In een tijd waarin agenda’s uitpuilen en alles sneller moet, draaien organisaties en verenigingen nog altijd op iets dat je niet kunt kopen: vrijwillige inzet. Zonder vrijwilligerswerk geen kookouders op kamp, geen militanten op de werkvloer, geen huiswerkbegeleiding, rolstoelwandelingen, dorpsquiz of pannenkoekenbak, geen luisterend oor, geen Fietsbiebs. Vrijwilligers zijn het stille fundament onder talloze initiatieven die onze samenleving samenhang geven.
tijd, energie en betrokkenheid. Het betekent opstaan wanneer anderen uitslapen, het is vergaderen na een lange werkdag en verantwoordelijkheid dragen zonder daar een salarisstrook voor te ontvangen. Wat vrijwilligers drijft, is geen beloning in euro’s, maar in betekenis: het verschil maken voor een ander.
¬ Foto ID / Patrick De Roo
En vergis je niet: vrijwilligerswerk is daarom niet ‘vrijblijvend’. Het vraagt
Onze beweging, met alle partners samen, telt meer dan 157.000 vrijwilligers. Veel? Ja, en toch is dat niet één te veel. Organisaties hebben hen harder nodig dan ooit. Daarom aan het einde van de Week van de Vrijwilliger: een
welgemeende dank aan alle vrijwilligers in dit land. Voor alle uren, alle geduld, alle enthousiasme. Jullie zijn de motor achter ontmoeting en vooruitgang. Dankzij jullie blijft de samenleving niet alleen draaien, maar ook bloeien. Vrijwilligerswerk is een ode aan het kleine waarin mensen groot zijn voor elkaar.
MANTELZORGVERLOF
Tijdelijk vangnet voor mantelzorgers: Eerste stap, maar ‘lang niet toereikend’
De Kamer heeft het gezamenlijke wetsvoorstel van CD&V-volksvertegenwoordigster Nahima Lanjri goedgekeurd. Het wetsvoorstel verbetert het bestaande mantelzorgverlof voor wie werkt.
Het statuut voor mantelzorgers die werken en tijdelijk verlof nemen om zorgtaken op te nemen versoepelt. Zo wordt een tijdelijk vangnet gecreëerd voor mantelzorgers die door zware zorgtaken niet kunnen werken. De duur van het mantelzorgverlof is verlengd. Ook kunnen werkende mantelzorgers zorgverlof flexibeler en per week opnemen. ‘Dat is een goede zaak’, aldus het ACV. ‘Daarmee krijgen werkenden een ondersteunend kader.’
Daarnaast komt er een oplossing voor werkzoekende mantelzorgers die door de beperking van de werkloosheidsuitkering plots zonder uitkering dreigen te vallen. Zij kunnen een vrijstelling aanvragen van beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt. Het bedrag dat ze ontvangen stijgt van de huidige 390 euro naar 761 euro per maand.
Wie een stopzetting werkloosheid kent, kan nog tot eind maart een aanvraag indienen om vrijstelling te krijgen. Dat kan nog volgens de huidige voorwaarden of met een attest van erkenning als mantelzorger door het ziekenfonds.
CM reageert voorzichtig positief. ‘We zijn blij dat er een voorlopige uitkomst
is gevonden voor werkloze mantelzorgers’, reageert voorzitter Luc Van Gorp. ‘Het kan niet dat zij tussen de mazen van het net glippen. Zolang er geen volwaardige en stabiele regeling bestaat, vragen we om de huidige noodoplossing niet te laten verdwijnen.’
Toch wijst CM er, net als het ACV, op dat de hervorming nog niet afgerond is. De toegang tot het systeem is bovendien erg strikt. ‘Werkloze mantelzorgers, waarvan de uitkering zal worden stopgezet en die nog geen aanvraag hebben gedaan als mantelzorger, hebben maar dertig dagen om die aanvraag te doen. Dat is een erg korte termijn’, stelt CM.
De regeling geldt maar voor één jaar, terwijl veel zorgsituaties blijvend zijn. Denk aan zware handicap of ziektes die tot invaliditeit leiden.
Bovendien is de uitkering te laag en onvoldoende beschermend tegen armoede, stelt het ACV, vooral voor alleenstaande mantelzorgers. Het gaat vaak om alleenstaande moeders die terugvallen op de minimale uitkering van een werkloze samenwonende.
‘Federaal minister van Werk Clarinval (MR) moet dringend werk maken van een duurzaam kader. Veel gezinnen staan vandaag al op de rand van de afgrond’, besluit het ACV. Overleg met de ziekenfondsen en de sociale partners blijft daarom van belang.
Redactieadres Visie, PB 20, 1031 Brussel ¬ e-mail: info@visieredactie.be ¬ Lezersbrieven lezers@visieredactie.be ¬ Abonnementen www.visie.net/contact ¬ Verantwoordelijke uitgever Liesbeth De Winter ¬ Redactie Leandro Berlan, Djorven Ariën, Simon Bellens, Nils De Neubourg, Dominic Zehnder, Lies Van der Auwera, Lieven Bax, Tinne Van Woensel, Rooni Theeboom, An-Sofie Bessemans, Rachel Michel, Hannah Wellens, Tom Vrancken ¬ Hoofdredactie Thomas Blommaert, Wim Troch ¬ Vormgeving Gevaert Graphics ¬ Druk Coldset Printing Partners ¬ Visie verschijnt maandelijks en is inbegrepen in het lidmaatschap van CM, ACV bouw - industrie & energie, ACV-CSC METEA, ACV-Transcom en ACV Voeding en Diensten ¬ De beschrijving van de CM-diensten en -voordelen in deze publicatie heeft enkel een informatieve waarde. Bij twijfel of betwisting gelden enkel de statuten van het ziekenfonds. Meer info: www.cm.be/statuten ¬
Het protest komt niet alleen van de straat. Ook de instellingen die de rechtsstaat beschermen gaan in het verweer. De regering-De Wever belooft in de laatste pensioenplannen rekening te houden met de juridische opmerkingen, maar dat moet nog blijken. In afwachting heerst voor veel mensen nog steeds de onzekerheid.
¬ Tekst Simon Bellens
We begrijpen dat u vragen hebt over de pensioenhervorming, maar zolang de maatregelen niet gestemd zijn, kunnen we u niet meer vertellen dan wat u op deze pagina terugvindt.’
Dat staat al een hele tijd te lezen op de website van de Federale Pensioendienst. Het is exemplarisch voor de onzekerheid waarin de federale regering Belgische burgers stort.
Aangekondigd waren grootschalige hervormingen om de overheidsfinanciën te saneren, maar ruim een jaar ver in haar ambtstermijn oogst de regering-De Wever vooral verwarring. Ze doet dat met hervormingen die ze luid aankondigt, die vervolgens traag en met mondjesmaat het parlement bereiken en die ze nadien moet herzien na negatieve adviezen of uitspraken van het Grondwettelijk Hof. Met het begrotingstekort is het inmiddels nauwelijks beter gesteld.
Brandhout
Eind februari maakte de Raad van State brandhout van de pensioenhervorming. Discriminerend, te weinig overgangsmaatregelen en te veel afbraak van de sociale bescherming, oordeelde de raad in een lijvig advies. Minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA) wil onder meer een ‘pensioenmalus’ invoeren voor wie voor
de wettelijke pensioenleeftijd met pensioen wil, 67 jaar vanaf 2030. Daarnaast houdt zijn hervorming minder rekening met gelijkgestelde periodes zoals landingsbanen, en verstrengt hij de voorwaarden voor een vervroegd pensioen.
Met name het verschil in behandeling tussen voltijdse en deeltijdse werknemers acht de Raad van State discriminatie. Omdat in de praktijk vooral vrouwen deeltijds werken – zij nemen nog altijd vaker zorgtaken op of werken in sectoren waar voltijds werk niet de norm is – is dat voor de raad zelfs discriminatie op basis van geslacht. De pensioenmalus zou maar liefst de helft van de vrouwelijke werknemers treffen, tegenover iets minder dan een vierde van de mannen. ‘De pensioenmalus is blind voor de realiteit van vrouwen’, concludeert voorzitter van de Vrouwenraad Mariam Harutyunyan.
‘Wat wij al maanden beargumenteren aan de onderhandelingstafel, bevestigt nu officieel de hoogste juridische instantie van het land’, aldus ACV-voorzitter Ann
Vermorgen. Toch wil de regering in haar koppige hervormingsdrift nauwelijks luisteren naar de waarschuwingen van de vakbonden. Nu ook de zogenaamde ‘centenindex’ onder vuur ligt, wint ze bijvoorbeeld pas last minute een advies in van de sociale partners. De komende jaren moet tweemaal een indexstop ingaan voor lonen boven de 4.000 euro bruto (of naar verhouding voor deeltijdse werkers). Maar noch werkgevers, noch vakbonden staan te springen voor die maatregel. Het is dus nog maar de vraag of hij er komt.
Een lelijke kameel
Het vernietigende advies van de Raad van State over de pensioenhervorming volgde kort na een al even ongenadig oordeel over de geplande btw-hervorming. Daardoor zouden balletvoorstellingen aan een tarief van zes procent belast worden, maar pakweg muziekfestivals aan twaalf procent. ‘Juridisch onhoudbaar’, kraakte de raad de hervorming af. Waarna de regering terug naar de tekentafel moest. Welke btw-hervorming er nu komt, is onduidelijk.
JENNY (40) ZIET SPELREGELS
TIJDENS LOOPBAAN VERANDEREN
‘Nu heb ik schrik voor mijn pensioen’
Meteen nadat ze op haar achttiende de schoolbanken verliet, begon Jenny haar loopbaan in een technologiebedrijf. Destijds in een 30-urige werkweek, want door het economisch zwaar weer waarin het bedrijf verkeerde, hadden directie en werknemers samen beslist om de werkuren terug te schroeven. ‘Voltijds werken was eenvoudigweg niet mogelijk’, vertelt Jenny. ‘Nu heb ik schrik wat dat voor mijn pensioen betekent.’
Nadien werd een 38-urige werkweek weer de standaard. Maar Jenny kreeg ook drie kinderen en worstelde met rugklachten, waarvoor ze drie operaties onderging. Daarna hervatte ze progressief het werk. ‘Het heeft lang geduurd voor ik opnieuw een voltijdse werkweek aankon. Bovendien heb ik periodes van ouderschapsverlof opgenomen. Dat zal me nu allemaal waarschijnlijk zwaar opbreken, ook al golden toen andere spelregels.’
Op 12 maart loopt Jenny mee in de nationale betoging. ‘De regering beseft niet welke impact hun maatregelen hebben op werkende mensen’, besluit ze.
Bekijk de volledige videoreportage op www.visie.net
‘Bart De Wever wist zelf al dat zijn compromis een heel lelij ke kameel was’, zegt grondwetsexpert Quinten Jacobs. ‘Vervolgens rekent hij op de Raad van State om zijn eigen akkoord neer te halen. Dat is bijzonder cynisch. Dit heeft niets te maken met rechters die het ideologische project van de regering dwarsbomen, maar alles met onkunde.’
Het Grondwettelijk Hof schorste ook de plannen van minister van Asiel en Migratie Anneleen Van Bossuyt (N-VA) om de opvang van asielzoekers en het recht op gezinshereniging te verstrengen. Een maatregel die het Hof maar zelden en slechts bij bijzondere noodzaak neemt. Het Hof vreest dat de nieuwe regels in strijd zijn met het Europese recht en met onze grondrechten. Maar ondanks die schorsing zet minister Van Bossuyt haar beleid door. ‘Dat is wat autoritaire regimes doen in de praktijk. De rechtsstaat failliet verklaren en gewoon doordoen’, reageerde migratie-expert Pascal Debruyne.
Gedeeld verzet
‘Een echte schande’, luidt het verdict van Professor grondwettelijk recht Patricia Popelier over het wetgevende werk van de regering. ‘Voor de regering geldt alleen het primaat van de politiek. Ze wil gewoon haar zin kunnen doen, en als de rechter haar vervolgens terugfluit, begint de klaagzang over de rechterlijke macht. Maar het echte probleem ligt bij de regering zelf.’
Op 12 maart trekken de vakbonden opnieuw door de straten om ‘de onrechtvaardigheden van de regeringsplannen’ aan te klagen, nadat vorig jaar al meermaals meer dan 100.000 burgers betoogden. De uitspraken van de hoogste rechtsorganen van het land tonen dat zij niet alleen staan in hun protest.
Vorige week was ik op werkbezoek in Congo. Niet om, zoals defensieminister Theo Francken dat graag wil, de grondstoffen daar weg te kapen. En al helemaal niet om er de arbeidsregels opzij te schuiven voor snel gewin.
Sociale zekerheid, universele grondstof
Ik was er wel om het werk van de vakbond ter plaatse te steunen. In Congo werkt naar schatting meer dan 85 procent van mensen in de informele economie. De collega’s van ACV Congo informeren hen over aansluiting bij de vakbond en de kas voor de sociale zekerheid, zodat werknemers zich kunnen organiseren en beschermen.
Dat werk toont hoe belangrijk de Europese zorgplichtwet is. Die verplicht bedrijven om mensenrechten- en arbeidsschendingen in hun volledige productieketen aan te pakken. Hoe cynisch het argument van ‘competitiviteit’ dan klinkt om regelgeving af te bouwen. Mensen mogen nooit koopwaar zijn in een geopolitieke strijd. De strijd voor de rechten van mensen en werknemers stopt dan ook beter niet aan de landsgrenzen.
Vakbondswerk en internationale regelgeving zorgen ervoor dat lonen wereldwijd erop vooruitgaan, dat de samenleving – ook de kloof tussen vrouwen en mannen – gelijker wordt, dat werkvloeren over heel de wereld veiliger worden en dat mensen beter beschermd worden. Maar het gaat niet alleen over ziekte of banenverlies. Ook over oorlog en conflict. Een veilige wereld is een waarin alle mensen een waardig leven kunnen leiden: met toegang tot goede gezondheidszorg, kwaliteitsvol onderwijs en sociale bescherming wanneer het leven tegenzit.
Een wapenwedloop ondergraaft precies die fundamenten die onze samenleving net zo stabiel maken. En toch creëren sommige politici een sfeer van angst. Duurzame veiligheid bestaat uit meer dan de D van Defensie allen. Van alle wapenaankopen van de Europese NAVO-landen doorheen de voorbije jaren, werd bijna twee derde in de Verenigde Staten gedaan. Niet toevallig komt die 5 procent-norm komt ook uit de koker van het Witte Huis. Daar rekenen ze al op die militaire miljarden. Wie vrede ernstig neemt, verdedigt de sociale zekerheid en versterkt die andere D’s: Democratie, Diplomatie en Duurzame ontwikkeling.
Ann Vermorgen, Voorzitter ACV
1.
STREET ART
Schilderkunst, graffiti en street art in Oostende
Vanaf 30 maart pakt Oostende uit met de tiende editie van street–artfestival The Crystal Ship. Meer dan twintig internationale en Belgische artiesten zullen zich uitleven en zo samen meer dan honderd nieuwe kunstwerken creëren. Grote namen zoals Soda, Alexis Diaz en het Inside Out Project by JR doen mee. Op 11 april worden alle nieuwe werken ingehuldigd met een openingsfeest en afterparty in de Langestraat.
~ www.thechrystalship.be
2.
FILM
INTERNETFRAUDE
CM gaat valse websites actief opsporen
Wie denkt een phishing-mail te ontvangen, kan dat melden via Safeonweb. Dat blijken we ook massaal te doen. Het Centrum voor Cybersecurity screent al die gemelde berichten en zag afgelopen jaar een record van net geen tien miljoen verdachte e-mails binnenkomen.
CM Gezondheidsfonds is door haar grootte een geliefd doelwit voor internetcriminelen. Zij doen zich voor als medewerkers van CM om leden zo geld afhandig te maken.
bankapps en bankkaarten te verkrijgen. Het ziekenfonds zet al geruime tijd in op het sensibiliseren van haar leden. Maar CM gaat nu zelf actief op zoek naar misbruik van de domeinnamen cm.be en mc.be.
‘Door nepdomeinen en phishingwebsites vroegtijdig op te sporen, kunnen we ingrijpen nog vóór ze actief worden’, zegt Stefan Van Gansbeke, directeur Risk, Security & Legal bij CM. ‘Zo laten we frauduleuze websites offline halen.’
Opkomst en ondergang van de Vlaamse techboom
Dust van Anke Blondé speelt zich af aan het einde van de jaren 1990, tijdens de hoogtijdagen van de Belgische techboom en is geïnspireerd op het verhaal van Lernout en Hauspie. Twee ondernemers zien hun spraaktechnologiebedrijf instorten wanneer fraude aan het licht dreigt te komen. Elk afzonderlijk gaan ze op zoek naar vergiffenis bij hun families, investeerders en zichzelf.
~ Nu in de bioscoop.
CM-leden ontvangen valse mails of telefoontjes. Zo hebben ze zogezegd recht op een tegemoetkoming maar dan moeten ze dringend een e-mailadres of rekeningnummer doorgeven. Zo proberen fraudeurs persoonlijke gegevens, inlogcodes of toegang tot
Een nieuwe rits aan maatregelen moet misbruik door dienstenchequebedrijven tegengaan en huishoudhulpen beter beschermen. Daarnaast moet het makkelijker worden om van bedrijf te veranderen. ‘Dit is een stap in de goede richting en pakt pijnpunten aan die wij al langer aankaarten’, reageert Kris Vanautgaerden van ACV Voeding en Diensten.
De Vlaamse regering wil het dienstenchequesysteem hervormen om misbruik tegen te gaan en zowel huishoudhulpen als klanten beter te beschermen. Minister van Werk Zuhal Demir (N-VA) wil onder meer de overstap voor huishoudhulpen naar een nieuw dienstenchequebedrijf vereenvoudigen. Momenteel verhinderen sommige contracten een overstap naar
Bij twijfel neem contact op met CM. Phishing herkennen?
www.cm.be/veilig-online
een andere werkgever. Maar ook klanten ervaren soms te veel administratieve rompslomp wanner ze naar een ander bedrijf willen overstappen. Daarvoor zou er een ‘easy-switch’-procedure komen waarbij het nieuwe bedrijf de volledige overstap regelt, net zoals in de energieen telecomsector.
Ook de gezondheid van huishoudhulpen krijgt aandacht: er komt een lijst met veilige schoonmaakproducten die in de toekomst verplicht wordt voor bedrijven en klanten. ‘Heel wat schoonmaakproducten zijn schadelijk voor huishoudhulpen hun gezondheid: zo leiden ze onder andere tot luchtwegproblemen of huidirritaties. Vanuit het ACV vragen we al lang om de gezondheid van huishoudhulpen beter te beschermen. Dat er nu
Ik zit het liefst van al thuis.
Feitelijk vind ik alles wat ik moet hebben hier in het dorp, hè
– TIJS VANNESTE
Na het succes van ‘De Kemping’ trok huismus Tijs Vanneste toch naar Taiwan voor een nieuw tv-programma over tattooartiesten in het buitenland, vertelt hij in HUMO.
ARBEIDSMARKT
Flexi-jobs in stijgende lijn
Uit de cijfers van de RSZ blijkt dat flexi-jobben almaar populairder wordt. In de zomer van 2025 hadden 181.000 mensen in ons land een flexi-job, 16 procent meer dan in 2024. Ook het aantal flexi-jobs steeg met 17 procent.
Het ACV waarschuwt voor een verregaande flexibilisering. ‘De uitbreiding van flexi-jobs naar alle sectoren én het verhogen van het toegelaten aantal uren studentenarbeid, duwt kortgeschoolden uit de arbeidsmarkt. Daardoor duw je die groep in een onzekere situatie met onvoldoende inkomen om een stabiel leven op te bouwen.’
HET CIJFER
Sectoren als zorg en onderwijs die al kampen met een personeelstekort worden ontwricht ten koste van zowel collega’s als van wie er een beroep op doet. Maar de regering blijft zonder omzien de gevolgen voor de samenleving negeren.
De zeespiegel ligt in werkelijkheid 30 centimeter hoger dan de meeste wetenschappelijke studies aannemen. Dat lijkt niet veel, maar in de praktijk betekent het dat het overstromingsrisico voor miljoenen mensen zwaar is onderschat.
Onderzoekers van Wageningen University analyseerden 385 studies en stelden vast dat negentig procent ervan de reikwijdte van de zee onderschat.
Daardoor dreigt een derde meer land te overstromen dan voorheen gedacht. Dat vormt een risico voor 77 tot 132 miljoen mensen.
een lijst komt met veilige producten, juichen we dan ook toe. Positief is dat de minister oproept om daar samen met de sociale partners werk van te maken’, reageert Vanautgaerden.
Daarnaast wordt de bestaande online prijsvergelijker uitgebreid, met duidelijkere bedrijfsnamen en een filter voor administratiekostvrije aanbieders.
Voor de zomer zou er ook een centraal meldpunt komen, de zogenaamde ‘dienstencheck’, waar klanten en huishoudhulpen klachten kunnen indienen. Meldingen worden doorgestuurd naar de inspectiediensten. Bedrijven die arbeids- of consumentenregels schenden, riskeren in de toekomst hun erkenning te verliezen.
VROUWENRECHTEN
TRIBU26 tegen onrecht en geweld
Op zaterdag 28 maart 2026 organiseren beweging.net en internationale partners TRIBU26. 500 FINTA-deelnemers (female, intersex, non-binair, trans, of agender personen) uit de hele wereld komen samen in de Antwerpse Arenberg. Doel is om verhalen te delen en een krachtig bondgenootschap te smeden om een einde te maken aan alle vormen van onrecht en geweld tegen vrouwen en FINTA-personen.
Karolien Huyghe, stadscoördinator bij beweging.net Antwerpen: ‘Dit meerdaags event wil een eerbetoon zijn aan het eerste Vrouwentribunaal dat in 1976
doorging in Brussel en waar meer dan 2.000 vrouwen uit 40 landen samenkwamen om geweld tegen vrouwen bovenaan de agenda van de academische, maatschappelijke en politieke wereld te zetten. Vijftig jaar later grijpen we dit symbolisch moment aan om een nieuwe generatie vrouwen te verbinden en te versterken.’
In aanloop naar het evenement zijn al lokale initiatieven ontstaan in Antwerpen, Marseille en Rotterdam.
www.beweging.net/tribu26
Documentairemaakster
‘Hij heeft haar langzaam doodgemaakt. En op de laatste dag vermoord’
Nadih Shaikh en James Gruwez, vader van de vermoorde Sharon
Om de twee weken wordt een vrouw vermoord door haar (ex-)partner. Maar de werkelijke cijfers liggen waarschijnlijk nog een pak hoger. De VRT-reeks ‘En nu is ze dood’ toont haarscherp dat aan femicide – het opzettelijk doden van vrouwen of meisjes omdat ze vrouw zijn – bijna altijd een patroon van geweld en controle voorafgaat. ‘Noem dit geen passie. Het gaat over controle, dwang en intieme terreur.’
Tekst
1november 2018. In die ijskoude nacht rijdt D.K. met 200 kilometer per uur in de bebouwde kom tegen een geparkeerde schoolbus. Op de passagiersstoel zit de 22-jarige Sharon Gruwez. Ze is op slag dood. Gruwez had net voordien haar relatie met K. beëindigd, maar betaalde dat met haar leven.
‘Ik wist meteen dat dit geen gewoon ongeluk was’, vertelt James Gruwez, vader van Sharon. ‘Volgens K. waren ze onderweg naar zee, maar Sharon had een dun truitje aan. Het was buiten drie graden.’
Dat de zaak uiteindelijk in 2021 voor het hof van assisen verscheen, is volledig aan de inspanningen van de familie te wijten. Een belangrijk precedent, want voor het eerst in ons land werd een auto-ongeluk als moord erkend.
GRUWEZ ¬ ‘De zaak zou eigenlijk voor de politierechtbank komen. Wij bleven herhalen dat er een voorgeschiedenis was en er zaken niet klopten. Het parket wilde het eerst bij een ongeval houden.’
‘Toch hebben we doorgezet. Mijn zus, die advocate is, speelde daarin een belangrijke rol. Na een tijd gaf de onderzoeksrechter het bevel de zaak te onderzoeken. Met uiteindelijk dus moord als vonnis.’
De moord op Sharon is een van de verhalen die aan bod komen in de documentaire ‘En nu is ze dood.’ van Phara de Aguirre en Nahid Shaikh.
SHAIKH ¬ ‘Dankzij de familie is het verhaal van Sharon geen dark number (niet-geregistreerde criminaliteit, red.) gebleven, maar zien we wat er werkelijk gebeurd is.’
Wat zijn die zogenaamde ‘dark numbers’?
SHAIKH ¬ ‘Zoveel verhalen met een dodelijke afloop glippen door de mazen van het net. Vrouwen die van de trap vallen, verongelukken, vermist zijn … Daarnaast is er de indirecte femicide: zelfdoding door partnergeweld. Op de website Stop femicide houden vrijwilligers sinds enkele jaren cijfers bij. In 2024 telden ze 24 dodelijke slachtoffers. Maar dat is maar het topje van de ijsberg.’
‘Officiële cijfers zijn er trouwens nog steeds niet. Dit jaar zal het Instituut voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen voor het eerst naar buiten komen met cijfers. Toen Sharon bij de opzettelijke crash het leven liet, was er in de wetgeving zelfs nog geen sprake van femicide. De kaderwet ter bestrijding van femicide werd pas in 2023 aangenomen.’
In het nieuws sprak men – tot voor kort – steevast over ‘passiemoorden’, alsof het om een vlaag van zinsverbijstering gaat.
SHAIKH ¬ ‘Terwijl het dat niet is. In veel verhalen zien we een duidelijk patroon. Femicide is vaak een kroniek van een aangekondigde dood. De term passie is om die reden niet onschuldig. Het verdoezelt eigenlijk het patroon van geweld en ongelijke machtsstructuren dat eraan voorafgaat.’
GRUWEZ ¬ Dat klopt. Ook bij Sharon was er al een verhaal gaande van controle, slaan, geweld, dreigen. Dat heeft niets met passie te maken.’
SHAIKH ¬ ‘In het nieuws en de samenleving werden zulke verhalen vroeger weggewuifd als een gezinsdrama. Een privéprobleem. Daar moesten we ons niet in mengen. Maar je kunt 24 vermoorde vrouwen per jaar niet zomaar wegzetten als een privéaangelegenheid tussen twee mensen. De hele samenleving is bij die verhalen betrokken: familie en omgeving, maar ook politie en justitie. Het wordt de hoogste tijd dat we dit als een maatschappelijk probleem erkennen.’
Ik heb drie keer geprobeerd om een klacht in te dienen. Maar telkens stuurde de politie me weg, bijna lacherig zelfs
¬ JAMES GRUWEZ
‘Die verschuiving zie ik wel stilaan komen. De laatste jaren is er in de politiek en de journalistiek meer aandacht voor dit thema. Meer aandacht betekent ook meer kennis.’
Wat telkens terugkomt, is het wegwuiven en minimaliseren. Heeft u dat ook zo ervaren?
GRUWEZ ¬ ‘Absoluut. Ik heb drie keer geprobeerd om een klacht in te dienen. Maar telkens stuurde de politie me weg, bijna lacherig zelfs. Nadat K. mijn deur had ingestampt,
¬
Lies Van der Auwera ¬ Foto Bart Dewaele
De docureeks ‘En nu is ze dood’ geeft slachtoffers van femicide een gezicht.
kreeg ik te horen dat ik niets te zoeken had in dat kantoor. Mijn dochter moest zelf aangifte doen. Maar dat durfde ze niet.’
SHAIKH ¬ ‘Ingrid Vermeiren (die slachtoffer werd van stalking en bedreigingen, haar verhaal wordt verteld in de vierde aflevering, red.) legde uit dat ze in het politiekantoor te horen kreeg: Mevrouw, die is gewoon nog een beetje verliefd op u. Maar er zijn ook positieve verhalen, waarbij politiemensen echt die rode vlaggen herkennen en ermee aan de slag gaan.’
Wat zijn die rode vlaggen precies?
SHAIKH ¬ ‘Het begint vaak met love bombing, waarbij de man de vrouw overstelpt met aandacht en cadeaus. Knipperlichtrelaties zijn ook een rode vlag. Verder zijn jaloezie, isoleren, dwingende controle of geweld allemaal alarmsignalen.’
‘Ooit zat ik zelf in een gevaarlijke, ongezonde relatie. Tot ik een boek las van Jane Monckton-Smith. Die Britse onderzoeker heeft honderden gevallen van femicide in het Verenigd Koninkrijk onderzocht en legt haarfijn uit volgens welk patroon zulke relaties verlopen. Heel wat fases herkende ik:
love bombing, jaloezie, ik dreef weg van mijn vrienden … Dat sluipt je leven binnen en je hebt het niet door. Terwijl ik van nature heel assertief ben. Pas toen er fysiek geweld bij kwam, heb ik mijn boeltje gepakt.’
GRUWEZ ¬ ‘De daders vermoorden hun slachtoffers psychologisch, waarna ze hen op het einde afmaken.’
Wanneer begonnen bij u de alarmbellen af te gaan?
GRUWEZ ¬ ‘Op een dag kwam Sharon bij me met pijn aan haar hand. Ze hadden ruzie gehad, K. had haar telefoon afgepakt en tegen haar hand gesmeten. Zo luidde tenminste haar verhaal, terwijl ik duidelijk een rode plek op haar kaak zag. Maar ze ontkende dat hij die telefoon tegen haar gezicht gesmeten had. Nog later had ze een gescheurd trommelvlies.’
‘Maar Sharon hield vol dat ze haar mannetje kon staan. We hadden gaandeweg ook minder contact met haar, ze raakte in een isolement, verder weg van ons. Hoe meer we aan haar trokken, hoe meer ze ons wegduwde.’
‘Het volledige verhaal hebben we pas vernomen in het mortuarium.
Toen alle vrienden en familie samen waren, bleek iedereen een ander stukje verhaal te kennen. Niemand kende het hele verhaal.’
SHAIKH ¬ ‘Klopt. In alle verhalen kwam terug dat de families pas het hele plaatje konden zien na de moord. Dan vallen alle stukken samen.’
Waarom ben je bij hem gebleven?, reageren buitenstaanders dan.
GRUWEZ ¬ ‘Dat wordt snel en makkelijk gezegd. Maar als je in die situatie zit, is het moeilijk weg te gaan. Vrouwen zijn bang, ze leven onder dwang, in terreur. Daar geraak je niet zomaar vanaf.’
‘Het moment dat een vrouw beslist Ik ga weg is het gevaarlijkste moment. Dan verliest de partner zijn controle. Hij kan die afwijzing niet aan. Zo ging het ook in de nacht van de moord op Sharon. Ze waren net uiteen en zij was op stap met haar vriendinnen. Hij bleef haar die avond aanhoudend berichten sturen en verscheen plots in het café. Met haar dood tot gevolg.’
Welke steen hopen jullie met de reeks te verleggen?
SHAIKH ¬ ‘Net als Phara de Aguirre, die door het tragische verhaal van haar nicht (Marijke Meiresonne werd vermoord door haar ex-partner in 2024, red.) femicide plots heel dichtbij zag komen, heb ik mijn redenen om dit thema onder de aandacht te brengen. Erken dit eindelijk als een maatschappelijk probleem. De eersten die naar de reeks zouden moeten kijken zijn politiemensen, rechters, onderzoeksrechters, parket. Maar ook dokters, verplegers en politici, om die alarmsignalen te leren herkennen. Daarnaast moet er dringend meer hulp komen vanuit justitie en politiek om slachtoffers beter te beschermen. Zo halen we – hopelijk – de cijfers naar beneden.’
‘Wie een brutopensioen van minder dan 2.000 euro heeft, verliest niets’
Uit berekeningen van OKRA blijkt dat gepensioneerden met een minimumpensioen tegen het einde van de legislatuur in 2029 667 euro netto per jaar zullen verliezen. Dat komt onder andere omdat de welvaartsenveloppe wegvalt.
Hoogste pensioenen kunnen maandelij ks tot 400 euro netto verliezen tegen 2029: ‘De sterkste schouders verliezen het meest’. Dat kopte Het Laatste Nieuws begin maart. Het artikel baseert zich op berekeningen van Pieter Gillemon van zakelijk dienstverleningsbedrijf PwC. ‘Wie een brutopensioen van minder dan 2.000 euro heeft, verliest niets en krijgt een volledige indexatie’, klinkt het.
‘Dat is pertinent onjuist’, reageert Erik Van Laecke, belangenbehartiger en fiscaal expert van ouderenvereniging OKRA. ‘Dit is niet het volledige plaatje. Zo wordt onder andere het wegvallen van de welvaartsenveloppe genegeerd. Die betekent net voor
de laagste pensioenen een groot verschil, want de welvaartsenveloppe laat die lage pensioenen bovenop de index stijgen om welvaartsvastheid te garanderen. Daardoor verliest iemand met het huidige minimumpensioen zo’n 667 euro netto per jaar. Dat komt neer op iets meer dan 55 euro per maand.’
Ook voor wie een hoger pensioen heeft, onderschatten de berekeningen van PwC de reële impact, maakt Van Laecke zich sterk. Volgens het HLN-artikel verlies je met een pensioen van 2.500 euro bruto 10 euro netto per maand, bij 3.500 euro zou het om 29 euro gaan. Maar Van Laecke stelt dat de verliezen in werkelijkheid een pak hoger liggen:
‘Wie een pensioen van 2.500 euro bruto ontvangt, ziet elke maand meer dan 40 euro per maand verdwijnen. Voor de pensioenen van 3.500 euro gaat het zelfs om meer dan 54 euro.’
OKRA wijst er dan ook op dat de regering de impact van de pensioenhervorming voor de meeste werknemers onderschat. ‘Zeker voor wie met een minimumpensioen moet rondkomen, is een maandelijks verlies van 55 euro een zware opdoffer. Dit zal nog meer ouderen naar de rand van de armoede brengen, terwijl die groep het vandaag al moeilijk heeft’, besluit Van Laecke.
Eline Vansteelandt, Verantwoordelijke arbeidsmarkt van ACV West-Vlaanderen
Mag ik een opleiding volgen wanneer ik een werkloosheidsuitkering ontvang?
Wie werkloos is kan zich nog steeds bijscholen met behoud van een uitkering. De algemene regel is dat je een voltijdse opleiding kunt combineren met een werkloosheidsuitkering, maar enkel als VDAB je daarvoor een vrijstelling geeft. Met zo’n vrijstelling hoef je tijdelijk niet beschikbaar te zijn voor de arbeidsmarkt. Wel belangrijk: door de recente wijzigingen van Arizona in de regels kan je uitkering dalen of zelfs worden stopgezet, afhankelijk van je individuele rechten. Alleen wie een opleiding tot zogenaamde kritische zorgberoepen volgt – zoals zorgkundige of verpleegkundige – kan de uitkering behouden, al kan ook die dalen. De nieuwe regels voor werkloosheid maken het dus moeilijker om je als werkzoekende te versterken met opleiding.
Krijg je geen vrijstelling van VDAB, maar wil je je toch bijscholen met behoud van je uitkering? Dan kun je een opleiding volgen die minder dan 27 studiepunten omvat, of ’s avonds en in het weekend les volgen. Afstandsonderwijs is een derde mogelijkheid.
Voor wie een opleiding zoekt, zijn VDAB en Ligo (voor basiseducatie) nuttige adressen, net zoals andere opleidingscentra of sommige sectorfondsen. Houd er wel rekening mee dat het opleidingsaanbod van VDAB door besparingen van minister van Werk Demir (N-VA) kan krimpen.
Volg je al een opleiding en ben je niet zeker van je rechten? Ook dan kun je bij ACV terecht voor advies.
Ook iemand die zorg nodig heeft, kan anderen helpen’
Vergrijzing, besparingen, personeelstekort … Ons huidige zorgmodel staat zwaar onder druk. CM en andere experts wijzen erop dat we zorg anders moeten organiseren. Een plek van vernieuwing is Mariënstede. ‘Jarenlang hebben we mensen met een beperking buiten de samenleving geplaatst. Wij zetten hen hier nu letterlijk en figuurlijk weer centraal.’
¬ Tekst Dominic Zehnder ¬ Foto Stefaan Beel
In het hart van het West-Vlaamse Dadizele ligt een uitgestrekt kasteelpark. In Kasteel Mariënstede wonen en werken volwassenen met een beperking. Nog geen minuut na onze aankomst heerst er plots opvallend veel bedrijvigheid: een arsenaal aan vriendelijke passanten komt ons begroeten. We informeren naar het kantoor van directeur Lieven Detavernier. Een behulpzame man in een rolstoel neemt ons op sleeptouw.
‘Dat vat eigenlijk onze hele werking en visie samen’, begroet Lieven ons. ‘In de traditionele zorgverlening is de gebruiker een dienstvrager, iemand die alsmaar hulp aan anderen moet vragen. Wij draaien die logica om, want ook iemand die zorg nodig heeft, kan nog steeds anderen helpen. Zo wordt die persoon op dat moment zelf een dienstverlener.’
Mariënstede is op tal van vlakken een unicum in het Vlaamse zorglandschap. De zorgvoorziening ligt midden in het dorp, waardoor de grens tussen dorp en voorziening vervaagt.
‘Wij zijn intussen deel van het DNA
Mensen zijn meer dan hun beperking
¬ LIEVEN DETAVERNIER
van Dadizele geworden’, vertelt Lieven. ‘We hebben natuurlijk onze ligging mee. Veel andere voorzieningen liggen aan de rand. Dat komt omdat men historisch gezien zorg voor mensen met een beperking in grootschalige complexen, letterlijk buiten de samenleving, plaatste. Die mensen mochten lang haast niet gezien worden. Daar wilden we komaf mee maken, want we zijn ervan overtuigd dat mensen meer dan alleen hun beperking zijn. Ze zijn ook mensen met talenten en wensen zoals iedereen.’
Zorgzame buurt
Hoewel dat aanvankelijk veel voeten in de aarde had – het kasteeldomein was bijna een eeuw lang verboden terrein voor de dorpsbewoners – is er door jarenlange inzet een gezonde wisselwerking ontstaan tussen het dorpsleven en de mensen van Mariënstede, legt Lieven uit. Daardoor is Dadizele een van de 132 zorgzame buurten in Vlaanderen en Brussel, waar zorg opnieuw een zaak voor de hele gemeenschap wordt. Hier kijken ze al lang niet meer op van personen met een beperking in het straatbeeld. Dat bevestigt ook een dame die haar stoep aan het schoonmaken is. ‘Op het kasteeldomein organiseren ze vaak activiteiten voor het hele dorp. Daar is altijd veel volk.’
Meedraaien op de werkvloer blijkt een sleutel om mensen met een beperking niet alleen een zinvolle dagbesteding te geven, maar ook om het dorpsleven met Mariënstede te verbinden. Om dat te illustreren loodst Lieven ons doorheen een wirwar van verschillende gebouwen, met woningen, ateliers en gemeenschapsruimtes verspreid over het domein. De voorziening omvat onder andere een kaasmakerij, bakkerij, buurtwinkel en chocolaterie.
We volgen de geur van versgebakken brood tot we bij vijf bakkers belanden. Ze zijn druk in de weer om het brood voor de volgende dag voor te bereiden. Als een geoliede machine worden broodvormen gevuld en voorbereid door de diverse groep, waarbij we iemand met een fysieke beperking geconcentreerd zien samenwerken met een collega met een verstandelijke beperking. Naast hen staat een begeleider. Hij stuurt bij waar nodig.
‘Het brood dat we hier bakken wordt verkocht in onze eigen superette, samen met alle andere zaken die we op het domein produceren. Zo voeden we als het ware het dorp’, knipogen de bakkers.
Vastgeroeste patronen
Naast in de eigen ateliers kunnen de gebruikers van Mariënstede ook ‘begeleid werken’ bij diverse bedrijven in de buurt. In de plaatselijke supermarkt sorteren ze het leeggoed en vullen ze de producten zonder vervaldatum aan. En elke week verzorgen ze het sociaal restaurant in het naburige woonzorgcentrum.
‘We doen er alles aan om geen steriele zorgvoorziening te zijn’, maakt Lieven zich sterk. We willen net een kleurrijke en warme plaats zijn waar mensen zich thuis voelen. Ons ideaalbeeld is om een plek te worden waar je niet meer duidelijk kunt zien wie gebruiker, werknemer of vrijwilliger is.’
‘We
moeten zorg weer de plek geven die ze verdient’
Eind november bracht CM 1.000 burgers met verschillende achtergronden samen tijdens de Caruna-zorgtop om na te denken over de zorg van morgen. ‘We moeten zorg weer de plek geven die ze verdient, namelijk als structurerend element in de samenleving waar zorgdragen voor elkaar bijdraagt tot levenskwaliteit’, vat voorzitter Luc Van Gorp het initiatief samen.
Uit Caruna kwamen 30 resoluties voort. Van Gorp: ‘De bedoeling is om de resoluties te gebruiken als een eerste aanzet om na te denken over de zorg van morgen. Maar we willen nog veel verder gaan. Dat zal een andere aanpak vragen in het beheer van de middelen en in de manier waarop we met elkaar omgaan.’ Een van de resoluties – die Mariënstede perfect illustreert – is: ‘solidariteit is geen slogan, maar een opdracht van iedereen om bij te dragen aan zorgzame gemeenschappen en buurten.’
~ www.caruna.be
Onmogelijk zonder vrijwilligers
Vooral die laatste groep is enorm belangrijk, benadrukt vrijwilligerscoördinator Lien Degryse. ‘Er werken meer dan 120 vrijwilligers bij ons. Zonder hun bijdrage zou onze werking en kleinschalige aanpak onmogelijk zijn. Velen blijven ook jarenlang meedraaien’, licht ze toe. ‘Iedereen is welkom. Wij werken niet met vrijwilligersvacatures voor een heel specifieke taak, maar we gaan met elke nieuwe vrijwilliger in gesprek om te zien wat zij kunnen en vooral willen doen. Zo bieden we onze gebruikers binnenkort kleiworkshops aan omdat er een nieuwe vrijwilliger is die dat graag wilde doen.’
Om het enthousiasme van de vrijwilligers in de verf te zetten, belt Lien André op. Sinds zijn pensioen veertien jaar geleden is hij ook een van de vaste waarden bij Mariënstede. ‘Ik wilde iets omhanden hebben en miste sociaal contact. Ik woon
hier wat verderop en was wel benieuwd naar het leven op het kasteeldomein. Daarom heb ik mij hier destijds aangeboden. Eerst reed ik met een van de busjes rond om de gebruikers op hun werk af te zetten of om ze naar hier te brengen. Nu doe ik de boodschappen voor de buurtwinkel en ander materiaaltransport. We krijgen jaarlijks wel een ontbijt of een activiteit als bedankje, maar de erkenning en warmte die je krijgt als vrijwilliger is de echte reden waarvoor we het doen.’
~ Hoe zorgen we voor elkaar wanneer het zorgsysteem kraakt? In goede handen, de nieuwe CM-podcast, toont je tweewekelijks hoe zorg anders kan in de praktijk. De aflevering waarin Mariënstede aan bod komt, verschijnt op 21 april.
~ www.cm.be/in-goede-handen
Bekijk de videoreportage op www.visie.net
Kwispellezen
In de bib van Tremelo luistert Juliette met zachte oren en een kwispelende staart naar Lio. De bijna vierjarige cockapoo, een kruising van een poedel en een Engelse cockerspaniël, is er al twee jaar de gediplomeerde voorleeshond en een volwaardig lid van het team. Samen met haar baasje en bibliotheekmedewerker Ann volgde ze een speciale opleiding.
‘Kinderen die op school moeilijk lezen, komen helemaal los bij Juliette’, zegt bibliothecaris Els Dewolf. ‘Ze oordeelt niet en straft leesfouten niet af.’ Sommige kinderen die dichtklappen in de klas durven hier wel hardop te lezen. Fouten maken mag. En vaak verbeteren ze zichzelf.’
Ann helpt desgewenst bij het kiezen van een boek, maar verdwijnt daarna naar de achtergrond. Juliette blijft. Op woensdag geeft ze vier keer een half uurtje aan verschillende kinderen. Steeds aandachtig, soms met een zachte por van haar neus tegen het boek. Na ieder leesmoment is er een speelkwartier, maar na vier kinderen is ze hélemaal op.
¬ Foto Maarten De Bouw
Een geitje tussen de rekken? Niets speciaals’
Wie een tuincentrum binnenstapt, doet dat meestal met een glimlach. Mensen komen er voor iets dat ze graag doen, weet Sabine*. Na veertien jaar kent ze haar vaste klanten door en door: hun tuinplannen, hun bakgewoontes, hun dieren. Soms heeft ze zelfs geen woorden nodig.
¬ Tekst Nils De Neubourg ¬ Illustratie Peter Goes
Onlangs stond hier een minivarkentje in de winkel.’
Sabine* moet er zelf nog om lachen. ‘Meegebracht door het baasje om een harnas te passen, want het dier mocht aangelijnd in de tuin rondlopen.’ Ondertussen zag
Sabine al dieren van diverse pluimage passeren in ‘haar’ tuincentrum. Honden die mee brokken of een nieuw tuigje komen kiezen, kittens die aan de lijn leren wandelen, ratjes in de nek van hun baasje. Er stond zelfs eens een jong geitje tussen de rekken. ‘Mensen komen hier voor hun passies en hobby’s, of nemen ze gewoon mee.’
Al veertien jaar werkt Sabine bij dezelfde keten voor tuin-, dier- en bakvertier. Ze startte als klantenadviseur, net van school, zonder veel voorkennis. Sabine belandde er door een passie voor dieren, maar groeide langzaam uit tot het vaste aanspreekpunt voor de bakafdeling. Sinds enige tijd is ze zelfs gediplomeerd chocolatier.
Doorvragen
‘De kern van de job is doorvragen. Wie blijft staan bij een rek en producten vergelijkt, wil waarschijnlijk uitleg. Wie snel door de winkel vliegt en een zak hondenvoer grijpt, wil gewoon naar huis.’ Daarvoor heeft Sabine ondertussen al een zesde zintuig. ‘Niet iedere klant wil aangesproken worden.’
Een leerkracht die kippenvoer zocht, wilde dat duidelijk wel. ‘Normaal gezien geef je kippen voer met alles erin: graan, legkorrel, steentjes voor de vertering en stukjes schelp voor de
eitjes. Maar nu moest het voer als speelgoed dienen. Had ik niet doorgevraagd, dan kregen de kinderen voeder met scherpe schelpenranden in handen. Dat was niet goedgekomen. Hetzelfde in de tuin: bijna iedereen komt voor meststof, maar meestal hebben ze kalk nodig.’
Dat bakbloem vroeger beter verkocht, verbaast haar niet. Mensen eten minder brood. In de covidperiode vloog bloem nochtans de deur uit. ‘Je kon een volle pallet neerzetten en die was leeg voor de zakken in het rek belandden.’
In de tuin ziet Sabine een bredere verschuiving. ‘Vroeger grepen mensen bij tuinplagen makkelijk naar insecticide. Nu vragen ze vaker naar een andere oplossing. We verkopen larven van lieveheersbeestjes om bladluizen te bestrijden, aaltjes tegen slakken, resistente aardappelrassen die minder bespuiting nodig hebben.’
‘Soms kosten de ecologische alternatieven wel tot het dubbele, toch kiezen mensen er bewust voor.’ Vooral jonge klanten, zegt Sabine. ‘Die staan vaker open voor die aanpak.’ Ouderen houden meer vast aan wat ze kennen, maar toch vermindert de vraag naar sommige vertrouwde groenten. ‘Witloof- en aspergewortels vragen veel werk in de moestuin en jongere tuiniers beginnen er nog amper aan. Zij kiezen liever voor een worteltje, wat sla, of een minimoestuintje op het terras.’
Als vrouw merkt Sabine dat sommige mannelijke klanten haar tuinadvies minder snel aannemen. ‘De clichés zijn minder uitgesproken dan vroeger, maar ze bestaan nog. En ze werken net zo goed in de andere richting: in de bakafdeling trekken sommige vrouwelijke klanten het advies van een mannelijke collega vaker in twijfel. Op zulke momenten is het gewoon een kwestie van tonen dat je weet waarover je spreekt.’
Stille momenten
De meeste klanten komen voor hun hobby en zijn daarom vaak vrolijk als ze de deur binnenstappen. Sabine leerde sommige vaste klanten echt kennen, en ziet hen ook op moeilijkere momenten. ‘Er was een klant die ondanks zijn ziekte altijd bakbloem kwam halen tot hij op een keer zei: dit is de laatste keer dat je me gaat zien. Dat komt binnen.’ Of de vaste klant die er plots staat zonder zijn onafscheidelijke hond: veel hoeft er dan niet gezegd te worden. ‘Dan weet je genoeg.’
En dan zijn er nog de momenten die ze koestert. Klanten die hun eerste zelfgekweekte tomaten komen tonen, iemand die na goed bakadvies een taart komt afgeven voor het hele team, of een jonge hond die na de aankoop van de eerste lijn terugkomt en netjes luistert. ‘Best simpele dingen’, lacht Sabine.
*Sabine is een schuilnaam
DAKLOOSHEID
CM-voorzitter
loopt week mee met Brusselse straatverplegers
CM-voorzitter Luc Van Gorp liep een week stage bij vzw Straatverplegers, een Brusselse organisatie die dak- en thuisloze mensen begeleidt. Confronterend en hoopgevend, zegt Van Gorp, die vroeger zelf als verpleger werkte.
Het aantal dak- en thuislozen in Brussel is toegenomen tot bijna 10.000, een stijging van een kwart op twee jaar tijd. Vzw Straatverplegers heeft de ambitie om een einde aan dakloosheid te maken. Straatverplegers werkt volgens het principe ‘Housing First’: eerst een woning, dan zorg. ‘Vertrouwen en autonomie is de basis van alles hier’, legt Van Gorp uit. ‘Ik ben geschrokken hoeveel problemen kunnen samenkomen in één mens. Wanneer je alles kwijt bent maar dan opnieuw verbinding kan maken met iemand die je als volwaardig behandelt, die aanpak werkt. Dakloosheid is niet definitief maar oplosbaar.’
Bekijk de video op www.visie.net
ECOCHEQUES
Ecocheques dekken vanaf juni ook fairtradeproducten
Het gamma producten dat je met ecocheques kunt aanschaffen wordt uitgebreid. Door een recent besluit van de Nationale Arbeidsraad zal je met de cheques ook voeding en textiel met een erkend fairtradelabel kunnen kopen. Daarnaast worden ook producten uit de zee met een ASC-label – dat staat voor verantwoorde en duurzame kweek – aan de de lijst toegevoegd. Ook voor elektrotoestellen komt er een aanpassing. De vernieuwde lijst wordt officieel van kracht op 1 juni 2026.
Op zaterdag 28 maart opent Arenberg in Antwerpen de deuren voor TRIBU26, een groots collectief moment om onrecht en geweld tegen vrouwen aan te kaarten. Meer dan 500 deelnemers worden verwacht.
TRIBU26 maakt deel uit van het 2026WOMEN Tribunal, een meerdaags festival dat van 25 tot 28 maart neerstrijkt in Brussel en Antwerpen. Het festival herdenkt het Eerste Internationale Vrouwentribunaal van 1976, waar vrouwen van over de hele wereld samenkwamen om te getuigen tegen onrecht en geweld.
TRIBU26 richt zich op een FINTA-publiek: Female, Intersex, Non-binary, Trans en Agender personen. Naast TRIBU26 organiseren beweging.net en partners ALLIES2026 waar mannelijke bondgenoten reflecteren over geweld, gender en mannelijkheid.
‘Ik doe mee met TRIBU26 omdat ik niet aan de zijlijn van de geschiedenis wil staan. Ik wil mee aan de weg timmeren voor een betere bescherming van vrouwen en meisjes en strijden voor gelijkwaardige kansen in hun ontwikkeling en loopbaan. Ik roep jou op om ook mee te doen want samen kunnen we meer. Het is bewezen dat wanneer vrouwen erop vooruitgaan, de hele gemeenschap erop vooruitgaat!’
Isabel
Awad Cherit
(Erasmus Universiteit Rotterdam)
‘Ik sluit me aan bij TRIBU26 omdat het hoognodig is. In tijden van genocide en oorlog, van toenemend racisme, seksisme en xenofobie, hebben we elkaar meer nodig dan ooit. We moeten samenkomen als een gemeenschap, van elkaar leren en onze stem zo luid mogelijk laten horen. Ik sluit me speciaal aan als lerares en als moeder.’
Hind Eljadid (woordkunstenaar)
‘Ik doe mee met TRIBU26 voor de vrouwen van morgen. Zodat zij minder muren moeten breken, minder discussies moeten voeren, meer kansen krijgen. Het is voor hun leven, hun ambities en de keuzes die ze zullen maken. De strijd die we vandaag voeren is niet voor ons maar voor onze kinderen.’
Elke Dewinter (docent Karel de Grote Hogeschool)
‘Ik doe mee met TRIBU26 omdat de strijd helaas nog niet gestreden is. We hebben elkaar nodig — in moed, in zorg, in verzet en in hoop. Pas wanneer elke vrouw vrij is om te zijn wie ze wil, te gaan waar ze wil en zich te uiten zoals zij kiest, zijn we klaar. Kom samen staan, voelen, delen en kracht opbouwen. Breng jezelf mee en elke vrouw die mee wil bijdragen aan deze toekomst.’
Sarah De Coster (beleidsmedewerker Femma)
‘Ik doe mee met TRIBU26 omdat we nood hebben aan een krachtig signaal. Helaas lijkt 1976 lijkt dichterbij dan we willen toegeven. Zorg blijft ondergewaardeerd en ongelijk verdeeld. Geweld op vrouwen wordt té sterk gebagatelliseerd. Schoonheidsnormen zijn nog steeds verstikkend. Zelfbeschikking staat onder druk. Ik roep jou op om ook mee te doen want we hebben jouw stem écht nodig. Het persoonlijke is politiek!’
Céline di Maccio (artistiek leider 2026Women)
‘Ik neem deel aan TRIBU26 om naar de stemmen van andere vrouwen te luisteren, om banden van zusterlijkheid, vertrouwen, vriendelijkheid en solidariteit te creëren, om verbinding te maken met een collectieve kracht die samenkomt rond een gemeenschappelijk doel: gelijke rechten.’
‘Ik nodig je uit om deel te nemen, want alleen verenigd kunnen we de controle over de kwesties die ons aangaan terugnemen en een collectief zelfvertrouwen bevorderen.’
Marte Billen (ACV gender en diversiteit)
‘Ik doe mee met TRIBU26 omdat het nu of nooit is. Jarenlange trage maar gestage vooruitgang op vlak van vrouwenrechten komt steeds meer onder druk te staan, hier en wereldwijd. Zowel verworven rechten als niet-verworven rechten staan onder druk.’
‘Ik roep jou op om ook mee te doen want samen staan we sterk. Vrouwen doorheen elk tijdperk hebben actie gevoerd en hun rechten opgeëist. Vandaag is het moment om die krachtige gewoonte verder te zetten met hernieuwde energie.’
Nadia al Arati (2026Women)
‘Ik doe mee aan TRIBU26 omdat ik een litteken draag. Elke vrouw draagt een litteken. En met al onze littekens samen vormen we één groot kunstwerk met gekleurde sporen van vrede, liefde en sisterhood Ik roep jou op om ook mee te doen omdat dit kunstwerk nog niet af is. Er is ruimte voor jou en jouw littekens.’
Wiam Omer (2026Women)
‘Ik neem deel aan TRIBU26 omdat ik de inspanningen van voorvechters van vrouwenrechten sinds 1976 tot vandaag wil erkennen en vieren. Ik geloof ook dat de deelname van één vrouw, hoe klein ook, veel levens kan redden. Ik roep op om deel te nemen omdat het vlindereffect onzichtbaar maar onmiskenbaar is.’
Shabnam Muqbil (2026Women)
‘Ik neem deel aan de TRIBU26 omdat vrouwen de reden zijn dat de wereld überhaupt functioneert. Zij zijn de stille stemmen, de ruggengraat en de motor. Al tienduizenden jaren heeft het patriarchaat zijn lelijke hoofd opgerezen en vrouwen hun recht ontzegd, hen geslagen en onderdrukt. Ik roep je op om deel te nemen omdat ‘wij, de vrouwen’ dit onrecht rechtgezet willen zien, niet met geweld maar door een samenhorigheid in combinatie met kunst, poëzie en zang.’
Turnhout pakt bollentrui beweging.net voor haar vrijwilligersbeleid
Op maandag 2 maart werd een delegatie van het Turnhoutse schepencollege naar aanleiding van de Week van de Vrijwilliger in de bloemen gezet als koploper inzake vrijwilligersbeleid. Geen enkel lokaal bestuur in de provincie Antwerpen scoorde volgens de analyse van beweging.net beter.
Van 28 februari tot 6 maart vierde beweging.net de Week van de Vrijwilliger. ‘Het is een jaarlijkse traditie waarin we niet alleen de tomeloze inzet van de vele vrijwilligers vieren, maar ook een beleidsuitdaging centraal zetten waar onze vrijwilligers mee te maken krijgen’, aldus provinciaal directeur Bart Gaublomme die de prijs uitreikte aan het Turnhoutse stadsbestuur.
Eliane De Boeck (voorzitter beweging.net Antwerpen)
‘Ik doe mee met TRIBU26 omdat intrafamiliaal geweld nog te veel tussen de muren blijft, verkrachting een belangrijk oorlogswapen blijft, alleenstaande vrouwen té vaak in armoede belanden, macho-gedrag bij bepaalde groepen jongeren erg in trek blijft, meisjes in bepaalde culturen wereldwijd nog steeds scholing ontzegd worden.’ ‘Ik roep jou op om mee te doen met TRIBU26 want enkel door samen te werken kunnen we zorgen voor echte verandering.’
Deelname aan TRIBU26 is gratis, maar inschrijven is wel verplicht: www.arenberg.be. Alle info over ALLIES26 vind je via www.beweging.net
‘Ik doe mee met TRIBU26 en 2026Women Tribunal omdat ik geloof dat echte maatschappelijke verandering enkel mogelijk is van onderuit, door te starten van de verhalen en expertise van heel veel verschillende mensen.’
‘Ik roep jou op om mee te doen aan TRIBU26 omdat we enkel samen kunnen zorgen voor veiligheid, gelijke kansen en gelijke rechten voor alle vrouwen, nu en later, hier en elders.’
‘De voorbije jaren maakten we telkens een sterk inhoudelijk dossier, voor dit jaar wilden we wel eens weten welk lokaal bestuur onze aanbevelingen het best had verwerkt in zijn meerjarenplannen. Omdat net ook het Vlaamse wielervoorjaar van start ging, maakten we er een vrijwilligerskoers van. Het is een manier om aandacht te vragen voor een doordacht vrijwilligersbeleid. Turnhout scoorde in onze analyse het hoogste van alle steden en gemeenten in de provincie.’
Burgemeester Hannes Annaf (Vooruit) verklaarde erg blij te zijn met de erkenning, maar voor beweging.net is dit slechts een begin. ‘Dit traject benoemt wie er de komende beleidsperiode de juiste acties plant. Het is natuurlijk van belang ze ook uit te voeren,’ aldus Gaublomme. ‘Maar ook daar zien we in het Turnhoutse beleid wel wat elementen die deze bollentrui - symbool voor de koploperspositie die Turnhout op dit moment opneemt - wel aanknopingspunten. Zo zet de stad volgens ons juryrapport in op zorgzame buurten, sterke wijken en buurtmakers die uitgenodigd worden door de stad om zelf initiatieven op te zetten die de stad of wijk versterken. Buurtbudgetten of buurtwerkers ondersteunen hierbij. Ook heeft Turnhout veel aandacht voor de betrokkenheid van kinderen, jongeren en kwetsbare groepen. We prijzen ook de investeringen die de stad doet om van straten, pleinen en parken echte ontmoetingsplekken te maken.’
Burgemeester Hannes Anaf en schepenen Annemie Der Kinderen, Jan Van Otten en Kelly Verheyen ontvangen de koploperstrofee uit handen van provinciaal directeur beweging.net Bart Gaublomme
CONTACTEER JOUW REGIO
ACV provincie Antwerpen ¬ 02 244 30 00 ¬ CM provincie Antwerpen ¬ 03 221 93 39 ¬ beweging.net provincie Antwerpen ¬ 015 29 25 50
GEMENGD BRENGT VERSCHILLENDE CULTUREN SAMEN AAN TAFEL
‘Spreken mét elkaar in plaats van óver elkaar’
Dit jaar vallen de vastenperiodes van christenen, moslims en de Ba’haigemeenschap samen. Portie Gemengd bracht mensen van een twintigtal geloofsovertuigingen en levensbeschouwing, van verenigingen en solidariteitsbewegingen bij elkaar.
Portie Gemend ontstond vorig jaar vanuit vrijwilligers en animatoren van Broederlijk Delen en Orbit. De formule kende vorig jaar succes, en dus kon een tweede editie niet uitblijven. Die vond afgelopen zaterdag plaats in Hal 5 in Leuven.
‘Dat de ramadan en de vastenperiodes van de christenen en de bahá’í (dat zijn oorsprong vindt in het huidige Iran en wereldwijd zo’n zeven miljoen gelovigen telt, red.) grotendeels samenvallen, is een zeldzaam fenomeen’, vertelt Michiel
Brems van beweging.net. ‘Dit zal de komende twee jaar nog gebeuren, voordat de drie periodes pas over dertig jaar opnieuw overlappen. Deze tradities draaien om meer dan alleen onthouding van voedsel; ze bevorderen zelfdiscipline, spirituele groei en solidariteit. Zo’n vastenperiode stelt je eigen gewoonten en verlangens in vraag. Het biedt een moment van reflectie over het voorbije jaar en helpt bij het maken van bewuste keuzes voor de toekomst. Voor veel mensen die vasten gaat dat ook gepaard met liefdadigheid en sociale betrokken heid.’
‘Samen delen aan tafel raakt voor ons het hart van solidariteit’, vult Laura Vercam men van Broederlijk Delen aan. ‘Iedereen brengt eten mee, maar ook verhalen en ervaringen. Door voedsel en verhalen te delen ontstaat echte verbondenheid en gelijkwaardigheid. Dat past helemaal bij hoe wij met Broederlijk Delen verandering zien groeien: van mens tot mens, samen rond één tafel. Want delen doet goed, we verliezen er niet door, we verrijken ons als mens en als samenleving.’
Over grenzen heen ‘Portie Gemengd gaat over ontmoeting, dialoog en solidariteit over alle grenzen heen’, vertelt Michiel. ‘Samen eten is een eenvoudige maar krachtige manier om mensen te verbinden … Ongeacht af-
PORTIE
komst, overtuiging of levensbeschouwing. Dit initiatief laat zien dat samenleven geen theorie is, maar een dagelijkse keuze.’
‘In Portie Gemengd komen groepen met heel uiteenlopende culturele en religieuze achtergronden samen’, weet Jef Schoenaerts van de Wereldgroep Filosofenfontein. ‘Het is een unieke gelegenheid om te spreken mét elkaar in plaats van óver elkaar, om te delen hoe we mét elkaar kunnen leven en niet náást elkaar, om te ervaren dat we rijker zijn mét elkaar dan zónder elkaar.’
‘Jongeren en ouderen, vrouwen en mannen, gelovigen en ongelovigen … allemaal hebben zij een reden of een doel of hopen ze wel iets.’
De behoefte om erbij te horen
Een van de opmerkelijke deelnemers was het transitiehuis van De Kansenfabriek. Hier proberen ex-gevangenen een positieve re-integratie in de samenleving waar te maken. ‘De visie van Portie Gemengd sluit naadloos aan bij die van de Kansenfabriek. Net als wij focust het initiatief op wat mensen verbindt, eerder dan op wat hen verdeelt. Het draait om ontmoeting en verbinding, ongeacht achtergrond, levensverhaal, overtuiging, kleur of geloof. In de kern zijn we allemaal maar mensen en delen we meer dan we soms denken: de behoefte om gezien te worden, om erbij te horen en om van betekenis te zijn.’
Nog meer nieuws uit
Vlaams-Brabant en Brussel?
Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrief en krijg elke week extra Visie-artikels in jouw mailbox. w ww.visie.net/nieuwsbrief
Mensgerichte zorg in woonzorgcentra
De zorgsector botst vandaag steeds meer op personeelstekorten door een krappe arbeidsmarkt, een hoge werkdruk, veel administratieve overlast en een financiering die te weinig ruimte laat voor relationele zorg.
Johan Abrahams, algemeen directeur bij Woonzorggroep Begralim, Ingrid Maurissen, vakbondsverantwoordelijke bij ACV Puls en Mie Lodewyckx, wier moeder van 80 jaar al enkele jaren in een woonzorgcentrum verblijft, reflecteren over deze bekommernissen.
¬ Tekst Bart Bynens ¬ Foto Mine Dalemans
Herken je de hierboven opgesomde factoren waarmee de sector van de woonzorgcentra vandaag worstelt?
JOHAN ABRAHAMS ¬ ‘Zeker wel. Tegelijk worden de zorgvragen complexer en zwaarder. Zorgverleners ervaren daardoor te weinig tijd en autonomie om nabij en mensgericht te werken. Dat spanningsveld maakt het moeilijk om de zorg te organiseren rond wat voor mensen echt telt, ondanks de grote betrokkenheid en motivatie op de werkvloer.’
Zie je dat spanningsveld ook binnen je eigen woonzorgcentra?
JOHAN ABRAHAMS ¬ ‘Ja, dat spanningsveld zien we duidelijk. Zorgmedewerkers
weten perfect wat een bewoner nodig heeft: een rustig moment, een gesprek, aandacht voor een gewoonte of voor iemands levensverhaal. Maar die nabijheid komt dikwijls onder druk te staan wanneer de planning strak zit of wanneer collega’s uitvallen.’
INGRID MAURISSEN ¬ ‘We stellen inderdaad vast dat er vaak weinig personeel aanwezig is op de vloer. Hierin is wel een verschil te merken tussen de commerciële en vzw/openbare woonzorgcentra. Die laatste hebben beduidend meer personeel in dienst maar kampen ook met een groot absenteïsme wat de druk op de vloer enorm verhoogt.
Het feit dat de politiek andere keuzes maakt dan inzetten op de ouderenzorg maakt dat men meer en meer op de centen begint te letten. Men probeert dat niet af te wentelen op het personeel maar we stellen toch vast dat er daar ook impact is.
MIE LODEWYCKX ¬ ‘Weinig personeel of uitval ervan heeft ook gevolgen voor de bewoners. Het gebeurt dat bij afwezigheid van een verantwoordelijke de andere verzorgenden geen beslissingen durven
of mogen nemen. Hierdoor worden bepaalde dringende zaken enkele dagen ‘uitgesteld’, zoals de consultatie van een huisarts na een val.’
Hoe zorg je voor een goede mensgerichte zorg?
JOHAN ABRAHAMS ¬ ‘Als organisatie is onze boodschap duidelijk: mensgerichte zorg is geen extra taak bovenop het werk, maar de kern ervan. Wij ondersteunen dat door eenvoudigere regels, door vertrouwen te geven aan zorgprofessionals en
Een wederzijdse taalbarrière zorgt soms voor weinig communicatie tussen personeel en bewoner.
¬ MIE LODEWYCKX
<< Ingrid Maurissen van ACV
Puls en Johan Abrahams van Woonzorggroep Begralim benadrukken allebei dat de ouderenzorg onder druk staat.
door te pleiten voor een financiering die relatie en continuïteit mogelijk maakt.’
MIE LODEWYCKX ¬ ‘Omwille van allerhande procedures en uit schrik om fouten te maken, durven verzorgenden niet altijd initiatief te nemen bij het opnemen van opdrachten en het nemen van beslissingen. Daardoor is de wederzijdse omgang eerder beperkt, en te zakelijk.’
INGRID MAURISSEN ¬ ‘Er zou echt meer tijd gemaakt moeten worden bij de mensen op de vloer om meer en beter met de ouderen om te gaan en ik denk dat hiervoor een mentaliteitswijziging nodig is.’
Er is ook een evolutie merkbaar in het personeelsbestand.
JOHAN ABRAHAMS ¬ ‘We zien inderdaad een groeiende groep medewerkers met een migratieachtergrond. Waar dat enkele jaren geleden eerder uitzonderlijk was, stellen we vandaag vast dat op één van onze campussen ruim twintig procent van de medewerkers een migratieachtergrond heeft. Daarbij stellen zich soms taalproblemen, omdat meerdere medewerkers het Nederlands onvoldoende machtig zijn.’
MIE LODEWYCKX ¬ ‘Er is een wederzijdse taalbarrière. Niet enkel verzorgenden hebben soms een beperkte Nederlandse taal, ook de bewoners zijn soms niet meer zo taalvaardig of gebruiken veel dialectwoorden.’
Hoe kijk je naar die evolutie?
JOHAN ABRAHAMS ¬ ‘ Tegenover die taaluitdagingen staat dat deze medewerkers doorgaans een erg warme zorgattitude hebben. In hun leefwereld worden ouderen vaak met veel respect benaderd, en dat vertaalt zich ook in hun zorg.’
Les Dames Blanches: film en panelgesprek
‘Les Dames Blanches’ is een documentaire over zorg, nabijheid en verbeelding. Het toont met een warm, speels verhaal hoe een overgereglementeerd zorgsysteem de levenskwaliteit van bewoners en het werkplezier van zorgverleners ondermijnt.
Het verhaal van een Dominicaanse verzorger nodigt uit om kritisch na te denken over de noodzaak van verandering en de waarde van een diverse culturele bagage. Bovendien doet de documentaire je nadenken over hoe je zelf oud willen worden?
Na de documentaire volgt er een nabespreking door zorgverleners- en gebruikers.
Dinsdag 31 maart 2026, 19.30u (deuren open om 19.00u) CC muze, Marktplein 3, Heusden-Zolder Toegang: 5 euro incl. consumptie
Reserveer je ticket via www.beweging.net/lesdamesblanches
Deze avond is een organisatie van beweging.net Limburg samen met ACV Puls, OKRA, CM, Samana, IC, WSM, Welzijnszorg, Familiehulp en het Wit-Gele Kruis.
NIEUW: PODCASTREEKS OVER TAALBELEID OP DE WERKVLOER
Taal maakt het verschil
Onze werkvloeren worden elke dag diverser. Dat biedt kansen, maar ook uitdagingen. Hoe zorg je ervoor dat iedereen elkaar begrijpt als taalverschillen soms in de weg staan? In een nieuwe podcastreeks ontdek je hoe een doordacht taalbeleid het verschil kan maken: voor de veiligheid, de sfeer én de groei van een bedrijf. Christophe Van Landuyt vertelt hoe ze bij Inex inzetten op taal als verbindende kracht op de werkvloer.
¬ Tekst Lynn Hanssen ¬ Foto James Arthur
Christophe Van Landuyt werkt bij
Inex, een zuivelbedrijf in Bavegem. ‘Als ACV-militant probeer ik mij zo goed mogelijk in te zetten voor al mijn collega’s, ongeacht wie ze zijn of welke moedertaal ze spreken. Iedereen verdient een gelijke behandeling.’
In je vakbondswerk ben je bezig rond taalbeleid. Waarom vind jij dat zo belangrijk?
‘Eerst en vooral: voor de veiligheid. Als je de collega’s waarschuwt voor een gevaarlijke situatie is het handig dat iedereen dat verstaat. Inzetten op een taalbeleid helpt om ongevallen te voorkomen. Het bevordert ook de sfeer tussen de collega’s onderling. Ik heb ondervonden dat er minder akkefietjes zijn door misverstanden als mensen wat beter Nederlands kunnen. Het gaat erom dat je elkaar begrijpt, zelfs als er nog grammaticale fouten zijn. Soms worden zaken verkeerd geïnterpreteerd doordat er een taalbarrière is.’
‘Ik ben ervan overtuigd dat een goed taalbeleid de onderneming ten goede komt. Stel dat een machine door een misverstand een uur stil ligt of producten worden teruggeroepen door een probleem met de voedselveiligheid, omdat iemand iets verkeerd heeft begrepen, hoeveel kost dat de onderneming? Ik ben er zeker van dat, in de realiteit van gemengde werkvloeren, werkgevers die inzetten op taalbeleid en integratie daar op termijn dubbel en dik winst uit halen.’
Hebben jullie rond taal iets ondernomen bij Inex?
‘We lanceerden vorig jaar een pilootproject. We organiseerden voor de vaste werknemers een cursus Nederlands op het werk, vóór de werkuren. De deelnemers konden deze uren daarna als recuperatie
nemen waardoor ze dit niet op vrijwillige basis of louter in hun vrije tijd moesten doen. Het werd een groot succes. Sommige collega’s zijn hierdoor beter Nederlands beginnen praten en begrijpen. Een aantal onder hen volgt intussen een bijkomende cursus Nederlands bij CVO Pro in Aalst. Het mooie hieraan is dat Alimento, het sectorfonds van de voedingsnijverheid, tus-
senkomt in de kosten voor zulke opleidingen én dat collega’s die dit volgen vaak ook gebruik kunnen maken van het Vlaams Opleidingsverlof (VOV).’
‘Daarnaast blijf ik, samen met een collega, anderstalige collega’s aanspreken op de werkvloer en proberen we hen te overtuigen om buiten het werk een cursus Nederlands te volgen aangezien het niet enkel een meerwaarde voor hen is op de werkvloer, maar in alle aspecten van hun leven.’
Heb je tips voor de lezers hoe ze best
PODCAST: OVER TAAL GESPROKEN
De Vormers Oost-Vlaanderen en de Samenwerkers van ACV-Innovatief hebben de krachten gebundeld in een nieuwe podcastreeks over taalbeleid op de werkvloer.
In zes afleveringen gaan ze samen met ervaringsdeskundigen, vakbondsmilitanten en experten op zoek naar wat een doordacht taalbeleid precies inhoudt, waarom het zo belangrijk is én hoe organisaties er concreet mee aan de slag kunnen. Ontdek inspirerende verhalen, praktische inzichten en tips om communicatie op de werkvloer voor iedereen toegankelijk te maken.
Luister mee, leer bij en maak van taal een brug, geen barrière. De reeks is gemakkelijk te vinden en gratis te beluisteren op Spotify met de zoekterm ‘Over taal gesproken’.
kunnen omgaan met anderstalige collega’s of buren?
‘Probeer het op een losse manier aan te pakken. Zoals ik in de podcast zeg: het gaat niet alleen over taal, maar ook over communicatie. Je gaat dingen meer aanwijzen, met meer expressie praten en letten op mimiek. Als iemand glimlacht, begrijpen de mensen wel dat het een grapje is. Bij een veiligheidsprobleem kijk ik ernstig en wijs ik met mijn vinger, dat is een internationaal teken. Mijn collega’s noemen mij soms ‘mister international’ omdat ik ondanks mijn gebrekkig Engels toch probeer te communiceren. Geef mensen ook de kans om Nederlands te praten en lach hen niet uit als ze fouten maken. De hoofdzaak is dat je een manier vindt om elkaar te verstaan.’
Wat vind jij dat de overheid beter kan doen inzake taalbeleid?
‘Het stoort mij dat bedrijven veel steun krijgen in de vorm van subsidies en dergelijke, maar niet méér worden verplicht om lessen Nederlands en integratie aan te bieden. Zoals ik al zei, de bedrijven die dat wel doen, ondervinden daar veel voordelen van. Voor mij mag die verplichting er iets meer in zitten. Ik wil ook alle vakbondsmilitanten oproepen om hier de komende jaren op in te zetten.’
Je aarzelde geen moment om aan de podcast mee te werken. Waarom zou je aanraden om ernaar te luisteren?
‘Het sprak me aan om te doen, ook al was het interview met de microfoon buiten mijn comfortzone. Ik vond het vooral interessant om achteraf de podcast te horen en te ontdekken wie er nog allemaal meedeed, onder meer ook professoren, én wat zij te zeggen hebben over dit thema. Ik raad iedereen aan om te luisteren en zo een ander beeld te krijgen over taal. Veel wrijvingen op de werkvloer komen voort uit misverstanden. Als je luistert naar de podcast, besef je dat het allemaal niet zo gemakkelijk is. Het maakt je een begripvoller persoon. Taal verbindt. Het is een grootmaker die deuren opent. Als je de taal niet machtig bent, blijven capaciteiten van mensen onbenut. Er is nog veel werk aan de winkel, maar hopelijk kan deze podcast toch al een beetje helpen.’
Het gedacht van
Burgerpanel.
ELKE MAAND LATEN DRIE LEZERS HUN LICHT SCHIJNEN OVER EEN NETELIGE KWESTIE
Te veel slecht
nieuws in de media ondermijnt een samenleving
Nadiya (41)
Nadiya Mehdizadeh is Opvangcoördinator en zangeres met een warm hart voor diversiteit.
Dubbel gevoel
Te veel slecht nieuws maakt mensen somber en doet hen het vertrouwen verliezen in de samenleving. Maar voor mij, als iemand uit Iran, is nieuws ook een vorm van verbondenheid met mijn familie en mijn volk. Het herinnert mij eraan hoe veel pijn en onrecht mensen daar hebben. Niet kijken voelt als wegkijken, alsof ik mijn eigen mensen in de steek laat. Kijken doet dan weer pijn. Nieuws is soms een herinnering, een verbinding en een verantwoordelijkheid. Het gaat uiteindelijk om een evenwicht: de waarheid tonen, maar ook menselijkheid bewaren.
Jan (58)
Jan van der Meirsch heeft sinds 2017 een niet-aangeboren hersenletsel en zit sindsdien in een rolstoel.
Belang van context
Een overdaad aan negativiteit, vooral als het over irrelevant of sensationeel nieuws gaat, kan een vertekend en somber wereldbeeld geven en het vertrouwen aantasten. Beelden hebben daarbij een enorme impact, ze raken ons emotioneler dan tekst. Het probleem is niet zozeer de negativiteit op zich, maar de verhouding. Het weglaten van context, oplossingen of constructieve invalshoeken maakt nieuws vaak harder dan nodig. Journalistiek die bewuster kijkt naar de maatschappelijke meerwaarde van een item en ruimte geeft aan nuance, kan de vicieuze cirkel van afkeer en wantrouwen doorbreken.
Mert (25)
Mert Ali Topkaya is student maatschappelijk werk.
Krachtige beelden
Beeldmedia hebben mijn ogen geopend voor wat conflicten doen met mensenlevens. Dat ik spontaan aan oorlog denk, zegt genoeg over hoe negatief het nieuws aanvoelt. Het is echter noodzakelijk om onrecht zichtbaar te maken. Nieuwsbronnen vechten om onze aandacht, maar we kunnen zelf sturen wat we via algoritmes te zien krijgen. Ik volg amper het nieuws via tv, krant of radio. Mijn gsm is daarentegen een heel toegankelijke bron. Wat ik moeilijk vind, is hoe sommige groepen telkens negatief in beeld gebracht worden en dat is stigmatiserend. Beeldmedia kunnen ook heel krachtig zijn: ze geven ongehoorde stemmen een gezicht.
Vrijwilligers in Ieper maken een vuist voor mensenrechten
Steeds vaker staan mensenrechten en onze omgeving onder druk. Door klimaatverandering, ongelijkheid en autoritaire leiders. Toch vinden overal ter wereld gemeenschappen en organisaties de kracht om te ijveren voor onze rechten. Broederlijk Delen wil samen met hen een vuist maken. Daarom ontvangen vrijwilligers uit Ieper volgende week mensenrechtenactivist Florentin Byenda Sanvura uit Goma (Oost-Congo), om zijn stem te laten klinken en zo de strijd voor mensenrechten te steunen.
Florentin werkt als mensenrechten- en vredesactivist
bij Afrique Reconciliée (AR), een partnerorganisatie van Broederlijk Delen in Congo. De organisatie vormt jongeren, documenteert mensenrechtenschendingen en verleent steun aan jongeren- en vrouwengroepen in conflictgebieden in
en goed bestuur. Op basis van deze informatie kan Broederlijk Delen gedragen beleidsstandpunten formuleren en aanbevelingen schrijven voor Belgische en Europese beleidsmakers.
Oost-Congo.‘We verenigen jongeren in vredesclubs, zo’n 25 clubs, die in totaal 1.500 leden bijeenbrengen. Samen versterken we een cultuur van actieve geweldloosheid en menselijke waardigheid’, legt Florentin uit.
Naast het veldwerk met jongeren volgt AR de situatie in Oost-Congo van nabij op en stelt het regelmatig beleidsnota’s en analyses op over conflict, mensenrechtenschendingen, grondstoffenexploitatie
‘Zo trachten we het beleid te beïnvloeden in functie van mensenrechten, vrede en goed bestuur in de Democratische Republiek Congo (DRC)’, vertelt Elke Sohier, bewegingsmedewerker van Broederlijk Delen in West-Vlaanderen. ‘Getuigenissen van mensen ter plekke werken nog altijd het beste om beleidsmakers tot actie te brengen. Daarom zorgen we ervoor dat activisten van AR rechtstreeks in gesprek gaan met Belgische en Europese beleidsmakers.’
Ieper vredesstad als gaststad voor mensenrechten
Van 15 tot 20 maart 2026 ontvangen vrijwilligers van Broederlijk Delen de
Oost-Congolese mensenrechten- en vredesactivist Florentin in Ieper. Deze warme groep vrijwilligers uit de ‘vredesstad’ vormt voor een vijftal dagen zijn gastgemeenschap om samen een vuist te maken voor mensenrechten. Tijdens zijn verblijf vertelt hij op donderdag 19 maart zijn verhaal over de strijd voor mensenrechten in Oost-Congo.
Internationale solidariteit ligt de vrijwilligers nauw aan het hart. ‘Ieder steentje dat verlegd wordt, draagt bij aan de strijd voor mensenrechten’, motiveert vrijwilliger Bart. ‘Daarom kiezen we om tijdens deze campagne van Broederlijk Delen ook een vuist te maken voor mensenrechten.’
‘Ik ben heel gevoelig voor onrechtvaardigheid en oneerlijkheid. De mensen in Oost-Congo leven al jaren in een oorlogssituatie. Hun rechten worden constant geschonden: verdreven uit hun huizen, moorden, verkrachtingen, mishandelingen en dat alles omwille van de grote rijkdommen die daar in de grond zitten en waar machthebbers bezit van willen nemen’, bepleit hij.
Campagne Broederlijk Delen
Met de campagne ‘Het is nú tijd voor actie’ zet Broederlijk Delen de stemmen van mensenrechtenverdedigers en milieubeschermers uit het Globale Zuiden in de kijker. Om hen te ondersteunen in hun strijd voor mensenrechten. Want ieder mens heeft het recht op een veilige plek. Ieder mens moet de kans krijgen om goed, waardig en gezond te kunnen leven. De campagne is gestart op 18 februari en loopt nog tot 5 april 2026. Maak je mee een vuist voor mensenrechten?
Meer informatie over de campagne en de infoavond met Florentin via www.broederlijkdelen.be.
Oorlog in Oost-Congo
Momenteel woedt er een oorlog, een vergeten crisis in het Oosten van DRC (Democratische Republiek Congo). Deze crisis wordt gekenmerkt door de bezetting door de rebellengroep M23, massale ontheemding van de burgerbevolking en grootschalige schendingen van mensenrechten.
Ouderstreken en Kinderpret
Kinderen bewegen minder dan vroeger. ‘Bewegen is geen extraatje’, zegt slaap- en kindercoach Charline Borghgraef. ‘Het is noodzakelijk voor hun ontwikkeling.’ Daarom bedacht ze samen met CM Ouderstreken en Kinderpret: een speelse sessie die (groot)ouders en jonge kinderen meeneemt op een bewegelijk avontuur.
¬ Tekst Cynthia Bulteel
Eerst springen, dan ontspannen ‘Bewegen is essentieel’, zegt Charline. ‘Het versterkt spieren en botten, maar stimuleert ook de hersenontwikkeling en helpt kinderen hun emoties te reguleren. Via hun lichaam leren ze de wereld begrijpen.’
En dat is nodig, want hun dagen zitten vol prikkels. ‘Kinderen worden voortdurend gestuurd. Wij bepalen wat ze doen en wanneer ze stoppen. Tegen de avond zit hun emmer vol indrukken. Die moet leeg. En dat lukt niet door stil te zitten.’
‘Daarom hebben de meeste kinderen een stuitermoment nodig om te ontladen: springen, rollen, dansen … Eerst de spanning eruit, pas daarna komt rust. En mooi meegenomen: ze slapen dan meestal beter.’
Tien minuten is genoeg
Toch bewegen kinderen vandaag minder dan vroeger. ‘Drukke agenda’s en weinig speelruimte maken het niet makkelijk. Tegen de avond is iedereen moe. Dan is de tv snel een oplossing, zodat je zelf nog wat kunt doen.’
‘Ouders willen wel, maar botsen op tijdsgebrek of twijfelen hoe eraan te beginnen. Gelukkig hoeft het niet groots te zijn. Tien tot vijftien minuten samen bewegen maakt al een verschil.’
Op safari met je peuter
Vanuit die visie ontwikkelde Charline samen met CM de sessie Ouderstreken en Kinderpret voor (groot)ouders en peuters van twee tot vier jaar. ‘In het nieuwe verhaal Op Safari trekken ouder en kind samen door de wildernis. Ze ontmoeten dieren, ontdekken landschappen en helpen elkaar onderweg.’
‘Actie en rust wisselen elkaar af: dans, muziek en speelse yoga worden gevolgd door een ademhalings- of massagemoment. En daar stopt het niet: je krijgt tips, oefeningen en filmpjes mee om thuis verder te doen. Want samen bewegen stopt niet na één sessie.’
Zin in quality time met je (klein)kind?
Gun jezelf en je peuter een knotsgek beweegmoment en doe mee met Ouderstreken en Kinderpret. De sessies gaan door op verschillende locaties in West-Vlaanderen. Schrijf je in op naam van de (groot)ouder via cm.be/agenda en ontdek een sessie in jouw buurt.
~ Charline Borghgraef is slaap- en kindercoach. Benieuwd wat ze nog meer te zeggen heeft over slaap en opvoeding?
Neem een kijkje op @lune_littledreamers of www.lunelittledreamers.be.
Contact.
CM in West-Vlaanderen
Contacteer ons via 02 204 32 10 of surf naar www.cm.be/contact om ons makkelijk te bereiken. ACV in West-Vlaanderen
Contacteer ons via www.hetacv.be/stel-je-vraag of 02 244 30 00. Boek een gesprek via www.hetacv.be/plan-je-contact. Regioredactie Beweging.net West-Vlaanderen, westvlaanderen@beweging.net
TV-persoonlijkheid
Stephanie Planckaert
Familie
‘Ik sta nog steeds versteld van wat familie kan betekenen. Bij de medewerkers met jongdementie van Restaurant Misverstand werden veel familieleden plots mantelzorgers. Het is ongelooflijk vast te stellen hoe mensen zich aanpassen als ze elkaar graag zien. Dat merkte ik ook bij mijn schoonouders nadat mijn schoonmoeder de diagnose van dementie kreeg. Zelf ben ik gezegend met een heel hechte en veilige familie, maar ik besef dat dat niet vanzelfsprekend is. Dat hoeft het ook niet te zijn. Het is niet omdat je familie bent van elkaar dat zomaar alles moet kunnen of toelaatbaar is.’
Prater
‘Mijn oplossing is altijd praten. Met mijn man praat ik over de diepste kronkels en de grootste schaamte. Dat maakt ons zo sterk als koppel. Maar ook met anderen ga ik moeilijke gesprekken niet uit de weg. Ik wil die op een rustige, constructieve en beheerste manier kunnen voeren. Je kan mij heel moeilijk boos krijgen. Ik vind het belangrijk om zaken te kunnen benoemen en zal altijd eerst bij mezelf kijken wat er fout gelopen is.’
Onzeker
‘Ik heb niet het gevoel dat ik iets gemist heb, ook niet als tienermoeder. Ik had het niet anders gewild. Vooraf zou ik nooit geloofd hebben dat ik het aan had gekund, maar mijn parcours heeft me gemaakt tot wie ik ben. Ik zou tegen mijn jongere zelf willen zeggen dat ik niet zo onzeker moet zijn en dat het wel goed komt. Die onzekerheid is niet weg, maar ik leerde ermee omgaan. Dat zorgt er ook voor dat ik weloverwogen beslissingen neem.’
Rust
‘Ik haal energie uit rust, maar ik ben er nog altijd niet zo goed uit wat de definitie van rust is. Ik word blij van een lege agenda maar niet van een lege dag. Van in de zetel liggen kom ik niet tot rust omdat mijn hoofd niet tot rust komt. Dat kan soms wel in de meest fysieke inspanning. Het blijft een moeilijke uitdaging om een evenwicht tussen fysieke en mentale rust te vinden.’
Geluk
‘Papa heeft ons er steeds aan herinnerd dat je altijd iets kunt vinden om gelukkig van te worden, ook als het moeilijk gaat. Ik vind nog steeds dat hij gelijk heeft. Natuurlijk is dat makkelijk gezegd, maar het helpt niet om alleen maar aan negatieve dingen te denken. Soms helpt het om op zoek te gaan naar geluk.’
