Ons net - Jaarmagazine van beweging.net

INHOUDSTAFEL

JAARMAGAZINE BEWEGING.NET 2023

9 50 GELOTE BURGERS ALLEEN GAAN DE DEMOCRATIE NIET REDDEN DEMOCRATISCHE VERNIEUWING

17 ID-DAGEN MAKEN DE BRUG 19-20 OKTOBER

27 SOCIALE BUURT DEELT MOBILITEIT Maatschappelijke innovatie ONS NET — 1

VOORWOORD

Een andere boeg “Wat? Geen jaarverslag?”

“Neen, Peter. Een magazine, waarin we

Je merkt, veel overtuiging had ik niet nodig. Ik ben namelijk zeker

het verslag en de plannen samenbren-

dat we met deze zorgvuldig gekozen thema’s onze partners nog

gen in interviews en reportages.”

meer goesting geven om mee op de kar te springen. Het maakt me blij om te zien hoeveel enthousiasme onze werking oproept. En dat

“Zal dat werken? We geven onze part-

die tevredenheid doorstraalt in de vele standpunten die we namens

nerorganisaties en geïnteresseerden

de groep versterken en innemen.

graag een goede blik op onze werking.

Ze hebben namelijk het meerjarenplan

Voor de lezers van dit magazine heb ik maar één boodschap: geniet

goedgekeurd en willen zien of alles naar

van de fijne reportages, ontdek enkele mooie projecten en vertel

wens verloopt.”

erover tijdens je bijeenkomsten. Zo draag je mee de kracht van ons netwerk uit en blijven we in elkaars vizier. Bovendien

“Ja, Peter. Je zal dat zelfs beter kunnen zien. Onze partners kijken elke maand

versterken we zo de impact van ons gezamenlijk werk.

Ik ben alvast trots op het resultaat.

talrijk naar het filmpje van de maand.

Leg dat samen met dit magazine en

In een periode waarin vele groepen een nieuwe

iedereen zal de beweging nog beter

adem vinden en zich gedwongen voelen om de

kunnen ondersteunen.”

grondstroom in de samenleving te beïnvloeden,

“Ok, let’s do it. Ik ben fan.”

initiatieven meer dan welkom. Graag dus tot

zijn onze sterke organisaties met hun vele ergens in het middenveld.

Veel leesplezier!

Peter Wouters, Algemeen voorzitter beweging.net

2 — ONS NET

INHOUDSTAFEL

Eerst en vooral heel veel dank aan alle collega’s, partnerorganisaties en vrijwilligers die meeschreven, tekenden of nadachten over dit jaarmagazine. Het is een echt groepswerk binnen de organisatie geworden. Dit format is een eerste experiment, daarom zijn we heel nieuwsgierig naar de tips en feedback van de lezers/bestuurders. Heb je ideeën, vragen of suggesties, zowel over de inhoud als over de vorm? Stuur mij dan gerust een mailtje (Liesbeth.dewinter@ beweging.net).

Lies De Winter,

Voorwoord

2

Inhoudstafel

3

STEM GEVEN

4

Ruimte voor vrijwilligers

5

‘50 gelote burgers alleen gaan de democratie niet redden’

8

Opinie: Vlaams Mensenrechteninstituut

13

STERK NETWERK

14

We doen er iets aan

15

De ID-dagen maken de brug

16

Nieuw kader ondersteunt bewegingspunten

18

Visie geeft sterke verhalen vleugels

22

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN

24

Wie op weg is, is gezien

25

Sociale buurt deelt mobiliteit

27

Op weg naar de honderdste Fietsbieb

31

ORGANISATIE DIE DROMEN WAARMAAKT Column: Meer diversiteit zal onze organisatie nog sterker maken

36

Op de koffie met Marie Jeanne Hendrickx

38

Spelletjes

42

Algemeen directeur beweging.net

Verantwoordelijke uitgever: Liesbeth De Winter – Haachtsesteenweg 549, 1030 Schaarbeek - Coördinatie: Stephanie Davidts - Dit magazine kwam tot stand met medewerking van: Liesbeth De Winter, Peter Wouters, Carien Neven, Wouter Van Dyck, Jasminka Poppe, Tomas Uten, Brecht Beelen, Johan Vyverman, Sandra Rosvelds, Bart De Ruysscher, Lieven Van Belle, Koen Ghys, Hilke Trippaers, Tim Ongena, Tom Van Lierde, Jelle Janssens, Michiel Brems, Tom Dehaene, Francis Devlamynck, Christian Schepers, Kris Daniels, Dominique Coopman, Marie-Jeanne Hendrickx, Jo Robberechts, Martin Schoups, An-Sofie Bessemans en vele anderen. - Copywriting: Anastasia Verleysen, Bliksem Schrijfbureau Vormgeving en druk: gevaertgraphics.be - Foto’s: Marc Wallican, Antoine Alexandre, Mine Dalemans, Femke Den Hollander, beweging.net E beweging.net D @BewegingNet Q beweging.net_

K visie.net K beweging.net k contact@beweging.net

ONS NET — 3

Stem geven

© MINE DALEMANS

VOORWOORD

4 — ONS NET

STEM GEVEN — WEEK VAN DE VRIJWILLIGER

WEEK VAN DE VRIJWILLIGER

Ruimte voor vrijwilligers Voor beweging.net, die in haar achterban bijzonder veel vrijwilligers heeft, is de jaarlijkse Week van de Vrijwilliger een hoogtepunt. Sinds twee jaar werkt de organisatie rond een maatschappelijk thema en organiseren ze een bevraging bij honderden vrijwilligers. In 2022 was die gericht op bestuursvrijwilligers. In 2023 was ruimte voor vrijwilligers het centrale thema. We spraken met Carien Neven (provinciaal directeur beweging.net Limburg) en Wouter Van Dyck (senior vormingsmedewerker beweging.academie).

Vorig jaar werden bestuursvrijwilligers

ze voldoening. Ze vinden het belangrijk dat

loyaliteit. Om nieuwe profielen aan te trek-

bevraagd rond hun drijfveren en bekom-

hun engagement ertoe doet en impact

ken, moet men nadenken over hoe de be-

mernissen. Er waren 1.131 respondenten.

heeft. Vrijwilligerswerk is een belangrijk

stuursorganisatie en -organen aantrekkelijk

Wat waren de opvallendste resultaten?

wapen in de strijd tegen vereenzaming en

gemaakt kunnen worden. Een goede taak-

Carien: Het overgrote deel van de bestuur-

verzuring.

verdeling maakt de taakbelasting draaglijk.

ders die reageerden behoren tot een ouder,

Nadenken over de vergaderfrequentie,

mannelijk publiek. Expertise is belangrijk in

Welke drempels komen bestuursvrijwilli-

-tijdstip en -locatie verlaagt drempels en

elk bestuur, maar er moet ook voldoende

gers tegen?

kan goede bestuurders aan boord houden.

aandacht zijn en tijdig werk gemaakt wor-

Carien: Schaalvergroting en fusies leiden

den van opvolging en vernieuwing om te

tot administratieve verwachtingen en juridi-

Wouter: Wat opviel was dat 30 procent

vermijden dat men plots geconfronteerd

sche verplichtingen die gepaard gaan met

van de respondenten aangaven heil te zien

wordt met een vervanging van de hele

een bestuursmandaat. In sommige organi-

in vorming en opleiding gerelateerd aan hun

ploeg. Elk moment is goed om te zoeken

saties wordt dat dan bijzonder groot.

bestuursmandaat. Er is een overaanbod van

naar verjonging, vervrouwelijking en meer

Beweging.net vraagt dat het beleid nagaat

vormingen aan vzw’s, maar we leerden dat

diversiteit in het bestuur.

waar administratieve vereenvoudiging en

bestuursvrijwilligers vorming vanuit hun

de-bureaucratisering mogelijk en haalbaar

eigen perspectief missen. Toekomstgericht

Wouter: Wat mij vooral is bijgebleven,

zijn. Voor verschillende bestuursvrijwilligers

denken, nieuwe communicatienoden, om-

ondanks de vele drempels, is de gedreven-

wordt de tijdsintenstiteit zelfs zo hoog dat

gaan met conflicten, opzetten van een

heid en motivatie die onze bestuursvrijwilli-

ze, gecombineerd met het gebrek aan

nieuw vrijwilligersbeleid, … Kortom meer

gers vinden in hun engagement. Uit de

waardering en de verantwoordelijkheid, hun

aandacht voor de zachtere thema’s verbon-

dankbaarheid en de sociale contacten halen

bestuursmandaat stopzetten. Ondanks de

den aan een bestuursmandaat. Daarom

ONS NET — 5

STEM GEVEN — WEEK VAN DE VRIJWILLIGER

‘Vrijwilligerswerk is een belangrijk wapen in de strijd tegen vereenzaming en verzuring.’

Wouter Van Dyck senior vormingsmedewerker Beweging.academie vzw

richtten we samen met onze juridische

nen lokale besturen zetten? Hoe ziet de

dienst Procura de Bestuurdersacademie

ideale ruimte voor vrijwilligers er uit? Zo’n

(zie kader) op met een specifiek aanbod

710 respondenten uit diverse sectoren

voor bestuursvrijwilligers.

namen deel aan de online bevraging.

Tijdens de Week van de Vrijwilliger 2023

Wat waren de meest voorkomende

werkten jullie rond Geef ons ruimte. Hoe

problemen?

kwamen jullie tot dit thema?

Carien: Meer dan 38 procent ondervindt

Carien: Heel wat vrijwilligers botsen op een

problemen bij het zoeken naar een geschik-

tekort aan kwalitatieve en betaalbare loka-

te vergaderlocatie. Zo vindt 1 op 4 moeilijk

len voor events, en vergader- en opslag-

een (betaalbare) ruimte in de nabije omge-

ruimtes. Zo wordt het voor vrijwilligers

ving voor hun activiteiten. Meer dan 42

moeilijker om hun doelgroepen en leden te

procent geeft aan moeilijk opslagruimte te

bereiken. Via een online bevraging maakten

vinden in de buurt, en 1 op 3 zegt dat ruim-

we een stand van zaken. Op welke noden en

tes voor grotere evenementen in de omge-

uitdagingen rond ruimtegebruik botsen

ving te duur zijn. Meer dan de helft van de

vrijwilligers vandaag? Welke stappen kun-

respondenten beschikt niet over een eigen

De bestuurdersacademie Ben jij zelf ook bestuursvrijwilliger bin-

Voor de startende bestuurder is er bij-

Ben je op zoek naar meerwaarde? Dan

nen jouw vereniging? Neem jij nog maar

voorbeeld de vorming ‘Mijn eerste mandaat’,

zijn de vormingen ‘Missie-gedreven besturen’

net een nieuw mandaat op binnen jouw

waarin je meer inzicht krijgt in structuren,

en ‘Over goed en ethisch leiderschap en be-

organisatie of draai je al eventjes mee

de werking van een vzw, de statuten en

sturen’ misschien wel iets voor jou.

binnen het bestuur? Eén ding is zeker: er

reglementen en de verantwoordelijkheden

komt heel wat bij kijken!

van een bestuurder.

Bestuursvrijwilligers nemen immers heel wat

Voor bestuurders die zich meer willen

taken en verantwoordelijkheden op binnen een

verdiepen in bepaalde thema’s biedt de

organisatie. En dat verdient een goede onder-

bestuurdersacademie (ook op aanvraag)

steuning.

enkele verdiepende sessies aan: · Verantwoordelijkheden van de bestuurder

Maak daarom kennis met de bestuurders-

· Het wettelijk kader van een vzw

academie van beweging.academie, de

· Verzekeringen voor een vzw

vormingsdienst van beweging.net. Met

· Fiscale verplichtingen van een vzw

vormingen op maat, voor bestuurders van

· Goed verloop van een bestuursvergadering

zowel kleine als middelgrote organisaties, is

· …

er voor iedereen een gepast aanbod.

6 — ONS NET

Benieuwd naar wat de bestuurdersacademie voor jou kan betekenen?

Neem dan zeker eens een kijkje op de website www.bewegingacademie. net, schrijf je in op de nieuwsbrief of neem contact op met wouter.vandyck@beweging.net

STEM GEVEN — WEEK VAN DE VRIJWILLIGER

lokaal en moet op zoek naar een accommo-

moet samen met hen gezocht worden naar

datie. Dat wordt steeds moeilijker. Ook de

alternatieven.

hoge prijzen voor gas, elektriciteit en water veroorzaken moeilijkheden.

Carien: Een tweede aanbeveling aan de lokale besturen is inzetten op gedeeld ruimtegebruik,

Harm Wevers, groepsleider van scoutsgroep SMAF in Hasselt, getuigt over hun lokalenprobleem.

Welke aanbevelingen formuleren jullie

samen met het klassieke systeem van zaalver-

hiervoor?

huur. In deze verenigingshuizen staan vrijwilli-

Hebben jullie zelf problemen met

Wouter: Met de gemeenteraadsverkiezin-

gers in voor het gemeenschappelijk beheer,

jullie lokalen?

gen van 2024 in het vooruitzicht hebben we

onderhoud en reservaties van een gedeelde

Onze lokalen zijn sterk verouderd met

een aanbeveling voor lokale besturen: her-

locatie, eventueel met ondersteuning van de

heel wat mankementen. Sinds Covid

waardeer de rol van de lokale parochiezalen.

gemeente op maat van het collectief. Dat is

moet er een nieuw verluchtingssysteem

Het is wenselijk dat de parochies en de

exact wat beweging.net Antwerpen doet met

komen, er zijn bijkomende kosten voor

gemeenten samenwerken om dit verou-

het project Vast-Goed. Ze leggen contacten

de brandveiligheid en het duurdere

derd patrimonium te renoveren tot aantrek-

tussen organisaties, brengen mensen samen,

verbruik. We hebben meer en meer

kelijke lokalen voor verenigingen. Worden

bieden procesbegeleiding, creëren materiële

financiële middelen nodig. Daarnaast

vergaderlocaties stopgezet, dan moeten

randvoorwaarden, … Het is een duurzaam

zijn onze lokalen te klein voor onze groep

verenigingen tijdig verwittigd worden en

alternatief voor zaalverhuur.◄

van 340 leden en 70 leid(st)ers. We kunnen geen nieuwe leden aannemen, omdat dit de kwaliteit van de werking zou verminderen. Kwaliteit willen we blijven waarborgen.

Hoe zie je de toekomst?

Voor de investeringen zijn er gemeentelijke subsidies, maar de procedures zijn te lang en niet op maat van vrijwilligersverenigingen. We willen niet weg van onze huidige locatie, maar we bekijken wel de mogelijkheid om de parochiezaal in onze wijk te gebruiken. Enkel met een

© MINE DALEMANS

extra locatie zijn er groeimogelijkheden.

ONS NET — 7

STEM GEVEN — DEMOCRATISCHE VERNIEUWING

8 — ONS NET

STEM GEVEN — DEMOCRATISCHE VERNIEUWING

DEMOCRATISCHE VERNIEUWING

‘50 gelote burgers alleen gaan de democratie niet redden’ Beweging.net startte in 2022 met het traject “Een duurzaam kader voor burgerparticipatie in beleidsadvies”. De titel verklapt meteen ook de inhoud van dit onderzoek: kan burgerparticipatie verankerd worden in het beleid door het te linken aan adviesraden?

De ambities zijn niet min. We willen adviesraden versterken, burgerparticipatie beter verbinden met de expertise van het middenveld en de interesse van mensen in beleid aanwakkeren. Het idee prikkelde intussen heel wat mensen in de onderzoekswereld en binnen diverse sectoren. Lies De Winter en Jasminka Poppe leggen uit waarom.

Waarom vindt beweging.net het belangrijk

wegen op het beleid en op de sociale en

zaam kader voor burgerparticipatie” bekij-

om mensen te betrekken bij het beleid?

maatschappelijke veranderingen die er

ken we hoe het beter kan.

Lies: Beweging.net is een atypische mid-

vandaag zijn. Maar ook omgekeerd: we

Jasminka: Zoals bij de meeste trajecten bij

denveldorganisatie in haar relatie tot de

willen de politiek warm maken om bewust

beweging.net voert een interne werkgroep

politiek. In plaats van advies te geven vanaf

burgers te betrekken bij beleidsbeslis-

het project uit. Johan, Lies, Gaëlle, Tim,

de zijlijn, kiezen we ervoor om nauw samen

singen.

Nele, Tomas en ik delen onze expertises en

te werken met de politiek, om bestuurs-

dat maakt het finaal een sterk project.

mandaten op te nemen in instellingen en te

Wat was de concrete aanleiding voor dit

Tomas is de aanvoerder van de werkgroep.

participeren aan adviesraden. Het geloof in

traject?

Hij houdt het tempo erin.

de democratie staat onder druk en dat

Lies: Samen met Johan Vyverman, direc-

prikkelt ons om na te denken over hoe dat

teur provinciale werking bij beweging.net,

Jullie ontwikkelden de Eureka-tool. Wat is

komt en wat we eraan kunnen verbeteren.

raakte ik geprikkeld door de actualiteit van

dat precies?

Die ambitie leunt heel dicht aan bij het DNA

enkele slecht uitgevoerde burgerbevra-

Jasminka: De Eureka-tool is een verzame-

van beweging.net. Hoe kunnen we mensen

gingen en de afschaffing van de opkomst-

ling van instrumenten, methodieken en

en organisaties een stem geven in het poli-

plicht. Het gaat niet de goede kant op.

getuigenissen van experten en deelnemers

tieke debat?

Mensen drijven steeds verder weg van de

voor burgers, organisaties, lokale bestu-

politiek. Vijftig burgers die mee mogen

ren,… Het helpt hen bij het opzetten van

Jasminka: We willen burgers in hun ge-

denken in een gelote senaat gaan niet de

participatietrajecten of concrete projecten.

meente of stad empoweren om actief te

oplossing brengen. In het traject “Een duur-

De verschillende methodieken om met

ONS NET — 9

STEM GEVEN — DEMOCRATISCHE VERNIEUWING

Wie is wie?

Lies De Winter Algemeen directeur beweging.net en gebeten door

groepen aan de slag te gaan zijn allemaal

pertise bij het beleid. In een interview om-

toegepast of zelfs ontwikkeld tijdens dit

schreef Koenraad De Ceuninck het als

project en bieden we nu aan aan het grote

volgt: “Adviesraden blijven absoluut van

publiek via een website.

belang omdat ze bestaan uit mensen die de

burgerparticipatie

gemeente en het beleidsdomein (cultuur,

“Al mijn hele carrière lang ben ik

Adviesraden hebben niet echt een hip

sport, jeugd,…) heel goed kennen. Het zijn

gebeten door alles rond burger-

imago, waarom vinden jullie ze zo belang-

jouw lokale specialisten wanneer het over

rijk?

een bepaald thema gaat.” Dat is ook zo op

aan de hernieuwing van enkele advies-

Lies: “Hipheid” zal de wereld niet redden,

Vlaams en op nationaal vlak.

raden, aan de opstart van verschillende

goed beleid hopelijk wel. En voor goed

Lies: Weet je, het succes van zo’n raad

participatieprojecten en schreef ik mee

beleid zijn adviesraden een noodzakelijke

bepaal je als beleid in grote mate zelf door

aan publicaties zoals Het burger-ei en It’s

schakel. Er is zeker ruimte om het één en

de erkenning, taken en verantwoordelijk-

the culture stupid. Goed beleid maak je

ander te verbeteren en te moderniseren.

heid die je eraan geeft. Beleidsmakers die

niet alleen, maar door rekening te hou-

De meeste adviesraden hebben een wette-

liever niet te veel kritische stemmen horen,

den met verschillende belangen en

lijk kader en hebben zo de kans om zelf te

zullen zich inspannen om met minachting

stemmen in de samenleving. De uitein-

kiezen waarover ze advies uitbrengen. Ze

naar deze organen te kijken. We moeten

delijke beslissing ligt natuurlijk wel bij de

hebben de mogelijkheid om een soort con-

ons als middenveld hoeden om daar niet in

politiek. Een boeiend evenwicht.”

trolerende en adviserende factor te zijn

mee te gaan.

participatie. Zo werkte ik al mee

voor het beleid. Dat mag je niet onder-

Jasminka Poppe Stafmedewerker

schatten en niet kwijtraken.

Nu onderzoeken jullie hoe je de link maakt

Jasminka: Bovendien bieden ze een mini-

tussen de adviesraden en burgerbetrok-

male garantie op de inbreng van extra ex-

kenheid?

Maatschappelijke innovatie Roeselare-Tielt en drijvende kracht voor vrijwilligers “In de periode 2019-2022 was ik projectcoördinator van een Interreg-project Eureka. Beweging.net, Hogeschool VIVES en Groep INTRO uit West-Vlaanderen, CIEP-MOC en Soralia uit Wallonië, La Ligue en EIBS uit Frankrijk werkten samen om goede praktijken in burgerparticipatie te identificeren en te verspreiden. Door de expertise die ik methodieken, ben ik betrokken bij het traject rond democratische vernieuwing.”

10 — ONS NET

© ANTOINE ALEXANDRE (EIBS)

er opbouwde op vlak van participatieve

STEM GEVEN — DEMOCRATISCHE VERNIEUWING

Lies: Er zijn heel wat voorbeelden

“Geef adviesraden de mensen, middelen en bevoegdheid om met burgerparticipatie aan de slag te gaan”

waar dat effectief werkt. In Brugge bijvoorbeeld, waar er in de armoedeadviesraad gewerkt wordt met een parallelgroep van ervaringsdeskundigen. Maar ook in de SERV werd al een paar keer geëxperimenteerd. We

Tomas Uten is adviseur voor de cluster Onderzoek & Ontwikkeling van

merken dat zowel adviesraden als

beweging.net, waar hij onder meer de thema’s democratische

onderzoekers en beleidsmakers geïn-

vernieuwing en burgerparticipatie opvolgt

teresseerd zijn in ons traject. Door het verbinden van de expertise van de

Beweging.net gelooft in een sterke participatieve democratie die burgers en het

middenveldspelers met doordacht

middenveld structureel betrekt in het beleid. Daarom versterken we bestaande

gekozen verbredende initiatieven

structuren van advies en overleg, en experimenteren we met nieuwe vormen

denken we dat we misschien tot een

van burgerbetrokkenheid.

bijzonder slagkrachtige mix kunnen komen.

‘Het succes van een adviesraad bepaal je als beleid in grote mate zelf.’

Zo organiseerden we in het najaar van 2022 een breed debat op nationaal niveau over ons voorstel om adviesraden de mensen, middelen en bevoegdheid te geven om met burgerparticipatie aan de slag te gaan. We gingen met tal van sectoren en strategische adviesraden in debat. Naar aanleiding van de verkiezingen hopen we dat het voorstel zijn weg vindt naar zoveel mogelijk memoranda en vervolgens naar het beleid.

Maar we richten ons ook op lokale adviesraden. Daarom organiseerden we in

Het lijkt me geen eenvoudig project

elke provincie een consultatiemoment met mandatarissen en vrijwilligers uit ons

om uit te rollen?

netwerk over datzelfde voorstel voor deze initiatieven. Met die schat aan infor-

Lies: Dat is het ook niet. Het vraagt

matie gaan we in 2023 verder aan de slag. Zo zetten we in elke provincie min-

een goede samenwerking met veel

stens één experiment op poten waarin we samen met een lokale adviesraad

actoren en dat is altijd complex.

toewerken naar een duurzaam participatie-initiatief.

Jasminka: Tegelijk kijken we daar natuurlijk naar uit. De relevantie van dit

Daarnaast zetten we sterk in op innovatie en ondersteunen we vanuit onze ex-

traject is groot en belangrijk genoeg

pertise waar mogelijk. Begin 2023 deden we dat met het Eureka-project voor

om erg gemotiveerd te blijven. Dat

het Lokaal Overlegplatform Secundair Onderwijs van de stad Roeselare en stel-

merkten we tijdens de gespreksavon-

den we de Eureka-tool voor op het provinciaal ACV-congres in West-Vlaande-

den die Tomas begeleidde en mocht ik

ren. Met Stad24 in Antwerpen willen we de komende jaren de politiek opnieuw

zelf ook ervaren bij de partners die

van iedereen maken. Dialoog en samenwerking met burgers en sociale organisa-

deelnamen aan het Eureka-project.

ties in de stad zijn daar de speerpunten. De verschillende lessen en ervaringen

Lies: Hetzelfde enthousiasme merk je

die we uit deze projecten meenemen, krijgen een belangrijke plaats op de Dag

trouwens ook bij de andere trajecten

van de Democratie.

die rond dit thema werken, zoals Stad24 in Antwerpen. Het belooft een boeiende periode te worden.◄

Wil je meer info over dit traject?

Neem dan contact op met tomas.uten@beweging.net

ONS NET — 11

STEM GEVEN — OPINIE: VLAAMS MENSENRECHTENINSTITUUT

OPINIE: VLAAMS MENSENRECHTENINSTITUUT

Een snelle doorstart is nodig De Vlaamse regering stapte uit Unia en richt het Vlaams Mensenrechtinstituut (VMRI) op.

Beweging.net, ACV, een brede coalitie van middenveldorganisaties en een negental adviesraden waren koele minnaars. De aanzet om uit Unia te stappen komt van de Vlaamse rechterzijde. Dat maakt middenveldspelers extra waakzaam voor politieke inmenging en voor evoluties die we de volgende jaren goed moeten monitoren.

‘Zoals het in de missie en visie van beweging.net staat, moeten personen en groepen de wettelijke en feitelijke mogelijkheden hebben om hun grondrechten af te dwingen.’

Stefaan Peirsman Adviseur discriminatie en migratie, ACV

Het VMRI beschermt en bevordert als onaf-

klacht neergelegd worden bij het VMRI en

hankelijk instituut de mensenrechten in

wanneer bij Unia? Daarnaast is er de slag-

Vlaanderen. Dat is een belangrijke taak. Stel

kracht. Biedt het VMRI even veel bescher-

je voor dat je geen woning vindt omdat je

ming als Unia voor mensen die slachtoffer zijn

een vreemde naam hebt, je geen toegang

van discriminatie? Er zijn enkele zaken die ons

hebt tot een openbaar gebouw omdat je in

doen twijfelen. Zo zal het instituut enkel naar

een rolstoel zit, je door een interimkantoor

de rechtbank kunnen stappen bij collectief

wordt afgewimpeld omdat je transgender

belang.

bent, … Voor de meest kwetsbaren in onze samenleving is het essentieel dat er een

En wat met de onafhankelijkheid en onpartij-

sterk instituut is. De onafhankelijkheid, de

digheid? De vier plaatsen in het bestuur die

toegankelijkheid en de slagkracht van de

voorbehouden zijn voor vertegenwoordigers

nieuwe instelling moeten gegarandeerd

uit verenigingen die de bescherming van de

worden. Net daar knelt het schoentje.

mensrechten beogen, werden niet allemaal ingevuld door mensen uit zulke verenigingen.

12 — ONS NET

In de eerste plaats stellen we ons vragen

Ook werd iemand benoemd die in het partij-

bij de toegankelijkheid. Wanneer moet een

bestuur van een meerderheidspartij zit.

STEM GEVEN — OPINIE: VLAAMS MENSENRECHTENINSTITUUT

‘Een goed functionerend VMRI is cruciaal in Vlaanderen. Daarom volgen we het dossier van kortbij op.’

Brecht Beelen Adviseur Onderzoek en Ontwikkeling, beweging.net

Hoe moet het nu verder? Sinds 15 maart 2023 zou het nieuwe instituut actief moeten zijn. Toch is het VMRI vandaag nog steeds niet operationeel. De vacatures voor de personeelsploeg moeten nog geschreven worden. Samenwerkingsakkoorden met andere instellingen, zoals Unia en FIRM, zijn er nog niet. Het VMRI heeft intussen een website, maar dat is een mooie façade met weinig inhoud.

Ook op het beloofde eenheidsloket blijft het wachten. Willen we mensenrechten in Vlaanderen goed beschermen, dan is een snelle doorstart broodnodig.

Brecht Beelen en Stefaan Peirsman

ONS NET — 13

Sterk net werk STERK NETWERK — WE DOEN ER IETS AAN

‘Heel veel vrouwen zeggen en denken:“Ben ik wel bekwaam om initiatief te nemen?” of durven niet echt naar buiten te komen.

Wij willen hen met onze activiteiten aanmoedigen.’

14 — ONS NET

STERK NETWERK — WE DOEN ER IETS AAN

FAÏZA UIT RONSE IS VRIJWILLIGSTER BIJ FEMMA WERELDVROUWEN

‘Een sms’je achteraf doet veel deugd’ Met We doen er iets aan startten we met Rerum Novarum in 2022 een campagne waarin we 52 vrijwilligers een heel jaar in de kijker zetten. Onder het motto ‘Klein initiatief, grote impact’ tonen we waardering voor iedereen die een bepaald engagement, hoe klein ook, opneemt. Faïza El Ghouch uit Ronse heeft Marokkaanse roots en is één van die vrijwilligers.

Ze is lid van het plaatselijke bewegingspunt, gemeenteraadslid en trekker van Femma Wereldvrouwen.

“Femma wereldvrouwen richtte ik samen

organiseren heel wat activiteiten. Dat gaat

met Safia Marzouki in 2018 op. Die organi-

niet vanzelf. Organiseren is bellen, uitnodi-

neer ik dat wil, maar voor veel dames met een migratieachtergrond is dat niet zo voor

satie loopt parallel met de klassieke Fem-

gen en soms letterlijk aanbellen bij de da-

de hand liggend. Vandaar dat ik onze Fem-

ma-werking in onze stad. Af en toe werken

mes thuis. Als je hen uit hun isolement

ma Wereldvrouwen en gelijkaardige initia-

we samen. We richten ons op vrouwen met

moet halen, moet je inspanningen doen.

tieven zo belangrijk vind. Als je nadien een

een migratieachtergrond. Zij leefden vaak

Mijn motto is: een neen heb ik, een ja kan ik

sms’je krijgt, dan maakt mij dat heel geluk-

nog meer in isolement dan anderen. We

krijgen. Ik kan uitgaan of op reis gaan wan-

kig.”◄

Benieuwd naar alle verhalen van de 52 vrijwilligers? Surf dan naar www.wedoenerietsaan.be

ONS NET — 15

STERK NETWERK — DE ID-DAGEN MAKEN DE BRUG

ID•DAGEN

OVERBRUGGEN

De ID-dagen maken de brug Om de twee jaar organiseert beweging.net de ID-dagen, twee studiedagen waar al onze leidinggevenden, stafmedewerkers, beleidsadviseurs en vrijwilligers de tijd nemen om nieuwe thema’s en uitdagingen in de samenleving te verkennen, los van de dagelijkse taken.

Het zijn vaak meer horizontale thema’s die alle partners interesseren. Dat doen we al meer dan honderd jaar. Sandra Rosvelds is directeur Onderzoek & Ontwikkeling bij beweging.net en legt uit waarom de ID-dagen zo belangrijk zijn.

Wanneer zijn de ID-dagen opgestart?

De eerste ID-dagen werden georganiseerd in 1909 en heetten toen de Vlaamse Sociale Week. Alle leidinggevenden werden een week samengebracht om te discussiëren over de uitdagingen van hun tijd. Het was ook een belangrijk netwerkmoment omdat

‘Het lokale beleidsniveau is belangrijk omdat hier veel maatschappelijke uitdagingen samenkomen.’

gemeenteraadsverkiezingen, een goed moment om ons oog op het lokaal beleid te richten. Het lokale beleidsniveau is belangrijk omdat hier veel maatschappelijke uitdagingen samenkomen. Ook al zijn ze niet voor alles bevoegd, toch kunnen ze veel realiseren en in een goede richting sturen.

collega’s elkaar niet vaak zagen. Er waren

heel van mensen die op hun manier streven

We bekijken het lokaal beleid vanuit ver-

toen nauwelijks auto’s en iedereen verplaats-

naar een betere samenleving.

schillende perspectieven.

netwerken een rol. Het toont de diversiteit

Jullie kiezen een thema dat relevant is voor

Vertel!

van onze beweging. Als je alle organisaties

alle partnerorganisaties. Wat is dat thema

We horen, voelen, lezen en ervaren dat er

die met beweging.net verbonden zijn sa-

in 2023?

veel ongenoegen is in de samenleving en

menbrengt, krijg je een indrukwekkend ge-

De ID-dagen vallen precies één jaar voor de

dat mensen zich afkeren van politiek. Wat

te zich met de trein. Ook vandaag speelt

Bart De Ruysscher, Algemeen directeur CM De ID-dagen zijn de plaats bij

de CM nemen we maximaal deel. Ook met

zijn, zingeving, kwaliteit van leven, sociaal

uitstek om nieuwe inzichten op te

de vrijwilligers in onze bestuursinstanties en

participeren en het dagelijks leven. We

doen en bestaande netwerkcontac-

bewegingen. Het thema hoe beleidsbeïn-

willen de stem van onze leden laten horen.

ten te intensifiëren en contacten te leggen.

vloedend werken is zeer relevant. Met het

Voor ons zijn de ID-dagen een accurate

Beweging.net kiest gastsprekers die uit-

CM-memorandum snijden we belangrijke

opleidings- en intervisiekans. Wat we dit jaar

eenlopende invalshoeken aanreiken. Dat

invalshoeken voor het beleid aan. We hech-

opsteken wordt in 2024, een belangrijk

verrijkt het debat. De thema’s worden geko-

ten belang aan een kwaliteitsvol leven voor

verkiezingsjaar, in de praktijk omgezet. We

zen in functie van de actualiteit, maar be-

iedereen. Dat gaat niet alleen over ziekte en

moedigen onze leden aan om bewust te

ogen geen discours op korte termijn. Vanuit

fysieke gezondheid, ook over mentaal wel-

kiezen en hun stem te laten horen.

16 — ONS NET

STERK NETWERK — DE ID-DAGEN MAKEN DE BRUG

doen burgers als ze niet meer verplicht zijn om te stemmen? Waarom haken ze af?

Waarom voelen ze zich niet gehoord? Is die kloof reëel en hoe kunnen we ze overbruggen? Pas dan kunnen we naar het beleid zelf kijken. De klimaatuitdaging, de digitalisering, het ruimtegebruik en de organisatie van de zorg van oudere en kwetsbare men-

Als je alle organisaties die met beweging verbonden zijn samenbrengt, krijg je een indrukwekkend geheel van mensen die streven naar een betere samenleving Sandra Rosvelds directeur Onderzoek & Ontwikkeling

sen moeten in de praktijk worden gebracht op lokaal niveau. Veel middenveldorganisaties gaan er lokaal mee aan de slag, maar

politiek niet uitsluitend aan politici over te

niet iedereen denkt aan dezelfde oplossin-

laten. Heel wat problemen kunnen politici

gen. Een discussie vanuit een constructie-

niet alleen oplossen. Inspraak en overleg

ve, kritische houding is nodig. We willen

met burgers is nodig en nuttig.

kijken naar de tendens om verder te decentraliseren en naar de manier waarop burgers

ID-Dagen? Voor wie?

vandaag wel of niet betrokken zijn bij het

Sinds enkele jaren stellen we de ID-dagen

lokaal beleid. We geloven in de participatie-

ruimer open voor geïnteresseerden. We

ve democratie en zoeken naar werkbare

richten ons in de eerste plaats op de

methodieken en goede voorbeelden.

leidinggevenden van alle partnerorganisaties, hun staf- en beleidsmede-

Welke sprekers verwachten jullie op de

werkers en hun vrijwilligers, en op

ID-dagen?

onze geassocieerde partners en

Pieter Hilhorst is politicoloog, publicist en

bevriende organisaties. Met dit

actieonderzoeker in Nederland. Hij deed in

thema willen we ook expliciet lokale

verschillende gemeenten onderzoek naar

mandatarissen uitnodigen. Iedereen

de beloften van decentralisaties. Ook

is welkom.

schrijft hij over sociale kwesties en is hij politiek actief. Hij schreef mee aan Het dogma aanbesteden, over de gevolgen van

Wil je meer informatie

de commercialisering van sociale diensten.

over de ID-dagen, het

Verder komt Eva Rovers haar ervaringen

programma en hoe je

met burgerberaden delen. In haar meest

moet inschrijven?

recente boek Nu is het aan ons. Oproep tot

Surf dan naar www.iddagen.be.

echte democratie pleit ze uitdrukkelijk om de

ONS NET — 17

STERK NETWERK — NIEUW KADER ONDERSTEUNT BEWEGINGSPUNTEN

18 — ONS NET

STERK NETWERK — NIEUW KADER ONDERSTEUNT BEWEGINGSPUNTEN

INTERVIEW

Nieuw kader ondersteunt bewegingspunten Beweging.net lanceert net voor de zomervakantie van 2023 een nieuw kader voor de ondersteuning van bewegingspunten. Dat zijn lokale vrijwilligersgroepen die mee hun schouders zetten onder de missie van beweging.net.

Wij spraken met Lieven Van Belle, directeur Maatschappelijke Innovatie, en met Koen Ghys, voorzitter beweging.net provincie Antwerpen.

Wat is het belang van bewegingspun-

in hun engagement. Er is niet minder en-

vanuit beweging.net tijdens de Week van

ten?

gagement, maar het is wel anders. Er zijn

de Vrijwilliger speelde daar goed op in.

Koen: Bewegingspunten verenigen men-

zoveel keuzes en het aanbod is groot. Daar-

Vroeger was er onder elke kerktoren een

sen onder de kerktoren. Ze brengen men-

door kiezen mensen vaker voor een duidelijk

eigen vergaderlokaal. Nu zijn die schaars.

sen lokaal samen om te spreken over lokale

afgebakend engagement. We weten graag

Het is aan ons om de gemeenten onder

problemen en uitdagingen en geven men-

waar we aan beginnen, maar ook wanneer

druk te zetten om lokaal toegankelijke loka-

sen een forum. Vandaag ligt de grootste

het eindigt. Het doel mag ook duidelijk zijn.

len te voorzien.

uitdaging in het vinden van lokale trekkers.

Denk aan een project als de Fietsbieb waar

Dat is een herkenbaar probleem voor veel

een grote instroom van nieuwe vrijwilligers

organisaties en verenigingen. In een lokaal

is. Aan een bewegingspunt is vaak een

bewegingspunt is dat moeilijker omdat de

langdurig engagement verbonden en het

focus minder afgebakend is.

draait ook niet rond één thema.

Lieven: Met beweging.net speelden we

Wat zijn de lokale noden van bewegings-

Daardoor bloeit het verenigingsleven.

hierop in door een Bestuurdersacademie op

punten?

Wat ik ook merk is dat mensen de weg

te richten. Maar het blijft een grote uitda-

Koen: Wat zeker speelt, is het vinden van

naar de stafmedewerkers kwijt zijn. Men-

ging. We voelen dat mensen selectiever zijn

een toegankelijke locatie. De aandacht

sen weten dat er minder personeel is,

‘Door toegankelijke lokalen bloeit het verenigingsleven.’

ONS NET — 19

STERK NETWERK — NIEUW KADER ONDERSTEUNT BEWEGINGSPUNTEN

Wie is wie?

Lieven Van Belle Directeur Maatschappelijke Innovatie

‘Bewegingspunten die bezig zijn met lokale politiek zullen meer nood hebben aan een gesprek rond de verkiezingen dan onze projecten Giraff en Wie op weg is, is gezien. Er is voor ieder wat wils.’

maar waarmee kunnen we nog bij hen terecht? Dit kader maakt het duidelijker en herstelt de band.

Waarom is er nood aan een nieuw kader?

Lieven: Het veranderende vrijwilligerslandschap, maar ook beweging.net is de laatste jaren grondig veranderd. De middelen en de mensen die beweging.net vandaag inzet, zijn schaarser dan enkele decennia geleden.

Daar hebben we ons op aangepast. Zo brachten we alle expertises in Vlaanderenbrede teams onder om aan slagkracht te

Koen Ghys

winnen. Vroeger was in elke provincie bij-

steuning is veel breder dan vroeger. Inhou-

voorbeeld iemand verantwoordelijk voor de

delijk kan bijgesprongen worden vanuit het

Voorzitter beweging.net provincie

communicatie. Nu zetten we hier een aantal

team O&O voor communicatie en politieke

mensen op in. De bewegingspunten heb-

vraagstukken. De expertise van de MI’ers en

ben nu een duidelijke handleiding en een

SC’ers zit in procesbegeleiding, projectma-

menukaart aan ondersteuning, op maat van

tig werken, methodieken en groepsdyna-

de lokale groep. We bieden financiële hulp,

miek. Dat is nu mooi uitgeschreven in een

een ruim aanbod van interessante sprekers,

brochure die MI’ers nog voor de zomer aan

hulp bij hun verzekeringen en ondersteuning

de bewegingspunten zullen voorleggen.

Antwerpen

‘Het is belangrijk om actuele info te bezorgen aan mensen. Je moet iets interessant bieden, niet zomaar een babbeltje en drankje. .’

20 — ONS NET

van de stafmedewerker Maatschappelijke Innovatie (MI).

Waar zou jij als bewegingspunt mee aan de slag gaan als je het aanbod van bewe-

Hoe ondersteunen MI’ers bewegings-

ging.net ziet?

punten?

Koen: Het is belangrijk om actuele info te

Lieven: De stafmedewerker Maatschappe-

bezorgen aan mensen. Je moet iets interes-

lijke Innovatie en een stadcoördinator (SC)

sant bieden, niet zomaar een babbeltje en

zijn de eerste aanspreekpunten. De onder-

drankje. Je moet het ook actuele inhoud

STERK NETWERK — NIEUW KADER ONDERSTEUNT BEWEGINGSPUNTEN

concrete oplossingen voor lokale uitdagingen. Bij anderen ligt de nadruk op samenwerking en uitwisseling tussen vrijwilligers. In veel bewegingspunten is er een directe link met mandatarissen, die vaak een engagement opnemen binnen een bewegingspunt. Ik verwacht dus dat de manier waarop ze gebruik zullen maken van dit aanbod sterk zal verschillen. Bewegingspunten die bezig zijn met lokale politiek zullen meer nood hebben aan een gesprek rond de verkiezingen dan onze projecten Giraff en Wie op weg is, is gezien. Er is voor ieder wat wils. geven. In die zin zit het aanbod voor de

Koen: samenleven, mondialisering en zin-

bewegingspunten goed. Ik zie meteen twee

geving zijn belangrijk en nuttig, maar minder

zaken. Aan de ene kant dingen waar je lokaal

praktisch. Daarom zullen ze misschien

mee aan de slag kan en aan de andere kant

minder aanspreken. Het aanbod moet

zaken die op grotere schaal kunnen aange-

vooral concreet en actueel zijn. Zoals het

boden worden. Zoals het aanbod rond digi-

aanbod rond digitalisering, een van de grote

talisering (Laat je niet vangen), het openbaar

uitdagingen voor de toekomst. Ik vind het

vervoer, huisvesting, energie en klimaat, ...

erg belangrijk dat iedereen die digitale tools

spreken meteen aan. Het zijn de topics van

maakt, opleidingen aanbiedt over hoe men-

het moment en zaken waar we nog jaren

sen ermee werken. Niet iedereen heeft

rond zullen werken. Het is aan beweging.net

namelijk voldoende skills.

om de evoluties kort op te volgen en mee te geven aan de achterban. Dit zijn avonden

Geldt dat voor alle bewegingspunten?

die overal gepland kunnen worden.

Hoe is dat landschap georganiseerd?

Lieven: Dat is heel gevarieerd. Zowel in

Zijn er ook zaken waarvan je denkt: ik

aanpak, als in spreiding. Sommige bewe-

weet niet of dat gaat werken?

gingspunten focussen op het beleid en

Meer weten over het nieuwe kader voor bewegingspunten?

Neem dan een kijkje op www.beweging.net/bewegingspunten

‘De bewegingspunten hebben nu een duidelijke handleiding en een menukaart aan ondersteuning.’

ONS NET — 21

STERK NETWERK — VISIE

EEN MENIN

G VOOR EEN

WEREL D IN

BEWEG ING

d nR 06.04.2

023

BL AD ME T

TIE UC OD EJAG PR TB IN WINS UIT

NN GAPLA g NTIREKTU,000 m A 0 G DA

| 09 ¬ 03 ¬ 2023

| MAANDE LIJKSE

UITGAVE | volgen

NIET

TTEN

BLE

TA

-0

ES

RIM

MP

CO

0 79 | p80600

|

05

| LIMBUR G

0

ER

ME

Farm in de steek en dokter

BELGIE(N)

PP BELGIE(N) BELGIE(N) PB- BELGIQUE

bpost

00000 B-00000 PB-PP BBELGIQUE B- 00000 --BELGIQUE

| AFGIFTE KANTOO

R BRUSSE L X

| jaarga ng

ba a r Onbeareuszecnhlateik n patiënt Arnout en ben Harald Hau in Europa

-menu Een Big Mac ter? of een dok

22 — ONS NET

van De mythe 80 procent ng tewerkstelli

Limburg iel De digimob je toe komt naar

STERK NETWERK — VISIE

EDIT IE

VOOR LEDE

N VAN HE

T ACV

¬ 2023

| MAAN DELIJ

KSE UITGA VE | volge

nd nR 09.02

.2023

E X TRA

PB- PP

bpost

PP B-00000 00000 BELGIE(N BBELGIE(N PBPP ))--BELGIQUE BELGIQU

B- 0000 E BELGIE (N) - BELGIQ 0 UE

| AFGIF TEKAN

TOOR BRUSS

EL X | jaarg

ang 79

| p8060

00 |

02

| ANTW ERPEN

| 26 ¬ 01

Tom ve rliest dit jaar 6 verlo fda en vaka gen ntiegeld door co ronawerkloo sheid

Visie geeft sterke verhalen vleugels

6 mil van 30 joen werkdag 00 en tellen n00 werkneme rs iet mee v vakant ie(geld oor )

Beroep skankers amper erkend

Een gro ene toe komst voor de Vla industrie amse

Mag je we loon inh rkgever ouden als je te laat ben t?

Antwerp en De energ iecrisis in een gedich t

Visie is het blad van ACV, CM en beweging.net.

1,3 miljoen gezinnen in Vlaanderen en Brussel krijgen Visie thuis in de bus. Met nieuws dat de lezer écht aanbelangt. Over gezondheid, werk en de samenleving.

Met oplossingen voor het geneesmiddelentekort.

Met impact op je inkomen. Met verhalen die doorwerken en het gedacht van echte mensen die zich inzetten voor elkaar.

Meer Visie?

Abonneer je ook op onze wekelijkse nieuwsbrief en volg ons online voor dagvers nieuws.

E Visiekrant

visie.net

D visie_mag

visie.net/nieuwsbrief

Q visie_mag

ONS NET — 23

Daad krachtige antwoorden DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — WIE OP WEG IS, IS GEZIEN

24 — ONS NET

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — WIE OP WEG IS, IS GEZIEN

CAMERA’S IN HET STRAATBEELD

Wie op weg is, is gezien We kunnen ze niet meer wegdenken: (slimme) camera’s.

Overal worden we gevolgd, gefilmd en gemeten, onder het mom van onze veiligheid.

Maar draagt het bij tot onze veiligheid? Wat gebeurt met die beelden?

Wie krijgt en beheert onze data?

En is dat betrouwbaar?

Met Wie op weg is, is gezien (WOW) wil bewe-

“Wat ons betreft zijn veiligheid en privacy

beeld. “Het komt er dus op aan om mensen

ging.net het maatschappelijk debat over het

belangrijk in een democratische samenle-

opnieuw bewust te maken van de camera’s

gebruik van camera’s in de publieke ruimte

ving”, gaat Tom verder. “Om dit evenwicht

die ze dagelijks voorbijlopen, zonder hen

aanzwengelen. “We zijn niet tegen het inzet-

te behouden is het dan ook essentieel dat

schrik aan te jagen of achterdochtig te

ten van camera’s. Ze hebben zeker hun nut bij

de burger de mogelijkheid heeft en in staat

maken. Daarom vind ik het een goed idee

gerechtelijke onderzoeken, verkeershandha-

is om vragen te stellen aan het beleid.

dat beweging.net in diverse steden en

ving, ... Maar we zijn wel verbaasd dat er

Waarom worden op specifieke locaties

gemeenten WOW-safari’s organiseert.”

dagelijks nieuwe camera’s bijkomen zonder

camera’s geplaatst? Wat moeten ze berei-

dat iemand zich vragen stelt. Het hoort blijk-

ken? Wie bekijkt en verwerkt de beelden?

Dat is een wandelzoektocht waarbij deelne-

baar zo. We geven allemaal wat privacy op in

Welke informatie wordt verzameld, en waar

mers gevraagd wordt om de camera’s in het

ruil voor meer veiligheid”, vertelt Tom Van

en voor hoelang bijgehouden? Zijn er alter-

straatbeeld in kaart te brengen. “En dat

Lierde, stafmedewerker MI van beweging.

natieven en wanneer worden de geplaatste

mag je letterlijk nemen”, zegt Tom. “Ze

net. “Maar is dat ook zo”, vraagt Jelle Jans-

camera’s geëvalueerd? Dit lijken ons een-

worden een stad ingestuurd met een blan-

sens, professor criminologie aan de UGent,

voudige en terechte vragen. Vragen waarop

co stratenplan en de opdracht om elke

zich af. “Camerabewaking is geen mirakelop-

we zelf niet meteen konden antwoorden,

camera die ze voorbijlopen aan te duiden en

lossing en de effectiviteit ervan is in weten-

vandaar dat we professor Jelle Janssens

een optelsom te maken. Zo wijzen we hen

schappelijk onderzoek nog steeds niet een-

inschakelden.”

op de hoeveelheid aan camera’s. Maar zo’n safari is meer dan tellen alleen. Je krijgt als

duidig aangetoond. Dit is voor een lokaal beleid relevant omdat de druk om camera’s

WOW-safari

deelnemer ook info mee over het gebruik

te installeren groot kan worden, waardoor

Professor Janssens stelt dat slechts weinig

van camera’s en het beleid. Die wordt toe-

men verleid kan worden tot het (ritueel?)

mensen wakker liggen van de camera’s. We

gelicht op de kaart en kan je via korte film-

installeren van camera’s.”

zijn het gewoon en ze horen bij het straat-

pjes bekijken op je smartphone. In deze

ONS NET — 25

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — WIE OP WEG IS, IS GEZIEN

filmpjes staat professor Jelle Janssens

infosessie/debat met vertegenwoordigers

duidelijk dat het wel werkt. Een WOW-safari

samen met jou even stil bij enkele aspecten

van het lokale beleid en de politie. Naast de

laat je stilstaan bij het aantal camera’s dat

die te maken hebben met het gebruik van

wandeling is ook achtergrondinformatie

jou in de gaten houdt. Een opmerking die

camera’s. Zo krijg je antwoorden op heel

voorzien, als basis om gerichte vragen te

we kregen was dat de toenmalige safari te

wat vragen. Wie plaatst en beheert al deze

stellen aan het lokale beleid.

vrijblijvend was, dat er meer inhoud mocht

camera’s? Maken al deze toestellen deel uit

zijn. Dat namen we ter harte. Tijdens de

van één netwerk? Heb je als lokaal bestuur

“Voor de organisatie van deze safari’s kijken

volgende safari’s zal je als deelnemer meer

iets te zeggen wanneer het over camera’s

we in de eerste plaats naar onze eigen

info krijgen en heb je toegang tot de film-

gaat?”

bewegingspunten, maar natuurlijk gaan we

pjes op wieopwegis.be, die we maakten

ook graag de samenwerking aan met ande-

samen met professor Janssens.”

Informeren en sensibiliseren

re lokaal actieve partners”, zegt Tom. “Zo-

Wanneer er tijdens de voorbereiding van

wel van binnen als buiten de beweging. In

Toekomstplannen

zo’n safari of na afloop voldoende interesse

oktober 2022 testten we een eerste versie

Deze finale versie werd voor de eerste keer

is, wordt de WOW-safari gevolgd door een

van zo’n safari in Mechelen. Al snel werd

uitgerold in Ieper op Rerum Novarum (18 mei 2023). De Ieperse vrijwilligers waren meteen zo enthousiast dat ze van de WOW-safari een vrije wandeling maakten, die je kan volgen tot 26 september. De kaart die je nodig hebt, zal beschikbaar zijn bij Toerisme Ieper.

Vanaf september 2023 zal WOW ruimer uitgerold worden. Momenteel zijn er plannen om in minstens twintig steden en gemeenten een safari te organiseren. “Zoals het er nu naar uit ziet zullen er nog meer volgen. Als het ook nog zou lukken om in het merendeel van deze steden en gemeenten in dialoog te gaan met het lokale beleid, dan zou dit super zijn”, besluit Tom.

Zin om zelf een traject op te starten in jouw gemeente? Neem dan zeker eens een kijkje op de website www.wieopwegis.be of neem contact op met de stafmedewerker Maatschappelijke Innovatie of stadscoördinator in jouw regio.

26 — ONS NET

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — SOCIALE INHOUDSTAFEL BUURT DEELT

MAATSCHAPPELIJKE INNOVATIE

Sociale buurt deelt mobiliteit Deelauto’s, deelfietsen, deelsteps, … zien we steeds vaker opduiken.

Mensen vinden de weg naar deelmobiliteit want het is duurzaam en financieel aangenamer.

Maar is dat zo voor alle doelgroepen? Beweging.net onderzocht, probeerde en lanceerde het project deelmobiliteit in een sociale woonwijk in Moorsel (Tervuren) en in Landen, zodat bewoners het systeem leren kennen.

ONS NET — 27

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — SOCIALE BUURT DEELT

Deelmobiliteit boomt in België, maar er

was iemand van de stad Landen die er alles

zijn veel verschillende systemen. Niet

over wist. Daar kan je altijd bij terecht en dat

iedereen vindt de weg er naartoe. “We

vind ik goed, want al die apps en digitale

merkten dat net de mensen die het meest

dingen schrikken me soms af. Ik ken ze niet

gebaat kunnen zijn met deelmobiliteit

of ik weet niet hoe ik ermee moet werken.

vaak in het ongewisse bleven door onwe-

Gelukkig helpt de persoon van het loket mij

tendheid, onbekendheid of de digitale

en mijn dochter.”

kloof”, vertelt Michiel Brems, stafmedewerker Maatschappelijke Innovatie in

Beweging.net werkte voor dit project sa-

Vlaams-Brabant. “Vaak zijn dat mensen in

men met Stapp.in, Blue-bike, de stad Lan-

sociale buurten. Op een infoavond legden

den, CNUZ en de provincie Vlaams-Bra-

we uit wat deelmobiliteit is. Er was een

bant. Op een plaats, zichtbaar in de wijk,

(bak)fiets en auto, zodat de mensen za-

staan deelfietsen, bakfietsen en auto’s. Het

gen hoe het ging.”

is een mobipunt, waar iedereen gebruik van mag maken. “We mikten in de eerste plaats

Op die infoavond was ook Ann Van Marse-

op mensen in de sociale huisvesting”, zegt

nille uit Landen aanwezig. “Mijn wagen

Michiel. “We vonden het belangrijk dat

was net stuk, dus dit project was een

mensen in het stadhuis hulp kregen aan het

godsgeschenk voor mij. Ik had al wel van

loket. Samenwerken is de toekomst. Op de

deelmobiliteit gehoord, maar het leek een

locatie zelf staat ook een paneel met infor-

ver-van-mijn-bedshow. Op de infoavond

matie over hoe je de deelvoertuigen gebruikt en een telefoonnummer. Toeganke-

naast ook rekening houden met het onder-

lijkheid was een prioriteit.”

houd, de verkeersbelasting, de brandstofkosten, … Al die zorgen heb ik nu

‘Naast een praktische oplossing geeft het me ook gemoedsrust.’

Ann Van Marsenille Gebruiker

28 — ONS NET

“En dat is het echt wel”, vertelt Ann. “De

niet meer. Naast een praktische oplossing

auto staat om de hoek. Vroeger belde ik

geeft het me ook gemoedsrust en geen

naar het telefoonnummer om een auto te

zorgen meer over rekeningen. Je weet

reserveren. Intussen hebben zowel mijn

exact wat het je kost.”

dochter als de loketmedewerker me geleerd om met de app te werken. Ik raad het

Een redding

iedereen in de buurt aan. Mijn buurvrouw

De twee proefprojecten in Tervuren en in

heeft een eigen wagen, maar ze overweegt

Landen zijn nu afgelopen. Met een positief

dit systeem ook. Het heeft mijn leven echt

effect, want de stad Landen zet het project

verbeterd. Een eigen wagen is niet goed-

zelf verder. Voor Ann een grote opluchting.

koop. Je moet de auto kopen, maar daar-

“Ik zou niet meer zonder kunnen. Ik hoop

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — SOCIALE BUURT DEELT

‘Deelmobiliteit blijft vaak in het ongewisse door onwetendheid, onbekendheid of de digitale kloof.’

Michiel Brems stafmedewerker Maatschappelijke Innovatie

dat iedere gemeente of stad dit binnenkort

gebruikte vaak het openbaar vervoer, maar

niet goed afgestemd op elkaar. De bus rijdt

doet. Ik ben jullie grootste fan.”

ik woon op de grens van Vlaams-Brabant,

sowieso niet naar de gemeente waar mijn

Limburg en Wallonië en het aanbod van

zorgbehoevende broer woont. De deelau-

openbaar vervoer is hier niet zo groot en

to is onze redding.”

“Dat is ook onze insteek”, licht Michiel nog toe. “Beweging.net verbindt mensen en brengt de juiste personen samen, met oog voor het maatschappelijke karakter van het project. Zo kan het project na een tijdje op

Wat met de toekomst?

zichzelf staan. Wij geven de aanzet, ver-

In 2023 rollen we project rond deelmobiliteit in heel Vlaanderen uit. Lokale besturen

binden, denken mee na en hopen telkens

kunnen contact opnemen met michiel.brems@beweging.net of sofie.neyens@

de wereld een klein beetje mooier en beter

beweging.net om meer uitleg te krijgen over hoe zij zelf aan de slag kunnen gaan met

te maken. Het kan pathetisch klinken, maar

deelmobiliteit. Gemeenten die dat wensen bieden we ook extra ondersteuning aan:

voor veel mensen is dit kleine project van

er is een kant en klaar pakket van vorming en begeleiding dat beweging.net aanbiedt.

groot belang. De auto geeft vrijheid. Ik

ONS NET — 29

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — SOCIALE BUURT DEELT

‘Er wordt een oplossing geboden voor mensen in vervoersarmoede, die anders moeilijkheden ondervinden bij normale verplaatsingen als een bezoek aan het gemeentehuis of een bezoek aan familie in het weekend.’

Tom Dehaene, gedeputeerde en provincieraadslid Vlaams-Brabant (CD&V)

Welke rol speelt de provincie in deelmobiliteit?

verschillende vervoerswijzen samenkomen. De provincie

Deelmobiliteit is een lokale aangelegenheid. Deelfietsen of

begeleidt samen met Autodelen.net ook gemeenten die

deelwagens zijn pas bruikbaar als je ze dicht bij huis vindt.

een actieplan deelmobiliteit opmaken en hoe ze hun eigen

De keuze van locaties en formules is in de eerste plaats een

wagenpark kunnen verduurzamen en delen met inwoners.

taak voor de gemeenten en voor de bedrijven die deelfietsen en deelwagens aanbieden. De provincie kan wel een rol

Wat vind je van het project van beweging.net?

spelen in het inspireren en ondersteunen van de gemeen-

Het project in Tervuren en Landen kreeg een provinciale

ten.

subsidie. Er wordt een oplossing geboden voor mensen in vervoersarmoede, die anders moeilijkheden ondervinden

Waarom is dit belangrijk?

bij normale verplaatsingen als een bezoek aan het gemeen-

Deelmobiliteit kan bijdragen aan een oplossing voor ver-

tehuis of een bezoek aan familie in het weekend. Het pro-

schillende problemen. Meer duurzame verplaatsingen en

ject maakt ook duidelijk dat deelmobiliteit geen luxepro-

minder auto’s zijn beter voor het klimaat. Meer verplaatsin-

duct is, maar net heel geschikt voor wie het wat minder

gen met de fiets en minder autoritten maken het verkeer

breed heeft. Het is een grote uitdaging voor alle overheden

ook veiliger en er zijn minder files. Door deelwagens zijn er

dat klimaatbeleid niet enkel gericht is op welgestelde bur-

ook minder parkeerplaatsen nodig, wat plaats maakt voor

gers. Het is een vooroordeel dat sociale doelgroepen daar

een groenere inrichting van de weg en meer ruimte voor

niet mee bezig zijn. In de praktijk hebben mensen met een

voetgangers en fietsers. Deelmobiliteit leidt bovendien tot

kleiner budget doorgaans net een kleinere ecologische

minder vervoersarmoede. Niet iedereen kan zich een auto

voetafdruk. Dit project is een voorbeeld van hoe klimaat-

of een elektrische fiets veroorloven. Veel mensen wonen

maatregelen op hun situatie worden afgestemd. Ik appreci-

op een plek waar weinig openbaar vervoer is. Dan wordt

eer dat het project, naast een app, ook voorzag in telefo-

een eenvoudige boodschap al een hele onderneming.

nisch contact. De digitalisering en de afbouw van lokale dienstverlening stemt veel mensen ongerust. Voor belang-

Welke concrete maatregelen zijn er?

rijke zaken moeten mensen met vragen nog altijd terecht

We willen dat deelmobiliteit meer en meer ingang kan vin-

kunnen bij een echt persoon.

den. Zo houden we bij vergunningen van grotere projecten met veel woningen of appartementen rekening met plaats voor deelwagens en deelfietsen. We ondersteunden ook een aantal gemeenten in de uitbouw van mobipunten, waar

30 — ONS NET

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — OP WEG NAAR DE HONDERDSTE FIETSBIEBMOBILITEIT

MAATSCHAPPELIJKE INNOVATIE

Op weg naar de honderdste Fietsbieb In 2015 werd in Brugge de allereerste Fietsbieb opgericht, een uitleensysteem voor kinderfietsen. Dit project van beweging.net is nu, acht jaar later, een echt succesverhaal.

Francis Devlamynck maakt deel uit van de werkgroep Fietsbieb binnen beweging.net en vertelt ons meer over de werking.

ONS NET — 31

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — OP WEG NAAR DE HONDERDSTE FIETSBIEB

meentes informeerden naar de mogelijkheden en ook de lokale vrijwilligers van beweging.net en partnerorganisaties sprongen mee op de kar. “Acht jaar later zitten we bijna aan honderd Fietsbiebs, dat hadden we niet verwacht. Onlangs zagen we ook fiets 001 terug, de allereerste uitgeleende fiets die na acht jaar bij grootouders terugkeerde. Een bijzonder moment.”

‘Zonder onze vrijwilligers is er geen Fietsbieb.’

Een nieuwe fiets voor je zoon of dochter

“De Fietsbiebs draaien volledig op vrijwilli-

Ronde van Vlaanderen

kost veel geld. Zelfs tweedehands en zeker

gers. Zij zoeken naar tweedehandsfietsjes,

De mijlpaal van de honderdste Fietsbieb

als je meerdere kinderen hebt. Je kinderen

zetten die volledig in orde, houden de admi-

mocht niet zomaar voorbijgaan. “We wilden

groeien er ook snel uit. Daarom werd in 2015

nistratie bij, beheren de beschikbare fietsen

er een echt feest van maken, met een Ronde

een eerste Fietsbieb opgericht in Brugge

op de website, … Er komt heel wat bij kijken.

van Vlaanderen voor kinderen. Ons verhaal

door beweging.net. “Voor 20 euro lidgeld

Chapeau aan al die vrijwilligers. Zonder hen

startte in Brugge, waar net dit jaar de start

en 20 euro waarborg ontleen je er een jaar

is er geen Fietsbieb.”

van de Ronde van Vlaanderen terugkeerde.

lang een fiets. Is de kinderfiets te klein of willen ze eens een ander model? Dan kan je

Bij de oprichting was er meteen veel inte-

je fietsje gratis inwisselen”, zegt Francis.

resse in de Fietsbieb. Verschillende ge-

‘Recent keerde fiets 001 terug naar de Fietsbieb, na een uitleenperiode van acht jaar.’

Ik vind het belangrijk dat beweging.net verder inzet

Francis Devlamynck

projecten is. We merken ook dat dit, soms letter-

stafmedewerker Maatschappelijke Innovatie

we niet meer of minder aanwezig zijn met bewe-

en deel van de werkgroep Fietsbieb

32 — ONS NET

op het Fietsbiebproject omdat dit echt wel een maatschappelijke impact heeft. We bereiken er ook een ander en ruimer publiek mee, zowel naar gebruikers als naar vrijwilligers. Mensen zijn altijd enthousiast als ze horen dat Fietsbieb één van onze lijk, deuren opent in steden en gemeenten waar ging.net.

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — OP WEG NAAR DE HONDERDSTE FIETSBIEB

Alle partijen – de Fietsbiebwerkgroep binnen beweging.net, Stad Brugge en Flanders Classics – waren meteen enthousiast”, vertelt Francis. “Op 26 maart, een week voor de echte Ronde van Vlaanderen, werd het Minnewaterpark omgetoverd tot een fietsparadijs. Kinderen van 2 tot 12 jaar konden hun poging wagen om kampioen te worden. In verschillende leeftijdscategorieën werden wedstrijdjes georganiseerd. Meer dan 300 kinderen namen deel. Het was slecht weer, maar dat deerde de mini-flandriens en hun ouders niet. Het werd een topnamiddag. Uit de deelnemers werden vijftien kinderen geloot die een week later als Fietsbiebploeg voorgesteld werden op het

bij de ondersteuning ervan, zowel financi-

voor materialen om de fietsjes te herstellen.

echte startpodium van de Ronde van Vlaan-

eel als in het zoeken naar vrijwilligers om

Elke maand maak ik mij daar twee avonden

deren. Een ervaring om nooit te vergeten!”

te sleutelen aan de fietsjes.

voor vrij.

Kruipt er veel tijd in jullie engagement

Maken jullie met de Fietsbieb een verschil

voor de Fietsbieb?

in Oostende?

An Casteleyn, Nick Desmet, Peter Pillen

Nick: Onze Fietsbieb is één keer per maand

An: Ja! We zien dat aan het grote aantal

en Mia Wouters zetten zich met hart en

open op woensdag van 17 uur tot 18.30 uur.

afspraken. Vorige maand waren dat er

ziel in als vrijwilligers in de Fietsbieb van

Met de vrijwilligers zijn we daar aanwezig

meer dan twintig, gemiddeld zijn het vijf-

Oostende.

van 16 uur tot 19.30 uur. De ene dag is dat

tien tot achttien. En dat zonder veel recla-

wat langer dan de andere, afhankelijk van

me te maken. In het begin hebben we pro-

Hoe is het om vrijwilliger te zijn bij de Fiets-

het aantal afspraken en de periode van het

motie gemaakt via de scholen, maar nu is

bieb in Oostende?

jaar.

dat niet meer nodig. De inwoners kennen

Mia: Het is fijn om kinderen met een blij

An: Daarnaast is er ook een vrijwilliger die

ons en de mond-tot-mondreclame doet

gezicht en een fiets naar buiten te zien

het herstel van de fietsen voor zijn reke-

zijn werk. Mensen komen hier spontaan

gaan. Met een eigen fietsje kunnen ze sa-

ning neemt. Deze persoon is zeer vaak

terecht.

men met hun vriendjes fietsen. Dat is niet

aanwezig. Ik volg de administratieve kant

Nick: Als ik door de straten loop en ik zie een

altijd evident.

op, zoals de afspraken. Bijna dagelijks krijg

kinderfietsje, dan kijk ik altijd of er een stic-

Peter: Ik ben recent bij de Fietsbieb gestart

ik telefoontjes en dat is toch ook een

ker van de Fietsbieb ophangt. Ik merk vaak

via onze fietsvereniging. We zochten een

organisatorisch werk.

zulke fietsjes op. Noem het een misvorming

goed doel dat we wilden steunen in Oos-

Peter: Via sociale media zoek ik regelmatig

(lacht). Dat wil toch zeggen dat er heel wat

tende. Zo kwamen we al snel uit bij de Fiets-

mensen om eens te komen helpen. Van

fietsen van de Fietsbieb in omloop zijn in

bieb en besloten we om ons te engageren

sleutelen aan de fietsjes tot een oproep

Oostende.

Een hart voor fietsen

ONS NET — 33

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — OP WEG NAAR DE HONDERDSTE FIETSBIEB

An: Daarom hebben we eens geïnformeerd bij beweging.net Menen, dat een Free Wielie-project startte. Dit initiatief, een uitleendienst voor fietsen voor volwassenen, kinderzitjes, fietskarren, enzovoort, lanceren we nu ook in Oostende.

Peter: Met onze fietsclub proberen we een aantal fietsen voor volwassenen klaar te krijgen voor de lancering van Free Wielie. Zo willen we op een betaalbare manier kwetsbare volwassenen aan het fietsen krijgen.

Waar kijken jullie naar uit in 2023?

Peter: Tijdens de Week van de Mobiliteit, de autovrije week, in september organiseren Er komen ook heel wat mensen over de

correct, wat soms leidt tot hilarische tafe-

we voor de eerste keer een Ride Out, waar-

vloer die een andere taal spreken, soms een

relen in de Fietsbieb.

mee we de Fietsbieb in de kijker willen zet-

taal die wij niet machtig zijn. Denk maar aan

ten. We hopen dat dit een jaarlijks terugke-

Arabisch, Armeens, Pasjtoe, ... Jammer

Welke uitdagingen zien jullie in het fiets-

rend evenement wordt, samen met andere

genoeg ook veel Oekraïens het voorbije

biebverhaal?

organisaties die ook werken rond kansar-

jaar. Dan moeten wij soms echt handen en

An: We merken soms dat 40 euro voor

moede en vervoersarmoede.

voeten gebruiken om uitleg te geven. Ge-

sommige gezinnen te duur is. Met twee of

lukkig kunnen sommige technologieën,

drie kinderen is het confronterend wanneer

Wat moeten we ons voorstellen bij de Ride

zoals Google Translate, ons ook vaak hel-

het niet lukt om voor ieder kind een fiets te

Out?

pen. Maar die vertalingen zijn niet altijd even

huren. Ze kiezen dan vaak voor één fiets en

Peter: Met een groep fietsers spreken we af

stellen de huur van een tweede fiets uit

om te fietsen rond en door Oostende. Een

naar een volgende maand. Dat is pijnlijk.

soort fietsparade die, zoals bijvoorbeeld in

Soms proberen we een tussenkomst voor

Berlijn, spontaan ontstaat en waar we veel

het huurgeld te regelen, maar dan nog blijft

mensen voor willen sensibiliseren. We den-

het vaak een uitdaging om de 20 euro waar-

ken daarbij aan opvallende fietslichten,

Fietsbieb in cijfers 100 Fietsbiebs, de honderdste opent in

borg te betalen.

fluohesjes, muziekboxen op de fietsen, ...

2023

Peter: Daarnaast focust de Fietsbieb nu ook

om zo veel mogelijk zichtbaarheid te creë-

€ 20 euro lidgeld , € 20 waarborg

vooral op kinderfietsen. We ontmoeten vaak

ren. Om dit voor iedereen toegankelijk te

16.000 fietsen in het aanbod

veel jongvolwassenen van 14 jaar voor wie de

maken, doen we dit zo veilig mogelijk, hou-

11.500 fietsen uitgeleend

meeste kinderfietsen te klein zijn. Vandaar dat

den we ons aan de verkeersregels en fiet-

750 vrijwilligers

we soms de vraag krijgen of we geen volwas-

sen we aan een haalbaar tempo. De fiets als

50 % korting door een samenwerking

senwerking kunnen uitbouwen. Er is maar een

vervoersmiddel staat die dag centraal.

met Wiegwijs.

beperkt aanbod aan grotere fietsen.

34 — ONS NET

DAADKRACHTIGE ANTWOORDEN — OP WEG NAAR DE HONDERDSTE FIETSBIEB

‘We toveren op nog meer gezichten een glimlach.

Van een kind dat een fiets ontleent tot een vrijwilliger die een workshop fietsherstel volgt.’

De hersteldienst van Groep INTRO Groep INTRO verkleint de afstand van kinderen, jongeren

Christian Schepers, projectleider van Groep INTRO, blikt

en volwassenen tot de school, het vrijetijdsaanbod en de

graag even vooruit: “In nauwe samenwerking met bewe-

arbeidsmarkt. Dat doet de organisatie onder meer met een

ging.net willen we verder inzetten op het fietsenproject.

hersteldienst, ook in samenwerking met de Fietsbieb. Sinds

Naast fietsen herstellen en lesgeven erover, blijft het verza-

eind 2020 geven medewerkers van Groep INTRO basis

melen van kinderfietsen bovenaan de agenda. Dat moet de

fietsherstelworkshops in het Nederlands en Frans aan de

opening van nieuwe Fietsbiebs mogelijk maken. En dan

vrijwilligers van de Fietsbiebs. Na hun opleiding krijgen die

toveren we op nog meer gezichten een glimlach. Van een

alle gereedschap en onderdelen om kleine herstellingen te

kind dat een fiets ontleent tot een vrijwilliger die een work-

doen. Fietsmechaniekers van Groep INTRO zelf staan in

shop fietsherstel volgt. Want jezelf vlot, efficiënt en duur-

voor grotere herstellingen. Zo zijn kinderen, jongeren en

zaam kunnen verplaatsen in stedelijke omgevingen is een

volwassenen vlot weer op weg.

enorme meerwaarde.”

ONS NET — 35

Organisatie die dromen waarmaakt VOORWOORD DIE DROMEN WAARMAAKT — DIVERSITEITSPLAN ORGANISATIE

36 — ONS NET

ORGANISATIE DIE DROMEN WAARMAAKT — DIVERSITEITSPLAN

COLUMN

Meer diversiteit zal onze organisatie nog sterker maken De 14 punten van ons diversiteitsplan

Niemand zal dat tegenspreken. Als over-

het kader zijn er wel meer mannen. Nie-

tuigde believers bij beweging.net schrijven

mand gebruikt een rolstoel, taststok of een

we onder deskundige begeleiding van

redelijke aanpassing. Hoger opgeleid?

Actiris een diversiteitsplan. ‘We’, dat is een

Afgevinkt.

1. We scannen onze vacatures en passen

organisatie. Vertrekken doen we van een

Toch ligt de humus om te groeien naar een

grondige en kritische zelfanalyse, kwantita-

meer diverse organisatie daar. In de SWOT

2. We verbreden het bereik van onze

tief en kwalitatief. De begripsomschrijving

lees je: een open cultuur heerst, geen plaats

is breed en behelst zowel etnisch-culturele

voor machismo. Je mag zijn wie je bent.

diversiteit en gender, als leeftijd, opleiding-

Oog voor work-lifebalance en de nodige

sniveau en handicap. De organisatiedomei-

randvoorwaarden zijn aanwezig. Zo zijn we

nen waarop we screenen zijn hr-gerela-

voor een brede groep mensen aantrekkelijk,

teerd, maar ook interne communicatie en

toch? Waarom vinden we elkaar dan zo

externe positionering.

moeilijk, als collega, als deelnemer, als ge-

club van collega’s uit alle clusters van de

ëngageerd politicus in spé?

En dan begint het wat te schuren.

Enkele vaststellingen: onze groepsfoto is er een met veel wit en grijstinten. Er staan ongeveer

Tijd voor acties, veertien stuks, op korte en langere termijn.

Met veertien concrete actiepunten gaan we

evenveel mannen als

aan de slag. Afspraak over drie jaar. Dan

vrouwen op, maar in

maken we een nieuwe foto.

ze aan. vacatures om meer divers talent aan te trekken.

3. We analyseren onze protocollen, passen aan naar diversiteit en inclusie (D&I), en verankeren dit intern en extern.

4. We integreren D&I in het volledige loopbaanbeleid.

5. We nemen deel aan DUOday.

6. We screenen onze website en maken dit toegankelijk voor personen met een handicap.

7. We organiseren een omstaanderstraining discriminatie en ongewenst gedrag voor alle medewerkers.

8. Bij het organiseren van evenementen en teammomenten hebben we aandacht

‘Ik ben zelf een kind uit een gemengd huwelijk. Stel je voor dat ik steeds had gesolliciteerd met de Poolse naam van mijn moeder, dan had mijn pad er mogelijk helemaal anders uit gezien.’

Kris Daniels HR-generalist binnen de cluster interne en externe dienstverlening van beweging.net. Hij is lid van de taskforce die het diversiteitsplan opmaakte.

voor D&I. 9. We richten een inclusieve gebedsruimte of stilteruimte in op de werkvloer.

10. We organiseren evenementen over het thema diversiteit in onderwijs.

11. We wegen op de verkiezingsprogramma’s op de thema’s D&I. 12. We organiseren een commissie samenleven in diversiteit.

13. We hebben aandacht voor de digitale kloof en vergroten digitale inclusie.

14. We coördineren het project Opportunities.

ONS NET — 37

ORGANISATIE DIE DROMEN WAARMAAKT — MARIE JEANNE HENDRICKX

38 — ONS NET

ORGANISATIE DIE DROMEN WAARMAAKT — MARIE JEANNE HENDRICKX

OP DE KOFFIE MET MARIE JEANNE HENDRICKX

‘Goed omringd zijn is het allerbelangrijkste’ Marie Jeanne Hendrickx gaat op pensioen. Ze werkte als propagandist bij ACV Zichem (19831995), als stafmedewerker bij ACW Leuven (1995-2021) en bij het team Onderzoek en Ontwikkeling (O&O, vormings- en studiedienst) van beweging.net (2021 tot nu). Bewegingswerk dat ze van 1995 tot eind 2021 combineerde met de politiek als OCMW-voorzitter en schepen in Scherpenheuvel-Zichem. Nu komt er meer tijd voor de familie, haar man Gaston, haar kinderen Pieter-Jan en Diederik, en haar vier kleinkinderen. En ze heeft nog goesting om groepen te gidsen — met aandacht voor de slow walkers — of om zich in te zetten als belangenbehartiger.

Oud-collega Dominique Coopman ging langs voor een gesprek.

Tekst: Dominique Coopman

Vrijdag 21 april 2023. We spreken af in Gent,

stuurslid van ACW Balen, waar we woon-

lid van de OCMW-raad in Scherpenheu-

de bakermat van de textielindustrie en de

den. Als zeventienjarige mocht ik met hem

vel-Zichem. Zes jaar later kon ik een man-

uitverkoren plek waar in 1894 ACV Textura

mee naar de cités op bezoek bij de Italiaan-

daat als schepen opnemen. Mijn voorkeur

(de Christelijke Textielcentrale) werd opge-

se, Turkse en Griekse mijnwerkersgezinnen.

ging naar het OCMW-voorzitterschap. In

richt. “Het is een rare dag”, zegt Marie

Ik ontdekte er een enorme gastvrijheid,

september 1995 werd ik OCMW-voorzitter.

Jeanne. “Ik begin aan mijn 43e jaar bij de

maar ook hoe ze leefden. Hier werd de kiem

Gevolg was dat ik, door onenigheid over de

Beweging en het is ook mijn laatste. Op

gelegd voor mijn studies aan de Sociale

onverenigbaarheden, niet langer bij het

1 augustus ga ik met pensioen.” Het begon

School in Geel en voor mijn engagement.”

ACV kon werken. Ik vond dat toen heel erg, maar op 15 december 1995 kon ik aan de

voor Marie Jeanne in de jaren tachtig, in een tijd van economische crisis en van zeer

Marie Jeanne werkte graag bij het ACV,

grote jeugdwerkloosheid. “Ik startte in een

vooral wanneer ze bewegingswerk en

BTK-project van Familiehulp, werkte kort

dienstverlening kon combineren. “Overdag

voor de KVB en werd op 21 april 1981 loket-

stond ik mee aan het loket in Zichem,

bediende bij het ACV. Mijn vader was daar

’s avonds begeleidde ik de lokale ACV-groe-

heel fier op. Hij was ACV-militant, werkte in

pen”, zegt ze. “Maar ook de politiek trok me

de koolmijnen van Houthalen en was be-

aan. In 1988 werd ik gemeenteraadslid en

slag bij ACW Leuven in een vier vijfde job als

‘Veerkracht haal je uit je omgeving.’

Marie Jeanne Hendrickx

ONS NET — 39

ORGANISATIE DIE DROMEN WAARMAAKT — MARIE JEANNE HENDRICKX

stafmedewerker. Ik kwam er in een grote

Wat betekende je werk en engagement

Je hebt veel zien evolueren in de Bewe-

ploeg terecht, een pluspunt. Als ACV-pro-

voor jou?

ging en in de samenleving. Ten goede en

pagandist werk je meer alleen, terwijl het

“Ik heb mijn hele loopbaan voor de Bewe-

ten kwade?

werk in het ACW een ploegspel is. Onder

ging kunnen werken. Daar ben ik blij om. Ik

“Het vrijwilligersengagement is veranderd.

andere Gilbert Pex en Chris Goossens heb-

zou ook nooit een ander werk hebben kun-

Vroeger ging het om een totaalengage-

ben me toen goed opgevangen.”

nen doen. Werken met vrijwilligers is fan-

ment, nu groeit sociale inzet eerder orga-

tastisch. Mensen motiveren, kansen geven,

nisch en is het beperkter in tijd. Maar het is

resultaten proberen boeken. We kwamen

zeker niet minder waard. Een van de groot-

samen met de ACW-spilfiguren voor allerlei

ste evoluties is de digitalisering. Het inter-

acties. Het resultaat? Een veilig fietspad,

net opent een nieuw venster op de wereld.

toegankelijke stoepen of een mantelzorg-

Maar sociale media geven ook wrevel. Ik

premie. In de politiek stak ik veel op. Omdat

verdraag het niet dat mensen zomaar leu-

ik zelf OCMW-voorzitter en schepen was,

gens en haat uitspuwen en anderen pijn

begreep ik ook de vragen en verzuchtingen

doen. Ik ben bang voor die verharding en

van andere mandatarissen. Die ervaring

verrechtsing. Bang ook dat mensen zaken

verwerkte ik in de vorming en de netwerken

waar ze recht op hebben verliezen, omdat

die we als Beweging organiseerden.”

ze niet mee zijn.”

‘Ik ben bang voor die verharding en verrechtsing. Bang ook dat mensen zaken waar ze recht op hebben verliezen, omdat ze niet mee zijn.’

Marie Jeanne Hendrickx

40 — ONS NET

ORGANISATIE DIE DROMEN WAARMAAKT — MARIE JEANNE HENDRICKX

Je hebt geluk gehad. Waar haalt een mens zoveel veerkracht?

“Veerkracht haal je uit je omgeving. Goed omringd zijn is van het grootste belang. Mijn man kwam dagelijks twee keer, samen met een van de kinderen. Ik ben ook mijn werkgever en mijn collega’s dankbaar voor het be-

‘Vrijwilligerswerk was een totaalengagement, nu groeit sociale inzet eerder organisch.’

Marie Jeanne Hendrickx

grip en het geduld. Net al de verpleegkundigen en logistieke medewerkers van het ziekenhuis. Tijdens heel mijn loopbaan had ik ook veerkracht door de vrijwilligers. Je geeft veel, maar je krijgt ook veel terug.”

Wat wens je jezelf en beweging.net toe, nu je op pensioen gaat?

“Een goede gezondheid. Goede raad zal je me niet horen uitspreken, ook niet tegenover mijn jongere collega’s. Ik zie de nieuwe, jongere collega’s bij O&O nieuwe inzichten binnenbrengen en dat is heel belangrijk.

Beweging.net is in volle transitie. Het klassieke bewegingswerk verandert, onze Je politiek en sociaal engageren kan

organisatie zal nieuwe methodieken

ook een tol eisen. Op een bepaald

en vormen van samenwerking

moment zei je lichaam neen?

moeten ontwikkelen, maar de

“Mijn omgeving gaf me signalen, maar er

ondersteuning van vrijwilligers

iets aan doen en erkennen dat ik hulp

aan de basis moet onze

nodig had was moeilijk. Tot mijn lichaam

kernopdracht blijven. De

me een halt toeriep. Ik belandde in het

relatie met de politiek is

ziekenhuis, lag vijf weken in coma en

moeilijk, maar ik geloof in

moest alles opnieuw aanleren. Toen brak

de openheid en de groei.

covid uit en moest ik naar huis in plaats

Toen ik stopte als sche-

van naar een revalidatiecentrum. De dok-

pen zei mijn man: ‘Het zal

ter zei: prikkel je geest, zodat die snel

je tegenvallen, dat je je

terug wakker wordt. Hoe dan ook wou ik

niet meer kunt moeien.’

zo snel mogelijk terug aan het werk. De

Maar dat valt wel mee. En dat

volgende zomer ging ik weer aan de slag.

zal dus ook wel gelden voor de Be-

Ik wou dat en ik kon dat, omdat ik van thuis

weging. Hoe dan ook blijf ik een

mocht werken.”

grote supporter.”

ONS NET — 41

Test jouw over kennis beweging.net!

1

2 Vul het raster in aan de hand van de illustratie en de tips op de pagina hiernaast.

Kan jij alle termen vinden?

3

5

4

6

7

8

42 — ONS NET

SPELLETJESPAGINA

6.

7.

Belangrijk inspraakorgaan (mv)

Sector waar

negen teveel is

Deelmobiliteit voor de jeugd

2.

Onze literaire gids

Enthousiaste vormingsdienst

3.

Verboden sinds KB 8 maart 2023

1.

4.

Magazine, niet langer alleen fysiek

Dier met lange nek, maar ook participatie in de publieke ruimte

1. Giraff, 2. Beweging.academie, 3. Gokreclame, 4. Visie digitaal, 5. B-sides, 6. Adviesraden; 7. Kinderopvang, 8. Fietsbieb

8.

5.

ONS NET — 43

SAVE THE ID•DATE 19-20 OKTOBER • AEROPOLIS

ID•DAGEN

OVERBRUGGEN

SAMEN MET DEZE PARTNERS BOUWEN WIJ AAN EEN STERK NETWERK

OP DE HOOGTE BLIJVEN VAN HET LAATSTE NIEUWS UIT DE BEWEGING? VOLG ONS!

E beweging.net D @BewegingNet Q beweging.net_

K visie.net K beweging.net k contact@beweging.net

Beweging vzw - Haachtsesteenweg 579 - 1030 Schaarbeek