Visie 2019 - nr. 9 - Aalst

BLAD MET EEN MENING VOOR EEN WERELD IN BEWEGING

REGIO AALST - NR 09 - VRIJDAG 3 MEI 2019

139 doden

per jaar door arbeidsongeval Om de twee werkdagen sterft iemand door een arbeidsongeval. En elke werkdag leiden arbeidsongevallen bij gemiddeld 85 werknemers tot een blijvende arbeidsongeschiktheid. Op 28 april, de internationale dag voor veiligheid en gezondheid op het werk, lanceerde het ACV de eis dat alle slachtoffers van een arbeidsongeval onmiddellijk een kopie krijgen van de aangifte door de werkgever bij de verzekering. Want een foutieve of onvolledige aangifte is vaak de oorzaak van weigering van het arbeidsongeval door de verzekeraar.

> 12

Zonder kleerscheuren de examens door?

Communie? Schenk je LEVENSVRAGEN oude fiets aan de fietsbieb!

>3 TWEEWEKELIJKSE UITGAVE

BEWEGING.NET

CM.BE

HETACV.BE - JAARGANG 75 - AFGIFTE BRUSSEL X - P806000 - VOLGEND NR 17.05.2019 - REGIO

>7 BLZ. 13

2

VAN DE WEEK

CIJFEREN EN TELLEN VOOR KIEZERS MARC LEEMANS, VOORZITTER ACV

D

e verkiezingen van 26 mei naderen met rasse schreden. Elke zichzelf respecterende nieuwswebsite heeft wel een stemtest. Allerlei peilingen duiden nu al winnaars en verliezers aan. In de media laat men ballonnen in verschillende kleuren en formaten op. En voor het eerst in de vaderlandse geschiedenis werden de beloftes van de partijen nagerekend door een onafhankelijke overheidsinstantie, het Planbureau. Naar die berekeningen werd reikhalzend uitgekeken. En dan valt het resultaat natuurlijk vooral tegen. Al was het maar omdat niet de volledige programma’s werden nagerekend, maar slechts een selectie van maatregelen ‌ die de partijen zelf mochten bepalen. Over het dempen van de gigantische put die de regering-Michel heeft geslagen zal je gÊÊn berekeningen terugvinden. En al evenmin over de extra gaten die alle loze beloftes nog bijkomend zullen slaan in de schatkist. Nochtans, vroeg of laat moet die rekening aan

iemand worden gepresenteerd. Dat is zoals enkel examens doen voor de paar vakken waarin je goed bent en de rest brossen. Je kan zo de dikke buis wat uitstellen maar niet blijven verstoppen. Soms getuigen de bevindingen van het Planbureau van een hoge mate van ironie. Zo kunnen de knappe bollen geen impact berekenen van een of andere vorm van vermogensbelasting omdat ze onvoldoende informatie hebben over de verdeling en concentratie van vermogen. Laat de eerste voorwaarde voor invoering van een vermogensbelasting nu net een vermogenskadaster zijn. Iets wat de liberale partijen te allen prijze willen vermijden. Omdat anders zal blijken dat een belasting op vermogens boven het ĂŠĂŠn miljoen euro ‘de middenklasse’ niet zal treffen. Het is overduidelijk, de liberale partijen misbruiken de middenklasse als levend schild tegen eerlijker belastingen.

verwonderen. Net als het evenmin verbaast dat ze weinig medelijden hebben met wie pech in het leven heeft. Neem nu de stopzetting van werkloosheidsuitkeringen na verloop van tijd. Wetenschappers hebben herhaaldelijk bewezen dat zoiets mensen niet sneller aan een baan helpt. Die mensen vallen dan terug op een leefloon. Dat ligt niet eens veel lager dan hun werkloosheidsuitkering. Maar met wel een belangrijk verschil: een leefloon krijg je enkel na een middelentoets. Zo een middelentoets gaat na wat iemand bezit. Stel je voor: je hebt dertig jaar keihard gewerkt ĂŠn sociale bijdragen betaald. Je wordt ontslagen op oudere leeftijd, wat iedereen kan overkomen. Je vindt ondanks alle begeleiding en activering niet binnen de twee jaar werk, wat een heel waarschijnlijk scenario is. En toch kan je niet rekenen op bijstand, want je hebt een huisje en wat spaarcenten die je eerst moet opsouperen. Dat is de liberale visie op solidariteit. Kiezers cijferen en tellen dus best mee wat de mooie kiesbeloftes echt inhouden. Tel wel, kies goed en schiet op 26 mei niet in eigen voet!

Toch komt het Planbureau ook met interessante indicaties. Of bevestigt het op zijn minst wat iedereen vermoedt. Dat rechtse, liberale partijen de grote inkomens goed bedienen mag niet

DE QUOTE

‘Zelfs Jezus Christus is niet vijfhonderd keer het mediaanloon van zijn werknemers waard.’ ABIGAIL DISNEY, KLEINDOCHTER VAN. Ze hekelt het loon van de huidige CEO van The Walt Disney Company tijdens een interview op de Amerikaanse tv-zender CNBC.

HET CIJFER

12 000 000 Volgens Global Forest Watch verdween in 2018 twaalf miljoen hectare tropisch bos. Dat berekende de organisatie op basis van cijfers van de Universiteit van Maryland. Vooral in BraziliĂŤ, IndonesiĂŤ, Congo, Colombia en Bolivia verdween bos, meestal door ontbossing en bosbranden.

M/V/X VAN DE WEEK

Bashir Abdi ‘Dat rechtse, liberale partijen de grote inkomens goed bedienen mag niet verwonderen’

Redactieadres: 9LVLH 3% %UXVVHO WHO H PDLO OH]HUV#YLVLHUHGDFWLH EH Ï Abonnementen: ZZZ EHZHJLQJ QHW DERQQHPHQWYLVLH Ï Verantwoordelijke uitgever: 3HWHU :RXWHUV QDWLRQDOH SDJLQDüV DUWLNHOV äUHJLRü YDOOHQ RQGHU GH UHVS YHUDQWZ XLWJHYHUV Ï Redactie: Nils De Neubourg, AmÊlie Janssens, Wim Troch, Marjan Cauwenberg, Tinne Van Woensel, Rooni Theeboom, David Vanbellinghen, Karen Zelderloo, Martine Creve, Eric De Maegd, Dieter Herregodts, Sarah Vandoorne, Anneleen 9HUPHLUH 0LFKLHO 9HUSODQFNH Ï Vormgeving: *HYDHUW *UDSKLFV Ï Druk: &ROGVHW 3ULQWLQJ 3DUWQHUV Ï 9LVLH YHUVFKLMQW WZHHZHNHOLMNV HQ LV LQEHJUHSHQ LQ KHW OLGPDDWVFKDS YDQ &0 $&9 ERXZ LQGXVWULH HQHUJLH $&9 &6& 0(7($ $&9 7UDQVFRP HQ $&9 9RHGLQJ HQ 'LHQVWHQ Ï

De loper brak zondag het 24 jaar oude Belgisch record marathon. Abdi liep ook een opmerkelijk persoonlijk traject. Geboren in Mogadishu, SomaliĂŤ ontvluchte hij op zijn zes jaar de oorlog in het land. Na een omzwerving van vier jaar belande hij in Gent. Daar zou hij op 17-jarige leeftijd atletiek ontdekken. De rest is geschiedenis.

ACTUEEL

3

TIPS VOOR EEN GOEDE PLANNING Maak niet enkel een maandplanning, maar deel je werk ook op in kleinere to-dolijsten, bijvoorbeeld in een week- of dagplanning. Zo kun je beter je prioriteiten bepalen, je vooruitgang opvolgen en inschatten hoe realistisch je planning is. Ga met je planning aan de slag. Evalueer je planning op een vast tijdstip, bijvoorbeeld elke avond of een keer per week. Stel jezelf daarbij de volgende vragen: Lukte het om al je werk gedaan te krijgen? Waarom was het soms moeilijk om je aan je planning te houden? Zijn er aanpassingen nodig? Neem voldoende korte pauzes om je concentratie scherp te houden. Ook die maken deel uit van je planning. Als je vermoeid bent, raak je sneller afgeleid. Als je twee keer een halfuur aan een stuk blokt, zal je beter onthouden dan wanneer je een uur aan een stuk studeert. Start je dag met de belangrijkste taken. Dat zijn vaak de moeilijkste. Doe ze als eerste, dan lukt het vlotter.

Twee op de drie studenten raakt achter op schema tijdens de blok

Win tijd dankzij examenplanner Driekwart van de studenten maakt een planning vlak voor hun examenperiode. Dat is een goed idee, want plannen helpt om uitstelgedrag te vermijden. Jana Angelov (23) kan ervan meespreken. ‘Ik ben wel een uitsteller’, geeft ze toe. ‘Dankzij mijn planning raak ik toch zonder kleerscheuren de examens door.’ TEKS T SARAH VANDOORNE FOTO GUY PUT TEMANS

E

en goede examenplanning voorkomt tijdsgebrek en paniek tijdens de examens. Dat blijkt uit een enquête die Teleblok – de gratis online chatdienst van CM tijdens de blokperiode – afgenomen heeft bij 810 studenten. Vooral de kwaliteit van die planning is belangrijk. Wie minder details steekt in zijn planning of er minder actief mee bezig is, raakt meer achter op schema. Twee op de drie geeft toe soms tot heel vaak achter op schema te raken. Studenten die minder goed plannen, zullen hun planning minder vaak aanpassen als ze wat achter zitten of hun examenplanning zelfs helemaal overboord gooien. Uitgebreide planners stellen daarentegen minder taken uit en voelen zich zelfs meer gedisciplineerd en gemotiveerd.Een goede planning opstellen kost soms wel wat tijd.

Maar door alle to do’s, plannen en doelen op te schrijven, kunnen studenten zich beter focussen op het belangrijkste werk. Op het einde van de rit winnen ze er dus tijd mee. Een goede planning werkt ook motiverend. Het geeft studenten een goed overzicht van hun werk. Zo weten ze beter of ze goed vooruitgaan en krijgen ze vanzelf een gevoel van druk. Wat gezonde stress in de examens is dus niet slecht: het maakt studenten net productiever.

Mama helpt met plannen Student Gezondheidsbevordering Jana Angelov (23) uit Leuven heeft nood aan die gezonde stress om in gang te schieten. Ze zit in het laatste jaar van haar studie. De afgelopen jaren is ze al haar examenperiodes doorgekomen met een goede examenplanning. Op een groot wit bord schrijft ze gedetailleerd wat ze wanneer zal studeren de komende examenperiode. ‘Ik ben begonnen met zo te plannen in het middelbaar’, vertelt Jana. ‘Mijn mama raadde mij toen al aan om een planning op te stellen

voor ik aan de proefwerken begon. Zij controleerde ook telkens of ik mijn planning realistisch opgesteld had. Een hele hulp.’ Nu Jana hoger onderwijs volgt, laten haar ouders haar wat vrijer. Ze houdt wel nog altijd vast aan die examenplanner. ‘Ik begin pas te studeren in de examenperiode. Daarom is mijn planning zo handig. Tijdens de blok stel ik heel wat minder uit, net omdat ik weet dat ik die dag dat deel van mijn leerstof wil doen.’

‘Ik ben een ruime planner. Als ik sneller klaar ben, voelt dat goed’

geveer vijf pagina’s in een uur kan blokken. Als ik van elk hoofdstuk opschrijf hoeveel pagina’s het inhoudt, dan weet ik ook hoe lang ik aan dat hoofdstuk zal zitten.’ Toch is het niet altijd makkelijk om in te schatten wanneer ze aan een nieuw vak kan beginnen. ‘Ik ben meestal een ruime planner. Ik geef mezelf snel vijf dagen voor een vak. Als ik er dan maar drie nodig heb, geeft dat wel een goed gevoel. Het motiveert me om te weten dat ik er misschien sneller klaar mee kan zijn. Die tijd kan ik dan vaak gebruiken voor een ander vak, als dat plots toch meer tijd in beslag neemt dan gedacht.’ In de loop van de blok past ze zo regelmatig haar planning aan. ‘Op zo’n wit bord is het makkelijk om een hoofdstuk naar voor te halen of iets anders uit te wissen.’

JANA ANGELOV

Meestal blokt Jana van 9 uur ’s ochtends tot 9 uur ’s avonds. ‘Tenzij ik de dag erop een examen heb, dan durf ik soms wat langer te studeren. Maar nooit tot een gat in de nacht. Goed slapen helpt mij om mijn examens beter te maken.’

Haar belangrijkste tip? ‘Begin op tijd met je planning’, herhaalt Jana. ‘Vorig jaar was ik er iets te laat aan begonnen en heb ik uiteindelijk zelfs een vak niet meegedaan tijdens de examenperiode. Dat was mij nog nooit overkomen. Ik ben toen erg geschrokken en heb daar ook uit geleerd.’

Vijf pagina’s per uur

>>>

Jana probeert goed in te schatten hoe ver ze op een dag studeren kan komen door te weten te komen hoeveel tijd ze nodig heeft per hoofdstuk. ‘Ik weet van mezelf dat ik on-

Teleblok maakte samen met een aantal experten de ideale examenplanner op. Je kunt de planner downloaden via www.teleblok.be.

INVESTEREN IN

4 MENSEN

Tot aan de verkiezingen van 26 mei gaat Visie op zoek naar investeringen die de mensen van een volgende regering mogen - of moeten - verwachten. Deze week: investeren in democratie.

Framing

Wat politici eigenlijk zeggen als ze spreken TEKST NILS DE NEUBOURG FOTO ID/FRANKY VERDICK T

In campagnetijd regent het gevatte formuleringen en catchy slogans. Maar dat zijn meer dan wat spitsvondige woorden. Want met die taal beïnvloeden politici ons denken en voelen. Dat is framing. Hoe werkt dat?

B

lommaert is taalexpert aan de Nederlandse universiteit van Tilburg. ‘Framing, of ‘kaderen’ in het Nederlands, is een alledaags fenomeen. We begrijpen elkaar omdat de woorden een betekenis hebben voor ons. Maar we denken niet alleen bepaalde dingen bij woorden, we voelen er ook iets bij. Als we iets horen, volgt er vaak een morele reactie: ik zie dat wel of niet zitten. Op sociale media is dat tegenwoordig nog nadrukkelijker, met een duimpje of een hartje. Een frame is een logica die verder bouwt op jouw eigen beoordeling van een woord.’ Op zich dus onschuldig, die framing. Tot het een politieke strategie wordt. ‘Aan de keuze van woorden wordt hard gewerkt door partijen, zeker in campagnetijd. Woorden worden zorgvuldig uitgekozen omdat ze er gevoelens en betekenissen aan kunnen ophangen. Met één goed gekozen woord kan je een hele redenering of wereldbeeld schetsen. Je moet het woord dan gewoon lanceren en het doet zelf zijn werk.’ Blommaert bracht onlangs met het boek ‘U zegt wat wij denken’ een praktische handleiding over framing uit. Hij analyseert voor Visie enkele voorbeelden uit het politieke woordenboek.

>> Loonlast (de; m; loonlasten) ‘Een last is iets waar je van af wil, het is zwaar om dragen en wens je een ander niet toe. Een last willen we ook verlichten, verlagen of verhelpen. Maar voor mij is mijn loon geen last, misschien alleen wanneer het niet hoog genoeg is. Loonlast is ooit in de plaats gekomen van de woorden patronale bijdrage. Een bijdrage heeft dan weer een uitgesproken positieve klank. Je draagt namelijk een deel bij aan iets goeds. In het geval van sociale bijdragen is dat dan aan onze welvaart, ons samenlevingsmodel, onze eigen sociale zekerheid. Iedereen draagt daaraan bij, inclusief de patroon, zoals dat vroeger heette.’ ‘Tegenwoordig zeggen we dus last in plaats van bijdrage. Zelfs de werknemer voor wie een loon zeker geen last is, gebruikt toch dat woord. Op die manier stap je mee in het politiek spel en verlies je eigenlijk al meteen de strijd voor een beter loon. Want wie wil er nu een last verhogen? Zo kunnen mensen die leven van een loon alleen maar verliezen.’

>> Marktconform (voorzetsel) ‘De huidige regering heeft de belasting op elektriciteit verhoogd waardoor de prijs verdubbelde. Maar dat kan je moeilijk op die manier verkopen. Daarom werd het woord belasting ook niet gebruikt. Er werd wel gezegd dat de prijzen in ons land niet marktconform waren omdat die in het buitenland hoger waren.

WE SPELEN METEEN OPEN KAART: DIT IS EEN OPROEP

Niet tegen iets … maar voor ‘de goeie zaak’. Omdat je stem laten horen belangrijk is, bij verkiezingen, maar ook daarbuiten.

Kom op 12 mei mee op straat tijdens de manifestatie van Hart boven Hard en talrijke andere middenveldorganisaties en burgerinitiatieven.

Onze grondwet voorziet in artikel 23: ‘Ieder heeft het recht een menswaardig leven te leiden’. Dat houdt onder meer in: het recht op arbeid en op de vrije keuze van beroepsarbeid; het recht op billijke arbeidsvoorwaarden en een billijke beloning; het recht op informatie, overleg en collectief onderhandelen; het recht op sociale zekerheid, bescherming van de gezondheid, welzijn en sociale, geneeskundige en juridische bijstand; het recht op een behoorlijke huisvesting; het recht op de bescherming van een gezond leefmilieu; het recht op culturele en maatschappelijke ontplooiing. De Universele Verklaring van de Rechten van de

Mens heeft het ook nog over het recht op vrije tijd voor je culturele ontplooiing. Wij willen dat alle politieke partijen de opdrachten uit deze artikels als hoofdopdracht nemen van onze volgende regering(en). Onze eisenbundels aan de politieke partijen bevatten allemaal eisen die in deze artikels hun grond vinden. Wij willen een land blijven dat voorbeeldig is in haar voortdurende inzet om deze rechten te versterken. En vergis je niet, er is nog ruimte voor verbetering Daarom vragen we: Stap mee met de ‘Rights now’ manifestatie, samen met Hart boven Hard, de klimaatbetogers, de vele burgerinitiatieven en de middenveldorganisaties.

ACTUEEL

>>

Want in tegenstelling tot belastingen klinkt marktconform positief. Als iets niet conform de markt is, betekent dat dat er iemand heeft aan geprutst. De markt zorgt zogezegd voor een goed evenwicht. En als daar politiek tegenin gegaan wordt, gaat het vaak over de details: is de marktconforme prijs hoger of lager? Maar eigenlijk moeten we het over de grond van de zaak hebben: willen we bijvoorbeeld wel een markconforme prijs voor onze zorg? Voor mij is het juiste frame dat het ziekenhuis of geneesmiddelen gewoon duurder worden.’

>> Vrijheid (de; v; vrijheden) ‘Soms kunnen frames ook helemaal tegengesteld zijn, zoals bij vrijheid. Bij dat woord denken we iets positiefs. Dus we gaan dat ook zo gebruiken, zoals bij vrijheid van handel. De vrijmaking van de markt maakt wat we kopen goedkoper. Daarom stellen we als maatschappij ook geen vragen bij de Oost-Europeaan die hier heel goedkoop met een vrachtwagen komt rondrijden. Tegelijkertijd vinden we een open-grenzen-beleid wel een probleem, terwijl het eigenlijk over dezelfde vrijheid gaat. Omdat ze in dat tweede frame passen vinden we vluchtelingen een struikelblok.’

>> Belastingtsunami (de; m; belastingtsunami’s) ‘Een tsunami is allesverwoestend en oncontroleerbaar. Niemand wil het, want het is een enorme catastrofe, zoals een lawine. Het gevoel dat we bij die woorden hebben, gaan we dan linken aan belastingen. Partijen kiezen zeer zorgvuldig die woorden uit om net het effect te creĂŤren zodat we onbewust tot een veroordeling gaan komen. Ironisch genoeg zijn het de partijen die de Turteltaks en de verhoging van de btw op elektriciteit hebben ingevoerd die nu spreken over een tsunami aan belastingen.’

5

OUDERE WERKNEMERS

Grijze, maar geen dure vogels Zijn onze oudere werknemers te duur? Niet volgens Europees onderzoek, waar onder meer de KULeuven aan meewerkte. Want door de opbouw van anciÍnniteit mag een Belgische loon dan wel stijgen, toch gebeurt dat hier minder dan in veel andere landen. Een clichÊ dat volgens de onderzoekers dus op de schop kan. AnciÍnniteit zorgt niet alleen in BelgiÍ voor een hoger loon bij meer ervaring. Veel andere Europese landen kennen een soortgelijke regeling. Het EU-agentschap Eurofond onderzocht de invloed van die anciÍnniteit op onder andere de lonen. Het is de eerste keer dat zoiets gebeurt. Wat blijkt? Het Belgische clichÊ van de dure, oude vogels klopt niet. In tegenstelling tot wat velen denken, stijgt je loon in BelgiÍ naarmate je meer ervaring hebt minder dan in veel andere landen. Er is zelfs sprake van een daling naar het einde van de carrière toe. In de private sector stijgen de meeste andere Europese lonen veel sterker met de leeftijd.

BelgiÍ scoort zelfs onder het Europees gemiddelde wat betreft de loonopslag door anciÍnniteit. In de privÊsector verdient de gemiddelde Europeaan met een dertigjarige carrière ongeveer dubbel zoveel als een starter (94 %). Voor BelgiÍ is dat slechts de helft (51 %). Koplopers zijn landen als Griekenland, Portugal en Spanje. Absolute uitschieter is Cyprus, waar het loon van werknemers in de privÊsector met dertig jaar ervaring meer dan twee en een half keer het loon van een starter bedraagt (272 %). Voor de publieke sector is de stijging doorgaans minder uitgesproken. AnciÍnniteit wordt in verband gebracht met de aantrekkelijkheid om

een oudere werknemer aan te nemen. Nochtans blijkt uit onderzoek dat niet zozeer het loon van oudere werknemers een obstakel vormt voor werkgevers, maar eerder de leeftijd zelf. In 2017 werkte een meerderheid van de Europese werknemers, namelijk drie op de vijf, al minstens vijf jaar voor dezelfde werkgever. In de private sector blijft een derde minstens tien jaar op dezelfde plek werken. In de publieke sector, denk aan bijvoorbeeld ambtenaren, stijgt dat aantal tot 44 procent. Maar de kans bestaat dat dat beeld in de toekomst zal veranderen. Het rapport waarschuwt dan ook voor de gevolgen van de nieuwe tendensen op de arbeidsmarkt, met mensen die vaker van job wisselen en daardoor niet de kans hebben om anciĂŤnniteit op te bouwen. Bovendien zorgt de opkomst van flexibele en niet-standaard arbeidscontracten, zoals flexi-jobs, ervoor dat er een groep werkenden helemaal naast het opbouwen van anciĂŤnniteit grijpt.

Hoe ga je om met framing? ‘Dankzij betekenis kunnen we soms met heel weinig woorden heel veel zeggen. Dat wordt in de politiek en media op een uitgekookte manier gebruikt. Daar heeft het dan te maken met overtuigen, het scheppen van een klimaat, polarisering of controverse.’ ‘Belangrijk is dat je vooral zelf met gezond verstand moet nadenken. Hou rekening met wat voor jezelf belangrijk is. Ga na of wat er gezegd wordt en het gevoel dat je daarbij krijgt ook overeenkomen met wat voor jou eigenlijk van belang is. Kijk naar het voorbeeld van de loonlast. Voor werkende mensen is een loon zeker geen last. Zo ontdek je frames waarin je meegaat maar die eigenlijk niet op jezelf van toepassing zijn.’

We vertrekken op 12 mei aan het station van Brussel Noord om 13u00. Misschien ben je het niet gewoon om op te stappen in een manifestatie? Niet erg: op 12 mei zullen er heel wat mensen mee stappen die dit niet gewoon zijn. Kom samen met je groep, je gezin, je vrienden. Kom met het openbaar vervoer. We zien elkaar daar! Bedankt Namens onze sociale organisaties: Peter Wouters, EHZHJLQJ QHW ĂŤ 0DUF /HHPDQV $&9 ĂŤ /XF 9DQ *RUS &0 ĂŤ -RKDQ 7RXUQÂŤ 6DPDQD ĂŤ :LP 9HUOLQGH NZE ĂŤ 0DUN 'H 6RHWH 2.5$ ĂŤ $QGUÂŤ .LHNHQV :HUHOG VROLGDULWHLW ĂŤ *UHHW 'HFHXNHODLUH )HPPD ĂŤ 0LFKHO 9DQGHQGULHVVFKH 3DVDU ĂŤ $QQ 'HPHXOHPHHVWHU )DPLOLHKXOS ĂŤ (OV 0LFKLHOV .$- ĂŤ =DOPDL 3DQMVKHUL ,QWHUQDWLRQDDO &RPLWÂŤ

ACV Voeding en Diensten bestaat honderd jaar Het begon met de arbeiders van de voedingsnijverheid, in die tijd vooral aan het werk bij bakkers en brouwers. Vandaag verenigt de vakorganisatie ook de arbeiders uit de landbouw, horeca, bewaking, schoonmaak en dienstenchequebedrijven. En zet ze zich internationaal in voor de rechten van huisarbeidsters. ACV Voeding en Diensten vierde het jubileum met de militanten en hun gezinnen in de Antwerpse Zoo. Huidig voorzitter Pia Stalpaert: ‘We zetten ook de tentoonstelling 100 jaar solidariteit op poten. Want door solidariteit altijd voorop te stellen, hebben we al veel kunnen bereiken. Ook al maakt de politiek het ons vandaag niet makkelijk, we blijven er ook de volgende honderd jaar samen voor gaan.’

6

OPINIE FORUM

DE RODE LICHTEN

VAN ONZE GEZONDHEIDSZORG

ELS KEYTSMAN, DIRECTEUR VAN UNIA, HET INTERFEDERAAL GELIJKEKANSENCENTRUM

LUC VAN GORP, VOORZITTER CM

Twee sporen tegen discriminatie

W

at als een bedrijf een sollicitant niet aanneemt omdat die van Marokkaanse origine is of te oud zou zijn? In België hebben we daar een afdoend antwoord op: de Antidiscriminatiewet. Die beschermt de sollicitant en roept de werkgever op het matje. Daarmee geven we als samenleving een belangrijk signaal aan de werkgevers: wie niet horen wil, moet voelen. Want iedereen weet intussen dat discriminatie verboden is. Bij Unia pleiten we ook voor een andere, zachtere benadering: het voorkomen van discriminatie. Dat lijkt ons even belangrijk. Dat is bijvoorbeeld een werkgever die via onze quick scan, een snelle inventarisatie, ziet wat er al bestaat om de diversiteit op de werkvloer in goede banen te leiden. Bijvoorbeeld flexibele uurroosters tijdens het vasten of oudere werknemers die stages kunnen lopen om nieuwe vaardigheden te leren. Samen met het bedrijf drukken we risico’s op discriminatie de kop in, waardoor de onderneming nog op tijd kan ingrijpen. Blijft het bedrijf toch hardleers? Dan is er nog steeds de dreiging dat een firma veroordeeld wordt door een arbeidsrechter. Voor ons is het dus een en-en-verhaal: een breder tweesporenbeleid dat gericht is op preventie en handhaving. Die dubbele aanpak is geen overbodige luxe in tijden waarin werknemers en sollicitanten nog steeds uitgesloten worden vanwege een kenmerk dat niets zegt over hun capaciteiten. Daar zijn al tig onderzoeken en studies over gepubliceerd. Vandaag is er geen wettelijke basis die werkgevers aanspoort om een preventiebeleid tegen discriminatie te installeren. Bij Unia vinden we dat die er nu moet komen. Voor flagrante inbreuken op de Antidiscriminatiewet zijn er geen excuses. Die moeten aangepakt worden. Dat zijn we als samenleving verplicht aan de slachtoffers van discriminatie en racisme. Maar voorkomen dat er überhaupt slachtoffers kunnen zijn, is minstens even belangrijk.

Jouw kijk

AANGEPAST WERK Zoals jullie zelf hebben vastgesteld in Visie 8 komt het er voor langdurig zieke werknemers vaak op neer dat ze ontslagen worden wegens medische overmacht. De werkgever zegt geen aangepast werk te hebben voor de betrokken werknemer en daarmee is de kous af. Werkgevers die regelmatig geconfronteerd worden met langdurig zieke werknemers zouden zich eens de vraag kunnen stellen hoe dat komt. Ik vrees evenwel dat dit niet tot hun DNA

Sigaretten verkopen aan minderjarigen wordt binnenkort strafbaar. Daarover is in het federaal parlement op de valreep een meerderheid bereikt. Eindelijk. Je houdt het bijna niet voor mogelijk, maar in België is het vandaag nog altijd toegestaan om aan een 16-jarige sigaretten te verkopen. Bijna nergens in Europa is dat nog het geval. Zelfs de tabaksproducenten zijn ondertussen voorstander van het verbod. Zo ver is het al gekomen. Veel te laat, maar desondanks is het een positieve ingreep in onze gezondheidszorg. Jammer genoeg hebben we nog een lange weg te gaan. Want verleggen we de focus naar alcohol, dan stellen we vast dat bier, wijn of schuimwijn vanaf 16 jaar nog altijd toegestaan zijn. Ook hier hinken we fel achterop. In de meeste Europese landen ligt de grens ondertussen op 18 jaar. Dat gemengde beeld is een constante in onze gezondheidszorg. Zo blijkt ook uit een lijvig rapport dat het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) recent voorstelde. Voor 121 indicatoren maakte het KCE een stand van zaken op. Ja, we mogen nog altijd fier zijn op ons gezondheidszorgsysteem. Maar in onze zetel achterover leunen? Allerminst. Daarvoor knipperen er in de check-up van het KCE te veel rode en oranje lichten. Zo is in ons land door preventie en steeds betere behandelingen de overlevingskans na dikkedarmkanker hoog. Maar voor borstkankerscreening scoren we dan weer minder goede punten, zij het beter in Vlaanderen dan in Wallonië en Brussel. Groen licht is er in het rapport voor het gebruik van goedkope geneesmiddelen. Dat zit in de lift. Maar antibiotica slikken we nog altijd veel te veel. De dekkingsgraad van de vaccinatie tegen mazelen bij kinderen is groot. Maar voor de griepvaccinatie bij ouderen hebben we nog een hele weg af te leggen.

behoort. Dat het allemaal beter kan, daar ben ik van overtuigd. Het zal wel een grondige mentaliteitsverandering van de werkgevers vergen. - E. Lauwers AANGEPAST WERK Onze minister stelt voor om langdurige zieken sneller terug aan het werk te zetten door aangepast werk. Mijn man was na een knieoperatie zes maanden thuis. Het ziekteverlof werd door complicaties steeds verlengd. Elk ziekenbriefje dat

afgegeven werd aan zijn werkgever, werd met commentaar aangenomen: ‘De huisarts heeft te lang gewacht om door te verwijzen naar een specialist’, ‘De operatie moest al veel langer gebeuren’, ‘De arts schrijft nogal graag zeker?’. Bij zijn eerste werkdag kreeg mijn man de opdracht een vloer in te voegen , de hele dag op zijn knieën zitten! In de bouwsector hebben ze nog geen nota genomen van aangepast werk en ik zie dat ook niet gebeuren. - A . Van Den Broeck

Elk afzonderlijk zijn de cijfers meestal niet verrassend. Dat er lange wachttijden zijn voor geestelijke gezondheidszorg, dat het gebruik van antidepressiva de pan uit rijst, dat er een tekort is aan verpleegkundigen en nieuwe huisartsen, dat er nog steeds heel wat gezinnen zorg uitstellen

‘We mogen nog altijd fier zijn op onze gezondheidszorg, maar er is nog werk aan de winkel’ omwille van financiële redenen, zijn allemaal vaststellingen die in het verleden al meermaals gemaakt werden. Het is vooral door al die rode en oranje lichten naast elkaar te zien, dat je merkt dat er nog veel werk aan de winkel is. De maatregelen die we moeten treffen om ze weg te werken, zullen niet altijd even populair zijn. Of ze zullen geld kosten. Als we tandzorg beter willen terugbetalen, als we meer verpleegkundigen aan het bed van de patiënt of de bewoner willen krijgen, als we mensen sneller toegang willen geven tot de psycholoog of psychotherapeut, dan zijn daar middelen voor nodig. En dan moet er mogelijk op andere plaatsen bespaard worden. Het zal moed vergen om de noodzakelijke ingrepen te doen. En we zullen bereid moeten zijn om op lange termijn te denken. Maatregelen in de gezondheidszorg leveren soms pas jaren later resultaat op. Maar het is onze verdomde plicht. Gezondheid en welzijn zijn niet voor niets ons hoogste en meest kostbare goed.

SCLERODERMIE Net 30 geworden, mooi gezinnetje met 2 jonge kindjes. Volop aan het bouwen aan je dromen, je toekomst. En dan plots wil jouw lichaam niet meer mee: onverklaarbare ziekteverschijnselen, vele onderzoeken en een waaier aan medicijnen en niks helpt. Tot het verdict valt: je lijdt aan sclerodermie (een verharding van het bindweefsel). Nog nooit over gehoord, heel zeldzaam (het treft 1 op de 10 000) en ongeneeslijk. Weg dromen en toekomstplannen, alleen

angst en onzekerheid resten nog. Geen grootse geldinzamelacties om het wetenschappelijk onderzoek te stimuleren en zo hopelijk een passende behandeling te vinden. - Naam bekend bij de redactie

>>> Wat denk jij? Mail ons op lezers@visieredactie.be. Schrijf een briefje naar Redactie Visie PB20, 1031 Brussel.

ACTUEEL

7

Fietsbieb geeft kinderfietsen langer leven

‘Voor 20 euro per jaar wissel je zo vaak je wil van fiets’ 75 fietsen in omloop’, gaat Marc verder. Mensen vinden ondertussen vlot de weg naar de Fietsbieb. ‘Bij de opstart hebben we in scholen folders uitgedeeld. In het gemeentelijk informatieblad verscheen een artikel over ons. We staan soms op markten of evenementen om info te geven. En mond-tot-mondreclame, natuurlijk. Dat werkt nog het best.’

Nu de lente echt in het land is, stijgt de vraag naar kinderfietsen. Zo’n fiets is duur en voor je het weet is hij alweer te klein voor je zoon of dochter. De Fietsbieb biedt een betaalbare en duurzame oplossing.

Aandacht voor kwetsbare groepen De leden van de Fietsbieb zijn zeer divers. De plaatselijke lagere school kwam net tien fietsen ontlenen. Binnenkort is er een fietsexamen, en om de leerlingen die geen fiets hebben toch te laten oefenen, komen de fietsen van de Fietsbieb goed van pas. ‘Het doelpubliek zijn alle ouders met kinderen, maar ook grootouders natuurlijk. Iedereen is welkom, maar we hebben bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen. Alleenstaande ouders, allochtone gezinnen of gezinnen in armoede, bijvoorbeeld.’ Een aantal Fietsbiebs hebben een overeenkomst met het OCMW, voor het geval dat het lidgeld van de Fietsbieb een hindernis vormt.

TEKST WIM TROCH FOTO MINE DAELEMANS

H

et is woensdagnamiddag, de vierde van de maand. In vakantiecentrum De Linde in Retie is het een komen en gaan van jonge fietsers. Maria, Diane, Guy en Marc zijn druk in de weer. Ze zijn vrijwilligers bij de Fietsbieb, en helpen kinderen tussen 3 en 12 jaar een fiets te vinden. De kinderen kijken met grote ogen naar de collectie. Enthousiast kiezen ze hun droomfiets, terwijl ze zich al inbeelden hoe ze de volgende dag met de nieuwe tweewieler op school zullen arriveren. Marc is vrijwilliger bij de Fietsbieb: ‘Nieuwe vrijwilligers zijn altijd welkom. Om aan fietsen te sleutelen, administratie te doen of om rommelmarkten af te schuimen op zoek naar goedkope fietsjes.

Het principe van de Fietsbieb is eenvoudig. Wie lid wordt betaalt 20 euro en mag dan een jaar lang een kinderfiets ontlenen. In dat jaar mag je zo vaak je wil van fiets komen wisselen.

Fietsen stimuleren

van duurzaam om te gaan met materialen. Bovendien is het een betaalbare oplossing voor ouders. Want je kunt niet zomaar elk jaar een nieuwe fiets kopen. Zeker niet als je meer dan één kind hebt. Bovendien willen we het fietsen stimuleren. Het is milieuvriendelijk, goedkoop, gezond en gewoon leuk.’

De Fietsbieb in Retie ging twee jaar geleden van start. Marc Weyns (62) is een van de vrijwilligers. Hij is voorzitter van het bewegingspunt in Retie. ‘Wij geloofden meteen in het verhaal’, vertelt hij. ‘Het idee

In de Fietsbieb wachten steeds een dertigtal fietsjes op een nieuwe gebruiker, in alle maten en kleuren, voor jongens en voor meisjes. ‘Op dit moment zijn er ongeveer

Gewest. Meestal zijn het vrijwilligers van beweging.net die het initiatief nemen om een nieuwe Fietsbieb op te richten, maar af en toe zetten vrijwilligers van kwb of Welzijnsschakels of zelfs lokale besturen de stap.

De Fietsbieb is een initiatief van beweging.net, dat zijn inspiratie vond in het Gentse project ‘Op Wielekes’ en vanuit West-Vlaanderen de rest van Vlaanderen veroverde. Het project krijgt de steun van Europa, Vlaanderen en de provincies. Ondertussen zijn er meer dan dertig lokale Fietsbiebs, in West-Vlaanderen, Antwerpen en Limburg. En er komen er nog bij. Binnenkort worden er zelfs drie geopend in het Brussels Hoofdstedelijk

VOOR VROUWEN

URINEVERLIES S IE L R E V URINE VOOR MANNEN

VO

N OR MA

EN VR

LIES R E V E URIN

OUW

DRUPPEL- TOT REGELMATIG VERLIES

ELMATIG DRUPPEL- TOT REG

VERLIES

S VERLIE LLEDIG TOT VO G TI A M REGEL

Zo kom je comfortabel de nacht en dag door

Doorbreek het taboe

Advies en praktische tips

2019-2020

Advies en GRATIS praktische tips

inentien le incont Laat niet bepa2020 2019n je leve viesISens GRAT Ad che tip tis prak thuisz www. -20 2019

orgw

20

IS GR AT

Gratis gidsen met doeltreffende tips

inkel.b

www.thuiszorgwinkel.be

winkel.be www.thuiszorg

e

VOOR MAN

EN VROU

URINEVERLIES

VOOR KINDER

KIND

GER MANTELZOR

el comfortab Zo kom je en dag door de nacht Advies en e tips praktisch

2019-2020

inkel.be GRATIS

zorgw www.thuis

GRATIS

De fietsen zijn afkomstig van schenkingen. Heel soms worden er fietsen aangekocht bij sociale werkplaatsen. ‘Vooral fietsjes voor kinderen van het derde tot zesde leerjaar zijn moeilijk te vinden. Wie een bruikbare kinderfiets heeft staan die niet gebruikt wordt, niet aarzelen om die te schenken aan het goede doel, zou ik zeggen. ’ Wie een fiets wil schenken aan de Fietsbieb of wie in een Fietsbieb wil helpen, mag een seintje geven via info@fietsbieb.be. >>> Waar vind je een Fietsbieb? www.fietsbieb.be

5 x advies

Alles over incontinentie Last van ongewenst urineverlies? Gouden raad: maak er geen taboe van, en gebruik zeker het juiste hulpmiddel. Deze en andere tips vind je in onze gratis gidsen, samen met een handig productoverzicht en moedige getuigenissen. De gidsen voor regelmatig en volledig urineverlies zijn reeds verkrijgbaar. Binnenkort volgen die voor mantelzorgers en voor kinderen met urineverlies. Vraag je gratis exemplaar aan via www.thuiszorgwinkel.be/incontinentie.

W

LIES URINEVER

2019-2020

Kinderfietsen gezocht

Zo kom je comfo de nacht en rtabel dag door Advies praktische en tips www.thuiszorg

winkel.be

EN

Altijd discreet advies op maat Wil je nog meer weten en persoonlijk advies krijgen? Kom langs, vertel je verhaal aan onze specialisten incontinentiezorg en ontdek een waaier aan oplossingen. Maak een afspraak via www.thuiszorgwinkel.be of bel naar 03 205 69 29

8

ACTUEEL

80+

Wat de producenten van gezichtscrèmes ook mogen beweren: we worden allemaal ouder. De afgelopen twintig jaar steeg de levensverwachting in België gemiddeld met twee maanden per jaar. Dat betekent dat onze maatschappij steeds meer 80-plussers telt. Hoog tijd om even stil te staan bij hoe we met hen omgaan.

Journaliste schrijft boek over hoe we 80-plussers behandelen

‘Kleine risico’s maken het leven interessant en net die pakken we hen af’ Waarom we bang moeten zijn om oud te worden. Zo luidt de ondertitel van het boek Grijsgedraaid van Knack-journaliste Ann Peuteman. Geen mooie vooruitzichten op een rustige oude dag, dus? ‘We pakken ouderen alles af wat het leven spannend en daarom net leuk maakt.’

TEKST AMÉLIE JANSSENS FOTO JAMES ARTHUR

A

ls journalist schrijft Ann Peutemans vaak over ouderen en ouderenzorg. En in de loop der jaren is ze bang geworden, vertelt ze. ‘Wat maakt het leven leuk en interessant? De opeenvolging van kleine risico’s en de keuzes die we daarrond zelf kunnen maken. Die risico’s hoeven helemaal niet zo indrukwekkend te zijn, ik heb het niet over parachutespringen of bungeejumpen. Maar bijvoorbeeld: kies ik in de supermarkt voor een gezond gerecht of laat ik me bewust verleiden tot een ongezonde keuze om mezelf eens te verwennen?’

Censuur van de boodschappenlijst ‘Gaandeweg en vaak met de beste bedoelingen nemen we onze ouderen dat soort keuzes af. We zagen het allemaal al wel eens in de winkel: een dochter begeleidt haar moeder tijdens de boodschappen. De dochter zucht en puft omdat het niet snel genoeg

Visie mag 5 exemplaren weggeven van het boek Grijsgedraaid van Ann Peuteman. Wedstrijdvraag: Voor welk magazine schrijft Ann Peuteman vaak artikels over ouderen en ouderenzorg? a. DS Magazine b. Humo c. Knack Bezorg ons je antwoord via www.beweging.net (klik op ‘Visie Wedstrijd) of via Visie Wedstrijd, Postbus 20, 1031 Brussel. Deelnemen kan tot dinsdag 14 mei 2019.

gaat en zegt kortaf: je kiest toch altijd dezelfde koekjes, gooi die nu gewoon in de kar. De volgende keer zal de dochter zelf de boodschappen doen. En nog even later wordt moeders boodschappenlijstje zelfs gecensureerd. Want waarom zou je roomboter kopen als je weet dat margarine gezonder is? Die dochter doet dat allemaal om goed te doen, om te helpen. Maar ze vergeet dat je eetlust net opgewekt wordt door het aanbod te zien. Door te kunnen kopen waar je zin in hebt.’ En zo gaat het volgens Ann op veel vlakken: We bepalen wat ze nog kunnen eten en drinken, nemen de geldzaken over, nemen beslissingen over hoe ze moeten wonen en beperken stap voor stap hun privacy. En vaak reageren de ouderen niet. Omdat ze niet tot last willen zijn. En omdat ze niet willen dat het contact wegvalt.

Politieke keuzes Kan het dan ook anders? ‘Zeker weten’, stelt Ann. ‘En het is aan ons allemaal om daar aandacht voor te hebben. Wij, die met ouderen omgaan, maar ook iedereen in de zorgsector en in de overheden. We moeten stilstaan bij hoe we met onze 80-plussers

omgaan en ons de vraag stellen: zou ik het fijn vinden om zo behandeld te worden? Maar het gaat ook over politieke keuzes maken. Neem nu mobiliteit. Het openbaar vervoer schrikt 80-plussers af. Door de strakke tijdschema’s moeten de chauffeurs meteen vertrekken als iedereen is opgestapt. Maar ouderen hebben onvoldoende tijd om te gaan zitten en riskeren te vallen bij het vertrek. Als overheid kan je hier

‘Kunnen we niet evolueren naar een rijbewijs met beperkingen voor ouderen in plaats van het af te nemen?’ ANN PEUTEMAN

andere beslissingen nemen. En in sommige gevallen is het inderdaad beter om het rijbewijs stop te zetten. Maar is dat altijd nodig? Kunnen we bijvoorbeeld niet evolueren naar een rijbewijs met beperkingen? Zodat ze bijvoorbeeld enkel nog een vaste route mogen rijden, van thuis naar het woonzorgcentrum om de partner te bezoeken.’

ACTUEEL

‘Hoempapa in de cafetaria, dat hoeft voor mij niet’ In het boek Grijsgedraaid vertellen enkele 80-plussers over hun leven vandaag. Liliane Deschepper is een van die getuigen. Zij benadrukt het belang van een goed gesprek. ‘De psychologe van het woonzorgcentrum organiseert af en toe een praatgroep. Die gesprekken gaan diep. Daar kan ik enorm van genieten. Nog eens echt praten, meer dan alleen vertellen hoe het vandaag met me gaat of hoe ik me fysiek voel. Mijn kamer wordt gepoetst door een heel toffe poetsvrouw die ook van een babbeltje houdt. Wel, ik heb liever dat het wat minder goed afgestoft

is, als dat betekent dat we wat kunnen kletsen.’ ‘Ik luister ook graag naar muziek. Ik hou van Yevgueni en van klassieke muziek. Mensen moeten er niet zomaar van uitgaan dat we allemaal houden van een namiddag hoempapa muziek in de cafetaria. Voor mij hoeft dat alleszins niet.’ ‘Weet je wat mijn dokter me eens zei? Durf te zijn wie je bent en te zeggen wat je denkt. Dat is zo belangrijk. Verzorgenden, familieleden, ze willen je allemaal helpen. Maar als ze niet weten wat je fijn vindt en wat niet, dan kom je misschien in vervelende situaties terecht.’

Tips van OKRA Kinderen, familieleden, verzorgers, zorgkundigen 1. Praat met ouderen, niet over hen en neem daarvoor voldoende tijd. 2. Vertrek altijd vanuit de waarde en mogelijkheden van de oudere. 3. Geef niet alleen zorg, laat de ouderen ook hun talenten nog inzetten. Overheden, organisaties, dienstverleners 1. Sluit ouderen niet systematisch uit door alles te digitaliseren. 2. Jullie taal is niet altijd hun taal. Stel alles duidelijk op, met concrete voorbeelden. 3. Schaf de uniformen van zorgverleners af, die zorgen alleen voor meer afstand en een gevoel van afhankelijkheid. 80-plusser 1. Blijf participeren, zoek naar haalbare en aangepaste mogelijkheden in je nabije omgeving. 2. Neem deel aan vormingen en infomomenten om bij te blijven. OKRA organiseert bijvoorbeeld ook opleidingen aan huis. 3. Kies een vertrouwenspersoon die je kan bijstaan met raad en daad. >>> www.okra.be

ZORGETHIEK

‘Zorg is een relatie’ Hoe we omgaan met onze ouderen bepaalt in grote mate hun gevoel van eigenwaarde. In de ouderenzorg zijn het de principes van de zorgethiek die de basis moeten vormen voor hoe verzorgenden hun patiënten behandelen, zowel in de woonzorgcentra als in thuiszorgsituaties, stelt Linus Vanlaere, zorgethicus en docent ethiek aan Vives Gezondheidszorg. ‘Zorg is een relatie, dat is het uitgangspunt van de zorgethiek. Een betrokken relatie die best evenwaardig en wederkerig is. Maar de persoon die zorg ontvangt, vraagt zorg, heeft zorg nodig.’ Zorgt dat onevenwicht voor problemen? Linus Vanlaere: ‘Vanuit die kwetsbare positie gaat de oudere zich vaak heel onderdanig opstellen. En omgekeerd vervalt de zorgverlener daardoor makkelijker in betutteling van de oudere. Vaak goed bedoeld dreigt er een soort machtsverhouding te ontstaan, en dat verhindert goeie zorgverlening.’

Elke relatie is anders, dus ook elke zorgrelatie? ‘Dat klopt. Als je de relatie centraal stelt, betekent dat ook dat je zorg niet kan stroomlijnen of in regels en normen kan gieten. Elke persoon is anders, elke oudere heeft andere noden. Afspraken maken die voor iedereen in een woonzorgcentrum gelden, is dus eigenlijk niet logisch. Ik hoorde bijvoorbeeld dat het personeel van een woonzorgcentrum voortaan eerst op de deur moet kloppen voor ze de kamer binnen gaan. Dat doen ze omwille van de privacy en is op zich natuurlijk een nobel doel. Maar misschien vinden sommige bewoners het veel prettiger om de deur open te laten zodat iemand gewoon even kan binnenlopen?’ En dus is de boodschap: praat met de ouderen, ga na wat ze willen? ‘Natuurlijk. Bevragen is belangrijk. Maar dan niet met gestandaardiseerde lijstjes waar je dingen op moet aankruisen. Maak tijd voor echte gesprekken met de ouderen. Zo kom je veel te weten. En dat tel-

kens opnieuw. Het is niet omdat ze het op maandag leuk vonden om aan een activiteit deel te nemen, dat ze dat op woensdag ook fijn zullen vinden. Wees aandachtig voor hun wensen.’ Vaak is er al een personeelstekort in de woonzorgcentra, is daar wel tijd voor? ‘Je hebt daarvoor niet noodzakelijk meer personeel nodig. Begrijp me niet verkeerd, de zorgsector kan meer mensen gebruiken, dat is zeker. Maar in dit geval is het een kwestie van organisatie. Een perspectiefwissel eigenlijk. Je kan veel bereiken door de mens centraal te stellen.’

LINUS VANLAERE DOCENT ETHIEK VIVES GEZONDHEIDSZORG

9

10

VRAAG & ANTWOORD

Onderzoeker Yoni Van Den Eede over de invloed van technologie op de mens

‘Technologie wijzigt ons gedrag en verwachtingen’ Technologie en media, het zijn de dada’s van onderzoeker Yoni Van Den Eede. In plaats van apps te ontwikkelen of te sleutelen aan machines, bestudeert hij vooral de invloed die ze hebben op ons als mens. In dit tijdperk van sociale media en razendsnelle technologische vooruitgang valt daar ongetwijfeld veel over te vertellen.

TEKST AMÉLIE JANSSENS FOTO ID / PATRICK DE ROO

Y

oni Van Den Eede wijst naar mijn smartphone die op tafel ligt om ons gesprek op te nemen. ‘Alleen al de aanwezigheid van dat ding doet iets met je’, begint hij zijn betoog. ‘De technologie speelt in op je behoefte aan sociale interactie. En het is mobiel, je kan het overal met je meedragen. Op elk moment van de dag ligt er een wereld aan data aan je voeten. Dat wakkert een dwang aan om te kijken, opnieuw en opnieuw. Heel veel technologieën in de digitale sfeer zijn gebaseerd op die continue verversing. Denk maar aan Facebook. De toevoer van steeds nieuwe berichten zorgt ervoor dat mensen blijven terugkeren.’ Op welke manier hebben smartphones en sociale media dan precies een invloed op ons als mens? ‘Het heeft een effect op twee vlakken. In de eerste plaats doet het iets met jou als persoon. Je gaat bepaalde handelingen stellen of je op een bepaalde manier gedragen. Je zal geneigd zijn om heel vaak op dat schermpje te kijken om toch maar niets te missen. Maar daarnaast hebben deze toepassingen ook maatschappelijk iets in gang gezet. Iedereen verwacht dat een oproep snel beantwoord wordt. Of dat je bestemmeling je tenminste snel terugbelt als hij toch even niet aan de lijn kan komen. Hetzelfde met e-mails. De smartphone en alles wat erbij hoort zorgde dus voor nieuwe maatschappelijke waarden.’

©

> Geboren in 1980 > Studeerde Wijsbegeerte aan de Vrije Univer-

VUB

Wie is Yoni Van Den Eede? siteit Brussel

> Werkt als onderzoeker en docent aan de Vrije Universiteit Brussel

> Houdt van voetgangers en fietsers, ideeën, synthesizers

Yoni Van Den Eede over jongeren en sociale media: ‘Ik zie wel risico’s. In online gesprekken kan je makkelijk de af die je in echte contacten wel nodig hebt, zoals compromissen zoeken.’

Zijn de mens en de maatschappij te afhankelijk geworden van technologie? ‘Er zijn in dit debat twee mogelijke houdingen. Je hebt de zogenaamde instrumentalistische kijk die stelt dat technologie gewoon een middel is om een doel te bereiken en meer niet. Aan de andere kant heb je de deterministische kijk die technologie bekijkt als een soort kracht die ons leven komt overheersen. En net zoals in elk debat is er niet één waarheid. Je bekijkt best beide kanten. Technologische ontwikkelingen hebben op veel gebieden het leven makkelijker gemaakt. Maar je kan niet ontkennen dat ze een effect hebben op hoe we ons als mens gedragen en ontwikkelen. Wikipedia is een eenvoudig toegankelijke bron aan informatie. Anderzijds zal dat wellicht een invloed hebben op de werking van ons geheugen omdat we vandaag minder moeite doen om dingen te onthouden.’ Technologie aan banden leggen hoeft volgens jou dus niet? ‘We vervallen best niet in extreme oplossingen. Maar stilstaan bij de mogelijke effecten is wel nodig. In veel gevallen gaat het erom een nieuwe cultuur te creëren met nieuwe verwachtingen. Denk opnieuw aan de smartphone. Als we met z’n allen beslissen

‘Wikipedia zal een invloed hebben op de werking van ons geheugen’ YONI VAN DEN EEDE

dat het oké is om even niet bereikbaar te zijn, zullen de maatschappelijke verwachtingen op dat gebied wijzigen. En we moeten blijven beseffen dat we bij elke stap vooruit misschien ook dingen verliezen. Ons gevoel voor oriëntatie, bijvoorbeeld, nu we voor bijna elke verplaatsing een gps gebruiken.’ Als kinderen vandaag met die nieuwe technologieen opgroeien, verliezen zij dan iets? ‘Dat kan je je inderdaad afvragen: wordt wat vandaag nieuw is het nieuwe normaal? En hoeveel belang hecht je aan wat je verliest? Kinderen vandaag kennen de platenkast niet, zij groeien op met online muziekdiensten, voor hen is dat hoe muziek geconsumeerd wordt. Zullen zij het gevoel missen om een album als geheel te beluisteren? Misschien niet. Maar op andere vlakken zie ik dan weer grotere risico’s. In online discussies of gesprekken is het heel

11

ZO ZIT DAT VAKANTIEGELD

Klopt het dat gepensioneerden en invaliden in mei 2019 meer vakantiegeld ontvangen? Sinds het Generatiepact van 2005 voorziet een wet dat de sociale partners tweejaarlijks kunnen onderhandelen over een verbetering van de sociale uitkeringen, zodat deze de evolutie van de lonen kunnen volgen. Welvaartsvastheid van de uitkeringen, heet dat. De sociale partners hebben dat - op voorstel van ACV - de laatste jaren aangegrepen

om telkens ook het vakantiegeld voor gepensioneerde werknemers en werknemers met een invaliditeitsuitkering op te trekken. Dat is voor 2019-2020 niet anders. Dankzij het Interprofessioneel Akkoord (IPA) gaat het vakantiegeld voor gepensioneerden in twee stappen omhoog met 7,9 procent. In mei

2019 komt er al 3,7 procent bij. De rest volgt in mei 2020. Voor werknemers met een invaliditeitsuitkering wordt het vakantiegeld ook in twee stappen verhoogd, met een eerste stijging in mei 2019 (zie hieronder).

INVALIDEN

Krijg ik inhaalpremie als ik invalide ben? Werknemers, werklozen en zelfstandigen die als invalide erkend zijn en aan de voorwaarden voldoen, krijgen een jaarlijkse inhaalpremie. Die premie wordt beschouwd als vakantiegeld.

confrontatie vermijden. Zo leer je vaardigheden

>> eenvoudig om conflicten te vermijden. Je verlaat gewoon het gesprek of de groep. Je gaat de problemen uit de weg. Daardoor leren jongeren enkele vaardigheden af die in face-to-face gesprekken wel belangrijk zijn: compromissen kunnen sluiten, zoeken naar oplossingen. Het blijft dus belangrijk om dit soort afwegingen te blijven maken.’

Hoeveel de inhaalpremie bedraagt, varieert naargelang de duur van arbeidsongeschiktheid. Of je werknemer of zelfstandige bent speelt eveneens een rol. Bij werknemers en werklozen heeft de gezinslast een invloed. De premie volgt de gezondheidsindex. Werknemers en werklozen die minstens twee jaar arbeidsongeschikt erkend zijn op 31 december vorig jaar en recht hadden op een uitke-

ring als gezinshoofd, krijgen een inhaalpremie van 661,16 euro. Was je als werknemer of werkloze vorig jaar op 31 december ook minstens twee jaar arbeidsongeschikt maar kwam je in aanmerking voor een uitkering als alleenstaande of als samenwonende, dan bedraagt je inhaalpremie 590,82 euro.

vorig jaar op 31 december minstens één jaar arbeidsongeschikt waren, ontvangen 229,07 euro als inhaalpremie.

Voor werknemers en werklozen die minstens één jaar maar minder dan twee jaar arbeidsongeschikt erkend zijn op 31 december vorig jaar en toen recht hadden op een uitkering als gezinshoofd, is de inhaalpremie 376,93 euro. Voor werknemers en werklozen met een uitkering als alleenstaande of als samenwonende, is dat 346,93 euro. Zelfstandigen die

Je hoeft zelf niets te doen. Als je er in aanmerking voor komt, wordt de premie automatisch betaald samen met de invaliditeitsuitkeringen van mei. Je wordt met een brief op de hoogte gebracht. De inhaalpremie is belastbaar, maar er wordt geen bedrijfsvoorheffing afgehouden.

Bijkomende voorwaarde is dat de betrokkenen in alle vermelde situaties in mei van dit jaar minstens een dag invalide moeten zijn.

WERKBAAR WERK

Werkbaarheidscheques, wat zijn dat precies? Bewuster omgaan met onze tijd en vrije tijd. Dat wil Pasar bereiken met de eerste editie van de Week van de Tijd vanaf 4 mei. Op 16 mei geeft Yoni Van Den Eede in Laakdal de lezing ‘Hoe kunnen we anders omgaan met onze tijd?’ Hij zal het onder meer hebben over de impact van technologie en media op ons dagelijks leven. Een overzicht van alle activiteiten met onder meer ook een lezing ‘Vrije tijd vandaag en morgen’ door Michel Vandendriessche vind je op www.pakjetijd.be.

In december 2018 stemden de Vlaamse regering en de sociale partners (behalve ABVV) binnen de SERV (Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen) in met een actieplan werkbaar werk. Op 7 mei wordt een deel van dat plan gelanceerd. Vanaf dan, voor een periode van drie jaar, kunnen ondernemingen werkbaarheidscheques aanvragen.

Met de werkbaarheidscheques kan een onderneming de werkbaarheid meten, een begeleiding inkopen, een actieplan rond werkbaar werk opstellen en/of het actieplan monitoren of opvolgen. Een belangrijke voorwaarde voor het ontvangen van de werkbaarheidscheques is dat de plannen ge-

dragen zijn door de werkgever en de werknemers (vertegenwoordiging). Dat verhoogt de slaagkansen. Over een periode van drie jaar ontvangt de onderneming maximaal 10 000 euro. Het principe van cofinanciering is van toepassing. Dat wil zeggen dat ook de onderneming zelf moet bijdragen.

12

TOT JE DIENST

GEZOCHT

Fitte tachtigplussers Iedereen wil graag gezond en actief ouder worden. Maar als je lichaam zijn reserves verliest, wordt het kwetsbaar. Dan heb je meer kans op een opname in een ziekenhuis of woonzorgcentrum. De universiteiten van Brussel en Gent onderzoeken de mogelijkheid om die kwetsbaarheid bij het verouderen te voorkomen of uit te stellen. De onderzoekers zoeken deelnemers. Ben jij 80 jaar of ouder, woon je zelfstandig thuis, stap je zelfstandig en ben je geestelijk fit? Dan kan je meedoen. Je lichamelijke en geestelijke fitheid wordt gedurende twee jaar om de zes maanden getest in het UZ in Jette. >>> butterfly@vub.be, tel. 02 477 42 08

IPA

Landingsbanen en SWT Op 23 april werden enkele belangrijke collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) ondertekend in de Nationale Arbeidsraad, dankzij het Interprofessioneel Akkoord (IPA). Zo blijven landingsbanen en SWT mogelijk voor zware beroepen, lange loopbanen en bedrijven in moeilijkheden of herstructureringen. Vanaf 55 jaar is een viervijfdelandingsbaan mogelijk, vanaf 57 jaar een halftijdse en SWT kan vanaf 58 of 59 jaar. Daarnaast gaat ook de tussenkomst van de werkgever in het woonwerkverkeer omhoog. Voortaan worden ook de eerste vijf kilometer vergoed. Nu kunnen ook de loononderhandelingen in de sectoren starten. Het gaat over 1,87 miljard euro om over te onderhandelen in sectoren en bedrijven. In het IPA werd ook afgesproken om de pensioenen, ziekte- en werkloosheidsuitkeringen flink te verhogen, bovenop de index. En er is een ontwerp van cao klaar om op 1 juli 2019 het minimumloon met 1,1 procent te verhogen. Tegen 30 september willen de sociale partners tot verdere voorstellen komen voor meer verhogingen van het minimumloon.

VACATURES

Werelddag voor veilig en gezond werk

Elke dag 85 werknemers blijvend arbeidsongeschikt 28 april was het Werelddag voor veilig en gezond werk. Voor iedereen die werkt een goed moment om even stil te staan bij hoe je je werk kan of moet doen. Want een arbeidsongeval is gauw gebeurd, en kan je werk en leven helemaal overhoopgooien.

Te veel pijn Na een jaar ging Kris weer aan het werk. ‘Eerst in het bedrijf waar het ongeval gebeurde, maar dat was geen succes. Een hele dag de pedalen bedienen van die zware vrachtwagens, dat ging niet. Ik had nog te veel pijn. Mijn laatste operatie dateert van december 2018. Dat was de vijfde operatie.’

Begrip

TEKS T WIM TROCH FOTO BERT DE DEKEN

Eén werkdag op de twee sterft in België iemand door een arbeidsongeval. Meer dan de helft van de slachtoffers, 80 per jaar, sterft op de arbeidsplaats zelf. Bovendien lopen elke werkdag opnieuw gemiddeld 85 werknemers een blijvende arbeidsongeschiktheid op door een arbeidsongeval. Dat zijn hoge aantallen, te hoog om aanvaardbaar te zijn. Dat een arbeidsongeval een enorme impact heeft op je leven, getuigt Kris Quirynen (51) uit Beerse. Hij was in 2013 slachtoffer van een arbeidsongeval. ‘Ik werkte voor een compostverwerkend bedrijf’, vertelt hij. ‘Een collega is met een bandenkraan over mijn rechtervoet gereden. Het gebeurde op het terrein van het bedrijf zelf. Ik was een andere vrachtwagen aan het afspuiten toen ik een duw tegen mijn kuit voelde. Mijn broek zat vast. Ik ben op de grond gaan zitten en beginnen te roepen, maar de kraan is toch over mijn voet gereden. Mijn hiel was helemaal verbrijzeld.’

Actief leven ‘Voor het ongeval had ik een heel actieve levensstijl. Mijn kinderen deden

Een kraan verbrijzelde de hiel van Kris Quirynen. motorcross, ik was hun mecanicien. Als ze een wedstrijd hadden, maakten we daar met het gezin een weekendje van met onze mobilhome. Na het ongeval ging dat allemaal niet meer. Zelfs autorijden kon ik niet meer. Ik heb me steendood verveeld. Op den duur heb je alle filmpjes op YouTube wel gezien. We zijn moeten verhuizen naar een gelijkvloerse woning, omdat ik geen trappen meer kon doen.’

Het vertrouwen in de collega die over zijn voet had gereden was zoek, en excuses bleven uit. Na een maand kreeg Kris zijn ontslag. ‘Gelukkig ben ik in contact gebleven met een vroegere baas. Ik kon – nadat ik weer een lange periode thuis moest revalideren – opnieuw bij hem beginnen. Ik was wel bang dat ik geen nieuw werk meer zou vinden, want wie neemt nu iemand aan die niet 100 procent kan werken? Ik kreeg aangepast werk, en gelukkig hebben mijn nieuwe collega’s – sommigen onder hen kende ik al – veel begrip voor mijn situatie. Maar de angst blijft. Ik ben tegenwoordig veel voorzichtiger als ik aan het werk ben. Ik zal nooit meer binnen de draaicirkel van een machine komen.’

Slachtoffers moeten recht hebben op kopie van aangifte Afgelopen maandag herdacht het ACV alle slachtoffers van arbeidsongevallen. De vakbond wil dat slachtoffers voortaan altijd een kopie van de aangifte van hun ongeval krijgen. Een foutieve of onvolledige aangifte is immers vaak de oorzaak van de weigering van een arbeidsongeval door de verzekeraar. Dat het slachtoffer van een arbeidsongeval voortaan een kopie van de aangifte zou krijgen, is niet alleen logisch, maar: Het verhoogt de kans dat de aangifte correct is ingevuld, zowel wat betreft het relaas van het ongeval als de persoonsgegevens (geboortedatum, adres, loon …). Het biedt de garantie dat de aangifte tijdig wordt verstuurd (binnen de wettelijke termijn van 8 dagen). Het voorkomt dat de verklaringen van de werkgever en het slachtoffer tegenstrijdig zijn.

Bulgarije, parel van de Zwarte zee

15-daagse vakantie met volwassenen

Bewonder de culturele trekpleisters van Bulgarije tijdens deze rondreis. We verkennen o.a. de hoofdstad Sofia, het Rilaklooster omgeven door bergen, het oude museumstadje Nessebar en het stadje Plovdiv met een prachtig amfitheater. Halverwege onze culturele rondreis komen we tot rust in het viersterrenhotel Sandy Beach in Albena, op 100 meter van het strand. Prijs en periode: Van 21 augustus tot 4 september 2019 voor 1 385 euro. Voor een single kamer betaal je 225 euro extra.

Boek snel via 070 233 119 of www.intersoc.be CM ZOEKT Directeur Kind en Preventie HR-assistent Adjunct ICT Service Delivery manager 100 % - Schaarbeek – Onbepaalde duur Adviserend geneesheer 100% - meerdere regio’s – Onbep. duur www.cmjobs.be

Intersoc Werkvakanties

Schoonmakers voor vrijwilligerswerk in Zwitserland Bij Intersoc streven we naar onvergetelijke vakanties voor onze gasten. Net als een mooie omgeving, speelt ook de netheid van onze hotels daarin een belangrijke rol. Onze vrijwilligers in de schoonmaak zijn dus onmisbaar. Ben je deze zomer nog tien dagen vrij en heb je zin om de handen uit de mouwen te steken? In ruil voor je gewaardeerde hulp voorzien wij het vervoer en je verblijf in all-informule in een van onze hotels. Registreer je dan via www.intersocwerkvakanties.be als nieuwe vrijwilliger of bel ons op 02 246 47 44.

REGIO

Voor de algemene voorwaarden en informatie over het privacybeleid van beweging.net MVL verwijzen we naar de website https://www.beweging.net/mvl. Indien u niet wenst dat uw gegevens door beweging.net MVL en/of CAW en/of de partnerorganisaties en/of derden voor commerciële direct marketing gebruikt worden, gelieve u uit te schrijven via de website. Door u in te schrijven of deel te nemen aan de wedstrijd, de activiteit of het initiatief, aanvaardt u de algemene voorwaarden.

LAND VAN AALST IN BEWEGING

Regioverantwoordelijke: Koen Browaeys Regiobladzijden (13-15) vallen onder V.U. beweging.net - Mario Pauwels, V.U. ACV - Jan Neirynck en V.U. CM - Jean-Paul Corin.

VISIE 08 - 3 MEI 2019

13

REGIOREDACTIE Korenlei 20 9000 GENT visie.middenvlaanderen@beweging.net

Fietsprofessor Marco te Brömmelstroet te gast bij Tournée Pédale

”Niet het wegwerken van files, maar fietsen zou de norm moeten zijn!” Fietsprofessor Marco Te Brömmelstroet noemt zichzelf een ”honest broker”. Hij wil mensen de ogen openen om te laten zien dat er meerdere oplossingen zijn voor de grote mobiliteitsvraagstukken. En vooral om de focus helemaal te verleggen naar de fiets en niet langer naar koning auto. ”Als onze overheid dat zou gaan inzien, gaan ze ons geld heel anders gaan uitgeven”. Een gesprek... Zo’n 8 jaar geleden al vond hij dat er veel te weinig academische aandacht was voor het fietsen en voor de fiets: “Is het niet fascinerend dat we over duurzame mobiliteit spreken, maar het woord ‘fietsen’ daarbij niet vermelden?” Met dat inzicht ging ik aan de slag als fietsprofessor. Wat eerst nog een geuzennaam was, werd een echte academische titel.” Te Brömmelstroet: Ik werk vanuit het ‘Urban Cycling Institute’ onder de faculteit sociale wetenschappen van de Amsterdamse universiteit. Eigenlijk doen we onderzoek naar wat de fiets ons allemaal laat zien. De fiets als een soort lens in relatie tot ruimtelijke en sociale omgeving. Dat klinkt misschien wat ingewikkeld, maar ik schets het graag aan de hand van een aantal hardnekkige mythes.

Nederland richtland? Visie: Hier in Vlaanderen zien we Nederland als het schoolvoorbeeld van hoe het zou moeten zijn. Te Brömmelstroet: Als je focust op steden als Utrecht, Groningen of eventueel Amsterdam, dan heb je gelijk. Maar er is ook Rotterdam of Maastricht. Laten we stellen dat er bij ons minder slechte plekken zijn om te fietsen. Overal kan het best wel veilig. Maar ook in Nederland zijn er 8 miljoen auto’s. De fiets is ook hier nog veel te weinig dé norm!

Hardnekkige mythes Je zegt dat er heel veel mythes zijn die de

echte aanpak in de weg zitten. Eentje daarvan is dat als je de goede fietsinfrastructuur van Nederland nabouwt, dat mensen dan meer gaan fietsen. TB: Maar dat klopt niet. Daar zijn immers andere condities voor nodig. Een divers stedelijk gebied met veel verschillende functies bijvoorbeeld. Pas als je dat hebt, helpt de infrastructuur om mensen te motiveren.

Geen geld naar files Nog zo’n mythe is dat de fiets hét alternatief is voor auto. TB: Neen. Ook de trein is dat trouwens niet, want die komt gewoon niet overal. De uitdaging is om fiets en trein goed te combineren. En er pas dan de juiste fietsaccommodatie voor te creëren. Denk hierbij aan fietsparkings enzoverder. En wat met files? Dat is ook in Nederland een groot probleem? Hier raak je een belangrijk punt. Wat mij betreft mogen de mensen lekker in de files gaan zitten als ze dat willen. Dat klinkt misschien raar. Maar ons beleid is gewoon veel te gefocust op die files en het comfort voor de auto. Dat heeft nogal wat gevolgen voor de leefbaarheid van onze steden. Met de focus op fietsen, ga je dan weer zorgen voor bereikbare en kleinschalige steden. Veel gezelliger. Onze focus op file is trouwens heel erg vreemd. Vind je dan zo normaal dat we al dat geld uitgeven aan een wegennet dat maar 1 % van de tijd

KWB OPERATIE PROPER! Kwb Sint-Lievens-Houtem zal vanaf eind april deelnemen aan de nationale kwb-actie ‘Operatie Proper’ en mee helpen de buurt proper houden. Tijdens de campagne engageren leden en sympathisanten zich om het zwerfvuil in een deel van Houtem op te ruimen. vastloopt? Geld dat je zou kunnen besteden aan betere fietsaccommodatie in combi met openbaar vervoer en dus aan leefbare steden.

Afhankelijk van koning auto Onze auto heeft het mogelijk gemaakt om ergens te gaan wonen ver weg van de werkplaatsen. Dat is niet gezond. Mensen die nu op het platteland wonen, hebben altijd een auto nodig. Op zich is dat niet zo’n probleem. In die buitengebieden zorgt de wagen nu eenmaal voor minder overlast. Maar het verkeer dat van daar komt, moeten we wel buiten de stad houden. Daar moet koning fiets heersen. En daaraan moeten we onze mobiliteit aanpassen!

Kindnorm Zijn er ook in België mooie voorbeelden die jullie in Nederland minder kennen? Neem nu Mechelen, dat zich ‘kinderstad’ noemt. Dat is toch mooi. Als je kinderen als norm gaat nemen, dan ga je je stad helemaal anders gaan organiseren. Ook de Gentse ‘leefstraten’ vind ik mooi. Dat klinkt toch alweer een stuk dynamischer dan een ‘circulatieplan’. Of straten die ‘gesloten’ worden. Want dat is veel te ongelukkig geformuleerd. We moeten geen straten ‘sluiten’, maar straten openen voor onze kinderen.

SALON DE KADE

Daan Schalck en Cindy Franssen over onze toekomst in Europa Daan Schalck, Co-CEO North Sea Port, blikt vooruit op de impact van de Brexit en hoe de toekomst van onze zeehaven er hierdoor zal uitzien. Huidig V laams Parlementslid Cindy Franssen zoemt in op de uitdagingen voor Europa de komende 5 jaar. Haar focus ligt op hoe ze een sterker en socialer Europa kunnen bereiken. Aansluitend kaarten we na bij een goed

glas wijn uit drie Europese landen. Interesse in deze interessante avond en zin in een goed glas wijn? Schrijf dan snel in! Donderdag 16 mei 2019 om 20 uur in ’t Kadehuis, Korenlei 20 in Gent Iedereen is welkom. Inschrijven via liesbeth.soetens@beweging.be of 09 269 96 69

“Het is niet de bedoeling dat we slechts eenmalig een zwerfvuilactie doen in een groot gebied in de gemeente, maar dat we ons gedurende een half jaar concentreren op dit gebied”, vertelt voorzitter Paul De Roo. “Op regelmatige basis trekken we er met z’n allen op uit om het zwerfvuil op te rapen. Zwerfafval op straat, in de berm, in een park … het stoort iedereen. Het opruimen ervan kost de Vlaamse belastingbetaler ongeveer 100 miljoen euro per jaar. Vuilnis trekt ander vuil aan. Door systematisch een plaats proper te houden, wordt de indruk gewekt dat deze plaats altijd proper gehouden wordt, waardoor er minder afval achtergelaten wordt. Mooie en propere buurten blijven dan ook langer proper.”

Consumenten moeten zich aanpassen “Zwerfvuil opruimen en bewust omgaan met afval en plastic is echter geen taak van de consument alleen. Ook de producenten van allerhande wegwerpverpakkingen en de politiek, zowel federaal, Vlaams als lokaal, moeten hierin hun verantwoordelijkheid opnemen.” De eerste ophaling heeft plaats op dinsdag 7 mei 2019. We verzamelen om 19u. aan het kwb-lokaal in de Kloosterstraat. Ieder KWB-lid (en familie, buur) kan meewerken aan deze actie. Je kan je nu opgeven voor deelname. Wij zorgen voor fluohesjes, handschoenen, vuilniszakken en grijpstokken. Wie samen met kwb Houtem aan de slag wil, geeft zijn naam, telefoonnummer en mailadres door via 0496/53 04 67 of stuur een mail naar kwb.houtem@telenet.be.

14

REGIO

Wat als ... er een politieker aan je deur staat? Met de verkiezingen in aantocht verspreidde het ACV duizenden deurhangers in Vlaanderen. Deze deurhanger bevat leuke tips voor mensen die het genoegen hebben de komende weken een politicus of politica op huisbezoek te mogen ontvangen. Die huisbezoeken zijn het uitgelezen moment voor mensen om het gesprek met politici aan te gaan en naar hun oplossingen te peilen voor problemen die we allemaal ervaren: Hoe zullen ze het rusthuis betaalbaar maken? Wat gaan ze doen aan de explosief gestegen elektriciteitsfactuur? Wat denken zij over kwalitatief en betaalbaar openbaar vervoer? … De deurhanger raadde tot slot ook aan om aan de politici hun contactgegevens te vragen zodat je hen na de verkiezingen aan hun beloftes kan herinneren.

Ledenvoordeel

ACV helpt belastingaangifte invullen op afspraak Het ACV organiseert zitdagen waarop je als lid op afspraak terecht kan voor hulp bij het invullen van je belastingaangifte. Om de reguliere dienstverlening niet in het gedrang te brengen, vragen we om je strikt aan deze zitdagen te houden. De zitdagen vinden plaats op volgende plaatsen en tijdstippen: AALST

ACV, Hopmarkt 45 Hulp bij aangifte zonder lening Dinsdag 4 juni van 9 tot 12 uur Donderdag 13 juni van 13.30 tot 16.30 uur Dinsdag 25 juni van 9 tot 12 uur

RIGHT(S) NOW!

Mars voor het klimaat en sociale rechten voor iedereen Op zondag 12 mei slaan we de handen in elkaar voor een duurzame, solidaire en inclusieve samenleving. Omdat alles met elkaar verbonden is: geen klimaatbeleid zonder sociale rechtvaardigheid, geen strijd tegen ongelijkheid zonder oog voor de planeet. Spring mee op de kar! Samen op straat, voor mens en klimaat.

Hulp bij aangifte met lening Maandag 3 juni van 13.30 tot 16.30 uur Woensdag 5 juni van 13.30 tot 16.30 uur Dinsdag 11 juni van13.30 tot 17:30 uur Woensdag 12 juni van 9 tot 12 uur Donderdag 13 juni van 9 tot 12 uur Dinsdag 18 juni van13.30 tot 17.30 uur Woensdag 19 juni van 9 tot 12 uur Donderdag 20 juni van 9 tot 12 uur Maandag 24 juni van 13.30 tot 16.30 uur Dinsdag 25 juni van 13.30 tot 17.30 uur

GERAARDSBERGEN

ACV, Zakkaai 19 Woensdag 19 juni van 9 tot 12 uur Maandag 24 juni van 9 tot 12 uur

NINOVE

RIGHT(S) NOW! Zondag 12 mei, 13 uur, Station Brussel-Noord

ACV, Weggevoerdenstraat 27 Donderdag 6 juni van 13.30 tot 16.30 uur Woensdag 12 juni van 13.30 tot 16.30 uur Woensdag 26 juni van 9 tot 12 uur

Hart boven Hard nam het initiatief voor de manifestatie RIGHT(S) NOW! Een initiatief dat het ACV ondersteunt.

OUDENAARDE

>>> Alle praktische info vind je op de www.rightsnow.be

AC V 09.05.19: ACV ZOTTEGEM Loopbaandag WAAR De Schakel, Musselystraat 26, Zottegem WANNEER 9 mei 2019 INFO/INSCHRIJVEN www.acvwerkt.be

14.05.19: ACV GENT TEGENLICHT MEETUP 9000 Met Wouter Hillaert (Hart boven Hard) WAAR Vooruit Gent (Foyer Theaterzaal) WANNEER: 14 mei 2019 om 19.30 uur

ACV, Koningsstraat 5 Maandag 3 juni van 15 tot 18 uur Donderdag 6 juni van 9 tot 12 u en van 13.30 tot 18 uur

Donderdag 20 juni van 9 tot 12 uur en van 13.30 tot 18 uur Maandag 24 juni van 9 tot 12 uur en van 13.30 tot 18 uur

RONSE

ACV, A. Delhayeplein 16 Woensdag 29 mei van 9 tot 12 uur en van 13.30 tot 17 uur Woensdag 5 juni van 9 tot 12 uur en van 13.30 tot 18 uur Woensdag 19 juni van 9 tot 12 uur Woensdag 26 juni van 9 tot 12 uur en van 13.30 tot 18 uur

ZOTTEGEM

ACV, Musselystraat 26 Maandag 3 juni van 14 tot 17 uur Donderdag 6 juni van 9 tot 12 uur Woensdag 12 juni van 14 tot 17 uur Vrijdag 21 juni van 9 tot 12 uur Dinsdag 25 juni van 14 tot 17 uur

Een afspraak kan je vastleggen via: www.acv-oost-vlaanderen.be of 09 244 21 11.

Wat meebrengen naar je afspraak? De aangifte gebeurt elektronisch via taxon-web. Daarom is het noodzakelijk om de elektronische identiteitskaarten (en pincode ervan) mee te brengen en dit van beide partners. Bovendien breng je mee: alle loonfiches m.b.t. inkomsten 2018 je trouwboekje indien gehuwd het kadastraal inkomen van je woning eventuele attesten betreffende invaliditeit van jou en je gezinsleden attesten afbetaling lening bewijs onderhoudsgelden bewijs giften fiscale attesten aftrekbare bestedingen de aanslag (berekeningsnota) 2018 inkomsten 2017. Deze aanslag helpt ons voor een snelle behandeling van de huidige aangifte.

INFO k.debal@acv-csc.be

13 22 of benno@kwbaalst.be

mail naar: kwb.houtem@telenet.be

K WB 11.05: AALST Bezoek aan het fablab van ErpeMere. Creatieve werkplekken waar ie-

19.05: ST.-LIEVENS HOUTEM zevende kwb-wandelzoektocht. Het

25.05: NINOVE 17e barbekoe van vzw t Chiropaksken ten voordele van het jeugdlokaal, de

dereen zijn ontwerpen of ideeën kan gaan vormgeven en uitwerken. WANNEER? zaterdag 11 mei 2019 van 14u00 tot 17u00 WAAR? Fablab Erpe-Mere, Kloosterstraat 31, 9420 Erpe-Mere INSCHRIJVEN bij Benno Declerck: 053/61

wordt terug een authentieke wandelzoektocht in eigen gemeente WAAR: Kwb-lokaal (Kloosterstraat te SintLievens-Houtem) (ingang tegenover parking Ter Kimme) WANNEER: 19 mei vrij vertrek van 13u30 tot 14u00. MEER INFO? Armand Vermeire, Olmenlaan 5, 053/62.66.54 of 0498/70.46.56 of

Chiro, de jeugd en andere sociale, toeristische en milieuprojecten. WANNEER: 25 mei vanaf 17u30 en 26 mei vanaf 11u30 WAAR: in en rond zaal de Pax, jeugdlokaal ’t Chiropaksken in het centrum van Appelterre.

REGIO REGIO Cursus Mantelkracht Maggy Demasure aan het woord

15

B2B-DIENST VERLENING

Vind je weg in mantelzorg

BUITENLANDSE WERKNEMERS?

Bij heel wat bedrijven en organisaties lopen steeds meer buitenlandse werknemers op de werkvloer. Deze toestroom van nieuwe werknemers gaat vaak gepaard met een enorme administratieve rompslomp.

Zorg je voor een kind, een ouder, een partner of een buur. Stoot je af en toe op problemen? Wil je graag als mantelzorger groeien? Samana regio MiddenVlaanderen organiseert in september 2019 voor het tweede jaar op rij de cursus Mantelkracht onder leiding van Caroline Coddens.

De B2B-dienstverlening van CM speelt hier graag op in. Heb je buitenlandse werknemers die nog niet ingeschreven zijn bij een ziekenfonds? Dan zorgt de CM-B2B-adviseur voor: ■ een uniek contactpunt ■ een minimale tijdsinvestering dankzij vereenvoudigde administratie ■ een gebruiksvriendelijke online tool waar je zelf op inlogt; ■ het aanleveren van infofiches in twaalf verschillende talen; ■ een correcte opvolging en afwerking van het dossier.

REDAC TEUR OP DE BEECK HANNE

‘Het is meer dan een vorming of een zoveelste infosessie’, zegt Maggy Demasure, medewerkster Samana regio Midden-Vlaanderen. Tijdens de sessies van Mantelkracht ontvangen de deelnemers coaching van Caroline. Wat er op het programma komt, ligt volledig in hun handen. Caroline gaat aan de slag met persoonlijke situaties en bekijkt samen met de deelnemers wat de meest interessante onderwerpen zijn. ‘Door Caroline (coach) haar specifieke en oplossingsgerichte aanpak is iedereen die aan de eerdere reeks deelnam er wel in geslaagd om met concrete tips verder de mantelzorgtaak ter harte te nemen. Ik zie dat eigenlijk als een soort van gereedschapskist, die men nadien meeneemt en kan gebruiken’, vertelt Maggy. Dat is volgens haar ook wat deze reeks zo sterk maakt. De deelnemers ontvangen geen algemene informatie maar concrete tips die hen op het lijf geschreven zijn. ‘De reeks maakt mantelzorgers echt sterker omdat ze eerder oplossingsgericht hun situatie bekijken. Het is meer dan een vorming, het is een coachingstraject’, zegt Maggy. ‘Je kan eigenlijk wel zeggen dat de mantelzorgers op het einde van de reeks anders naar de situatie kijken.’

Contact met andere mantelzorgers De mantelzorgers ontvangen niet alleen coaching, maar bouwen ook een band op met mensen die in een gelijkaardige situ-

OKR AC A DEMIE OR G A A NISAT IE DI 21.05: 00.00.19: AALST ORG STAD Achter de HET schermen van de topsTITEL VAN EVENEMENT met Louis De Pelsmaeker, voormalig port WAAR Locatie WANNEER VRT. Dag 00 maand om 00u sportanker PRIJS €00 dinsdag 21.05.2019 WANNEER: WAAR : LDC De Maretak, Albrechtlaan 119 00.00.19: ORG STAD A, 9300 Aalst TITEL VAN EVENEMENT MEER INFO:HET 09 269 32 17 – academie. WAAR Locatie mvl@okra.be www.okra.be/regio/middenWANNEER Dag 00 maand om 00u vlaanderen PRIJS €00

©rr

Mantelkracht ■

Vind je weg in mantelzorg

‘Ik vond het mooi om te zien hoe hecht de groep geworden was doorheen de sessies.’ DEMASURE MAGGY MEDEWERKER SAMANA

atie zitten. De coach heeft volgens Maggy veel aandacht voor het creëren van een veilige omgeving, waardoor het gemakkelijker wordt om een verhaal te delen. ‘Ik was aanwezig op de eerste en de laatste sessie en vond het heel mooi om te zien hoe hecht de groep geworden was doorheen de sessies’, zegt Maggy, ‘De mensen voelden zich ook onderling verbonden omdat ze heel het proces samen doorlopen hadden. Ik merkte dit gewoon, zonder dat er een woord over gezegd werd.’

Kom ik in aanmerking? Het is belangrijk dat je je mening, je verlangens en je verwachtingen goed kunt verwoorden. Want je vormt mee de inhoud van de inforeeks. Inschrijven is verplicht. Na de inschrijving nodigt Samana je graag uit voor een verkennend gesprek. Na dit verkennend gesprek wordt beslist of je in aanmerking komt voor het coachingsprogramma.Het is belangrijk dat je:

■ weet waar je zelf nood aan heb en dat je dit goed kan verwoorden. ■ je bevindt in een actieve mantelzorgsituatie. ■ op alle sessies aanwezig kan zijn. ■ graag mee op zoek gaat naar oplossingen. ■ niet bang bent om je mening of bekommernissen te delen in een veilige omgeving.

Praktisch Wanneer en waar? Maandagnamiddag 9 september van 14 tot 16 uur Vervolgdata: 23/9, 30/9, 28/10, 4/11, 18/11, 2/12, 16/12 CM-kantoor Kortrijkstraat 88 9800 Deinze Kostprijs? CM-leden: 56 euro CM-leden met een verhoogde tegemoetkoming: 28 euro niet-leden: 168 euro Inschrijven? Stuur een mailtje naar mvl@samana.be of bel naar 09 267 53 53. Er zijn maar 15 plaatsen beschikbaar. Maak je graag deel uit van deze unieke inforeeks? Wacht dan niet te lang!

Jouw voordeel als bedrijf Je werknemer is vanaf de eerste werkdag volledig verzekerd bij ziekte of ongeval en moet niet zelf naar het ziekenfonds voor inschr ij v ing. Bovendien is de B2B-dienstverlening gratis. Interesse? Je kunt je B2B –adviseur bereiken via B2B.mvl@cm.be of 0473 53 68 60. Meer info over deze dienstverlening vind je op www.cm.be/ondernemingen.

CONTACT

CM-MiddenVlaanderen Een vraag voor CM? Op www. cm.be vind je heel wat info. Je kunt ook een CM-medewerker bellen op 09 224 77 11: elke weekdag van 8.30 uur tot 12 uur en van 13 tot 17 uur, behalve op vrijdag tot 16 uur. In elk CM-kantoor werken de consulenten ook na afspraak. Maak een afspraak via www.cm.be/afspraken of telefonisch op 09 224 77 11. Een afspraak maken met de Dienst Maatschappelijk Werk kan op 09 267 59 09. Alle CM-kantoren zijn gesloten op 1 mei, 30 en 31 mei en 10 juni.

DO 23.05:ORG ZOTTEGEM 00.00.19: STAD Urologische TITEL VAN HETaandoeningen EVENEMENT in duidelijke taal door Charlotte Peeters, WAAR Locatie

CM 00.00.19: ORG STAD VANAF 14.05.19 AALST TITEL VAN HET EVENEMENT Omgaan met beginnende dementie WAAR Locatie

03.06.19 00.00.19:AALST ORG STAD Ontspannende massage voor TITEL VAN HET EVENEMENT dagelijks gebruik WAAR Locatie

Urologie AZ Dag Sint-Elisabeth Zottegem WANNEER 00 maand om 00u PRIJS €00 donderdag 23 mei 2019 om WANNEER:

Twee sessies voor en mantelWANNEER Dag 00familieleden maand om 00u PRIJS €00 zorgers van personen met dementie WANNEER: 14 en 21 mei, telkens van 19 00.00.19: ORG STAD tot 21.30 uur TITEL HET EVENEMENT WAAR:VAN CM-Kantoor Aalst, Sint-Jorisstraat WAAR Locatie 27, Aalst WANNEER Dag 00 maand om 00u INSCHRIJVEN: www.cm.be/agenda, thuisPRIJS €00 zorgcentrum.mvl@cm.be, 09 267 50 91

Maak kennisDag met00 eenvoudige WANNEER maand ommassag00u PRIJS €00 om zelf toe te passen. Enkel etechnieken voor mantelzorgers. OR G A NISAT WANNEER: 3 juniIE 2019 om 14 uur 00.00.19: STAD - Albrechtlaan WAAR: LDCORG De Maretak TITEL VAN HET EVENEMENT 119, Aalst WAAR Locatie INSCHRIJVEN: Mail naar mvl@samana.be WANNEER Dag 00 maand om 00u of bel naar 09 267 53 53 PRIJS €00

14.30 OR G A NISAT IE Deinsbekestraat 23 WAAR: LDC Egmont, 00.00.19: ORG STAD in Zottegem TITEL VAN HET EVENEMENT INLICHTINGEN: 09 269 32 18 – academie. WAAR Locatie mvl@okra.be WANNEER Dag 00 maand om 00u PRIJS €00

16 UITLAATKLEP Het leven is vaak rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan. Net daarom staat Visie graag even stil en stellen we een Bekende of Boeiende Vlaming tien vragen om tot rust te komen.

Deze week actrice Muriel Bats (51) TEKST WIM TROCH - FOTO PALJAS PRODUC TIES

Muriel, 1

Waarvoor is er te weinig aandacht in de samenleving?

‘Misschien niet meteen iets wat de samenleving fundamenteel zou veranderen, maar ik durf te pleiten voor rustiger verkeer. Dat bedoel ik echt letterlijk, want telkens ik de baan opga, en dan vooral de snelweg, voel ik veel agitatie rondom mij. Automobilisten jagen elkaar op, snijden mekaar de pas af, respecteren de snelheidsborden niet, parkeren andere wagens klem ... Graag meer hoffelijkheid of zelfs heel gewone beleefdheid, en zen onderweg!’

2

Welke mooie waarde dank je aan je ouders?

‘Als kind en jonge tiener had ik nogal wat interesses. Ik kan me niet herinneren dat m’n moeder me ooit verboden heeft een hobby te beoefenen, maar zij had wel één regel: wat je begint in september, houd je vol tot in juni, een heel schooljaar dus. Dat heeft me toch geleerd wat engagement is en het bracht me een groot verantwoordelijkheidsgevoel en plichtsbewustzijn bij. Het maakt dat ik niet zomaar afspraken afzeg.’

3

Wat zou je graag beter kunnen?

‘Koken! Al wil ik dat niet zozeer beter kunnen, ik wou vooral dat ik het liéver deed. Totaal ontspannen, met plezier en gevoel voor ingrediënten een heerlijke maaltijd bereiden ... fantastisch. Maar ook breien, een tuin mooi maken en houden of zelf een huis (ver)bouwen ... Al die dingen die je met je handen doet, zijn helaas niet aan mij besteed. De gouden handen en de groene vingers, ik benijd ze!’

4

Waaraan besteed je te veel of net te weinig tijd?

‘Ik besteed te weinig tijd aan de mensen die ik graag zie. Ze zijn belangrijk voor me, maar ik ben geneigd (te) veel ruimte en tijd op te eisen voor mezelf. Ik doe graag mijn goesting. Ik wil me zo af en toe wel ‘ns onttrekken aan het engagement dat vriendschapsen andere relaties van me vragen.’

5

Welke film heef indruk op je gemaakt?

‘Twee films: The wife en Beautiful boy. De eerste wegens de steengoede vertolking van Glenn Close – een topactrice waar ik al jaren fan van ben – én ook door de onverwachte wending van het verhaal. De tweede omdat ik hem ben gaan kijken met mijn oudste zoon, voor mij een bijzonder moederzoonmoment, ook omdat de film draait rond een complexe maar o zo mooie en liefdevolle ouder(vader)-zoonrelatie. Bovendien speelde Timothée Chalamet z’n rol van drugsverslaafde zoon ongelooflijk goed.’

6

Wat zou je uitvinden om van de wereld een betere plek te maken?

‘Wellicht ontzettend naïef: een manier om álle rijkdommen van de wereld, geld, grondstoffen, energiebronnen, uitvindingen, technologieën ... zó over de mensheid te herverdelen dat iedere levende ziel op deze planeet genoeg had om te léven in plaats van te overleven.’

7

Waar op de wereld zou jij je nog thuis kunnen voelen?

‘Ik heb voor mijn gevoel nog te weinig van de wereld gezien om een specifieke plaats te kunnen noemen, maar ik denk dat ik heel goed zou gedijen op een zonovergoten, rustige en stille plek, omringd door groen en in de nabijheid van water. Op het Kaapverdische eiland Sao Vicente voelde ik me thuiskomen, maar dat had natuurlijk ook te maken met het feit dat ik het land van mijn vader na zo lang dromen eindelijk zag en ontdekte.’

8

Wat zou iedereen op school moeten leren?

‘Zelfliefde en -waarmaking. Je kan niet jong genoeg leren wie je werkelijk bent en hoe je van de persoon die je bent kan houden. Hoe je helemaal je werkelijke zelf kan zijn en waarmaken, waarvan je droomt, welke weg de jouwe is, welk leven bij jou past en wat jij nodig hebt om de beste versie van jezelf te worden, zodat je een fijne en gulle aanwezigheid kan zijn op deze bol.’

9

Stel dat je eens zou kunnen afspreken met een bekend persoon, met wie zou je dan een terrasje willen doen?

‘Zangeres Melanie De Biasio. Ik zag haar vorige zomer op Gent Jazz en was compleet wég van haar. De hele tent was trouwens in haar ban en muisstil, we hingen met z’n allen aan haar lippen. Ze doet je haar muziek voélen, niet alleen horen; ze dringt door tot in het binnenste van je binnenste! Een ontzettend fijne ervaring, voedsel voor de ziel. En ik zou heel graag van haar horen hoe ze dat doet, dat begeesteren, wat ze daar zelf bij voelt en hoe ze zich dat eigen heeft weten te maken.’

10

Welk beroep zou je uitoefenen, als je niet kon doen wat je nu doet?

‘Zingen, jazz! Of iets met taal: etymologie of het Engels van Shakespeare, heerlijk!’

>>> Muriel Bats is sinds 25 april te zien in ‘Ik geef niet op!’, een theaterstuk gebaseerd op getuigenissen van huispersoneel. Meer info op www.paljas.be.