitkeringen en pensioenen. Toch zou het begrotingstekort aan het einde van de legislatuur nog steeds 35,8 miljard euro bedragen, waarschuwt het Monitoringscomité. Waar is al dat geld naartoe?

‘Volgens het goedgekeurde groeipad voor defensie gaat deze legislatuur al 28,3 miljard euro extra naar het departement van Theo Francken’, concludeert Ludo De Brabander van Vrede vzw uit NAVO-cijfers. ‘Dat is een gemiddelde stijging met 5,6 miljard euro per jaar. In 2024 gaf België nog 7,9 miljard euro uit aan defensie in 2025 was dat al 12,7 miljard. In 2034

moet dat zelfs 21,3 miljard bedragen. Er wordt niet echt bespaard, maar vooral verschoven naar militaire uitgaven. Jaar na jaar zullen die de begroting blijven kannibaliseren.’

Die evolutie baart Orry Van de Wauwer, directeur van Pax Christi, zorgen. ‘Over heel Europa zien we een nieuwe wapenwedloop ontstaan. We komen in een spiraal waarin steeds meer middelen naar bewapening gaan, terwijl diplomatie, conflictpreventie en vredesopbouw naar de achtergrond verdwijnen.

Toch is dat waar echte veiligheid om gaat.’

Je laptop, boormachine, smartphone … van het werk raakte zoek of werd gestolen.

Dat is uiteraard vervelend, maar kan ook een dure zaak zijn.

Werknemers moeten al het nodige werkmateriaal van hun werkgever krijgen en is het ook aan de werkgever om dat materiaal voldoende te verzekeren. Je wordt als werknemer wel geacht om als goede huisvader met het materiaal om te gaan.

Wordt je materiaal bijvoorbeeld tijdens een inbraak uit je huis of op het werk toch gestolen, dan moet jij daar niet zelf voor opdraaien. Datzelfde geldt als je je materiaal per ongeluk laat vallen en beschadigt.

Je bent in principe alleen aansprakelijk bij zware fouten die leiden tot schade of diefstal aan je werkmateriaal, wanneer je buitengewoon slordig geweest bent waardoor iets gestolen is, of herhaaldelijke lichte fouten waar je al meerdere keren op bent gewezen.

Belangrijk: de bewijslast ligt bij je werkgever. Eist de werkgever dat je zelf opdraait voor de kosten, dan moet hij kunnen aantonen dat het om grove nalatigheid gaat. ~ hetacv.be/je-rechten

VISIE ¬ 11

Achtergrond. Bepaal zelf hoe het einde van je leven eruitziet

Praat voor je gaat Luce Rutten (71) kan niet meer genezen. Vandaag heeft ze alles geregeld: wilsbeschikkingen, euthanasie, haar wensen in het medisch dossier. ‘Dat geeft me rust.’ Niet iedereen pakt het zo aan. ¬ Tekst Djorven Ariën en Nils De Neubourg ¬ Foto Wouter Van Vooren

I

n de laatste zes levensmaanden verandert een kwart van de mensen minstens drie keer van zorgomgeving. Van thuis naar het ziekenhuis, terug naar huis, opnieuw naar het ziekenhuis. In extreme gevallen loopt dat op tot negen keer. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek van CM naar de laatste maanden van bijna 95.000 overleden leden.

Niet iedereen heeft die wens, maar bij velen loopt het zo omdat ze er nooit over spraken met familie en omgeving.

Els Van Langenhoven van de dienst maatschappelijk werk van CM: ‘Zolang we zelf kunnen communiceren is er geen probleem, maar het wordt moeilijker als we dat door ziekte of een plots ongeluk niet meer kunnen.’ Wie zijn wensen niet uitspreekt, legt die beslissingen bij zijn naasten.

Geen eindpunt LEVENSEINDE

Hoe begin je aan een gesprek over levenswensen?

We moeten écht luisteren naar mensen die over hun levens­ einde willen babbelen’, zegt CM-voorzitter Luc Van Gorp.

‘Wat is voor hen belangrijk, wat zijn hun levensdoelen, ervaren zij nog levenskwaliteit?'

'Om kwaliteit van leven te ervaren, moet je volgens mij een positief antwoord krijgen op de volgende drie vragen: Gaat er iemand voor mij zorgen? Heeft wat ik doe zin en betekenis? Luistert er iemand écht naar mij? Elke dag opnieuw kun je je die vragen stellen. Zij zijn voor mij essentieel in levenseindegesprekken en ik ben blij dat we tools ontwikkeld hebben om die aan te gaan.’

Een concrete kapstok kunnen de CM-levenswenskaarten zijn. Uitspraken als ‘ik wil geen pijn’ of ‘ik wil thuis sterven’ zijn bedoeld om het gesprek op gang te trekken. Zo worden wensen niet als instructies doorgegeven, maar begrepen in hun context. Wie elders advies zoekt, kan terecht bij een LEIF-punt, een laagdrempelig informatiecentrum voor vragen over levenseinde en vroegtijdige zorgplanning. ~ De levenswenskaarten kun je kopen in de Goed Thuiszorgwinkel of de webshop.

12 ¬ VISIE

Praten over het levenseinde klinkt zwaar, maar hoeft dat niet te zijn. Het is evenmin een eenmalig gesprek waarbij beslissingen voor altijd vastliggen, verzekert Van Langenhoven.

‘Het is een proces. Je legt niet alles voor eens en altijd vast. Er kan iets voorvallen waardoor je nog van gedachte verandert.’

Zo’n gesprek gaat over meer dan euthanasie of reanimatie, geeft Van Langenhoven aan. ‘Het gaat over concrete zaken: wil je naar een woonzorgcentrum, verwacht je hulp van je kinderen, wil je thuis sterven?

Die vragen zijn voor veel mensen makkelijker te beantwoorden dan de zwaarste medische beslissingen, maar ze zijn minstens even belangrijk.’

Wat maakt het leven waard?

Het meest waardevolle van zo’n gesprek heeft zelfs weinig met medische be­slis­singen te maken. Van Langenhoven spreekt over ‘levensdoelen’: wat is

voor jou belangrijk, en wat betekent dat voor de zorg die je misschien ooit nodig hebt? ‘Dat kunnen heel kleine dingen zijn: nog elke week naar de kapper gaan of deelnemen aan je hobbyclub.’

Kortom: wat maakt het leven voor jou nog het leven waard? En wat als dat wegvalt?

Dat is een heel andere aanpak dan een lijst met je wensen. Het gaat om het begrijpen van iemands levensverhaal.

Wie altijd actief was en van de ene dag op de andere niets meer kan, denkt anders dan iemand die al jaren met chronische problemen leeft.

Het gesprek is ook tweerichtingsverkeer. Zo kun je aangeven nooit naar een woonzorgcentrum te willen. Maar als thuiszorg niet haalbaar is, moet dat ook gezegd kunnen worden. ‘Je kunt als omgeving heel duidelijk zeggen: dat lukt voor mij niet. Kijk dan samen wat wel mogelijk is.’ Documenten zoals een wilsbeschikking of een zorgvolmacht vloeien idealiter voort uit dat gesprek, niet andersom.

Niet alleen voor ouderen Het levenseindegesprek wordt doorgaans geassocieerd met ouderdom of ziekte. Maar Luce was veertig toen ze voor het eerst kanker kreeg. Ze wilde ook toen al praten over haar angsten, over het ergste scenario. Vrienden hielden dat wat af. ‘Denk zo niet, het komt allemaal goed.’

Toch kan de onvoorspelbaarheid van het leven iedereen plots wilsonbekwaam maken. Van Langenhoven: ‘Ik stel mezelf altijd de vraag: wat als morgen er anders uitziet? Dat wil niet zeggen dat een twintiger zijn testament moet opstellen. Maar je hoeft het gesprek niet uit te stellen tot iemand ziek of oud is.’

Cijfers uit het CM-onderzoek maken duidelijk wat de prijs is van dat uitstel.

Palliatieve zorg – die aantoonbaar bijdraagt aan een afscheid in vertrouwde omgeving en minder onnodige ziekenhuisopnames – wordt in België nog vaak laat ingezet. Voor de helft van de CM-leden die er een beroep op deden, startte die zorg pas anderhalve maand voor de sterfdag.

Alleenstaanden hebben bovendien bijna de helft minder kans op palliatieve zorg dan mensen met een partner of gezin. ~ Bekijk de video via visie.net/video/levenseinde

PAULA FRANSEN (83) EN HAAR OUDSTE DOCHTER ELS (55) VERLOREN AL VERSCHILLENDE NAASTEN. UIT LIEFDE VOOR DE ACHTERBLIJVERS BESLOTEN ZE BEIDEN ALLES AL ZELF TE REGELEN.

‘Ik wil sterven zoals ik geleefd heb: in overgave’ Paula's zus stapte op haar veertigste uit het leven, twaalf jaar later volgde haar neef. Intussen werd haar man Jan ziek. De kinderen werden er nooit van weggehouden. ‘Wat zich op ons pad bevindt, is het pad van ons gezin. Het Wit-Gele Kruis, dat thuis langskwam, zei wel eens: wij komen hier graag, want het is niet alledaags. Voor ons was dit normaal.’

Drie jaar geleden, voor een openhartoperatie, zette Paula alles op papier. Wilsbeschikkingen, euthanasie. ‘Ik heb waardig geleefd, ik wil waardig sterven.’ De kinderen stonden er meteen achter.

‘Mama mag rustig sterven als zij daarvoor klaar is en als de hulp die ze nodig heeft haar comfort niet meer dient.’

Dochter Els valt haar bij. Ze was zeventien toen haar vader stierf en heeft gezien hoe hij aftakelde.

‘Hij voelde zich geen goeie papa meer.’ Ze zag het ook bij haar neef, bij haar eigen zoon Ritse, die overleed toen hij bijna zes was. Als er niets voorbereid is, sta je zelf voor moeilijke beslissingen.

Bij Els ligt alles vast, ook al is ze gezond en slechts 55 jaar. 'Liggen die plannen daar nog 30, 40 jaar?

Goed. Maar hebben ze het morgen nodig, dan zijn ze er ook.’

Voor Paula blijft het altijd een dialoog. Haar wens om niet in een woonzorgcentrum te eindigen staat vast, tenzij het voor de kinderen niet langer haalbaar is.

Voor Els komt het allemaal neer op één ding: graag zien. ‘Ik zie mijn kinderen zo graag. Als ik dit leven verlaat, wil ik dat ze zich helemaal kunnen toespitsen op hun emoties en zich niet met praktische zaken moeten bezighouden. Pak maar een zakdoek. Verwerk maar uw tranen. Het is allemaal geregeld.’

VISIE ¬ 13

14 ¬ VISIE

IN BEELD GENT 9 JUNI 2026

07:38

Toilethelden 19 juni is Dag van de Schoonmaak. Dan vieren we alle vrouwen en mannen die poetsen en schrobben. Ook Petra en Marleen krijgen elk jaar opnieuw een bloemetje of leuke attentie. Maar eigenlijk genieten ze dagelijks van het applaus en complimenten van leerkrachten, ouders en kinderen in de kleuter- en lagere school waar ze aan de slag zijn. Dat zorgt er mee voor dat ze hier al respectievelijk 36 en 25 jaar met plezier komen werken.

‘Veel mensen die schoonmaken zien bijna nooit iemand anders tijdens het werk, dat zouden we niet kunnen’, klinkt het in koor.

Voltijds werken lukt echter al een tijdje niet meer, door fysieke klachten.

‘De lonen in onze sector zijn niet in evenwicht met de zwaarte van het werk.’ De dames kijken uit naar de grote vakantie. Al is die iets minder lang voor hen, omdat in de zomer ‘de grote kuis’ en het onderhoud wacht.

Sinds kort hebben Petra en Marleen iets minder werk door een campagne om leerlingen te sensibiliseren over toilethygiëne. De kinderen konden toilethelden worden en er mee op letten dat alles proper blijft. ‘Zo zijn wij niet meer de enige toilethelden.’

¬ Foto Wouter Van Vooren

VISIE ¬ 15

Uit ervaring. De schooldirecteur ELKE MAAND LATEN WE IEMAND AAN HET WOORD DIE VANUIT ZIJN OF HAAR WERK NAAR DE WERELD KIJKT. DEZE MAAND IS DAT SCHOOLDIRECTEUR MAYA*.

‘In de klas zie je waar er oorlog woedt’ Van wc’s ontstoppen tot een kind in crisis kalmeren: schooldirecteur Maya* moet iedere dag weer de handen uit de mouwen steken om de schooldag gesmeerd te laten verlopen. En dat doet ze met een flinke dosis geduld, een pak ervaring en ‘gezond boerenverstand’. ¬ Tekst Lies Van der Auwera ¬ Illustratie Peter Goes

E

r bestaan ongetwijfeld verschillende directeurstypes’, vertelt Maya. Al vijftien jaar is ze directeur van een kleine, stedelijke basisschool. Elke ochtend vat ik post aan de poort om kinderen en ouders te verwelkomen.’

‘De taken van een schooldirecteur zijn enorm uiteenlopend. De wc loopt over?

De directeur lost het op. In het begin stond ik daar wel van versteld: zodra je op die stoel zit, kunnen mensen bij manier van spreken zelf geen putje meer ontstoppen.’

‘Sollicitaties doe ik liefst zelf. Een goeie match tussen een leerkracht en de school is cruciaal. Uiteraard kampen ook wij met het lerarentekort, maar toch verkies ik even geen leerkracht voor de klas boven iemand die niet bij onze school past. Even goed verder zoeken, dan vind ik gegarandeerd de geknipte leraar.’

Mijn agenda zit goed vol, maar toch hou je best de helft vrij voor onverwachte zaken. ¬ SCHOOLDIRECTEUR MAYA

16 ¬ VISIE

Crisis bezweren

CI MERM WI

‘Mijn agenda zit doorgaans goed vol, maar toch hou je best de helft van je agenda vrij voor onverwachte zaken.’

‘Onlangs was er een jongen op mijn bureau die op weg naar het zwembad een vuurwerkbommetje had afgestoken.

Levensgevaarlijk als je tien jaar bent.

Van waar komt dat vuurwerk? Wie was er nog bij? Ik stel wat onderzoekende vragen om zicht op de situatie te krijgen.

Vervolgens hebben we in alle klassen preventie rond vuurwerk gehouden.

Voor mij is dat een zinvolle straf.’

‘Een ander voorbeeld zijn leerlingen die elkaar kwetsen met racistische opmerkingen. Dan ga ik bijvoorbeeld aan de slag met filmpjes uit de voetbalwereld waarin je racistisch gejoel hoort.

Zo daag ik hen uit tot een eerlijk en open gesprek. Vanaf de leeftijd van tien kun je echt wel werken aan die bewustwording.’

‘Hele jonge kinderen kunnen al onhandelbaar zijn, met stoelen smijten of brutaal zijn tegen de directeur. Ik voel op zo’n moment mijn bloeddruk wel wat stijgen, maar blijf toch altijd uiterlijk kalm en start een gesprek. Bij heel jonge kinderen doe ik dat dikwijls met tekeningen, omdat ze het niet altijd goed kunnen vertellen. Op mijn bureau staat standaard een grote doos met stiften en kleurpotloodjes.’

Dys-jes ‘Terminologie heb ik sterk zien veranderen. Een stout kind is nu een kind met moeilijk verstaanbaar gedrag, overspannen ‘een burn-out’. Maar ook labels zoals autisme of ADHD zie ik veel meer.

Vijftien jaar geleden was er op school één kind met de diagnose ADHD. Vandaag zijn dat er vijftien op 200 leerlingen.

Autisme: hetzelfde verhaal. Verder heb je alle dys-jes: dyslexie, dyscalculie, dysortografie,…’

‘De huidige klasgroep ziet er waanzinnig divers uit: niet alleen qua afkomst,

Kort.

Flexi- en studentenjobs verdringen vaste werknemers en slaan gat in begroting

Vijftien jaar geleden was er op school één kind met de diagnose ADHD. Vandaag zijn dat er vijftien. ¬ SCHOOLDIRECTEUR MAYA

Zo circuleerde een tijd het idee om gezonde, warme maaltijden op school te voorzien. In theorie steun ik het idee om zo kansarmoede aan te pakken. Maar in de praktijk volg ik dat niet.

Wij hebben er de infrastructuur niet voor, er komt zoveel bij kijken. En vooral: onze corebusiness blijft lesgeven.’

‘Betrokkenheid van ouders is weer een ander verhaal. Sommigen kun je amper bereiken, andere ouders zijn dan weer heel loyaal tegenover de school. Als de directeur het zegt, is het zo, is hun motto.’

religie of achtergrond, maar ook qua etiketjes. In de klas zie je ook waar er oorlog woedt: 25 jaar geleden zag je veel Koerden en Kosovaren op de schoolbank, nu zijn dat Palestijnen en Oekraïners.

De hele wereld zit hier.’

Boekhouding nakijken ‘Op scholen en leerkrachten ligt vandaag een immense druk. Voor heel wat zaken wordt er naar ons gekeken.

‘Bij nog weer andere – vaak hoogopgeleide – ouders voel je soms een gebrek aan vertrouwen in de school. Ze vragen zich bijvoorbeeld af waarom hun kind niet in de kangoeroeklas zit (klas voor snel lerende kinderen, red.). Dan probeer ik duidelijk te maken dat wij echt wel zullen aangeven wanneer een kind eraan toe is.’

‘Ook al meegemaakt: ouders die onze boekhouding willen nakijken.

Onze werking is transparant, maar toch voelt dat als een gebrek aan vertrouwen in onze school. Dan denk ik: Vertrouw gewoon op ons, we weten echt wel wat we doen!’ *Maya is een schuilnaam.

Bijna een op de acht ondernemingen die in 2025 met flexi-jobbers werkte, heeft geen vaste werknemers in dienst. Op één jaar steeg het aantal werkgevers dat uitsluitend met flexi-jobs werkt ruim twee keer sneller dan het totale aantal ‘flexiwerkgevers’. Dat blijkt uit cijfers van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid.

ACV-voorzitter Ann Vermorgen: ‘Om inkomens te verbeteren zijn andere maatregelen nodig. We bezorgen onze arbeidsmarkt een infarct én voor de overheidsinkomsten is het een aderlating.’

Bovendien meldt het Federaal Planbureau dat studentenarbeid de afgelopen acht jaar met 58 procent is toegenomen. Intussen heeft de regering-De Wever het sociaal gunstig regime voor studentenarbeid uitgebreid tot 650 uur per jaar – wat bijna met een halftijdse baan overeenkomt. ‘Studieresultaten gaan algemeen achteruit en kortgeschoolde werkzoekenden moeten met hen in oneerlijke concurrentie’, stelt Vermorgen. Volgens berekeningen van het ACV loopt de sociale zekerheid tegen 2029 door beide gunstregimes 1,5 miljard euro per jaar mis. ‘Dan is het een beter idee om arbeid minder te belasten en van grote vermogens een faire bijdrage te vragen. Behandel studenten bovendien als gewone werknemers. Zo neem je de concurrentie weg en studenten zelf houden netto meer over.’

Gratis webinar voor interimmers Werk je, of ben je van plan om als uitzendkracht te werken? Dan kun je je inschrijven op het gratis webinar van ACV Interim United. Met antwoorden op prangende vragen: Wat met betaalde feestdagen? Heb je recht op loon als je ziek bent? Mag het interimkantoor zomaar jouw contract opzeggen? Hoe zit het met je eindejaars­ premie en je vakantiegeld?

Info en inschrijven: https://webinars.acv-csc.be/webinar-interim-united

Vacatures Visie zoekt: • Video Editor / Video Content Creator – Schaarbeek ~ www.visie.net/jobs

CM zoekt: • AWS Cloud Specialist – Schaarbeek • BaNCS Solution Architect – Schaarbeek • Senior Python en OutSystems Developer – Schaarbeek • Python Engineer / Test Automation Specialist – Schaarbeek • Project Manager Infrastructure Services – Schaarbeek ~ www.cm.be/nl/jobs

VISIE ¬ 17

Jouw regio. Provincie Antwerpen FEMMA BRENGT KWETSBARE MOEDERS SAMEN IN LIER

Een plek waar alleenstaande mama’s op adem komen Toen het Miriamprogramma voor alleenstaande mama’s die het moeilijk hebben in Lier vorig jaar stopte, leek ook de hechte vrouwengroep die eruit was ontstaan te verdwijnen.

De begeleiding viel weg, de subsidies droogden op. ‘Zonde’, vond Lina Melis van Femma.

‘Deze vrouwen hadden elkaar echt gevonden.’ En dus zorgde Femma voor een vervolg. ¬ Tekst Natalie Van den Heule ¬ Foto Frederik Beyens duurzaam vervolg binnen het partnernetwerk van CM. ‘We wilden vermijden dat alles wat daar opgebouwd was, zou verdwijnen,’ zegt groepscoach Lina Melis. Samen met collega Cil Van Ostaeyen helpt ze de vrouwen hun netwerk en vrije tijd terug te vinden.

De groep is intussen diverser geworden, maar ze hebben allemaal één ding gemeen: het vrouw zijn. ‘Sommige vrouwen hebben hier weinig netwerk’, zegt Cil. ‘In deze groep voelen ze zich gezien. Ze leren elkaar begrijpen, zelfs als hun cultuur of achtergrond heel anders is.’

Laagdrempelig De bijeenkomsten zijn laagdrempelig en warm. Geen strakke workshops, wel activiteiten die vertrekken vanuit de talenten van de vrouwen zelf. Zo leerde één van hen de anderen haken. Een andere keer plannen ze een gezellige ontmoeting. ‘Ze hebben vooral nood aan een moment voor zichzelf’, legt Lina uit. ‘Even weg van de dagelijkse zorg en opnieuw energie opdoen.’

Ze leren elkaar begrijpen, zelfs als hun cultuur of achtergrond heel anders is.

LINA MELIS EN CIL VAN OSTAEYEN VAN FEMMA

E

en Miriam-groep brengt alleenstaande moeders samen die het financieel en praktisch niet altijd makkelijk hebben. Via het programma, ontwikkeld door de Vrouwenraad en de POD Maatschappelijke integratie, krijgen ze hulp op verschillende domeinen: werk, gezin, gezondheid en sociale contacten.

In Lier werkte CM rond gezondheid mee aan het programma.

Tijdens enkele sessies over gezonde voeding en de brooddoos voor kinderen ontstond er iets bijzonders: naast kennis werden er ook veel verhalen gedeeld. Er ontstond een band tussen de vrouwen.

Duurzaam vervolg Toen de projectsubsidie stopte, dreigde een hechte groep vrouwen uit elkaar te vallen. Dankzij Femma krijgt deze groep nu een

18 ¬ VISIE

Dat die vrije tijd zoveel betekent, merken de coaches elke maand.

‘Vrouwen zetten zichzelf als laatste op hun lijstje’, zegt Cil. ‘Maar zelfzorg is géén luxe. Door hen dat hardop te zeggen, groeit hun zelfvertrouwen evenveel als tijdens gelijk welke weerbaarheidstraining.’

De groep groeit langzaam verder via mond-tot-mondreclame. Toch hoeft het geen massa te worden. ‘We willen het veilig en behapbaar houden’, benadrukt Lina. ‘Maar vrouwen die zich aangesproken voelen, zijn welkom. We hopen vooral dat zij op termijn zelf mee de schouders onder de groep zetten.’

Door de groep verder te ondersteunen, wil Femma tonen dat een project niet hoeft te verdwijnen zodra de officiële werking stopt.

‘Verduurzaming gebeurt te weinig,’ vindt Cil. ‘En dat is jammer, want verbinding heeft tijd nodig.’

Wat begon als een tijdelijk traject, groeit nu uit tot een blijvende gemeenschap. Een plek waar vrouwen elkaar dragen, talenten delen en vooral: waar vrije tijd even vanzelfsprekend wordt als zorgen voor anderen.

Voel je je aangesproken door het verhaal, maar woon je niet in Lier? Dat hoeft geen probleem te zijn. Femma is actief in heel Vlaanderen en Brussel en helpt je graag op weg.

Alle info en contact vind je op www.femma.be

RERUM NOVARUM IN ANTWERPEN

Een levend kompas voor de uitdagingen van vandaag

I

n haar keynote legde ACV-voorzitter Ann Vermorgen treffende linken tussen de sociale uitdagingen van gisteren en vandaag: ‘Organisaties die jarenlang hebben gezorgd voor de stem van de gewone mensen, voor solidariteit en rechtvaardigheid, krijgen steeds minder ruimte en middelen. Men probeert ons allemaal de mond te snoeren, onze werking te ondermijnen en onze rol te minimaliseren. Maar we laten ons niet wegduwen.’

vraagt de vereniging aandacht voor ver­ keers­­veiligheid, omdat ‘als je je mening niet laat horen, er ook niet veel zal veran­ deren’, aldus Nele.

In Poppel organiseren Louis Jacobs en zijn collega-vrijwilligers van Okra dan weer een sociaal restaurant ‘om mensen op een betaalbare manier met elkaar in contact te brengen.’ Het zijn voorbeelden van hoe engagement tastbaar wordt en lokale initiatieven echt wel een verschil maken.

Die actualiteit kreeg concreet vorm in het panelgesprek met Michiel De Vlieger (City Pirates), Rayan Awad (YUE) en Lies De Winter (beweging.net). Zij gingen, met Raf Njotea als moderator, in gesprek over vrijwilligersengagement en de rol van het middenveld. ‘Echte verandering begint dicht bij mensen, door te luisteren, signalen op te vangen en vertrouwen te bouwen. Die aanpak is geen luxe, maar noodzaak. Want wie kwetsbaar is, botst te vaak op drempels in onderwijs, werk en samenleving. Daarom is maatwerk essentieel: mensen kansen geven vraagt om begeleiding en een omkadering die rekening houdt met ieders vertrekpunt.’

De muzikale intermezzo’s van het koor Onze Rijkdom, samengesteld uit mensen die allemaal ervaring hebben met armoede, gaven het geheel een warme en

Naast reflectie was er op het podium ook ruimte voor inspirerende praktijken. Nele Decock, Raakpuntondersteuner in de provincie, lanceerde de oproep ‘Fietsers in de verf’ van Raak. Met opvallende fietsen

Michiel De Vlieger (City Pirates), Rayan Awad (YUE) en Lies De Winter (beweging. net) met moderator Raf Njotea

Louis Jacobs, teamleader van Okra

eigenzinnige toets. Tijdens de aansluitende netwerkreceptie werd die sfeer verdergezet: vrijwilligers, professionals en beleidsmakers vonden elkaar in gesprek en uitwisseling.

Wat deze viering vooral duidelijk maakte, is dat Rerum Novarum geen statisch erfgoed is, maar een levend kompas. De inzet van talloze vrijwilligers en organisaties bewijst dat we samen blijven zoeken naar ant­ woorden op de uitdagingen van vandaag.

Nele Decock, Raakpuntondersteuner.

CONTACTEER JOUW REGIO ACV provincie Antwerpen ¬ 02 244 30 00 ¬ CM provincie Antwerpen ¬ 02 204 32 10 ¬ beweging.net provincie Antwerpen ¬ 014 40 31 51

VISIE ¬ 19

Meer regionieuws? Ga naar www.visie.net/antwerpen

De viering van Rerum Novarum in de provincie Antwerpen bracht midden mei zowat 300 genodigden samen in de gloednieuwe aula van The Pelican - de nieuwe thuisbasis van ACV, Familiehulp en beweging. net aan het Centraal Station van Antwerpen. De avond ademde ontmoeting, inspiratie en maatschappelijke betrokkenheid.

Jouw regio. Vlaams-Brabant en Brussel

FEMMA EN CM WERKEN SAMEN ROND BORSTKANKERPREVENTIE IN ZOUTLEEUW

Mandarijnen, clementines en beha’s In Zoutleeuw zetten lokale partners samen in op kankerpreventie. Met gesprekken aan de supermarkt, infoavonden en opvallende acties brengen Gezonde Buurt, de stad, de huisartsen en vrijwilligers van Gezonde Buurt, Ferm en Femma borstkankerscreening dichter bij de mensen. En die persoonlijke aanpak werpt z’n vruchten af. ¬ Tekst Charlotte Allefs ¬ Foto Christophe Ketels

W

e verkopen niets vandaag, we geven iets weg’, zegt Femma-vrijwilliger Bea Maris terwijl ze mandarijnen en clementines uitdeelt aan voorbijgangers. Op tafel liggen flyers. De boodschap is duidelijk: denk aan je gezondheid en laat je onderzoeken op borstkanker.

Alleen een brief bereikt niet iedereen Vrouwen van boven de 50 jaar krijgen om de twee jaar een uitnodiging voor een mammografie. Toch gaat een deel van hen niet in op die uitnodiging. Vooral kwetsbare groepen zijn moeilijk te bereiken.

18 ¬ VISIE

‘Veel organisaties doen inspanningen rond preventie, maar vaak werkt iedereen apart’, vertelt Annemie Steutelings van Gezonde Buurt. ‘Dan verlies je impact.

Terwijl samenwerking net de grote kracht van het project is. Iedereen bracht iets mee. Allemaal apart waren we nooit zo ver geraakt.’

‘Nog te veel mensen krijgen pas laat te horen dat ze kanker hebben’, zegt ze. ‘Hoe vroeger je kanker ontdekt, hoe groter vaak de kans op een goede behandeling.

Dat maakt een groot verschil voor mensen en hun gezin, want elke mama die sterft aan borstkanker is er één te veel.

Bovendien helpt het ook onze gezond-

heidszorg vooruit. Vroege opsporing kan zware behandelingen voorkomen en houdt de zorg betaalbaar.’

Schepen van Welzijn Anne Cooremans hoefde niet lang na te denken om mee te helpen. ‘Preventie staat hoog op de agenda in Zoutleeuw, het is zo belangrijk’, zegt ze. ‘We willen liever iets voorkomen dan genezen. En hoe vroeger je kanker opspoort, hoe groter de kans dat de behandeling minder zwaar wordt.’

Preventie dichtbij brengen De campagne viel op. RZ Tienen en Huisartsenkring Zuidoost Hageland bundelden hun ideeën en kwamen tot een origineel beeld. Affiches met mandarijnen en clementines verwezen op een luchtige manier naar borstonderzoek en mogelijke knobbeltjes. ‘Het ene heeft pitjes, het ander niet, maar je ziet het niet aan de buitenkant. Een lokaal fruitbedrijf schonk het fruit voor acties aan supermarkten en in wachtzalen van huisartsen. Dat fruit maakte de boodschap concreet’, vertelt Annemie.

< Annemie Steutelings: ‘Hoe vroeger je kanker ontdekt, hoe groter de kans op een goede behandeling.’

‘AI mag niet boven hoofden van werknemers beslist worden’ Ook een infoavond over menopauze hielp om de doelgroep te bereiken. Een opvallende slinger van beha’s trok daar de aandacht. ‘We verzamelden tweedehands beha’s om er een speelse touch aan te geven.

We wilden het onderwerp minder zwaar en minder afstandelijk maken’, zegt Annemie. ‘Veel mensen hebben schrik voor onderzoeken of stellen het uit. Door erover te praten, verlaag je die drempel.’

Nog niet zo gek lang geleden was artificiële intelligentie een leuke nieuwigheid, die teksten kon schrijven en grappige plaatjes genereerde. Nu zit AI overal, ook op de werkvloer. De Vormers Vlaams-Brabant onderzoeken het fenomeen in een boeiende podcastreeks. Visie sprak met Tom Van den Keybus en Tine Vanderaspoilden, de makers en stemmen van de podcast.

Vrijwilligers maken het verschil

¬ TINE: ‘We merkten dat er heel veel vragen zijn over AI op de werkvloer. Wat mag er, wat moet er? Wat betekent het voor onze jobs? Voor de manier waarop we werken? Moeten we er bang voor zijn? Bedreigt het onze job of is het net een meerwaarde?’

Vrijwilliger Bea ging tijdens de actie met tientallen vrouwen in gesprek. ‘Sommigen vertelden spontaan hun eigen verhaal of dat van een familielid’, zegt ze. ‘Dat waren vaak heel open en soms emotionele gesprekken.’

Tijdens die gesprekken merkte ze dat er nog veel misverstanden leven. ‘Sommige vrouwen dachten dat ze verplicht naar de mammobiel moesten gaan voor hun onderzoek. Anderen stelden het onderzoek uit, uit angst voor stralingen of slecht nieuws.’

‘Dan helpt het dat iemand rustig uitlegt wat het onderzoek precies inhoudt’, vult Anne aan. ‘Veel mensen beseffen niet dat behandelingen vandaag veel minder zwaar zijn dan vroeger. Je voelde dat het onderwerp leeft in Zoutleeuw.’

Samen bereik je meer Definitieve cijfers zijn er nog niet, maar de eerste signalen zijn hoopgevend. ‘Zorgverleners merken dat meer vrouwen informatie vragen of een onderzoek laten uitvoeren’, weet Annemie. De partners willen daarom blijven inzetten op gelijkaardige acties. In de toekomst volgen mogelijk ook campagnes rond diabetes en darmkanker.

Voor Annemie toont het project vooral hoe belangrijk lokale samenwerking is voor preventie. ‘Een affiche alleen verandert weinig’, zegt ze. ‘Maar als mensen dezelfde boodschap tegenkomen bij de huisarts, in de supermarkt, in de sporthal en via vrijwilligers uit hun eigen buurt, dan begint het echt te leven.’

Het project toont volgens de partners vooral één ding: samen bereik je meer.

¬ Tekst en foto: Karin Kustermans

¬ TOM: ‘‘In de podcast gaan we samen met experten op zoek naar antwoorden. Niet vanuit paniek, maar ook niet naïef. AI kan taken verlichten, processen versnellen en ondersteuning bieden. Tegelijk voelen veel werknemers ongerustheid. Wie wordt vervangen? Wie moet volgen? En wie dreigt achter te blijven?’ ¬ TOM: ‘De impact zit vaak waar we die niet hadden verwacht. Niet alleen aan loketten of bij klantendiensten, maar dieper in bedrijven en organisaties. In administratie, planning, analyse en ondersteunende diensten zien mensen hoe delen van hun job nu automatisch gebeuren.’

Overleg noodzakelijk ¬ TINE: ‘AI leek de plaats van eerstelijns werknemers te gaan innemen, denk aan chatbots op websites. Net dat aspect wordt nu echter teruggeschroefd. Maar AI neemt wel het werk van analisten over.’ ¬ TOM: ‘Er is een belangrijke rol weggelegd voor de vakbond. AI mag geen verhaal worden dat boven de hoofden van werknemers beslist wordt. Via sociaal overleg moeten we mee aan tafel zitten wanneer nieuwe technologie ingevoerd wordt. Over werkdruk, privacy, evaluaties, opleiding en jobinhoud moet er overleg zijn. De keuzes die vandaag worden gemaakt, bepalen of AI een hulpmiddel wordt dat werk menselijker maakt, of een instrument dat mensen onder druk zet.’ ¬ TINE: ‘Het is belangrijk dat je als werknemer goed geïnformeerd bent. Dat is niet eenvoudig want de ontwikkelingen gaan razendsnel. In onze podcast proberen we alvast zoveel mogelijk aspecten van AI op de werkvloer te belichten.’ ~ Beluister de eerste aflevering van ‘Blikopener: The Podcast’ via de QR-code hiernaast. Steven Himpe, ACV-militant bij Mediahuis, vertelt hoe AI in zijn bedrijf wordt ingezet, en waarom we AI moeten omarmen.

VISIE ¬ 19

Meer regionieuws? Ga naar www.visie.net/vlaams-brabant

NIEUWE PODCAST VAN ACV VLAAMS-BRABANT

Jouw regio. Limburg

TWEEDE LIMBURG PRIDE OP ZONDAG 12 JULI

Eén familie, vele kleuren

¬ Tekst Bart Bynens ¬ Foto Noemi FallCon

V

oor sommige mensen is zichzelf zijn nog geen vanzelfsprekendheid. Ze denken twee keer na voor ze hand in hand lopen, hun partner meenemen naar een familiefeest of op het werk vertellen op wie ze verliefd zijn. Dat lijkt misschien klein, maar als je elke dag daarmee moet bezig zijn, weegt dat zwaar.

die al bestaan in Brussel, Antwerpen en andere steden. Nathalie Haegeman vervolgt: ‘Niet iedereen woont in een grootstad of voelt zich daar meteen thuis. Limburg bestaat uit steden, dorpen, gezinnen en buurten waar mensen elkaar nog kennen. Dan is het net krachtig om ook hier te zeggen: jij hoort erbij. Ook hier mag je jezelf zijn.’

¬ NATHALIE HAEGEMAN, woordvoerder van Limburg Pride: ‘We merken dat het maatschappelijk debat tegenwoordig harder wordt. Mensen roepen sneller, luisteren minder en rechten waarvan we dachten dat ze vanzelfsprekend waren, worden opnieuw in vraag gesteld. Net daarom blijft Pride belangrijk en nodig.

Niet om mensen tegenover elkaar te zetten, maar om te tonen dat diversiteit gewoon bij het leven hoort.’

ACV Limburg richtte een werkgroep op waarin personeel en militanten samenwerken om een ACV-stand te ontwerpen voor de Pride. ‘We willen tonen dat iedereen bij ons welkom is en iedereen zijn stem rond de tafel kan en mag laten horen. We willen aan de buitenwereld tonen dat inclusie voor ons een belangrijk thema is, waar we met z’n allen op inzetten’, zegt Nathalie Stuvers, samenwerker bij ACV Limburg.

De zichtbaarheid is ook dichtbij in Limburg nodig, naast de mooie initiatieven

¬ NATHALIE HAEGEMAN: ‘Limburg Pride is veel meer dan een parade of een feest.

18 ¬ VISIE

We willen ook gesprekken openen. Aan de keukentafel, op school, op het werk of gewoon tussen buren. Tussen mensen die elkaar misschien nog niet helemaal begrijpen, maar wel bereid zijn om te luisteren.’

Daarom is Limburg Pride niet alleen een feest voor mensen uit de regenboogfamilie, maar evengoed voor ouders, vrienden, collega’s, buren en iedereen die naast hen staan. Voor wie wil tonen: jij bent welkom, jij bent geliefd en jij hoeft jezelf niet kleiner te maken om erbij te horen.

© PETER VAES

Limburg Pride wil bouwen aan een provincie waar iedereen zichzelf kan zijn. Niet alleen op één zondag in juli, maar elke dag: thuis, op school, op het werk, op café, in de sportclub of gewoon op straat. Ook bij ACV Limburg wordt er enthousiast meegewerkt aan Limburg Pride omdat inclusie voor hen een belangrijk thema is.

Limburg Pride is niet alleen een feest voor de mensen uit de regenboogfamilie, maar ook voor iedereen die naast hen staat en wil tonen dat zij er evenveel bij horen.

Graag traag Nog te veel slachtoffers vallen in het verkeer door onaangepaste snelheid of rijgedrag. Met de actie Graag Traag roept beweging.net iedereen op om trager en aandachtiger te rijden in woonwijken, schoolomgevingen en drukke straten.

Nathalie en Peter van ACV zijn het eens over wat ze zelf zo leuk vinden aan de Limburg Pride: ‘De samenhorigheid en het familiegevoel tijdens Limburg Pride is prachtig. En natuurlijk kunnen we niet ontkennen dat we er ook graag bij zijn voor de gezelligheid en de leuke optredens van artiesten.’

C

arien Neven, provinciaal directeur beweging.net Limburg: ‘De herkenbare affiches vragen op een positieve manier aandacht voor verkeersveiligheid en zo willen we bestuurders sensibiliseren om de snelheidsbeperkingen te respecteren.’

Als meerdere bewoners in éénzelfde buurt een affiche aan hun raam of gevel hangen, wordt het signaal nog duidelijker: hier rijden we graag traag. Het is simpel: download de affiche, druk ze af en hang ze zichtbaar op in jouw buurt.

No need for speed Straten, schoolomgevingen of steenwegen worden soms herleid tot echte racecircuits terwijl 30, 50 of 70 km/uur er de maximumsnelheid is. ¬ CARIEN NEVEN: ‘Deze inwoners voelen zich niet altijd gehoord bij de politie of gemeente en hebben weinig hefbomen in handen om hun aanvoelen ook om te zetten in harde feiten die aantonen dat er een probleem is. Daarom werd NO NEED FOR SPEED in het leven geroepen.’

Met een snelheidsmeter meet je zelf eenvoudig de snelheid van voorbijrijdende auto’s. Ze werken anoniem en nemen geen foto’s maar tonen louter hoe snel het voertuig voorbijrijdt.

V.U.: Liesbeth De Winter, beweging.net, Haachtsesteenweg 579, 1030 Brussel

¬ NATHALIE HAEGEMAN: ‘Ons thema “One Family, Many Colours” vat dat mooi samen. We zijn verschillend, met elk ons eigen verhaal en onze eigen kleur. Maar als we elkaar blijven zien, dragen en versterken, vormen we samen één grote Limburgse familie. En komaan, veel Limburgser dan samen thuiskomen, al dan niet met een stukje vlaai, zal het niet worden, eh!’ ~ De tweede Limburg Pride vindt plaats op zondag 12 juli in Hasselt vanaf 12 uur.

Alle info op www.limburgpride.be.

GRAAG TRAAG DANK U

¬ CARIEN NEVEN: ‘Inwoners, verkeersplatforms, verenigingen en burgerinitiatieven rond verkeersveiligheid kunnen bij ons zo’n snelheidsmeter gratis uitlenen zodat ze over cijfers beschikken die de reële situatie in hun straat weerspiegelt. Op die manier kunnen ze het gesprek aangaan met de buurt of het gemeentebestuur.’​

Affiches graag traag: https://www.beweging.net/projecten/graag-traag/ Snelheidsmeters ‘no need for speed’ lenen: Stuur een mail naar limburg@beweging.net.

ZOMERUNIVERSITEIT 2026

“It’s (not) the economy, stupid”

Onze economie lijkt blind te focussen op welvaart en groei. Snoeien in de sociale zekerheid wordt door politici hierbij als onvermijdelijk voorgesteld. Het bedrijfsleven en defensie blijven ondertussen verzekerd van financiële steun. Vermogens en kapitaal worden opvallend ontzien terwijl sociale noden onder druk staan. De kloof tussen beleid en realiteit groeit. Gedeelde waarden en verbondenheid verdwijnen naar de achtergrond.

De samenhorigheid tijdens Limburg Pride is prachtig.

Hoe kunnen we dit ombuigen naar een economie die meer maatschappelijke waarde toevoegt?

Een sterke democratie vraagt immers dat burgers en middenveldactoren effectief betrokken worden bij het beleid en samen werken aan een rechtvaardige en solidaire samenleving.

De zomeruniversiteit vindt plaats op maandag 24, dinsdag 25 en woensdag 26 augustus 2026, telkens van 13.30 tot 16.30 uur. Meer info op www.beweging.net/zomeruniversiteit

¬ PETER CONTACTEER JOUW REGIO limburg@beweging.net VISIE ¬ 19

Meer regionieuws? Ga naar www.visie.net/limburg

Peter Vaes engageert zich al jaren voor LGBTQI+@work, het ACV-platform voor deze werknemers op de werkvloer. Als vakbondsafgevaardigde is hij binnen Lidl een aanspreekpunt voor collega’s die worstelen met hun geaardheid of die hierdoor problemen hebben op de werkvloer. ‘Sommigen voelen zich jammer genoeg nog steeds alleen op deze wereld’, zegt hij.

‘Limburg Pride toont aan dat we allemaal samen horen en diversiteit moeten omarmen. Als ACV zetten we ons graag daarvoor in.’

Jouw regio. Oost-Vlaanderen

TIJDELIJKE SLUITING PREMETROTUNNEL NAAR ANTWERPEN

ACV boekt resultaat voor de pendelaars De tijdelijke sluiting van de premetrotunnel die het Waasland met Antwerpen verbindt, heeft een grote impact op duizenden pendelaars.

Het ACV trok samen met zijn militanten aan de alarmbel én werkte aan oplossingen. We blikken terug én vooruit met ACV-zoneverantwoorde­ lijke Carolien Vereeken. ¬ Tekst Jan Maertens ¬ Foto Carolien Vereeken

Wat is er precies aan de hand met de premetrotunnel?

Carolien Vereeken: ‘De premetrotunnel is een cruciale verbinding tussen het Waasland en Antwerpen. Dagelijks maken duizenden pendelaars gebruik van die verbinding. Sinds 4 mei is de tunnel voor elf maanden gesloten voor renovatiewerken. Door bijkomende problemen, zoals de aanwezigheid van asbest, duurt de sluiting langer dan oorspronkelijk voorzien.’

Waarom zijn jullie in actie geschoten?

‘Van bij het begin zagen onze militanten dat de voorgestelde pendel-alternatieven tijdens de werken tekortschoten. Veel maatregelen stuurden het verkeer richting Linkeroever, waardoor daar een flessenhals dreigde. Het risico was dat werknemers en studenten niet tijdig op hun werk of op school zouden geraken. Bereikbaar werk en onderwijs zijn voor ons basisrechten.’

Hoe hebben jullie het aangepakt?

‘We zijn gestart met de campagne Samen vlot door de sluiting. We hebben toen een petitie gelanceerd, uitdeelacties gedaan en intensief overleg gevoerd met lokale besturen, politici en vervoersmaatschappijen. Tegelijk hebben we zelf oplossingen aangereikt, zoals het beter benutten van het station van Beveren als overstappunt.’

Was er concreet resultaat?

‘Onze inspanningen hebben resultaat opgeleverd. Verschillende buslijnen stoppen nu extra aan het station van Beveren, zodat pendelaars gemakkelijker kunnen

18 ¬ VISIE

Wase jongeren onderschrijven de oproep op de ‘Ticket to study in Antwerpen’. Mobiliteit mag geen drempel zijn voor hun studiekeuze.

overstappen op de trein. Ook is er een regeling gekomen waarbij pendelaars, onder bepaalde voorwaarden, met hun abonnement van De Lijn gebruik kunnen maken van de trein. Daardoor wordt het verkeer nu beter gespreid en is de druk op Linkeroever verminderd.’

Jullie blijven het verder opvolgen?

‘Niet alle problemen zijn opgelost. Sommige maatregelen zijn beperkt of gelden niet voor iedereen. Daarom blijven we druk zetten en het dossier nauw opvolgen, zowel via overleg als via acties op het terrein. Op de eerste dag van de sluiting hebben we een meldpunt gelanceerd waar pendelaars hun ervaringen kunnen delen. We willen blijven luisteren naar

wat er leeft op het terrein. Die signalen gebruiken we om bijkomende verbeteringen af te dwingen.’

Er loopt nu een campagne gericht op jongeren?

‘Veel jongeren staan deze zomer voor een cruciale beslissing: de keuze om al dan

Het gedacht van Oost-Vlaanderen Burgerpanel.

ELKE MAAND LATEN DRIE LEZERS HUN LICHT SCHIJNEN OVER EEN NETELIGE KWESTIE

Druk op gezinsleven

Pieter (47)

Pieter De Vis is sociaal bewogen, sportief en woont met zijn gezin in Gent.

Sofie (49)

Sofie Devogelaere is teamcoach, mama en sociale duizendpoot.

~ Meldpunt n.a.v. de sluiting van de premetrotunnel: sluitingpremetro@gmail.com

Het is wel gemakkelijk dat winkels langer en meer open zijn. In andere landen is dat al langer zo.

Voedingswinkels mogen langer open zijn, maar kledingwinkels hoeven hun openingstijden niet te wijzigen. Belangrijk is dat de arbeidsvoorwaarden goed geregeld zijn en dat de premies behouden blijven voor mensen die avond- en weekenduren presteren. Wie bijna met pensioen is, zit allicht niet te wachten op meer avonduren en extra weekendwerk. Hopelijk wordt dit voor hen goed geregeld. Voor studenten kan dit dan weer extra werk bieden.

© JAMES ARTHUR

‘Commerce’ boven alles?

Wat onthoud je van deze campagne?

‘Dat actie loont. Door de signalen van de mensen ernstig te nemen, door oplossingen voor te stellen en vol te houden, kunnen we echt samen verandering realiseren.

We doen dit niet voor ons plezier maar uit de bekommernis dat een vlotte mobiliteit essentieel is voor werk en onderwijs.’

ren werken we beiden voltijds. Het blijft een evenwichtsoefening maar het is haalbaar om onze inkopen vóór 19 uur en niet op zondag te doen.

Uiteraard, als de winkel open is en we zijn iets vergeten, gaan we dat halen. Maar het is zeker niet noodzakelijk.

Goede arbeidsvoorwaarden

Wat houdt deze actie in?

‘We maakten een reuzegroot openbaar vervoerticket. Op de achterkant staat onze oproep om de jongeren niet te vergeten.

We zijn met dat ticket naar de jongeren getrokken op verschillende plaatsen in het Waasland en hebben hen gevraagd om de oproep te onderschrijven. Dat hebben ze massaal gedaan. We gaan binnenkort met het ticket langs bij de minister en bij De Lijn om hen nog eens te herinneren aan onze vraag.’

Ik vind het geen goed idee dat winkels iedere dag open kunnen zijn tot 21 uur. Medewerkers van die winkels hebben ook een gezin en een privéleven.

Dat komt hierdoor onder druk te staan. Zeker als je weet dat de verloning die er tegenover staat niet correct is. Een verpleger of politieagente werkt ook buiten de kantooruren, maar krijgt hiervoor een extra vergoeding. In ons gezin met drie kinde-

Bernard (77)

Bernard Casteels is actief met pensioen en grootvader uit Mariakerke.

Winkels kunnen nu openblijven tot 21 uur en ook op zondag, want de verplichte sluitingsdag die in de jaren ’60 was ingevoerd, is afgeschaft. In het verleden is hard gestreden voor sociale verworvenheden, zoals de zondagsrust, de achturige werkdag en de vijfdaagse werkweek. Dat waren toen geen vanzelfsprekende rechten. Vandaag zijn een aantal van die principes in één pennentrek opnieuw teruggedraaid ter bevordering van ‘de commerce’. De vraag is dan ook niet alleen wat economisch mogelijk is, maar vooral welke plaats wij arbeid, rust en gezinsleven willen geven in onze huidige samenleving.

VISIE ¬ 19

Meer regionieuws? Ga naar www.visie.net/oost-vlaanderen

niet verder te studeren in Antwerpen. Net zij worden uitgesloten van de mogelijkheid om gedurende de werken met een abonnement van De Lijn gratis over te stappen op de trein. Als je dit schooljaar nog geen abonnement hebt om naar de secundaire school te gaan, val je immers buiten die regeling. Wij vinden dat een studiekeuze niet zou mogen beïnvloed worden door tijdelijke mobiliteitsproblemen. Mobiliteit mag geen drempel zijn. Daarom hebben we samen met Jong ACV en ACV Openbare Diensten een open brief gestuurd naar de minister van Mobiliteit, Annick De Ridder, en naar de leden van de mobiliteitscommissie waarin we expliciet vragen om deze jongeren niet te vergeten. Om de problematiek zichtbaar te maken voeren we nu een sensibiliserende actie onder de slogan Ticket to study’.

Iedereen heeft voordeel bij langere openingsuren van winkels © JAMES ARTHUR

CAROLIEN VEREEKEN (ACV)

DE STELLING

© JAMES ARTHUR

Bereikbaar werk en onderwijs zijn basisrechten

Jouw regio. West-Vlaanderen

KAMPEREN ZONDER ZORGEN

‘Iedereen verdient vakantie, zeker als je veel tijd moet doorbrengen in een ziekenhuis’ De zomervakantie staat voor de deur! Voor heel wat gezinnen betekent dit vrije tijd om samen onvergetelijke en onbezorgde momenten te beleven.

Helaas is dit niet voor iedereen vanzelfsprekend, zoals voor gezinnen die te kampen hebben met ziekte. Pasar wil als socio-culturele organisatie kansen geven aan iedereen om vrije tijd te beleven. Daarom organiseert Pasar Kamperen zonder zorgen tweemaal per jaar een kampeerweekend aan zee voor gezinnen waarvan één van de kinderen kanker heeft. ¬ Tekst Joyce Demey Foto’s ¬ Pasar en Joyce Demey

P

asar-vrijwilliger Patrick Pauwels richtte in 2024 samen met Pasarmedewerkers Maarten Milloen en Ben Verbeeren Pasar Kamperen zonder zorgen op. Vandaag is hij voorzitter van deze lokale afdeling. Vorig jaar in mei organiseerden ze een eerste weekend met vijf gezinnen. Dit jaar kunnen ze dankzij de bijkomende medewerking van Kompas Camping Beach Resorts en steun van vele sponsors en vrijwilligers twee kampeerweekenden aanbieden, voor telkens zes gezinnen. Eén in mei in Westende en één in september in Nieuwpoort.

gankelijk maken voor iedereen, met bijzondere aandacht voor wie moeilijk mee kan.

‘Een aantal jaren geleden zijn we zo gestart met Iedereen mee op pad’, legt projectmedewerker Ben uit. ‘Een initiatief waarbij we vooral drempels willen verlagen voor mensen die het moeilijk hebben om vrije tijd te beleven, zoals blinden of slechtzienden, mensen in armoede of anderstalige nieuwkomers. Kamperen zonder zorgen past perfect in dit verhaal, voor mensen die drempels ervaren door ziekte. Iedereen verdient vakantie, zeker als je veel tijd moet doorbrengen in een ziekenhuis.’

Van idee naar plan

Het kampeerweekend

Patrick haalde het idee uit Nederland. Daar baatte een vriend van hem een grote camping uit met een bijzonder verblijf voor kinderen met kanker.

Niets moet, alles kan. Dat staat voorop tijdens het weekend. Vrijheid staat centraal.

De bedoeling is dat de gezinnen samen kunnen genieten van een zorgeloos vakantieweekend. En ontspannen, even ver weg van het ziekenhuis, aan zee.

‘In zo’n gezin gaat veel aandacht naar het zieke kindje omdat deze veel zorg nodig heeft, maar we vergeten soms de broertjes en de zusjes. Ook voor hen is het niet makkelijk. Zij zien eigenlijk ook heel hard af en moeten ook veel missen’, legt Patrick uit. ‘De ouders moeten elkaar steeds afwisselen in het ziekenhuis en de broertjes en zusjes worden dikwijls opgevangen door grootouders. Daarom willen we een vakantieweekend aanbieden waar iedereen centraal staat, ook de broertjes en zusjes, ouders en het patiëntje zelf.’

‘We willen dat gezinnen even kunnen ontsnappen aan de dagelijkse zorgen en een weekend kunnen ontspannen, waar tijd en ruimte is voor elkaar’, vult Ben aan. ‘Daarom voorzien wij geen overvol programma.

We organiseren twee activiteiten. Op vrijdag een receptie waar de gezinnen elkaar en ons kunnen leren kennen. En op zaterdag hebben we nog een verrassing. Dan kunnen de kinderen een rondrit maken op

Patrick was op dat moment vrijwilliger bij Pasar en lanceerde er het idee. De organisatie werkte toen al aan een kampeerweekend voor blinden en slechtzienden.

‘Waarom doen we ook niet iets voor kinderen met kanker?’, vroeg Patrick tijdens een vergadering. Het idee werd omarmd door Maarten en ze begonnen samen aan dit mooie avontuur. Al snel versterkte Ben het team en vanaf dan waren ze echt vertrokken.

Iedereen mee op pad Binnen haar ambitie om betekenisvol toerisme te promoten, wil Pasar vakantie toe-

18 ¬ VISIE

Projectmedewerker Ben Verbeeren en voorzitter Patrick Pauwels aan de kampeerlodges van Kompas Camping Beach Resorts in Wenduine

‘Gewoon gezinstijd met vier, dat is de essentie’ Eén van de gezinnen dat mee kwam kamperen in mei was de mama en papa van Fenne (5 jaar) en Oona (2 jaar). Bij Fenne werd in de zomer van 2024 kanker vastgesteld, een kwaadaardige, agressieve tumor in haar nek met lokale uitzaaiingen in de klieren. De eerste chemotherapiebehandelingen en bestralingen hadden – tegen alle verwachtingen in – heel goed gewerkt. De tumor was significant gekrompen. Vandaag zijn Fenne haar tumoren volledig inactief volgens de scans. De therapie loopt nog om eventuele onzichtbare kankercellen te vernietigen.

Hoe gaat het vandaag met Fenne?

de camping in Bliksem McQueen, de auto uit de animatiefilm Cars.’

‘Niet alleen samenzijn met het gezin is belangrijk, maar ook de verbinding met lotgenoten’, voegt Ben toe. ‘Tijdens het weekend kunnen de ouders steun vinden bij elkaar, de kindjes spelen met elkaar … die verbinding, daar doen we het voor.’

Samenwerking met ziekenhuizen Bij de opstart van het project in 2024 waren de ziekenhuizen het eerste aanknopingspunt. Op basis van verschillende gesprekken met kinderoncologen in UZ Gent, UZ Leuven en UZ Antwerpen verzamelden de projectmedewerkers heel wat informatie over de ziekte en eventuele noden van kinderen met kanker.

‘We vroegen op de kinderoncologie wat kankerpatiëntjes allemaal nodig hebben.

Wat moeten wij bieden van ondersteuning? ‘Eigenlijk niets’, was het antwoord van de dokter tot onze verbazing. Omdat de kinderen die ze laten meegaan op dat moment vrij van therapie zijn’, vertelt Patrick.

‘Daarom zijn het de ziekenhuizen die kinderen doorverwijzen om mee te gaan. Zij weten in welke fase van de ziekte de patiëntjes zitten en wie kan. Bovendien weten de dokters ook welk gezin er het meeste nood aan heeft om er even tussenuit te zijn’, vult Ben aan. ‘En de ziekte, die moeten ze tijdens dit weekend vooral vergeten. Alles gebeurt hier ver weg van het ziekenhuis, het gaat hier echt wel om samen te ontspannen en die vakantie samen te beleven’, besluit hij.

¬ MAMA YANKA: ‘Nu wel goed. Vóór de eerste chemotherapiebehandeling had zij enorm veel pijn en was zij echt ongelukkig. Nu zien we een heel ander kind.

Sinds ze pijnvrij is, zien we haar openbloeien. Vandaag is zij gelukkig en heeft ze enkel nog milde bijwerkingen van de chemo, maar geen ondraaglijke pijn meer aan haar nek.’

Zijn jullie sinds de diagnose al samen op vakantie gegaan? ¬ MAMA YANKA: ‘We hebben dat heel vaak geprobeerd. Zo zijn we ook eens met een organisatie kunnen meegaan voor vijf dagen, maar na twee dagen kreeg Fenne koorts en moest ze naar het ziekenhuis. Dan hebben wij heel lang niets gedaan, enkel daguitstappen, zoals naar Plopsaland. Maar wij plannen nooit lang op voorhand, want heel dikwijls kan dat toch niet doorgaan. Als ze koorts maakt, moet zij onmiddellijk naar het ziekenhuis. Een jaar na de diagnose hadden we een reis gepland naar Frankrijk voor zeven dagen, maar daar hebben we maar drie of vier dagen van kunnen genieten. We zijn later moeten vertrekken, met de nodige aanpassingen en ongerustheid. Dat bezorgde ons zoveel stress en vroeg zoveel van onszelf, waardoor we nadien geen reisje meer geboekt hebben. We vinden het niet leuk om ergens naar uit te kijken als de kans groot is niet te kunnen gaan. Dat was voor mij teveel.’

Wat betekent Kamperen zonder zorgen voor jullie als gezin? ¬ MAMA YANKA: ‘Heel veel … we hebben al een lang traject, dus wij zijn superblij dat er organisaties bestaan die begrijpen hoe kostbaar tijd met elkaar kan zijn. Omdat je zoveel apart hebt geleefd, besef je hoe belangrijk gezinstijd met zijn vieren is … Dat is de essentie: je gezin. Bij de diagnose mocht Fenne zes weken het ziekenhuis niet uit. Toen was Oona tien maanden oud en moesten wij steeds om de beurt voor een kind zorgen. Hier kunnen wij samenzijn, en kunnen onze kindjes samenspelen.’ ¬ PAPA KENN: ‘Gewoon de mogelijkheid om op vakantie te kunnen gaan, heeft op zich al veel waarde. Een hele periode deden we niets omdat we wisten dat we zouden moeten afzeggen. Dat is een soort rem. Nu wordt er iets georganiseerd en kunnen we gewoon meegaan. Dat is veel eenvoudiger dan alles zelf te moeten plannen, wetende dat het misschien niet zal lukken om te vertrekken.’ ~ pasar.be/lokale-afdeling/kamperen-zonder-zorgen

Contact. West-Vlaanderen CM in West-Vlaanderen Contacteer ons via 02 204 32 10 of surf naar www.cm.be/contact om ons makkelijk te bereiken.

ACV in West-Vlaanderen Contacteer ons via www.hetacv.be/stel-je-vraag of 02 244 30 00. Boek een gesprek via www.hetacv.be/plan-je-contact.

Regioredactie Beweging.net West-Vlaanderen, westvlaanderen@beweging.net

VISIE ¬ 19

Meer regionieuws? Ga naar www.visie.net/west-vlaanderen

< Gezin van Fenne op kampeerweekend in mei

Auteur

Joke

van Leeuwen gevat in 5 woorden

Scheppingsdrang

Avontuur ‘Avontuur is voor mij durven ontdekken wat naast het platgetreden paadje ligt. De zijpaadjes zoeken, kijken wat daar te beleven valt. Ik schreef als kind vaak avonturenverhalen met meisjes in de hoofdrol, die dan op de rug van een walvis de wereld rondgingen. Zo wou ik wat tegenwicht bieden aan al die tuttige meisjesboeken. Ook mijn kinderboeken hebben een subversief randje. Niet te braaf. Iemand zei wel eens: De meest veilige plekken in jouw boeken zijn eigenlijk heel onorthodox.

Een kast, een hutje, of een bakfiets. Plekken aan de rand eigenlijk.’

Perspectief ‘Op dertienjarige leeftijd verhuisde ik vol goede hoop vanuit een klein dorp in Nederland naar Brussel.

Dat was echt een enorme overgang. Je merkt al snel dat er heel veel anders is, dat je anders benaderd wordt.

Alleen al je accent verraadt je andere afkomst.

Ik herinner me een lerares. Toen ik het huiswerk niet goed begrepen had zei ze: Ga maar terug naar je eigen land. Zo leer je op een heel gevoelige leeftijd dat er andere perspectieven dan de jouwe zijn: een geschenk voor een schrijver. Ik beschrijf die spannende episode in mijn pas verschenen boek Plooi u in tweeën.’

ANTWERPEN

‘Ik kom uit een groot gezin van zes kinderen.

Plus onze inwonende oma. Er was een hoop gaande bij ons thuis: we speelden allemaal een instrument. Zo hadden we ons eigen huisorkest. En daarnaast maakte ik als elfjarige een heuse huiskrant. Die schreef ik vol anekdotes of een moppen. Helemaal handgeschreven uiteraard. Of ik verzon een nieuwe taal, maar verder dan B ben ik nooit geraakt. Die zogenaamde scheppingsdrang had ik al heel vroeg. Het moest er gewoon uit.’

Springerig ‘Hoe meer rimpels ik aan de buitenkant krijg, hoe ‘springeriger’ ik me vanbinnen voel en hoe makkelijker ik het bestaan neem zoals het is. Springerig zijn in je hoofd, dat is: niet zwaar zijn in je denken, verbeeldingskracht toelaten. Ouder worden maakt dingen waar men zich doorgaans erg druk over maakt, heel relatief: je uiterlijk, je status, je plek in de pikorde. Ikzelf merk dat ik goed in staat ben om het gebeurde achter me te laten en door te gaan.

Dat vraagt een soort mildheid, ook ten opzichte van jezelf.

Want iedereen doet wel stomme dingen.’

Solidariteit ‘In de jaren 90 hebben we een tijdje een Bosnisch gezin opgevangen. Ook bij mijn ouders kwamen mensen die gevlucht waren over de vloer, dus ik was het gewend. Je hoorde toen al voortdurend: Nederland is vol. Waarop wij dachten: Nou, ons huis is nog niet vol. Taal ontmenselijkt vluchtelingen vandaag. Dan is er eigenlijk maar één vraag: Hoe zou jij willen dat je behandeld wordt als je zelf moest vluchten? Het neoliberalisme maakte van solidariteit een soort geitenwollensokken woord, alles draait om concurrentie tussen individuen. Dat is een hele treurige ontwikkeling.’

¬ Tekst Lies Van der Auwera ¬ Foto ID/Stefaan Temmerman