Skip to main content

3006 vis waa

Page 1

Regio Waas en Dender 1 Vrijdag 30 juni 2017

Kunst- en vliegwerk van alleenstaande moeder Journaliste Lotte Debrouwere voedt haar dochter Loes in haar eentje op. Bewust, want Loes heeft een donorvader. Zomervakantie of niet, Lotte staat er altijd alleen voor. ‘Opvoeden is kunst- en vliegwerk. Ik doe voortdurend dingen die niet zouden mogen.’

> p. 15

Diabeteszorg gaat digitaal

ABONNEE

> p. 5

Afgestudeerd? Wat nu?

Cholesterolbommen, of toch niet?

Het stappenplan voor schoolverlaters > p. 10-11

Wat je nog niet wist over eieren > p. 9 STERKE VROUW VEERLE MALSSCHAERT

ACV VOEDING EN DIENSTEN ZET SEKSUEEL GEWELD IN SCHOONMAAKSECTOR OP AGENDA

‘Je hebt een aantal zeer groteske mannenbastions, en jammer genoeg is comedy daarbij’

Ginette: ‘Hij greep elke kans om aan mij te zitten’

> p. 13

www.beweging.net

www.cm.be

www.acv-online.be

> p. 20 jaargang 73 ¬ visie nummer 13 afgiftekantoor brussel x ¬ p806000 speciaal zomernummer op 28 juli 2017

Regionieuws > p. 16


2

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

‘Goede taakverdeling kan uithuiszettingen vermijden’ Wat kunnen we doen om het aantal effectieve uithuiszettingen te doen dalen en te voorkomen dat minder mensen op straat belanden? De studiedienst van beweging.net deed een onderzoek. ‘Meer begeleiding vanuit OCMW’s en samenwerking met sociale actoren is nodig, maar daarvoor moeten ze meer middelen krijgen.’

over samenwerking rond begeleiding van huurders, over het informeren over huurprijsverhogingen, over het begeleiden van mensen die overlast veroorzaken, … ’ Dit alles vraagt natuurlijk heel wat meer van de OCMW’s en de CAW’s. Hiervoor moeten ze de nodige middelen krijgen. ‘Het bijhouden en centraliseren van het aantal meldingen, opgestarte procedures en effectieve uithuiszettingen zou een normale taak moeten zijn van allen die er bij betrokken zijn’, zegt Debruyne.

Amper veertien zeggen met een stappenplan te werken, uitgeschreven handleidingen die de maatschappelijk werker kan gebruiken voor een uithuiszetting. ‘Terwijl het toch logisch lijkt dat zij allemaal een gestandaardiseerd plan van aanpak hebben? Verschillende OCMW’s hebben goede stappenplannen: die kunnen met aanpassing aan de lokale situatie overgenomen worden. Kleinere OCMW’s kunnen ook meer samenwerken’, zegt Debruyne.

Enkel scherven ruimen? In 98 procent van de gevallen gaat het bij

Kaatje De Coninck

ID - Frederiek Vande Velde

U

ithuiszettingen zijn dagelijkse kost in Vlaanderen. Per dag dreigt op de huurmarkt voor 30 tot 40 gezinnen een uithuiszetting. Velen worden ook effectief uit huis gezet. Maar hoe zit het met de begeleiding door het OCMW? Via een rondvraag bij 55 OCMW’s – representatief, één op de zes Vlaamse OCMW’s deed mee – probeerde de studiedienst van beweging. net wat meer antwoorden te verkrijgen. ‘Want meer zicht op wat OCMW’s en andere welzijnsorganisaties doen om uithuiszettingen te vermijden of te begeleiden, is nodig om een effectief beleid te voeren’, zegt Michel Debruyne van de studiedienst.

Vzw Straatverplegers wint Prijs Armoede Uitsluiten

Per dag dreigt op de huurmarkt voor 30 tot 40 gezinnen een uithuiszetting. een uithuiszetting om mensen met een huurschuld. Bij een deel ligt een conflict met de huisbaas aan de basis, maar het gaat in dit onderzoek om de andere groep: mensen die hun huur niet kunnen betalen omdat ze het geld niet hebben. ‘Wanneer zo’n gezin binnen de sociale huisvestingssector huurt, verwittigt de huisvestingsmaatschappij het OCMW als er sprake is van een huurachterstand’, vertelt Debruyne. Het OCMW kan dan bemiddelen, dankzij aangepaste begeleiding nadien is de effectieve uithuiszetting uit een sociale woning bijzonder laag: één op de drie. In de private huursector wordt het OCMW pas laat ingelicht: bijna negen op de tien keer resulteert het in een effectieve uithuiszetting. Al kan het ook anders, zoals het voorbeeld uit Geraardsbergen illustreert. Het aantal gedwongen uithuiszettingen is daar de laatste jaren sterk gedaald, als re-

sultaat van de succesvolle preventieve woonbegeleiding van het Centrum Algemeen Welzijn Zuid-Oost-Vlaanderen en het OCMW. De Dienst Preventieve Woon– begeleiding van het CAW contacteert binnen de week huurders die voor de vrederechter worden gedaagd. Nog voor de zitting, twee of drie weken later, wordt bemiddeld om de uithuiszetting te voorkomen en de bijbehorende extra kosten te vermijden. Zo kon in 90 procent van de gevallen uithuiszetting worden voorkomen.

Meer bemiddeling, minder gerecht Maar ook samenwerking met een Sociale Huisvestingsmaatschappij (SHM) of het Sociale Verhuurkantoor (SVK) is niet veralgemeend onder OCMW’s. ‘Als er een protocol van samenwerking is, dan kan de bemiddelingsrol van het OCMW veel verder gaan. Het protocol kan afspraken bevatten

De Brusselse vzw Straatverplegers heeft zaterdag de Prijs Armoede Uitsluiten van Welzijnszorg gewonnen. Met haar project ‘Housing First’ probeert de vzw langdurig daklozen zo snel mogelijk een stabiel onderdak te geven en biedt ze hen verdere begeleiding. Uit 33 inzendingen kwam de vzw Straatverplegers als winnaar uit de bus. ‘Daklozen zijn een van de meest kwetsbare groepen in de samenleving. Zelden krijgen zij een plek in andere huisvestingsprogramma’s’, zegt Welzijnszorg. ‘De teams van Straatverplegers gaan de straat op om contact te zoeken met daklozen en om hen te begeleiden in een traject van re-integratie.’ (LG)

VERWOORDING

MOOI WEER VANDAAG Het wordt een hete zomer. Zo stond het in de krant. Hitte in mei en juni kondigt volgens de statistieken een zomer aan met temperaturen die door het dak gaan. Records kunnen sneuvelen. Nu hou ik wel van warmte, van terrasjes, een barbecue op zijn tijd, de muziek op pleintjes en festivalletjes. In mijn hoofd begon zelfs spontaan het liedje van Bart Kaëll te weerklinken. ‘Mooi weer vandaag. Ik doe alles vandaag liever traag. Mooi weer vandaag. Nee, geen files, geen stress in mijn maag. Laat de zon nu vrolijk schijnen, want dat heb ik toch zo graag vandaag. Mooi weer vandaag, nee vandaag geen gezeur geen geklaag.’

Een vrolijk deuntje. En eigenlijk heeft hij wel gelijk. Af en toe moet de riem eraf. Moeten we onze zorgen aan de kant zetten, al zal dat voor de ene al wat makkelijker gaan dan voor de andere. Maar als ik dat deuntje zo’n paar keer heb gehoord, begin ik ook na te denken. Naast de vrolijke noten komt er dan toch enige bezorgdheid door mijn hoofd spoken. Want wat als die mooie blauwe lucht toch niet zo mooi blijkt te zijn, door fijn stof en te veel ozon. Dat zie je niet, maar het zorgt voor toenemende gezondheidsproblemen. En wat als de warmte niet langer zalig is, maar ons ziek

maakt. Of natuurrampen veroorzaakt. De opwarming van de aarde zie je ook niet. Maar de warmterecords zijn niet toevallig. En zonder dat we het misschien echt goed beseffen, bedreigt zo’n lieflijk zonnetje toch onze levenskwaliteit. Natuurlijk wil ik jullie zomerse pret niet vergallen. Maar laat ons onze zonnebril opzetten tegen de zon, zonder dat we daardoor ook onze ogen sluiten voor de iets minder leuke kanten van het mooie weer.

Patrick Develtere


3

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

Families beleven samen cultuur dankzij Vlieg

Schattenjacht van Vlieg leidt kinderen naar musea Kinderen laten proeven van kunst en cultuur is niet alleen leerzaam, maar ook leuk dankzij de ‘Schatten van Vlieg’. Meer dan 300 cultuurhuizen in Vlaanderen en Brussel doen mee aan deze zomerse familiezoektocht, die dit jaar over ruiken gaat. Zo kun je in het Huis van Alijn in Gent geuren van vroeger herbeleven.

V

Sleutelmomenten Ook in het Huis van Alijn in Gent kun je op zoek naar de schat van Vlieg. In dit museum beleef je het alledaagse leven in Vlaanderen in de 20ste eeuw, en dit aan de hand van duizenden voorwerpen, documenten, foto’s, films en geluiden. Belangrijke sleutelmomenten in het leven worden er voorgesteld, zoa ls geboor te, communie, trouwen en dood. Enkele ruimtes zijn gewijd aan de jaren ’50, ’60, ’70 en ’80. Het Huis van Alijn staat bekend als een kindvriendelijk museum en dat is niet zonder reden. ‘Onze collectie is erg laagdrempelig’, zegt Griet Desutter, medewerker publiekswerking. ‘Ze nodigt ouders en grootouders uit om met de kinderen in dialoog te gaan, over spelen vroeger en nu of

Michiel Devijver

lieg is het intussen welbekende label dat families gidst doorheen het cultuur- en vrijetijdsaanbod in Vlaanderen en Brussel. Elke zomer nodigt hij gezinnen uit om op culturele uitstap te gaan met ‘Schatten van Vlieg’. Op meer dan 300 locaties heeft Vlieg een schat verstopt die je tussen 1 juli en 31 augustus kunt zoeken. Het thema van deze elfde editie is ‘Ruik jij wat ik ruik?’. Aan de hand van leuke opdrachten en spelletjes gaan kinderen op zoek naar de schatkist van Vlieg en leren ze een museum of bieb op een avontuurlijke manier kennen. over naar school gaan. Zo beleven jong en oud samen cultuur. Al jaren hebben wij een kleuter- en kinderparcours en elke zomer organiseren wij daarbovenop een schattenzoektocht van Vlieg.’

Vieze en lekkere geuren ‘Dit jaar volgen kinderen het spoor van Vlieg, die aangetrokken wordt door vieze en lekkere geuren. In de museumkamer over de kruidenier ontdekken ze bijvoorbeeld de geur van chicorei, wat mensen dronken toen koffie schaars was. En ze leren Sunlight kennen, vanaf de jaren ’50 dé zeep die voor alles goed was: om de baby te wassen, om vlekken uit kleding te schrobben en in het huishouden. In totaal zijn er

acht voorwerpen om te vinden, waarbij telkens een opdracht of spelletje hoort. De zoektocht is geschikt voor kinderen van vier tot twaalf jaar.’ Een extra reden om deze zomer het Huis van Alijn aan te doen, is dat het museum op 30 september tijdelijk sluit. ‘Op 16 december heropenen we en zal het museum er helemaal anders uit zien. Nu focussen we vooral op het begin van de 20ste eeuw. We willen dat opentrekken in de tijd en tegelijk een meer diverse samenleving tonen. Tradities en rituelen zullen een nog meer belangrijke plaats innemen.’ Leen Grevendonck

Waar kan je in jouw buurt ‘Schatten van Vlieg’ zoeken? Bibliotheek Dendermonde

Kasteel van Wissekerke Bazel (Kruibeke)

In Dendermonde ga je dit jaar op digitaal geuravontuur met je eigen smartphone of tablet. Download de gratis OJOO-app, zoek de Vlieggame en rep je naar de bibliotheek, waar je zoektocht start. Snuit je neus en volg het geurspoor doorheen de binnenstad. Vind je de schatkist, dan maak je kans op stinkend leuke prijzen.

Serieus, bestaat er iets toffer dan een stoere waterburcht bezoeken? Het Kasteel van Wissekerke heeft alle ridderallures die een kasteel zich maar kan wensen, inclusief gracht, toren en ophaalbrug. Vlieg gaat er deze zomer een gloednieuwe schat verstoppen. IJverige speurneuzen weten waarheen.

Molsbroek Lokeren Het Molsbroek trekt zijn schattenzoektocht open en stuurt je naar buiten. In de vorige jaren kon je altijd in en rond het bezoekerscentrum een schat zoeken, maar dit jaar heeft Vlieg zijn tips verstopt op de wandeldijk die om het Molsbroek loopt. Volg de tips van Vlieg en ontdek waar de schat ligt. Wie ruikt, die vindt!

Meer info: www.uitmetvlieg.be/schattenvanvlieg

Waarom met je kind naar het museum gaan? In de zomer willen de meeste kinderen naar het pretpark of het openluchtzwembad. Een culturele uitstap met Schatten van Vlieg is een welkome afwisseling. Bovendien hebben kinderen baat bij cultuur. Veerle Keuppens, coördinator va n de Ku nstendag voor Kinderen, legt uit waarom. ‘Kunst- en cultuurervaringen dragen bij tot de persoonlijke ontwikkeling van kinderen’, zegt Veerle Keuppens. ‘Het prikkelt hun fantasie en creativiteit. Daardoor worden ze beter gewapend voor het leven. Jong en oud die samen cultuur ontdekken levert bovendien bijzondere momenten op. De scheiding tussen groot en klein valt weg. We kijken bijvoorbeeld elk op een andere manier naar een schilderij, maar wat we daarbij voelen is evenwaardig. Wist je trouwens dat hoe vroeger kinderen met kunst en cultuur in aanraking komen, hoe beter? De hersenen worden namelijk gevormd door honderden ervaringen, positief en negatief. Cultuur biedt een andere context waarin een kind kan leren. Ten slotte moet uiteraard het plezier voorop staan. Als je zelf laat zien dat je ervan geniet, zal je kind gemakkelijker plezier beleven aan kunst en cultuur.’


4

ÂŹ post

Visie ÂŹ vrijdag 30 juni 2017

VACATURE M/V

UW GEDACHT

Gezond leven

Een gezondheidseconoom stelt voor om wie gezond leeft, een korting te geven op de ziekteverzekering. Maar volgens CM-voorzitter Luc Van Gorp is het veel beter – en ook veel goedkoper – om te voorkomen dat mensen ziek worden (Visie nr. 12). Ik ben het met beiden eens. FinanciÍle ondersteuning geven om te stoppen met roken, drank of drugs lijkt mij aanvaardbaar. Zeker om te starten. Maar er zijn volgens mij wel grenzen. Met het globaal medisch dossier is het makkelijk na te gaan welke hulp al is aangereikt. Ik ben nu 75 en ben tot drie keer toe weer beginnen te roken na pogingen om te stoppen. Toen nog uitsluitend op karakter en zonder geneesmiddelen, laat staan tegemoetkomingen.

Beweging.net zoekt Management Assistent (M/V) Voltijds – onbepaalde duur – Schaarbeek

Info: www.beweging.net/vacature

CM zoekt • Financieel directeur met passie voor vrijwilligerswerk • Software engineer JAVA • Interne auditor • Aankoper

0HHU LQIR RYHU GH]H HQ DQGHUH vacatures op www.cmjobs.be

Zonnepanelen

Niemand vertelde mij dat je ook naar de tandarts moet als je een prothese hebt. Weer iets bijgeleerd. Ik heb sinds eind 2012 een uitneembare tandprothese. Dat was een lijdensweg. Ik heb vier dubbele (boven en onder) tandprotheses moeten laten maken vooraleer ik een correcte prothese had. Ik kon niet meer eten met gesloten mond en mijn tandvlees was voortdurend geĂŻrriteerd. Toen heb ik een stomatologe geconsulteerd om te vragen of er im-

0HHU LQIR ZZZ NZE EH

GECITEERD Streep op elke regel de letters weg, die samen het woord vormen dat overeenkomt met de omschrijving. De resterende letters vormen van boven naar beneden en van links naar rechts een citaat. 1. Aardappelgerecht; 2. kanaal; 3. vereist; 4. gewricht; 5. onhandig persoon; 6. inwendig orgaan; 7. deel van een fiets; 8. chef; 9. hevige wind; 10. bravourestuk; 11. zweem; 12. influenza; 13. portemonnee; 14. vrucht.

1

J

P U E R E

L

E

2

V

I

A A E R V

T

I

L G

I

4 N P O G S

L

S G

5

K E

I

N S

6

B

L C A H A S

T

7

Z

I

L

8

L

B T A A IJ S D

9

S D T A O R T M

L D U

A S D E A

10 W S A T U T N T 11 J G L

Zonne-energie moet interessant worden voor iedereen. Dat is een mooi streefdoel. Toch mag men niet te euforisch worden. De zonnekaart is niet up-to-date. Voor zonnepanelen is de investering meestal op een beperkt aantal jaren terug verdiend. Toch moet er rekening mee gehouden worden dat een duur onderdeel, de omvormer, na een aantal jaren stuk zal gaan. Zonnepanelen installeren op het dak van de buren is niet zonder risico. Op 10 jaar tijd kan veel gebeuren. Wie draagt het risico als er iets gebeurt met of door de zonnepanelen? Wat als de nieuwe buur geen zonnepanelen op zijn dak wil? De ‘terugdraaiende teller met 0,25 euro per kWh’ is nog geen gemeengoed. Vaak lever je nog ‘gratis’ aan de maatschappij. Zonnepanelen kunnen interessant zijn. Maar je moet vooraf goed de pro en contra afwegen. ĂŹĂŹĂŹ 0 9DQ $FNHUEURHFN 5LMNHYRUVHO

Stuur je lezersbrief naar Redactie Visie, Postbus 20, 1031 Brussel of naar lezers@visieredactie.be. Vermeld je woonplaats. De redactie kan de teksten inkorten of niet opnemen bij plaatsgebrek. Onder elke brief publiceren wij de volledige naam en woonplaats van de auteur. Als je je reactie liever zonder deze gegevens ziet verschijnen, vermeld dit dan uitdrukkelijk.

Voltijds – onbepaalde duur

3 N O E D

Als ik op voorhand had geweten wat een gedoe een vals gebit met zich meebrengt, dan had ik mijn laatste tien tanden laten staan. Volgens mijn tandarts moet ik het gewoon worden, maar ik kan het niet. Eten is een geklungel, mijn spraak is anders en mijn smaak is praktisch weg.

CalorieĂŤn in brood

Lijdensweg

• Stafmedewerker lay-out en interne communicatie (M/V) • Afdelingsondersteuner regio Mechelen (M/V) • Stafmedewerker “benefits & partnershipsâ€?(M/V) • Afdelingsondersteuner regio West Vlaanderen Noord (M/V)

Geklungel

ĂŹĂŹĂŹ 1DDP HQ DGUHV EHNHQG ELM GH UHGDFWLH

ĂŹĂŹĂŹ /XGR 9HUHOOHQ 7XUQKRXW

Kwb vzw zoekt :

ĂŹĂŹĂŹ /XW +HOOHEX\FN

ĂŹĂŹĂŹ /RXLV +HQGULFN[ 'HXUQH

Men kan mij veel wijsmaken, maar niet dat brood slechts 0,24 Kcal per 100 gram bevat en chocopasta een halve Kcal per 100 gram. In het artikel ‘Brood maakt niet dik’ (Visie nr. 11) werd een verkeerde maateenheid gebruikt. 100 gr brood bevat ongeveer 240 Kcal en geen 240 calorieĂŤn zoals vermeld. Dat is 1 000 keer minder.

Voltijds – onbepaalde duur – Schaarbeek

plantaten konden worden geplaatst om met een kliksysteem te werken voor mijn gebit. Ik had mijn drie gebitten mee. Zij stuurde me door naar een tandarts die me uiteindelijk een passende prothese maakte. Ik heb in 2 jaar tijd dus heel wat geld uit eigen zak uitgegeven voor mijn protheses.

E

I

M N P

12 G E R T

I

S E P

13 B C E U H R S R 14 M A E N G E O F Š De Puzzelaar

0HW KHW JH]LQ HU RS XLW" Geniet van onze

ZOMERPROMO # &RUVHQGRQN 'H /LQGH

Geldig voor een verblijf vanaf 30/06/2017 t.e.m. 03/09/2017 Verblijf inclusief half pension. Families logeren in ĂŠĂŠn van onze ruime duplexkamers Prijs per Prijs per volwassene kind 6-14 j

Prijs per kind 2 -5 j

Weekend ( 3 nachten )

₏ 145,35

₏ 88,35

₏ 72,68

Midweek ( 4 nachten )

₏ 184,30

₏ 117,80

₏ 96,90

Week ( 7 nachten )

₏ 312,55

₏ 196,18

₏ 156,28

Ledenkorting met samenwerkende verenigingen reeds inbegrepen, prijzen niet cumuleerbaar met andere kortingen of promoties. Supplement single: ₏ 15 per kamer per nacht

Kasteelstraat 67, 2470 Retie E: info.delinde@corsendonkhotels.com T: +32 14 38 99 80

FIETS 4-DAAGSE @ Priorij Corsendonk Geldig voor een verblijf vanaf 30/06/2017 t.e.m. 03/09/2017 3 overnachtingen inclusief half pension in een standaard tweepersoonskamer: ₏ 190,50 per persoon. Supplement single: ₏ 45 per kamer. Mogelijkheid tot fietsverhuur en/of fietsenstalling!

Corsendonk 5, Oud-Turnhout E: info.priorij@corsendonkhotels.com T: 014 46 28 00

Summer Holiday De zomer zit boordevol plezier! Avonturenparcours, wild-life lessen en natuuractiviteiten met onze ranger, vlotten bouwen, kindershows, kinder-animatie, avontuurlijke activiteiten, kajak, vissen in Achouffe, roofvogelshow en tal van andere outdoor activiteiten.

3 clubs 1 happiness! Info en reservaties:

Halfpension prijs p./p. vanaf 2 N. 2 N. 3 N. 4 N. 5 N. 6 N. extra N.

SUMMER HOLIDAY 01/07 - 31/08/17 +12 j. ₏ 150 ₏ 225 ₏ 300 ₏ 300 ₏ 360 ₏ 60

3 - 11 j. ₏ 46 ₏ 57 ₏ 68 ₏ 75 ₏ 90 ₏ 15

: 078 156 100

contactcenter@vayamundo.be | www.vayamundo.be #lovevayamundo | facebook.com/vayamundo.be

Het citaat is van E. Jong:“Je lievelingsgedicht is altijd dat wat je net schreef�.


¬ hoe gaat het met u?

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

5

Een jaar diabetessensor

Diabeteszorg gaat digitaal Sinds een jaar is de vingerprik voor sommige diabetici zo goed als verleden tijd. Met de diabetessensor kunnen ze continu hun suikerwaarden opvolgen en hun diabetes nog beter behandelen. Naar schatting 20 000 mensen gebruiken het toestel. Wat is het? Wat zijn de ervaringen?

Patrick Weynants (55)

‘Scannen op de fiets’ ‘Vroeger was ik scheidsrechter in het voetbal. Elf jaar geleden merkte ik dat ik na een wedstrijd voortdurend dorst had. Toen ik ook vermagerde, volgde een onderzoek. Diabetes type 2, zo bleek.’

Het toestel De diabetessensor meet met een klein naaldje continu het onderhuids glucosegehalte. Je brengt hem aan op de bovenarm. Hij blijft kleven, meet je glucosewaarden en onthoudt ze acht uur lang. Met een scanner of smartphone ga je over de sensor om je waarden af te lezen. Zo zie je de evolutie doorheen de dag. Bij een hoge waarde kun je insuline bijspuiten, bij een lage waarde iets eten of drinken. Je moet de sensor om de veertien dagen vervangen.

‘Je kunt blind worden, last krijgen van je voeten, je potentie kan verminderen. Ik let dus goed op. Sporten helpt. Ik ben ook hartpatiënt. Toen ik geen scheidsrechter meer kon zijn, begon ik te fietsen. Zo botste ik op de actie Climbing for Life van de Diabetes Liga. Samen met andere diabetici fietste ik in de Alpen om te tonen hoe belangrijk bewegen is. Dit jaar ben ik coach.’ ‘Prikken is zo goed als voorbij. Sinds een jaar gebruik ik de sensor. Ik kan hem niet meer missen. Op de fiets snel scannen en ik weet of ik een hapje nodig heb. De sensor is al eens los gekomen, maar ik kreeg meteen een nieuwe.’

Voor wie?

Meerwaarde De sensor aanbrengen gaat vlot. Je kunt continu je waarden opvolgen, ook ‘s nachts. Je ziet zelfs trends. Dat maakt behandelen makkelijker en geeft minder pieken en dalen. Scannen kan snel en discreet. Ook anderen kunnen scannen. Sporten is geen probleem. De sensor is waterbestendig, je kunt er een half

‘Mijn diabetes onder controle houden gaat met vallen en opstaan. Koolhydraten bijhouden is niet mijn ding. Mijn vrouw houdt een oogje in het zeil. En ik heb hulp van een app. Soms let ik even niet op. Dan vergeet ik te spuiten voor ik een dessert neem. We hebben bovendien een onregelmatig leven. Voor mij is de sensor dus een grote hulp.’

Compagnie Gagarine

Wie type 1 of gevorderde type 2 heeft, maakt weinig of geen insuline aan. Insuline brengt suiker van het bloed naar de cellen. Bij deze groep blijft suiker in het bloed achter waardoor bloedvaten kunnen dichtslibben. Dat kan complicaties geven. Continu meten en bijsturen zijn interessant voor deze mensen. Bij wie type 2 heeft en nog insuline aanmaakt, houdt een aangepaste levensstijl, medicatie of een eenvoudig insulineschema de productie op peil. Wie een complex insulineschema heeft, kan wel voor een sensor kiezen.

uur mee zwemmen. De technologie is wel duurder dan de vingerprik en de sensor is zichtbaar. Het vergt ook oefening om waarden en evoluties te interpreteren. Bij een onderhuidse meting zie je bovendien iets later dan bij een bloedmeting wat je echte waarde is.

Vingerprik verleden tijd bij sensor? Met de vingerprik het glucosegehalte in je

bloed meten kan nog, maar is minder nodig. Het kan handig zijn als de sensor een lage waarde toont of als je denkt dat je waarden laag staan.

Tegemoetkoming Wie type 1 heeft en ouder is dan vier jaar, betaalt niets. Wie type 2 heeft en opgenomen is in de conventie, betaalt 2,52 of 3,49 euro per dag voor de sensor. De scanner is inbegrepen,

net als de strips waarvoor je arts een voorschrift gaf. Wil je meer strips dan je arts voorgeschreven heeft, dan moet je die zelf betalen. Anneleen Vermeire Meer weten: www.cm.be/sensoren en www.diabetes.be of lees het magazine Diabetes Info via de website.

DE VOORZET

KIND TE DRUK? GEEF MAAR EEN PILLETJE

Het zijn cijfers die alarmbellen moeten doen afgaan. Want methylfeni-

We moeten ons de vraag stellen of we niet te snel naar pilletjes grijpen. Het is niet omdat een kind een beetje druk is, dat het meteen het label ADHD opgeplakt moet krijgen. Of erger nog, samen met dat label ook een geneesmiddel voorgeschreven moet krijgen. Het is jammer genoeg een teken van deze tijd. Al vanaf de schooltijd ligt de nadruk op presteren. We moeten allemaal aan bepaalde verwachtingen voldoen. Gedraagt iemand zich niet helemaal zoals we verwachten dat hij zich

moet gedragen, dan denken we snel in termen van problemen. Eens het probleem vastgesteld is, plakken we er een label op. En als het label er is, bestaat er vast en zeker een geneesmiddel voor. We moeten leren aanvaarden dat we niet alles kunnen oplossen met een pilletje. Als gezondheidsfonds pleit CM voor een langetermijnaanpak, met meer tolerantie voor drukke kinderen en geïndividualiseerde zorgpaden voor jongeren met hyperactiviteit. De vakantie is het ideale moment om los te komen van bestaande verwachtingspatronen. Laat kinderen vooral kind zijn.

Luc Van Gorp, Voorzitter CM

CMziekenfonds

daat is geen onschuldig geneesmiddel: het veroorzaakt neveneffecten als slaapstoornissen, verminderde eetlust en hoofdpijn. Op lange termijn zijn groei-achterstand, emotionele instabiliteit, apathie en zelfs periodes van psychose en stuipen (vooral bij overdosering) mogelijk.

CMziekenfonds

Stefan Dewickere

Verontrustend veel kinderen en jongeren krijgen pillen tegen ADHD, zo blijkt uit recent CMonderzoek. In ons land kregen vorig jaar meer dan 32.000 kinderen en jongeren tussen 6 en 18 jaar methylfenidaat terugbetaald, beter bekend onder de naam Rilatine of Equasym. Om terugbetaling te verkrijgen, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. In werkelijkheid wordt het geneesmiddel dus nog veel vaker voorgeschreven. De jongste jaren is het aantal gebruikers van het geneesmiddel (met terugbetaling) telkens met 2 tot 3 procent gestegen. In Vlaanderen gebruikt maar liefst 2,35 procent van de kinderen en jongeren methylfenidaat (met terugbetaling).


6

¬ hoe gaat het met u?

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

Wanneer gamen problematisch wordt

‘Gamen werd zijn vlucht’ ‘Gamen is het enige wat hem bezighoudt.’ Na haar scheiding vluchtte de zoon van Debbie weg in zijn games. ‘Ik hoop dat hij ooit een klik maakt. Het gaat met vallen en opstaan.’ Wat kun je doen als gamen meer wordt dan een spel? En hoe hou je gamen vooral leuk? De Druglijn geeft uitleg.

V

ier jaar geleden, mijn zoon was bijna 13, strandde mijn huwelijk. Toen is er iets gebroken bij hem. Gamen werd zijn vlucht. Hij gamede al en speelde steeds vaker, maar aanvankelijk was er geen probleem. Hij gamede waar ik hem kon zien. Op school ging alles nog goed.’

Cocon

‘Ook op school ging het slechter. Ik heb hem door de eerste graad gesleurd. In het derde ging hij van aso naar handel. Maar studeren deed hij nog steeds niet. Hij heeft het vierde jaar gedubbeld. Het is nog afwachten wat het voor volgend schooljaar zal geven. Het maakt me verdrietig. Hij kan het, maar het boeit hem niet.’ ‘Nu is hij bijna 17. Maar wat andere jongeren doen, zegt hem niets. Hij wil geen vrienden over de vloer, gaat amper op stap. Ik moedig hem aan, maar ik raak niet binnen in zijn cocon.’ ‘Het was schrikken toen ik op een bepaald moment een afrekening van mijn kredietkaart kreeg: meer dan 700 euro. Hij had online games gekocht. Het heeft veel

Nico Van Dam

‘Mijn zoon nam de scheiding zwaar op. Ik riep de hulp in van een psycholoog. Toen de console verhuisde naar zijn kamer, sloot hij zich steeds meer op. Gamen werd het enige wat hem bezighield.’ Debbie: ‘Gamen is nu enkel voor in het weekend. Ik had sneller de grens moeten trekken.’ energie gekost om ervoor te zorgen dat hij dat niet meer kon. Ik voelde me machteloos.’

Op kamp ‘Via de leerlingenbegeleiding kwam ik anderhalf jaar geleden bij VAGGA terecht, een centrum voor geestelijke gezondheidszorg in Antwerpen. We volgen er allebei sessies. Ik weet nu dat ik er niet alleen voor sta. Dat ik niet de enige ben met dit probleem.’ ‘We hebben afspraken. Gamen is voor het weekend. In de week kan het enkel als zijn schoolwerk klaar is en nooit langer dan twee uur. Soms steek ik de spelconsole in de auto. Het is gek, maar als de console er

niet is, mist hij hem niet. Onlangs waren we aan zee. Zonder internet. Hij ging voetballen met zijn neefjes, deed gewone dingen. Als de verleiding er niet is, lukt het.’ ‘De scheiding heeft een grote rol gespeeld. En ik had sneller de grens moeten trekken. Ik werkte hard en wilde compenseren. Als hij iets vroeg, kocht ik het. Eerst gewoon speelgoed, daarna vaker games. Toen het escaleerde, probeerde ik strenger te zijn. Maar als je elke dag middenin die strijd zit en overal alleen voor staat, is dat niet eenvoudig.’ ‘Het gaat met vallen en opstaan. De begeleiding van VAGGA blijft belangrijk. De-

ze zomer gaat hij mee op een kamp. Ik hoop dat hij leert dat je zoveel andere dingen kunt doen dan gamen. De begeleiding, het kamp, het zegt hem niet veel. Maar ik hoop dat hij ooit een klik maakt. Niemand kan me verwijten dat ik niet alles gedaan heb om hem te helpen.’ ‘Ik maak me zorgen over de toekomst. Zal hij zijn diploma halen? Een goede job vinden? Zal hij de waarde van geld leren? Op eigen benen staan? Ik probeer het wat los te laten. Anders maakt het me kapot. En ik zeg vaker nee tegen hem. Hij moet zelf initiatief en verantwoordelijkheid nemen. Ik blijf hoopvol.’ Anneleen Vermeire

HUISDOKTER

WAT ALS JE TUITENDE OREN HEBT?

Wat is oorsuizen? Bij oorsuizen of tinnitus hoor je een geluid, dat er in werkelijkheid niet is. Oorsuizen kan een sterke invloed hebben op je mentale gezondheid. Wat zijn de symptomen? Het geluid kan zich op verschillende manieren uiten: hoog, laag, luid of stil … Soms hoor je het geluid in één oor, soms in beide oren. In het ergste geval kan het leiden tot ernstige concentratieproblemen, onrust en stemmingsstoornissen. Wat is de oorzaak? Tinnitus ontstaat vermoedelijk door schade aan het binnenoor, waarbij de gehoorzenuw overprikkeld is

en foutieve informatie doorstuurt naar de hersenen. Meestal komt dat door blootstelling aan overdreven lawaai. Dat kan langdurig zijn, zoals een concert, of kort, zoals een geweerschot. Daarnaast kunnen ook heel wat aandoeningen en ziektes oorsuizen veroorzaken, zoals de ziekte van Ménière. Ook oorprop of loopoor kunnen een oorzaak zijn van tinnitus, de huisarts kan ze meestal snel verhelpen. Bepaalde medicijnen kunnen een tijdelijk oorsuizen veroorzaken. Stress, vermoeidheid en roken kunnen de klachten tijdelijk versterken. Wat kun je er zelf aan doen? Oorsuizen na lawaaitrauma kan je beter voorkomen dan genezen. Bescherm je oren met oordoppen als je ergens naartoe gaat waar veel lawaai zal zijn. Bezoek www.cm.be/oorgasme en ontdek alles over oordopjes en hoorapparaten. Heb je al tinnitus, dan is het belangrijk om ermee te leren omgaan. Je arts kan je daarbij helpen. Ga

ook zelf op zoek naar wat jou helpt. Draag je een hoorapparaat? Stel het dan sterker in. Of luister naar muziek. Door luidere achtergrondgeluiden valt het suizen soms minder op. Wanneer moet je naar de dokter? Als het oorsuizen plots optreedt of er zijn symptomen van gehoorverlies en duizeligheid ga je het best naar je arts. Tuiten je oren nog de ochtend na een optreden, contacteer dan ook je oor- of huisarts. Je arts kan je ook altijd helpen om te leren omgaan met oorsuizen. Elise Rummens, preventie-arts CM www.cm.be/dehuisdokter

Stefan Dewickere

Oorsuizen manifesteert zich in verschillende vormen: gefluit, gesuis, gebrom … Het is een serieus probleem dat je mentale welzijn kan beïnvloeden. Laat je bijstaan door je arts.


¬ hoe gaat het met u?

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

7

Ziekenfonds verwittigt artsen

Oude doktersbriefjes uit circulatie Als gamen ontspanning blijft, is er geen probleem. Games zijn zelfs leerrijk. Je leert strategisch denken, samenwerken, beslissingen nemen. Dat een nieuwe game even veel aandacht opeist of dat er af en toe wat vaker gespeeld wordt, is niet erg. Zolang school, engagementen of andere activiteiten er niet onder lijden en de gametijd beperkt blijft, is het oké. Met afspraken over waar, wanneer en hoelang gamen mag en welke spelletjes kunnen, hou je controle. Moedig de gamer ook aan om andere activiteiten te doen.

Wanneer wordt gamen een probleem? • School, werk, gezin, vrienden en activiteiten moeten steeds meer wijken voor het gamen. • De gamer vlucht in het spel als hij zich niet goed voelt of zich verveelt. • De gamer zondert zich steeds meer af. • Dag- en nachtritme vervagen • De gamer verzorgt zich niet meer. • Gamen veroorzaakt conflicten. • De gamer is prikkelbaar als hij niet kan gamen. • Gamen is geen ontspanning, wel een must.

Wat kun je doen? • Benoem de verantwoordelijkheden die de gamer niet nakomt. • Zeg wat niet oké is en koppel er gevolgen aan. • Maak samen een weekschema. Spreek af wanneer en hoelang gamen mag. • Praat over alternatieve activiteiten en blijf samen dingen doen. • Blijf interesse tonen in de leefwereld van de gamer. Meer info: 078 15 10 20 of www.druglijn.be.

?!

Al sinds begin dit jaar moeten artsen het nieuwe getuigschrift voor verstrekte hulp meegeven aan de patiënt. Met artsen die nog het oud model gebruiken, neemt het ziekenfonds contact op.

dat je remgeld betaalde, nee dat je geen remgeld betaalde. Het ziekenfonds gebruikt deze informatie om de teller van je maximumfactuur bij te houden. De medische kosten die in een kalenderjaar uit eigen zak moet betalen, worden opgeteld

1

H

4

et nieuwe getuigschrift voor verstrekte hulp, beter bekend als doktersbriefje, is wit en bevat een ontvangstbewijs. Daarop noteert de arts hoeveel je betaald hebt. Je mag die strook afscheuren en bijhouden. Het getuigschrift voor verstrekte hulp bezorg je aan het ziekenfonds voor terugbetaling van de medische prestatie.

2

Twee jaar geldig Je hebt twee jaar de tijd om je getuigschrift voor verstrekte hulp in te dienen bij het ziekenfonds. Die twee jaar beginnen te lopen op het einde van de maand waarin de zorg werd verleend. Nadien zijn de attesten verjaard en mag het ziekenfonds geen terugbetaling meer geven. Alleen bij overmacht, bijvoorbeeld door een coma, en na goedkeuring van het Riziv kan hierop een uitzondering worden gemaakt.

Nieuw model Sommige artsen gebruikten toch nog hun voorraad van oude getuigschriften. Dat kon in een overgangsfase tot 30 juni. Wel nam CM met die artsen contact op om het gebruik van het nieuwe getuigschrift aan te moedigen. Oude modellen opgemaakt voor 1 juli betaalt het ziekenfonds automatisch terug, ook al wordt het getuigschrift later ingediend.

3

Getuigschrift kwijt

De overgangstermijn loopt in principe af op 30 juni. Oude getuigschriften die vanaf 1 juli worden opgemaakt kun je wel nog steeds blijven indienen bij je ziekenfonds.

4

Invullen Dit model moet de arts invullen en meegeven.

1

2

die staan voor bepaalde medische prestaties. Je vindt daarover meer uitleg op de website van het Riziv. De meest voorkomende prestaties staan op de CMwebsite.

Bovenaan is er ruimte voor jouw gegevens. Plak daar een gele klever. Dan zijn alle gegevens correct kan het ziekenfonds vlot terugbetalen. Na je naam en datum van de prestatie vult de arts een nomenclatuurnummer in. Dat is een code of reeks codes

Hoe kunnen we je helpen? CM geeft raad.

In het ontvangstbewijs onderaan moet de arts noteren hoeveel je betaald hebt. Dit bewijs is voor jou bestemd. De arts mag het zelf niet bijhouden. Je kunt het afscheuren en bewaren. Je hoeft het niet af te geven aan het ziekenfonds.

3

Ben je een getuigschrift voor verstrekte hulp kwijt, dan kun je een duplicaat vragen aan de arts. Hij moet daarop wel vermelden dat het een duplicaat is. Als je dit duplicaat bezorgt aan het ziekenfonds, krijg je een verklaring te ondertekenen. Je ziekenfonds gaat eerst na of de prestatie al werd terugbetaald. Is dat niet het geval, ontvang je de vergoeding. Martine Creve

In dit kader heeft de arts drie opties: hij vermeldt het bedrag dat je betaald hebt, of hij schrijft ja of nee. Ja betekent

HOE GAAT HET MET U?

Als je wordt behandeld op de spoedafdeling van een ziekenhuis, dan mogen er geen ereloonsupplementen worden aangerekend. Dat is bij wet verboden. Voor medische prestaties die op een spoedafdeling worden uitgevoerd, kun je de arts meestal niet kiezen. Ereloonsupplementen vragen is op de spoedafdeling niet toegestaan. Het is mogelijk dat je na je aanmelding op de spoedafdeling, aansluitend wordt opgenomen in het ziekenhuis of dat je behandeld wordt in daghospitalisatie. In beide gevallen krijg je dan een opnameverklaring voorgelegd die je moet invullen en ondertekenen. Je mag dat doen zodra je daartoe in staat bent.

De opnameverklaring informeert je over de financiële voorwaarden van het ziekenhuis. Je moet erop aanduiden welke kamer je wenst. Lees ze eerst aandachtig. Kies je voor een eenpersoonskamer, dan mogen alle artsen ereloonsupplementen vragen vanaf het moment dat je uit de spoedafdeling wordt verplaatst. Het ziekenhuis mag vanaf dan ook kamersupplementen aanrekenen. Maar in een tweepersoonskamer of een gemeenschappelijke kamer mogen er geen supplementen worden gevraagd. Met vragen over de factuur kun je altijd terecht bij de CM-consulent.

Rosine Pittevils

Moet ik op spoed supplementen betalen?

‘Explosief is mijn tweede leven’ ‘Zeven jaar geleden richtte ik mee de toneelkring Explosief vzw op’, vertelt Mario Galicia (46) uit Betekom. ‘Explosief is uitgegroeid tot een tweede leven. Ik kan er mijn ei kwijt: verhalen bedenken en schrijven, tekenen, muziek maken … Ik hou er van als alle puzzelstukken mooi in elkaar vallen en iedereen tevreden is.’ Laat weten wat jou bezighoudt. Reageer via bijzonder@cm.be of Persdienst CM, PB 40, 1031 Brussel.


8

¬ hoe gaat het met u?

KNIPSELS

Speelser door het leven

Speeltijd voor volwassenen

‘Kazou kleurt ons leven’ Houd jij net als Rosalie Devreese mooie herinneringen over aan Kazou? Deel jouw ervaringen op de site. Kazou wordt 70 en bundelt de 70 leukste inzendingen.

‘Spelen zit in onze genen. Het is van vitaal belang om gezond te blijven.’ In zijn cursussen leert psycholoog Daan Van den Bossche volwassenen speelser door het leven te gaan. Volgens hem is dat het geheim voor een gelukkig leven. Daan verklapt ons zijn zeven tips.

‘Als basiscursist vertrok ik in juli 2005 op mijn eerste vakantie met Jeugd &Gezondheid, zo heette Kazou toen. Vooraf hielp ik de materiaalkoffer vullen. Dat heeft mijn leven veranderd. Een enthousiaste gast zou de materiaalkoffer naar Massembre voeren. Het was een toffe ontmoeting, maar ik was er verder niet mee bezig. Hij wel. De hele zomervakantie probeerde hij contact te zoeken. Zonder Facebook ging dat toen niet zo vlot. Tot bij toeval bleek dat we gemeenschappelijke vrienden hadden. Die brachten ons bijeen. We werden een koppel. Maar niet voor lang. Beiden nog wat te wild, te weinig tijd voor elkaar. In 2008 liepen we elkaar weer tegen het lijf, opnieuw bij Kazou op een monifeest. Sindsdien hebben we elkaar niet meer losgelaten. Ondertussen zijn we getrouwd en kleurt Kazou nog altijd ons leven.’

W

at is dat, spelen? Maken we van onze slaapkamer een ballenbad? ‘Dat kan, maar dat hoeft zeker niet’, stelt Daan ons gerust. ‘Om te spelen als volwassene, moet je bewust ruimte maken voor activiteiten die je energie geven en waarbij je de tijd uit het oog verliest. Ik heb bijvoorbeeld een grote broodoven in mijn tuin staan. Ik weet dat iemand anders die mooier kan opknappen, maar ik wil dat zelf doen. Het is veel belangrijker om ple z ie r te beleven en creatief bezig te zijn.’ Met deze zeven tips van Daan tips kun je alvast wat inspiratie op doen.

www.verhalen.kazou.be

www.oikondeleuven.be

De bewuste Bourgondiër Kreeg je recent de diagnose van een chronische ziekte en vraag je je af of je wel gezond genoeg eet? Tijdens de midweek De bewuste Bourgondiër, een initiatief van Samana, krijg je informatie over gezonde voeding en leer je om een gezond voedingspatroon in je dagelijkse leven in te bouwen? Theorie, praktijk en ontspanning wisselen elkaar af. De midweek vindt plaats van 16 tot 18 oktober in De Spaenjerd in Kinrooi. weerbaarheid@samana.be Tel. 02 246 47 00

Stefaan Van Hul

Zorgzame initiatieven in de kijker Projecten die bijdragen tot een meer zorgzame samenleving in de kijker zetten, dat is de bedoeling van de uitreiking van De Megafoon door Oikonde Leuven. Deze prijs wordt toegekend aan initiatieven waar vrijwilligers bij betrokken zijn en die kwetsbare mensen een volwaardige plaats willen geven in de samenleving. De laureaat krijgt 15 000 euro, twee andere winnaars ontvangen elk 2 500 euro. Projecten moeten ten laatste op 9 oktober gestuurd worden naar Oikonde Leuven. De prijzen worden uitgereikt op 22 februari.

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

tips 1

2

Maak tijd vrij voor je passie ‘Ga op zoek naar wat je echt plezier en energie geeft en maak daar tijd voor vrij. Speeltijd, zeg maar. Momenten die je mentale batterijen opladen. Ik kan me helemaal verliezen in het uitproberen en verzinnen van nieuwe broodrecepten. Voor anderen is dat dansen, muziek spelen met je band of koken met vrienden.’ Natuurlijke expressie ‘Druk jezelf uit op een creatieve manier. Geef je hersenen de ruimte om even uit hun kooi te breken. Met videobeelden van een familiefeest kan je bijvoorbeeld een grappig bewerkt filmpje maken. Sommige mensen verliezen zich daar volledig in, en dan is het eindresultaat niet zo belangrijk.’

4

Vertoef in het moment ‘Oefen om in het hier en nu te zijn. Concrete tip: zet een alarm, waarbij je vijf minuten met je volle aandacht leeft. Wees je dan bewust van je ademhaling, proef de smaak van je eten, ruik en zie de bloeiende tuin ... Het lijkt eenvoudig maar vergt best veel oefening.’

5

6

3

Spontaneïteit als gids ‘Maak eens een daguitstap en koop in het station een kaartje voor gelijk waar. Er is toch niets zo leuk als een geimproviseerd reisje? Probeer eens een nieuw gerecht of ga in op een uitnodiging voor een feestje waar je bijna niemand kent. Dat kan tegenvallen, maar misschien leer je ook wel nieuwe mensen kennen. Doorbreek vooral af en toe je vaste gewoonten door iets nieuws en ongekends te proberen. Experimenteer en durf daarbij te falen.’

7

Heb oog voor de kleine successen ‘Er gaat elke dag wel iets mis. Het is normaal dat we daar af en toe over klagen. Maar schenk ook aandacht aan de kleine en grote successen. Richt je blik op de mogelijkheden en niet op de fouten. Dat bevordert je speelsheid.’ Stuur je interne criticus wandelen ‘Denk niet te vaak: Ik kan dat niet. Want dat fnuikt je creativiteit en houdt je tegen om te experimenteren. Bij spelen is het eindresultaat niet zo belangrijk. Het gaat erom dat je plezier hebt in wat je doet. Probeer dingen en leef je uit. En als daar een hondslelijke, zelfgemaakte lampenkap uit voortkomt, zo zij het.’ Leef naar je eigen waarden ‘Doe voor een ander wat jij zelf ook belangrijk vindt. Geef complimentjes, zeg goeiedag of deel een tros druiven op kantoor. Uit een grootschalig onderzoek blijkt altruïsme de grootste gemene deler voor geluk.’ Michiel Verplancke

Busreis naar Île de Ré

Ontdek drie prachtige eilandjes Tijdens deze 8-daagse culturele ontdekkingstocht met de bus, verken je de drie eilandjes Ré, Aix en Oléron voor de FransAtlantische kust en Rochefort en Rochelle op het vasteland. Je verblijft in het viersterrenhotel Plaisir waar je geniet van gastronomische diners, een verwarmd zwembad, sauna en hammam. Periode en prijs: Van 13 tot 20 september 2017 voor 1 316 euro. Toeslag voor een single kamer bedraagt 392 euro. Opstapplaatsen voor de bus in Antwerpen, Gent en Kortrijk.

Boek snel via 070 233 119 of www.intersoc.be

Intersoc-werkvakanties

Inschrijvingen skiopleiding voor kandidaat-skimonitoren Heb jij interesse om volgende winter 1 of meerdere weken mee te werken als vrijwillige skimonitor in Zwitserland? Schrijf je dan snel in voor het opleidingsweekend in Terneuzen van 23 en 24 september of voor één van onze vervolgopleidingen. Meer info vind je op www.intersoc.be/nl/werkvakanties/snowsportwerking. Voor het zomerseizoen zoeken we nog enkele vrijwilligers voor de maand juli. Kan jij je voor minstens 10 dagen vrijmaken? Neem dan contact op via 02 246 47 35 (hoteldiensten) of 02 246 47 36 (animatie).


¬ hoe gaat het met u?

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

9

Een eierdoos vol vragen

Zit je met een ei? Tijdens de vakantie nemen we al eens meer tijd voor het ontbijt. Daar hoort een hard- of zachtgekookt eitje, een omelet of een spiegelei bij. Maar hoeveel eieren mag je eten? En hoe gezond zijn ze? ‘Eieren bevatten veel belangrijke voedingsstoffen’, zegt Inge Coene van voedingsinformatiecentrum NICE.

Hoe bewaar je eieren? ‘Let er eens op als je eieren koopt in de supermarkt. Ze zitten met de punt naar beneden in het karton, zo blijft de dooier mooi op zijn plaats. Steek ze in de koelkast in de kartonverpakking, want je houdt ze het best koel en droog. Een ei is ongeveer vier weken houdbaar vanaf de legdatum. Bij twijfel kun je de drijftest doen. Een ei dat drijft in gezouten water is niet meer goed.’

Zijn eieren cholesterolbommen? Inge Coene: ‘De gele eidooier bevat veel cholesterol. Vroeger dacht men dat cholesterolrijke voeding de cholesterol in het bloed verhoogt, en dus ook de kans op hart- en vaatziekten. Dat effect blijkt nu minder sterk dan gedacht. Andere factoren zoals de vetinname hebben meer invloed op ons cholesterolgehalte. Onderzoekers zijn meer de gezondheidseffecten van een ei in zijn geheel gaan bestuderen. Het bevat immers veel goede voedingsstoffen. Zij vormen mogelijk een tegenwicht voor de cholesterol.’

Zijn eieren gezond? ‘In eieren zitten veel vitaminen en mineralen. Je vindt er niet minder dan negen noodzakelijke voedingsstoffen in: eiwitten, ijzer, zink, selenium, fosfor en de vitaminen A, B2, B12 en D. Vitamine D krijgen we doorgaans te weinig binnen, en eieren zijn er rijk aan. Eieren bevatten wel cholesterol, maar ook voedingscomponenten zoals onverzadigde vetzuren, bepaalde antioxidanten en B-vitaminen die mogelijk het risico op hart- en vaatziekten helpen verlagen.’

Hoe kook je het perfecte ei?

Wat is het beste ei? Hoeveel eieren mag je eten? ‘Eet niet meer dan drie eieren per week, is de aanbeveling in Vlaanderen. Door het recente onderzoek spreken sommige gezondheidsorganisaties al van maximaal één ei per dag voor gezonde mensen. Maar er is nog onzekerheid over het effect van eieren bij diabetespatiënten en mensen die van nature een hoge cholesterol hebben. Zij blijven hun gebruik van eieren best beperken. Op bevolkingsniveau kunnen we niet altijd onderscheid maken tussen wie wel of niet gevoelig is aan voedingscholesterol. Daarom houdt de algemene voedingsrichtlijn voorlopig nog vast aan drie eieren per week.’

‘Scharrel, vrije uitloop, bio? Of van je eigen kip in de tuin? Het maakt weinig verschil. Hoe de kip leeft, heeft weinig of geen invloed op de samenstelling van een ei. Dat geldt ook voor de kleur van de schaal, die bepaald wordt door het ras van de kip.’ ‘Alleen het voer dat de kip krijgt, kan de samenstelling van het ei enigszins wijzigen. De belangrijkste verandering is door omega 3-rijke bestanddelen zoals lijnzaad en visolie aan het voer toe te voegen. Dat zorgt voor meer hartvriendelijke omega 3-vetzuren in het ei.’

‘Vandaag leggen we steeds meer de focus op een gezonde voeding in het algemeen. Eieren passen daar zeker in. Eens een ei ter afwisseling van een stukje vlees of vis is prima. Let wel op waarmee je ze combineert. Doe de positieve eigenschappen van eieren niet teniet door er systematisch minder gezonde voedingsmiddelen bij te eten. Combineer ze vooral met veel kruiden, groenten en volkorenbrood in plaats van met veel zout, spek, worstjes, toast en boter.’

‘Wil je vermijden dat het ei barst tijdens het koken? Dan kun je met een eierprikker een gaatje prikken in de bolle kant van het ei. Als het water in de pan kookt, zet je het vuur lager. In water dat zacht kookt, kunnen de eieren niet tegen elkaar stuk koken. Zet de eieren volledig onder water. Voor een zacht gekookt ei wacht je drie tot vier minuten, voor een halfzacht vijf tot zes minuten en voor een hardgekookt ei acht minuten. Kook je het langer, dan ontstaat er rond de eidooier een groenachtige ring. Dit oogt minder aantrekkelijk maar is niet schadelijk. Na het koken laat je het ei schrikken door het met koud water af te spoelen. Anders gaat het kookproces nog enkele minuten door.’ Bram Dehouck Lay-out: Rutger Van Parys Meer info over voeding en gezondheid: www.nice-info.be www.cm.be/eieren

Voedingsspecialiste Inge Coene: ‘Eieren bewaar je het best koel en droog.’


10

¬ uw job, ons werk

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

Stappenplan voor schoolverlaters

Wat te doen bij afstuderen? Zeg je de schoolbanken vaarwel en ben je klaar om de arbeidsmarkt te veroveren? Dit stappenplan zet je op weg.

1. Inschrijven bij VDAB Heb je je diploma op zak of ben je gestopt met voltijds studeren? Schrijf je dan in bij VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding) via www.vdab.be. Voor Brussel is dat Actiris. Ben je afgestudeerd in juni of juli, doe dat dan vóór 10 augustus. Dan begint je beroepsinschakelingstijd te lopen vanaf 1 augustus. Schrijf je je later in, dan start je beroepsinschakelingstijd op de dag waarop je je inschrijft. De beroepsinschakelingstijd duurt twaalf maanden. Heb je na die periode geen werk, dan heb je recht op een inschakelingsuitkering voor maximum 36 maanden.

TIP: Wil je weten hoeveel je netto zal verdienen? Bereken het met de bruto-netto-calculator op www.acv-online.be.

4. Yes, aangenomen! Je eerste contract is een sleutelmoment in je professionele carrière. Er bestaan verschillende soorten arbeidsovereenkomsten. Meer dan twee op drie schoolverlaters starten met een contract van onbepaalde duur. Bij zo’n contract is er geen proefperiode. Daarnaast is er het contract van bepaalde duur, met een vaste begin- en einddatum. Goed om weten is dat er maar maximaal vier opeenvolgende contracten van bepaalde duur gesloten mogen worden. Naast je arbeidsovereenkomst moet je ook het arbeidsreglement ontvangen, met daarin de huishoudelijke regels van het bedrijf of de organisatie. Lees het door vooraleer je het contract ondertekent. Hoe hoog je loon is, hangt onder meer af van de functie die je uitoefent en van de sector of onderneming waarin je werkt. Als er binnen je sector geen specifieke regeling is, dan geldt het minimumloon. Vanaf 18 jaar is dat 1 531,93 euro bruto per maand.

5. Lid worden van een vakbond Meer dan 60 procent van de werknemers in België is aangesloten bij een vakbond. Bij een vakbond kun je terecht voor de uitbetaling van je werkloosheidsvergoedingen, maar ook met al je vragen of problemen in verband met werk. Als schoolverlater kun je gratis lid worden van ACV, via ACV Enter. Voor beginnende werknemers tot 25 jaar is er ACV GO, waarbij je een fikse korting krijgt op het lidgeld. Lid worden kun je via www.acv-online.be of door langs te gaan in een ACV-kantoor.

6. Aansluiten bij het ziekenfonds Als je ziek wordt, betaalt de ziekteverzekering een groot deel van je medische kosten terug. En ze geeft een vervangingsinkomen als je door ziekte of een ongeval niet kunt werken. De ziekenfondsen regelen die vergoedingen. Als student en in je beroepsinschakelingstijd ben je via je ouders aangesloten bij het ziekenfonds als persoon ten laste. Zodra je een job gevonden hebt, moet je in eigen naam aansluiten bij het ziekenfonds als gerechtigde. Je moet dat ook doen als je een inschakelingsuitkering ontvangt en zodra je 25 wordt. Bij CM kun je aansluiten door langs te gaan in een CM-kantoor of via www.cm.be/afgestudeerd. Doe ook mee met de wedstrijd en win een gepersonaliseerde sweater.


11

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

2. Laatste zomer als jobstudent Tot het einde van de laatste zomervakantie kun je een centje bijverdienen als jobstudent aan een verlaagd sociale zekerheidstarief (2,71 procent), op voorwaarde dat je teller van 475 uren nog niet is opgebruikt. Je behoudt je kinderbijslag als je in de laatste zomervakantie niet meer dan 240 uren als jobstudent werkt. Voor studenten secundair onderwijs loopt de vakantie tot 1 september, voor studenten hoger onderwijs tot 1 oktober. Je mag je 475-urenteller overschrijden en meer dan 240 uren werken, maar dan val je onder andere regels. Als werkzoekende schoolverlater heb je recht op kinderbijslag tot en met juli van het volgende jaar, op voorwaarde dat je ingeschreven bent als werkzoekende, jonger dan 25 bent en maximum 541,09 euro per maand verdient.

3. Op zoek naar een toffe job Een job vind je via allerlei kanalen, maar de meest succesvolle weg is via spontane sollicitaties (meer dan één op vier schoolverlaters vindt zo een job) en familie en vrienden (bijna één op vijf ). Verder kun je je via www.vdab.be/mijnloopbaan abonneren op vacatures aangepast aan jouw profiel. Raadpleeg ook de talrijke jobsites en de vacaturebijlagen van kranten. Ook uitzendkantoren zijn een piste naar een eerste werkervaring.

TIP: citatiei l l o s n e e Hou . Dat kan j i b k e o b g da en als je op m o k s a p van an bij a g t e o m k gespre VDAB.

7. Tijd voor vakantie! In de privésector heb je pas recht op wettelijke vakantie en vakantiegeld als je al een tijdje gewerkt hebt. Werk je een volledig jaar, dan heb je recht op twintig dagen vakantie in het jaar dat volgt. Als je pas van school komt, heb je meestal te weinig gewerkt om tijdens het daaropvolgende jaar te kunnen genieten van het maximum aantal vakantiedagen en vakantiegeld. Als startende werknemer in 2017 kun je wel een beroep doen op jeugdvakantie in 2018 (tot maximaal vier weken), onder bepaalde voorwaarden. De RVA betaalt dan een uitkering uit die 65 procent van het gewone loon bedraagt.

Nog vragen?

Zit je nog met vragen over werk zoeken, de opvolging door VDAB, wat te doen bij ziekte of werkloosheid,…? Je vindt het antwoord in ‘De gids voor schoolverlaters’ die je kunt downloaden via de website www.acv-enter.be. Of mail naar jongeren@acv-csc.be. Tekst: Martine Creve, Leen Grevendonck


12

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

¬ uw job, ons werk

Minister Bellot plaatst minimale dienstverlening terug op de politieke agenda

‘Dit zal zorgen voor gevaarlijke taferelen op het spoor’ Bij een spoorstaking moeten reizigers 24 uur op voorhand weten of hun trein rijdt of niet. Dat is het wetsvoorstel rond de minimale dienstverlening dat minister François Bellot zelf op tafel legde, zonder medeweten van de vakbond. ‘Maar in zijn haast vergeet hij daarbij dat dit voorstel de veiligheid van reizigers én spoorpersoneel in het gedrang brengt’, zegt Luc Piens van ACV-Transcom.

D

De ministerraad keurde het wetsontwerp goed. De tekst ligt nu nog bij de Raad van State, die eerstdaags zijn advies zal uitbrengen. Zoals het nu in de tekst staat, zal een staking acht dagen op voorhand moeten worden aangezegd. ‘Elke essentiële werknemer zal ten laatste vier dagen vooraf melden of hij al dan niet aan een staking deelneemt. Lichten ze hun werkgever niet in óf veranderen ze van idee, dan volgt een boete of vermaning’, zegt Luc Piens, sectorverantwoordelijke van ACV-Transcom. De lijst van de essentiële personeelsleden wordt door het bedrijf zelf opgesteld. Op basis van het aantal werkwilligen zal de NMBS dan een alternatief vervoersplan uitwerken, zodat elke reiziger uiterlijk 24 uur voor de staking weet of zijn trein rijdt of niet. ‘Dit plan bezorgt de reizigers een vals gevoel van mobiliteit’, zegt Luc Piens. ‘De trein rijdt, al is het maar gedeeltelijk, dus je baas zal verwachten dat je je naar je werk verplaatst. Maar wij zijn ervan overtuigd dat dat geen lachertje zal worden, getuige het voorbeeld van Frankrijk.’

Spanningen tussen personeel en reizigers In Frankrijk bestaat het systeem al een tiental jaar, en weten reizigers bijvoorbeeld

Belga

e minimale of gegarandeerde dienstverlening stond in 2014 al in het regeerakkoord, maar directie en vakbonden raakten er onderling nooit uit. Nu legde mobiliteitsminister François Bellot (MR) zelf een wetsvoorstel op de regeringstafel. De primeur verscheen in de kranten, toen hadden de vakbonden de ontwerptekst zelfs nog niet gezien. In Frankrijk zorgt de minimale dienstverlening voor overvolle perrons, zoals hier in Gare du Nord in Parijs, en gevaarlijke taferelen voor treinreizigers.

‘De regering oordeelt dat ze moet reageren tegen de gevolgen van een staking eerder dan het falend en mislopend sociaal overleg aan te pakken’ Luc Piens, ACV-Transcom

op voorhand dat tijdens de spits twee treinen zullen rijden. ‘Iedereen is verwittigd en staat op overvolle perrons te wachten om op de trein te geraken’, zegt Piens. Dat lukt niet altijd, omdat er te veel mensen zijn, wat voor gevaarlijke situaties zorgt. ‘Dat geeft spanningen tussen reizigers, maar ook naar het treinpersoneel toe. Soms moet een treinbegeleider bijvoorbeeld mensen laten afstappen omdat hij de deuren niet veilig kan sluiten. Of wat als hij beslist dat hij de trein toch niet veilig kan laten rijden? Als hij niet vertrekt op de dag van een staking terwijl hij had

Luc Cortebeeck nieuwe voorzitter IAO Luc Cortebeeck, erevoorzitter van het ACV, is de nieuwe voorzitter van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Het is pas de vierde keer sinds de oprichting van de IAO in 1919 dat de voorzitter niet uit regeringskringen komt. ‘Dit is een wereldwijde erkenning voor het internationale werk van Luc Cortebeeck en voor het sociaal overleg waar-

van de Belgische sociale partners het uithangbord zijn’, zegt ACV-voorzitter Marc Leemans. De IAO is een organisatie van de Verenigde Naties die internationale arbeids- en sociale wetgeving maakt in de vorm van verdragen en aanbevelingen. Het gaat bijvoorbeeld over kinderarbeid, dwangarbeid en het recht op collectieve onderhandelingen.

gezegd te werken, volgt er dan een straf?’ In de praktijk lijkt het ook onhaalbaar om iedereen alle informatie correct en op tijd door te geven. ‘Niet iedere reiziger heeft de app van de NMBS op zijn smartphone geinstalleerd. Waarom zouden ze, ze nemen ‘s morgens en ’s avonds immers dezelfde trein. We denken dat maximale chaos dan ook een betere omschrijving zal zijn.’

Sociale dialoog uitgehold De regering stelt het wetsvoorstel voor als een ‘lightversie’ van de minimale dienstverlening, en zegt dat aan het stakingsrecht niet wordt geraakt, omdat geen werknemers kunnen worden opgevorderd. Maar niets is minder waar, zegt ACVTranscom, ondersteund door enkele professoren arbeidsrecht die vorige week een opinie publiceerden in De Morgen. ‘De regering oordeelt dat ze moet reageren tegen de gevolgen van een staking eerder dan het falend en mislopend sociaal overleg aan te pakken’, zegt Luc Piens. Door te stellen dat de essentiële operationele personeelsleden al vier dagen vooraf moeten melden of ze al dan niet staken en niet meer

hun mening mogen wijzigen, wordt het sociaal overleg vervroegd afgebroken. ‘Daardoor wordt het niet meer mogelijk om pakweg twee dagen voor een aangekondigde staking alsnog tot een compromis te komen. Hoe kan dit voorstel dan de sociale dialoog bevorderen? Integendeel! Door stakingen te voorkomen, zullen de treinen niet stipter rijden of goedkoper worden. Het schoentje knelt elders. Bij de regering, die maar blijft kloppen op dezelfde nagel: onderfinanciering, besparingen van 20 procent en voortdurende druk om ons openbaar vervoer te privatiseren.’ De Raad van State spreekt zich binnenkort uit over het wetsontwerp. ACV-Transcom kijkt uit naar hun commentaar en plant vooralsnog geen actie. Daarvoor wacht het tot het voorstel bij het parlement ligt. ‘Maar op deze manier het stakingsrecht ondermijnen, is een rechtstreekse aanval op fundamentele werknemersrechten en is voor ons absoluut onaanvaardbaar’, besluit Piens. Kaatje De Coninck

Gelijkheid/ongelijkheid in beeld Op 23 en 24 november organiseert het ACV een Vlaams congres in Oostende met als thema ‘Gelijkheid maakt het verschil’. Naar aanleiding van dat congres lanceert het ACV een fotowedstrijd. Hoe zie jij gelijkheid of ongelijkheid in de samenleving? Op je vakantiebestemming, op de werkvloer of in je buurt? Breng het in beeld en stuur je foto in hoge resolutie naar fotowedstrijd@acv-csc.be. Vermeld zeker je naam, e-mail, adres en gsm-nummer. Onze jury, voorgezeten door fotografe Lie-

ve Blancquaert, zal vooral oog hebben voor de creatieve invulling van de foto’s. Je maakt kans op een bon voor een fotocanvas en 10 x 2 filmtickets. De winnende foto krijgt bovendien een plekje in onze publicaties. Het volledige wedstrijdreglement vind je op de website www.acv-online.be.


Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

¬ uw job, ons werk

13

ACV Voeding en Diensten zet seksueel geweld in schoonmaaksector op de agenda

‘Schoonmaaksters zijn kwetsbaar, er is geen sociale controle’ Bijna een op de drie schoonmaaksters en gezinshelpsters was ooit slachtoffer van seksueel geweld op het werk. Dat blijkt uit een onderzoek van ACV Voeding en Diensten.

komt bij de klant thuis en voert haar taken uit op een afgesloten werkplek. Er zijn geen collega’s, geen sociale controle. Dat maakt de werkneemster kwetsbaar.’ ‘De gevolgen van seksueel geweld op het werk zijn niet min’, gaat Pia Stalpaert verder. ‘Na zo’n voorval ervaart meer dan 67 procent van de vrouwen psychologische problemen. Ze worden angstig of kunnen minder goed functioneren op het werk. Daarnaast komen ook fysieke ongemakken zoals slaapproblemen frequent voor bij de slachtoffers. De impact op hun sociaal leven en op volgende relaties mogen we evenmin onderschatten. Toch geeft één op de vier slachtoffers het seksueel geweld niet aan. Omdat ze denken dat het geen zin heeft of uit angst om hun baan te verliezen.’

N

aar aanleiding van de dag van de Schoonmaak op 20 juni bezorgde ACV Voeding en Diensten een bevraging aan meer dan 66 000 poetsvrouwen en gezinshelpsters. Ruim 8 300 mensen uit verschillende sectoren (dienstencheques, gezinszorg, schoonmaak en horeca) vulden de enquête in. Bijna 32 procent van de schoonmaaksters geeft daarin aan ooit slachtoffer geweest te zijn van seksueel geweld op het werk. Het gaat dan om seksueel getint verbaal geweld tot zelfs ongewenste aanrakingen.

‘Deze werkneemsters hebben nood aan een vertrouwenspersoon’

Respect

Jammer genoeg was dit voor Ginette niet de enige confrontatie met seksueel geweld op het werk. ‘Ik werkte ooit bij een naturist die me wilde masseren en naakt naar porno keek, terwijl ik afstofte. Ik maakte duidelijk dat hij respect moest hebben voor

Pia Stalpaert, ACV Voeding en Diensten

Bestrijden en voorkomen

Photonews

‘Ik werkte enkele jaren geleden bij een bejaard koppel waar ik goed ontvangen werd’, begint Ginette haar verhaal. Ze is huishoudhulp bij Familiehulp. ‘Toen ik klaar was met werken en naar huis wilde gaan, zette de man de deur op een kiertje. Ik dacht dat ze misschien klemde en passeerde zijdelings langs de man. Op dat moment greep hij mijn borsten en sloot de deur meteen achter mij. Ik stond op de stoep, ik kreeg zelfs de tijd niet om te reageren.’ Ginette lichtte meteen haar sectorverantwoordelijke in, die ging praten met het koppel. ‘Maar de vrouw dacht dat het mijn collega was die had geklaagd. Ze beschuldigde mijn collega ervan dat ze haar echtgenoot wilde afpakken. Ook nadien greep de man elke kans om aan me te zitten. Als zijn vrouw weg was, nam hij mijn armen of heupen vast en zei hij hoe mooi ik was. Ik heb toen duidelijk gezegd dat het moest ophouden. Zo niet zou ik zijn vrouw inlichten. Toen schrok hij en hield hij ermee op.’

‘Niet iedereen is even mondig of durft zich te verzetten’, vertelt Ginette, slachtoffer van seksueel geweld op het werk

‘Hij greep elke kans om aan me te zitten’ Ginette, slachtoffer

der ging vrijuit. Daarom doe ik mijn verhaal. Om haar en andere collega’s te helpen. Bij Familiehulp hebben we een aanspreekpunt voor dit soort problemen, maar niet iedereen durft die stap te zetten.’

Angst en slaapproblemen mij en dat dit voor mij niet kon. Gelukkig stopte hij. Maar niet iedereen is even mondig of durft zich te verzetten. Onlangs werd een nieuwe collega aangerand maar de da-

‘Dit is een miskend maar reëel probleem’, zegt Pia Stalpaert, voorzitter van ACV Voeding en Diensten. ‘Schoonmaken is meestal een geïsoleerd beroep. De poetshulp

Opleiding sociale bemiddeling in organisaties Een groeiende groep werknemers houdt zich professioneel bezig met bemiddeling bij arbeidsconflicten. Associatie KU Leuven richt daarom de opleiding ‘Sociale bemiddeling in organisaties. Werken met arbeidsconflicten’ in. Tijdens twee modules, gespreid over het academiejaar 2017-2018 leren de deelnemers hoe ze een arbeidsconflict kunnen

onderzoeken om zich voor te bereiden op een bemiddelingsproces. De docenten staan ook stil bij de Wet op de bemiddeling en er is voldoende ruimte voor praktijkoefeningen om de nodige competenties onder de knie te krijgen. Iedereen die zich wil bekwamen in conflicthantering in organisaties en bemiddeling bij arbeidsconflicten kan de opleiding volgen. Er zijn wel een aantal toelatingsvoorwaarden. Wie wil deelnemen aan de

opleiding, moet zich voor 22 september kandidaat stellen en een intakegesprek doen. De opleiding start op 5 oktober. Meer informatie over de toelatingsvoorwaarden en de inschrijving vind je op www.associatie.kuleuven.be/ socialebemiddeling.

‘Om deze problematiek beter te bestrijden en te voorkomen, moesten we de omvang van het probleem kennen. De enquête maakt ons duidelijk dat we in actie moeten komen. Dat kan door het probleem bespreekbaar te maken. Of door vorming van de schoonmaaksters, zodat ze weten waar ze terecht kunnen om probleemgedrag te melden. Ze hebben nood aan een vertrouwenspersoon. Het thema kan bovendien op de agenda komen van het comité voor preventie en bescherming op het werk of van de collectieve arbeidsovereenkomsten in de Nationale Arbeidsraad. ’ In juni 2018 zal geweld op de werkvloer een thema zijn op de Internationale Arbeidsconferentie in Genève. Tegen juni 2020 moet er een nieuwe internationale conventie zijn rond gendergerelateerd geweld. Amélie Janssens


14

¬ uw job, ons werk

VACATURE M/V ACV Voeding en Diensten zoekt • Administratief medewerker (m/v) Voltijds – onbepaalde duur – Brussel (Anderlecht) Info: www.acv-voeding-diensten.be

ACV-CSC METEA zoekt • Stafmedewerker Vorming en Beweging (m/v) Voltijds – onbepaalde duur – Brussel Info: www.acv-csc-metea.be

ACV-Openbare Diensten zoekt • Communicatiestrateeg en – coördinator (m/v) Voltijds – onbepaalde duur – Brussel Info: www.acv-openbarediensten.be

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

Doorbraak fiscale discriminatie grensarbeiders

Grensarbeiders betalen niet langer onterecht 20 miljoen euro belastingen Duizenden grensarbeiders betaalden omwille van discriminatie bij de toepassing van de belastingvrije som te veel belastingen. Experts van ACV schatten dat het jaarlijks over ongeveer twintig miljoen euro ging. Het ACV won hierover verschillende procedures voor de rechtbank.

I

n afwachting van de definitieve aanpassing van de wet moesten grensarbeiders bezwaar aantekenen tegen hun belastingaangifte. Midden juni kondigde de fiscus aan dat dit in de toekomst niet langer nodig is. In ons land heeft elke belastingplichtige recht op een belastingaftrek van ruim 7 000 euro. Gezinnen met kinderen krijgen bovendien een bijkomende aftrek voor elk kind ten laste. Voor een gezin met één kind gaat het om een aftrek van 1 500 euro, voor gezinnen met vier kinderen loopt de aftrek op tot 14 000 euro. De bijkomende aftrek wordt gevoegd bij het hoogste inkomen. En daar zit het probleem voor tienduizenden Belgen die in Nederland, Frankrijk, Luxemburg of Duitsland werken. Zij betalen vooral belastingen in het buitenland, in ons land betalen ze vaak alleen de gemeentebelasting. Als het hoogste inkomen van een gezin in het buitenland verdiend wordt, halen ze dus geen voordeel uit de bijkomende belastingaftrek. Gezinnen die feitelijk samenwonen kunnen nog kiezen wie de kinderen ten laste neemt, gehuwden niet. ‘Het ACV vecht al jaren tegen deze discri-

Grensarbeiders zullen vanaf dit aanslagjaar automatisch de meest voordelige berekening krijgen voor de belastingvrije som. minatie’, zegt Jos Poukens van ACV Dienst Grensarbeiders. ‘Een doorbraak kwam er in 2013 met een uitspraak van het Europees Hof dat oordeelde dat er inderdaad discriminatie was. In 2014 volgde het Belgische Grondwettelijk hof. Waarna nog twee zaken bij hoven van beroep in Antwerpen en Aarlen volgden die het ACV won. Uiteindelijk staakte de Belgische regering de strijd. Maar aangezien het nog wachten was op een aanpassing van de wet, moesten grensarbeiders tot nu toe nog altijd bezwaar aantekenen tegen hun belastingberekening.’

In afwachting heeft het ACV de fiscus gevraagd om deze administratieve molen te stoppen. ‘En daar is nu duidelijkheid over’, zegt Koen Meesters, nationaal secretaris van het ACV. ‘Grensarbeiders zullen vanaf dit aanslagjaar automatisch de meest voordelige berekening krijgen voor de belastingvrije som. We hopen dat deze discriminatie nu ook snel bij wet definitief afgevoerd wordt’, besluit Koen Meesters. Ive Rosseel www.acvgrensarbeiders.be

DE FOCUS

HOEZO DE OESO?

Acvonline

het.acv

Er is wat aan de hand met de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling. Kortweg de OESO. Deze club, waartoe vooral welvarende landen behoren, was de voorbije decennia vooral een pleitbezorger van ongebreidelde globalisering en volledig vrijgelaten kapitalisme. Regulering van arbeids- en loonvoorwaarden, belastingen en al dat soort dingen, daar deed de OESO niet aan mee. Vakbonden waren ze bij de OESO liever kwijt dan rijk. Want de OESO dat was één van de pleitbezorgers van het harde kapitalisme. Zonder al te veel sociale correcties. Was. Want daar is de voorbije jaren toch wel wat verandering in gekomen. Kwatongen beweren dat dat komt omdat de kiezer dat rauwe kapitalisme niet meer slikt. Omdat mensen door hebben dat ze er zelf niet noodzakelijk beter van worden als de toplaag alsmaar rijker wordt. Met als resultaat politieke instabiliteit. En dat hebben ze niet graag, daar bij de OESO. Wat er ook van is, de OESO publiceert steeds vaker opmerkelijke rapporten. Zoals vorige week nog het tweejaarlijks rapport over België. Zoals dat altijd gaat met rapporten van in-

ternationale instellingen zag onze regering er een bewieroking van het eigen beleid in. Met een bijzonder selectieve lezing van die aanbevelingen die netjes in hun kraam passen. Het kraam van de afbouw van de rechten en de koopkracht van gewone mensen. Waar je weinig politici over hoorde, en al zeker niet die van de drie liberale regeringspartijen, was over een aantal ongemakkelijke waarheden die ook in het rapport zaten. Dat het belastingsysteem groeivriendelijker moet worden door een

verlaging van de sociale zekerheidsbijdragen op de laagste lonen te compenseren met onder meer de introductie van een federale meerwaardebelasting, daar had Charles Michel blijkbaar overgelezen. En dat om belastingontwijking te vermijden de notionele intrestaftrek hervormd moet worden, die pagina was niet afgedrukt op het kabinet van de premier. Dat er in de vennootschapsbelasting ook strikte regels voor afschrijvingen en overdraagbaarheid van aftrekken moet komen, die bladzijden waren tussen het oud papier verzeild. Net zoals de passages over bedrijven die effectief het recht op vijf dagen opleiding per jaar per werknemer moeten toepassen. Jammer dat ‘de verkozenen des volks’ datzelfde volk zo verlakken voor politiek korte termijn gewin. Marc Leemans, ACV-voorzitter

De OESO publiceert steeds vaker opmerkelijke rapporten. Zoals vorige week nog het tweejaarlijks rapport over België.


gewikt en gewogen ¬

Visie ¬ vrijdag 30 juni 2017

ZEGT

15

Solomama Lotte Debrouwere over haar dochter

‘Zo blij als ze er eens niet is’ Prinses Donderwolk. Zo noemt Nieuwsblad-columniste Lotte Debrouwere (35) dochter Loes (4) in haar boek Slaap kindje slaap verdomme. ‘Ze is een blond, lief prinsesje, maar kan af en toe serieus beginnen te donderen’, legt Lotte uit. Die storm temt ze alleen, want prinses Donderwolk heeft een donorpapa.

I

Is Slaap kindje slaap verdomme een opvoedingsboek? Lotte Debrouwere: ‘Zeker niet. Die weigerde ik zelf te lezen. Ik weet alleen dat opvoeden kunst- en vliegwerk is. Ik doe voortdurend dingen die niet zouden mogen. Wat geef ik erom dat ze haar korstjes niet opeet. Niet alle gevechten zijn even belangrijk (lacht). Dit boek is er om ouders te tonen dat ze niet alleen zijn. En vooral om met onszelf te lachen.’ Spreekt de titel van je boek van enige frustratie? ‘Toch wel, ik schreef mijn eerste column over Loes na een zoveelste slapeloze nacht. Het was de vierde of vijfde op rij. In die periode moest ik lachen en huilen tegelijk. Uiteindelijk heb ik de ellende van me afgeschreven.’ ‘De nachten zijn het ergste. Ik heb eens mijn matras om 3 uur ’s nachts naast Loes’ bedje gesleurd om haar hand vast te houden. De hele nacht lang. Mijn arm werd

David Samyn

n de woonkamer van Lotte stapelen de boeken zich op. Bovenop een wankele toren blinkt haar eigen Slaap kindje slaap verdomme. Een weinig verbloemende titel. ‘Mijn dochter is een beetje als de Cambodjaanse mijnenvelden. Dat zijn wondermooie velden maar als je pech hebt, ontploft er een bom.’ Ook in dit interview neemt Lotte geen blad voor de mond. Lotte Debrouwere: ‘Dit boek is er vooral om met onszelf te lachen.’

Opvoeden is kunst- en vliegwerk. Ik doe voortdurend dingen die niet zouden mogen. Lotte Debrouwere

stijf, maar ze bleef huilen. Dan wil je achter het behang kruipen. Op zulke momenten voel je je echt eenzaam.’ Hoe reageerde je omgeving op je beslissing om voor een donorkind te gaan? ‘Ik had schrik om het aan mijn vader te vertellen. Hoe zeg je aan een man van de vorige generatie dat je een donorkind wil hebben? Hij zweeg en zei enkel dat ik een gezin nodig had. En toen ik al mijn argu-

Wat tweet er in het struikgewas? Visie plukt enkele rake commentaren van de sociale netwerksite.

Hanny Lynch

Zelfs al heb je het gevoel dat er niemand luistert, blijf je uitspreken…… Op een dag vind je dat luisterend oor! Echt! #seksueelgeweld

Jill Peeters

Trots op m’n project ‘Klimaat zonder Grenzen’: een wereldwijd netwerk van weermensen die zich inzetten voor een leefbaar klimaat! #CWBNow

Eva Brumagne

Ik wil niet dat iemand anders afziet voor het maken van mijn sportkleren. Akkoord? Teken voor #cleanekleren op http://www.cleanekleren.be

menten bovenhaalde om hem te overtuigen, mompelde hij wat jaja’s. Om half twaalf ’s nachts kreeg ik een sms’je van hem: Als jij maar gelukkig bent. Wat een opluchting. Nu kruipt hij op zijn zeventigste onder tafel om met Loes te spelen. Ik kan me geen betere hulp inbeelden.’ Wat als Loes later haar biologische vader wil ontmoeten? ‘Dat zal moeilijk zijn. Het is een anonieme Deense donor. Ik weet alleen dat het een grote piloot met bruin haar is. En dat Loes’ slechte eigenschappen van hem komen (lacht). Door die anonimiteit heb ik lang getwijfeld om het te doen. Kan ik Loes dat wel aandoen, dacht ik. Voor haar is het voorlopig geen probleem. Er zijn zoveel verschillende vormen van ouderschap nu. Als je maar eerlijk bent van in het begin. Dat is belangrijk.’

UITBEELDING

Lukt het om Loes alleen op te voeden? ‘Als je er alleen voor staat is dat dubbel zo lastig. Ik moet haar overal mee naartoe nemen, ook al is het maar voor vijf minuten. Daarom een tip voor alleenstaande ouders: omring je goed. Ik ben verhuisd naar Gullegem om dichter bij mij zus en ouders te wonen. Ik heb mijn zus al geregeld ’s nachts wakker gebeld. Zij komt dan aangelopen in haar gele pyjama om mijn dochter stil te krijgen.’ ‘Ik heb die hulp echt nodig. Omdat ik alleen ben, spendeer ik bijna elke minuut van de dag met Loes. Ik kan zo blij zijn als ze er eens niet is. Dat is maar normaal denk ik. Ouders mogen daar gerust wat eerlijker in zijn. Ik zorg ervoor dat ik minstens een keer per week een uitstapje maak. Maandag werk ik niet en die dag is echt voor mezelf. Lunchen met een vriendin, een uitstapje, genieten van de rust.’ Voor de duidelijkheid, je ziet je dochter toch nog graag? ‘Tuurlijk, laat daar geen twijfel over bestaan. Ik zou het zo opnieuw doen. Omdat we zoveel bij elkaar zijn, praten we veel met elkaar. Over de vogeltjes die nog niet wakker zijn, en waarom ik mijn benen scheer. Ze wilt dat dan ook doen, maar dat heb ik haar gelukkig uit het hoofd kunnen praten.’ ‘Ik kan nog wat leren van haar. Zij praat met spinnen, terwijl ik er van wegloop. Ze zit dan een halfuur te lachen met de manier waarop die spin beweegt. Deze ochtend heb ik een spin uit de badkuip gehaald en in een doosje naar buiten gebracht. Loes was er niet eens. Mijn kleine boeddhist heeft al een serieuze invloed op mij.’ Michiel Verplancke Het boek Slaap kindje slaap verdomme is verschenen bij uitgeverij Lannoo. Speel mee met Zoek en Win op pagina 12 en maak kans op een gratis exemplaar.


16

Regio Waas en Dender

Visie ¬ Vrijdag 30 juni 2017

Regioverantwoordelijke: Johan Vyverman Artikels op de regionale bladzijden (16-19) vallen onder de verantwoordelijkheid van de regioverantwoordelijke. Verantwoordelijk uitgever regio Waas en Dender: Johan Vyverman. Voor vragen over het regionaal nieuws contacteer de redactie. Redactie Waas en Dender, Nieuwstraat 18 A, 9100 Sint-Niklaas - waasendender@beweging.net

DE GEKNIPTE OPLOSSING Het ligt niet in onze aard om te zeuren over dingen die moeten gebeuren. De aanpak van de Leien in Antwerpen is iets dat moet gebeuren om de stad moderner, dynamischer en vlotter bereikbaar te maken. We gaan hier dus niet zeuren over de metropool, wel over de parking. Want wie vanuit onze contreien al eens de overtocht over de Schelde waagt ervaart sinds kort nog langere files. Ik moest enkele dagen na elkaar vanuit Beveren richting Antwerpen op het spitsuur. We proberen uiteraard verplaatsingen op dit moment van de dag te vermijden maar dat is niet altijd mogelijk. Als typische hardleerse Belg probeerde ik eerst met de wagen, ik stond meer dan een vol uur aan te schuiven en deed over de twaalf kilometer even lang als zou ik naar de zee zijn gereden. De tweede dag dacht ik ‘Ik laat me niet meer vangen, ik neem de tram in Melsele’. Heen viel dat goed mee, veel sneller dan de dag voordien, de files passeerde ik met een grijns. Terug was het echter een ramp. Toevallig bleven de trams naar Zwijndrecht weg, bussen waren er maar om het halfuur en enkel vanop Linkeroever. Daar sta je dan als gebruiker, ik deed er min of meer 1u45 over om van hartje Antwerpen terug op de Park en Ride op de Krijgsbaan te geraken. Hoe kunnen wij nu verwachten van mensen dat ze kiezen voor het openbaar vervoer als dat zo stroef werkt? Als je langer onderweg bent met de tram dan met de auto omdat er gewoon te weinig zijn en ze dan ook nog eens zonder uitleg wegvallen. Als de Vlaamse beleidsmakers het echt goed menen met het openbaar vervoer en met het terugdringen van het fijn stof, dan moeten zij stoppen met te besparen op die lijnen die de mensen kunnen gebruiken als pendelvervoer. Want laat duidelijk zijn, investeren in collectief vervoer haalt auto’s van de weg, terwijl besparen mensen toch nog zal doen kiezen voor dat ding op vier wielen. Net nu het quasi onmogelijk is om de stad vlot binnen te rijden is het momentum daar om mensen nieuwe gewoontes aan te leren, net nu moet je als overheid zeggen: hier is de geknipte oplossing… Bart Reyns Beleidsmedewerker ACV Oost-Vlaanderen

Actie VLOS tijdens Wereldvluchtelingendag

‘Mensen zijn geen conserven’ Wereldwijd zijn meer dan 65 miljoen mensen op de vlucht voor oorlog en geweld. Het blijft een hallucinant cijfer. Velen daarvan krijgen vandaag niet de bescherming waar ze recht op hebben. Zo verloopt de zoektocht naar een woning voor veel vluchtelingen in ons land bijzonder moeizaam. Daarom voerde Vluchtelingen Ondersteuning Sint-Niklaas (VLOS) op 20 juni, Werelvluchtingendag, actie op de Grote Markt in Sint-Niklaas

V

LOS bouwde een toren van conservenblikken met daarop de boodschap #ProtectionNow! Jozef Hertsens (VLOS): ‘We willen hiermee duidelijk maken dat mensen geen conserven zijn. Stapel ze niet op aan grenzen, schuif ze niet door, dank ze niet af. Behandel mensen op de vlucht menswaardig, bescherm ze, geef ze een toekomst.’

Hoge woonnood Een goede woning vinden is voor vele vluchtelingen een bijna onmogelijke opdracht. Jozef: ‘In onze werking merken we dat betaalbare en kwaliteitsvolle huisvesting inderdaad een nijpend probleem is bij veel vluchtelingen. Het stadsbestuur levert via samenwerkingsverbanden al inspanningen om vluchtelingen meer dan bed, bad en brood aan te bieden. We vragen om heel het jaar door ook voldoende plaatsen voor noodopvang te voorzien, zodat vluchtelingen niet doorgestuurd worden naar elders.’ Dezelfde bekommernis leeft bij Vluchtelingwerk Vlaanderen. ‘De regering beslis-

te een jaar geleden om het aantal opvangplaatsen terug te schroeven. Dat betekent veel gedwongen verhuizingen. Sinds begin april werken wij samen met de overheid aan geschikte oplossingen, maar dat blijkt uiterst moeilijk. Zo verbleef een gevluchte vrouw in een rolstoel weken-

We vragen om heel het jaar door voldoende plaatsen voor noodopvang te voorzien, zodat vluchtelingen niet moeten doorgestuurd worden naar elders. Jozef Hertsens VLOS

lang in onzekerheid terwijl Fedasil ondanks veel inspanningen de grootste moeite had een geschikt alternatief voor haar huidige aangepaste woning te vinden. Ook wachten nog een twintigtal gezinnen met schoolgaande kinderen de boodschap af waar zij nog tijdens dit derde schooltrimester heen moeten,’ zegt Charlotte Vandycke van Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

Gevolgen voor kinderen ‘Omgaan met verlies is één van de pijnlijkste kanten van migratie,’ zegt professor Ilse Derluyn van de universiteit Gent en co-directeur van het Center for Children in Vulnerable Situations. ‘Wanneer vluchtelingenkinderen opnieuw moeten verhuizen, verliezen ze hun contacten met vriendjes, leerkrachten, begeleiders,… Dit zorgt voor negatieve emoties en een onbehaaglijk gevoel bij deze kinderen.’ Bruno Vanobbergen, kinderrechtencommissaris, beaamt: ‘In veel gevallen doorbreekt zo’n verhuis die noodzakelijke continuïteit. Dit gaat in tegen het belang van die kinderen. Hun vlucht was al een traumatische ervaring, maar gedwongen verhuizingen zijn in het bijzonder voor kinderen des te pijnlijker. Continuïteit in hun opvang, begeleiding, schoolgaan… zijn van extra groot belang wil je ze een min of meer normale ontwikkeling kunnen geven.’ Ook in Sint-Niklaas ging er specifieke aandacht naar kinderen. Jozef Hertsens: ‘We kozen niet toevallig voor het Sinterklaasbeeld aan het stadhuis als locatie voor de actie. Hij is de patroonheilige van Sint-Niklaas die zorgt voor kinderen in nood.’


Regio Waas en Dender

Visie ÂŹ Vrijdag 30 juni 2017

Vakantieregeling ACV Onze dienstverleningspunten zijn van maandag 3 juli tot en met vrijdag 1 september open op: maandag

dinsdag

woensdag

donderdag

vrijdag

Beveren*

â X

â X

â X

â X

â X

Dendermonde

â X

â X

Hamme

â X â X

Lokeren

â X

â X

Sint-Gillis-Waas*

â X

â X

Sint-Niklaas

â X

â X

â X

Temse

â X

â X

â X

Wetteren*

â X

Zele

â X

â X â X

â X

â X

â X â X

â X â X

Opgelet! Alle dienstverleningspunten en het contactcentrum zijn collectief gesloten tijdens volgende periodes: ĂŹ 0DDQGDJ MXOL HQ GLQVGDJ MXOL 9ODDPVH IHHVWGDJ HQ EUXJGDJ

ĂŹ 'RQGHUGDJ MXOL HQ YULMGDJ MXOL 1DWLRQDOH IHHVWGDJ HQ EUXJGDJ

ĂŹ 0DDQGDJ DXJXVWXV HQ GLQVGDJ DXJXVWXV 2 / 9 +HPHOYDDUW HQ EUXJGDJ

* Volgende kantoren zijn ook gesloten op: Ï %HYHUHQ GRQGHUGDJ DXJXVWXV Ï 6LQW *LOOLV :DDV PDDQGDJ MXOL HQ GLQVGDJ MXOL â PDDQGDJ DXJXVWXV GLQVGDJ DXJXVWXV HQ YULMGDJ DXJXV WXV Ï :HWWHUHQ GLQVGDJ MXOL ACV-Contactcentrum: 09 244 21 11 -H NDQ RQV WLMGHQV GH ]RPHUPDDQGHQ EHKRXGHQV GH FROOHFWLHYH VOXLWLQJVPRPHQ WHQ ]LH KRJHU EHUHLNHQ YLD KHW FRQWDFWFHQ WUXP 2RVW 9ODDQGHUHQ 9DQ PDDQGDJ WRW GRQGHUGDJ GRRUORSHQG YDQ XXU WRW XXU 2S YULMGDJ YDQ XXU WRW XXU

17

Sectorakkoorden in de ACV-CSC METEA-sectoren In de meeste van de metaal- en textielsectoren zijn er intussen sectorakkoorden afgesloten tussen de vakbonden en de werkgevers.

B

elangrijk is dat we de voorziene maximale loonmarge van 1,1 % hebben kunnen invullen in de sectoren. Daarnaast zijn er in de verschillende sectoren nog een aantal andere zaken bijkomend verworven en hebben we in de mate van het mogelijke de gevraagde flexibiliteit door de werkgevers kunnen tegenhouden. Naar aanleiding van deze sectorakkoorden, geeft ACV-CSC METEA tel.01-02 PC 111 18 paspoortje digitaal of kens een nieuw sectorpaspoortje uit. Wil je zo -20een 7 1 0 2 CAO op papier bekomen, geef dan gerust een seintje op het nummer 03 765 23 30 of via e-mail: metea.oost-vlaanderen@acv-csc.be. Belangrijk is om goed aan te geven voor welk paritair comitĂŠ (= nummer terug te vinden op de loonfiche) of welke sector je zo een paspoortje wenst.

METAALBOUW

Hieronder vind je de nummers en de benaming van de verschillende paritaire comitÊs: PC 104 – Staal PC 105 – Non-ferro PC 107 – Meesterkleermakers PC 109 & 215– Kleding & confectie PC 110 – Textielverzorging PC 111.01/111.02 – Metaalbouw PC 111.03 – Monteerders PC 112 – Garages PC 120/214 – Textiel & breigoed PC 120.02 – Vlas PC 120.03 – Jute

PC 142.01 – Metaalrecuperatie PC 142.02 – Textielrecuperatie PC 149.01 – Elektriciens PC 149.02 – Koetswerk PC 149.03 – Edele metalen PC 149.04 – Metaalhandel PC 311 – Grote kleinhandelszaken

Voor fiscale rechtvaardigheid Donderdag 8 juni was Tax Justice Day of ‘Dag van de fiscale rechtvaardigheid’. Het Financieel Actie Netwerk, waar het ACV deel van uitmaakt, strijdt voor rechtvaardige fiscaliteit . Op Tax Justice Day voerde ze traditioneel een flyercampagne aan verschillende grote stations. Tegelijk loopt ook een campagne op zijn Facebookpagina. EĂŠn van de zaken die bij de campagne uitgelicht werd, is de veroordeling van ons land door de Europese Commissie voor de zogenaamde ‘excess profit rulings’.

1,15 miljard onrechtmatige steun aan multinationals De voorbije jaren konden multinationals in ons land via ‘excess profit rulings’ hun belastbare winst drukken waardoor ze veel minder belastingen moesten betalen. De Europese Commissie besliste dat deze fiscale voordelen verboden staatssteun zijn. De uitspraak van de Europese Commissie verbiedt BelgiĂŤ om nog dergelijke rulings in de toekomst af te leveren. Meer nog, om de oneerlijke behandeling stop te zetten eist ze dat BelgiĂŤ de belasting die door dit stelsel vermeden is, recupereert van de betreffende bedrijven. Hierdoor dreigen 36 multinationals een grote belastingfactuur in de bus te krijgen. Aanvankelijk luidde het dat ze samen zo’n 700 miljoen euro zouden moeten terugbetalen. Nu zou het intussen om meer dan 1,15 miljard euro gaan, volgens het Financieel Actienetwerk.

Regering gaat in beroep tegen beslissing van Europa Een meevaller voor de Belgische begro-

ting, zou je denken, zeker nu er bij de volgende beg rot i ng sbes prek i ng weer wat miljarden moeten gevonden worden? Niet meteen.

E TAX N

WS

Publieke opinie wil fiscale rechtvaardigheid

Minister van FinanciĂŤn Johan Van Overtveldt FISCALE DEALS MET (N-VA) liet snel weten zich niet onmiddellijk MULTINATIONALS VERHINDEREN neer te leggen bij deze uitAANWERVING VAN BIJNA 3.OOO spraak. In plaats van de BELASTINGCONTROLEURS onrechtmatige fiscale voordelen te laten terugbetalen, gaat de regering Michel op zoek naar een topadvocaten- de invoering ervan onder de paarse regekantoor dat de minister zal bijstaan in ring Verhofstadt in 2004 hiermee actief zijn strijd tegen deze beslissing. publiciteit gevoerd om investeerders te lokken. Mogelijke schadeclaims loeren om de hoek.

Waarom verzet de regering zich hier eigenlijk tegen?

Wellicht vreest de regering Michel I dat terugkomen op deze afgeleverde rulings een negatieve impact kan hebben op het huidige en toekomstige investeringsklimaat. Bovendien heeft de overheid sinds

Het is de keuze van de regering om het verdict van de Commissie aan te vechten. Dat koopt tijd en houdt het imago naar buitenlandse investeerders min of meer recht, maar biedt geen enkele garantie op succes.

Intussen borrelt in de onderbuik van de kiezers, de gewone man in de straat, steeds onverkwikkelijker de roep naar meer fiscale rechtvaardigheid. Het ene na het andere financiĂŤle schandaal in binnen- en buitenland dat ze te slikken krijgen, stuit op meer en meer onbegrip. Het personeelstekort bij het ministerie van FinanciĂŤn dat alleen maar groter wordt waardoor altijd maar minder fiscale controles kunnen gebeuren, helpt ook niet echt om de mensen te overtuigen dat er echt werk wordt gemaakt van fiscale rechtvaardigheid. Het Fan berekende dat er met het teruggevorderde geld van de excess profit rulings een 3 000 nieuwe belastingcontroleurs zouden kunnen starten die met gedegen controles op termijn zichzelf meer dan terug zouden verdienen. Meer info over rechtvaardige fiscaliteit? Volg het FAN op Facebook: w w w.facebook.com/Financieel ActieNetwerk


18

Regio Waas en Dender

Visie ¬ Vrijdag 30 juni 2017

UIT

BUITEN

OKRA-Sport Beveren – Regionaal petanquetornooi – 23 augustus Op woensdag 23 augustus vindt het regionaal petanquetornooi plaats in de petanquehal van Beveren, Klapperstraat 103. Deelname kost 5 euro per ploeg (3 deelnemers). Enkel leden van OKRA en OKRASport kunnen deelnemen. Gelieve voor 11 augustus in te schrijven. Het inschrijvingsformulier vind je terug op www.okra.be. Op de dag zelf meldt elke ploeg zich aan om 13 uur, om 13.30 uur start de eerste wedstrijd. De finale vindt plaats op 30 augustus in Beveren. Femma Centrum Sint-Niklaas – Avondfietstochten – 2, 9, 16, 23 en 30 augustus Elke woensdagavond maken we een ontspannende fietstocht. Samenkomst aan Pas-Poort om 18.30 uur. Wereldhuis Bonangana – Wandelnamiddag – 9 juli Tijdens de wandeling kan je meteen ook je Nederlands oefenen. Vertrek om 13 uur aan Hofstraat 7 in Sint-Niklaas. Inschrijven kan via bonangana@gmail.com of tijdens de Nederlandse les. Kwb H. Hart Sint-Niklaas – Gezinsbarbecue – 5 augustus De jaarlijkse barbecue vindt plaats in de Sint-Camillusschool, Oude Molenstraat in Sint-Niklaas. Om 16 uur starten we met de aperitief. Je kan kiezen tussen twee of drie stukken vlees. Voor twee stukken betaal je 10 euro, voor drie stukken 12 euro. Kinderen tussen 6 en 12 jaar betalen 4 euro. Inschrijven bij André De Hooghe, 03 777 57 54. OKRA Temse-centrum – Daguitstap naar Doornik – 9 augustus We trekken met de trein naar Doornik. Vertrek aan Stationsstraat 1 in Temse. Meer info via www.okra.be/ trefpunt-temsecentrum. Femma Stekene – Huifkarrentocht – 16 augustus Femma Stekene nodigt alle vrouwen uit op woensdagavond 16 augustus voor een Huifkarrentocht. Vertrek aan de Ruitershoeve, Bergstraat 4 om 19 uur voor een 2 uur durende huifkarrentocht. Daarna is er nog koffie, thee en pannenkoeken in de Ruitershoeve. Deelnameprijs is 16 euro voor leden en 20 euro voor niet-leden. Inschrijven voor 11 augustus via martine.wagenaer@skynet.be of 0474 74 14 14.

Pasar Zomert in Oost-Vlaanderen

Ontdek de mooiste plekjes in je eigen streek Oost-Vlaanderen heeft alles in huis om je het hele jaar door volop te laten genieten. Pasar nodigt je uit om komende zomer terug enkele bijzondere en mooie plekjes in de nabije omgeving te leren kennen. Tijdens de avondwandelingen van Pasar Zomert, die op vaste dagen in juli en augustus worden georganiseerd, neemt Pasar je mee op een verrassende ontdekkingstocht. Dit telkens in een ander dorpje of stadje van de streek.

O

nze wandelingen leiden je zowel langs de kabbelende rivieren als door schaduwrijke groenpolen. Geniet van de smalle paden langs akkers en weiden. Zowel in de pittoreske dorpskernen als verspreid in de omgeving vinden we authentieke gebouwen met cultuurhistorische waarde terug. In het landschap is het eeuwenlange samenspel tussen mens en natuur goed waar te nemen. De kennismaking met al deze mooie routes zal je zin doen krijgen om na deze zomer verder op ontdekking te gaan en te genieten van al het moois op een boogscheut van je deur.

Niet te missen in juli en augustus Elke maandagavond Pasar Zomert in het Waasland, met wandelingen in Meerdonk, Stekene, Vrasene, Belsele, Rupelmonde, Sint-Niklaas, Steendorp, De Klinge en Temse Elke vrijdagavond Pasar Zomert in Scheldeland met onder meer wandelingen in Massemen, Oudegem en Buggenhout. Verder in Oost-Vlaanderen: Elke dinsdagavond Pasar Zomert in het Meetjesland Elke woensdagavond Pasar Zomert in de Vlaamse Ardennen Elke donderdagavond Pasar Zomert in de Leiestreek

PASAR BEVEREN ZOEKT EEN ‘BEWUSTE LEVENSGENIETER’ Denk je zoals wij bij de vereniging Pasar dat ontspanning bijna even essentieel is als ademen in ons leven? Herbron je na een wandeling, een fietstocht of andere activiteit in goed gezelschap? Dan kunnen we jou niet missen! Om de vrijwilligersploeg van Pasar Beveren te versterken zijn we specifiek op zoek naar mensen die vlot overweg kunnen met tekstverwerking en basistoepassing op PC. Ben je bereid om de activiteiten in te voeren in het online Pasar-platform voor verzekering en promotie? Of stel je liever een uitnodiging of nieuwsbrief op? Misschien houd je graag de afdelingswebsite up-todate (geen programmeerkennis vereist)?

Meer activiteiten op www.waasendender.beweging.net

Aanmelden en info via jeroen. claeys@pasar.be.

Als afsluiter van elke wandelreeks kunnen alle deelnemers na de laatste wandeling genieten van een streekbiertje. Trouwe wandelaars worden beloond: wie aan 5 wandelingen deelneemt, ongeacht uit welke streek, maakt kans op een mooie prijs. Wat dacht je van een overnachting in een Bed & Breakfast of een ballonvaart in de CM-ballon?

Praktisch Geleide wandelingen in de natuur: 8 km - 2,5 uur 19 uur inschrijven; 19.15 uur start wandeling Deelname: 1,5 euro of 3 euro per gezin; gratis voor kinderen -12 jaar; gratis voor leden Pasar op vertoon lidkaart Pasar Elke deelnemer ontvangt bij elke wandeling een versnapering De volledige wandelkalender met blikvangers per wandeling en plaatselijke contactgegevens is terug te vinden op www. pasar.be/pasarzomert Sluit je nu nog aan bij Pasar en wandel de hele zomer gratis mee! Surf naar www.pasar.be/lid_worden en ontdek alle voordelen.

7 009 bladstalen van project AIRbezen richting Universiteit Op 18, 19 en 20 juni leverden maar liefst 7 009 deelnemers van het Oost-Vlaams project AIRbezen bladstalen in van het aardbeiplantje dat ze de afgelopen maanden verzorgden. Een onverhoopt resultaat, gezien de aanhoudende droogte de voorbije periode. Onderzoekers van de Universiteit Antwerpen zullen de komende maanden nagaan hoeveel fijn stof, afkomstig van verkeer, er op de blaadjes aanwezig is. In het najaar zijn de resultaten bekend. Blijf op de hoogte via www.airbezen.be.


Regio Waas en Dender

Visie ¬ Vrijdag 30 juni 2017

Vakantiesluitingen

OOK TIJDENS DE VAKANTIE TOT UW DIENST

Kazou … dat is je kinderen met een gerust hart op vakantie laten gaan!

Tijdens de zomerperiode genieten vele medewerkers van een welverdiende vakantie. Dankzij goede afspraken blijft de dienstverlening gegarandeerd. Hieronder vind je een overzicht van de kantoorsluitingen.

CM Alle CM-kantoren zijn gesloten op dinsdag 11 en vrijdag 21 juli, maandag 14 en dinsdag 15 augustus. Er is die dagen ook geen telefonische dienstverlening. Verder zijn gesloten: Beveren: van 14 t.e.m. 18 augustus Belsele/Nieuwkerken/Sinaai: op 10 juli en van 24 juli t.e.m. 4 augustus Eksaarde: van 1 juli t.e.m. 31 augustus Kieldrecht: van 10 t.e.m. 28 juli Kruibeke: van 7 t.e.m. 25 augustus. Dienst Maatschappelijk Werk is bijkomend gesloten op 20 juli Lokeren: van 31 juli t.e.m. 15 augustus Sint-Gillis-Waas: van 31 juli t.e.m. 4 augustus Stekene: van 10 t.e.m. 21 juli en van 14 t.e.m. 18 augustus Temse: van 10 t.e.m. 21 juli Is het kantoor in je buurt gesloten, kan je altijd terecht in één van de andere kantoren in jouw regio. Ook de telefonische dienstverlening op 03 760 38 11 blijft gegarandeerd. Bovendien vind je op www.cm.be een antwoord op heel wat vragen. De dienst Maatschappelijk Werk volgt de vakantieregeling van de kantoren.

Gezondheidsbib De Gezondheidsbib is gesloten van 3 juli t.e.m. 27 augustus, maar blijft wel bereikbaar via www.gezondheidsbib. be of na afspraak via gpro.waasendender@cm.be. Je kan online en via mail materiaal reserveren dat wordt geleverd in een CM-kantoor naar keuze.

ASSIST Thuiszorgwinkel De ASSIST Thuiszorgwinkels zijn gesloten op: Stekene: van 5 t.e.m. 20 augustus Beveren: van 21 augustus t.e.m. 3 september Lokeren: van 5 t.e.m. 20 augustus

Migrantendienstverlening Op maandag is er geen zitdag Marokkaanse dienstverlening in Lokeren.

OKRA Tijdens de maanden juli en augustus biedt het OKRA-secretariaat een minimale dienstverlening. Je kan OKRA telefonisch bereiken op 03 760 38 66. Wil je langskomen, maak dan vooraf een afspraak. Het verkooppunt van OKRA-Reizen blijft open tijdens de zomervakantie en kan je telefonisch bereiken in de voormiddag van 9 tot 12 uur, behalve op 11 en 21 juli, 14 en 15 augustus.

D

e Jeugddienst van CM Waas en Dender is klaar voor de grote zomervakantie. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de voorbereidingen en draaien de vrijwilligers op volle toeren. ‘Ouders kunnen gerust zijn’, stelt Wouter Rogiers, diensthoofd Kazou Waas en Dender. Meer dan 4.000 deelnemers trekken komende zomer op vakantie met Kazou Waas en Dender. Voor het eerst zijn daar ook kleutertjes bij. ‘We experimenteren deze zomer met onze eerste kleutervakantie’, legt Wouter uit. ‘Er is heel veel vraag naar opvang, ook voor jonge kinderen. Hier spelen we graag op in.’

Continue vorming De monitoren van Kazou vertrekken goed voorbereid op vakantie. ‘Tijdens onze basiscursus besteden we heel wat aandacht aan specifieke leeftijdskenmerken en begeleidingsvormen, ook voor kinderen die extra aandacht vragen. Dit jaar organiseerden we ook drie vervolmakingscursussen waarbij we monitoren extra bijscholen en inspelen op hedendaagse trends en maatschappelijke problematieken.’

Al 70 jaar samen onder weg Kazou bestaat dit jaar 70 jaar. Wat begon als Preventieve Luchtkuren, met grote vakanties voor enkele leeftijden, is zeventig jaar later uitgegroeid tot een zeer uitgebreid vakantieaanbod van 5 tot 18 jaar en een aanbod JOMBA-vakanties voor Jongeren Met Bijzondere Aandacht. ‘We proberen onszelf nog steeds heruit te vinden’, vertelt Wouter Rogiers. ‘We nemen jaarlijks onze vakantiebestemmingen onder de loep. Ook de evaluatie die deelnemers na de vakantie invullen, wordt grondig doorgenomen. Met de feedback van deelnemers en ouders gaan we aan de slag om ons aanbod en de begeleiding nog beter te maken. Kwaliteit is voor ons heel belangrijk en we hebben graag dat al onze deelnemers tevreden zijn over de vakantie, maar ook over de service die ze van ons krijgen.’ Heb je nog een gaatje in de vakantieplanning? Er zijn nog heel wat plaatsen vrij, zoek en boek via kazou.be je lastminute vakantie. Meer info: www.kazou.be, vakantiebureau.waasendender@cm.be, 052 259 760.

19

WEG

KORT

SCHUILT ER EEN CHAUFFEUR IN JOU? De Minder Mobielen Centrale (MMC) helpt mensen met beperkte mobiliteit en een beperkt inkomen om zich te verplaatsen naar de dokter, een familielid, de winkel, … Vrijwilligers halen deze mensen thuis op, helpen bij het instappen, brengen hen naar de afgesproken bestemming, bieden indien nodig hulp ter plaatse en brengen hen veilig terug thuis. Als vrijwilliger krijg je een netto vergoeding van 0,29 cent per gereden kilometer, een passende verzekering en je kan gratis deelnemen aan ontmoetings- en vormingsmomenten. Je krijgt er ook vriendschap en dankbaarheid voor in de plaats. We zijn nog op zoek naar vrijwilligers voor Sint-Niklaas, Temse, Beveren en Wichelen. Heb je een wagen, rijd je graag, ga je graag met mensen om, heb je wat vrije tijd en geduld? Bel of mail naar dienst CM-Thuiszorg: 03 760 93 88, thuiszorg.waasendender@cm.be.

CM-REISBIJSTAND CM-leden die tijdens hun vakantie ziek worden of een ongeval hebben, kunnen rekenen op CM-reisbijstand die je de nodige begeleiding verleent en tussenkomt in de kosten voor dringende medische zorg. CM-reisbijstand geldt wereldwijd voor kinderen en jongeren met kinderbijslag. Voor andere CM-leden is ze van toepassing in de landen van West- en Centraal-Europa en het Middellands Zeegebied (en alle gebieden en cruiseschepen onder de vlag van een EU-land). Licht bij elke ziekenhuisopname binnen de 48 uur de alarmcentrale Mutas in. Je kan Mutas 24 uur op 24 bereiken op het nummer +32 272 09 00. Het nummer staat op je World Assistance Card. Vergeet ook niet je Europese Ziekteverzekeringskaart (EZVK) mee te nemen. Kom hiervoor langs bij je CM-kantoor of bestel deze online via www.cm.be/reisbijstand. Je vindt er ook alle nodige informatie en infofiches voor de populairste vakantiebestemmingen.

DE FESTIVALZOMER VAN CM CM Waas en Dender is van de partij op heel wat festivals in de regio met een attractieve en interactieve stand. Je kan er ook terecht voor gratis CM-oordopjes of doe mee met het CM-spel en win een toffe gadget. ì dinsdag 4 juli, Parkies Sint-Niklaas ì zaterdag 29 juli, M’Eire Morough Dendermonde ì maandag 7 augustus, Lokerse Feestweek (Markt) ì dinsdag 8 augustus, Parkies Sint-Niklaas ì donderdag 10 augustus, Lokerse Feestweek (Markt) ì vrijdag 25 augustus, avondmarkt Beverse Feesten

ì zaterdag 26 augustus, Bazel Parkt ì zondag 27 augustus, Beverse Feesten ì zaterdag 2 september, Villa Pace Sint-Niklaas ì zondag 3 september, Villa Pace Sint-Niklaas

Doe mee en win Tijdens de maanden juni, juli en augustus maak je kans op een gratis set oordoppen op maat ter waarde van 150 euro. Bovendien geven we voor verschillende festivals leuke prijzen weg. Surf naar www. cm.be, kies regio Waas en Dender en klik op het icoontje ‘festivals 2017’ onderaan de homepagina.

CONTACT CM Waas en Dender Een vraag voor CM? Op www.cm.be vind je heel wat info. Je kunt ook terecht bij het Contactcenter: mail naar waasendender@cm.be bel naar 03 760 38 11 ma. tot do. van 8.30 tot 12.15 uur en van 13.30 tot 17 uur vrijdag van 8.30 tot 12.15 uur


20

C OMEDY

Visie ÂŹ vrijdag 30 juni 2017

Actrice en comedienne Veerle Malschaert over het mannenbastion in de comedywereld

‘Het is als vrouw niet makkelijk om een plek te krijgen’ ‘Theatrale comedy, dat is wat ik doe.’ Wie kan haar voorstellingen beter omschrijven dan Veerle Malschaert zelf? Met ‘Boegbeeld’ breekt ze een lans voor het tonen van emoties na een persoonlijke ramp.

Is de voorstelling een vorm van therapie om je scheiding te verwerken? ‘Ik kon niet anders dan hiermee aan de slag gaan. Ik lag zo extreem uiteen, ik was zo kapot. Het ging zover dat ik op de kalender een vinkje moest zetten als ik naar school was geraakt met de kinderen. Ik kon niets anders dan huilen. Het was een verdriet dat ik met niets kan vergelijken. Hoe overleef je het uiteenvallen van je gezin? Ik vroeg me wel af hoe het ooit comedy kon worden. De eerste tests van de voorstelling deed ik voornamelijk huilend in livings, bij mensen waarbij ik me kwetsbaar kon opstellen en bij wie ik me veilig voelde. Gaandeweg is de lach er steeds meer in geslopen. En ik merk dat het de mensen echt raakt. Dat is belangrijk voor mij. De voorstelling is niet ik die mijn verdriet wil uitkappen. Dan kon ik beter in therapie gaan. Ik wil de mensen ook iets kunnen geven. De reacties na de show liegen er niet om. Veel toeschouwers vertellen me dat ze gelijkaardige dingen meemaken. Dat ze die gevoelens herkennen en blij zijn dat die naar buiten mogen komen. Dat ermee lachen ook louterend werkt voor het publiek. Ik wil de pijn niet wegsteken. Ik denk nog altijd niet juij, een scheiding, maar

COLOFON

Wouter Van Vooren

V

roeger was het publiek het grote donkere monster, nu is het mijn speelmaatje’, vertelt Veerle Malschaert. ‘Aan het begin van de voorstelling stort ik me op het publiek. Ik laat me letterlijk op iemand of op verschillende mensen vallen. Zo breek ik het ijs en leg ik contact. Ik hou niet van anonimiteit op het podium.’ Anoniem is haar voorstelling allesbehalve. Het is duidelijk dat haar scheiding en het verdriet om die gebeurtenis het onderwerp is. Veerle Malschaert staat tegelijk breekbaar en sterk te spelen. ‘Het heeft tien jaar geduurd voor ik me totaal op mijn gemak voelde zo helemaal alleen vooraan, vertelt ze. ‘Als actrice kon ik me achter een rol verschuilen. Ik moest leren om meer als mezelf op een podium te staan. Dat maakte me kwetsbaar, maar ik vind het zoveel sterker. De allereerste jaren in mijn solocarrière verging ik van de stress. Tot ik de switch maakte. In plaats van te denken wat ik ging krijgen en dus wat de mensen ervan zouden vinden, begon ik vanuit de vraag: wat kan ik gĂŠven? En ik geef altijd alles wat ik heb.’

Veerle Malschaert: ‘Ik vind de man algemeen gesproken mysterieuzer op vlak van emoties.’

‘Je hebt een aantal zeer groteske mannenbastions, en jammer genoeg is comedy daarbij’ Veerle Malschaert

ik voel wel dat ik daar sterker ben doorgekomen. Nu kan ik alweer genieten van het leven. Dat was een tijd geleden ondenkbaar.’ Je wilde het verdriet niet wegsteken, zeg je. Doen we dat vandaag te veel? ‘Ik ben een groot voorstander van het uiten van verdriet. Het moet eruit. Dat is ook echt gezond, ik heb daar veel over opgezocht. Huilen is een manier om stresshormoon kwijt te geraken. Er is ook niets mis met huilen. Maar niet iedereen kan daarmee om. In het openbaar moet je tranen zo snel mogelijk wegvegen. En je verdriet mag niet te lang duren. Laten we nu eens verdriet toelaten en het zo laten helen. Zo geraak je erdoor. Met tijd en boterhammen. Of met moelleux en cava (lacht). Ik verwijs daarbij graag naar de Japanse Kintsugi. Dat is een kunstvorm waarbij gebroken potten, kopjes en schalen hersteld worden maar de breuklijnen zichtbaar blijven. Het idee erachter vind ik zo mooi. Als iets bij ons kapot is, gooien we het weg. Of we wil-

len zo weinig mogelijk tonen dat iets gebroken is. In de kunst van Kintsugi accentueren ze dat net met gouden lijm op de breuklijnen. Zo wordt het zelfs mooier en meer waard.’ Gaan mannen en vrouwen verschillend om met dit soort zaken? ‘Je blijft als vrouw misschien makkelijker in de boegbeeldrol. Je sterk houden voor de kinderen, alles laten draaien. Let op, zowel vaders als moeders nemen verantwoordelijkheid. Maar dat extreem verantwoordelijkheidsgevoel vind ik toch meer iets moederlijk. Het is misschien instinctief meer aanwezig. Ik vind de man algemeen gesproken mysterieuzer op vlak van emoties. Op het moment van de scheiding keek ik toch met verbazing naar hoe mijn ex en andere mannen in mijn omgeving daarop reageerden. Mannen gaan zo anders om met rouw en verdriet. Ik deed wat opzoekingswerk daarover. Het is voor een deel cultureel bepaald, jongens krijgen met de paplepel ingegeven dat ze stoer en flink moeten zijn. Maar het is ook hormonaal. Testosteron houdt letterlijk tranen en dus een deel emoties tegen. De laatste generaties ouders laten emoties bij jongens al meer toe. Maar bij veel mannen van boven de veertig is dat nog niet zo eenvoudig, heb ik de indruk.’ Je had het in andere interviews al over de comedywereld als ‘piemelclub’. Is

het echt moeilijker als vrouw? ‘Je hebt een aantal zeer groteske mannenbastions, en jammer genoeg is comedy en zeker stand-upcomedy daarbij. Om een publiek te overtuigen, moet je op een podium geraken en het is als vrouw nog altijd moeilijk om een plek te krijgen. De touwtjes zijn nog vaak in handen van mannen. Ik heb het dan ook heel lang verzwegen, en eerst

‘Huilen is een manier om stresshormoon kwijt te geraken’ Veerle Malschaert

de oorzaak bij mezelf gezocht. Totdat ik alles afgevinkt had, en er echt niets meer op de show aan te merken was. Goeie recensies, lovende reacties van het publiek, en toch kreeg ik amper optredens. Bleef ik botsen op gesloten deuren. Er zijn er die letterlijk toegeven dat ze niet geloven in vrouwen in de comedy. Dat is toch bijna middeleeuws denken? Daarom engageer ik me graag voor initiatieven die het glazen plafond proberen te doorbreken. Ik ben daardoor niet verbitterd, of een mannenhater geworden. Integendeel, ik hou evenveel van mannen als van vrouwen.’ AmÊlie Janssens

9LVLH LV HHQ WZHHZHNHOLMNV OHGHQEODG LQEHJUHSHQ LQ KHW OLGPDDWVFKDS YDQ &0 HQ $&9 9RHGLQJ HQ 'LHQVWHQ $&9 &6& 0(7($ $&9 %RXZ LQGXVWULH HQHUJLH HQ $&9 7UDQVFRP Ï 9HUDQWZ 8LWJ QDW SDJ /LQGH 'H &RUWH Ï +RRIGUHGDFWHXU +LOGH 9DQ 0DOGHUHQ Ï 5HGDFWLH EHZHJLQJ QHW HQ $&9 .DDWMH 'H &RQLQFN /HHQ *UHYHQGRQFN $POLH -DQVVHQV 0RQLTXH %UDDP 'DYLG 9DQEHOOLQJKHQ .DUHQ =HOGHUORR .ULV 6L[ *LDQQL *UHFR 5RRQL 7KHHERRP 0DUMDQ &DXZHQEHUJ Ï 5HGDFWLH &0 'LHWHU +HUUHJRGWV FR¸UGLQDWLH 0DUWLQH &UHYH (ULF 'H 0DHJG $QQHOHHQ 9HUPHLUH 0LFKLHO 9HUSODQFNH Ï 9RUPJHYLQJ %DUW *HYDHUW 5XWJHU 9DQ 3DU\V Ï 5HGDFWLH 9LVLH 3% %UXVVHO WHO Ï OH]HUV#YLVLHUHGDFWLH EH Ï 'UXN &ROGVHW 3ULQWLQJ 3DUWQHUV $ *RVVHWODDQ *URRW %LMJDDUGHQ Ï $UWLNHOV UHJLRQDOH EODG]LMGHQ YDOOHQ RQGHU GH UHVS YHUDQWZ XLWJHYHUV Ï


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
3006 vis waa by beweging.net - Issuu