KlokGroep-Jaarverslag-2025

Jaarverslag 2025

Blik naar buiten

ESG-dossier | Conceptueel ontwikkelen en bouwen | Carrièrepaden van KlokGroep-collega's Terugblik op gerealiseerde projecten en het geheim van goed samenwerken.

Blik naar buiten

Voorwoord | Harold van Rooijen

Voorwoord

Een nieuw jaarverslag, een nieuw geluid. Waar de camera in het vorige jaarverslag nog volop gericht was op de vorming van de nieuwe netwerkorganisatie, richten we de blik deze keer meer naar buiten.

De blik naar buiten past bij waar we staan en bij het speelveld waarin we ons bevinden. Samen in ontwikkeling zijn betekent immers niet alleen het goed op elkaar afstemmen van eigen processen, datastromen, teams en workflows, maar vooral ook heel goed anticiperen op wat er buiten onze eigen kantoren en bouwplaatsen gebeurt. Bij onze comakers. Bij onze partners. Bij onze kopers en klanten. In het BIM-landschap. In mobiliteit. Op het geopolitieke toneel. Bij de gemeentes. Bij de netwerkbeheerders en in Den Haag. Daar heel goed op blijven anticiperen: daarin schuilt het succes van ons collectieve ondernemerschap.

In dit jaarverslag daarom royaal aandacht voor de wereld om ons heen. Mooie tweegesprekken met onze partners over hoe we dat eigenlijk doen, dat samenwerken op projecten. Gebruikers en kopers vertellen wat ze het meest waarderen in hun nieuwe woon- en leefomgeving. Comakers en interne experts geven samen aan, hoe we in ons nieuwe, gezamenlijke pijler Conceptueel Bouwen omgaan met de kritische succesfactoren van BaseHome en Wonivo - en waar we gezamenlijk naartoe werken. En in onze eerste ESG-rapportage, in het hart van dit jaarverslag, laten we open en eerlijk zien wat onze impact op ‘de buitenwereld’ nu eigenlijk is, en hoe we dat meten. Met dat rapport lopen we vooruit op de troepen, want voor de wetgeving hóeft dat nog helemaal niet. Maar we doen het toch. Omdat we trots zijn op wat we doen. En vinden dat iedereen dat mag weten.

Dat en meer in dit jaarverslag over 2025. Stevige verhalen en gesprekken over hoe we omgaan met de wereld om ons heen, mooie inkijkjes in onze projecten en inspirerende gesprekken met doorstromers binnen KlokGroep. Maar ook een welgemeende, kritische doorkijk naar 2026 en volgende jaren. Onder meer in onze toelichting op de jaarcijfers 2025 op pagina 120. Er komt namelijk nog heel wat op ons af aan ‘showstoppers’. Dus niet te vroeg juichen - behalve dan voor N.E.C. natuurlijk - en vooral héél scherp, slim en wendbaar blijven, met elkaar. Dat gaan we nodig hebben!

Namens het bestuur van KlokGroep, Harold van Rooijen

Samen ten strijde

Seizoen 2025/26 is voor spelers, staf en supporters van N.E.C. onvergetelijk. En natuurlijk ook voor KlokGroep als shirtsponsor.

Het 125-jarige jubileum van de Nijmeegse club werd opgeluisterd met het bereiken van de bekerfinale en een derde plek in de competitie. Daarmee kwalificeerde N.E.C. zich voor de voorronde van de Champions League. Een historische prestatie!

Inhoudsopgave

Dit zijn wij

Hoe zit onze netwerkorganisatie ook alweer in elkaar? Waar staan we voor en waar gaan we voor? Het complete plaatje, maar dan heel beknopt.

Met een omzet van ruim 566 miljoen euro in 2025, met 554 medewerkers ultimo 2025, verdeeld over vijf Nederlandse en twee buitenlandse vestigingen, ontwikkelt en bouwt KlokGroep in tientallen projecten tegelijk aan leefomgevingen die ertoe doen. Een snelle kennismaking.

KlokGroep

in een notendop

Samen één KlokGroep

Adriaan van Erk Bergambacht

Van de Klok Eindhoven Heilijgers Amersfoort

Van de Klok en KlokGroep Nijmegen

Van de Klok Cuijk Novaform Düsseldorf Novaform Poznan

Bundeling van krachten

De Nederlandse ondernemingen van KlokGroep zijn van oudsher allemaal familiebedrijven met stevige wortels in de eigen regio. Sinds een aantal jaren zijn ze samen verbonden in KlokGroep. Die bundeling van krachten maakt KlokGroep tot één van de hoofdsrolspelers op het Nederlandse ontwikkel- en bouwtoneel.

Lokaal ondernemerschap als basis

Terwijl de afzonderlijke ondernemingen in hun eigen regio’s hun eigen klanten en markten bedienen, vaak vanuit eigen grondposities, zorgt de samenwerking binnen KlokGroep voor efficiënte processen, gezamenlijke slagkracht, de uitwisseling van mensen, kennis en kansen. Elke werkmaatschappij heeft een tweekoppige directie, die over de grenzen van de eigen werkmaatschappij heen samenwerkt met de andere directieteams. De KlokGroepportefeuille wordt als één geheel gezien, maar lokaal ondernemerschap blijft de basis.

Missie

We zien het bij KlokGroep als onze missie om als familiebedrijf met lef, toekomstbestendige leefomgevingen te creëren.

'Conceptueel

ontwikkelen en bouwen is hét antwoord op de vraag naar duurzame

Harold van Rooijen, bestuursvoorzitter

en betaalbare woningen. Daar zetten we hoog op in’.

‘De

netwerkorganisatie van KlokGroep biedt ruimte voor allerlei mooie carrièrepaden.

Je kunt hier alle kanten op groeien.’

Ton van de Klok, bestuurslid

Visie

We reageren daadkrachtig op marktveranderingen door onze organisatie, dienstverlening en producten snel en doordacht aan te passen. Dat houdt ons slagvaardig en weerbaar.

Kernwaarden

• Daadkrachtig We zijn eerlijk en realistisch in wat we wel én niet kunnen. Beloftes maken we waar, vaak zelfs meer dan waar. Met lef, inventiviteit en met beide benen op de grond.

• Betrokken We voelen ons verantwoordelijk voor onze collega’s en de wereld om ons heen. Daarom investeren wij in onze mensen en duurzame, gezonde leefomgevingen. De lat ligt hoog.

• Samenwerkend We geloven in de meerwaarde van samenwerken, binnen en buiten. Daarom investeren we in winnende teams op alle niveaus. Teamspirit brengt ons verder.

• Vernieuwend We willen het steeds beter doen, onszelf ontwikkelen. Met een open mind innoveren en ondernemen. Klaar voor morgen.

Het KlokGroep netwerk

KlokGroep is een netwerkorganisatie. Niet de baas, maar de opgave is leidend. De traditionele hiërarchische harkjesstructuur met zijn managementlagen heeft daarmee plaatsgemaakt voor een plat en slim netwerk van samenwerkende teams. Daar horen ook andere, perspectiefrijke carrièrepaden bij, daarover meer op de pagina 104.

Het KlokGroep-model in grote lijnen:

De vijf pijlers:

Klant & Markt, Realisatie, Conceptueel Bouwen (sinds 2025), Mens & Organisatie en Financiën & Bedrijfsvoering.

Projectteams

Project- en (vaak) onderneming-overstijgende teams die zich bezighouden met interne of gezamenlijke thema’s en projecten, zoals de standaardisatie van bedrijfsprocessen, digitalisering, innovatie en duurzaamheid.

Van de Klok

Novaform

Adriaan van Erk

Heijlijgers

KlokGroep

Efficiënte netwerkorganisatie

KlokGroep is georganiseerd als (en bouwt steeds verder aan) een wendbare netwerkorganisatie. De traditionele hiërarchische lijnen hebben in deze organisatie plaatsgemaakt voor een plat en slim netwerk van samenwerkende teams. Directieleden, bestuurders en collega’s werken met elkaar aan projecten, procesen kennisopgaven. Ze vinden met elkaar verbinding en richting in de vragen van de klant en de missie, doelstellingen en cultuur van KlokGroep als geheel. Het hart van het netwerk wordt gevormd door vijf gezamenlijke pijlers: Klant & Markt, Realisatie ensinds 2025 - de pijler Conceptueel Bouwen, Mens & Organisatie en Financiën & Bedrijfsvoering.

Bestuur KlokGroep

Het bestuur van KlokGroep bestaat uit voorzitter Harold van Rooijen (Klant & Markt en Mens & Organisatie), die deze rol in juni vorig jaar heeft overgenomen van Ton van de Klok, Jeroen van der Bron (Financiën & Bedrijfsvoering),

Eén koers, vijf doelen, één werkwijze

De gezamenlijke koers (horizon 2028) is helder. In 2028:

1. heeft KlokGroep als bouwende ontwikkelaar een toekomstbestendige, winstgevende en gebalanceerde portefeuille (circa € 700 miljoen omzet),

2. waarin minimaal 60 procent van de projecten uit eigen ontwikkeling voortkomt,

3. 70 procent van de omzet via conceptueel bouwen wordt behaald,

4. gedragen door werkplezier, tevreden klanten en een gezonde balans tussen risico, rendement en investeringen,

5. en: met een passend antwoord op netcongestie.

Edwin Kolkhuis Tanke (Realisatie, Netcongestie en Buitenland) en Ton van de Klok (in een vrije rol).

ESG’s en maatschappelijke verantwoording

KlokGroep vindt het belangrijk om de belangen van mens, markt, aarde en samenleving op een evenwichtige manier te bedienen. We proberen onze impact op organisatie én projectniveau zo meetbaar mogelijk te maken via ESG-rapportage (ecologische, sociale en governance-doelen). En dit sluiten we aan bij het framework van de Verenigde Naties (SDG's), zover KlokGroep daar invloed op heeft.

Waar sturen we op?

1. We sturen scherp op onze portefeuille en performance

We kiezen bewust welke projecten we doen, zorgen voor balans en overmaat, en sturen strak op rendement, risico en planning.

2. Conceptueel bouwen als vertrekpunt voor al onze keuzes

Onze woningconcepten BaseHome en Wonivo vormen de basis voor betaalbaarheid, snelheid en kwaliteit. Conceptueel bouwen is onze nieuwe standaard.

3. Uniforme processen in een digitale keten

We kiezen voor één KlokGroep-werkwijze. Slim, digitaal en gestroomlijnd.

4. We investeren in klantwaarde

We versterken onze relatie met opdrachtgevers, verbeteren de betaalbaarheid van onze producten, en zorgen dat onze dienstverlening voorspelbaar, helder en professioneel is.

5. Organisatiekracht - ons verandervermogen

We bouwen aan een wendbare organisatie met goede mensen, de juiste skills, heldere rollen en leidinggevenden die netwerkbreed houvast bieden: duidelijk over het waarom, samen sturend op het wat, en vertrouwen gevend op het hoe.

Samen netcongestie aanpakken

Hoera, opgeleverd!

Daar doen we het voor: stralende bewoners, blije huurders, fluitende gebruikers. Waar zijn zij nou het meest trots op in hun nieuwe behuizing en hoe zijn wij als organisatie op hen overgekomen?

De verbouwing was gezellig

Samen terugkijken

Verduurzaming huurwoningen Woningcorporatie Woonwaarts wil haar bezit verduurzamen. In Puiflijk (Gelderland) betekende dit deuren en kozijnen vervangen mét hoogwaardig geïsoleerd glas, de spouwmuren isoleren, en het dak inclusief de dakkapellen vervangen en isoleren. Van de Klok voerde deze werkzaamheden uit.

Cily en Frans van de Pol zagen vanaf het begin al op tegen de verbouwing. Helemaal omdat de klus in de winter zou plaatsvinden. Maar toen ze net voor Kerstmis weer in hun woning trokken, waren ze blij met de verbeteringen. “Het keukenraam kan nu helemaal open.”

Cily: “Voor ons hoefde dit allemaal niet, maar de woningcorporatie wilde het huis graag verbeteren en isoleren. Eerst zijn de ramen, kozijnen en deuren vervangen. De kou tochtte door heel het huis. Tegen de tijd dat het dak vervangen zou worden, kreeg ik slecht nieuws van de dokter. Toen zakte ik in elkaar en wilde absoluut niet dat het dak eraf ging. Maar ze waren al wel aan de hele verbouwing begonnen...”

B&B De Koning

Frans: “Rianne, de bewonersbegeleider van Van de Klok, kwam praten. Zou het een idee zijn als wij tijdens de verdere verbouwing naar een verzorgingshuis of hotel zouden gaan? Onze thuiszorg Trudy kwam met een super oplossing: een B&B in Afferden, op vijf minuten rijden.”

Cily: “Wij hadden nog nooit van deze B&B gehoord, maar het was fantastisch. Ik maak graag reclame voor B&B De Koning. Natuurlijk slaapt je eigen bed fijner, maar we hebben het er twee weken lang goed gehad.”

Frans: “Ik ging elke dag even naar huis. Voor de vogels en om de werkzaamheden met Patrick te bespreken, ook van Van de Klok. Rianne en Patrick hebben ons echt geholpen. Dat gaf vertrouwen, want je laat toch je huis achter aan vreemden.”

Lagere energierekening

Frans: “We zijn tevreden over hoe alles verlopen is. Het was wel wennen dat de dakkapellen kleiner en hoger zijn. Maar we zien ook pluspunten: het keukenraam kan helemaal open.”

Cily: “En waarschijnlijk krijgen we een lagere energierekening. Ik sla tegenwoordig ‘s nachts de sprei van me af.”

Bonbons

Frans: “Ook wel jammer dat de klus voorbij is, want het was gezellig. Ik heb voor Patrick bonbons gekocht en voor Rianne, die zwanger was, een rompertje.”

Cily: “Het was een zware tijd, maar we zijn goed geholpen. Ook door B&B De Koning. Niet vergeten dat ook op te schrijven!”

Naam Cily en Frans van de Pol | Leeftijd 81 en 83 jaar | Functie Gepensioneerd Fijnste plek De tuin is ­ zeker bij mooi weer ­ heel prettig. Er is daar elke dag wat te zien. Van planten die blad krijgen tot de parkieten in de volière.

Oud pand, nieuwe bouwmarkt

Samen terugkijken

Energiezuinigste monumentale pand Het iconische pand aan de Steenovenweg in Utrecht werd rond 1954 gebouwd als veilinggebouw voor bloemen en planten. De bijzondere constructieve opbouw van de hal met betonnen kolommen, liggers en getoogde daken is sinds 2013 industrieel erfgoed. Na een ingrijpende renovatie is het pand sinds oktober 2025 opnieuw in gebruik. Met energielabel A+++++ is dit het energiezuinigste monumentale pand van Nederland.

In de maanden dat Heilijgers het monumentale gebouw verbouwde en verduurzaamde, fietste bouwmarktmanager Rolf Keijzer geregeld langs. Hij zag het industriële pand met de karakteristieke bogen veranderen naar een eigentijds winkelpand. “De glazen gevel geeft het pand allure.”

“Nadat de veiling uit het gebouw trok, is er een bouwmarkt ingekomen. Sinds 2000 zit hier een GAMMA. We hadden het hele gebouw. Met het voornemen van de verbouwing hebben we besloten slechts de helft van het oppervlak te gaan gebruiken. Het was een hele puzzel, maar we hebben toch 80 procent van het normale assortiment erin gekregen.

Gunstige energierekening

De grootste verandering én verbetering is het binnenklimaat. In de winter kon het hier ijs­ en ijskoud zijn en in de zomer tikte de thermometer al snel de 40 graden Celsius aan. Dankzij de isolatie, vloerverwarming en airco’s is het hier nu altijd tussen de 18 en 20 graden. Dat werkt en winkelt een stuk fijner. Onze vaste klanten maakten er na de opening direct opmerkingen over.

Bijkomend voordeel van deze hele metamorfose: een lage energierekening! Ons gasverbruik is nul, want we doen alles elektrisch. En dankzij de zonnepanelen op het dak nemen we eigenlijk alleen elektriciteit af als het donker is.

Uitgestelde huur

De verbouwing duurde van oktober tot juni. In die tijd werkte ons personeel bij andere GAMMA­vestigingen. Alles liep op rolletjes, totdat er asbest werd gevonden. Dat leidde tot twee weken vertraging. Dat was echt pech én even flink stressen. We moesten alle leveranciers verzetten, personeelsroosters omgooien en collega’s die een vakantie hadden gepland vragen om eerder of later te gaan. Iedereen was flexibel en toonde begrip. Zelfs de huur werd uitgesteld.

Nóg gezelliger

We zijn allemaal heel blij met het nieuwe pand. En omdat het kleiner is, loop je elkaar en de klanten soms letterlijk tegen het lijf. Dat maakt het werken hier nóg gezelliger. Dankzij de verbouwing zijn we helemaal klaar om binnenkort de bewoners van het nabijgelegen nieuwbouwcomplex te helpen. Om verf te mengen, het juiste schroefje te zoeken of te adviseren over een reparatieklus.”

Naam Rolf Keijzer | Leeftijd 46 jaar | Functie Manager GAMMA (vestiging Steenovenweg Utrecht) | Fijnste plek In het midden van het oude veilinggebouw staat een hoog vierkant volume met plat dak. In de voormalige tribunezaal, waar bloemisten uit Utrecht vroeger hun bod uitbrachten op tulpen, anjers, sanseveria’s en ficussen, zit nu ons kantoor met een enorme glazen pui. We zien zo alle klanten binnenkomen en weer vertrekken.

Sneller dan verwacht

Samen terugkijken

Nieuwbouw op een landgoed Op Landgoed In den Houte in Noordwijkerhout ontwikkelt Adriaan van Erk met Trebbe ongeveer 700 woningen. Het overgrote deel is al gerealiseerd. Het woningaanbod is heel verschillend: van appartementencomplex tot droomhuis op een vrije kavel. De Anemoon is een kleinschalig appartementengebouw met 24 appartementen over vier verdiepingen. Het ligt aan de entree van het landgoed.

Ruim twee jaar geleden besloten Luc en Lotte te gaan samenwonen. Bij elk bod waren ze óf net te laat óf boden ze te laag. Ze besloten zich daarom ook in te schrijven voor een appartement dat nog gebouwd moest worden. “De oplevering zou in het derde kwartaal van 2026 zijn. Half februari kregen we al de sleutel.”

Lotte: “Dit is onze eerste woning samen en ook nog een nieuwe koopwoning. Alles was en is nieuw voor ons. Net voordat we hier introkken woonden we al samen bij Lucs ouders. Dat was ook fijn, maar dit is wel supergezellig! Wel nog even wennen: wie doet wat en wanneer?”

Luc: “Eigenlijk was alles wennen. Hoe en waar koop je een badkamer? Welke deuren moet je kiezen en laten we het casco afwerken of doen we het zelf?”

Lotte: “We zijn daarbij heel goed geholpen door de kopersbegeleider van Adriaan van Erk. Dat was echt fijn.”

Alles matcht

Luc: “We zijn wel heel blij dat dat hele proces achter de rug is, want het kost behoorlijk wat tijd. En soms zat er ook weer veel tijd tussen de verschillende beslissingen. Soms wisten we bij wijze van spreken niet meer welke kleuren we voor de keuken hadden gekozen en welke deur daar goed bij zou passen. Maar gelukkig matcht alles goed bij elkaar.”

Lotte: “Ook heel fijn dat jouw ouders ons zo geholpen hebben. We besloten alles te laten doen: stucen, schilderen en de vloer. Maar al die mensen en materialen moesten natuurlijk wel naar binnen kunnen, en wij werken overdag… Jouw ouders hebben echt veel voor ons gedaan! En kijk ons hier nu zitten, aan de eettafel, met dat vele licht en het mooie uitzicht. Als ik eerder thuis ben en hier zit, zie ik Luc zo aan komen rijden. Dan ben ik elke keer weer zo blij dat we hier samen kunnen zijn.”

Eerste voorkeur

Luc: “Ook zo fijn dat alles sneller ging dan verwacht. En dan zitten we ook nog in onze ‘eerste voorkeur’, onze vrienden wonen in de buurt en we lopen zo naar het dorp.”

Lotte: “Toen we begonnen met zoeken, hadden we niet gedacht dat we op een landgoed zouden gaan wonen…”

Naam Luc van Saase en Lotte Hoos Leeftijd 29 en 28 jaar | Functie Lotte: leerkracht basisonderwijs en (master) student, Luc: online marketeer, Samen: ondernemer rekenmeester.nl en uitdeoudedoos.nl | Fijnste plek Lotte vindt de plek en het uitzicht rond de eettafel het fijnst, Luc geniet van zijn eigen werkkamer. Maar als het dadelijk zomer is, verwachten ze dat het balkon hun lievelingsplek wordt.

Van bieb naar cultuurhuis

Samen terugkijken

Bibliotheek gerenoveerd en verduurzaamd

De hoofdvestiging van de bibliotheek in de Stationsstraat in Wageningen is ingrijpend gerenoveerd terwijl de leen- en leesfuncties ‘gewoon’ doorgingen. Heilijgers renoveerde de twee verdiepingen op duurzame wijze met veel hergebruik van materialen. Belangrijke installaties zijn vervangen door luchtbehandelings- en koelinstallatie en warmteopwekpompen. De ingrepen leiden tot een lagere gas- en elektriciteitsrekening, ook dankzij de zonnepanelen.

De renovatie en verduurzaming van BBLTHK (Bibliotheek) gingen in Wageningen niet ongemerkt voorbij. Deze vestiging heeft namelijk niet alleen een bibliotheekfunctie. Het is ook een cultuurhuis, ontmoetings-, werk- en studieplek. “De renovatie had veel impact op ons personeel, de bezoekers en de stad. Maar het resultaat is prachtig en nóg multifunctioneler.”

“Sinds 2004 is er nauwelijks meer iets aan het pand veranderd", vertelt directeur bestuurder Manja Mekking. Het werd tijd om de twee verdiepingen met zo’n 2.000 vierkante meters duurzaam aan te pakken. Ook omdat de gemeente in 2030 klimaatneutraal wil functioneren. En omdat we nóg meer Wageningers willen ontvangen en bedienen. Daarom breiden we de leeszaal uit met lichte horeca. Een cappuccino bij de krant of een lunch als studiepauze. Maar je mag nog steeds je eigen thermosfles meenemen. We zijn open voor iedereen: van student tot flexwerker en van senior tot dakloze.

Oók een makersplaats

Dankzij de verbouwing kunnen we nog meer doelgroepen helpen en onderdak bieden. Op de begane grond hebben we twee lokalen gecreëerd. Een zaal waar verenigingen kunnen vergaderen of leesclubs kunnen samenkomen. En een makersplaats voor kunstenaars. Natuurlijk gaan we ons podium ook weer openstellen voor theatervoorstellingen, literatuuravonden, muziekoptredens en debatten. Vóór de verbouwing organiseerden we ongeveer drie avonden per week een culturele activiteit. Tijdens de verbouwing was dat minder en gingen we on tour, want door de verbouwing was hier geen plek.

Duurzame oplossing

Voor mij is zo’n grootse renovatie helemaal nieuw. Gelukkig heb ik veel steun aan Eric, van Heilijgers. Elke maandag zitten we samen en tussendoor kan ik altijd contact opnemen. Bijvoorbeeld over de warmtepompen op het dak. Daarover hadden de bewoners van de appartementen boven ons terecht vragen. Alles is goed opgelost, ook dankzij de nauwe samenwerking met Eric.

Derde best bezochte bieb

We hebben nog een paar weken verbouwing te gaan. Ik ben erg benieuwd naar de reacties. En of we nieuwe bezoekers weten aan te trekken. We zijn nu de derde best bezochte bieb van Nederland, misschien schuiven we dankzij deze verbouwing wel een of twee plaatsen op.”

Naam Manja Mekking | Leeftijd 53 jaar

Functie Directeur bestuurder | Fijnste plek

De leeszaal wordt uitgebreid met horeca van Brownies&downieS. Dat maakt de bibliotheek en het cultuurhuis ‘lekkerder’ om vaker en langduriger te verblijven.

Prettig en volgens planning

Samen terugkijken

Nieuwbouw in Weespersluis Tussen Weesp en het IJsselmeer komen in totaal zo’n 3.550 woningen. In een derde deel van het gebied staan straks woningen, de rest blijft open voor water en natuur(parken).

De realisatie van de drie karakteristieke wijken in Weespersluis neemt ongeveer tien jaar in beslag en is in 2017 gestart.

Van inloting tot inhuizing duurde iets meer dan twee jaar. Alles verliep prettig en volgens planning. Dat kwam mede door Hanna, degene die de bewoners begeleidt van Adriaan van Erk, die vanaf het begin heel betrokken was. “Ze hielp ons herinneren aan deadlines en schakelde met de uitvoerders om onze aanpassingen door te voeren.”

Rilana: “Bij ons vorige huis, een twee­onder­een­kap, waren we ook de eerste bewoners. Het fijne van nieuwbouw is dat je veel mogelijkheden hebt om je huis naar jouw wens in te delen. Bij deze woning is de aannemer ver met onze wensen meegegaan.”

Chris: “Meestal heb je bij projectbouw twee of drie opties en dat is natuurlijk goed. Maar soms zijn die keuzes toch niet helemaal wat je wilt. Zo vonden wij de optie voor een grotere badkamer eigenlijk nog te klein.

We hebben gevraagd of een stuk van de naastgelegen kamer bij de badkamer kon worden getrokken. Dat was geen probleem, dat regelde Hanna voor ons.”

Vrij gevoel

Chris: “Het verschil met onze vorige woning is dat we nu een vrijstaand huis hebben, met een grotere tuin rondom. En vanuit de slaapkamer, met een raam van vloer tot plafond, hebben en houden we vrij uitzicht. Nu kijken we nog op de bouw, maar dat wordt in de toekomst een grote vijver.”

Rilana: “Een vrijstaand huis geeft een heel vrij gevoel.

Maar soms kan het wat ongezellig zijn, omdat we geen directe (over)buren hebben om even te groeten of een klein praatje te maken. Er wonen veel leuke mensen met jonge kinderen in de buurt. Die ontmoeten elkaar vaak buiten, op de binnenplaats. Ook onze kinderen Elio (4,5 jaar) en Lean (2,5 jaar) spelen daar veilig met kinderen uit de buurt.”

Heel soepel

Chris: “Alles verliep volgens planning en heel soepel. Half 2023 hoorden we dat we ingeloot waren en in augustus 2025 kregen we de sleutel.”

Rilana: “Ook in sociaal opzicht was het een prettig traject. Direct vanaf het begin zorgde Hanna dat we kennis konden maken met de toekomstige buurtbewoners. Omdat je samen en tegelijkertijd soortgelijke stappen zet, voel je je al snel met elkaar verbonden. Eigenlijk hadden we al nieuwe buren voordat we er woonden.”

Naam Chris en Rilana Spillekom | Leeftijd 42 en 46 jaar | Functie Beiden piloot   Fijnste plek De woonkamer met ramen rondom laten veel daglicht binnen en geven mooi zicht op alle kanten van de tuin. Daarnaast geven de hoge plafonds van 3.20m een heel ruimtelijk gevoel.

In samenspraak

De kunst van het samenwerken in vier duo-interviews. Wat zijn de do’s en de don’ts van onze strategische partnerships? Wat doe je als het schuurt? En: wat levert al die samenspraak op aan mooie projecten?

Petten, prijzen en procesafspraken

over samenwerkingsvormen

Peter van Oeveren en Arie Houweling

Ruim een kwart eeuw geleden verkocht Adriaan van Erk het eigen ontwikkelbedrijf aan BPD. Inclusief een concurrentiebeding: het was gedurende de daaropvolgende tien jaar niet toegestaan om ontwikkelactiviteiten te ontplooien. Sinds het verstrijken van dit beding ontwikkelt Adriaan van Erk als bouwende ontwikkelaar weer volop. Vaak samen met BPD. En hoewel er ook twee andere samenwerkingsvormen bestaan (gezamenlijk investeren in grondposities en projectrealisatie in opdracht van BPD), vormen de gezamenlijke ontwikkelingen het voornaamste onderwerp van dit gesprek tussen Peter (regiodirecteur Noord­West BPD Ontwikkeling) en Arie (directeur Klant & Markt Adriaan van Erk). Belangrijkste vragen: hoe onderscheid je de bouwende ontwikkelaar van de bouwer pur sang, en wat doe je als het even wat minder botert?

Van een half uur tot hooguit een dag. Langer hoeven ze er doorgaans niet op te wachten voordat de één een oproep van de ander beantwoordt. Cruciaal, vindt Peter. Want discussies, verschillen van inzicht … ze ontstaan binnen de dynamiek van een project altijd. Dan moet je elkaar meteen kunnen bereiken. Direct erop af, problemen bespreken en uit de wereld helpen. Op die manier voorkom je verrassingen later in het traject en hoef je er geen minuut minder om te slapen. Het is niet voor niets dat Peter ‘bereikbaarheid’ als onmisbare bouwsteen noemt. Sterker nog, het is één van de principes waarop de samenwerking drijft. “Niet dat het op papier staat. Het is een vanzelfsprekendheid die voortkomt uit het feit dat we het al jarenlang op deze manier doen.”

Inhoudelijk kan de rolverdeling in de samenwerking per project verschillen. Als BPD en Adriaan van Erk samen ontwikkelen, zijn beide betrokken bij het ontwerp en worden de investeringen en de risico’s gedeeld. Een mooi voorbeeld hiervan is Weespersluis in Amsterdam-Weesp. Beide partijen zitten er fifty-fifty in en verwezenlijken in die gezamenlijkheid ongeveer zestig procent van dit immense project van in totaal zo’n 3.550 woningen. Maar bij BPD ligt, zoals eigenlijk

altijd het geval is, de nadruk op gebiedsontwikkeling, terwijl Adriaan van Erk de blik met name richt op de opstalontwikkeling. “Vooral doen waar je goed in bent”, noemt Arie dat. Als je van oorsprong bouwer bent, heb je immers meer ervaring met de opstalontwikkeling. Dat neemt niet weg dat er een omvangrijk tussengebied is waarbinnen beiden schouder aan schouder optrekken. Simpelweg omdat het meerwaarde heeft. BPD is erbij gebaat om zo vroeg mogelijk in het proces met een bouwende ontwikkelaar te sparren. Op die manier kun je het gebouwde product optimaal laten aansluiten bij het plan, en andersom in het plan rekening houden met de bouwconcepten die de partner in huis heeft. Bijkomend en niet onaanzienlijk voordeel: je houdt vanaf het begin de bouwprijs zo goed mogelijk onder controle en minimaliseert de kans op faalkosten.

De twee petten van de bouwende ontwikkelaar roepen wel een vraag op. Want als je in een project zowel (mede­)ontwikkelaar bent als bouwer, keurt de slager dan niet zijn eigen vlees? Bouwer Adriaan van Erk dient binnen deze constructie immers de bouwkosten in bij ontwikkelaar BPD én ontwikkelaar Adriaan van Erk. En inderdaad dat kan tot problemen leiden, zo bevestigen Peter en Arie. Het deed zich enkele jaren geleden voor, binnen Weespersluis. De prijsvorming ontpopte zich tot een lastig traject. Zo lastig, dat partijen zich samen even serieus “in het hok” moesten terugtrekken. Ze kwamen er letterlijk en figuurlijk uit, met een degelijke procesafspraak die dit soort situaties in de toekomst zal voorkomen. Die afspraak houdt onder meer in dat BPD zelf een financiële toets uitvoert, die richting geeft aan

erop af, problemen bespreken en uit de wereld helpen.

Links: Peter van Oeveren (regiodirecteur Noord­West BPD Ontwikkeling)

Rechts: Arie Houweling (directeur Klant & Markt Adriaan van Erk)

de prijs. “Als het daar teveel van afwijkt, is het gewoon te duur”, weet Peter. “Maar tot nu toe werkt het goed.” Ook Arie is erover te spreken. “Dat is de kracht van BPD. Ze hebben een eigen bouwkostenbureau. Daardoor hoef ik dus niet die slager te zijn die zijn eigen vlees keurt.”

Problemen zijn er om op te lossen. Logisch ook, dat die zich wel eens voordoen. Want naast de gezamenlijke belangen, zijn er ook afwijkende belangen. BPD is ontwikkelaar en heeft geen eigen bouwtak. De resultaten moeten dus uit de exploitatie komen. Adriaan van Erk heeft als bouwende ontwikkelaar uiteraard wel een bouwbedrijf en dat moet lekker draaien. Dus als mens en materieel klaar staan om volgens planning te gaan bouwen, is het best vervelend als die planning ineens wijzigt. Bijvoorbeeld als beroeps­ en bezwaarprocedures roet in het eten gooien. “Maar”, zo constateert Peter, “dat is het voordeel van de bouwende ontwikkelaar. Die snapt dat het allemaal kan uitlopen, en weet daarmee om te gaan.” Arie borgt de daarvoor benodigde flexibiliteit in de organisatie van Adriaan van Erk, maar ziet diezelfde flexibiliteit ook terug bij BPD. “Zeker binnen grote projecten kun je vaak met werkzaamheden schuiven. Daar maken we dan samen keuzes in, zodat we aan de bouwkant ook door kunnen.”

Verwachtingen en emoties. Niets menselijks is de teamleden van BPD en Adriaan van Erk vreemd. Dat borrelt bijvoorbeeld op als de plannen binnen een ontwikkeling wijzigen. De gemeente wil toch nog een aanpassing, of de commercie verlangt toch een andere woningtypologie. Had je dat niet eerder kunnen zeggen? ... willen de collega’s die de plannen uitwerken dan weten. “Dan vervullen wij de rol van oliemannetje”, aldus Arie. “Dat betekent mensen weer op het juiste spoor zetten, reflecteren binnen het team, met elkaar weer snappen waar we samen naartoe willen.”

De relatie is goed, maar het gaat altijd over het werk. Zelden tot nooit over de relatie zelf. Terwijl het ook belangrijk is om te praten over wat beide partijen drijft en hoe je mensen verbindt. En, zo benadrukt Peter, over hoe je onderhoud pleegt aan de samenwerking, de procesafspraken scherp houdt, en nieuwe mensen aan beide kanten van de tafel goed laat landen. Allemaal aspecten die geen betrekking hebben op één specifiek project, maar op de samenwerking binnen alle projecten. “De relatie”, weet Arie dan ook, “moet projectoverstijgend zijn. Want vanuit een goede relatie komen de opdrachten vanzelf.”

Project Weespersluis Waterrijk 5B1, Weesp | Start bouw Q3 2025 | Oplevering Q4 2026 Opdrachtgever VOF Weespersluis | Aantal 43 koopwoningen vrije sector | Partner BPD

BINNENTURFSPOOR

Heldere structuur

Ten oosten van het dorp Lisserbroek in gemeente Haarlemmermeer staan flinke uitbreidingen op het programma. Eén daarvan is Binnenturfspoor. Adriaan van Erk realiseert hier samen met BPD vanuit eigen grondposities circa 200 woningen. Daarnaast doen er nog zeven andere partijen mee. “Dat zijn er best veel en dat kan het ingewikkeld maken”, stipt Bartjan van Haaren van Adriaan van Erk aan. “Daarom hebben we een heldere structuur opgezet.” In het kort: alle negen partijen dragen bij aan de financiering, maar vijf daarvan vormen het bestuur en zorgen voor de uitvoering. “De dagelijkse leiding is belegd bij een onafhankelijk externe directeur. Zo worden de belangen van alle betrokkenen objectief behartigd. Dat komt de samenwerking en de voortgang van het project ten goede.”

WEESPERSLUIS WATERRIJK

Schiereiland

Aan drie kanten omringd door water, vormt Waterrijk 5B1 één van de mooiste stukjes van Weespersluis. De kwalitatieve uitstraling van de 43 woningen draagt daar aan bij. “Zoals in het hele gebied is hier door VOF Weespersluis bovengemiddeld sterk ingezet op architectuur en detaillering”, aldus projectontwikkelaar Stefen Werner van Adriaan van Erk. “We ontwikkelen en bouwen voor een kritische doelgroep, dus we hebben de lat voor onszelf wederom hoog gelegd. Noblesse oblige.” De toekomstige bewoners kunnen zich niet alleen verheugen op hoogstaand woongenot, maar ook op de directe omgeving vol mogelijkheden. De ligging aan de centrale waterpartij De Gouw biedt straks via de nieuwe sluis toegang tot de Vecht. Daarmee ligt de wijde omgeving al varend binnen handbereik.

Project Binnenturfspoor, Lisserbroek | Start bouw 2029 | Oplevering 2030 | Opdrachtgever eigen grondpositie Adriaan van Erk, in samenwerking met BPD | Aantal circa 200 woningen (30% sociale huur, 20% middenhuur, 50% vrije sector) | Partners BPD, AM/ASR, Blauwhoed/VORM, Verwelius Bouwen, Roosdom Tijhuis, Hoorne Vastgoed, Timpaan, AC Ter Aar

Project Weespersluis Vechtrijk XAB1, Weesp | Opgeleverd in 2025 | Opdrachtgever VOF Weespersluis | Aantal 76 koopwoningen vrije sector | Partner BPD

Knusse straatjes, pittoreske huizen en groene oevers

langs de Vecht.

WEESPERSLUIS VECHTRIJK

Aan de kade

Een pareltje. Zo valt deze buurt in het deelgebied Vechtrijk wel te typeren. Te midden van de omvangrijke ontwikkeling Weespersluis (totaal ongeveer 3.550 woningen) zijn de 76 woningen hier prachtig gelegen aan een lommerrijke kade. “Bijzonder is dat ze ook dichtbij het centrum van Weespersluis liggen”, constateert projectontwikkelaar Stefen Werner van Adriaan van Erk. “Bij veel ontwikkelingen is de bebouwing op een dergelijke locatie grootschalig, maar hier woon je op een steenworp afstand van de supermarkt in pittoreske huizen.”

De samenwerking met BPD staat borg voor een project dat blijkens de vlot verlopen verkoop aansluit op een duidelijke behoefte in de markt. “We werken op deze locatie al vele jaren samen en vormen daardoor een ingespeeld team. Het resultaat is er naar.”

Gericht op de relatie, niet op de piketpaaltjes

over een gezamenlijk plan

Joost van Gestel en Edwin Kolkhuis Tanke

Rond 2010 woonde Joost (CEO van belegger/ ontwikkelaar B-Right Urban Living en Mosaic World) in Londen. Hij zag daar hoe micro-living een vlucht nam. Daar moest in Nederland toch ook een markt voor zijn? Maar hij had weinig sjoege van projectontwikkeling, bouwen en prijzen. En geld had hij ook niet echt. De kennismaking met Ton van de Klok bracht soelaas. Waar Joost een portefeuille wilde opbouwen, was Ton op zoek naar omzet. Klik! De uitkomst: een gezamenlijk plan, dat beklonken werd in het Chinese restaurant met uitzicht op het pand waarop ze hun oog hadden laten vallen: een grauw kantoorgebouw aan de Rijswijkstraat in Amsterdam-West. Samen transformeerden ze het tot betaalbare woonunits voor studenten en starters. Via Ton kwam Joost daarna in contact met Edwin (bestuurder KlokGroep), wat zou leiden tot een vruchtbare, innovatieve samenwerking die inmiddels ruim tien jaar duurt.

Edwins overtuiging: wanneer je als bouwende ontwikkelaar en ontwikkelende belegger samen resultaat wil halen, moet je minstens zestig procent van de tijd lachend met elkaar doorbrengen. Want je hebt doorgaans een lange weg met elkaar te gaan. Elk project opnieuw. Daarom werken KlokGroep en B-Right Urban Living project na project zo goed samen. Er wordt wat afgelachen tijdens de gesprekken. Bijvoorbeeld als het over voetbal gaat. “Je kunt tegenwoordig beter voor N.E.C. zijn”, grapt Feyenoorder Edwin tegen Ajacied Joost wanneer de door KlokGroep gesponsorde Nijmeegse club het hele seizoen met de grootstedelijke grootmachten heeft mee gedaan. Maar ook over projecten die niet van de grond komen. “Waar het dan op stuk loopt? Wat dacht je van geld?”

De kunst is om op de juiste momenten serieus te zijn. Joost illustreert dat met een observatie over gestrande projecten. “Als we er eens een keer niet uitkomen: even goede vrienden. We vatten het niet persoonlijk op, er zijn geen slaande deuren.” Edwin vult aan: “Zoiets is nooit een reden om elkaar niet opnieuw op te zoeken. We slagen immers bij veel meer projecten wel dan niet.” Projecten die na de eerste verkenning terzijde worden geschoven, zijn zeker geen zinloze exercities. Verschillende organisaties en disciplines laten vanuit verschillende invalshoeken hun licht over de (on)mogelijkheden schijnen.

Als we er eens een

keer niet uitkomen: even goede vrienden.

Daardoor krijgen ze samen niet alleen een steeds bredere, maar vooral ook betere kijk op volgende projecten. "Live and learn", laat Joost zich tijdens het gesprek meerdere malen ontvallen. Zo leek een project in Amsterdam financieel interessant. Maar op basis van expertise binnen KlokGroep bleken fiscale haken en ogen toch een ander beeld op te leveren. Oké, einde oefening.

Nee, dan de succesvolle projecten. Die speelden of spelen zich af in onder meer Amsterdam (Up North), Breda (Tramsingel), Amersfoort (De Hoef) en sinds enkele jaren ook in Polen. Edwin was daar al wat langer actief met Novaform; dat bood Joost een mooi opstapje. Hij kocht als belegger/exploitant van Novaform twee gebouwen binnen het project Nove Oldenry in Poznan. Dat kreeg een vervolg met het project Svaran in Swarzedz, waar Edwin en Joost een gezamenlijke opstalontwikkeling van vier gebouwen voor hun rekening nemen, waarvan laatstgenoemde er ook twee koopt. Het eerste Oost-Europees avontuur leverde hem uiteraard ook weer een gewenste leerervaring op. Praktische lessen vooral. Zoals het gegeven dat de Poolse winter iets anders is dan de Nederlandse. Dan loont het om ervoor te zorgen dat de kelder op tijd gebouwd is. Daarin kun je dan gaan afwerken zodra de grond bevriest, en ben je geen dagen kwijt aan vorstverlet. Ander voorbeeld: waar in Nederland de werkvoorbereiding - het woord zegt het al - vooraf plaatsvindt, gebeurt dat in Polen deels tijdens de realisatie. Gewoon beginnen en problemen oplossen zodra we ze tegenkomen, is daar het devies.

Dat werkt ook, maar vormt wel een heel andere bouwcultuur dan we in Nederland gewend zijn. Het investeringsklimaat in Polen is echter prima. En na de uitstekende introductie van Edwin, kan Joost er inmiddels goed uit de voeten.

Rechts:

De samenwerkingen tussen KlokGroep en B-Right verschillen van elkaar op allerlei manieren. Het gaat om transformaties, maar ook om nieuwbouw. Joost is de ene keer betrokken als investeerder/belegger, de andere keer als ontwikkelaar. Edwin heeft, vanuit KlokGroep als bouwende ontwikkelaar, ook wel eens twee petten op. Zoals bij dat gezamenlijke project Up North in Amsterdam-Noord. Het uitgangspunt was om de realisatie neer te leggen bij een externe bouwer. Toen dat niet mogelijk bleek, en KlokGroep in die periode ook net twee andere bouwbedrijven had overgenomen, stelde Edwin voor om met het nieuwe zusterbedrijf Adriaan van Erk in zee te gaan.

Ervoer Joost dat als gedwongen winkelnering? Nee, want er was alle ruimte om te weigeren. Maar Joost zag de voordelen van samenwerken met Adriaan van Erk, en ging akkoord. Wat overigens wel betekende dat hij de berekening van de bouwkosten extra kritisch beoordeelde. De gesprekken daarover verliepen net iets scherper dan anders. Maar dat mag en dat moet, vinden de mannen. Alleen dan bereik je samen het optimale resultaat, zonder scheve ogen.

Ook andere lastige punten weten Joost en Edwin snel op de goede manier op te lossen. Bijvoorbeeld toen een ontwerpfase zoveel vertraging opliep dat Edwin onverwacht veel uren kwijt was aan trajecten met de architect, de kostencalculaties, de bouwers en de gemeente. “Toen zei Edwin dat hij eigenlijk een extra bonnetje bij mij neer moest leggen”, vertelt Joost. “Ik heb mij toen verplaatst in zijn positie, en uiteraard ook wel even gecheckt of het allemaal klopte. Daarna ben ik akkoord gegaan. Zo’n moment valt dan wel in de 40 procent van de tijd dat er níet gelachen wordt. Maar je moet flexibel zijn. Een project is een rijdende trein, waarbij het landschap steeds verandert. Dan is het geven en nemen. Ik richt mij liever op het goed houden van de relatie, dan op het slaan van piketpaaltjes en daar steeds maar aan vasthouden.”

Je leert elkaar zo steeds beter kennen, vindt Edwin. “We hebben als combinatie inmiddels een goede trackrecord opgebouwd. Waarom zouden we ermee stoppen? Zo lang we helder en open met elkaar communiceren en begrip hebben voor elkaars standpunten, kunnen we zomaar nog eens tien jaar mooie dingen met elkaar doen.”

Links: Edwin Kolkhuis Tanke (bestuurder KlokGroep)

Joost van Gestel (CEO van belegger/ontwikkelaar B-Right Urban Living en Mosaic World)

SVARAN

Flexibele woonoplossingen

Onder de rook van Poznan ligt Swarzędz. In deze Poolse stad met 30.000 inwoners levert Novaform Polska negen appartementencomplexen op met in totaal ongeveer 520 appartementen. Het geluid van de nabijgelegen provinciale weg wordt slim gedempt met de bijgebouwde parkeergarage, die dienst doet als geluidswal. Met dit project levert Novaform een bijdrage aan de beleggersmarkt voor middenhuur woningen. “Dit segment is in Polen nog niet structureel ontwikkeld”, weet bestuurder van KlokGroep Edwin Kolkhuis Tanke. “Er is veel eigen woningbezit, terwijl veel mensen juist op zoek zijn naar flexibele woonoplossingen. Met Svaran voorzien wij dus in een behoefte.”

SVARAN zorgt voor verbinding, deze locatie heeft 30 jaar lang gewacht op een nieuw plan.

Project Svaran, Swarzędz (Polen) | Oplevering fase

1 najaar 2026 | Opdrachtgever Mosaic World / eigen project | Aantal (fase 1) 255 appartementen, waarvan 120 voor Mosaic World, plus 365 parkeerplaatsen in een bovengrondse garage met meerdere lagen | Partner Mosaic World

NOVE OLENDRY

Kwaliteit in Polen

In Poznan, een stad in het westen van Polen met ruim een half miljoen inwoners, leverde de Poolse tak van Novaform eind 2025 acht gebouwen op met in totaal 433 woningen. Twee gebouwen met beleggershuurappartementen werden verkocht aan Mosaic World, de rest aan particuliere kopers. Novaform werkt al langer samen met Mosaic, maar dit is het eerste (en niet het laatste) gezamenlijke project in Polen. Wat Nove Olendry bijzonder maakt, is de kwaliteitsstandaard. “Wij leggen de lat net iets hoger dan de meeste ontwikkelaars in dit gebied”, licht bestuurder Edwin Kolkhuis Tanke toe. “Dat zie je met name terug in het gebruik van metselwerk, in plaats van pleisterwerk. Verder spannen we ons ook in voor duurzame oplossingen, zoals PV-panelen. We proberen hier echt kwaliteit neer te zetten.”

Project Nove Olendry, Poznan (Polen) | Oplevering november 2025 | Opdrachtgever Mosaic World / eigen project | Aantal 433 woningen, waarvan 98 voor Mosaic World, plus 435 parkeerplaatsen in een bovengrondse garage met meerdere lagen.

UP NORTH

Stadsgroen wonen

Als bewoner parkeer je je fiets op de eerste etage, om vervolgens via de trap en de daktuin naar je woning te gaan. Deze groene beleving van wonen in Up North wordt verder versterkt door groendaken, gevelgroen, diverse vogelkasten en bijenstenen. Daarnaast heeft het gebouw retentie op de daken, wat zorgt voor voldoende waterberging. In het oog springt de plint, waarin de ernaast gelegen bouwmarkt een nieuwe plek vindt. “Dat was een uitdrukkelijke wens van de gemeente”, vertelt projectontwikkelaar Ilse Lamers van Van de Klok. “Op deze manier komt de oude locatie van de bouwmarkt vrij om meer ruimte te creëren voor de transformatie van dit voormalige bedrijvengebied.”

Project Up North, Amsterdam | Start bouw april 2024

Oplevering eerste helft 2027 | Aantal 82 sociale huurwoningen, 35 middenhuur, 90 koopwoningen plus 3.000 m² commerciële ruimte Partners/bouwteam Klimopweg BV, B-Right Urban Living, Adriaan van Erk, MNNR Architecten, Van Rossum raadgevende ingenieurs, DWA ingenieurs en adviseurs, Pieters Bouwkunde, Ramon Mossel Makelaardij

De continuïteit en de keten

over de ketensamenwerking

Tom van Suilen en Frank Kamp

Traditionele aanbestedingen, daar doen ze bij Brabant Wonen al een tijdje niet meer aan. Liever werkt de woningcorporatie uit

Den Bosch/Oss samen in bouwteams met vaste partners. Eind 2023 ging daar nog een schepje bovenop: met Van de Klok en drie andere bouwbedrijven werd een contract getekend met een looptijd van vier jaar. Met hen als vaste partners gaat Brabant Wonen de opgave te lijf om jaarlijks 400 woningen te renoveren en te verduurzamen. Aanpalende doelstelling is dat de vier bedrijven van elkaar leren, en met de aldus uitdijende kennis bij elk volgend project hun voordeel doen. Zo weet de corporatie zich verzekerd van deskundige capaciteit, en elke partner zich van continuïteit. Zo ongeveer halverwege de contractduur is het een mooi moment om te kijken hoe deze ketensamenwerking werkt. En wat doe je als het even schuurt?

Om het verhaal bij het einde te beginnen: rondom de tijd dat deze publicatie verschijnt, gaat Frank (projectleider Brabant Wonen) met pensioen. Gelukkig staat de basis van de ketensamenwerking als een huis. Dus wat dat betreft loopt hij fluitend de deur uit. En Tom (programmamanager Van de Klok) is ervan overtuigd dat Franks opvolger het prima zal doen, anders werkte diegene niet bij Brabant Wonen. Maar ze zullen elkaar wel missen. De gesprekken over alles en niets, elkaar scherp houden op de projecten … dat is straks voorbij. Hoe goed de band is, merkt Tom als ze elkaar buiten het werk ontmoeten. Tijdens een dinertje zit er dan niet ineens heel iemand anders voor hem. Dat betekent dat ze elkaar, en de andere partners, binnen de ketensamenwerking de ruimte geven om zichzelf te zijn. Een kwestie van respect, weet Frank.

Behalve om respect draait het om openheid. Elkaar durven en kunnen aanspreken als de ander niet levert. Positief kritisch zijn. Zoals bij een van de eerste bijeenkomsten van de ketensamenwerking, herinnert Tom zich. Iemand had het argeloos over Brabant Wonen en de vier partners. De correctie van Frank kwam er meteen overheen. “We zijn met zijn vijven.” Oftewel: geen

hiërarchie. Van de bouwbedrijven wordt verwacht dat ze iets doen, niet omdat Brabant Wonen het wil, maar omdat het voor het project het beste is. Er worden bijvoorbeeld geen specifieke materialen voorgeschreven. De partners weten zelf wel wat de optimale oplossing vormt voor het betreffende werk. Daar zijn ze aan de voorkant op geselecteerd. Het valt, wat die selectie betreft, overigens op dat het allemaal familiebedrijven waren. Van de Klok, Pennings, Caspar de Haan en Van Wijnen Rosmalen. Ze beschikken over een soortgelijk DNA. “Stamppot met rookworst”, zo omschrijft Frank het: met boerenverstand en een ingebakken ambitie om degelijk werk te leveren.

Gemiddeld draait iedere partner elk jaar een project van ongeveer 100 woningen. Soms gunt de één, die het dan net even erg druk heeft, een project aan de ander. Ook dat is samenwerking. Over de projecten heen delen de partners kennis. Dat gaat over alle aspecten die bij dit soort renovatie­ en verduurzamingsoperaties komen kijken. Van techniek tot calculaties, van materiaalgebruik tot bewonerscommunicatie. “De leercurve is enorm, zonder dat je het in de gaten hebt”, ziet Tom. “Zo dachten wij dat we goed bezig waren met onze bewonerscommunicatie. Nou, dat kon echt wel een stukje beter. Bijvoorbeeld door bewoners anders te informeren over de plannen en de werkzaamheden. Met een andere toonzetting. En door niet teveel informatie in één brief te zetten. Je denkt dat je bewoners

Soms gunt de één, die

het dan net even druk heeft, een project aan de ander.

Frank Kamp (projectleider Brabant Wonen)

Rechts: Tom van Suilen (programmamanager Van de Klok)

helpt door volledig te zijn, maar je overdondert ze met een overvloed aan gegevens. Het werkt beter om twee keer één A4’tje te sturen dan één keer een epistel van drie kantjes”.

Ander voorbeeld: het gebruik van een bepaald type tijdelijke toiletten. De bewoners op een project in Oss waren er niet blij mee. Waar voorheen even snel naar een collega binnen Van de Klok werd gebeld om het op te lossen, wordt nu net zo makkelijk gebeld naar een collega van één van de partners die wél een beter type kent, waarmee de bewoners wel tevreden zijn. In je eentje stoeien met een probleem behoort tot het verleden. Voor Frank lijken de vier bedrijven zelfs steeds meer één bedrijf.

Maar toch: vier concullega’s in één ketensamenwerking. Schuurt dat niet? Ook daar is aan gedacht. Hoeveel kennis er ook gedeeld wordt, de financiële aspecten blijven erbuiten. Prijsopgaven worden op marktconformiteit beoordeeld door externe kostenexperts. Op deze manier hoeven de partners de strijd niet met elkaar aan te gaan. Voor Tom levert het

zo een prima plaatje op. De continue werkstroom en de kennisdeling zijn enorme voordelen. Omgekeerd kan Brabant Wonen altijd rekenen op de partners. “Zo weten wij ons verzekerd van een goede partij in deze krappe markt”, zegt Frank. Tom: “Wij moeten dan wél altijd klaar staan. Als Brabant Wonen belt, gaat dat voor.”

Na twee jaar ketensamenwerking is de afdronk heel positief. De vijf betrokken partijen schieten sneller door de voorbereidingsfasen van projecten heen. De opgewonden mailtjes die in het begin wel eens voorbij kwamen, ziet Frank niet meer. Elkaar met contractbepalingen om de oren slaan? Niet meer nodig, merkt Tom. Dat is een kwestie van, daar is ie weer, een open houding zodra je aan tafel schuift. Zonder weerstand, zonder verwijten, zonder dubbele agenda. Zo komen de renovatie­ en verduurzamingsprojecten van sociale huurwoningen gemakkelijker tot stand. En dat is waar het om draait. Tom weet inmiddels wel wat het mooiste afscheidscadeau is als Frank de deur van Brabant Wonen straks achter zich dichttrekt: het lichten van de optie tot verlenging van deze ketensamenwerking met nog eens vier jaar.

Links:

Project Groot onderhoud Hazenkamplaan, Oss | Oplevering Q4 2026 | Opdrachtgever Brabant Wonen | Aantal 96 sociale huurwoningen | Partners BCA Verhofstad, architect Rezuld (advies)

HAZENKAMPLAAN

Biobased circulair

Aan de Hazenkamplaan en omliggende straten in Oss maakt Van de Klok 96 corporatiewoningen comfortabeler en toekomstbestendig. Van nieuw voegwerk en HR++ beglazing tot groene daken en geïsoleerde spouwmuren: de woningen zijn straks weer helemaal up to date. Daarnaast krijgen, in een pilot van 20 woningen, biobased materialen ruim baan. Nieuwe dakplaten zijn gemaakt van resterend vlasvezel uit de linnenindustrie, de isolatie bestaat uit reststromen grasvezel. De voordeuren krijgen een kern van herbruikbaar en afbreekbaar kurk, en de overige deuren worden uitgevoerd in FSC­hout. Het nieuwe glas in de kozijnen, ramen en deuren is gerecycled. Andersom stromen vanuit de woningen ook elementen terug de keten in. Projectvoorbereider Elise Lamers: “Zoals in de ketensamenwerking met Brabant Wonen is afgesproken, hebben we dat vooraf met specialist Van Liempd geïnventariseerd. Van deze woningen gaan de oude achterdeuren de materialenbank in. Zo kan de opdrachtgever, of een andere partij, ze hergebruiken op andere projecten.”

DICHTERSWIJK

Cachet

Natuurlijk, de verduurzaming naar label A door middel van o.a. nieuwe beglazing en isolerende wanden vormt een grote verbetering. Maar, zo weet Van de Klok programmamanager Tom van Suilen, wat het bewonersdraagvlak óók naar een opmerkelijk hoge 90 procent voor de renovatie heeft opgestuwd, is de facelift van de algemene ruimtes en de buitengevels. “Dichterswijk ligt al mooi in het groen. Maar het nieuwe uiterlijk van de vijf gebouwen is iets wat bewoners echt een gevoel van trots geeft. Ja, het is sociale huur. Maar het heeft nu extra cachet gekregen.” Andere opvallende vernieuwingen: opgehoogde galerijvloeren voor gemakkelijke toegang tot de appartementen, nieuwe brandtrappenhuizen en een speciale ruimte voor het veilig en overzichtelijk stallen van scootmobielen.

Project Verduurzaming en groot onderhoud Dichterswijk, Oss | Oplevering april 2024 | Opdrachtgever Brabant Wonen | Aantal 240 sociale huurwoningen inclusief algemene ruimtes en bergingen | Partners Architect De Witte Oss, Ingenieursbureau Ulehake

Project Verduurzaming en groot onderhoud Berewouthof,

Den Bosch | Oplevering Q4 2026 | Opdrachtgever

Brabant Wonen | Aantal 23 sociale huurwoningen

Partners De Loods architecten, Croes Bouwtechnisch Ingenieursbureau, installatie­adviseur Atriensis

Brabant Wonen | In samenspraak

BEREWOUTHOF

Derde leven

In het historisch centrum van Den Bosch staat het Berewouthof, een voormalige kazerne uit 1744, in 1976 omgebouwd tot wooncomplex. In opdracht van corporatie Brabant Wonen geeft Van de Klok dit rijksmonument nu een derde leven. “Het begon als een verduurzamingsproject, maar het is uiteindelijk veel groter geworden”, aldus projectmanager Ramon Lunenborg. “De bewoners zijn tijdelijk uitgehuisd en alles wordt gestript en vervangen.” Dat betekent onder meer totale vloer­, gevel­ en dakisolatie (dat laatste met biobased stro), de overstap van gas naar volledig elektrisch inclusief individuele meterkasten en nieuwe keukens, badkamers en toiletten. Een extra uitdaging is dat het complex op 300 meter van een Natura2000gebied ligt. Dus alle transport en verwerking gaat elektrisch. Het project valt binnen de meerjarige ketensamenwerking met Brabant Wonen, waardoor het extra soepel schakelen is met opdrachtgever en onderaannemers.

Boven alles iets moois en iets goeds willen maken

over het grootste project van

Marco Wisse en Herman Broekhuizen

Vivium in jaren.

Vivium Zorggroep

Zou dit een partij zijn die het echt leuk vindt om samen met ons op te trekken? Voor Marco vormt dat de centrale vraag als hij met zijn vastgoedmensen op zoek gaat naar een aannemer. Zo ook bij de bouwteamselectie voor de realisatie van Naarderheem, het nieuwe revalidatiecentrum van Vivium in Naarden. Natuurlijk waren er meerdere vereisten. Maar een familiebedrijf, waar winstmaximalisatie niet per se bovenaan de agenda prijkt, had sterk de voorkeur. Na diverse gesprekken en de selectie rolde Heilijgers uit de bus als de partij die het grootste project van Vivium in twintig jaar tijd onderhanden mocht nemen.

Exact één week voor de ingebruikname ontmoeten Marco (directeur regionaal expertisecentrum Naarderheem, Vivium Zorggroep) en Herman (directeur Klant & Markt Heilijgers) elkaar op locatie. De 19.000 vierkante meters van het spiksplinternieuwe Revalidatiecentrum Naarderheem Vivium liggen er stralend bij. Het zonlicht valt royaal naar binnen door de vele raampartijen. De ligging te midden van het werelderfgoed van de Naarder schootsvelden draagt bij aan de ruimtelijkheid die het gebouw ademt. Marco en Herman kijken tevreden toe hoe er binnen en buiten de laatste hand aan wordt gelegd. Tevreden, omdat het project soepel is verlopen. Toch vindt Marco het nu wel spannend worden. “Toen we hieraan begonnen, heb ik verkondigd: we gaan hier veertig cliënten meer verzorgen dan in ons oude gebouw, met hetzelfde aantal medewerkers. Dat moet vanaf volgende week dan wel meteen kloppen.”

Een goede ambitieuze doelstelling kent een onderliggende visie. Die is, zo weet Herman, in dit geval zeker aanwezig. Sterker nog, hij typeert het als een verhaal vol passie dat is overgeslagen op het bouwteam. Over dat laatste straks meer, eerst die visie. Waar het op neerkomt, is dat Vivium het er intern al snel over eens was dat het nieuwe gebouw meer moest worden dan een versie 1.2 van het oude gebouw. Want niemand weet hoe de cliënt er over twintig jaar uitziet. Maar wat wel duidelijk is: het aantal cliënten neemt toe en het aantal zorgmedewerkers neemt af. Je moet dus meer

Als we weer iets groots hebben,

en die kans is aanwezig, dan staat Heilijgers bovenaan onze bellijst.

kunnen doen met een kleiner of gelijkblijvend personeelsbestand. Dat betekent dat je op zoek gaat naar andere, slimmere manieren van werken én naar een bijbehorend, ander soort gebouw. Herman: “Dat vertaalt zich in Naarderheem bijvoorbeeld in een halvering van de afstanden die verpleegkundigen moeten afleggen. Zo houden ze tijd over voor andere taken, wat naadloos aansluit op de visie en de wensen van Vivium.”

Duidelijke wensen, maar geen PVE. Dat lijkt met elkaar in tegenspraak, maar Marco koos hier bewust voor. Ook al vroeg zijn eigen Raad van Toezicht er wel om. “Daar ben ik niet in meegegaan. Bij het ontwerp en de bouw betrek je diverse deskundigen, die goed zijn in hun werk en vol mooie ideeën zitten. Met een Programma van Eisen leg je die mensen aan de ketting. Je profiteert dan niet van hun expertise.” Uiteraard legde Vivium in het plan wel vast dat er 220 patiëntenkamers moesten komen, plus 120 kantoorplekken. Maar veel specifieker dan dat werd het niet. Wel werd daar de visie overheen gelegd, met wensen zoals de halvering van looplijnen, maar ook het stimuleren van beweging. Architect Ellen van der Wal van Vakwerk Architecten nam de handschoen op. Een week lang zat ze in de hal van de oude locatie, met een opschrijfboekje. Daar kwam uiteindelijk het ontwerp uit voort, waar Marco zeer gelukkig mee was. Herman ziet dat als een bevestiging van wat een goede samenwerking kan doen voor het eindresultaat. Of het nu met de architect is of in de uitvoeringsfase met de aannemer.

Samenwerking, in brede zin, als succesfactor. Herman benadrukt het nog eens, met een voorbeeld. Voor Naarderheem trok Heilijgers vanaf dag één op met

het bedrijf Lomans als installateur. Omdat er goed werk wordt geleverd, maar ook omdat beide partijen elkaar al heel lang goed kennen. Dan hoef je niet aan elkaar te wennen en kun je direct aan de slag voor de opdrachtgever. Vanuit hun verwante bedrijfsculturen zetten Heilijgers en Lomans graag een stap extra. Als een opdrachtgever ervoor kiest om de installaties zelf rechtstreeks aan Lomans uit te besteden, wordt over en weer een ‘geen gezeur-garantie’ afgegeven. “Sommige opdrachtgevers vinden dat spannend. Die zeggen: straks gaat er iets mis met de onderlinge afstemming over de installaties en dan ben ik het haasje. Maar wij garanderen dan gewoon contractueel dat wij dat soort problemen oplossen.”

Terug naar de samenwerking tussen Vivium en Heilijgers. Ook daarbinnen bleken vergelijkbare bedrijfsculturen een vruchtbare bodem te vormen. De visie en de passie van Marco en zijn team sloegen over op de mensen van Heilijgers, omdat die laatsten boven alles iets moois en iets goeds willen maken. Daar krijgen ze van het bedrijf de gelegenheid voor. Fouten mogen gemaakt worden. En ook wanneer de opdrachtgever last minute van

gedachten verandert, is daar ruimte voor. Marco: “Ik stond boven aan de hoofdtrap van 20.000 kilo beton. Toen dacht ik: dit is veel te steil, daar durft niemand van af. Ik wendde mij tot hoofduitvoerder Goos. Hij trok helemaal wit weg. Maar het is gebeurd. Wij hebben nu een trap die beter past bij onze vaak oudere cliënten.”

Toch werd Herman ook een keer op het matje geroepen. Marco had gevraagd om gladde wanden in de badkamers. Vanwege de hygiëne en de exploitatiekosten. Dus de tegeltjes die Heilijgers zou gaan plaatsen, konden niet door de beugel. Het schoonmaakbedrijf rekende het Marco voor: dat kost één euro extra aan schoonmaakkosten per dag, maal 220 kamers, maal 365 dagen, maal de 40 jaren die het gebouw mee moet. Het team van Heilijgers zocht en vond een andere oplossing. Verwachten Herman en Marco - ondanks dit ene hobbeltje - in de toekomst opnieuw samen te werken?

Marco: “Als we weer iets groots hebben, en die kans is aanwezig, dan staat Heilijgers bovenaan onze bellijst.” Herman: “Dat geldt andersom ook. Als bepaalde opdrachtgevers bellen, lopen we een stukje harder. Daar hoort Vivium nu ook bij.”

Links: Marco Wisse (directeur regionaal expertisecentrum Naarderheem, Vivium Zorggroep)

Rechts: Herman Broekhuizen (directeur Klant & Markt Heilijgers)

Vivium Zorggroep | In samenspraak

NAARDERHEEM

Looplijnen

Focus op de eindgebruikers. Altijd belangrijk, maar bij een revalidatiecentrum misschien nog wel ietsje meer. “We zijn het hele proces door blijven verifiëren of alles nog wel aansloot bij de eindgebruikers”, blikt projectleider Wim Huenestein van Heilijgers terug. “Door daar continu op bij te sturen hebben we, binnen planning en budget, aan een tevreden opdrachtgever opgeleverd. En daarna zijn we nog een stukje met hem meegelopen om een warme overdracht te borgen.” Andere bijzondere kenmerken van dit project: een WKO-bron op 180 meterdiepte, meerdere patio’s voor veel openheid en daglicht, plus efficiënte looplijnen voor de zorgmedewerkers dankzij een uitgekiend ontwerp met een centrale kern.

Hét expertisecentrum voor revalidatie en langdurige zorg in de regio.

Project Nieuwbouw Revalidatiecentrum Naarderheem, Naarden | Oplevering januari

2026 | Opdrachtgever Vivium Zorggroep | Aantal 220 patiëntenkamers, restaurant, auditorium, gymzaal, behandelruimtes en 150 kantoorwerkplekken | Partners Vakwerk Architecten, constructeur Pieters Bouwtechniek (PBT), Max Schep (Property Impact), Lomans totaalinstallateur, installatie-adviseur Deerns, opzicht- en directievoering Drees & Sommer Netherlands

CAROLUS

Hittestressbestendig

Klimaatadaptief bouwen is belangrijk, helemaal als het gaat om een kwetsbare doelgroep zoals ouderen. Daarom bouwde Heilijgers voor het gesloopte Carolus een nieuw, hittestressbestendig zorgcomplex terug. Denk aan koelsystemen, zonneschermen, triple beglazing en veel verkoelend groen in de directe omgeving. Ook aan een ander actueel probleem werd gedacht, aldus projectmanager Reinold van Dijk. “Het complex beschikt over een eigen ‘klantstation’ voor de energievoorziening. Samen met installateur Lomans hebben wij de coördinatie en uitvoering daarvan voor onze rekening genomen. Wij hebben namelijk de ingangen om een dergelijk nutstraject tot stand te brengen. Daarmee hebben we Woonzorg Nederland ontzorgd. Na eerdere succesvolle projecten gelden we inmiddels als voorkeursleverancier. Daar zijn we best trots op.”

Project Nieuwbouw Carolus, Hilversum | Oplevering Q2 2026

Opdrachtgevers Woonzorg Nederland en Hilverzorg | Aantal 100 studio’s, 10 huiskamers en 32 appartementen | Partners AG Nova Architecten, Adviseur CBRE Nederland, constructeur Goudstikker - de Vries, adviseur installaties INNAX, Lomans Totaalinstallateur

A.H. GERHARDHUIS

Eén locatie, twee gebouwtypes

In Amsterdam Nieuw-West verrees in 1959 het allereerste rusthuis voor humanistische ouderen. Ruim 20 jaar later werd het uitgebreid met een tweede pand. Het oorspronkelijke gebouw heeft een monumentale status, het tweede niet. “Dat maakt deze opdracht extra uitdagend”, weet projectmanager Reinold van Dijk. “Het ene pand renoveren en verduurzamen we met alle respect, het andere wordt gesloopt en vervangen door nieuwbouw.” Dit betekent dat Heilijgers op dezelfde locatie verschillende gespecialiseerde onderaannemers inschakelt voor de verschillende gebouwen. Inhakend op de hoge duurzaamheidsambitie van Woonzorg Nederland wordt bij beide panden sterk ingezet op verlaging van het energieverbruik, een eigen energievoorziening, circulair slopen en bouwen, biodiversiteit en klimaatadaptieve maatregelen tegen wateroverlast en hitte.

Project A.H. Gerhardhuis, Amsterdam | Start bouw Q1 2027

Oplevering Q3 2028 | Opdrachtgevers Woonzorg Nederland en Cordaan | Aantal 100 woningen voor intensieve zorg en 73 zelfstandige woningen | Partners BiermanHenket Architecten; constructeur Strackee, adviseur installaties Merosch, Lomans Totaalinstallateurs

De kracht van de keten

Conceptueel ontwikkelen en bouwen heeft de toekomst. Bij KlokGroep is het optimaliseren van de concepten BaseHome en Wonivo een voortdurend proces naar steeds beter en steeds sneller. Een uitgebreid kijkje in de concept-keuken van KlokGroep, met interne specialisten én comakers.

De lat ligt hoog bij KlokGroep: in 2028 wil de organisatie 70% van alle nieuwbouw met eigen concepten realiseren. Op de eigen grondposities, maar ook in ‘werken uit de markt’. Om dat doel te bereiken, werken alle werkmaatschappijen sinds 2025 samen in een speciaal daarvoor opgerichte, bedrijfsbrede pijler Conceptueel

Bouwen, met aan het hoofd voormalig directeur Realisatie van Van de Klok: Rob Jans.

Steeds slimmer, sneller, beter

is waar van Rob Jans en zijn teamleden voor gaan

Die krachtenbundeling zorgt ervoor, dat er flinke stappen worden gemaakt op weg naar nóg meer efficiency, duurzame standaardoplossingen en betaalbaarheid. Wat is het ‘geheim’ van BaseHome en Wonivo? En: wat kunnen we de komende tijd aan innovaties en verdiepingsslagen verwachten?

Een rondje langs belangrijke meedenkers en comakers.

01 HOE HET BEGON

Toen de eerste bouwers met conceptueel en fabrieksmatig bouwen begonnen, was dat nog een beetje vloeken in de kerk. Catalogus- of fabriekswoningen? Dát wilden we niet, in Nederland. Iedere woning moest een uniek ‘thuis’ worden voor zijn bewoners en aan alle kanten worden afgestemd op landschap, omgeving en de wisselende wensen van de klant - zowel de particulieren als de professionals. Dat kon toch niet met standaardoplossingen? We ontwikkelden elk project opnieuw, passend bij de te bedienen doelgroepen, de context en de historie, het landschap en de mogelijkheden van de plek. Natuurlijk namen we onze jarenlange ervaring mee. Keken we goed naar wat we al eerder hadden gebouwd, wat op andere plekken succesvol was. Maar in feite begon ieder project toch met een blanco vel, waarop je alles ‘van niets af aan’ ging ontwerpen en bouwen.

Het kantelpunt

KlokGroep begon bijna twee decennia geleden al met het ontwikkelen van conceptwoningen. Het kantelpunt naar veel meer gestandaardiseerd conceptueel bouwen bereikten we enkele jaren

Rob Jans was directeur Realisatie bij Van de Klok. In 2025 werd hij aanvoerder van de pijler Conceptueel Bouwen, waarmee KlokGroep hoog inzet op het versnellen en optimaliseren van conceptueel ontwikkelen en bouwen binnen alle werkmaatschappijen.

We werken toe naar één digitale ruggengraat

voor het hele proces.

later. Dat kantelpunt diende zich op vele vlakken tegelijk aan. De financiële crisis van 2008 maakte maar al te duidelijk: het moet anders. Woningen werden niet ‘zomaar’ meer verkocht, stonden soms lang in de etalage. Tegelijkertijd werd de investeringsruimte van woningbouwcorporaties stevig aan banden gelegd. Door de crisis in de woningbouw werd de woningnood eigenlijk alleen maar groter. En ondertussen zwol de roep om meer duurzaamheid aan. Alles bij elkaar leidde dat tot een brede herwaardering van wat sinds de periode van de Wederopbouw eigenlijk van het toneel was verdwenen: het gestandaardiseerde, meer seriematige en efficiëntere bouwen. Met de oprichting van KlokWonen in 2013 bracht KlokGroep ontwikkeling en bouw samen in één werkmaatschappij die zich alleen nog maar met conceptueel bouwen bezighield. Daarbij werd de strategische keuze gemaakt om geen eigen fabrieken op te zetten of te kopen, maar met comakers te gaan samenwerken. De overweging: met comakers zit je niet vast aan gestandaardiseerde producten, er is meer ruimte voor innovatie en pilots. Voor ieder product kun je steeds de meest geëigende woonproducten blijven ontwikkelen en realiseren.

En: in een ketensamenwerking profiteer je maximaal van de kennis en kunde van alle comakersindividueel én gezamenlijk.

Eén taal voor alle types

Dit keer hadden we er in de sector een flinke bondgenoot erbij: BIM. Het uitwisselen van informatie en het standaardiseren van plattegronden en constructieve tekeningen met comakers werd daardoor een stuk makkelijker. Een tweede belangrijke doorbraak in de conceptuele woningbouw was de lancering van gestandaardiseerde woningtypologieën voor verschillende huishoudens - de zogenaamde Product-Markt Combinaties (PMC’s) - door branchevereniging Aedes en het Netwerk Conceptueel Bouwen. Het duurde even, maar inmiddels kan de hele sector lezen en schrijven met deze PMC’s, waarmee we het gros van de Nederlandse

Paul van Lith BIM-expert KlokGroep

Werken aan één bron van waarheid

Waar staat KlokGroep op het gebied van BIM en digitalisering?

“BIM speelt een cruciale rol binnen onze woonconcepten. We gebruiken het als digitale ruggengraat: één bron van waarheid waarmee we processen maakbaar en schaalbaar maken. Door automatiseren en configureren verminderen we repetitief werk en komen we sneller tot engineering. Zo kunnen we met hetzelfde team meer werk verzetten.”

Waar zitten nu de belangrijkste optimalisatiepunten?

“De meeste winst kunnen we behalen in een optimale samenwerking: zowel intern als met ketenpartners. Intern werken we aan betere communicatie via een Common Data Environment. Extern willen we architecten en constructeurs eerder en intensiever laten aansluiten om het hele project te optimaliseren.”

Wat kan er over 1-2 jaar meer dan nu en wat levert dat op?

“Als we de hele keten integreren, optimaliseren we het volledige proces. Dat leidt tot nog efficiëntere projecten, minder faalkosten en snellere doorlooptijden.”

Hoe werken jullie aan innovatie en optimalisatie?

“We ontwikkelen configuratoren die repeterend werk automatiseren. Daardoor kunnen we ons richten op uitzonderingen en complexe engineering. BIM zien we breder, als ‘digitaal ontwikkelend bouwen’, een continu proces van verbeteren en vernieuwen.”

huishoudens - vanuit één taal over doelgroepen, woningtypes en plattegronden - kunnen voorzien van een passend dak boven het hoofd. Grondgebonden én gestapeld. Corporaties en beleggers weten wat ze moeten vragen, aanbieders weten wat ze moeten aanbieden.

Krachtenbundeling

Vooral bij Van de Klok is de laatste 15 jaar fors geïnvesteerd in conceptueel bouwen. Die kennis wordt nu gedeeld met - en verrijkt door - de teams van Heilijgers, Adriaan van Erk en de eigen kozijnenfabriek in Bergambacht. Door de opgetelde scope van de werkmaatschappijen is conceptueel bouwen nóg interessanter, maar tegelijk ook noodzakelijker geworden voor een gezonde bedrijfsvoering.

Harold van Rooijen, bestuursvoorzitter van KlokGroep: “Hoe meer aantallen er kunnen worden gemaakt en hoe korter de doorlooptijden, hoe meer doorstroming er ontstaat in de portefeuille van KlokGroep. Dat is waar we naartoe willen. Met die 70% conceptuele woningbouw verzekeren we de hele groep van een constante stroom zeer voorspelbare omzet en daarmee dus ook van voldoende investeringsruimte om nieuwe grondposities te acquireren. Willen we groeien, de komende jaren, dan moeten we heel goed zijn in conceptueel bouwen, en er nóg beter in worden, zodat we meer woningen kunnen maken met dezelfde hoeveelheid mensen. Zo simpel is het.”

Tegelijkertijd is conceptueel bouwen ook een heel goed antwoord op de duurzaamheidsvraag, ziet duurzaamheidsmanager Thijs Pleijhuis: “Met het standaardiseren en opschalen van oplossingen met een positieve impact op mens en natuur kunnen we op veel grotere schaal onze bijdrage leveren aan een gezondere, eerlijke wereld. Denk aan de inzet van slimme energiesystemen, kant-enklare bouwpakketten voor groendaken en de eerste inzet van CO2-arm beton, in samenwerking met onze comaker Spaansen.”

Samen komen we tot het beste product

Wat maakt de samenwerking met KlokGroep waardevol?

“De samenwerking met KlokGroep draait om vertrouwen, een gedeelde langetermijnvisie en een sterke inhoudelijke klik. KlokGroep en Spaansen - allebei familiebedrijven - kiezen bewust voor langdurige relaties in plaats van losse projecten. Ab: “Het gaat niet om prijs, maar om een stabiele bouwstroom, wederzijds begrip en professioneel samenwerken.”

Wat is de ‘next step’ in de samenwerking en wat levert dat op?

“De volgende, gezamenlijke stap maken we vooral op het gebied van duurzaamheid. Voorbeelden zijn het gevelklaarconcept, dat nu in ontwikkeling is, en de toepassing van de CO₂-arme EcoWall van Spaansen. Dit resulteert in snellere bouw, een lagere milieubelasting en meer ontwerpvrijheid voor opdrachtgevers en gebruikers.”

Hoe wordt er samengewerkt en geïnnoveerd?

“Innovatie ontstaat via intensieve samenwerking in technische teams. Hier worden continu keuzes gemaakt over specificaties, maakbaarheid en kwaliteit. KlokGroep treedt vaak op als launching customer: nieuwe oplossingen worden gezamenlijk ontwikkeld en door KlokGroep meteen toegepast.”

Ab Knook, innovatiemanager Spaansen Beton

Roos van den Burg

Manager Marketing & Verkoop

Adriaan van Erk

Sneller van plan naar sleutel

Hoe sluiten BaseHome en Wonivo aan op de wensen van de klant?

“Onze verkoopmanagers hebben dagelijks contact met makelaars en onze kopersbegeleiders met onze kopers. Daarnaast zetten we enquêtes uit. Die input bespreken we met het team van Rob Jans; als een bepaalde wens breed gedragen wordt, gaat het conceptteam ermee aan de slag en toetsen ze de technische haalbaarheid.”

Wat zie je veranderen in de markt?

“Thuiswerken vraagt om extra ruimte in de plattegrond. Ook groeit de vraag naar grondgebonden levensloopbestendige woningen, met (de mogelijkheid tot) slapen en douchen op de begane grond. Daar sturen we nu actief op. Maar ook kleine aanpassingen maken verschil, zoals het spiegelen van een trap of het optimaliseren van een technische ruimte waardoor een zolderruimte beter kan worden benut.”

Hoe optimaliseer je de klantreis en wat levert conceptueel bouwen op?

“De grootste winst zit in efficiëntie: minder engineeringsuren en sneller van plan naar sleutel. Dat helpt zowel KlokGroep als de koper. Het goedkoper inkopen van bijvoorbeeld badkamers en keukens werkt maar marginaal. De echte winst, ook voor de klant, zit niet in scherpere inkoop, maar in procesoptimalisatie, schaalbaarheid en het verkorten van de time to market.”

Project Den Appelgaerde, Hendrik Ido Ambacht

Concept BaseHome | Status Fase 1 in uitvoering, Fase 2 in verkoop | Oplevering fase 1: Q4 2026, fase 2: Q2 2027 | Aantal fase 1: 37 woningen, fase 2: 68 woningen | Woonoppervlaktes 115 - 175 m2

Opdrachtgever BPD | Bouwteam Adriaan van Erk en BPD

Hoe korter de doorlooptijden

hoe meer doorstroming.

02 Waar staan we nu

KlokGroep heeft voor bijna iedere PMC kant-en-klare antwoorden klaarliggen, die voldoen aan de Woonstandaard. Grondgebonden én gestapeld. Woningen die een stuk goedkoper kunnen worden gerealiseerd dan traditionele maatwerkwoningen, in veel kortere tijd.

Het proces van plan naar realisatie verloopt een stuk efficiënter en gemakkelijker voor iedereen, het resultaat is voorspelbaarder, faalkosten worden geminimaliseerd. KlokGroep en haar comakers gedijen goed in de vaste samenwerkingen, die bovendien zorgen voor een steilere leercurve en meer innovatiekracht. “Negatieve bij-effecten? Die zijn er niet tot nauwelijks”, aldus Rob. “Conceptueel ontwikkelen en bouwen heeft eigenlijk alleen maar voordelen, zowel voor KlokGroep als voor de markt.”

Het grondgebonden woonconcept van KlokGroep heet BaseHome, het gestapelde concept Wonivo. De afgelopen jaren ontwikkelden en realiseerden de werkmaatschappijen van KlokGroep, voornamelijk Van de Klok, ruim 5.000 BaseHome-woningen voor particulieren, corporaties en beleggers. Samen met de comakers worden de BaseHome configuraties voortdurend doorontwikkeld op onder meer energieprestaties, circulariteit, klimaatadaptie en natuurinclusiviteit. Ook Wonivo begint vorm te krijgen. Met dat concept kunnen nu alle gangbare PMC’s worden bediend, tot zeven woonlagen hoog. Een speciale ‘zorgvariant’ van Wonivo is in ontwikkeling. En het zou ook best eens kunnen, vertelt Rob, dat het

De centrale gedachte achter BaseHome en Wonivo.

1. Vormvrijheid. De ‘schil’ van de woningen en woongebouwen zijn nagenoeg volledig vormvrij. In de ontwerpbibliotheek kan een keuze worden gemaakt uit verschillende (vorm)types voor grondgebonden woningen, diverse ontsluitingsprincipes voor gestapelde bouw en een royale ‘bibliotheek’ voor architecten waar het gaat om ontwerp, afwerking, en optionele extra’s (zoals dakkapellen, topgevels en erkers). Woningen en woongebouwen kunnen ook per woonlaag en per woning een eigen uitstraling krijgen en zien er dus nooit ‘standaard’ uit. De ontwerpbibliotheek biedt een enorm scala aan leverbare, betaalbare en werkbare elementen, die (vaak) prefab kunnen worden geleverd.

2. Gestandaardiseerd achter de gevel. Binnen de schil draait alles om een zo efficiënt mogelijke indeling en slimme engineering op basis van de PMC’s, met het oog op comfort en de beleving van bewoners.

3. Duurzaam à la Carte. Op basis van een menukaart met duurzame maatregelen kan per project worden bepaald welke energetische, natuurinclusieve, circulaire en klimaatadaptieve maatregelen verantwoord, gewenst en betaalbaar zijn. Alle BaseHome-woningen worden standaard BENG-0 opgeleverd.

4. Gegarandeerd goed. Door de vergaande standaardisatie en vaste samenwerkingen in de keten is de kwaliteit geborgd en zijn er bij oplevering bijzonder weinig restpunten.

5. De kracht van de combinatie. Door de combinatie van BaseHome met Wonivo, is een gevarieerde mix mogelijk bij de invulling in stedenbouwkundige plannen. Hierdoor ontstaat een zeer efficiënt ontwikkel- en realisatietraject met minder materiaalen materiaalgebruik - en daardoor ook minder overlast.

Vaste samenwerkingen zorgen voor een steilere

Project Vlietdijk, Rosmalen | Concept: Wonivo

Opgeleverd eind 2024 | Aantal 102 appartementen | Woonoppervlaktes 50 - 75 m2

Opdrachtgever woningcorporatie Zayaz

Bouwteam SVP Architecten, constructeur

Vericon, installatie-adviseur ABT

doorontwikkelen van nieuwe types en varianten gaat leiden tot een nieuw woonlabel, naast BaseHome en Wonivo.

Atelier voor bijzondere hoogbouwopgaven

Voor de meer bijzondere hoogbouwopgaven is er het Wonivo Atelier van KlokGroep; een ontwikkelkamer waarin multidisciplinair teams van de verschillende KlokGroep-bedrijven samenwerken. De opgave wordt beoordeeld, het project wordt conceptueel ontwikkeld; de positieve projectervaringen worden direct terugvertaald naar nieuwe standaarden en conceptoptimalisaties. Ook bijzondere hoogbouw wordt daarmee een steeds voorspelbaarder discipline met vaste kaders en bouwstenen. Het Atelier ondersteunt de werkmaatschappijen bij complexe stedelijke opgaven en zorgt dat de kennis en kunde in het Atelier in de pas blijft met de ontwikkelingen.

03 Wat komt eraan?

De bundeling van krachten binnen KlokGroep is een goede katalysator voor het verder ontwikkelen en opschalen van de woonconcepten. Om daar extra gas op te kunnen geven, werd in 2025 een nieuwe pijler toegevoegd aan de netwerkorganisatie: de pijler Conceptueel Bouwen. Rob Jans bundelt daar de kennis en energie van alle Klok-bedrijven, alle comakers, de afnemers en de interne specialisten. Hoe werkt dat?

Het voordeel van conceptueel bouwen in de keten: in tegenstelling tot een ‘vaste fabriek’ kun je door het combineren van nieuwe kennis en comakers steeds met de tijd, de markt en de technologische ontwikkelingen mee blijven bewegen. De eigen specialisten binnen de pijler Conceptueel Bouwen, zoals Roos van den Burg en Paul van Lith (zie kaders), helpen om de processen nog verder te digitaliseren, om de kosten nog meer terug te dringen en om tegelijkertijd de klantreis te optimaliseren. Daarnaast wordt er hard en hecht samengewerkt met de comakers - de leveranciers van onder meer de betonnen casco’s en installateursom te kijken of de engineering nóg slimmer kan, het materiaalgebruik misschien nog verder kan worden teruggebracht, of er tijd en werk kan worden uitgespaard door bouw en installatie beter op elkaar af te stemmen of door constructies slimmer te ontwerpen of handiger te engineeren. Ook organiseren we regelmatig kennissessies met de verkoopmanagers en de

Op

Stefan

van Dokkum

Innovatiemanager, Van der Sluis

naar volledig geïntegreerde installaties

Wat is er voor installateurs anders in conceptuele bouw?

“Waar traditionele bouwprojecten vaak maatwerk zijn, draait conceptueel bouwen juist om standaardisatie en vaste oplossingen. Daardoor kunnen keuzes eerder in het proces worden gemaakt en wordt de voorspelbaarheid groter.”

Waar zit de ‘truc’ in het samenwerken met KlokGroep - wat gaat er bijzonder goed?

“De kracht zit in de focus op de voorkant. Door vroeg in het proces de juiste keuzes te maken, worden faalkosten beperkt en projecten beter beheersbaar. Niet achteraf optimaliseren, maar vooraf sturen.”

Waar valt nog winst te behalen en hoe werkt

Van der Sluis hieraan?

“Wij zien nog veel potentie in verdere standaardisatie en nóg slimmer ontwerpen. Met behulp van data en technologie werken we samen aan efficiëntere processen en betere gebouwoplossingen.”

Hoe kun je werken aan slimmere installaties en toch geld verdienen?

“Installaties blijven een grote kostenpost, maar bieden ook kansen. Door eenvoudiger en slimmer te ontwerpen, kunnen kosten omlaag zonder kwaliteitsverlies. Zo blijft het verdienmodel intact en wordt bouwen betaalbaarder.”

projectontwikkelaars van alle werkmaatschappijen, om te zorgen dat iedereen weet wat er allemaal mogelijk is - en om ervoor te zorgen dat conceptueel bouwen definitief de standaard wordt binnen de organisatie. “Dus ja”, lacht Rob: “We hebben genoeg te doen.”

De winst zit in slimme keuzes vooraf

Eenvoud in ontwerp, kracht in uitvoering.

Project Zuiderveld, Nijmegen | Concept BaseHome

Opgeleverd voorjaar 2025 | Aantal 60 woningen

Opdrachtgever eigen opstalontwikkeling, bouwclaim gemeente Nijmegen | Bouwteam OpZoom Architecten, constructeur Triops en Van de Klok, Spaansen voor Tuinklaar, VDBH voor de infra en aanleg tuinen. Gemeente Nijmegen als aanlegger van openbaar gebied en uitgifte van de grond.

De standaard als mentaliteit

Omschakelen naar gestandaardiseerd ontwikkelen en bouwen: het is even wennen. Rob: “We moeten er hard aan werken, ook intern. Zeventig procent conceptuele bouw vraagt om scherpe keuzes in bijvoorbeeld ontwikkelingen en tenders: wat past niet in onze conceptuele strategie, wat past wel, wat kunnen we goed realiseren met onze concepten, wat blijft maatwerk. Iedereen moet de gedachte omarmen dat conceptueel bouwen inderdaad dé weg naar Rome is - en dat uitzonderingen op die regel eigenlijk niet meer kunnen. Soms is dat nog steeds een beetje missionarissenwerk, ook in de eigen organisatie. Er heeft lang een ‘goedkoop luchtje’ om conceptueel bouwen heen gehangen. Alsof je, om écht mooie wijken en buurten te kunnen bouwen, eigenlijk niet zonder maatwerk kon. Er was altijd wel een reden om toch weer van de standaard af te wijken. Dat moet en gaat nu steeds beter. Eén van de dingen waar ik nu mee aan de slag ga, is het in- en extern beter positioneren van conceptueel bouwen. Er kan al zó veel! Dat moeten we elkaar en de buitenwereld veel meer gaan vertellen.”

Minder uitzonderingen maken

BaseHome is inmiddels al heel ver doorontwikkeld, vindt Rob. De mogelijkheden zijn ruimschoots aanwezig, de flexibiliteit is groot. In maatvoering, in opties en extra’s, in kappen, topgevels, dakkapellen en vrijheid in het gevelontwerp. Je kunt in een rijtje conceptwoningen, die achter de voordeur allemaal precies hetzelfde zijn, ruimschoots variëren met kleuren, metselverbanden, gevelbekleding, een andere dakvorm en andere kozijnen. Met onze bibliotheek kun je voor hele gevarieerde gevelbeelden zorgen. Er kan dus heel veel. Wat er nog niet kan, maar wel als wenselijk of ‘als beter’ wordt gezien, voegen we zo snel mogelijk toe aan onze ontwerpbibliotheek en onze digitale omgeving, in samenspraak met onze comakers. De kunst is, om ervoor te zorgen dat

Minder variatie, meer grip.

Efficiëntie win je aan de voorkant.

Sven Bögels

Kostendeskundige, KlokGroep

De kunst van het weglaten

Wat doe je in conceptueel bouwen anders dan in traditionele bouw?

“In conceptueel bouwen sturen we veel meer op standaardoplossingen en daaraan gekoppelde, vaste prijzen. In traditionele bouw moet je elk project opnieuw doorrekenen. Als je aan de voorkant je project goed neerzet, wordt het hele proces voorspelbaar. Conceptueel bouwen is eigenlijk de kunst van het weglaten. Zorgen dat je aan de voorkant precies weet wat je doet, zodat het proces efficiënt en voorspelbaar wordt en je aan de achterkant minder nodig hebt: minder tijd, minder materialen.”

Waar staan we nu en wat kan er beter?

“We zitten in een belangrijke fase. Met vaste teams binnen de drie werkmaatschappijen werken we aan verdere standaardisatie en betere kostensturing. Nu ontwerpen we soms nog te veel op de vraag van de opdrachtgever, wat leidt tot minder gunstige gebouwen. Daar willen we zelf meer regie in gaan nemen: hoe kunnen we wél binnen onze standaards blijven? Dat vraagt óók om een andere kijk op ons eigen vak, op hoe we gewend zijn om dingen te doen.”

Wat willen jullie bereiken en wat levert dat op?

“We zullen inzetten op parametrisch ontwerpen en AI, zodat we de best mogelijke gebouwen kunnen samenstellen op basis van data en KPI’s. Dat maakt projecten voorspelbaarder, efficiënter en beter in balans op het gebied van kosten en opbrengsten. Uiteindelijk verwachten we nog zo’n 10% te kunnen winnen in efficiency, zowel in tijd als in geld.”

we met elkaar zo min mogelijk buiten de lijntjes kleuren en zo veel mogelijk gebruik maken van de standaardoplossingen in onze ontwerpbibliotheek. Alles wat daarvan afwijkt, is in feite wéér maatwerk en kost dus relatief veel inspanning, tijd en geld.”

De samenwerking met comakers

Belangrijke succesfactor in de conceptuele aanpak van KlokGroep is natuurlijk de samenwerking met de comakers, die allemaal hun eigen stukje aan de ‘conceptuele puzzel’ bijdragen. Hoe selecteer je die? Rob: “Dat wordt bij KlokGroep voor alle werkmaatschappijen centraal gecoördineerd. We zetten in op langjarige samenwerkingen, die we natuurlijk ook al heel veel hebben, binnen KlokGroep. Dus vaak zijn het ondernemingen, met wie we al een historie hebben. Nieuwe comakers worden gescreend op de vraag of ze bij ons passen, welk specialisme en welke kennis

Mark de Wit

Projectmanager,

woningcorporatie

Woonwaarts

De concepten zorgen voor ruimte

Wat vind je goed aan de samenwerking met KlokGroep?

“De samenwerking verloopt over het algemeen efficiënt en goed. Nadat de contracten zijn ondertekend, neemt Van de Klok veel regie over in de voorbereiding en uitvoering, waardoor er minder inzet vanuit Woonwaarts nodig is.

Dit draagt bij aan een zorgeloze uitvoering en geeft bij mij en mijn collega’s ruimte om parallel aan andere projecten te werken. De communicatielijnen zijn kort, waardoor vragen snel worden opgepakt en opgelost. Deze voorspelbaarheid en aanspreekbaarheid worden gewaardeerd bij Woonwaarts”.

Wat spreekt Woonwaarts aan in Wonivo?

“Woonwaarts heeft inmiddels vier projecten gerealiseerd met Wonivo. Het concept biedt een goede balans tussen standaardisatie en flexibiliteit: de basis is opgebouwd uit vaste bouwstenen, maar er is voldoende ruimte om locatie-specifieke en programmatische verbijzonderingen door te voeren waar dat nodig of noodzakelijk is.”

Wat kan beter?

“Een mogelijke verbetering zou zijn om een ontwerpbrochure of ontwerphandleiding beschikbaar te stellen voor architecten/ ontwerpteams. Met daarin een goed overzicht van de standaard bouwstenen, de ontwerpkeuzes, de varianten, de technische randvoorwaarden en de afwijkingsmogelijkheden. Dit helpt om al vóór de eerste ontwerpsessie inzichtelijk te hebben waar de flexibiliteit zit en welke onderdelen conceptmatig vastliggen. Er is momenteel veel in beweging op het gebied van circulariteit, demontabel bouwen, netbewust bouwen. Dat biedt wellicht mogelijkheden om het concept meer op te profileren.”

ze toevoegen, of ze in omvang en schaalgrootte passen bij onze bedrijven. Maar het belangrijkste is de klik op DNA en gedeelde visie en ambities: denken en werken we op dezelfde manier? Daar kom je uiteindelijk het verst mee. We verkennen de samenwerking, voeren veel gesprekken en proberen de samenwerking een keer uit in een project. In het werk leer je elkaar het beste kennen.”

Uitproberen, leren en opschalen

Begint betaalbaarheid niet met het afdingen op de producten van de comakers? Rob: “Nee, zo werkt het niet. Prijs is wel belangrijk, maar geen doorslaggevende factor. De essentiële vraag is: wat voegt een comaker toe aan kennis en waarde, hoe gaan ze om met innovatie, zijn ze bereid om samen met ons project-overstijgend een gezamenlijke leercurve op te bouwen om continu te verbeteren en samen te investeren in innovatie? In speciale comakerssessies brengen we comakers per discipline bij elkaar. Dan evalueren we projecten en optimaliseren de standaard tot in de details. We kijken naar de uitdagingen voor de nabije en de verre toekomst. Hoe zien we de veranderingen die op ons pad komen, bijvoorbeeld in wet- en regelgeving en duurzaamheidsambities? Waar kunnen we samen innoveren en wat is daarvoor nodig? Zo’n open cultuur: dat vindt niemand meer vreemd.

Minder zorgen, meer ruimte.

Grip door standaardisatie.

Het nieuwe en spannende is daar echt wel vanaf. Iedereen is gewend om bij elkaar in de keuken te kijken en kennis te delen.” Het is dus ook niet moeilijk om comakers te vragen om mee te investeren in gewenste of noodzakelijke innovaties? Rob: ”Nee, daar moet je elkaar juist in zien te vinden. Het belangrijkste is gedeelde visie, vertrouwen en langjarig commitment. Je zoekt samen naar zinvolle innovaties. Vervolgens is de vraag: geloven we erin? Hoe ziet de businesscase eruit? Kunnen we een keer een pilot doen en zien we mogelijkheden om op te schalen? Lijkt dat allemaal positief, dan gaan we aan de slag.”

Hoe digitaler, hoe beter

Het steeds meer digitaliseren van het hele proces is een belangrijke KPI in conceptueel bouwen. Rob: “We werken met een woningconfigurator, waarmee we het ontwikkelproces met behulp van onze BIMmodellen volledig hebben geautomatiseerd. We kunnen heel snel projecten parametrisch modelleren, doorrekenen en naar de uitvoering brengen. Waar je uiteindelijk naartoe wilt, is dat het hele proces, van het allereerste idee en de allereerste calculatie in de configurator van KlokGroep tot en met de oplevering en het onderhoud van de woningen, in één rechte, digitale lijn verloopt. Eén sterke, digitale

Digitaliseren van het hele proces is.

een belangrijke KPI in conceptueel bouwen.

Project Molenhoek-Zuid, Molenhoek | Concept BaseHome & Wonivo | Status fase 1 deels opgeleverd Q4 2025 | Oplevering overige deel: Q2 2026 | Aantal fase 1 Entreezone: 80 woningen (30 middeldure huur/ 50 sociale huur) | Opdrachtgever: VOF Molenhoek-Zuid (bestaande uit Van de Klok, Jansen Bouwontwikkeling en Exploitatiemaatschappij Molenhoek)

Project Vallei van Milsbèk, Milsbeek | Concept

BaseHome | Opgeleverd najaar 2025 | Aantal 77 woningen (55 koopwoningen / 6 middenhuur / 16 sociale huur) | Opdrachtgever Eigen ontwikkeling

Bouwteam LSWA architecten en Van de Klok Conceptueel ontwikkelen en bouwen | De

ruggengraat, waar iedereen op is aangehaakt en van waaruit je hele makkelijke aftakkingen kunt maken naar bijvoorbeeld een hele fijne klantomgeving.” Naast die verdiepingsslag in digitalisering, focussen Rob en zijn team vooral op het steeds slimmer engineeren van de woningen en alle gebouwdelen. En wel zo, dat er per saldo steeds minder materiaal, minder vervoer én minder arbeidstijd nodig is, om de woningen te assembleren op de bouwplaats.

Rob: “Alles wat we aan tijd kunnen besparen in het proces en op de bouwplaats, levert ons tijd op om nóg meer woningen te realiseren, om meer werk met minder mensen te doen.”

ESG-dossier

Eén van de belangrijke voordelen van de synergie tussen de Klok-ondernemingen: de mogelijkheid om data te stroomlijnen. Bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid. Waar staat KlokGroep op de ESGladder en waar sturen we op? Een eerste rapportage!

ESG-rapportage over het jaar 2025

Inhoudsopgave

1. Inleiding 75

2. Algemene informatie 76

2.1. Governance over het thema duurzaamheid 76

2.2. Bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen 76

2.3. Strategie en bedrijfsmodel 76

2.4. Waardeketen 78

3. Milieu 79

3.1. Beleid en strategie 79

3.2. Klimaatverandering 79

3.3. Materiaalgebruik en circulaire economie 84

4. Sociaal 86

4.1. Beleid en strategie 86

4.2. Eigen personeel 86

4.3. Consumenten, eindgebruikers en de omgeving 88

5. Governance 90

5.1. Beleid en strategie 90

5.2. Zakelijk gedrag 90

Samen op weg naar beter

Ja, trots zijn ze, op dit eerste ESG-dossier van KlokGroep. De afgelopen jaren is door duurzaamheidsrapporteur Robin Kuners of Koenders en duurzaamheidsmanager Thijs Pleijhuis-Kleve hard gewerkt aan het bij elkaar brengen van concrete informatie om de resultaten van KlokGroep op milieu, maatschappij en governance ofwel ESG (environment, social and governance) inzichtelijk te krijgen.

Hiermee sluit KlokGroep aan op nationale en internationale kaders waaronder de sustainable development goals (SDG's) van de Verenigde Naties. Van de 17 door de Verenigde Naties vastgestelde doelen zijn er zes, waaraan we bij kunnen dragen. En waarvoor KlokGroep dus ook zo transparant mogelijk, zelf de verantwoordelijkheid neemt, getuige dit rapport. Robin: “Het laat zien, waar we voor staan, bij KlokGroep.”

Het woord ‘lef’ wordt vaak gebruikt, bij KlokGroep. Waar het gaat over ondernemerschap, om innovatiekracht. Maar ook waar het gaat over duurzaamheid. ESG-rapportages zijn nog niet wettelijk verplicht. Het feit dat KlokGroep wél een rapportage oplevert, getuigt dus van lef, maar ook van wijsheid. Immers, door de impact van de organisatie meetbaar te maken, geeft KlokGroep ook meer inzichten en mogelijkheden om de komende jaren strak op sociale en fysieke duurzaamheidsdoelen te blijven sturen. Robin: “Nu we

inzichtelijk hebben gemaakt welke impact we precies hebben op mens, aarde en samenleving, kunnen we ook beter sturen op het verbeteren van onze prestaties. Meten is weten. Het verzamelen van de goede data is essentieel. Ook daar zullen we de komende jaren veel energie in blijven steken."

Spanningsveld

Met ‘Boven het Maaiveld’ presenteerde KlokGroep in 2023 ambitieuze duurzaamheidsdoelen. Maar de keuzes die gemaakt moeten worden om die doelen te bereiken, met name in de projecten, zijn niet altijd even makkelijk. Vooral de betaalbaarheid van woningen komt snel onder druk te staan, constateren Robin en Thijs, de pleitbezorgers voor duurzaamheid van KlokGroep, wanneer je alles volgens de regels wilt uitvoeren. Zeker als je alle vastgestelde doelen direct wilt realiseren. Dit benadrukt het spanningsveld tussen duurzaamheidsambities en betaalbaarheid.

In samenspraak doelen bereiken

Omdat betaalbaarheid nu zo’n grote rol speelt in het verwezenlijken van méér woningen in een zeer krappe woningmarkt, is besloten om duurzaamheid meer in samenspraak met de markt op de kaart te zetten. Die beslissing leidde in 2025 tot een menukaart met duurzame maatregelen voor nieuwbouwwoningen, waaruit - in goed overleg met de klant - keuzes kunnen worden gemaakt. Per project wordt dus gekeken: wat vindt de markt nog acceptabel, op deze plek en wat niet? Thijs: “We leveren dus niet in op onze oorspronkelijke ambities en onze intrinsieke motivatie om het goede te doen voor mens en maatschappij. Onze doelen blijven gelijk. Maar we willen en kunnen ze niet afdwingen. Het heeft tijd nodig. Ook een toegankelijke woningmarkt, met voor iedereen passende en betaalbare woningen, is een hoog en zeer urgent maatschappelijk doel. Daar de balans in vinden doen we samen met de markt, onze klanten, kopers en comakers.”

Stappen maken

Het betaalbaarder maken van duurzame maatregelen, met name waar het gaat om meer lokale energiewinning en de inzet van circulaire bouwprincipes, is een kwestie van tijd, denken Thijs en Robin. Met name door het méér standaardiseren van bijvoorbeeld duurzame materiaalkeuzes en passief-huis principes in de woningconcepten BaseHome en Wonivo. Zo kan méér schaal en dus een betere betaalbaarheid worden gerealiseerd. Robin: “Daar zetten we nu hoog op in, bij KlokGroep.

We zijn met heel veel mooie pilots en innovaties bezig, onder andere op het gebied van biobased bouwen en energie. Zodra daar iets uitkomt waarvan we denken: dat is voor herhaling vatbaar en ook opschaalbaar, kunnen we dat meteen oppakken en doorvoeren in onze conceptwoningen.”

Samen = beter

‘Samen in ontwikkeling’ blijft dus het motto, voor KlokGroep. Niet alleen waar het gaat om het implementeren van meer duurzame keuzes in de woningbouw, maar óók - en zeker niet als laatste - voor het aangaan van goede relaties met de stakeholders op en rondom ontwikkel- en bouwlocaties. Thijs: “Plannen worden rijker en beter, als we goed luisteren naar alle stakeholders. De nadruk ligt de komende jaren daarom vooral ook op het optimaliseren van stakeholdermanagement: onze goede relaties met gemeentes, bewoners, omwonenden, beleggers. We hebben elkaar nodig om kansrijke projecten

te realiseren, die lang meegaan en hoog gewaardeerd worden.”

Diversiteit vergroten

Dat vormt dan een mooi bruggetje naar de eigen medewerkers; ook een essentieel onderdeel van dit ESG-dossier. Robin: “We willen een organisatie zijn, die alle ruimte geeft aan mensen om KlokGroep, maar ook hun eigen ontwikkeling vooruit te brengen. In onze pijler Mens & Organisatie is daar veel aandacht voor. Maar in dit verslag lees je ook tussen de regels door, dat we minder divers zijn dan we zouden kúnnen en ook wíllen zijn. Bij KlokGroep geloven we dat het juiste karakter - zowel persoonlijk als professioneel - belangrijker is dan geslacht, achtergrond of overtuiging. Wij willen dat iedereen zich bij ons veilig en gehoord voelt, ongeacht gender, religie of seksuele voorkeur. Diversiteit is goed voor de organisatie: het zorgt ervoor dat je alle belangen en invalshoeken meeneemt, in je projecten, in je beleid.”

HIGHLIGHTS 2025

51%

Daling van de CO2-uitstoot in scope 1 en 2 ten opzichte van 2020 (-24,4% in 2024)

50.000

Ton vermeden CO2-uitstoot (niet berekend in 2024)

96

Tuinen biodivers opgeleverd met Tuinklaar (117 in 2024)

554

KlokGroep-collega’s (520 in 2024)

7,6

als gemiddelde overall waardering van onze kopers (7,3 in 2024)

977

opgeleverde wooneenheden in Nederland in 2025 (1.808 in 2024, inclusief buitenland.)

Robin Kuners of Koenders en Thijs Pleijhuis-Kleve

Ruim

1. Inleiding

Als bouwende ontwikkelaar draagt KlokGroep bij aan toekomstbestendige leefomgevingen. Dat doen we met heldere ambities en daadkrachtige keuzes op belangrijke duurzaamheidsthema’s zoals klimaatverandering, circulariteit en biodiversiteit. Met ons beleid op het gebied van Mens & Organisatie en door samenwerking met partners in de projecten, dragen we bij aan een inclusieve samenleving en sociale leefomgevingen.

KlokGroep brengt dit jaar voor het eerst een uitgebreider duurzaamheidsverslag uit. We nemen hiermee, met het lef van KlokGroep, de verantwoordelijkheid voor onze impact die wij hebben op de fysieke en sociale omgeving van onze onderneming en onze projecten. We focussen hierbij op thema’s die belangrijk zijn voor onze strategie en de daarmee samenhangende vragen en behoeftes vanuit de maatschappij. Daarin een goede balans vinden: dat is het doel.

  Hazenpark, Nijmegen. Een leegstaande fabriek werd circulair gesloopt om ruimte te maken voor duurzame nieuwbouw.

 Korenveld, Wanroij. Gezelligheid met je buren door tuinontwerpen die ontmoeting stimleren en gemeenschap creëren .

2. Algemene informatie

2.1. Governance over het thema duurzaamheid

Het bestuur van KlokGroep is verantwoordelijk voor het thema duurzaamheid, met Ton van de Klok als portefeuillehouder. De verschillende thema’s zijn verder ondergebracht bij bestuur- en directieleden die een logische verbinding hebben met het betreffende thema. De governance-structuur rondom duurzaamheid is weergegeven in de figuur rechtsonder.

2.2. Bestuurs-, leidinggevende en toezichthoudende organen

KlokGroep werkt met een dualistisch bestuursmodel: De RvC is verantwoordelijk voor het toezicht op het duurzaamheidsbeleid.

De managementstructuur van de groep bestond ultimo 2025 uit een bestuur van 4 heren (0 dames) en een RvC van 3 leden: 2 dames en 1 heer. De directie van de werkmaatschappijen bestaat uit 13 heren.

2.3. Strategie en bedrijfsmodel

KlokGroep heeft een aantal kernactiviteiten:

1. Het ontwikkelen en bouwen van woningen in zowel binnenstedelijke- als uitleggebieden.

2. Een deel van onze woningportefeuille bestaat uit zorgwoningen.

3. Een klein deel van onze portfolio bestaat uit utiliteitsbouw.

4. Behalve in nieuwbouw zijn we ook actief in renovatie, transformatie en verduurzaming van bestaande woningen en gebouwen.

5. KlokGroep heeft een eigen timmerfabriek voor het fabrieksmatig produceren van kozijnen.

Onze belangrijkste afnemers zijn particulieren, woningcorporaties en vastgoedbeleggers. In totaal behaalde KlokGroep in 2025 een omzet van € 566 miljoen.

Afgelopen jaren hebben we hard gewerkt aan het verduurzamen van onze bedrijfsvoering en hebben we doelen gesteld om bij te dragen aan een beter milieu. De belangrijkste doelstelling is om onze CO₂-uitstoot in 2030 met 50% te reduceren ten opzichte van 2020.

Daarnaast passen we per project specifieke maatregelen toe om bij te dragen aan een beter milieu, al dan niet in samenspraak met externe partners of adviseurs, waaronder ecologen en landschapsarchitecten.

De strategie, het beleid en de doelen van KlokGroep zijn voornamelijk gericht op bouwen en ontwikkelen in Nederland. Daarmee creëren we op verschillende manieren waarde, zoals weergegeven in het waardecreatiemodel.

De buitenlandse activiteiten van KlokGroep (4% van de totale omzet van KlokGroep in 2025) zijn in veel gevallen buiten beschouwing gelaten, evenals de activiteiten van onze timmerfabriek (2% van de totale omzet van KlokGroep in 2025).

ʻDe

strategie, het beleid en de doelen van KlokGroep zijn voornamelijk gericht op bouwen en ontwikkelen in Nederlandʼ

RvC Bestuur

Waardecreatiemodel

Businessmodel

554 vakkundige collega’s vormen samen KlokGroep

Kernactiviteit: risicodragende bouwende ontwikkelaar

Missie: als familiebedrijf met lef toekomstbestendige leefomgevingen creëren

Input Output

(nieuwe) medewerkers, verloop, diversiteit, ziekteverzuim en ongevallen

de relaties en het netwerk van KlokGroep bestaande uit klanten, co-makers, leveranciers en overige partners

grondstoffen zoals beton, hout, kunststoffen, water en energie

grond, materieel en kantoren

Kernwaarden: daadkrachtig, betrokken, samenwerkend en vernieuwend

Kernactiviteiten: projectontwikkeling, realisatie van woningen en leefomgevingen, fabrieks matige productie van kozijnen en overige dienstverlening

Eén koers, vijf doelen:

1. Betaalbaar en goed wonen

2. Duurzaam bouwen

3. Samenwerken en verbinden

4. Innovatie en verbetering

5. Mensgericht en verantwoord

score klanttevredenheid en langdurige samenwerkingen

werkgelegenheid, gezonde werknemers, veilige & inclusieve werkcultuur.

versterken van dialoog over duurzame bouw en reputatie als toonaangevend familiebedrijf.

CO2-uitstoot, afval(scheiding) en materiaalgebruik

minder broeikasgasemissies per woning, bijdrage aan circulaire bouw en creatie van stedelijke biodiversiteit.

977 opgeleverde nieuwbouwwoningen

740 gerenoveerde gebouwen en en alle kozijnen uit onze timmerfabriek

leefbare en duurzame wijken voor diverse doelgroepen en bereikbaar voor iedereen.

het werkkapitaal van KlokGroep en de werkmaatschappijen

kennis van ontwikkeling en bouw

omzet, nettoresultaat en rendement op geïnvesteerd vermogen

solide bedrijfsgroei en bijdrage aan de regionale economieën.

sessies gehouden bij KlokTalent en uitgaven voor opleiding & ontwikkeling

* Sustainable Development Goals (SDG) SDG 8 Eerlijk werk en economische groei

SDG 10 Ongelijkheid verminderen

SDG 11 Duurzame steden en gemeenschappen

kennisoverdracht in de bouwsector

SDG 12 Verantwoorde consumptie en productie

SDG 13 Klimaatactie

SDG 15 Leven op het land



 Meester Mierasstraat, Beesd. In dit project zijn alle constructies in hout uitgevoerd en prefab geleverd. Dat laatste zorgt voor een korte bouwtijd en beperking van overlast in de omgeving. De woningen zijn toekomst- en levensloopbestendig en volledig in het sociale segment opgeleverd, bereikbaar voor bijna iedere doelgroep! ʻOok

stakeholders zijn geraadpleegd voor een goed beeld van de impact van de activiteiten

2.4. Waardeketen

‘Samen in ontwikkeling’ is het motto van KlokGroep. We werken nooit solitair, maar realiseren onze projecten altijd in nauwe samenwerking met verschillende partners en belanghebbenden. Daar gaan we zorgvuldig mee om. In grote lijnen onderscheiden we de volgende stakeholders:

1. Klanten. Particuliere kopers, woningcorporaties, vastgoedeigenaren, beleggers en eindgebruikers.

2. Werknemers. In deze belangrijke groep stakeholders onderscheiden we diverse deelgroepen, zoals senioren en junioren; uitzendkrachten; stagiairs; en (nu nog) minder vertegenwoordigde groepen zoals vrouwen of mensen met een migratieachtergrond.

3. Kapitaalverschaffers. Banken, (potentiële) investeerders, aandeelhouders, onderhandse geldschieters en crediteurs.

4. Supply chain. Leveranciers, comakers, fabrikanten en delvers in de keten, transportbedrijven, afvalverwerkers, adviesbureaus, zzp’ers, architecten en overige zakenpartners.

5. De maatschappij. Omwonenden, concurrenten, vakbonden, sociale partners, media, niet-gouvernementele organisaties, de natuur en betrokken gemeenschappen in de keten.

6. Overheidsorganisaties. Toezichthouders, lokale, regionale en nationale overheden, scholen/academica en de centrale bank.

Om de belangen van de verschillende stakeholders in kaart te brengen, is een enquête uitgezet. Naar aanleiding daarvan zijn interviews gehouden met een aantal belanghebbenden. Op basis van onze strategie en de input van stakeholders brengen we verslag uit op de thema’s milieu, sociaal en governance.

3. Milieu

3.1. Beleid en strategie

KlokGroep heeft in 2023 haar duurzaamheidsvisie ‘Boven het Maaiveld’ gepresenteerd. Sinds de introductie van deze visie is de marktdynamiek aanzienlijk veranderd. De bouwsector wordt geconfronteerd met stijgende materiaalprijzen, geopolitieke instabiliteit en meer oorlog in de wereld, structurele netcongestie problematiek, een grotere regeldruk van overheid en een steeds grotere vraag vanuit de markt en maatschappij om meer (betaalbare) woningen te bouwen. Deze ontwikkelingen hebben geleid tot het inzicht dat de eerder gekozen route naar verduurzaming onvoldoende aansluit bij de veranderende wereld.

Duurzaamheidsdoelen kunnen we niet voorschrijven aan de markt; we hebben ons gerealiseerd dat we de markt daarin meer moeten volgen. De gekozen duurzaamheidsdoelen blijven staan; de route ernaartoe verandert van minder solitair naar meer samenwerking met klanten, co-makers en leveranciers.

Dit blijven we doen zoals het bij KlokGroep past: betrokken, daadkrachtig en met lef. We zien onszelf als kartrekker en regisseur van duurzaamheid, maar houden daarin wel rekening met wat de markt nu ‘aan kan’. Liever nu een 7 op duurzaamheid, om van daaruit toe te

werken naar een 10, dan afwachten en stilstaan. Door pilotprojecten te initiëren, doen we veel kennis op voor het behalen van die 10, later.

Door samen te werken met marktpartijen creëren we schaalgrootte en marktvraag, waardoor we de impact vergroten en investeringen behapbaar houden. Daarmee sluit deze werk-wijze beter aan op de marktvraag en kunnen we blijven focussen op andere vraagstukken van deze tijd, zoals de ontoegankelijkheid van de woningmarkt, de lange prodedures in vergunningstrajecten en de groeiende netcongestie.

Bij woningbouwprojecten neemt de wachttijd voor een netaansluiting steeds verder toe. In de utiliteitsbouw is het in sommige gevallen zelfs nauwelijks nog mogelijk om tijdig een aansluiting te realiseren. KlokGroep onderkent deze uitdaging en neemt regie door samen met partners in diverse projecten te investeren in eigen energieopwekking, -opslag en het verminderen van de energievraag, om zo de stroomvoorziening toch mogelijk te maken.

De rapportages in dit hoofdstuk beschrijven de Nederlandse activiteiten van KlokGroep en bevatten geen data van onze buitenlandse projecten.

3.2. Klimaatverandering

We hebben onze strategie vertaald naar meetbare doelen. Zo streven we ernaar om onze scope 1,2 en 3 broeikasgasemissies in 2030 te reduceren met 50% ten opzichte van 2020. Deze doelen gelden zowel voor onze eigen organisatie (scope 1 en 2) als in de keten (scope 3). Om dit te bereiken investeren we in elektrificatie van het wagenpark, zetten we in op circulaire materialen en bouwen we onze grondgebonden woningen zo veel mogelijk energieneutraal.

Daarnaast creëren we gericht ruimte voor innovatie, met een R&D-budget voor duurzame pilots en aanpassingen in onze conceptwoningen. Van dit budget worden dit jaar bijvoorbeeld duurzame en levensloopgerichte appartementen gerealiseerd in Leusden, die in 2026 opgeleverd gaan worden. Ook starten we in 2026 de bouw van 6 biobased grondgebonden conceptwoningen in Wanroij, die door ons zijn ontwikkeld.

De effecten van ons beleid en onze investeringen zien we terug in de resultaten die we neerzetten. Als we kijken naar onze eigen bedrijfsvoering en de brandstoffen die we gebruiken, zien we steeds meer hernieuwbare bronnen. De grootste energiegebruikers in onze eigen organisatie zijn onze kantoren en bedrijfswagens. De volgende grafiek geeft de relatieve mutaties weer in de energiemix, ten opzichte van vorig jaar. Hierbij onderscheiden we fossiele brandstoffen, netstroom en groene stroom.

Het totale energieverbruik komt in 2025 uit op 31.081 GJ; een daling van 5% ten opzichte van 2024.

Fossiele gassen

Fossiele vloeibare brandstoffen

Elektriciteit - onbekend (grijs/mix)

Groene stroom

Percentage hernieuwbare energie, een stijging van 19,3% ten opzichte van 2024

Onze energie-intensiteit (totale energieverbruik/netto-omzet) geeft echter - door de continue groei van het bedrijf - een beter beeld van onze inspanningen om het energiegebruik te verminderen. In 2025 kwam deze uit op 0,0574 MJ/€; een daling van 14,4% t.o.v. 2024.

Met het gebruik van energie veroorzaken we CO2-emissies.

Bovenstaande gegevens vormen de basis voor onze uitstoot in scope 1 en 2. Emissies worden binnen scope 1 en 2 exact berekend door de hoeveelheid van een energie-

Broeikasgasemissies in tonnen CO2-eq

drager te vermenigvuldigen met een conversiefactor. Hiervoor maken we gebruik van de gegevens van www.co2emissiefactoren.

nl. We rapporteren alleen marktgebaseerde emissies, in vergelijking tot ons basisjaar 2020. De verandering van de uitstoot is terug te vinden in onderstaande tabel.

Dit zijn resultaten waar we trots op zijn! We zien dat investeringen in onze bedrijfsvoering hebben geleid tot een significante reductie van onze CO2-uitstoot. Ook zien we dat we onze doelen in scope 1 en 2 ruim voor het gestelde streefjaar

Absolute uitstoot (en daling ten opzichte van 2020)

Absolute uitstoot (en daling ten opzichte van 2020)

(doel)

hebben behaald, voornamelijk door de elektrificatie van ons wagenpark, de inkoop van groene stroom en investeringen in onze kantoren (een hogere energie-efficiëntie en meer eigen energie-opwekking). Ook al hebben we de doelen binnen de eigen bedrijfsvoering daarmee behaald, we blijven inzetten op verdere verduurzaming en een nog lagere CO2-uitstoot in scope 1. De investeringen die we dit jaar hebben gedaan in onze kantoren in Amersfoort en Bergambacht, verwachten we in de resultaten terug te zien in 2026. Komende jaren gaan we aan de slag met de timmerfabriek. Met deze maatregelen verwachten we ons aardgasverbruik sterk terug te brengen en een hoger aandeel eigen energieopwek te genereren; ook dit zal leiden tot een verdere daling van onze CO2-uitstoot.

Het grootste deel van de uitstoot zit in de waardeketen (scope 3). Wij maken onze CO2-berekening op basis van de handreiking van de Dutch Green Building Council (DGBC). Deze is bijna gelijk aan het greenhousegas (GHG) protocol. Doordat onze producten locatiegebonden eindproducten zijn bij oplevering en we zelf geen franchise-constructies hebben, hanteren wij de lijn van de DGBC om de categorieën ‘transport en distributie (down)’, ‘verwerking van verkochte producten’ en ‘franchise(s)’ niet mee te nemen in onze rapportage. Daarnaast leasen we bij KlokGroep geen materieel of materiaal buiten scope 1 en 2 of in categorie 1, ‘ingekochte goederen en diensten’. Daarom achten we de categorieën ‘geleasede activa (up)’

en ‘geleasede activa (down)’ niet toepasbaar voor KlokGroep.

Van de overige categorieën verschilt per categorie de rekenmethode.

Categorie 1, ‘inkoop van goederen en diensten’, berekenen we met een gecombineerde methode. Voor onze nieuwbouwprojecten gebruiken we onze woningontwerpen. Deze spiegelen we aan de data uit de nationale milieudatabase. Voor de projecten binnen de bestaande bouw en overige inkoop gebruiken we een spend-based methode. Hiervoor gebruiken we emissiefactoren van US-EPA database. Deze spend-based methode gebruiken we ook voor categorie 2, ‘kapitaalgoederen’.

Categorie 4, ‘transport en distributie (up)’, is niet los inzichtelijk en zit verwerkt in categorie 1. Categorie 3, ‘brandstof- en energie-gerelateerde activiteiten’ wordt exact bepaald aan de hand van onze eigen activiteiten en conversiefactoren vanuit www.co2emissiefactoren.nl.

Categorie 5, ‘productieafval’, bepalen we aan de hand van een leverancierspecifieke methode; deze gegevens krijgen we direct aangeleverd. Voor categorie 11, ‘gebruik van verkochte producten’, bepalen we exact aan de hand van de BENG-berekeningen van onze opgeleverde producten.

Categorie 6, 7, 12 en 15 - ‘zakelijk vervoer’, ‘woon-werkverkeer’, ‘end of life verwerking’ en ‘investeringen’ Zijn dit jaar nog niet meegenomen in deze berekening.

Het is voor ons bedrijf het eerste jaar dat we zo gedetailleerd inzicht geven in onze uitstoot, waardoor we voor de gegevensverzameling gefocust hebben op de categorieën die aansluiten bij onze strategie.

Uitstoot vanuit de projecten wordt toegerekend aan het rapportagejaar waarin een project financieel wordt afgesloten. De overige data worden toebedeeld aan het jaar dat de uitstoot plaatsvindt. In sommige gevallen is niet alle data exact beschikbaar en zijn er schattingen gemaakt. De belangrijkste afwijkingen zijn binnen categorie 1 en 11. Bij schattingen in categorie 1 gebruiken we kerngetallen uit onze projectenportefeuille, waar data uit een project ontbreekt. Bij categorie 11 hebben we alleen renovaties meegenomen die impact

Categorie

1

2

Totaal scope 3

1. Inkoop van goederen en diensten

2. Kapitaalgoederen

3. Brandstof- en energie gerelateerde activiteiten

4. Transport en -distributie (up)

5. Productieafval

6. Zakelijk vervoer

7. Woon-werkverkeer

8. Geleasede activa (up)

11. Gebruik van verkochte producten

12. End-of-life verwerking

13. Geleasede activa (down)

15. Investeringen

hebben op de energieprestaties van het gebouw. Bij de overige renovaties geldt de aanname dat zij geen materieel effect hebben op deze categorie. Voorbeelden van dit soort renovaties zijn bijvoorbeeld werkzaamheden voor het verbeteren van brandveiligheid of inpandige verbouwingen, zoals badkamerrenovaties in woningen of de herinrichting van kantoren.

In onderstaande tabel geven we de uitstoot van KlokGroep weer, verdeeld in de verschillende categorieën.

Emissies in ton CO2-eq Percentage op het geheel

Opgenomen in “1 inkoop van goederen en diensten”

Niet berekend

Niet berekend

Niet materieel N.v.t.

Niet berekend

Niet materieel N.v.t.

Niet berekend Totaal

 Hoogvliet/Gamma, Utrecht. Herontwikkeling van een bestaande locatie tot supermarkt en bouwmarkt, waarbij materialen zoveel mogelijk zijn hergebruikt en de impact op de omgeving is beperkt. Er zijn daarnaast bijna 500 flexibele lichtgewicht zonnepanelen geplaatst op de monumentale gebogen daken.

Daarnaast zien we in de tabel op de vorige pagina dat de uitstoot van onze eigen bedrijfsvoering maar een fractie is van de uitstoot in onze waardeketen. Ook merken we dat de uitstoot in de waardeketen lastiger te reduceren is. De prikkels uit de markt zijn soms tegenstrijdig. Er worden steeds hogere eisen gesteld aan duurzaamheid, maar tegelijkertijd zet dat de betaalbaarheid van woningen vaak meer onder druk. Daarom zien we dat toch vaak gekozen wordt voor goedkopere, minder duurzame opties.

dit de vertragingen in het bouw- en ontwikkelproces die we in projecten zien door wisselend overheidsbeleid, trage vergunningverlening en lange bezwaarprocedures.

De data laat zien dat het grootste deel van de uitstoot zit in de inkoop van goederen en diensten en het gebruik van onze verkochte producten. Door strategisch te kijken naar onze inkoopprocessen en woningontwerpen, onderzoeken we hoe we de uitstoot in categorie 1 de komende jaren kunnen reduceren. Hiervoor zetten we in op pilots om innovatieve bouwmaterialen en woningontwerpen te testen en daarmee betaalbare alternatieven te vinden voor vervuilende materialen zoals staal, beton en baksteen. Daarnaast blijven we inzetten op een verbetering van het energielabel van onze eigen nieuwbouwwoningen en de gebouwen die we opleveren na renovatie- en transformatie-projecten. Door op deze twee thema’s in te zetten, behalen we op korte termijn de meeste klimaatwinst.

Dit botst met de waarden en doelen die we hebben als bedrijf en noopt tot een heroverweging van onze duurzaamheidsstrategie. KlokGroep is de afgelopen jaren flink gegroeid, maar we kunnen de markt niet ‘dicteren’. Door meer en beter samen te werken met co-makers en zakelijke klanten in de keten, zoeken we naar de schaalvergroting en krachtenbundeling die nodig is om duurzame alternatieven voor nieuwbouwwoningen gangbaarder en betaalbaarder te maken. Een eerste aanzet hiervoor hebben we gedaan in ons pilotproject in Wanroij, waar we duurzame elementen zo hebben ontworpen, dat ieder onderdeel per direct meegenomen kan worden in het standaard-woningconcept. Deze formule hebben we begin dit jaar gepresenteerd op de WOCODA onder de noemer ‘Duurzaamheid à la Carte’.

Met deze aanpak maken we duurzame keuzes inzichtelijker en kunnen we maatwerk op de projecten sneller en makkelijker implementeren, in overleg met onze afnemers. Hopelijk compenseert

Het vergelijken van scope 3 categorieën over de jaren is ingewikkeld. Dit heeft een aantal oorzaken. Ten eerste hebben we sinds 2020 ons bedrijf flink uitgebreid, onder andere door twee overnames. Daarnaast is de interne rekenmethodiek veranderd. We zijn bezig met de transitie van een volledige spendbased methode in 2020 naar een average-based methode bij nieuwbouwwoningen, terwijl we de overige uitstoot blijven bepalen op basis van de spend-based methode. Daarnaast zijn de berekeningen veranderd om de uitstoot tijdens de levensduur van woningen te kunnen bepalen. In 2020 kregen woningen nog een EPC, terwijl nu de BENG-methodiek wordt gebruikt voor het bepalen van de energielabels.

Het vergelijken van absolute getallen in scope 3 over de jaren geeft daarnaast snel een vertekend beeld, omdat het aantal opgeleverde eenheden varieert. Omdat we bij KlokGroep transparantie belangrijk vinden en onze maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus nemen, willen wij toch een zo eerlijk mogelijk beeld verschaffen van onze prestaties. Uit de cijfers die we hebben van categorie 1, ‘ingekochte goederen en diensten’, kunnen we de uitstoot per opgeleverde woning bepalen. Hierin zien we een lichte daling van ongeveer 78.500 kg CO2-eq per nieuwwoning in 2020 naar iets boven de 74.500 kg CO2-eq in 2025.

Naast de uitstoot per woning door inkoop van materialen, kunnen we ook iets zeggen over de energieprestaties van onze woningen. We stellen onszelf het doel om alle grondgebonden woningen energieneutraal op te leveren (BENG2=0) en een stapje extra te zetten bij appartementencomplexen door extra hernieuwbare energie toe te voegen (BENG3>60%). We zien dat dit steeds beter lukt. Bij 51,5% van de in 2025 opgeleverde woningen hebben we deze ambitie realiteit gemaakt!

CO2-uitstoot is vaak een wat ontastbaar begrip en kan erg verschillen tussen sectoren of bedrijven. Om de uitstoot in perspectief te plaatsen kan je de uitstoot van broeikasgassen terugslaan naar omzet, de zogeheten CO2-intensiteit. In 2025 bedroeg onze CO2-intensiteit 303,8 ton CO2-eq per miljoen euro omzet.

ʻ

In 2025 heeft KlokGroep ruim 50.000 ton CO2-eq vermeden.ʼ

Naast het verminderen van onze CO2-uitstoot, kunnen we in onze projecten ook CO2-uitstoot voorkomen. Dit doen wij op verschillende manieren. Ten eerste produceren veel van onze nieuwbouwprojecten meer energie dan nodig is voor het gebouw-gebonden verbruik van de woning. Dit zorgt ervoor dat fossiele energiecentrales minder hoeven te draaien; hiermee

vermijden we de uitstoot van CO2 Daarnaast zorgen onze projecten in de bestaande bouw vaak voor een verbetering van het energielabel van het gebouw. We reduceren de fossiele energievraag met bijvoorbeeld isolatie en vernieuwing van de installaties; ook dat draagt bij aan het voorkomen van CO2-uitstoot. We spreken in deze situaties van ‘vermeden CO2-uitstoot’. In 2025 heeft KlokGroep met bovengenoemde maatregelen 50.020 ton CO2-eq vermeden.

Naast het verminderen en vermijden van CO2-uitstoot, zijn er ook maatregelen die leiden tot de actieve verwijdering van CO2 uit de atmosfeer. Door biobased materialen te gebruiken, wordt koolstof in de woningen opgeslagen. De levensduur van de woning is naar de geldende normen bepaald op 75 jaar.

Met de productie van (opgeleverde) woningen in 2025 is in ieder geval 1.279,5 ton CO2-eq verwijderd en opgeslagen in de bouwmaterialen. Die tonnen zien we de komende jaren niet terug de atmosfeer! Door de verdere vergroening van het Nederlands stroomnet verwachten we dat de vermeden CO2-uitstoot iets afneemt, de komende jaren, terwijl de CO2-opslag zal toenemen door een stijging in biobased bouwen.

Door het veranderde klimaat zijn er meer en langere periodes van extreem weer, bijvoorbeeld door droogte of juist door extreme regenval. Naast ons beleid om klimaatverandering tegen te gaan, hebben we daarom ook alle

aandacht voor het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering: klimaatadaptatie. Dit doen we door het veranderde klimaat mee te nemen in onze bouw- en ontwikkelactiviteiten. Een complexe opgave. Voorbeelden van maatregelen waar we in de projecten op inzetten zijn onder meer:

- Het toepassen van halfverharding in de openbare ruimte voor een betere sponswerking van de bodem.

- Het creëren van wadi’s in buurten en wijken voor het geleidelijk afvoeren van hemelwater en het bewaren van water voor droge periodes.

- Het toepassen van ‘passief-huis principes’ zoals dak-overstekken voor het verminderen van hittestress in de woningen.

Buiten maatwerkoplossingen, die verschillen per project, passen we ook standaardmaatregelen toe:

- In 45% van de in 2025 opgeleverde projecten met grondgebonden woningen hebben we groendaken toegepast op bergingen en platte daken van woningen In twee projecten is het gelukt om groen toe te voegen op de daken van appartementengebouwen.

- Op de kavels van kopers zetten we ons in voor meer groen via het concept Tuinklaar. Dit jaar zijn er 96 woningen opgeleverd met dit concept. Door het aanleggen van meerdere tuinen tegelijk, zijn er minder logistieke bewegingen nodig. Door kopers te ondersteunen bij het ontwerpen en inrichten van hun tuin, stimuleren we een goede verdeling tussen verharding en beplanting en stimuleren we een beplanting die bijdraagt aan de lokale biodiversiteit.

3.3. Materiaalgebruik en circulaire economie

de woningcorporaties Woonwaarts en Oosterpoort. Ook een mooi voorbeeld van ‘houden wat nog goed is’, is de renovatie van industrieel erfgoed in Utrecht, waar we een oude bloemenveiling hebben gerenoveerd tot een supermarkt en een bouwmarkt. Ook in transformaties kijken we goed naar wat we kunnen behouden. In 2025 is bijvoorbeeld hard gewerkt aan de transformatie van het kantoorgebouw De Gravin in Rotterdam naar woongebouw met huurwoningen, op te leveren in 2026.

Pas als onderhoud of transformatie geen optie is, volgt sloop en nieuwbouw. Bij sloop wordt in samenwerking met partners kritisch gekeken naar materialen, die in het nieuw te bouwen project of elders opnieuw inzetbaar zijn.

ʻMet groene daken zorgen we voor betere isolatie. tegen warmte én kou en dragen we bij aan een rijkere biodiversiteit.ʼ

Als bouwende ontwikkelaar zijn we aanzetter en regisseur van het bouwproces en daarmee verantwoordelijk voor het eindresultaat. Het verminderen van materiaalgebruik is een goede stap in de richting van een meer circulaire, duurzamere woningbouw. Dat begint bij het behouden van wat van waarde is. Zo voeren we vanuit Nijmegen en Amersfoort veel groot onderhoudsprojecten uit om gebouwen weer voor een lange tijd toekomstbestendig te maken. Mooie voorbeelden hiervan zijn onze langdurige samenwerkingen met

Bij nieuwbouw na sloop of op nieuwbouwlocaties, zetten we in op circulariteit door zo veel mogelijk uit te gaan van biobased materialen, hergebruikte materialen en losmaakbaarheid in het ontwerp. Mooie voorbeelden hiervan zijn de projecten Vijverhof in Berg en Dal of de Meester Mierasstraat in Beesd.

Het meetbaar maken van ons materiaalgebruik is op dit moment nog niet mogelijk voor alle projecten in de groep. Veel van onze projecten hebben een lange voorbereidingstijd. Op het moment van ontwikkeling zijn vaak geen berekeningen gemaakt, waardoor veel data ontbreekt. Voor 28% van onze opgeleverde projecten in 2025 is inmiddels een BCI (Building Circularity Index) berekening

ʻWe

FSC MIX 70% of 70% PEFC.ʼ gemaakt. Hiervan behaalt 100% het door onszelf gestelde doel van 0,4 BCI.

Meer efficiency in materiaalgebruik bereiken we strategisch gezien vooral door hoger in te zetten op conceptuele bouw. Door meer conceptmatig en prefab te bouwen, kunnen we het toepassen van circulaire ontwerpenprincipes meer standaardiseren en de schaalvoordelen benutten om dat betaalbaarder te maken. De komende

jaren richten we ons daarnaast vooral op het beter meetbaar maken van ons materiaalgebruik, zodat we hier doelmatiger op kunnen sturen.

Ook de herkomst van materiaal is een punt van aandacht, bij KlokGroep. Zo kopen we met onze werkmaatschappijen alleen hout in met een minimale certificering van ofwel FSC MIX 70% of 70% PEFC. Daarmee dragen we bij aan de duurzame productie van hout.

kopen alleen hout in met minimaal het certificaat

 Korenveld, Wanroij. Een echte woning van de toekomst waar alles samenkomt. In dit project worden klimaatverandering, circulairteit, water, biodiversiteit, klimaatadaptatie, energie en sociale duurzaamheid in een project gecombineerd. Opdrachtgevers kunnen vervolgens de voor hun belangrijke elementen kiezen in toekomstige projecten.

Naast verkochte producten ontstaat ook afval. We streven ernaar restafval te minimaliseren door slim te ontwerpen, de bouwplaats goed in te richten en te focussen op afvalscheiding.

Toch ontstond afgelopen jaar 5.558 ton afval. Hiervan hebben

we 55% gescheiden aangeleverd. De grootste gescheiden afvalstromen zijn schoon puin, hout en gips. Daarnaast leveren we nog 45% van ons afval ongescheiden aan als restafval of bouw- en sloopafval. Door extra in te zetten op goede milieustraten op onze bouwplaatsen, werken we aan een verlaging van dit percentage.

4. Sociaal

4.1. Beleid en strategie

KlokGroep streeft naar het creëren van omgevingen, waarin mensen zich goed (sociaal) kunnen ontwikkelen. Dat geldt zowel voor eigen medewerkers, de medewerkers van onze partners én voor de omwonenden, kopers en gebruikers van onze projecten.

KlokGroep wil een slagvaardige organisatie zijn, waarin mensen zich welkom voelen en met plezier werken aan zowel de doelen van de organisatie als eigen, persoonlijke doelen. In ons functie- en salarisgebouw wordt het managen van inhoud (vakkennis) evenzeer gewaardeerd als mens- management en leiderschap. Onze netwerkorganisatie is gericht op werken in wisselende teams, met zo min mogelijk hiërarchische structuren en zo veel mogelijk verantwoordelijkheid in de organisatie zelf, waardoor mensen zich vrijer kunnen ontwikkelen in de richting die bij hen past. Zo geven we vorm aan goed werkgeverschap en ons werkgeversmerk ‘Werk met Karakter’.

Met een veilige bouwplaats en voortdurende aandacht voor (sociale en fysieke) veiligheid, zorgen we goed voor elkaar, maar ook voor alle medewerkers in de keten en omstanders. De afspraken en maatregelen zijn vastgelegd in een Klok-breed veiligheidsbeleid, met

meldprocedure voor ongevallen en bijna-ongevallen.

Goede omgevingsparticipatie zorgt ervoor, dat we projecten nóg beter kunnen afstemmen op de context en de omgeving. We nemen de directe omgeving daarom bewust en vroeg in het proces mee in de plannen. Ook gedurende de hele bouw onderhouden we goede relaties met de omgeving, zodat we overlast en hinder tot een minimum kunnen beperken. Waar we kunnen, dragen we bij aan sociaal-maatschappelijke initiatieven in de regio’s en buurten waarin we actief zijn, zoals het organiseren van bouwdorpen en acties met lokale of landelijke sportclubs. Een belangrijke partner in dit soort activiteiten is ‘onze club’ N.E.C., waarvan KlokGroep al jaren shirtsponsor is.

Ook letten we in onze projecten op een goede balans tussen sociale, middeldure en vrijesectorwoningen en tussen balans koop- en huurwoningen om bij te dragen aan een toegankelijke woningmarkt met passende, betaalbare woningen voor alle doelgroepen.

4.2. Eigen personeel

KlokGroep heeft een divers bestand aan vakkundig personeel en dit houden we graag zo. Daarom investeren we in de toekomst van ons eigen personeel door te focussen

op een veilige en fijne werkomgeving. Dit doen we onder andere middels een veiligheidsmanagementsysteem op de bouwplaats, JongKlok voor jonge medewerkers en met 'winnende teams' workshops binnen verschillende projecten en afdelingen. Ook hebben we binnen KlokGroep verschillende manieren voor het personeel om ideeën te laten horen. Het belangrijkste orgaan binnen KlokGroep hiervoor is de ondernemingsraad. We zien hen als voelsprieten in de organisatie. Daarnaast hebben we op iedere vestiging een M&O business partner en hebben leidinggevenden (mens-managers) korte lijntjes met de verschillende teams.

Op peildatum 31 december 2025 heeft KlokGroep 554 mensen in dienst. Onze medewerkers werken op onze kantoren in Nijmegen, Amersfoort, Bergambacht, Cuijk en Eindhoven, bij de verschillende vestigingen van de materieeldienst en op de bouwplaatsen. Daarnaast hebben we collega’s in Duitsland en in Polen. Iedere locatie heeft een eigen, regionaal karakter; ieder individu draagt op zijn of haar manier bij aan ons gezamenlijk Klok-DNA. We streven ernaar om processen tussen de verschillende locaties te stroomlijnen, door met dezelfde systemen en data te werken.

In totaal werken 535 collega’s in Nederland en 19 in het buitenland. In totaal werken 190 van onze collega’s op de bouwplaats. De overige collega’s werken in en vanuit onze regionale kantoren of in de bouwketen. In de grafieken hiernaast geven we een weergave van de verdeling van ons personeel over de

verschillende werkmaatschappijen, de genderverdeling en de leeftijdopbouw.

Vergeleken met vorig jaar is de genderdiversiteit binnen onze organisatie stabiel. Het percentage vrouwen binnen onze organisatie ligt in een aantal werkmaatschappijen boven het sectorgemiddelde. We vinden het nog steeds belangrijk dat iemands capaciteiten en vaardigheden doorslaggevend zijn bij de invulling van vacatures.

We streven daarom als bedrijf naar een grotere diversiteit in de RvC, het bestuur en directies. Er is momenteel nog geen streefcijfer voor de man-vrouwverhouding vastgesteld. Hieraan zal in 2026 invulling worden gegeven. In alle lagen van onze organisatie zetten we stappen om de (gender)diversiteit te vergroten. Afgelopen jaar heeft dit doel niet de benodigde prioriteit gekregen door verschillende organisatiewijzigingen en ingezette transitie. Recruitment is sinds kort een van de strategische pijlers onder ons M&O beleid. Het team is hard aan het werk om onze arbeidsmarktcommunicatie en werving- en selectieproces te professionaliseren. Dit geeft focus en stabiliteit en maakt dat we klaar zijn voor de volgende stap: met elkaar maatregelen en kaders stellen om onze ambities te verwezenlijken; zo vaardig mogelijk personeel en met een grotere diversiteit!

Bij de invulling van vacatures houden we rekening met een goede verdeling tussen generaties: het zorgt voor een goede mix van ervaring en frisse ideeën, die ons als bedrijf stabiliteit geeft, maar ook

Gegevens medewerkers ultimo 2025 (totaal 554)

Verdeling medewerkers

Leeftijd

de innovatiekracht op peil houdt. Hiernaast de leeftijdsverdeling van ons personeel in Nederland.

We realiseren ons, dat we nu de basis moeten leggen voor de volgende generatie werknemers. We onderhouden daarom goede en actieve relaties met opleidingen in de buurt van onze vestigingen en creëren bewust stageplekken. In 2025 konden we 19 stagiairs een stageplek bieden binnen KlokGroep.

In totaal hebben we in 2025 86 nieuwe collega’s mogen verwelkomen in de Klok-familie. Een goede ontwikkeling van onze medewerkers faciliteren we door een gesprekkencyclus met alle collega’s: een startgesprek in het begin van het jaar, een voortgangsgesprek en een eindejaargesprek. Zo checken we regelmatig in bij alle medewerkers, om met elkaar alert te blijven op wensen, nieuwe uitdagingen en doorgroeimogelijkheden binnen

KlokGroep

Van de Klok Heilijgers Adriaan van Erk

Totaal man/vrouw

onze organisatie. Via KlokTalent, ons eigen ontwikkelprogramma bieden we zelf opleidingen aan. Afgelopen jaar zijn 26 medewerkers doorgegroeid naar een nieuwe rol en/of functie binnen onze netwerkorganisatie. Door deze focus op nieuwe kansen en uitdagingen binnen de eigen organisatie, kunnen we talent meer ruimte geven en langer aan ons verbinden. Dit zien we terug in het feit dat collega’s gemiddeld lang bij ons in dienst zijn: 10,8 jaar

We zijn actief in een branche waarin veiligheid extra belangrijk is; bij KlokGroep staat veiligheid dan ook op 1. Onze veiligheidsmaatregelen beginnen met een goed veiligheidsplan voor iedere bouwplaats om ongevallen te voorkomen en risico’s te verminderen, aangevuld met een goed meldingssysteem voor ongevallen en bijna-ongevallen. Bijna-ongevallen worden meteen geëvalueerd om te voorkomen dat gevaarlijke situaties zich opnieuw voor kunnen doen. Daarnaast hangen op ieder bouwplaats, naast de ingang banners met 'Veiligheid Huisregels'. Hierop staan richtlijnen voor een veilige werkplek, waar iedereen op de bouwplaats zich aan moet houden.

Om ziekte en verzuim te voorkomen, maken we actief werk van de gezondheid van onze medewerkers en zetten we stevig in op preventie. In 2025 bedroeg het verzuimpercentage 5,96%. Zo staat iedere dag op alle kantoren vers fruit klaar voor alle medewerkers en stimuleren we een vitale leefstijl met ons programma ‘Fit de Klok rond’. In 2025 bestond het programma onder meer uit hyrox trainingen, gezamenlijke wielertochten, een spinfiets tijdens de lunchpauze, een padeltoernooi en een padelcompetitie. Ook kunnen collega’s via ‘Fit de Klok rond’ meedoen aan wedstrijden op ieder niveau.

In onderstaande grafiek laten we de resultaten van ons interne meldingssysteem zien.

4.3. Consumenten, eindgebruikers en de omgeving

In 2025 hebben we in totaal 977 nieuwbouwwoningen opgeleverd en 617 woningen verkocht (verkochte woningen worden niet per se in hetzelfde jaar opgeleverd). Daarnaast hebben we een aantal utilitaire werken gerealiseerd, waaronder een padelhal naast ons eigen kantoor in Nijmegen. In de verduurzaming,

renovatie en transformatie hebben we 740 panden duurzaam klaargestoomd voor een nieuwe toekomst.

We realiseren ons terdege dat er méér woningen nodig zijn om de woningnood te verminderen de komende jaren, in leefbare en toekomstbestendige buurten. Bij eigen ontwikkelingen gaan we al vroeg in gesprek met de lokale overheden om samen tot optimale plannen te komen, met een gezonde mix van woningen in het betaalbare, midden- en vrijesectorsegment.

- Tot het betaalbare segment rekenen we woningen die worden verkocht aan particulieren onder de € 405.000 en woningen die na oplevering worden verhuurd in de sociale huursector.

- Het middensegment zijn woningen met een verkoopprijs tot de NHG-grens of woningen die na oplevering worden verhuurd in de middeldure huursector.

- Vrije sector zijn woningen die worden verkocht boven de NHG-grens of die na oplevering in de vrije sector worden verhuurd.

We zien dat het aantal verkochte woningen van KlokGroep daalt ten opzichte van voorgaande jaren. Dit wordt gedeeltelijk veroorzaakt door een groter aantal bouwopdrachten, waarbij we gerealiseerde woningen niet zelf verkopen. Zo bouwen we vanuit onze werkmaatschappij Heilijgers momenteel aan meerdere zorgcomplexen, vanuit een bouwopdracht. Deze woningen vinden we dus niet terug in de verkoopaantallen, maar wel in het aantal woningen

dat in 2026 opgeleverd zal worden. Lange bezwaarprocedures in veel van onze ontwikkeltrajecten drukken daarnaast zwaar op onze verkoopresultaten; we zouden méér willen en kunnen ‘leveren’, aan de krappe woningmarkt, maar worden geremd in de voortgang op de projecten. Maar uitstel is geen afstel: er zitten veel projecten en woningen in de pijplijnde prognoses voor de komende jaren zien er dan ook solide uit.

Waar gebouwd wordt, veranderd de omgeving. We proberen deze invloeden zo veel mogelijk te minimaliseren en daarin een goede afstemming te vinden met bewoners, omwonenden en belanghebbenden. In onze participatietrajecten nemen we omwonenden en belanghebbenden zo vroeg mogelijk mee in de planvorming, om zelf mee te kunnen denken over het uiteindelijke resultaat en de weg daar naartoe. Tijdens de realisatie houden we contact met de omgeving met goede communicatie, klachtenprocedures en eigen bouw-app voor de omgeving.

Onder particuliere kopers houden we ook regelmatig enquêtes om de kwaliteit van onze dienstverlening te meten en te verbeteren. In 2025 scoorde alle Nederlandse werkmaatschappijen hoger dan in 2024 en boven de landelijke benchmark. Onderstaand de gemiddelde score van KlokGroep en tussen haakjes, de score van 2024. Onze verkoopaantallen van 2025 zijn te zien in de grafiek rechts.

Verzuimpercentage 2025 5,96%

Verdeling woningen naar marktsegment, 2025

Totaal Nederland

Betaalbare segment Middensegment Vrije sector

519 617

Totaal aantal verkochte woningen in Nederland

Klantwaardering

KlokGroep 2025

Landelijke benchmark 7,1

KlokGroep 7,6 (7,3)

Totaal aantal verkochte woningen, inclusief buitenland

 Florant, Leusden. Energieneutrale appartementen in een groen-stedelijke omgeving, met veel aandacht voor de lokale ecologie.

5. Governance

5.1. Beleid en strategie

Onze missie is met lef toekomstbestendige leefomgevingen creëren. Dit doen we door met onze organisatie, dienstverlening en producten alert en daadkrachtig te reageren op veranderingen in markt en maatschappij. Deze wendbaarheid maakt ons slagvaardig en weerbaar. Onze kernwaarden zijn: daadkrachtig, betrokken, samenwerkend en vernieuwend. Het vasthouden aan onze missie en kernwaarden, vormt de basis voor een integere bedrijfscultuur.

5.2. Zakelijk gedrag

Om de integriteit van onze organisatie te waarborgen, hebben we een gedragscode opgesteld met beleid en regels, onder meer ten aanzien van (het geven en aannemen van) geschenken en gewaardeerd, respectvol gedrag in de richting van collega’s, klanten en ketenpartners. Onze gedragscode is het afgelopen jaar grondig geüpdatet, wat zorgt voor meer eenduidigheid en duidelijkheid binnen alle werkmaatschappijen. In de update van de gedragscode is de positie van interne en externe vertrouwenspersonen voor alle medewerkers begrijpelijker opgeschreven, toegangelijker gemaakt en geuniformeerd. Bovendien hebben we een aparte klokkenluidersregeling geformuleerd.

Met onze algemene inkoopvoorwaarden ondertekenen onze comakers en financiers óók de daarin vastgelegde eisen ten aanzien van integer handelen. We hebben onze opdrachtgevers, eindgebruikers en comakers eerder in dit verslag aan het woord gelaten. Zij bevestigen het beeld van KlokGroep als betrouwbare partner. Dit zien we ook terug in onze eerlijke betalingstermijnen. Onze gemiddelde betaaltermijn in 2025 was 30 dagen vanaf het moment dat de wettelijke betalingstermijn ingaat. Dat zorgde ervoor dat 59,3% van de binnenkomende facturen op tijd werd betaald. Dit geeft vertrouwen bij onze partners en draagt bij aan de goede samenwerkingen, die we nodig hebben om positief bij te dragen aan de wereld om ons heen.

De Rentmeester, Naaldwijk De gezamenlijke binnentuin zorgt voor extra opvang van regenwater bij hevige regenval en reduceert hittestress.

Vijverhof, Berg en Dal. Hoog ingezet op circulariteit, klimaatadaptie en biodiversiteit.

Samen vergroenen

Beautycases

Je hebt cases en cases… Hoewel de keuze moeilijk is, hebben we voor dit jaarverslag vijf beauty’s van projecten weten te selecteren. Om even bij weg te dromen: dit vinden we nou mooi!

TRANSFORMATIE

Van kantoorgebouw naar duurzame

woonplek

In opdracht van woningcorporatie Woonstad Rotterdam transformeerde Van de Klok een kantoorgebouw aan de ’s-Gravendijkwal tot De Gravin: een duurzaam woongebouw met 55 sociale huurwoningen. Projectmanager Ramon Lunenborg: “Ondanks de ligging aan één van de drukste wegen van Rotterdam, is De Gravin aan de achterzijde écht een oase van rust. Als je zag wat het was en wat het nu is geworden, is het echt een pareltje om te zien. De betonconstructie van het gebouw is hergebruikt, al het aanwezige asbest is gesaneerd en de woningen krijgen energielabel A. Daarnaast is de sociale component belangrijk: De Gravin richt zich op starters op de arbeidsmarkt en stimuleert zo doorstroming vanuit studentenhuisvesting.

Ramon: “Door slimme ingrepen transformeerden we het verouderde kantoorgebouw tot een duurzaam woongebouw dat prachtig aansluit op de omgeving. Echt in samenwerking met alle uitvoerende partners. De bewoners krijgen aan de achterzijde een rustige tuin met door ons aangelegde plantenbakken. Helemaal mooi, het is een collectieve binnentuin geworden. Ze kunnen nu met elkaar deze tuin zelf invulling geven.”

In memoriam: Rob Jaspers Nog voordat De Gravin was opgeleverd, overleed Rob Jaspers, de realisatiemanager van het project, totaal onverwacht. Een enorme schok, veel verdriet en een groot gemis.

Project De Gravin, Rotterdam | Oplevering begin 2026

Opdrachtgever woningcorporatie Woonstad Rotterdam Aantal 55 sociale huurwoningen waarvan 48 appartementen en 7 woningen in houtbouw | Partners Klunder Architecten, DGM Technisch Advies, FullHouse, Novaform

NIEUWBOUW

De Havenmeester verrijkt het Havenkwartier in Rijswijk

Op een prominente locatie in het Havenkwartier in Rijswijk ontwikkelt en realiseert Adriaan van Erk nieuwbouwproject De Havenmeester. Wat ooit een bedrijventerrein was, transformeert tot een levendige woonwijk aan en bij het water, met in totaal circa 2.500 woningen. De Havenmeester verrijkt deze nieuwe wijk met appartementen direct aan de haven. Het gebouw combineert stijlvolle architectuur met een centrale locatie tussen stad, strand en natuur. Er komt een ranke toren zodat een stuk van de grond een park kan worden. De bovenste verdiepingen bieden straks 53 koopappartementen, deels in het betaalbare segment. De overige woningen worden verhuurd in het middeldure segment. Op de begane grond komt een bedrijfsruimte met prachtig uitzicht op de haven.

Projectontwikkelaar Ronnie Maat: “De ontwikkelfase is bijna afgerond, na vijf jaar voorbereiding. In een binnenstedelijke ontwikkeling zijn er veel uitdagingen. Daar bovenop kwam de organisatiewijziging waarbij Novaform en Adriaan van Erk werden samengevoegd. Twee verschillende culturen die moesten leren samenwerken en dit was één van de eerste projecten waar we samen zouden ontwikkelen en bouwen. Ik was in het begin best sceptisch over de samenwerking. We moesten echt openstaan voor elkaar en gelijkwaardig samen leren werken. Van scepsis naar vertrouwen en succes. Ik ben heel trots op deze samenwerking van het bouwteam (adviseurs, architect en collega’s) en het doorzettingsvermogen van iedereen.”

Project De Havenmeester, Rijswijk | Oplevering eind 2028

Aantal 196 appartementen waarvan 53 koop en 143 gaan naar een belegger | Partners Eigen ontwikkeling

DE HAVENMEESTER, RIJSWIJK

RENOVATIE

Nog nooit voelde oud zo nieuw: van bloemenveiling naar winkelhart

Aan de Steenovenweg in Utrecht kreeg een voormalige bloemenveiling uit 1954 een tweede leven als bouwmarkt en supermarkt. In opdracht van Hoogvliet Beheer transformeerde Heilijgers het monumentale pand, met behoud van het industriële karakter en de kenmerkende hallen en gebogen daken. Ook de gevel is in ere hersteld met metselwerk en decoratieve details.

Projectleider Frank Hoegen: “We pelden het gebouw af tot het originele casco. Het gebouw kreeg in korte tijd een nieuwe toekomst, met behoud van het karakteristieke industriële erfgoed, zoals de betonnen constructie en de kenmerkende daken. Dit project laat echt zien dat je met respect voor erfgoed en ambitie op duurzaamheid, een iconisch gebouw kunt transformeren tot een plek waar historie en dagelijks gebruik samenkomen”. Frank en zijn team zijn trots op de verduurzaming: het energielabel sprong van F+ naar A+++++. Met hoogwaardige isolatie, herstelde lichtkoepels en bijna 500 zonnepanelen is het gebouw klaar voor de toekomst. Frank: “We wisten dat het mooi zou worden. Utrecht-West is met dit erfgoed een parel rijker. Een goede samenwerking met de opdrachtgever is bij transformaties als deze heel bepalend.”

Project Gamma en Hoogvliet, Utrecht | Oplevering medio 2025 | Opdrachtgever Hoogvliet Beheer | Partners Traanberg Architectuur, Ingenieursbureau Concretio

GAMMA EN HOOGVLIET, UTRECHT

NIEUWBOUW

Verbinder tussen het maaiveld en de weidse omgeving

In Schuyts Kwartier, vlak bij station Arnhem-Zuid, realiseert Van de Klok in opdracht van Volkshuisvesting Arnhem de markante woontoren ‘Periscoop’ en twee lage gebouwen met in totaal 196 woningen. Een baken, dat de entree van de wijk markeert. Op de overgang van de stad naar het Betuwse landschap ontstaat een dynamische plek waar wonen, begeleid wonen en een huisartsenpraktijk samenkomen. Schuyts Kwartier ligt midden in het groen. Met de komst van een nieuwe wijk verandert ook het leefgebied van dieren en insecten. Daarom bouwen we natuurinclusief en blijven we de wijk verbinden met de natuurlijke omgeving. We houden er rekening mee dat dieren zich vrij door het gebied kunnen bewegen en versterken daarmee de biodiversiteit.

Projectmanager planontwikkeling Edo Dankaart: “Ik heb het project overgenomen van mijn collega en ben nu volop bezig met de afronding en overdracht aan mijn collega’s van Realisatie. Heel eerlijk, ik hoop dat de bouw soepeler gaat dan het ontwikkeltraject, dit mede door de ligging aan het spoor. In korte tijd hebben we van ‘niets’, ‘iets’ weten te maken. We hebben als team hard gewerkt met elkaar en daar ben ik trots op. Ik ben benieuwd straks naar het eindresultaat en de uitkijk vanuit de toren.”

Project Kop van Schuyt (Periscoop), Arnhem Oplevering begin 2028 | Opdrachtgever Volkshuisvesting Arnhem | Aantal 196 woningen waarvan 156 sociale huurappartementen en 40 woonstudio’s begeleid wonen | Partner opZoom Architecten

SCHUYT

KOP VAN

NIEUWBOUW

Woonkwaliteit met blijvende waarde

In het geliefde Bismarckkwartier in Krefeld ontwikkelt Novaform project ROON75: een stijlvol woongebouw met koopappartementen, gebouwd volgens de energiezuinige KfW-55-norm. “Met ROON75 realiseren we een woonproject dat hoogwaardige architectuur, energiezuinig bouwen en blijvende waarde combineert op een aantrekkelijke stedelijke locatie”, aldus Jens Gehlings, directeur van Novaform. Voor hem heeft het project ook een persoonlijke betekenis:

“Als geboren Krefelder vind ik het belangrijk met dit project bij te dragen aan de kwalitatieve ontwikkeling van mijn stad en woonruimte om blijvende waarde te creëren.” De parkeergarage met verwarmde hellingbaan, fietsplekken en een gezamenlijke wasruimte maakt het geheel compleet: duurzaam, comfortabel en toekomstbestendig wonen. Van tuinwoning tot penthouse met dakterras - elke woning heeft een eigen karakter en veel daglicht.

Project ROON75, Krefeld | Oplevering eind 2027 | Aantal 8 koopappartementen en 10 ondergrondse parkeerplaatsen Partner Freiter Architekten Düsseldorf

Werk met Karakter

Ondernemende mensen vinden makkelijk hun weg, bij KlokGroep. In onze netwerkorganisatie kun je alle kanten op groeien en je blíjven ontwikkelen. Klok-collega’s vertellen erover uit eigen ervaring.

Ik wil in ieder geval verder komen, niet stilzitten.

Meedoen en meetellen in de organisatie.

Voor jonge mensen is dit een fantastische plek.

Alle kanten op

KlokGroep maakt werk van groeikansen

Eén van de onderscheidende voordelen van de nieuwe netwerkorganisatie voor werknemers is, dat je bij KlokGroep daardoor alle kanten kunt opgroeien. En dat goed vakmanschap daarin nét zo zeer gewaardeerd wordt als goed leiderschap. Wil je ‘horizontaal’ groeien, zoals dat heet, door je eigen vakkennis te verbreden en te verdiepen? Kan. Wil je meer skills ontwikkelen om zelf teamleider of leidinggevende te worden? Kan ook. Wil je het allebei? Kom maar op. Samen met je leidinggevende bepaal je, in welke richting je je voor jezelf én de organisatie het beste kunt ontwikkelen. Vijf Klok-collega’s vertellen, hoe dat kan uitpakken in de praktijk.

Van functies naar rollen

Een netwerkorganisatie biedt veel kansen en mogelijkheden aan ondernemende werknemers, ziet Lisa: “Bij een traditionele ontwikkelende bouwer heb je vrij dichtgetimmerde rollen. Je bent dan bijvoorbeeld ontwikkelaar. Of je bent uitvoerder. Punt. In onze organisatie ben je idealiter niet alleen uitvoerder, maar daarnaast misschien ook wel lid van het team conceptueel bouwen of kwaliteitsmanager. En misschien ben je ook nog wel stagebegeleider, of lid van de ondernemingsraad.

Als ontwikkelaar run je natuurlijk een aantal projecten, maar werk je daarnaast misschien ook wel mee aan de standaardisering van datastromen in onze organisatie, het implementeren van conceptueel bouwen op de projecten of de optimalisatie van de klantreis. Het gaat

niet om de functietitel die op je kaartje staat, het gaat om de rollen die je als professional wilt en kunt vervullen in onze organisatie. Die benadering zorgt ervoor dat je je als werknemer veel breder kunt ontwikkelen, in allerlei richtingen. Je kunt onderdeel zijn van meerdere, steeds wisselende teams en in al die rollen bouwen aan je eigen kennis, skills en ervaring. Je kunt leidinggeven aan het ene team en lid zijn van misschien nog wel drie of vier andere teams. Wat er voor jou allemaal mogelijk is, wordt bepaald door de opgave die er ligt, voor KlokGroep, en wat je daarbinnen zelf kunt en wilt oppakken.”

Generiek functiehuis

Maurice: “We zijn ons steeds meer aan het organiseren als een slagvaardig netwerk met teams van professionals die allemaal op een eigen manier bijdragen aan de doelen van de organisatie. De netwerkorganisatie zorgt daarmee voor een nieuwe, moderne kijk op de ontwikkeling van mensen in onze organisatie, maar dat vraagt dan natuurlijk ook om een andere aansturing, een ander functiehuis en loongebouw. Daar hebben we het afgelopen jaar heel hard aan gewerkt.”

De ontwikkel- en bouwteams in de vestigingen van KlokGroep worden ondersteund door de gezamenlijke pijlers Klant & Markt, Realisatie, Conceptueel Bouwen, Mens & Organisatie en Financiën & Bedrijfsvoering.

Generieke rolbeschrijvingen vormen de kapstok voor de bekende, specifieke beschrijvingen van functies. Maurice: “We onderscheiden verschillende functiefamilies, waarin heldere loopbaan- en ontwikkelpaden zijn aangegeven. Je kunt groeien in je functie door horizontale of verticale stappen te maken: meer verbreding zoeken op de inhoud van je vak, of juist meer groeien in de richting van leidinggeven en besturen. Generieke benadering van rollen vraagt om consistentie binnen de profielen. De functiefamilies zijn uitgewerkt en alle medewerkers van KlokGroep en de werkmaatschappijen zijn in deze functiefamilies ingedeeld. Transparant, eerlijk en gericht op kansen voor iedereen.”

Lisa de Groot (HR Business Partner) en Maurice van der Bruggen (directeur Mens & Organisatie)

Wat is opgeleverd in 2025:

ƒ Een generiek functiehuis

ƒ Harmonisatie functie- en loongebouw

ƒ Medewerkersbetrokkenheidsonderzoek (MBO): een performancecyclus die de organisatiedoelen en de ontwikkeling van medewerkers met elkaar verbindt

Wat staat er op de agenda voor 2026:

ƒ Werk met Karakter meer naar buiten uitdragen: werken aan de positionering en zichtbaarheid van het werkgeversmerk

ƒ Nieuwe mensen met het ‘Klok-karakter’ aantrekken

ƒ De instroom, maar ook de doorstroom bevorderen

Een eigen functie- en loongebouw

In aansluiting daarop is ook het loongebouw ‘future proof’ vormgegeven en KlokGroep-breed ingevoerd. Lisa: “Uitgangspunt hierbij is waardering voor mensen opgavemanagement. Met andere woorden: het is bij KlokGroep niet zo, dat je meer verdient naarmate je ‘hogerop’ weet te komen. Als je je vakinhoudelijk heel erg verdiept en verbreed, ben je bij ons evenveel waard, als een directeur, bij wijze van spreken.” Om die gelijkwaardige beloning waar te maken, zijn de arbeidsvoorwaarden in 2025 geharmoniseerd, in nauw overleg en samenwerking met de COR. Het nieuwe functie- en loongebouw is vervolgens vastgelegd in de KlokWerkWijzer.

Vinger aan de pols

Eén van de graadmeters voor het succes van de netwerkorganisatie is de betrokkenheid van medewerkers bij wat ze doen - en bij de organisatie. In 2023 werd een eerste meting uitgevoerd, in 2025 is die herhaald. De respons was hoog: zo’n 80 procent van de Klokkers deed mee aan de survey.

Maurice: “De meerderheid van onze mensen is nog steeds zeer betrokken en trots op hun werk - en we

zien ook wel dat die betrokkenheid groeit, bij alle werkmaatschappijen. Maar we zien óók, dat er nog veel werk aan de winkel is. De kanteling van de organisatie naar een volwassen netwerkorganisatie, en de bundeling van krachten op de centrale pijlers, betekent ook véél verandering voor de Klokkers. We zullen hoog moeten inzetten op heldere, interne communicatie. Maar ook op ander leiderschap. We moeten - met z’n allen - leren om de verantwoordelijkheid niet op te eisen, aan de top, maar juist veel meer in de organisatie zelf neer te leggen. Dat vraagt om lef en leiderschap. Dat besef groeit, maar het is wennen. Een kwestie van blijven herhalen, trainen en bijsturen, waar we zien dat dat nodig is. KlokGroep is een organisatie met een hoge betrokkenheid en een groeiende volwassenheid. De kracht zit in de trots, het vakmanschap en de bereidheid tot verandering. De uitdaging ligt in het aangeven van een werkbaar ritme en een heldere manier van werken: duidelijk, tijdig en herkenbaar voor iedereen.”

De blik naar buiten

Met de basis die is gelegd kunnen Lisa, Maurice en hun team van business partners in de werkmaatschappijen nu meer de blik gaan richten op de buitenwereld: de arbeidsmarkt. Dat is ook nodig, vindt Lisa: “KlokGroep is een sterk merk en de organisatie staat. We dragen het echter nog onvoldoende uit. We willen de onderscheidende propositie van KlokGroep sterker gaan positioneren, met name waar het gaat om de ontwikkelen groeimogelijkheden van onze netwerkorganisatie. Tot nu toe waren we heel druk met het goed inrichten van die organisatie - we waren er nog niet helemaal aan toe om ons werkgeversmerk goed op de kaart te zetten. Nu wel. Een effectieve recruitment aanpak vormt een belangrijke pijler voor het aantrekken van talent. Daar gaan we dit jaar flink gas op geven.”

Op de volgende pagina's: vijf collega’s vertellen over de groeipaden die zij volgden en de mogelijkheden om het beste uit jezelf te halen bij KlokGroep.

DE STAP ZIJWAARTS VAN...

Arjen Mons (50 jaar)

Hij had al heel wat stappen in de bouwwereld doorlopen, toen hij tien jaar geleden begon bij Heilijgers, als projectontwikkelaar. Daar kreeg hij al snel de mogelijkheid om door te groeien naar de functie van ontwikkelmanager. Arjen: “Heilijgers had een aantal tenders achter elkaar verloren. Ik ben toen die indieningen eens gaan analyseren en heb ongevraagd mijn visie gegeven op hoe we onze winkansen konden vergroten. Kort daarop werd gezegd: als jij het dan zo goed weet, ga jij die tenders dan maar doen.”

“Ik moest natuurlijk wel aan de verwachtingen voldoen, maar ik wist eerlijk gezegd ook niet precies hoe. Ik heb toen een heel team opgetrommeld. Conceptdenkers, duurzaamheidsgoeroes en ontwerpers. Allemaal verschillende mensen, waarmee ik in een oud klooster ben gaan zitten, expres niet op kantoor, om iedereen zo veel mogelijk uit te dagen en te inspireren. Met maar één doel: winnen. Dat was de gouden greep. Toen we het indienden wist ik al: dit is heel kansrijk. En toen wonnen we ook.”

Hij draaide vervolgens meer tenders en werd ook gevraagd voor het begeleiden van tenders van de andere Klok-ondernemingen: “Als we eenmaal bij de beste vier zitten, na de preselectie, dan kan ik een heel goed team overeind trekken. Of dat een truukje is? Een beetje wel. Je moet heel goed doorgronden wat de opdrachtgever nou écht wil, daarop aansluiten en dan harde toezeggingen doen, niet vaag blijven. Verras je opdrachtgever op een positieve manier.”

Ik heb nog wel even getwijfeld of dit nou mijn baan was.

Snel schakelen, dat past bij mij.

Het ontwikkelmanager-zijn raakte steeds meer naar de achtergrond. Ze begonnen hem meer en meer als ‘de tenderkoning’ te zien, bij alle Klok-ondernemingen. Arjen: “Ik vind het mooi, dat intensieve, creatieve tenderproces, waarin je met je team alles uit de kast trekt om te winnen. Ik heb toen op verzoek van het bestuur van KlokGroep een functieprofiel opgesteld voor een tendermanager, voor de hele KlokGroep. Ik heb nog wel getwijfeld of dat nou mijn baan was, maar na een paar gesprekken dacht ik: ik doe het tóch.”

Nee, hij is net begonnen, dus denkt nog niet na over de volgende stap. Eerst dit maar eens goed organiseren en laten landen, in de organisatie. Hij draait nu zelf geen tenders meer, maar ondersteunt en adviseert de tenderteams in alle Klok-ondernemingen. Arjen: “Ik zie dit niet als een stap omhoog, nee, meer als een stap zijwaarts. Dat is wat de organisatie belangrijk vindt: dat je kunt blijven groeien, in welke richting dan ook. Dit  bedrijf kan snel keuzes maken, doet er alles aan om die wendbaarheid erin te houden. Dat past bij mij.”

Gülsüm Dogan (37 jaar)

Gülsüm Dogan-Günal begon na haar studie HBO Bouwkunde als werkvoorbereider bij een systeembouwer. Waar ze merkte: ik vind modelleren eigenlijk veel leuker. Ze gaf haar zoontje een goede start op de wereld, nam daar even een half jaar de tijd voor, en ‘modelleerde’ aansluitend nog een paar jaar voor een steigerbouwer. Toen er na een overname in het bedrijf een andere wind ging waaien, vond Gülsüm het tijd om te gaan.

Bij KlokGroep doet het ertoe wie je bent.

Inmiddels is Gülsüm anderhalf jaar BIM-expert bij Van de Klok. Heel fijn, vindt ze: “Bij KlokGroep doet het ertoe wie je bent. Er is geen hiërarchie, we zijn een echte netwerkorganisatie. Ik ben zelf eigenaar van wat ik doe. Daardoor kan ik zelf ook meer betekenen voor het bedrijf en kan ik me ontwikkelen in de richting die ik leuk vind. Ongeveer eens per maand heb ik daar een gesprek over, met onze BIM-manager. Dan komt alles aan de orde. Zit je lekker in je vel? Wat zijn je persoonlijke doelen? Heb je alles wat je nodig hebt?”

Ik wil me kunnen blijven ontwikkelen.

Ze heeft de tijd genomen om de organisatie en de processen te leren kennen en is zich nu aan het afvragen wat de volgende stap binnen KlokGroep zou kunnen zijn. Omhoog groeien, in de richting van BIM-coördinator of -regisseur, of liever de diepte in als BIM-expert plus? Op dit moment trekt de inhoudelijke verdieping haar het meest aan; het verder ontwikkelen van BIM-bouwstenen, en het aanbrengen van structuur en samenhang in kennis en werkwijzen. Zodat deze niet alleen toepasbaar zijn in projecten, maar ook richting geven aan hoe het BIM-team en de organisatie hiermee werken. Zeker weet ze het nog niet, maar dat komt wel. “Ik wil in ieder geval verder komen, niet stilzitten. Als ik er 32 uur per week niet ben geweest voor mijn kinderen, moet ik wel iets goeds doen met die tijd.”

Ze zou haar omgeving van harte willen aanraden om óók bij KlokGroep te komen werken. “Want”, zou ze zeggen: “Hier geven ze om je.” Als ze met haar oproep ook kan zorgen voor meer vrouwen bij KlokGroep, is een fijne bijvangst, lacht ze. “Het is nog wel een mannenwereldje.”

HET GROEI-TRAJECT VAN...

Martin Spek (61 jaar)

Martin Spek is het toonbeeld van een horizontale groeier. Hij vond leren maar niks en begon dus, na de LTS, meteen als timmerman, lacht hij: “Omdat profvoetballer er nou eenmaal niet in zat”. Geen probleem, vond hij. Zolang hij maar niet terug hoefde naar de schoolbanken en niet de hele dag achter een bureau hoefde te zitten. In het timmervak kon hij zijn creativiteit kwijt, was hij met zijn handen bezig. En lekker veel buiten.

Hij is een echte ‘Adriaan van Erker.’ Groeide als timmerman op tussen Jos van Erk en zijn broers, in en op het werk. Totdat één van de uitvoerders tegen hem zei: ga jij het maar eens proberen als uitvoerder. En dat deed hij. Van de ene op de andere dag: hup, het diepe in, zo ging dat in die tijd. “Alles wat je niet wist, dat vroeg je gewoon. Zo werd je er vanzelf bedreven in. Ik ben toen toch maar mijn uitvoerders/ aannemerspapieren gaan halen. Overdag werken op de bouw en ’s avonds studeren, een paar avonden in de week. Vijf jaar lang.” Lachend: “Ja, studeren kun je leren.”

Hij vindt zichzelf niet ambitieus. Wilde niet per se groeien; het ging gewoon vanzelf, naar zijn gevoel. Hij was alweer een jaartje of tien uitvoerder, toen de projectleider van zijn team overstapte naar de directie en Martin vroeg om zijn functie over te nemen. Dat ging weer op dezelfde manier. Martin: “Gewoon beginnen. Leren en opletten, goed kijken, dingen verzinnen, en durf vragen te stellen. De routine komt dan vanzelf.”

Er is hier altijd wel iets, wat bij je past.

Gewoon beginnen. Leren, opletten en goed kijken.

Hij zit nu alweer 41 jaar bij Adriaan van Erk, inmiddels dus KlokGroep, en verveelt zich geen dag. Hij is nu onder andere met een BaseHome-project bezig, in Hendrik Ido Ambacht. Zijn aanbeveling? “Bij KlokGroep kun je alle kanten op. Naar boven, naar beneden, naar binnen, naar buiten. Dat moet fantastisch zijn voor die jonge gasten, die zo vol energie zitten. Wat ik heb gedaan, dat kunnen zij ook. Als je een beetje aan de bouw gehecht bent, is hier altijd wel iets dat bij je past.”

DE MOVES VAN...

Linda Kloosterman (46 jaar)

Linda Kloosterman heeft twee hersenhelften. De ene helft is werkvoorbereider: technisch, bouwkundig. De andere is organisatorisch, team-gericht, mensgericht. Die twee talenten komen heel mooi bij elkaar in wat ze nu doet: ze geeft leiding aan het backoffice-team van de kopersbegeleiding bij Van de Klok. En is vanuit die rol nauw betrokken bij het Woonbelevingscentrum LIV in Nijmegen.

Ze startte haar loopbaan als werkvoorbereider. Maar toen ze kinderen kreeg, werden de werktijden en de afstanden - ze

Toen ik de kans kreeg, heb ik meteen 'ja' gezegd.

reisde het hele land door - haar te gortig. Bij Van de Klok kon ze aan de slag als kopersbegeleider. Deels dus uit praktische overwegingen: het paste beter in haar dagritme. Maar het mooie was ook: in de net geopende Woonbelevingscentrum LIV kon ze haar technische kennis op een héél andere manier inzetten.

Mijn technische kennis is voor al mijn collega's handig.

Omgaan met blije kopers, vertelt Linda, dat was het leuke van de overstap. Maar ze zag ook: het keuzeproces ervaren veel kopers toch vrij stressvol. Dat Linda vanuit haar technische achtergrond precies wist wat er allemaal in de tekeningen stond en wat daar wel en niet in mogelijk was, bleek niet alleen voor de kopers, maar ook voor haar collega’s uitermate handig. En ook, dat ze als geen ander de taal van de uitvoering begreep, dus ook de terugkoppeling naar de bouw goed kon afhandelen. Linda: “Zo kwam ik eigenlijk vanzelf in de backoffice rol terecht, waarbij ik de schakel ben geworden tussen Van de Klok en de frontoffice, de Wooncoaches in LIV.”

Van het één kwam het ander. Naarmate het aantal projecten groeide, nam ook de behoefte aan meer ‘Linda’ toe: het echt goed op orde hebben van de stukken, de afspraken met alle betrokken partijen in LIV, de controles van verkoopstukken en fungeren als vraagbaak voor de wooncoaches in LIV. Er kwamen nieuwe backoffice collega’s bij - het team groeide. Toen haar leidinggevende vroeg of ze dat team zou willen aansturen, zei Linda meteen ‘ja’. Linda: “De komende tijd ligt voor mij het zwaartepunt op het stroomlijnen van de klantreis en uniforme processen, in samenspraak met alle Klok-ondernemingen. Heel veel zin in.”

DE KRONKELROUTE VAN...

Frank Groenen (45 jaar)

Hij had in zijn jonge jaren stagegelopen bij Van de Klok en wilde daar graag blijven, maar helaas: er was op dat moment geen plaats voor hem. Na een paar jaar werkvoorbereiding bij Giesbers Wijchen was er wél een plek: yes! Waarom hij zo graag terug wilde naar Van de Klok? Frank: “Het teamgevoel, de familie. Iedereen wordt hier gewaardeerd, wie je ook bent, wat je ook doet. Er is geen hiërarchie, je doet het samen. Eigenlijk wel bijzonder om dat gevoel al na een half jaar stage te hebben. Het is ook bijna niet uit te leggen, je moet het echt ervaren.”

Hij groeide van werkvoorbereiding naar projectmanagement. Maakte daarna een beweging zijwaarts naar het voortraject van het vak en werd technisch planontwikkelaar. Daarna deed hij nóg een stap zijwaarts-omhoog, naar de rol van projectmanager planontwikkeling, waarin hij vooral de organisatorische kant van de projecten regelde: de bestemmingsplannen, de participatiemomenten, de vergunningstrajecten en contractvorming met woningcorporaties: “Aan de slag met een grondpositie en zorgen dat er woningen gebouwd kunnen worden, veelal sociale woningbouw, daar kreeg ik energie van.”

Hij is dus in de techniek begonnen, maar Frank heeft een groot hart voor de héle organisatie en voor de mensen die er werken. Daarom werd hij in 2016 eerst secretaris en later voorzitter van de ondernemingsraad: “In die periode heb ik ook het overnametraject meegemaakt

Er is geen hiërarchie, je doet het

samen.

Ik dacht dat ik de projecten zou missen, maar dat valt mee.

van Heilijgers en Adriaan van Erk. Zo heb ik ook de andere kant van KlokGroep leren kennen: de organisatiekant.”

Superinteressant, vond hij die kant van de KlokGroep. Toen er een vacature langskwam voor de functie van bestuurssecretaris, ging hij maar eens een ‘bakkie koffie drinken’ met (toen nog) bestuursvoorzitter Ton van de Klok. En zo kwam het. Bestuurssecretaris Frank - die ‘het vak’ inmiddels aan alle kanten heeft gezien en ervaren - is blij met zijn nieuwe rol: “Ik dacht eerst dat ik de projecten zou missen, maar dat valt mee. Het ondersteunen rondom beleidsstukken, zorgen voor correcte besluitvorming en daarbij de verbinding maken tussen de werkmaatschappijen en de mensen: geen dag is hetzelfde.”

Een goed jaar

Terugkijken op 2025 met de Raad van Commissarissen van KlokGroep – met de blik vooruit. Waar staan we nu, hoe kijken we naar de toekomst?

De RvC van KlokGroep kijkt terug op een enerverend, maar ook mooi 2025, aldus Ingrid de Boer, als voorzitter en woordvoerder van de raad. De financiële resultaten zijn klinkend. De overdracht van het voorzitterschap van Ton van de Klok naar Harold van Rooijen in het bestuur van KlokGroep is snel en goed verlopen. De transitie van de organisatie blijft nog wel een aandachtspunt, zeker gezien de groeiambities van KlokGroep. Maar die verandering biedt óók kansen.

Het evenwicht tussen groei en verandering

“Best spannend”, noemt Ingrid de inmiddels voltooide overdracht van de voorzittershamer van het groepsbestuur van Ton van de Klok naar Harold van Rooijen. De organisatie is door de verdere integratie van ondernemingen immers nog volop in de transitie en de groeiambities zijn enorm. Op zo’n moment is een wisseling in de top van de onderneming dus best even een waagstuk.

Geruisloos en snel

De RvC hield dus de vinger aan de pols en constateert tevreden: de overdracht is ontspannen en bijna geruisloos verlopen. Ingrid: “We hadden er van tevoren goed over gesproken, met elkaar. We merkten dat Ton echt toe was aan die stap opzij, en dat Harold meteen goed in zijn nieuwe rol zat. De overdracht was daarmee eigenlijk al in juni voltooid. Met alle complimenten aan Ton en aan Harold, voor de soepele manier waarop dat is gegaan.”

Organisatie stroomlijnen

Ondertussen is en blijft de RvC alert op de veranderingen die in de onderneming nog aan de hand en nodig zijn, om te komen tot de gewenste netwerkorganisatie, waarin alle project-ondersteunende expertises en processen - waaronder financiën, mens en organisatie, tendermanagement - goed zijn gestroomlijnd. Niet per onderneming, maar voor de groep, als geheel. Ingrid: “De organisatie is aan het doorkantelen. Heel veel dingen gaan over het herformuleren van processen, rollen, taken en vooral ook de definities die je met elkaar hanteert, zodat je ook met dezelfde data gaat werken en met dezelfde maten gaat meten. Voor veel mensen in onze organisatie betekent dat, dat hun werk verandert. Dus dat goed blijven uitleggen en uitdragen in de organisatie, vanuit het bestuur van KlokGroep, is erg belangrijk. Behoud van het DNA van het familiebedrijf is daarbij essentieel.”

Ruimte voor groei

De grootste spanning ligt momenteel hier: terwijl de organisatie nog in transitie is, moeten de lopende projecten onverminderd presteren én groeit de organisatie fors. De groeiambities van KlokGroep, van 500 miljoen euro omzet naar 700 miljoen euro per jaar, zijn immers groot. Data en rapportages verschillen nog per werkmaatschappij, waardoor bijvoorbeeld cijfers niet altijd één op één vergelijkbaar zijn. Vooralsnog wordt dat

opgelost met veel vragen, veel luisteren. “We bevragen niet alleen het bestuur, maar ook de directies van de werkmaatschappijen”, aldus Ingrid. “Zodat we een goed beeld hebben en houden van wat er leeft en speelt.”

De transitie en de groeiambities bieden ook kansen, ziet Ingrid: “Er ontstaat op allerlei plekken behoefte aan nieuwe, gespecialiseerde functies, waarvoor binnen de afzonderlijke werkmaatschappijen geen ruimte is, maar binnen KlokGroep als geheel wel. Dat creëert dus ook nieuwe kansen voor ondernemerschap, kwaliteit en talent in de organisatie.”

Scherpe keuzes maken

Zoals Harold en Jeroen (pag. 127 in dit jaarverslag) aangeven: de gekozen portefeuillestrategie moet strak worden gehandhaafd, de komende tijd, juist om de continuïteit in de projecten en de omzetstromen goed te borgen. Ingrid: “De koers is duidelijk. Er moet natuurlijk altijd ruimte zijn om bijzondere kansen te pakken, maar iedereen kan zijn tijd maar één keer besteden, dus je moet wel keuzes maken. Het bestuur heeft de keuze gemaakt om niet langzaam, maar met een ‘harde return’ te willen sturen op 70 procent conceptuele bouw. Dan moet je soms kansen laten lopen, inderdaad. We kijken vanuit de RvC vooral naar de manier, waarop die besluitvorming tot stand komt: is die besluitvorming consequent en transparant genoeg.”

Door de groei van de onderneming ontstond in 2025 ook behoefte aan externe financiering. Ingrid: “Met name door de expertise van Bas van de Klok hebben we dat proces heel goed kunnen monitoren. Het geld is inmiddels getrokken, zoals dat heet. De keuze voor Deloitte als nieuwe accountant heeft ons wel een beetje door elkaar geschud: een nieuwe accountant stelt natuurlijk vragen, kijkt met een frisse blik naar de organisatie. Dat was even wennen, maar ook verfrissend.”

Blik naar buiten

In november 2025 is het nieuwe beleidsplan van het KlokGroep-bestuur besproken met de RvC. Het goed blijven bewaken van de balans tussen interne verandering en resultaatgroei blijft daarin actueel, signaleert Ingrid. Maar ze nuanceert: “Je bent natuurlijk nooit helemaal klaar met veranderen, dat kan niet meer in deze

Samenstelling Raad van Commissarissen per 31 december 2025:

Ingrid de Boer

Ingrid is voorzitter van de Raad van Commissarissen en vervult daarnaast een belangrijke rol als toezichthouder en klankbord waar het gaat om bestuurlijke groei en de integratie tussen de werkmaatschappijen. Ook houdt ze de vinger aan de pols waar het gaat om goed en tijdig anticiperen op de veranderingen in markt en maatschappij.

Bas van de Klok

Bas is begin 2025 tot de Raad van Commissarissen toegetreden als opvolger van Gerard Jacobs. Bas is van huis uit accountant. Hij brengt vooral zijn expertise in op het gebied van financiën en familiebedrijven.

Marije Rhebergen

Marije is in november 2025 door de Algemene

Aandeelhouders Vergadering benoemd tot nieuwe commissaris bij KlokGroep. Marije neemt daarmee het stokje over van John van de Klok, die met haar aantreden is teruggetreden. Ze werd gevraagd door de zittende RvC op basis van haar duurzaamheidsprofiel, haar ervaring als directielid van VP Capital en haar internationale ervaring met het besturen van zowel profit- als nonprofitorganisaties.

Raad van Commissarissen | Een goed

maatschappij. Er zijn veel externe ontwikkelingen, waar KlokGroep strategisch mee om moet gaan. Denk aan het probleem van de netcongestie - krijgen we nog wel stroomaansluitingen - de stikstofproblematiek en de impact van de onrust op het geopolitieke toneel. De blik moet wel voldoende naar buiten gericht zijn en onderdeel zijn van je strategie, bijvoorbeeld door verschillende scenario’s uit te werken. Wat gebeurt er als de kopersmarkt zou instorten? Als er echte materialentekorten ontstaan of de energieprijzen door het plafond gaan? De regelgeving rondom duurzaamheid maakt nu pas op de plaats, maar dat geeft ook ruimte om juist nú al je eigen tegenkracht te organiseren. Bijvoorbeeld: hoe zorgen we voor bouwplaatsen en projecten, die straks nauwelijks meer afhankelijk zijn van fossiele bronnen en het elektriciteitsnet.”

RvC versterkt rol als strategische sparringpartner van het bestuur

De Raad van Commissarissen (RvC) fungeert als onafhankelijke ‘spiegel’ van het bestuur. Ze ziet toe op het handelen van het bestuur, stelt vragen, geeft advies waar ze dat nodig vindt of waar dat wordt gevraagd vanuit het bestuur van KlokGroep. De nadruk lag daarbij op de strategische koers, governance en opvolging. Afgelopen jaar werd de agenda van de RvC onder meer gevuld door:

ƒ Vijf reguliere vergaderingen.

ƒ Twee vergaderingen rondom de vaststelling van het jaarverslag 2024.

ƒ Eén strategiedag, als aftrap voor het bestuur richting het opstellen van het beleidsplan voor 2026. Hoofdonderwerpen: toekomstige samenstelling bestuur, de portefeuille strategie en Novaform Duitsland/Polen.

ƒ De RvC is daarnaast betrokken geweest in het verder betrekken van de volgende generatie Van de Klok.

In mei is gestart met het selectietraject voor de opvolging van John. De RvC heeft het profiel vastgesteld, maar is door het bestuur en de Algemene Vergadering van Aandeelhouders ook gevraagd om het selectieproces van de kandidaat mede te doorlopen.

Ook in 2025 heeft de RvC gesproken met de directies van de werkmaatschappijen en heeft het jaarlijks gesprek met de COR plaatsgevonden. Eind 2025 heeft de RvC een zelfevaluatie gehouden.

Dat de RvC op niveau Klokkies is ingericht, maar operationeel op KlokGroep acteert is onveranderd van toepassing (zoals in jaarverslag 2024 is verwoord).

Financieel

‘De jaarcijfers 2025 van KlokGroep zien er fris en gezond uitʼ.

Jeroen en Harold

KlokGroep scoort goed, maar houdt ogen strak op de bal

Toelichting op de jaarcijfers

De jaarcijfers van KlokGroep zien er fris en gezond uit, constateren bestuursvoorzitter Harold van Rooijen en financieel directeur Jeroen van der Bron. De omzet (van 505 mio in 2024 naar 566 mio in 2025) groeit gestaag door naar de gewenste 700 mio in 2028. Ook het nettoresultaat is hoger dan ooit. Prima cijfers dus, maar scherpte blijft op heel veel vlakken nodig. Bijvoorbeeld waar het gaat om de grote showstoppers, zoals Harold ze noemt: netcongestie, stikstof, stroperige procedures, de problemen op het geopolitieke toneel en de moeilijke arbeidsmarkt. Problemen die vragen om een pro-actieve blik naar buiten. Tegelijkertijd is het belangrijk om intern de ogen strak op de bal te houden: géén zijpaadjes meer. Harold en Jeroen leggen uit.

Een omzet van 566 mio euro in 2025: dat is natuurlijk wel iets om even een brief over naar huis te schrijven, knikken Jeroen en Harold desgevraagd. Harold: “Een fantastische, prestatie, van het hele Klok-team en al onze partners. Heel trots op.” Ook het nettoresultaat is hoog (59 mio euro), al heeft dat vooral een eenmalige oorzaak, namelijk: de verkoop van een deelname van KlokGroep in 2025. Jeroen: “Onderaan de streep draaien we beter dan ooit, terwijl we het operationeel eigenlijk net iets minder goed doen.” Daarnaast wordt het resultaat van de Adriaan van Erk Groep nu voor 100% meegeteld, omdat de verwerving van de onderneming in 2025 is afgerond. De afschrijving van de goodwill is rechtstreeks ten laste van het vermogen gebracht en loopt dus niet via de resultatenrekening.

Veel vertraging

De portefeuille van KlokGroep was en is nog steeds rijk gevuld met eigen grondposities, waarop de komende jaren duizenden woningen gebouwd gaan worden. Op zich heel fijn nieuws voor KlokGroep. Want de orderportefeuille is daarmee goed gevuld - en voor lange tijd. De harde realiteit is alleen: de doorstroming op diverse projecten stagneert behoorlijk, waardoor de geprognosticeerde omzet niet doorkomt. Jeroen: “Zo’n acht, negen grote projecten op eigen grondposities zitten op dit moment in de vertraging, voornamelijk

door Raad van State-procedures. We lopen op veel eigen projecten jaren uit de planning. Dat omzet-gat hebben we in 2025 goed weten te dichten met projecten uit de markt, maar daar maken we wel iets minder rendement op. Vandaar dat licht lagere, operationele rendement.”

Externe financiering

Het gebrek aan doorstroming (en dus omzet) - en het laatste stukje overname van Adriaan van Erk - zorgde in 2025 ook voor een behoefte aan vernieuwing van de externe financiering. Die kwam er. De Raad van Commissarissen adviseerde, zag toe op het proces en de keuze van de financiers. Jeroen: “Het is allemaal heel soepel verlopen. De rentecomponent is door de externe financiering natuurlijk iets opgelopen, maar onze liquiditeit is hiermee weer goed op orde en de financieringen geven ons de ruimte om te blijven investeren op strategische oplossingen in de projecten, zoals nieuwe oplossingen voor de netcongestie.”

1 Scherpte op stakeholdermanagement

De vertragingen in de procedurepijplijn zitten Harold dwars en dat steekt hij niet onder stoelen of banken: hoe kán het toch dat een paar dwarsliggers in de omgeving een project jarenlang kunnen stilleggen? En toch is dat de orde van de dag, sectorbreed, dus ook bij KlokGroep. Een deel van de oplossing ligt in ‘hogere handen’, ziet Harold: “Er liggen stapels dossiers op het bordje van de Raad van State, daar moet iets aan te doen zijn. En het zou bijzonder fijn zijn als de nieuwe regering nu echt werk gaat maken van een goede, planologische voorraad, zodat we niet meteen vastzitten in projecten die niet lukken, maar kunnen doorpakken op plekken waar dat wel kan.” Maar nee, daar heeft KlokGroep geen invloed op, ziet Harold. En politieke ambities heeft hij zelf geenszins, lacht hij. Maar wat meer doortastendheid in Den Haag zou wel fijn zijn, geeft hij toe, want de vraag naar woningen blijft onverminderd urgent en de kansen liggen, zeker bij KlokGroep, eigenlijk voor het oprapen. ”Misschien kan de nieuwe minister wél het verschil maken.”

Corporate governance en COR

Transparantie

Hoogste normen

Verbeteren

Corporate Governance betreft het zorgen voor goed bestuur en toezicht binnen het bedrijf. Belangrijke onderdelen hierbinnen zijn de strategie, het behalen van bedrijfsdoelstellingen, de bedrijfscultuur en de manier waarop we verantwoording afleggen en transparant communiceren.

KlokGroep streeft naar de hoogste normen, zowel op het gebied van wetgeving als de richtlijnen die in onze sector gelden. We zetten ons in voor maximale integriteit en transparantie in onze besluitvorming en communicatie met stakeholders.

Voor KlokGroep blijft het verbeteren van processen essentieel om een solide basis te behouden. Dat doen we op basis van onze kernwaarden: daadkrachtig, betrokken, samenwerkend en vernieuwend.

Centrale ondernemingsraad

COR en bestuur

De Centrale Ondernemingsraad (COR) binnen KlokGroep is opgericht na de overnames van Heilijgers en Adriaan van Erk. In 2025 zijn een aantal grote en complexe dossiers behandeld. Het belangrijkste daarvan: de harmonisatie en verbetering van het loonhuis voor alle werkmaatschappijen.

De samenwerking tussen de COR en het bestuur van KlokGroep is in 2025 constructief verlopen. De harmonisatie was niet alleen een belangrijke stap voor de organisatie, maar ook voor de ontwikkeling van de COR zelf.

Vooruitzichten COR

De fundamenten zijn gelegd, en het volgende jaar staat in het teken van verdere uitbouw van een goede samenwerking tussen COR en bestuur. De COR kijkt, mede dankzij de opgedane ervaring in 2025, met vertrouwen vooruit naar de toekomstige uitdagingen.

Omzet in miljoenen

In 2024: € 505

Bedrijfsresultaat in miljoenen

In 2024: € 52

Gemeentes helpen

Wat KlokGroep zelf kan doen om doorstroming en versnelling te organiseren? “Goed stakeholdermanagement wordt steeds belangrijker”, ziet Harold. “Goede relaties met de gemeentes waarin we grondposities hebben, zijn essentieel. We moeten in de organisatie van projecten veel meer samen met gemeentes gaan kijken hoe we op hobbels in procedures, stikstof-quota en besluitvorming kunnen anticiperen, al in een heel vroeg stadium. Dat vraagt om een andere focus van, bijvoorbeeld, onze projectontwikkelaars. Plannen maken en realiseren kunnen we wel, bij KlokGroep. Maar hoe kom je bij die goedgekeurde plannen en die start bouw? We zijn minder kwetsbaar naarmate we beter begrijpen hoe de gemeentelijke processen precies verlopen - dat is in elke gemeente anders - waar de pijnpunten liggen en hoe we ze pro-actief kunnen helpen om die pijnpunten op te lossen. Dat vraagt iets heel anders van onze projectontwikkelaars. Het zwaartepunt ligt veel meer in het voortraject, de weg richting realisatie. Daar proberen we onze ontwikkelteams nu veel in meer mee te nemen, op te leiden, te helpen.”

Netcongestie oplossen

Netcongestie is ook een factor, aldus Harold en Jeroen, waarvoor de blik van de organisatie steeds meer naar buiten moet. Nieuwe netaansluitingen worden steeds schaarser, merkt KlokGroep, bijvoorbeeld aan aanvragen die we hebben gedaan voor projecten in Utrecht, Gelderland en Flevoland. Harold: “En áls je die al krijgt, is het nog maar de vraag of de netwerkbeheerders wel genoeg capaciteit kunnen leveren. Voor een deel kunnen we dat probleem zelf oplossen. Bijvoorbeeld door woningen op te leveren met een veel lager energieverbruik, waardoor je per saldo kleinere basisaansluitingen nodig hebt, en door meer lokale bronnen in te zetten: zonnepanelen, WKO. Daarnaast zetten we steeds meer in op het goed matchen en managen van pieken en dalen met behulp van batterijen en goed overleg met de netwerkbeheerders. Maar we kunnen het probleem van de netcongestie niet alleen oplossen. Er zijn andere gesprekken voor nodig, met

Aanpakken en doorpakken

€ 1.115K

Omzet per FTE

In 2024: € 997K

Kasstromen

De liquiditeitsratio’s zijn goed. Het werkkapitaal is stabiel gebleven met € 273 miljoen tegenover € 218 miljoen in 2024. Over 2025 is een positieve operationele kasstroom van € 72 miljoen gerealiseerd. De current ratio geeft net als voorgaand jaar een prima verhouding van 2,32 (was 2,34). KlokGroep beschikt over voldoende liquiditeiten om eventuele tegenvallers op te vangen. We blijven sterk op liquiditeit sturen, zodat wij niet voor verrassingen komen te staan.

Blik naar de toekomst

Wij verwachten voor 2026, naast de reguliere (des-) investeringen in de grondportefeuille, geen grote investeringen in materiële vaste activa. Met de uitgevoerde herfinanciering in 2025 verwachten wij ook in 2026 qua liquiditeit ‘in control’ te zijn. De personeelsbezetting zal meegroeien met de ambitie van € 700 miljoen omzet in 2028. Naar verwachting zal de verhouding direct en indirect wel muteren naar een lager aandeel indirect personeel dan nu het geval is. Netcongestie, energievoorziening en de beschikbaarheid van infrastructuur vormen belangrijke randvoorwaarden en risico’s voor onze omzetambitie. In 2026 zetten we vol in op onze innovaties voor de BaseHome en Wonivo.

veel meer partijen. De netbeheerders hebben heel lang gewaarschuwd, maar zijn onvoldoende serieus genomen door de politiek, waardoor we nu achter de feiten aanlopen. Al met al vraagt het van ons veel meer aandacht voor alle showstoppers in het voortraject: waar vinden we de ruimte om straks tóch te gaan bouwen, met elkaar?”

Het kan wél

Met de energie-businesscases van Rijnpark (Arnhem) en Bijsterhuizen (Wijchen), laat KlokGroep overigens goed zien dat het kán, leefomgevingen maken zonder de traditionele netwerk-power. Jeroen: “Op deze projecten wordt waardevolle kennis opgedaan die wordt ingezet om ook andere projecten grotendeels energetisch zelfvoorzienend te maken.”

2 Focus op conceptueel bouwen

Dat conceptueel bouwen hét antwoord is op betaalbaarder en sneller bouwen, is inmiddels in de hele sector een vaststaand feit. Bij KlokGroep is in de portefeuillestrategie gekozen voor maar liefst 70% conceptueel bouwen in 2028, om daarmee te kunnen zorgen voor een constante flow aan projecten - en dus omzet. De voordelen zijn evident: standaardisatie, digitalisatie en fabrieksmatige productie leiden tot efficiency en schaalvoordelen - en daarbij het vermogen om meer productie te leveren met minder mensen op de bouwplaats. Om te kunnen opschalen naar de gewenste 70% conceptuele bouw heeft het bestuur van KlokGroep in 2025 alle conceptuele bouwkrachten binnen KlokGroep en de werkmaatschappijen gebundeld in één, centrale pijler, leggen Jeroen en Harold uit. Met aan het hoofd Rob Jans, voormalig directeur Realisatie bij Van de Klok. In de pijler van Rob worden inmiddels flinke stappen gemaakt met het doorontwikkelen, optimaliseren

en uitrollen van de twee concepten BaseHome en Wonivo.1 Daarnaast wordt er gewerkt aan eventuele nieuwe woonconcepten. Harold: “Daar hebben we hoge verwachtingen van.”

Nee leren zeggen

Het bundelen van kennis en energie is één ding, het strakker sturen op de portefeuillestrategie blijft cruciaal. Harold: “Als er nu hele mooie projecten langskomen die niet passen in onze 70%-strategie, moeten we ‘nee’ zeggen. Dat zijn we niet gewend! Maar het moet wel. Het gaat er niet om of wij het mooi vinden om onze bouwborden te zien staan. Het gaat erom of we de goede dingen doen. Projecten met een hoog risicoprofiel zijn er genoeg in de markt. Daar moeten we ons niet meer door laten verleiden.” Jeroen: “Ook andere afwegingen moeten veel meer een rol gaan spelen in het kader van goed risicomanagement, zoals de afstand tot onze vestigingen, ook voor de comakers. Zo ook de vraag, of we wel genoeg capaciteit en de juiste skills hebben.” Harold, gekscherend: “Wij gaan dus zeker niet onze vingers branden aan - laten we het even extreem stellen - nieuwe zeesluizen in IJmuiden. De focus is duidelijk. Daar moeten we ons nu wél aan gaan houden. Soms lastig ja, voor een onderneming vol ondernemende mensen, die allemaal mooie kansen zien. Maar het is wél de keuze die we gemaakt hebben. Dat kunnen we niet genoeg benadrukken, intern.”

3 Smart(er) werken

Ondertussen vraagt ook de eigen organisatie na alle veranderingen van de afgelopen tijd nog steeds om focus en aandacht, zien Harold en Jeroen: niet nog meer werk creëren en nog harder werker, met elkaar, maar juist slimmer werken. Harold: ”Dat vraagt om meer uniformiteit in digitale processen, datacollectie en analyses. Om het verder kalibreren en stroomlijnen van de staffuncties binnen onze netwerkorganisatie. En ervoor blijven zorgen dat iedereen doet wat er is afgesproken, binnen de strategische doelen.” Focus dus. Hoe? Harold ziet maar

één manier, naast alle acties die al zijn uitgezet om processen te stroomlijnen: “De zeepkist op. Ik, Jeroen, Edwin: alle bestuurders. We gaan er wat steviger in, de komende tijd. Het devies: ogen strak op de bal. Geen geitenpaadjes meer. We hebben vijf glasheldere strategische doelen: daar gaan we voor.2 We moeten ervoor zorgen dat verantwoorde groei niet ten koste gaat van ons verandervermogen.”

4 Novaform trekt op

Novaform is als werkmaatschappij sinds 2024 alleen actief in Duitsland en Polen. Landen met een andere marktdynamiek dan Nederland. De economische groei in Polen blijft onveranderd hoog, maar gaat wel gepaard met een hoge rentecomponent op de kapitaalmarkt. De markt in Duitsland blijft op zijn minst gezegd uitdagend, maar lijkt wel langzaam te herstellen. Recent in verkoop gebrachte projecten bevestigen dat beeld. Bestuurder Edwin Kolkhuis Tanke: “Dat brengt dus weer andere uitdagingen dan waar we in Nederland mee van doen hebben. In Poznan zijn wij inmiddels een gevestigde naam en realiseren wij aansprekende projecten met mooie resultaten.”

Waar de Novaform-vestigingen in Polen en Duitsland in ieder geval géén last van hebben is netcongestieen stikstofdiscussies. Edwin: “Stroperige procedures dan weer wel, maar zeker niet in dezelfde mate als in Nederland. Ook voor het buitenland geldt dat er meer focus komt op uniformering van de processen, op de onderlinge samenwerkingen met stafdiensten en op wat we wel, maar zeker ook níet doen. Waar we in zowel Duitsland als Polen meer op gaan focussen is het realiseren van woningen voor de beleggershuurmarkt. In Polen zijn de eerste huurcomplexen inmiddels opgeleverd.”

1 Zie 'De kracht van de keten' op pagina 54 2 Zie 'Dit zijn wij' op pagina 9

Risicomanagement

Risicomanagement

Ondernemen is niet zonder risico’s, dat hoort er nou eenmaal bij. Binnen KlokGroep vinden we het belangrijk om die risico’s goed in beeld te hebben en waar nodig actie te ondernemen. Door risico’s te managen, dragen wij bij aan het behalen van onze strategische doelen én aan het succes van KlokGroep op de lange termijn. We richten ons daarbij op vier hoofdcategorieën van risico’s: strategische risico’s, operationele risico’s, financiële risico’s en risico’s rondom wet- en regelgeving.

Risicobereidheid

KlokGroep is een partij die actief risico’s neemt in vastgoedontwikkeling. Dat betekent niet dat we roekeloos zijn, we nemen alleen risico’s die we kunnen beïnvloeden en beheersen. Een project moet uitvoerbaar en financieel haalbaar zijn, anders stappen we er niet in. Bij elk risico kijken we of het in verhouding staat tot het mogelijke rendement. Onze risicobereidheid (ofwel hoeveel risico we bereid zijn te nemen) vormt de basis van ons risicoprofiel.

We beoordelen risico’s niet alleen op financiële gevolgen, maar ook op wat ze kunnen betekenen voor ons imago, onze mensen, het milieu en de maatschappij. In het overzicht dat volgt, laten we per risicocategorie zien hoe groot onze bereidheid is om risico’s te accepteren, van ‘avers’ tot ‘open’.

Risicobereidheidsschaal

Categorie Bereidheid

STRATEGISCH

Om onze langetermijndoelen te bereiken, kijken we niet alleen naar onze eigen organisatie, maar ook actief naar wat er speelt in de markt en de maatschappij. We willen kansen herkennen en daarop inspelen door te blijven investeren en vernieuwen. Als ondernemend familiebedrijf met lef zijn we bereid om iets meer risico te nemen dan gemiddeld, maar we gaan nooit onverantwoord te werk.

OPERATIONELE ACTIVITEITEN

KlokGroep is regisseur van grootschalige gebiedsontwikkelingen, bouwprojecten en serviceopdrachten. Als een project een gezond rendement biedt, zijn we bereid om daar beheersbare en beïnvloedbare risico’s voor te nemen. We wegen die risico’s zorgvuldig af. Eén ding is echter duidelijk: als het om veiligheid gaat, nemen we geen enkel risico.

FINANCIËLE POSITIE

We staan er financieel sterk voor en dat willen we graag zo houden. Daarom nemen we op financieel gebied alleen een laag risico. Stabiliteit en continuïteit zijn voor ons belangrijker dan snelle winst.

GEBALANCEERD

WET- EN REGELGEVING

Onze verantwoordelijkheid groeit mee met onze organisatie. Betrouwbaarheid vinden we essentieel, vooral als het gaat om wet- en regelgeving. Op dit vlak accepteren we geen risico’s; we willen volledig voldoen aan de wet en doen wat maatschappelijk verantwoord is.

GEBALANCEERD

VOORZICHTIG

Avers

Focus op het beschermen van waarde en het vermijden van risico en onzekerheid zoveel mogelijk.

Voorzichtig

Voorkeur voor zeer veilige bedrijfsactiviteiten en strategieën of waar het nemen van risico geen kans heeft op significante gevolgen.

Gebalanceerd

Voorkeur voor veilige bedrijfsactiviteiten en strategieën, zorgvuldige en uitgebreide evaluatie van informatie voordat het nemen van beslissingen en het nemen van risico’s alleen met een goed controlesysteem op zijn plaats.

Open Bereid om zakelijke activiteiten en strategieën met minimale informatie zolang de winst hoog is en alleen als de juiste stappen zijn genomen om de blootstelling te minimaliseren.

Risicobeheersing

Strategie

In het beleidsplan wordt de koers en ambitie vastgelegd. In dit plan wordt rekening gehouden met de strategische risico’s. Ieder jaar actualiseert het bestuur van KlokGroep het beleidsplan en kijkt hierbij 3 tot 5 jaar in de toekomst. Dit plan wordt besproken met de directies en Raad van Commissarissen.

Begroting en rapportage

Elk jaar stellen we een gedetailleerde begroting en een omzetverwachting op die aansluit bij het beleidsplan. We rapporteren elk kwartaal: we vergelijken de resultaten met de begroting én met het voorgaande jaar. Dit resulteert in een prognose van het lopende jaar. Deze rapportage wordt besproken in het bestuur en met de Raad van Commissarissen, waarna deze wordt gedeeld met de relevante stakeholders.

Externe verslaggeving

De jaarrekening van KlokGroep maakt deel uit van ons Jaarverslag en wordt opgesteld volgens de richtlijnen van Titel 9, Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Hierin zijn de cijfers van KlokGroep zelf én van onze deelnemingen verwerkt. Deloitte Accountants BV controleert onze jaarrekening op betrouwbaarheid en correctheid.

Risicomatrix

Als onderdeel van ons risicomanagement is de risicomatrix in 2025 opnieuw geëvalueerd. Hierin staan alle materiële risico’s, ingedeeld op kans en impact voor de organisatie. In de eerste matrix is gekeken naar de risico’s zónder rekening te houden met bestaande beheersmaatregelen. Vervolgens hebben we beoordeeld in hoeverre de bestaande maatregelen de risico’s voldoende afdekken. Waar nodig zijn aanvullende acties genomen om risico’s terug te brengen naar een acceptabel niveau. De aangepaste situatie is zichtbaar in de tweede matrix.

Risicomatrix

1. Wijzigingen in economische-, politieke en marktomstandigheden

2. Duurzaamheid

3. Innovatief vermogen

4. Beschikbaarheid van personeel

5. Beschikbaarheid van materialen

6. Projectbeheersing

7. Veiligheid

8. Grondposities

9. Digitale beveiliging

10. Krediet van de afnemers

11. Krediet van de leveranciers

12. Liquiditeit

13. Rente

14. Valuta

15. Niet voldoen aan wet- en regelgeving

16. Fraude

17. Integriteit opdrachtgevers

Effect beheersmaatregelen op hoogste bruto risico’s

Risico’s voor maatregelen Risico’s na maatregelen

Overzicht risico’s

In het overzicht is aangegeven wat de impact is van verschillende risico’s op onze organisatie en resultaten. De trendindicator laat zien hoe het risiconiveau zich verhoudt tot dat van vorig jaar. Er zijn vier mogelijkheden:

• Nieuw (): het risico is dit jaar voor het eerst opgenomen

• Afgenomen (): het risico is minder ernstig dan vorig jaar

• Gelijk gebleven (=): het risico is onveranderd

• Toegenomen (): het risico is ernstiger geworden

Risicobeheersing Strategie

Risico Toelichting

1. Wijzigingen in economische-, politieke en marktomstandigheden

2. Onvoldoende aansluiting op de Duurzaamheidsagenda (zowel landelijk als lokaal)

• Een beleidsplan gericht op de lange termijn met jaarlijkse evaluatie en invulling met jaarplannen.

• Doorontwikkeling afdoende periodieke stuurinformatie.

• Sterke sturing op beschikbaarheid liquiditeiten en faciliteiten.

• Spreiding van projecten over markten, locaties en opdrachtgevers.

• Duurzaamheidsbeleid met een visie voor de (middel)lange termijn.

• Duurzaamheidsmanager inzetbaar voor alle werkmaatschappijen.

• Budget beschikbaar gesteld voor werkmaatschappijen.

• Doorontwikkeling conceptmatige bouw gericht op duurzaamheid.

• Wagenpark in transitie naar volledig elektrisch.

3. Te traditioneel acteren met weinig innovatie

• Stimuleren van toepassing van innovatieve producten en concepten.

• Budget beschikbaar gesteld voor werkmaatschappijen.

• Centrale groep met deskundigen.

• Subsidie-expert om subsidiemogelijkheden innovaties te onderzoeken.

Trend

4. Beschikbaarheid van personeel.

• Nieuw opgezette arbeidsmarktcommunicatie; intensivering wervingscampagne.

• Begeleiden, trainen en ontwikkelen van medewerkers.

• Binding jonge medewerkers via Jong Klok.

• Medewerkers stimuleren in recruitment door te werken met een (K)lokbonus.

5. Beschikbaarheid van materialen

• Tijdig voorraad aanleggen voor kritische onderdelen en/of materialen.

• Contractueel vastleggen van prijsafspraken.

• Prijsrisico’s meenemen in opdrachten.

Risicobeheersing Operationele activiteiten

Risico Toelichting

6. Projecten niet in beheersing

• Hanteren van fasedocumenten bij iedere fase binnen een project welke door de directie wordt geaccordeerd.

• Detailcalculaties per fase per project.

• Multidisciplinaire teams.

• Afsluiten van verzekeringen voor projecten.

• Periodieke rapportages op projectniveau in combinatie met realtime inzicht.

7. Onveilige situaties op de bouwplaatsen

• Veiligheidsrichtlijnen op iedere bouwplaats.

• Veiligheidscampagne ten behoeve van het verhogen van het besef rondom veiligheid en de persoonlijke invloed hierop.

• Normcertificeringen.

8. Aankoop van onrendabele grondposities

9. Digitale beveiliging

• Verwerving nieuwe posities alleen met zicht op ontwikkeling.

• Heroverweging plannen bestaande grondposities.

• Conservatieve waardering van grondposities.

• Aankoop in samenwerkingsverbanden.

• Spreiding over verschillende locaties.

• IT centraal georganiseerd.

• General IT Controls waarborgen middels multifactor authenticatie, naast netwerkbeveiliging en applicatiebeveiliging.

• Externe toetsing netwerkbeveiliging.

• Continuïteit waarborgen door meer gebruik van cloudservices in plaats van on premise.

Risicobeheersing Financiële positie

Risico

10 Krediet van de afnemers

Toelichting

• Screenen van afnemers. Indien gewenst worden externe credit ratings en/of rapporten over afnemers verkregen en gebruikt. Het beleid is om alleen te handelen met kredietwaardige en integere tegenpartijen.

• Indien nodig worden zekerheden verkregen rondom vorderingen op afnemers.

• Overdracht van woningen aan particuliere klanten vindt pas plaats nadat zij aan alle verplichtingen hebben voldaan.

• Andere klanten bestaan voornamelijk uit woningcorporaties, overheden en beleggers. Voor wat betreft kredietrisico kennen deze een laag risicoprofiel.

11. Krediet van de leveranciers

12. Liquiditeit

13. Rente

14. Valuta

• Screenen van leveranciers. Indien gewenst worden externe credit ratings en/of rapporten over leveranciers verkregen en gebruikt. Het beleid is om alleen te handelen met kredietwaardige en integere tegenpartijen.

• Indien nodig worden zekerheden verkregen rondom leveringen.

• De liquiditeitsbehoefte wordt dagelijks, wekelijks, maandelijks en per kwartaal bewaakt. Maandelijks bepalen we de behoefte op lange termijn over de perioden van 1 tot 2 jaar. De netto behoefte vergelijken we met de beschikbare kredietfaciliteiten.

• Sturing op Internal Rate of Return (IRR) bij investeringen.

• Groep Expert Treasury bewaakt de liquiditeitsbehoefte en stromen.

• De interestpercentages op de beschikbare faciliteiten baseren op een vaste rentevoet. Afhankelijk van looptijd, omvang en het risico.

• Monitoren van kasstromen in vreemde valuta en waar nodig valutatermijncontracten afsluiten.

Risicobeheersing

Wet- en regelgeving

Risico Toelichting Trend

15. Niet voldoen aan wet- en regelgeving

• Gedragsregels (interne normen en waarden) waaraan iedereen zich binnen de organisatie moet houden vastgelegd in de Gedragscode.

• Vierogen-principe om ongeautoriseerde geldtransacties te voorkomen.

• Functiescheiding tussen de beschikkende, beherende en registrerende functies.

• Het bestuur en de directie zijn zichtbaar aanwezig en betrokken bij processen. Zij hebben haar taken en verantwoordelijkheden verdeeld om zodoende voldoende inzicht en overzicht te houden op de gang van zaken. Hiertoe is gelaagdheid aangebracht in de managementstructuur. Met behulp van managementinformatie verkrijgt het bestuur en de directie inzicht over verwachtingen en realisaties.

• Er worden interne audits uitgevoerd om te toetsen of interne processen worden gevolgd.

16. Fraude

17. Integriteit opdrachtgevers

• Gedragsregels (interne normen en waarden) waaraan iedereen zich binnen de organisatie moet houden vastgelegd in de Gedragscode.

• Vierogen-principe om ongeautoriseerde geldtransacties te voorkomen.

• Bevoegdheden zijn vastgelegd.

• Functiescheiding tussen de beschikkende, beherende en registrerende functies.

• Er worden interne audits uitgevoerd om te toetsen of interne processen worden gevolgd.

• Screenen van afnemers. Indien gewenst worden externe credit ratings en/of rapporten over afnemers verkregen en gebruikt. Het beleid is om alleen te handelen met kredietwaardige en integere tegenpartijen.

• Voldoende spreiding opdrachten over opdrachtgevers.

• Proces zodanig ingericht dat meerdere personen betrokken zijn bij de totstandkoming van contracten/transacties.

• Het veelal aangaan van duurzame relaties, waaronder ook met afnemers. =

Risicomanifestatie 2025

De economische en maatschappelijke omstandigheden blijven in 2025 uitdagend en onzeker. Hoewel de inflatie en rente zich lijken te stabiliseren ten opzichte van voorgaande jaren, blijven deze op een relatief hoog niveau. De druk op de woningmarkt en de bouwsector is onverminderd groot. Geopolitieke spanningen, waaronder de aanhoudende oorlog in Oekraïne en andere internationale ontwikkelingen, beïnvloeden het economische klimaat. Het consumentenvertrouwen herstelt slechts geleidelijk en de politieke situatie (zowel binnen Nederland als Europees) blijft van invloed op de marktdynamiek.

Daarnaast blijft de complexiteit van wet- en regelgeving toenemen. Het stikstofvraagstuk en aanverwante jurisprudentie blijven een belangrijke factor voor de sector. Europese regelgeving, langdurige bezwaarprocedures en uitdagingen rondom ruimtelijke ordening en bestemmingsplannen leiden tot vertraging in projecten. Ook netcongestie, energievoorziening en de beschikbaarheid van infrastructuur vormen belangrijke randvoorwaarden en risico’s bij de ontwikkeling en realisatie van projecten.

Binnen KlokGroep blijven wij deze ontwikkelingen nauwgezet volgen. Onze bedrijfsprocessen zijn erop ingericht om risico’s tijdig te signaleren, te analyseren en waar nodig passende mitigerende maatregelen te treffen.

Gezien onze activiteiten in een markt met klantspecifieke producten, blijven wij gericht sturen op risicobeheersing. Bij concrete opdrachten kopen wij tijdig materialen, arbeid en diensten in om prijs- en leveringsrisico’s te beperken. Daarnaast investeren wij in langdurige samenwerkingen met co-makers en ketenpartners, waarmee wij stabiliteit en kwaliteit in onze projecten borgen.

Zoals blijkt uit onze jaarrekening is KlokGroep ook in 2025 financieel gezond. Dit biedt ons de ruimte en flexibiliteit om te blijven investeren, ook onder uitdagende marktomstandigheden. Onze ambitie om als familiebedrijf met lef toekomstbestendige leefomgevingen te realiseren, blijft onverminderd van kracht. We kijken met vertrouwen naar de toekomst.

Kengetallen

Financiële positie

Voor een inzicht in de financiële positie kunnen de balansen van de laatste 3 jaren als volgt worden samengevat (in € 1.000):

De financiering hiervan vond plaats met:

Kengetallen

De navolgende ratio’s ten aanzien van solvabiliteit en liquiditeit kunnen aan de balansen worden afgeleid: 2025

Solvabiliteitsratio’s

Productie

De omzet is gebaseerd op basis van de productiewaarde. De afgelopen 3 jaren is als volgt weer te geven (in € 1.000)

Nijmegen, 21 mei 2026

Dhr. H.P. van Rooijen Bestuurder

Dhr. A.C.M. van de Klok Bestuurder (namens Klokkies BV)

Dhr. E.E.H. Kolkhuis Tanke Bestuurder

Dhr. J. van der Bron Bestuurder

Jaarrekening

Geconsolideerde balans per 31 december 2025 (voor resultaatbestemming)

Geconsolideerde winst-en-verliesrekening over 2025

Geconsolideerd kasstroomoverzicht

Mutatie van

kortlopende schulden (excl. schulden kredietinstellingen)

Overzicht totaalresultaat over 2025

Directe vermogensmutatie inzake betaalde goodwill bij

Grondslagen Algemene toelichting

Belangrijkste activiteiten

KlokGroep is een bouwende ontwikkelaar. Onze belangrijkste activiteiten bestaan uit het ontwikkelen, realiseren en verkopen van vastgoedprojecten voor zowel binnenstedelijke locaties als uitbreidingsgebieden. We voeren nieuwbouwprojecten uit voor verschillende woningtypen en verzorgen daarnaast renovatie-, verduurzamings-, transformatie- en onderhoudswerkzaamheden in uiteenlopende segmenten. Voor de realisatie van grondgebonden woningen en andere nieuwbouwprojecten combineren we planontwikkeling met bouwkundige uitvoering en verkoop. Daarnaast beschikken we over een productiefaciliteit die kozijnen en deuren levert aan zowel interne projecten als externe opdrachtgevers. Ter ondersteuning van de bouw- en ontwikkelactiviteiten zijn er gespecialiseerde diensten op het gebied van milieuadvies, duurzame energie en grondexploitatie beschikbaar binnen de groep. Samen vormen deze activiteiten een geïntegreerde keten van ontwikkeling tot oplevering, gericht op kwaliteit, duurzaamheid en het efficiënt realiseren van woon- en vastgoedopgaven.

Locatie feitelijke activiteiten

KlokGroep BV te Druten verricht haar activiteiten vanuit de locatie op Kanaalstraat 200, 6541 XN te Nijmegen en is ingeschreven bij het handelsregister onder nummer 10025990.

Groepsverhoudingen

KlokGroep BV maakt deel uit van een groep, waar Klokkies BV te Druten aan het hoofd staat.

Grondslagen voor consolidatie

In de geconsolideerde jaarrekening van KlokGroep zijn de financiële gegevens verwerkt van de tot de groep behorende maatschappijen en andere rechtspersonen waarop een overheersende zeggenschap kan worden uitgeoefend of waarover de centrale leiding wordt gevoerd.

De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld met toepassing van de grondslagen voor de waardering en de resultaatbepaling van KlokGroep. De financiële gegevens van de groepsmaatschappijen en de andere in de consolidatie betrokken rechtspersonen en vennootschappen zijn volledig in de geconsolideerde jaarrekening opgenomen onder eliminatie van de onderlinge verhoudingen en transacties. Belangen van derden in het vermogen en in het resultaat van groepsmaatschappijen zijn afzonderlijk in de geconsolideerde jaarrekening tot uitdrukking gebracht.

Consolidatiekring

De resultaten van nieuw verworven groepsmaatschappijen en de andere in de consolidatie meegenomen rechtspersonen en vennootschappen worden geconsolideerd vanaf de overnamedatum. Op die datum worden de activa, voorzieningen en schulden gewaardeerd tegen de reële waarden. De betaalde goodwill wordt geactiveerd en afgeschreven over de economische levensduur. De resultaten van afgestoten deelnemingen worden in de consolidatie verwerkt tot het tijdstip waarop de groepsband wordt verbroken.

Indien reeds een meerderheidsbelang aanwezig worden uitbreidingen verwerkt conform het 'economic entity concept'. Dat wil zeggen dat deze transacties bestempeld worden als transacties tussen aandeelhouders van de groep en dus binnen het groepsvermogen worden verwerkt.

Overzicht geconsolideerde belangen

Naam rechtspersoon

Van de Klok BV

Van de Klok Nieuwbouw BV

Van de Klok Bouw BV

VOF Heumen Noord

VOF Victoria Haarsteeg

VOF Zetten Zuid

Bouwcombinatie Klok Trebbe VOF

KBO-TW VOF

Parczoom BV

VOF Klok/Hendriks

VOF Bundersehoek

VOF Ontwikkelingscombinatie BPD/Klok

VOF Ontwikkelingscombinatie USP Klok

Rijnzicht Arnhem BV

Riverview Arnhem BV

VOF Spoorlaan

Van de Klok Deelnemingen BV

Klimopweg BV 's Hertogenbosch

Best Wonen VOF

VOF Repelakker

VOF Nieuwe Warande

Van de Klok Bestaande Bouw BV

Van de Klok Service BV

LIV Exploitatie BV

Asbestsanering Het Zuiden BV (voorheen AHZ Holding BV) Nijmegen

KlokPNO BV Nijmegen

Adriaan van Erk Groep BV Bergambacht

Adriaan van Erk Bouw BV Bergambacht

Adriaan van Erk Timmerfabriek BV Bergambacht

Adriaan van Erk Onroerend Goed BV Bergambacht

AVE Vogelenzang BV Bergambacht

Westerpoort CV Bergambacht 50,0

Ontwikkelcombinatie De Pionier BV Amsterdam 50,0

Adriaan van Erk Ontwikkeling BV Bergambacht

Westerpoort Beheer BV Bergambacht 50,0

Oostergouw Dronten BV

Belwin BV

Weespmui BV

Weespmui CV

Caldona BV

VOF Weespersluis

Autobedrijf Lanser BV

Bergambacht

Naam rechtspersoon

Heilijgers BV

Ontwikkelingsmaatschappij Kastanjelaan Leusden BV

Vestigingsplaats % kapitaal

Amersfoort

Amersfoort

De Markol BV Amersfoort

Wilma-Heilijgers

VOF Wilma-Heilijgers Eembrugge Ocriet

Odijk-West Beheer BV

Heilijgers Deelnemingen BV

Ontwikkelcombinatie Odijk-West CV

Stichting Bewaarder Eembrugge Ocriet

Amersfoort

Stichting Bewaarder Noordpolder Eemnes Amersfoort

Novaform Holding BV

Adriaan van Erk Projectontwikkeling BV

Combinatie Novaform-Trebbe BV

Combinatie Van Mierlo-Novaform

Rivium Real Estate BV

Ontwikkelingscombinatie Novaform-Hooghwerff VOF

Ontwikkelingscombinatie Novaform Rijswijk BV

Ontwikkelingscombinatie Novaform-Fullhouse

Ontwikkelingscombinatie De Staal VOF Rotterdam 50,0

Rivium Real Estate Warmtebeheer BV

Novaform Deutschland GmbH

Wilhelmshöhe Projektentwicklungen GmbH

Novaform Polska Sp Zoo SK

Novaform Polska Sp Zoo

Novaform Koninko Sp Zoo

Novaform Koninko 2 Sp Zoo

Novaform Naramowice Sp Zoo

Novaform Kolejova Sp Zoo

Novaform Svaran Sp Zoo

Novaform Svaran 2 Sp Zoo

Novaform Dopiewiec Sp Zoo

KlokGroep Materieel BV (voorheen Van de Klok Materieel BV)

Van de Klok Milieu BV

KlokPNO Energie BV

Wind in Wijchen BV

KlokGrondexploitatie BV

KDG Koolhoven BV

KlokGarant BV

KDG Gronden BV

Trebbe-Klok Projecten VOF

KlokVastgoed BV

Düsseldorf (Duitsland) 100,0

Düsseldorf (Duitsland) 100,0

Poznan (Polen) 95,0

Poznan (Polen) 100,0

Poznan (Polen) 100,0

Poznan (Polen)

Poznan (Polen) 100,0

Poznan (Polen) 100,0

Poznan (Polen) 100,0

Poznan (Polen)

50,0

Poznan (Polen) 100,0

Nijmegen

100,0

Nijmegen 100,0

Druten 50,0

Wijchen

Druten

Druten

Druten

Druten

Nijmegen 50,0

Druten

Proportionele consolidatie

KlokGroep participeert in vennootschappen onder firma (VOF’s) en commanditaire vennootschappen (CV’s) waarin zij samen met één of meer andere partijen de zeggenschap uitoefent. Het relatieve aandeel van deze samenwerkingsverbanden wordt proportioneel geconsolideerd, omdat de vennootschap gezamenlijk met de andere vennoten besluitvorming over de strategische en operationele activiteiten uitoefent en zij recht heeft op haar aandeel in de activa en verplichtingen van deze samenwerkingsverbanden. De activa, verplichtingen, baten en lasten van deze VOF’s en CV’s worden opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening naar rato van het aandeel van de vennootschap in het samenwerkingsverband onder eliminatie van de onderlinge verhoudingen en transacties.

Reden voor het niet meeconsolideren van een dochtermaatschappij

Buiten de consolidatie blijven, wegens het ontbreken van overwegende zeggenschap (gemarkeerd met *) en/of op basis van art. 2:407 BW Titel 9 (gemarkeerd met **), de volgende vennootschappen:

Naam rechtspersoon

Klok Vastgoed Investeringen Groep BV

Klok Investeringen Groep BV

SE Holding BV te Panningen

LIV Wonen BV te Nijmegen

Ontwikkelingscombinatie Essenvelt CV

VOF Molenhoek Zuid te Nijmegen

LKP BV te Nijmegen

Ontwikkelingscombinatie Essenvelt Beheer BV

GEM De Boomgaard Beheer BV

USP Kuin Klok VOF

GEM De Boomgaard CV

GEM Bloemendalerpolder CV

Bouwerk BV te Haarlem

Centrum Weespersluis CV

Rivium District BV

Kalkumer Höfe Verwaltungs UG

NFD Verwaltungs GmbH iG

NFD Urban 73 Grundbezitz GmbH & Co KG

ADAM Kalkumer Höfe UG & Co KG

Angermund GmbH UG & Co KG

Vestigingsplaats % kapitaal

Nijmegen 20,0

Düsseldorf ** 50,0

Düsseldorf ** 65,0

GEM Koolhoven Beheer BV Tilburg 20,0

VOF Wychen West Nijmegen 33,3

Grondexploitatiemaatschappij Koolhoven CV Tilburg 21,3

VOF Ottenhof, Azur en Klok Eindhoven 33,3

De Groene Geest BV Vught 13,9

Toepassing artikel 2:402 BW

Aangezien de winst-en-verliesrekening over 2025 van KlokGroep in de geconsolideerde jaarrekening is verwerkt, is (in de enkelvoudige jaarrekening) volstaan met weergave van een beknopte winst-en-verliesrekening in overeenstemming met artikel 2:402 BW.

Schattingen

Bij toepassing van de grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening vormt de leiding van KlokGroep BV zich schattingen die van invloed zijn op de opgenomen bedragen. Deze hebben met name betrekking op onderhanden projecten, waaronder de projectvoortgang, verwachte projectkosten en -opbrengsten en projectrisico’s. Indien noodzakelijk zijn de aard van deze schattingen en bijbehorende veronderstellingen opgenomen in de toelichting op de betreffende jaarrekeningposten.

Grondslagen voor financiële verslaggeving

Algemene grondslagen

De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving.

Vergelijkende cijfers

In het boekjaar 2025 heeft de vennootschap een verdere verdieping aangebracht ten aanzien van de presentatie van de strategische voorraad. De strategische voorraad is verder uitgesplitst in strategische voorraad, onderhanden werk en vooruitbetaling op de voorraad om het inzicht van de gebruiker van de jaarrekening te verbeteren. In de jaarrekening 2024 was dit gesaldeerd gepresenteerd als strategische voorraad en was de vooruitbetaling op de voorraad gepresenteerd onder de financiële vaste activa.

De cijfers van boekjaar 2024 worden ten behoeve van de vergelijkbaarheid aangepast in de vergelijkende cijfers:

- Overige vorderingen (langlopend): -/- 14.057.512

- Strategische voorraad: -/- 100.364.011

- Onderhanden werk: +/+ 90.397.350

- Vooruitbetaald op de voorraad: +/+ 24.024.174

Deze aanpassing heeft uitsluitend betrekking op de presentatie van balansposten en heeft geen effect op het resultaat, het eigen vermogen of de kasstromen.

Algemene grondslagen voor waardering activa en passiva

Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of de actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs.

Algemene grondslagen bepaling resultaat

Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verplichtingen en mogelijke verliezen die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Waardeverminderingen vaste activa

De vennootschap beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een vast actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig kan zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief geschat. Voor materiële en immateriële wordt alleen rekening gehouden met een waardevermindering, indien deze naar verwachting duurzaam is. Indien het niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort.

Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde; de realiseerbare waarde is de hoogste van de opbrengstwaarde en de bedrijfswaarde. Een bijzonder waardeverminderingsverlies wordt direct als last verwerkt in de winst-en-verliesrekening onder gelijktijdige verlaging van de boekwaarde van het betreffende actief.

De opbrengstwaarde wordt in eerste instantie ontleend aan een bindende verkoopovereenkomst; als die er niet is, wordt de opbrengstwaarde bepaald met behulp van de actieve markt waarbij normaliter de gangbare biedprijs geldt als marktprijs. De in aftrek te brengen kosten bij het bepalen van de opbrengstwaarde zijn gebaseerd op de geschatte kosten die rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de verkoop en nodig zijn om de verkoop te realiseren.

Voor de bepaling van de bedrijfswaarde wordt een inschatting gemaakt van de toekomstige netto kasstromen bij voortgezet gebruik van het actief / de kasstroomgenererende eenheid; vervolgens worden deze kasstromen contant gemaakt waarbij een disconteringsvoet wordt gehanteerd. De disconteringsvoet geeft geen risico’s weer waarmee in de toekomstige kasstromen al rekening is gehouden.

Indien wordt vastgesteld dat een bijzondere waardevermindering die in het verleden verantwoord is, niet meer bestaat of is afgenomen, dan wordt de toegenomen boekwaarde van de desbetreffende activa niet hoger gesteld dan de boekwaarde die bepaald zou zijn indien geen bijzondere waardevermindering voor het actief zou zijn verantwoord. Een bijzondere waardevermindering van goodwill wordt niet teruggenomen.

Omrekening van vreemde valuta

Vorderingen, schulden en verplichtingen in vreemde valuta’s worden omgerekend tegen de koers per balansdatum.

Transacties in vreemde valuta’s gedurende de verslagperiode worden in de jaarrekening verwerkt tegen de koers die geldt op de datum van de transactie. De uit de omrekening per balansdatum voortvloeiende koersverschillen worden opgenomen in de winst-enverliesrekening.

De buitenlandse groepsmaatschappijen en niet geconsolideerde deelnemingen kwalificeren als bedrijfsuitoefening in het buitenland met een andere functionele valuta dan die van de vennootschap. Voor de omrekening van de jaarrekening van deze bedrijfsuitoefening in het buitenland wordt de koers op balansdatum gehanteerd voor de balansposten en de wisselkoersen op de transactiedata voor de posten van de winst-en-verliesrekening. De omrekeningsverschillen die optreden, worden rechtstreeks ten gunste of ten laste van het groepsvermogen gebracht en verwerkt in de reserve omrekeningsverschillen. Dit geldt eveneens voor de omrekeningsverschillen op leningen die deel uitmaken van de netto investering in de bedrijfsuitoefening in het buitenland.

Indien een bedrijfsuitoefening in het buitenland met een andere functionele valuta dan die van de vennootschap wordt vervreemd, worden de cumulatieve omrekeningsverschillen verwerkt in de wint en verliesrekening als onderdeel van het resultaat op de verkoop van de bedrijfsuitoefening in het buitenland.

Leases

De vennootschap heeft leasecontracten afgesloten waarbij nagenoeg alle voor- en nadelen die aan het eigendom verbonden zijn, niet bij de vennootschap liggen. Deze leasecontracten worden verantwoord als operational leasing. Verplichtingen uit hoofd van operational leasing worden op lineaire basis verwerkt in de winst-en-verliesrekening over de looptijd van het contract.

Pensioenregelingen

KlokGroep heeft een pensioenregeling. De regeling wordt gefinancierd door afdrachten aan pensioenuitvoerders, te weten verzekeringsmaatschappijen en bedrijfstak pensioenfondsen. De pensioenverplichtingen uit de regeling wordt gewaardeerd volgens de ‘verplichtingenbenadering’. In deze benadering wordt de aan de pensioenuitvoerder te betalen premie als last in de winst-en-verliesrekening verantwoord. Additionele verplichtingen, waaronder eventuele verplichtingen uit herstelplannen van de pensioenuitvoerder, leiden tot verhoging van toekomstige premies. Ultimo 2025 (en 2024) waren er voor de groep geen pensioenvorderingen en geen verplichtingen naast de betaling van de jaarlijkse aan de pensioenuitvoerde verschuldigde premie.

Een deel van de medewerkers heeft een pensioenregeling die is ondergebracht bij BPF Bouw. Deze pensioenregeling betreft een middelloonregeling en een beschikbare premieregeling. De dekkingsgraad (marktwaarde van de beleggingen uitgedrukt in een percentage van de voorziening pensioenverplichtingen volgens de grondslagen van DNB) van het fonds op 31 december 2025 is 141,0% (31 december 2024 125,8%).

Financiële instrumenten

Onder financiële instrumenten worden zowel primaire financiële instrumenten (zoals vorderingen en schulden) als afgeleide financiële instrumenten (derivaten) verstaan.

In de toelichting op de onderscheiden posten van de balans wordt de reële waarde van het betreffende instrument toegelicht als die afwijkt van de boekwaarde. Indien het financiële instrument niet in de balans is opgenomen, wordt de informatie over de reële waarde gegeven in de toelichting op de 'Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen en voorwaardelijke activa en verplichtingen'.

Voor de grondslagen van primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de behandeling per balanspost van de 'Grondslagen voor de waardering van activa en passiva'.

Binnen KlokGroep is geen sprake van afgeleide financiële instrumenten.

Grondslagen

voor waardering

van activa

Immateriële vaste activa

De immateriële vaste activa worden gewaardeerd op het bedrag van de bestede kosten, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De jaarlijkse afschrijvingen bedragen een vast percentage van de bestede kosten, zoals nader in de toelichting op de balans is gespecificeerd. De verwachte gebruiksduur en de afschrijvingsmethode worden aan het einde van elk boekjaar opnieuw beoordeeld.

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs, verminderd met de cumulatieve afschrijvingen en indien van toepassing met bijzondere waardeverminderingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de verwachte toekomstige gebruiksduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met een eventuele residuwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikneming.

De kosten in verband met groot onderhoud worden verwerkt in de boekwaarde van het actief, indien voldaan is aan de activeringscriteria. De kosten van groot onderhoud hebben een andere gebruiksduur dan de rest van het actief en worden aangemerkt als afzonderlijk af te schrijven bestanddeel. Frequent voorkomende onderhoudskosten worden verwerkt in de winst-en-verliesrekening wanneer zij gemaakt worden.

Financiële vaste activa

Deelnemingen met invloed van betekenis

Deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode (nettovermogenswaarde).

Wanneer 20% of meer van de stemrechten uitgebracht kan worden, wordt ervan uitgegaan dat er invloed van betekenis is.

De nettovermogenswaarde wordt berekend volgens de grondslagen die gelden voor deze jaarrekening.

Indien de waardering van een deelneming volgens de nettovermogenswaarde negatief is, wordt deze op nihil gewaardeerd. Indien en voor zover KlokGroep in deze situatie geheel of gedeeltelijk instaat voor de schulden van de deelneming, dan wel de feitelijke verplichting heeft de deelneming tot betaling van haar schulden in staat te stellen, wordt hiervoor een voorziening getroffen. De voorziening wordt primair ten laste van de vorderingen op deze deelneming gebracht.

De eerste waardering van gekochte deelnemingen is gebaseerd op de reële waarde van de identificeerbare activa en passiva op het moment van acquisitie. Voor de vervolgwaardering worden de grondslagen toegepast die gelden voor deze jaarrekening, uitgaande van de waarden bij eerste waardering.

Als resultaat wordt verantwoord het bedrag waarmee de boekwaarde van de deelneming sinds de voorafgaande jaarrekening is gewijzigd als gevolg van het door de deelneming behaalde resultaat.

Deelnemingen zonder invloed van betekenis

Deelnemingen waarop geen invloed van betekenis kan worden uitgeoefend, worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs en indien van toepassing onder aftrek van bijzondere waardeverminderingen. Als resultaat wordt in aanmerking genomen het in het verslagjaar gedeclareerde dividend van de deelneming, waarbij niet in contanten uitgekeerde dividenden worden gewaardeerd tegen reële waarde.

Overige vorderingen

De onder financiële vaste activa opgenomen vorderingen worden initieel gewaardeerd tegen de reële waarde onder aftrek van transactiekosten (indien materieel).

Vervolgens worden deze vorderingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, welke in het algemeen gelijk is aan de nominale waarde. Bij de waardering wordt rekening gehouden met eventuele waardeverminderingen.

Voorraden

Algemeen

De voorraden worden gewaardeerd tegen kostprijs of de lagere netto-opbrengstwaarde. De uitsplitsing en de waardering van de voorraad vinden plaats zoals hieronder nader toegelicht.

Strategische voorraden

De post strategische voorraad omvat grondposities die zijn verworven met het oog op toekomstige projectontwikkeling. De verkrijgingsprijs omvat de koopsom en de direct toerekenbare kosten van verwerving (zoals overdrachtsbelasting en notariskosten). De strategische voorraad wordt gewaardeerd tegen kostprijs of de lagere netto-opbrengstwaarde. De opbrengstwaarde is gebaseerd op de meest betrouwbare schatting van het bedrag dat de voorraden zullen opbrengen, onder aftrek van nog te maken kosten. De kostprijs die wordt afgezet tegen de opbrengstwaarde van de grond inclusief geactiveerde kosten omvat ook de bijbehorende kosten onderhanden werk.

Alle kosten die worden gemaakt na de initiële verwerving om de grond bouwrijp te maken of een bouwbestemming te verkrijgen (zoals ontwikkelingsuren, advieskosten en vergunningen), worden geactiveerd onder de post ‘Onderhanden werk’.

Onderhanden werk

De post onderhanden werk omvat de geactiveerde kosten voor projecten voor toekomstige vastgoedontwikkeling. De post ontstaat zodra ontwikkelingskosten worden gemaakt op een strategische grondpositie. Het omvat alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan het ontwerp en de technische ontwikkeling van een project tot aan de start van de

realisatiefase. De kostprijs omvat directe ontwikkelingskosten (lonen, materialen) en een redelijk deel van de indirecte kosten die aan de ontwikkeling kunnen worden toegerekend.

Zodra voor een project verkoopovereenkomsten zijn gesloten en de uitvoering is gestart, wordt een deel van de geactiveerde kosten inclusief grond overgeboekt naar de post 'Onderhanden projecten in opdracht van derden'. De toerekening is gebaseerd op de verhouding tussen het verkochte en onverkochte deel van het project. Het onverkochte deel blijft gewaardeerd als 'Onderhanden werk'.

Materialen, gereed product en handelsgoederen

Materialen, gereed product en handelsgoederen worden bij eerste verwerking gewaardeerd tegen kostprijs en vervolgens gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere nettoopbrengstwaarde. Deze lagere netto-opbrengstwaarde wordt bepaald door individuele beoordeling van de voorraden.

Vooruitbetaald op voorraden

Vooruitbetaalde bedragen die verband houden met de verwerving van grondposities worden verantwoord onder de voorraden als vooruitbetaalde voorraad. Deze vooruitbetalingen omvatten onder meer waarborgsommen, verstrekte leningen en overige betalingen die voortvloeien uit contractuele afspraken, waarbij de intentie en verwachting is dat deze leiden tot de verkrijging van grondposities.

De vennootschap beoordeelt deze posten op basis van de economische realiteit van de onderliggende overeenkomsten. Indien en voor zover de betalingen primair zijn gericht op het veiligstellen van toekomstige grondverwerving en niet op het realiseren van een zelfstandig financieel rendement, worden deze verantwoord als vooruitbetalingen op voorraad en niet als financiële vaste activa of vorderingen.

De vooruitbetaalde voorraad wordt gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, zijnde de betaalde bedragen, onder aftrek van eventuele bijzondere waardeverminderingen indien de realiseerbare waarde lager is dan de boekwaarde.

Bij verkrijging van de grondposities worden de vooruitbetalingen geactiveerd als onderdeel van de kostprijs van de betreffende voorraad.

Onderhanden projecten in opdracht van derden

De onderhanden projecten die zijn overeengekomen met een derde voor de constructie van een gebouw, worden gewaardeerd tegen de gerealiseerde projectkosten vermeerderd met de toegerekende winst en verminderd met verwerkte verliezen en gedeclareerde termijnen. Projectopbrengsten worden verwerkt per afzonderlijke prestatieverplichting, conform de grondslagen voor de ‘netto-omzet’. Indien het resultaat op een onderhanden project niet op betrouwbare wijze kan worden ingeschat wordt geen winst toegerekend. De projectkosten omvatten de direct op het project betrekking hebbende kosten, de kosten die toerekenbaar zijn aan projectactiviteiten in het algemeen en toewijsbaar zijn aan het project en andere kosten die contractueel aan de opdrachtgever kunnen worden toegerekend. Indien projecten met vreemd vermogen zijn gefinancierd worden de projectkosten vermeerderd met de betaalde rente. In het boekjaar gerealiseerde projectopbrengsten worden als onderdeel van de nettoomzet in de winst-en-verliesrekening verwerkt. Projectkosten worden verwerkt naar de aard van de kosten.

In de onderhanden projecten zijn tevens begrepen de uit projectontwikkeling voortkomende projecten indien en voor zover voor eenheden van het project vóór of tijdens de constructie een onvoorwaardelijke verkoopovereenkomst is afgesloten.

Onderhanden projecten waarvan het saldo een debetstand vertoont, worden gepresenteerd onder de vlottende activa. Onderhanden projecten waarvan het saldo een creditstand vertoont, worden gepresenteerd onder de kortlopende schulden.

Vorderingen

De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde en geamortiseerde kostprijs zijn gelijk aan de nominale waarde.

Noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid worden in mindering gebracht. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

Liquide middelen

Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Rekening courantschulden bij banken zijn opgenomen onder schulden aan kredietinstellingen onder kortlopende schulden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

Grondslagen

voor waardering passiva

Aandeel van derden

Het aandeel van derden in het groepsvermogen betreft het minderheidsbelang van derden in het eigen vermogen van geconsolideerde maatschappijen. Het aandeel van derden in het resultaat van geconsolideerde maatschappijen wordt in de winst-en-verliesrekening in mindering gebracht op het groepsresultaat.

Indien de aan het minderheidsbelang van derden toerekenbare verliezen het minderheidsbelang van derden in het eigen vermogen van de geconsolideerde maatschappijen overtreffen komt het verschil, alsmede eventuele verdere verliezen, volledig ten laste van de vennootschap, tenzij en voor zover de minderheidsaandeelhouder de verplichting heeft, en in staat is, om die verliezen voor haar rekening te nemen. Als de geconsolideerde maatschappijen vervolgens weer winst maken komen die winsten volledig ten gunste van de vennootschap totdat de door de vennootschap voor haar rekening genomen verliezen zijn gerecupereerd.

Voorzieningen

Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de contante waarde, tenzij anders vermeld. De voorzieningen hebben een overwegend langlopend karakter.

Latente belastingverplichtingen

Voor verschillen die ontstaan tussen commerciële en fiscale waardering van activa wordt een voorziening latente belasting gevormd tegen het nominale tarief.

Garantieverplichtingen

Ten behoeve van mogelijke claims inzake opgeleverde werken is een garantievoorziening opgenomen waaraan jaarlijks een vast percentage van de omzet in dat jaar wordt gedoteerd, waarbij op basis van individuele beoordeling de volledigheid wordt vastgesteld. Gehonoreerde claims worden ten laste van de voorziening gebracht. Periodiek wordt het percentage getoetst op basis van de realisatie.

Jubileumvoorziening

De voorziening voor toekomstige jubileumuitkeringen wordt opgebouwd gedurende het dienstverband van de werknemers tot de datum waarop de uitkering volgens de arbeidsvoorwaarden zal plaatsvinden. Bij de berekening wordt de blijfkans van de werknemers in aanmerking genomen. De voorziening wordt opgenomen de nominale waarde.

Overige voorzieningen

De overige voorzieningen hebben betrekking op schadeclaims of andere geschillen waarin KlokGroep betrokken is en waarvan het onzeker is of, en in hoeverre, daaruit een verplichting zal voortvloeien.

Voorziening voor belastingen

Voor het verschil tussen de bedrijfseconomische en fiscale waardering van grondposities is een voorziening latente vennootschapsbelasting opgenomen tegen nominaal tarief van 25,8%.

Overige voorzieningen

Tenzij anders vermeld worden de overige voorzieningen gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de betreffende verplichtingen af te wikkelen.

Langlopende schulden

Langlopende schulden worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Transactiekosten die direct zijn toe te rekenen aan de verwerving van de langlopende schulden worden in de waardering bij eerste verwerking opgenomen. Langlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. Indien er geen sprake is van agio of disagio of transactiekosten is de geamortiseerde kostprijs gelijk aan de nominale waarde van de schuld.

Kortlopende schulden

Kortlopende schulden, betreffen schulden die binnen 12 maanden na balansdatum kunnen worden opgeëist en worden bij de eerste verwerking gewaardeerd tegen reële waarde. Kortlopende schulden worden na eerste verwerking gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, zijnde het ontvangen bedrag rekening houdend met agio of disagio en onder aftrek van transactiekosten. Dit is meestal de nominale waarde.

Grondslagen voor bepaling resultaat

Netto-omzet

Onder netto-omzet wordt verstaan de opbrengsten voortvloeiend uit prestatieverplichtingen aangaande het leveren van goederen alsmede de projectopbrengsten van onderhanden projecten onder aftrek van kortingen en de over de omzet geheven belastingen.

De netto-omzet wordt gesegmenteerd naar de aard van de activiteiten en bestaat uit opbrengsten uit projectontwikkeling, realisatie van woning- en utiliteitsbouw, onderhoudsactiviteiten en overige activiteiten.

Opbrengsten uit projectontwikkeling betreffen de verkoop van ontwikkelde (woningbouw)projecten en worden verantwoord bij levering. Opbrengsten uit realisatie van woning- en utiliteitsbouw en onderhoudsactiviteiten hebben betrekking op aannemings- en servicecontracten en worden verantwoord naar rato van de voortgang van de werkzaamheden. De overige opbrengsten worden verantwoord naar gelang de aard van de prestatie.

Opbrengsten worden verwerkt per afzonderlijk te onderscheiden prestatieverplichting. Een toegezegd goed is te onderscheiden als wordt voldaan aan de volgende criteria:

• de afnemer kan de voordelen van de goederen of diensten zelfstandig benutten, al dan niet gezamenlijk met middelen die de afnemer heeft of kan verkrijgen; en

• de toezegging om de goederen te leveren is te onderscheiden van de overige in de overeenkomst opgenomen toezeggingen.

Opbrengsten voortvloeiend uit prestatieverplichtingen aangaande het leveren van goederen (met name gronden) worden verantwoord op het moment dat alle belangrijke rechten op economische voordelen alsmede alle belangrijke risico’s zijn overgegaan op de afnemer. De omzet uit verkoop van goederen wordt opgenomen tegen de overeengekomen vergoeding of toegerekende vergoeding (van dit laatste is bijvoorbeeld sprake als de levering van grond onderdeel uitmaakt van de gecombineerde koop- en aanneemovereenkomsten bij woningbouwprojecten). De kostprijs van deze goederen wordt aan dezelfde periode toegerekend.

Opbrengsten voortvloeiend uit prestatieverplichtingen aangaande de uitvoering van onderhanden projecten, die zijn overeengekomen met een derde voor de constructie van een gebouw, worden opgenomen naar rato van de mate waarin prestaties zijn verricht, gebaseerd op de tot balansdatum in het kader van het project gemaakte kosten in verhouding tot de geschatte totale projectkosten. De kostprijs van de verrichte prestaties wordt aan dezelfde periode toegerekend.

Projectopbrengsten zijn de contractueel overeengekomen opbrengsten en opbrengsten uit hoofde van meer- en minderwerk, claims en vergoedingen indien en voor zover het waarschijnlijk is dat deze worden gerealiseerd en ze betrouwbaar kunnen worden bepaald. Projectkosten zijn de direct op het project betrekking hebbende kosten, die in het algemeen aan projectactiviteiten worden toegerekend en toegewezen kunnen worden aan het project, en andere kosten die contractueel aan de opdrachtgever kunnen worden toegerekend.

Indien het waarschijnlijk is dat de totale projectkosten de totale projectopbrengsten overschrijden, dan worden de verwachte verliezen onmiddellijk in de winst-enverliesrekening verwerkt. Dit verlies wordt verwerkt in de kostprijs van de omzet. De voorziening voor het verlies maakt deel uit van de post onderhanden projecten op de balans.

Overige bedrijfsopbrengsten

De overige bedrijfsopbrengsten betreffen opbrengsten die voortkomen uit incidentele bedrijfsactiviteiten en bestaan uit:

• Exploitatieresultaten projecten

- Exploitatieresultaten projecten hebben onder andere betrekking op het saldo van opbrengsten en kosten uit (tijdelijke) verhuur van strategische voorraadposities.

• Boekwinsten verkoop materiële vaste activa

- Boekwinsten die voortvloeien uit de verkoop van materiële vaste activa worden verantwoord op het moment dat alle belangrijke rechten op economische voordelen alsmede alle belangrijke risico’s zijn overgegaan op de koper.

• Overige opbrengsten

- Overige opbrengsten betreft de categorie opbrengsten die niet ondervangen wordt door de netto-omzet of de andere categorieën in de overige bedrijfsopbrengsten.

Afschrijvingen en waardeverminderingen

Immateriële vaste activa

De afschrijvingen op de immateriële vaste activa zijn berekend door middel van vaste percentages van de verkrijgingsprijs.

Materiële vaste activa

Materiële vaste activa worden vanaf het moment van gereedheid voor ingebruikneming afgeschreven over de verwachte toekomstige gebruiksduur van het actief.

Rentebaten en soortgelijke opbrengsten

Rentebaten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende activa.

Rentelasten en soortgelijke kosten

Rentebaten en -lasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de desbetreffende activa en passiva. Bij de verwerking van de rentelasten wordt rekening gehouden met de verantwoorde transactiekosten op de ontvangen leningen.

Belastingen

De belasting over het resultaat wordt berekend door toepassing van de geldende tarieven over het resultaat van het boekjaar, waarbij rekening wordt gehouden met tijdelijke en permanente verschillen tussen de winstberekening volgens de jaarrekening en de fiscale winstberekening, en waarbij actieve belastinglatenties (indien van toepassing) slechts worden gewaardeerd voor zover de realisatie daarvan waarschijnlijk is.

Binnen de groep is sprake van meerdere fiscale eenheden voor de vennootschapsbelasting. De vennootschapsbelasting wordt per fiscale eenheid bepaald en in de geconsolideerde jaarrekening toegerekend aan de afzonderlijke groepsmaatschappijen op basis van interne verrekenafspraken. Interne verrekeningen binnen en tussen de fiscale eenheden vinden plaats alsof de vennootschappen zelfstandig belastingplichtig zijn.

Aandeel in resultaat deelnemingen

Deelnemingen met invloed van betekenis

Als resultaat van deelnemingen waarin invloed van betekenis wordt uitgeoefend op het zakelijke en financiële beleid, wordt opgenomen het aan de vennootschap toekomende aandeel in het resultaat van deze deelnemingen.

Dit resultaat wordt bepaald op basis van de bij KlokGroep geldende grondslagen voor waardering en resultaatbepaling.

Deelnemingen zonder invloed van betekenis

Bij deelnemingen waarin geen invloed van betekenis op het zakelijke en financiële beleid wordt uitgeoefend, wordt het dividend als resultaat aangemerkt. Verwerking hiervan vindt plaats onder de financiële baten en lasten.

Grondslagen

voor kasstroomoverzicht

Algemene grondslagen voor het opstellen van het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode.

De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Kasstromen in vreemde valuta zijn omgerekend tegen een geschatte gemiddelde koers. Koersverschillen op geldmiddelen worden afzonderlijk in het kasstroomoverzicht getoond.

Ontvangsten en uitgaven uit hoofde van interest, ontvangen dividenden en winstbelastingen zijn opgenomen onder de kasstroom uit operationele activiteiten.

Betaalde dividenden zijn opgenomen onder de kasstroom uit financieringsactiviteiten. De verkrijgingsprijs van de verworven groepsmaatschappij is opgenomen onder de kasstroom uit investeringsactiviteiten, voor zover betaling in geld heeft plaatsgevonden. De geldmiddelen die in de verworven groepsmaatschappij aanwezig zijn, zijn op de aankoopprijs in mindering gebracht.

Toelichting op de geconsolideerde balans

1. Immateriële vaste activa

De goodwill heeft voor een bedrag van € 20.878.115 betrekking op de overname van de aandelen in Heilijgers Beheer BV. Deze goodwill wordt afgeschreven in 5 jaar. De boekwaarde per 31 december 2025 bedraagt € 2.783.749. De resterende levensduur bedraagt 1 jaar.

De goodwill heeft voor een bedrag van € 23.810.112 betrekking op de overname van de aandelen in Adriaan van Erk Groep BV. Deze goodwill wordt afgeschreven in 10 jaar. De boekwaarde per 31 december 2025 bedraagt € 15.972.614. De resterende levensduur bedraagt 7 jaar.

2. Materiële vaste activa

Op bedrijfsterreinen vindt geen afschrijving plaats. De afschrijvingen op bedrijfsgebouwen, machines en installaties en andere vaste bedrijfsmiddelen

Toelichting op de geconsolideerde balans

3. Financiële vaste activa

KlokGroep, of één der dochtermaatschappijen, participeert in diverse (aannemers-)combinaties gericht op de realisatie van diverse bouwprojecten.

De overige vorderingen betreffen vorderingen met een langlopend karakter op verbonden partijen uit hoofde van samenwerking en projecten. Verkregen zekerheden zijn hypotheekrecht en verpanding van huurovereenkomsten, voorraden, inventaris en machines. Onder de overige vorderingen wordt een vaste rente berekend die varieert tussen 0% en 2% per jaar. De leningen worden deels binnen vijf jaar volledig afgelost.

Toelichting op de geconsolideerde balans

4. Voorraden

31/12/2025 31/12/2024

Strategische voorraden

Onderhanden werk

Materialen, gereed product en handelsgoederen 570.753 1.157.049

Vooruitbetaald op voorraad 40.401.503 24.024.174

Strategische voorraden

De afwaardering in verband met de geschatte lagere opbrengstwaarde bedraagt ultimo 2025 € 25.478.623 (2024: € 33.250.209). De boekwaarde van de afgewaardeerde strategische voorraad bedraagt € 32.451.825 (2024: € 76.234.260). De eerdere afwaardering op deze voorraad is in 2025 met € 1.867.471 teruggedraaid (2024: € 6.241.531). De afwaardering gedurende 2025 bedraagt € 7.028.566 (2024: € 3.013.182). De in 2025 verantwoorde last in de winst-en-verliesrekening bedraagt € 5.161.095 (2024: € 3.228.349 -/-).

De boekwaarde van de strategische voorraad die dient als zekerheidstelling voor de financiering bedraagt ultimo 2025 € 30.440.799 (2024: € 3.505.250).

De in 2025 geactiveerde rente in de voorraad bedraagt € 270.226 (2024: € 1.655.535).

Onderhanden werk

De afwaardering in verband met de geschatte lagere opbrengstwaarde bedraagt ultimo 2025 € 8.398.084 (2024: € nihil). De boekwaarde van het onderhanden werk bedraagt € 2.184.744 (2024: € nihil).

De eerdere afwaardering op deze voorraad is in 2025 met € nihil teruggedraaid (2024: € nihil).

De afwaardering gedurende 2025 bedraagt € 8.398.084 (2024: € nihil). De in 2025 verantwoorde last in de winst-en-verliesrekening bedraagt € 8.398.084 (2024: € nihil).

De boekwaarde van het onderhanden werk die dient als zekerheidstelling voor de financiering bedraagt ultimo 2025 € nihil (2024: € nihil).

De in 2025 geactiveerde rente in de voorraad bedraagt € nihil (2024: € nihil).

Materialen, gereed product en handelsgoederen

Voor materialen is geen voorziening gevormd.

Gereed product betreft de voorraad onverkochte woningen en/of onverkochte commerciële eenheden.

Voor gereed product is geen voorziening gevormd.

Toelichting op de geconsolideerde balans

5. Onderhanden projecten in opdracht van derden

Voorziening te verwachten verliezen

In het boekjaar is ter zake van onderhanden projecten in opdracht van derden een bedrag van € 2.385.084 aan rente geactiveerd.

In de netto-omzet van het boekjaar is een bedrag van € 345.525.500 (2024: € 357.104.017) inzake opbrengsten uit onderhanden projecten verantwoord.

Toelichting op de geconsolideerde balans

6. Vorderingen

31/12/2025 31/12/2024

De voorziening voor vermoedelijke oninbaarheid bedraagt ultimo 2025 € 155.864 (2024: € 238.673).

7. Liquide middelen

31/12/2025 31/12/2024

Niet ter vrije beschikking

Liquide middelen staan ultimo 2025 ter vrije beschikking voor een bedrag van € 32.728.840 (2024: € 49.418.443).

Liquide middelen die niet ter vrije beschikking staan ultimo 2025 betreffen voor een bedrag van € 7.780.248 liquide middelen bij combinatiewerken (2024: € 3.642.486) en € 2.233.453 liquide middelen op G rekeningen (2024: € 1.598.590).

Toelichting op de geconsolideerde balans

8. Groepsvermogen

Het eigen vermogen wordt in de toelichting op de balans in de enkelvoudige jaarrekening nader toegelicht.

Aandeel van derden

Aandeel van derden in het groepsvermogen

De overige mutaties over 2025 in het aandeel derden betreft de uitbreiding van ons belang in KlokPNO BV, verkoop van een deel van ons belang in Wind in Wijchen BV, mutaties in het belang in Novaform Polska Sp Zoo SK en correctie in belang derden in Weespmui CV.

De overige mutaties over 2024 in het aandeel derden betreft de uitbreiding van ons belang in Van de Klok BV, de uitbreiding van ons belang in Novaform Holding BV en de uitbreiding van ons belang in Van de Klok Wonen BV.

Toelichting op de geconsolideerde balans

9. Voorzieningen

De voorzieningen zijn in overwegende mate als langlopend te beschouwen.

Toelichting op de geconsolideerde balans

9. Voorzieningen

De dotatie in de overige voorzieningen heeft voor € 5,6 miljoen betrekking op verplichtingen uit hoofde van pensioenen.

Toelichting op de geconsolideerde balans

10. Langlopende schulden

Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na afloop van het boekjaar zijn niet begrepen in de hierboven genoemde bedragen, maar opgenomen onder de kortlopende schulden. Looptijd

De leningen worden binnen vijf jaar volledig afgelost.

Rentevoet over de looptijd

De rente op diverse financieringen is deels variabel middels 3 maands Euribor met een opslag van 4,00% en deels vast, variërend tussen 3,38% en 5,5% per jaar.

Verstrekte zekerheden

Als zekerheid voor de banklening zijn de strategische voorraden verpand aan de bank. Daarnaast is voor andere financieringen op een aantal grondposities een eerste hypotheekrecht gevestigd.

In het kader van de banklening zijn financiële convenanten overeengekomen waaraan de vennootschap dient te voldoen. Deze convenanten worden periodiek gemonitord en omvatten onder meer:

• een maximale total senior net debt / EBITDA ratio van 2,5;

• een minimale Interest Coverage Ratio van 4,0;

• een minimale waarde van de strategische voorraad van € 100.000.000.

Per balansdatum voldoet de vennootschap aan de overeengekomen convenanten.

Financiële instrumenten

Voor de toelichting op primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de specifieke postgewijze toelichting. Hierna is het beleid van de groep opgenomen ten aanzien van financiële risico’s.

Algemeen

De belangrijkste financiële risico’s waaraan KlokGroep onderhevig is zijn het valutarisico, het renterisico, het liquiditeitsrisico en het kredietrisico. Het financiële beleid van KlokGroep is erop gericht om op de korte termijn de effecten van koers- en renteschommelingen op het resultaat te beperken en om op lange termijn de marktwisselkoersen en marktrentes te volgen. KlokGroep maakt beperkt gebruik van financiële derivaten om de financiële risico’s die verbonden zijn aan bedrijfsactiviteiten te beheersen. De groep neemt met financiële derivaten geen speculatieve posities in.

Valutarisico

Het beleid van KlokGroep is om de valutarisico’s die voortvloeien uit verkopen en inkopen indien nodig af te dekken op het moment waarop de handelsvorderingen of handelsverplichtingen in de balans worden opgenomen. Daarnaast worden – als voldaan is aan strenge voorwaarden – de valutarisico’s die voortvloeien uit vaststaande verplichtingen en verwachte transacties afgedekt. De voornaamste valuta’s die dit risico veroorzaken zijn de Poolse zlotys. De risico’s die voortvloeien uit valutaposities worden regelmatig geanalyseerd en waar nodig afgedekt. Valutatermijncontracten worden gebruikt om de invloed van schommelingen in wisselkoersen te beperken. Ultimo boekjaar was er geen sprake van deze instrumenten.

Renterisico

Het renterisicobeleid heeft tot doel de renterisico’s die voortkomen uit de financiering binnen KlokGroep te beperken en daarmee tevens de nettorentelasten te optimaliseren. Dit beleid vertaalt zich in een gewenst profiel van vastrentende en variabelrentende posities inclusief liquide middelen.

Liquiditeitsrisico

Ieder kwartaal worden liquiditeitsbegrotingen opgesteld. Door tussentijdse monitoring en eventuele bijsturing worden liquiditeitsrisico’s beheerst. In de liquiditeitsbegrotingen wordt rekening gehouden met beperkte beschikbaarheid van liquide middelen waaronder bankgaranties. KlokGroep beschikt over een kredietfaciliteit van € 75.000.000 om fluctuaties tussen de betalingsverplichtingen en financiële bezittingen op te vangen.

Kredietrisico

KlokGroep beperkt het kredietrisico door gebruik te maken van kredietlimieten per financiële instelling en debiteuren door uitsluitend zaken te doen met financiële instellingen en debiteuren met een hoge kredietwaardigheid. Op balansdatum waren er geen significante concentraties van kredietrisico.

Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen

Belastingen

De onderneming vormt tezamen met haar dochterondernemingen een fiscale eenheid voor de heffing van de vennootschaps- en omzetbelasting; elk der vennootschappen is volgens de standaardvoorwaarden aansprakelijk voor te betalen belasting van alle bij de fiscale eenheid betrokken vennootschappen.

Vermelding aansprakelijkheidsstelling

Claims

Tegen de onderneming zijn diverse claims ingediend die door haar worden betwist. Hoewel de afloop van deze geschillen niet met zekerheid kan worden voorspeld, wordt – mede op grond van ingewonnen juridisch advies –aangenomen dat deze geen nadelige invloed van betekenis zal hebben op de financiële positie.

Firmant vof / commandiet CV

De rechtspersoon is firmant een vennootschap onder firma. Uit dien hoofde is de rechtspersoon hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van deze vennootschap onder firma.

Daarnaast is de rechtspersoon commanditair vennoot in een commanditaire vennootschap. De aansprakelijkheid van de rechtspersoon is beperkt tot het bedrag van de ingebrachte commanditaire kapitaalstorting.

Er zijn geen aanwijzingen dat uit deze deelnemingen verplichtingen voortvloeien die niet uit de balans blijken.

Groepsmaatschappijen aansprakelijk financiering bank

De groepsmaatschappijen zijn over en weer hoofdelijk aansprakelijk jegens de bankier.

Garanties

Bankgaranties

Per 31 december 2025 is voor een bedrag van € 17.304.525 (2024: € 16.306.827) aan bankgaranties afgegeven.

Oplevergaranties

Per 31 december 2025 is voor een bedrag van € 5.782.185 (2024: € 2.715.544) aan oplevergaranties afgegeven.

Concerngaranties

Per 31 december 2025 is voor een bedrag van € 89.182.862 (2024: € 52.678.790) aan concerngaranties afgegeven.

Betalingen ter verkrijging van (gebruiks)rechten

De huurverplichting vanuit de huur van bedrijfsgebouwen ultimo 2025 bedraagt tot einde huurcontract € 6.777.136 (2024: € 11.496.471). De huurverplichting kan als volgt worden onderverdeeld:

- komend jaar: € 2.781.746 (2024: € 3.151.449);

- na één jaar: € 3.664.731 (2024: € 7.653.644);

- langer dan vijf jaar: € 330.659 (2024: € 691.378).

Operationele leases

De leaseverplichting vanuit de lease van bedrijfswagens bedraagt over 2025 € 3.691.056 (dit is inclusief betalingen voor niet lease-bestanddelen) en bedraagt ultimo 2025 tot einde huurcontract € 8.499.488 (2024: € 6.470.147).

De leaseverplichting kan als volgt worden onderverdeeld:

- komend jaar: € 2.618.661 (2024: € 1.997.786);

- na één jaar: € 5.878.891 (2024: € 4.472.361);

- langer dan vijf jaar: € 1.937 (2024: € nihil).

Overige niet in de balans opgenomen verplichtingen

Overige verplichtingen

Ten aanzien van de strategische grondposities heeft KlokGroep, c.q. één van haar dochterondernemingen, een mogelijke nabetalingsverplichting bij bestemmingsplanwijziging.

De nabetalingsverplichting kan oplopen tot een maximum bedrag van € 25.108.839 (2024: € 39.969.493).

De verwachte nabetalingsverplichting voor aankomend jaar bedraagt € 4.651.250 (2024: € 12.314.584), voor de periode tot 5 jaren € 11.650.089 (2024: € 15.592.239) en de periode na 5 jaren € 475.000 (2024: € nihil). Het restant van € 8.332.500 (2024: € 2.114.236) is voorwaardelijk en daarom is de termijn ook onbekend.

Toelichting op geconsolideerde winst-en-verliesrekening

Omzet en bruto marge

Kosten van grond- en hulpstoffen

Indeling netto-omzet De netto-omzet is als volgt in te delen:

Netto-omzet

De overige omzet behelst onder andere dienstverlening uit hoofde van asbestsanering en verkoop van kozijnen en deuren. Netto-omzet

Toelichting op geconsolideerde winst-en-verliesrekening

13. Personeelskosten

14. Afschrijvingen en waardeverminderingen

Toelichting op geconsolideerde winst-en-verliesrekening

15. Overige bedrijfskosten

16. Financiële baten en lasten

Toelichting op geconsolideerde winst-en-verliesrekening

17. Belastingen

Latente vennootschapsbelasting

Vennootschapsbelasting huidig boekjaar

Vennootschapsbelasting voorgaande boekjaren

De aansluiting tussen het toepasselijke belastingtarief en effectief belastingtarief is als volgt:

18. Aandeel in resultaat deelnemingen 2025

Aandeel in resultaat overige verbonden maatschappijen

Het resultaat deelneming in 2025 ziet voor € 23 miljoen toe op de verkoop van een participatie in onze deelneming Klok Investeringen Groep BV.

Overige toelichtingen

Werknemers

Het gemiddelde aantal werknemers gedurende het boekjaar bij KlokGroep BV bedraagt:

Gemiddeld aantal werknemers over periode

Werkzaam binnen Nederland

Werkzaam buiten Nederland 11,0

Gemiddeld aantal werknemers per segment

Bestuurders

Bezoldiging van bestuurders en gewezen bestuurders

Het bestuur is gewijzigd van Holding A.C.M. van de Klok BV in 2024 naar Klokkies BV, dhr. H.P. van Rooijen, E.E.H. Kolkhuis Tanke en J. van der Bron in 2025.

Voor Klokkies BV is over het boekjaar 2025 geen managementvergoeding ten laste van de vennootschap gebracht. De beloning van de bestuurder van Klokkies BV, dhr. A.C.M. van de Klok, heeft plaatsgevonden via KlokGroep BV, alwaar hij salaris heeft ontvangen.

Accountantshonoraria

Gebeurtenissen na balansdatum

Er hebben zich geen gebeurtenissen voorgedaan die nadere informatie geven over de feitelijke situatie op balansdatum en/of die leiden tot een ander beeld van de financiële toestand op balansdatum.

Vennootschappelijke balans per 31 december 2025 (voor resultaatbestemming)

Vennootschappelijke winst-en-verliesrekening over 2025

Grondslagen voor financiële verslaggeving

Algemeen

De enkelvoudige jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving. De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling voor de enkelvoudige jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening zijn gelijk. Deelnemingen in groepsmaatschappijen worden gewaardeerd volgens de nettovermogenswaarde in overeenstemming met paragraaf van de geconsolideerde jaarrekening.

1. Immateriële vaste activa

Goodwill

Verkrijgings- of vervaardigingsprijs 20.878.114

Cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen -13.918.743

Boekwaarde per 1 januari 2025 6.959.371

Afschrijvingen - 4.175.623

Totaal mutaties 2025 -4.175.623

Verkrijgings- of vervaardigingsprijs 20.878.114

Cumulatieve afschrijvingen en waardeverminderingen -18.094.366

Boekwaarde per 31 december 2025 2.783.748 Afschrijvingspercentage 20,0

De goodwill heeft voor een bedrag van € 20.878.114 betrekking op de overname van de aandelen in Heilijgers BV. De resterende levensduur bedraagt 1 jaar.

Toelichting op de vennootschappelijke balans

2. Materiële vaste activa

Op bedrijfsterreinen vindt geen afschrijving plaats. De afschrijvingen op bedrijfsgebouwen, machines en installaties en andere vaste bedrijfsmiddelen bedraagt 20%.

3. Financiële vaste activa Deelnemingen

Overzicht van deelnemingen

De deelnemingen betreffen de volgende maatschappijen:

Naam rechtspersoon Vestigingsplaats % kapitaal

Heilijgers BV

Klok Investeringen Groep BV

Klok Vastgoed Investeringen Groep BV

KlokGroep Materieel BV

KlokGrondexploitatie BV

KlokPNO BV

KlokPNO Energie BV

KlokVastgoed BV

Novaform Holding BV

Van de Klok BV

Van de Klok Milieu BV

Amersfoort 100,00

Nijmegen 60,00

Nijmegen 20,00

Nijmegen 100,00

Druten 100,00

Nijmegen 100,00

Druten 50,00

Druten 100,00

Eindhoven 100,00

Druten 100,00

Nijmegen 95,10

Toelichting

KlokGroep, of één der dochtermaatschappijen, participeert in diverse (aannemers) combinaties gericht op de realisatie van diverse bouwprojecten. Over de vorderingen op groepsmaatschappijen wordt een vaste rente berekend van 5,5% (2024: 5,4%).

Er zijn geen zekerheden verkregen en er zijn geen aflossingsschema's overeengekomen. Het negatieve eigen vermogen van deelnemingen ad € 6.892.225 (2024: 5.662.994) is verwerkt in de aan deze deelnemingen verstrekte lening/rekening-courant.

De overige vorderingen betreffen vorderingen met een langlopend karakter op verbonden partijen uit hoofde van samenwerking en projecten. Verkregen zekerheden zijn hypotheekrecht en verpanding van huurovereenkomsten, voorraden, inventaris en machines. Onder de overige vorderingen wordt een vaste rente berekend die varieert tussen 0% en 2% per jaar. De leningen worden deels binnen vijf jaar volledig afgelost.

Toelichting op de vennootschappelijke balans

4. Vorderingen

De voorziening voor vermoedelijke oninbaarheid bedraagt ultimo 2025 € nihil (2024: € nihil).

5. Liquide middelen

Toelichting op de vennootschappelijke balans

6. Eigen

Het verschil tussen het geconsolideerde eigen vermogen en geconsolideerde resultaat ten bedrage van € 1,3 miljoen is het gevolg van de eliminatie van niet gerealiseerde winsten bij een vennootschap die proportioneel geconsolideerd is.

Toelichting op de vennootschappelijke balans

Aandelenkapitaal

Het geplaatst kapitaal bestaat uit 1.000.000 aandelen van nominaal € 0,01 en is geheel volgestort.

Verloopoverzicht aantal aandelen

Het verloop van het geplaatste aandelenkapitaal is als volgt:

Aantal aandelen

per 31 december

Agio

Het agio omvat de opbrengsten uit de uitgifte van aandelen voor zover deze hoger zijn dan het nominale bedrag van de aandelen. De agioreserve wordt voor fiscale doeleinden aangemerkt als fiscaal gestort kapitaal, waardoor uitkeringen hieruit in beginsel kunnen plaatsvinden zonder inhouding van dividendbelasting.

Wettelijke reserves

voor omrekeningsverschillen

Overige reserves

In 2025 is het 55% belang in KlokPNO BV uitgebreid naar 100%. Het verschil tussen de verkrijgingsprijs en het 45% belang van de minderheidsaandeelhouder in de activa en verplichtingen van KlokPNO BV is verwerkt in het groepsvermogen.

Toelichting op de vennootschappelijke balans

7.

De overige voorzieningen hebben betrekking op verplichtingen uit hoofde van pensioenen.

Toelichting op de vennootschappelijke balans

8. Langlopende schulden

per 1 januari 2025

31 december 2025

De langlopende schulden betreffen enkel schulden aan banken. Aflossingsverplichtingen binnen 12 maanden na afloop van het boekjaar zijn niet begrepen in de hierboven genoemde bedragen, maar opgenomen onder de kortlopende schulden.

Looptijd

De leningen worden binnen vijf jaar volledig afgelost.

Rentevoet over de looptijd

De rente op diverse financieringen is vast, variërend tussen 3,38% en 3,45% per jaar.

Verstrekte zekerheden

Voor de overige zekerheden wordt verwezen naar de toelichting langlopende schulden (geconsolideerd).

Toelichting op de vennootschappelijke balans

9. Kortlopende schulden

Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen

Fiscale eenheid

De onderneming vormt tezamen met haar dochterondernemingen een fiscale eenheid voor de heffing van de vennootschaps- en omzetbelasting; elk der vennootschappen is volgens de standaardvoorwaarden aansprakelijk voor te betalen belasting van alle bij de fiscale eenheid betrokken vennootschappen.

Vermelding aansprakelijkheidsstelling

Op grond van artikel 2:403 van het Burgerlijk Wetboek heeft KlokGroep BV zich hoofdelijk aansprakelijk verklaard voor de uit rechtshandelingen van Van de Klok Bestaande Bouw BV voortvloeiende schulden. De aansprakelijkheid is beperkt tot schulden die voortvloeien uit rechtshandelingen, zoals contracten, overeenkomsten, etc.

Garanties

KlokGroep BV heeft zich hoofdelijk garant gesteld voor de nakoming van de verplichtingen jegens derden door een of enkele van haar dochtermaatschappijen tot een maximaal bedrag van € 89.182.862 (2024: € 52.678.790).

Operationele leases

De leaseverplichting vanuit de lease van bedrijfswagens ultimo 2025 bedraagt tot einde huurcontract € 789.893 (2024: € 455.293). De leaseverplichting kan als volgt worden onderverdeeld:

- komend jaar: € 241.562 (2024: € 142.354);

- na één jaar: € 548.331 (2024: € 312.939);

- langer dan vijf jaar: € nihil (2024: € nihil).

Toelichting op de vennootschappelijke winst-en-verliesrekening 10. Aandeel in resultaat deelnemingen

Overige toelichtingen

Werknemers

Het gemiddelde aantal werknemers gedurende het boekjaar bij KlokGroep bedraagt:

Resultaatbestemming

De algemene vergadering heeft de bestemming van het resultaat over het boekjaar 2024 vastgesteld conform het daartoe gedane voorstel.

Voorstel resultaatbestemming

De directie stelt aan de algemene vergadering voor het resultaat over het boekjaar 2025 ten bedrage van € 63.456.425 geheel ten gunste van de overige reserves te brengen.

Gebeurtenissen na balansdatum

Er hebben zich geen gebeurtenissen voorgedaan die nadere informatie geven over de feitelijke situatie op balansdatum en/of die leiden tot een ander beeld van de financiële toestand op balansdatum.

Ondertekening

Nijmegen, 21 mei 2026

Dhr. H.P. van Rooijen Bestuurder

Dhr. A.C.M. van de Klok Bestuurder (namens Klokkies BV)

Dhr. E.E.H. Kolkhuis Tanke Bestuurder

Dhr. J. van der Bron Bestuurder

Overige gegevens

Accountantscontrole

Verwijzing controleverklaring

De controleverklaring van de onafhankelijke accountant is opgenomen in de overige gegevens en maakt integraal onderdeel uit van de jaarrekening.

Statutaire regelingen

Statutaire regeling omtrent de bestemming van de winst

Met betrekking tot de resultaatverdeling is in artikel 29 van de statuten bepaald dat de bestemming van het resultaat door de Algemene Vergadering wordt vastgesteld.

Controleverklaring

van de onafhankelijke accountant

Aan: de aandeelhouders van KlokGroep BV

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen jaarrekening 2025

Ons oordeel

Wij hebben de jaarrekening 2025 van KlokGroep BV te Druten gecontroleerd.

Naar ons oordeel geeft de in dit jaarverslag opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen van KlokGroep BV op 31 december 2025 en van het resultaat over 2025 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

De jaarrekening bestaat uit:

1. De geconsolideerde en vennootschappelijke balans per 31 december 2025.

2. De geconsolideerde en vennootschappelijke winst-enverliesrekening over 2025.

3. Het geconsolideerde kasstroomoverzicht 2025.

4. De toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en andere toelichtingen.

De basis voor ons oordeel

Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse controlestandaarden vallen.Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.

Wij zijn onafhankelijk van KlokGroep BV zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assuranceopdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel.

Informatie ter ondersteuning van ons oordeel

Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke oordelen of conclusies.

Controleaanpak frauderisico's

Wij hebben risico's geïdentificeerd en ingeschat op een afwijking van materieel belang op de jaarrekening die het gevolg is van fraude. Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in de entiteit en haar omgeving, de componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de wijze waarop het bestuur inspeelt op frauderisico's en het interne beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de met governance belaste personen toezicht uitoefenen, alsmede de uitkomsten daarvan. Wij constateren dat het bestuur niet beschikt over een actuele/geformaliseerde frauderisicoanalyse.

Wij hebben de opzet en de relevante aspecten van het interne beheersingssysteem geëvalueerd. Wij hebben de opzet en het bestaan geëvalueerd van interne beheersmaatregelen gericht op het mitigeren van frauderisico's.

Als onderdeel van ons proces voor het identificeren van risico's op een afwijking van materieel belang in de jaarrekening die het gevolg is van fraude, hebben wij frauderisicofactoren overwogen met betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, oneigenlijke toeeigening van activa en omkoping en corruptie. Wij hebben geëvalueerd of deze factoren een indicatie vormden voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude.

De door ons geïdentificeerde frauderisico's zien toe op het doorbreken van de interne beheersing door het management, de waardering en toerekening van de onderhanden projecten in opdracht van derden en daarmee samenhangende verantwoording van de

opbrengsten (specifiek de cost-to-come) en het risico op het verrichten van onrechtmatige betalingen als gevolg van het ontbreken van het vier-ogenprincipe (geïdentificeerd bij specifieke entiteiten binnen de groep). De uitgevoerde specifieke werkzaamheden zijn als volgt:

• Het toetsen van specifieke journaalboekingen gedurende het jaar welke zijn geselecteerd op basis van frauderisicofactoren.

• Het toetsen van specifieke journaalboekingen rondom het einde van het boekjaar en andere aanpassingen die tijdens het opstellen van de financiële overzichten zijn aangebracht aanvaardbaar zijn.

• Het evalueren van de oordeelsvormingen en veronderstellingen van het management bij het maken van de in de financiële overzichten opgenomen schattingen.

• Het uitvoeren van een retrospectieve controle van de oordeelsvormingen en veronderstellingen van het management bij de opgenomen schattingen in de jaarrekening van voorgaand boekjaar.

• Indien van toepassing, het beoordelen van significante transacties (met verbonden partijen) buiten het kader van de normale bedrijfsvoering.

• Beoordelen van het proces met betrekking tot schattingen.

• Controleren van de tijdens het maken van de schattingen gehanteerde veronderstellingen.

• Detailwerkzaamheden op de cost-to-come (schattingselement).

• Nagaan of de voortgang van de onderhanden projecten in lijn met de richtlijnen uit RJ is bepaald.

• Nagaan of de financiële verantwoording tendenties vertoont die kunnen wijzen op management bias.

• Wij hebben detailcontroles uitgevoerd op betalingen waarbij het vier-ogenprincipe mogelijk niet is toegepast, door inzage in de onderliggende brondocumentatie.

• Voor crediteuren met meerdere bankrekeningnummers gedurende het boekjaar is geanalyseerd of wijzigingen hebben plaatsgevonden in de crediteurenstamgegevens (bankrekeningnummers).

In onze controle bouwen wij een element in van onvoorspelbaarheid. Ook hebben wij de uitkomst van andere controlewerkzaamheden beoordeeld en overwogen of er bevindingen zijn die een aanwijzing geven voor fraude of het niet-naleven van wet- en regelgeving.

Wij hebben kennisgenomen van de beschikbare informatie en om inlichtingen gevraagd bij leden van het bestuur en de met governance belaste personen.

Wij hebben getoetst of de in het grootboek vastgelegde journaalposten en andere aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn aangebracht aanvaardbaar zijn.

Wij hebben geëvalueerd of de keuze en toepassing van de grondslagen voor financiële verslaggeving door de entiteit, met name die welke betrekking hebben op subjectieve waarderingen en complexe transacties, mogelijk wijzen op frauduleuze financiële verslaggeving.

Wij hebben geëvalueerd of de oordeelsvormingen en beslissingen van het management bij het maken van de in de financiële overzichten opgenomen schattingen wijzen op een mogelijke tendentie bij het management van de entiteit die mogelijk een risico vormt op een afwijking van materieel belang die het gevolg is van fraude. De oordeelsvormingen, schattingen en veronderstellingen die mogelijk een belangrijke invloed hebben op de jaarrekening zijn toegelicht in hoofdstuk ‘Grondslagen - Algemene toelichting’ van de jaarrekening. Wij hebben een retrospectieve beoordeling uitgevoerd van de oordeelsvormingen en veronderstellingen van het management met betrekking tot significante schattingen die in de jaarrekening van het voorgaande boekjaar zijn opgenomen.

Hieruit volgden geen signalen van fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang.

Controleaanpak naleving van wet- en regelgeving Wij hebben een algemeen inzicht verworven in het weten regelgevingskader dat van toepassing is op de entiteit door inlichtingen in te winnen bij leden van het bestuur, de met governance belaste personen en middels, het lezen van notulen.

Voor zover materieel voor de jaarrekening, hebben wij op basis van onze risicoanalyse, en rekening houdende met het feit dat het effect van niet-naleving van wet- en regelgeving aanzienlijk varieert, het (vennootschaps)belastingrecht en de vereisten in het kader van Titel 9 van Boek 2 BW aangemerkt als wet- en regelgeving met een directe invloed op de jaarrekening.

Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen omtrent het naleven van de bepalingen van die wet- en regelgeving die gewoonlijk wordt geacht van directe invloed te zijn op de jaarrekening.

Daarnaast is de entiteit onderworpen aan overige wet- en regelgeving waarvan de gevolgen van niet-naleving een van materieel belang zijnde invloed kunnen hebben op de jaarrekening, bijvoorbeeld ten gevolge van boetes of rechtszaken.

Gezien de aard van de activiteiten van de entiteit en de complexiteit van deze overige wet- en regelgeving bestaat het risico dat niet wordt voldaan aan de vereisten van deze weten regelgeving.

Ten aanzien van deze wet- en regelgeving die geen direct effect hebben op de vaststelling van de bedragen en de toelichtingen in de jaarrekening, zijn onze werkzaamheden beperkter. Naleving van wet- en regelgeving kan van fundamenteel belang zijn voor de operationele aspecten van de entiteit, voor de mogelijkheid van de entiteit om haar activiteiten voort te zetten, dan wel voor het voorkomen van sancties van materieel belang (bijv. het naleven van de voorwaarden van een vergunning voor het uitvoeren van een activiteit, of het naleven van regelgeving betreffende het milieu); niet-naleving van dergelijke wet- en regelgeving kan daarom van materieel belang zijnde invloed hebben op

de jaarrekening. Onze verantwoordelijkheid is beperkt tot het uitvoeren van gespecificeerde controlewerkzaamheden ter bevordering van het identificeren van niet-naleving van wet- en regelgeving die een invloed van materieel belang kan hebben op de jaarrekening. Onze werkzaamheden ter bevordering van het identificeren van gevallen van niet-naleving van overige wet- en regelgeving die een invloed van materieel belang kan hebben op de jaarrekening zijn beperkt tot (i) het management en, in voorkomend geval, de met governance belaste personen vragen of de entiteit dergelijke wet- en regelgeving naleeft; (ii) de eventuele correspondentie met de desbetreffende vergunningverlenende of regelgevende of toezichthoudende instanties inspecteren.

Uiteraard zijn wij gedurende de controle alert op indicaties van (vermoedens van) niet-naleving van wet- en regelgeving.

Ten slotte hebben wij een schriftelijke bevestiging verkregen dat alle bekende gevallen van niet-naleving of vermoede niet-naleving van wet- en regelgeving ons ter kennis zijn gebracht.

Controleaanpak continuïteit

Het bestuur heeft de jaarrekening opgemaakt uitgaande van de continuïteit van het geheel van de werkzaamheden voor de periode van twaalf maanden vanaf de datum van opmaken van de jaarrekening. Onze werkzaamheden om de continuïteitsbeoordeling van het bestuur te evalueren omvatten onder andere:

• Overwegen of de continuïteitsbeoordeling van het bestuur alle relevante informatie bevat waar wij als gevolg van onze controle kennis van hebben en het bestuur bevragen over de belangrijkste veronderstellingen en uitgangspunten.

• Nagaan of het bestuur gebeurtenissen of omstandigheden heeft geïdentificeerd die gerede twijfel kunnen doen ontstaan over de mogelijkheid van de entiteit om haar continuïteit te handhaven.

• Inwinnen van inlichtingen bij het bestuur over zijn kennis van continuïteitsrisico's na de periode van de door het bestuur verrichte continuïteitsbeoordeling.

• Evalueren van de begrote operationele resultaten voor de periode van twaalf maanden vanaf de datum van opmaken van de jaarrekeningrekening en onze kennis uit de controle.

Onze controlewerkzaamheden hebben geen informatie opgeleverd die strijdig is met de veronderstellingen en aannames van het bestuur over de gehanteerde continuïteitsveronderstelling.

Verklaring over de in het jaarverslag opgenomen andere informatie

Het jaarverslag omvat andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij.

De andere informatie bestaat uit:

• Het bestuursverslag (pagina 4 t/m 141) van het jaarverslag.

• De overige gegevens.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie:

• Met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.

• Alle informatie bevat die op grond van Titel 9 Boek 2 BW is vereist voor het bestuursverslag (pagina 4 t/m 141) van het jaarverslag en de overige gegevens.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in Titel 9 Boek 2 BW en de Nederlandse Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.

Het bestuur is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere informatie, waaronder het bestuursverslag (pagina 4 t/m 141) van het jaarverslag en de overige gegevens, in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening

Verantwoordelijkheden van het bestuur voor de jaarrekening Het bestuur is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. In dit kader is het bestuur verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het bestuur noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het bestuur afwegen of de BV in staat is om haar activiteiten in continuïteit voort te zetten. Op grond van genoemd verslaggevingsstelsel moet het bestuur de jaarrekening opmaken op basis van de continuïteitsveronderstelling, tenzij het bestuur het voornemen heeft om de BV te liquideren of de activiteiten te beëindigen of als beëindiging het realistische alternatief is.

Het bestuur moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de BV haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten, toelichten in de jaarrekening.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening

Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude en fouten ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen

zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneelkritisch uitgevoerd en hebben waar relevant professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit:

• Het identificeren en inschatten van de risico's dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten, het in reactie op deze risico's bepalen en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing.

• Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de interne beheersing van de BV.

• Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het bestuur en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan.

• Het vaststellen dat de door het bestuur gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie vaststellen

of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de BV haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat een BV haar continuïteit niet langer kan handhaven.

• Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen toelichtingen.

• Het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Wij zijn verantwoordelijk voor het plannen en uitvoeren van de groepscontrole om voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen met betrekking tot de financiële informatie van de entiteiten of bedrijfsonderdelen binnen de groep als basis voor het vormen van een oordeel over de jaarrekening. Tevens zijn wij verantwoordelijk voor de aansturing van, het toezicht op en de beoordeling van de controlewerkzaamheden die in het kader van de groepscontrole zijn uitgevoerd. Wij dragen de volledige verantwoordelijkheid voor onze controleverklaring.

Wij communiceren met het bestuur onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Wij bevestigen aan de met governance belaste personen dat wij de relevante ethische voorschriften over onafhankelijkheid hebben nageleefd. Wij communiceren ook met deze personen over alle relaties en andere zaken die redelijkerwijs onze onafhankelijkheid kunnen beïnvloeden en over de daarmee verband houdende maatregelen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.

Arnhem, 21 mei 2026

Deloitte Accountants BV

w.g.

S. Hoeben RA EMITA RE

Partner

Colofon

Dit Jaarverslag is een concept en een productie van ‘tIdee! Marketing & Concept voor KlokGroep.

Tekst, hoofd- en eindredactie

Mariska Vlot (‘tIdee!)

Arjan Schreven (KlokGroep)

Marc Mijer

Marloes van As (‘tIdee!)

Vormgeving, infographics en opmaak

Sue Cowell, art direction & design (Atomo Design)

Marion Verhaar, DTP (‘tIdee!)

Portretfotografie

Ivo Hutten (Ivo Hutten fotografie)

Illustraties

Aron Vellekoop Léon

Drukwerk

Weemen