Bereavement Help and Advice Profedigaeth Cymorth a Chyngor
Bereavement Help and Advice.............................................3-22
Profedigaeth Cymorth a Chyngor...................................23-43
This booklet is designed to help during the time of the death of a relative or friend. It aims to give you practical help and guidance with some of the arrangements and decisions you may need to make during the time of a bereavement.
The following issues are covered in this booklet:
Contents
End of life care 4 Information for patients and their carers to help make decisions about CPR 4 When death occurs
The First Few Days 5 5 6 6
Following the death Collecting the death certificate Is tissue donation a possibility? What if my relative or friend wishes to donate their body to medical research?
The Following Days 7 Returning equipment 8 How do I register the death? 11 Tell Us Once service 12 What if my relative or friend is to be transferred outside England or Wales? 12 How do I arrange the funeral? 13 What about the estate and the Will? 14 What if they die without a Will? 14 A final checklist on the documents which may need to be returned 14 People you may wish to notify following the death 15 A selection of support/information, telephone numbers and websites 20 District Nursing Service Feedback 22 Notes
3
End of life care Information for patients and their carers to help make decisions about CPR (Cardiopulmonary Resuscitation) can be provided by health care professionals, and can also be found on all NHS Health Board websites. You can ask your healthcare team for a copy of the leaflet produced by the All Wales DNACPR Group “Sharing and Involving” Information for patients and their carers to help make decisions about CPR (Cardiopulmonary Resuscitation).
When death occurs It’s not always clear when the actual moment of death occurs. When a person dies, you may notice that their face suddenly relaxes and looks peaceful. There are many different beliefs about what happens after death, but those nearby may sense that consciousness has left. It’s impossible to predict how you will react to the death of someone you care about as everyone is an individual, even when you know what’s going to happen. You may go through many different feelings and emotions after a person has died, even in the first few minutes and hours. There’s no right or wrong way to feel and react. If you are alone at this time, you may want to ask someone to come and support you. It is important that you contact the person’s GP at this time, as they will need to record that the person has died.
Customs or preferences at time of death If a nurse or another healthcare professional is present, they will check if there are any religious or other customs or preferences that need to be observed. Please tell them if there’s anything they should or shouldn’t do. They will respect your wishes and those of the person who has died.
4
Last offices or laying out the body Last offices and laying out the body mean different things to different people. Here we refer to care of the person after they have died, which may include washing the person’s body, and dressing them in clean clothes. You may find it comforting to carry out such tasks. On the other hand, you might find it distressing, or prefer to leave it to others. Any equipment, such as a syringe driver, should be left in place until an appropriate healthcare professional has properly recorded that death has taken place. This is known as formal verification of death.
The First Few Days
Following the death Following the death of your relative or friend, a doctor or a specially trained nurse will need to visit in order to verify the death. During normal surgery hours this will be arranged by your local GP surgery. However outside of normal surgery hours, a visit will usually be made by a GP, or a specially trained nurse, from the Out of Hours service. Please be advised that for cremations it is common practice for the death to be certified by two doctors, so please do not be alarmed if you receive a follow up phone call from another doctor – this is normal practice. You can contact a Funeral Director to make provisional plans before you register the death.
Collecting the death certificate Medical Certificate of Cause of Death (MCCD) will be sent to the Registrars from your local GP surgery – we would ask that you please contact your GP surgery to ensure the Medical Certificate of Cause of Death (MCCD) has been completed. The Medical Certificate of Cause of Death (MCCD) is not an official death certificate – this will be issued by the Registrar of Births, Deaths & Marriages when you register the death. 5
We would advise that an appointment not be made with the Registrar of Births, Deaths & Marriages until the Medical Certificate of Cause of Death (MCCD) has been issued by your GP surgery. Useful information can be found on the Government website www.gov.uk/browse/births-deaths-marriages/death
Is tissue donation a possibility? Cardiff and Vale University Health Board (UHB) fully support organ and tissue donation. Tissue donation may be a possibility after your relative or friend has died. Such a donation is a great gift and can change the lives of recipients considerably. Most people are able to donate their corneas (part of the eye). This can take place up to 24 hours after the death and can restore the sight of two people through a corneal transplant. The removal of donated tissue is carried out with great care and respect. It does not prevent you saying goodbye or affect funeral arrangements. If you would like further information, please contact NHS Blood and Transplant National Referral Centre on 0800 432 0559. This is a 24 hour pager service. Leave your name and full telephone number and a Specialist Nurse in Tissue Donation will return your call.
What if my relative or friend wishes to donate their body to medical research? If they wished to donate their body to medical research you should contact the Department of Anatomy at Cardiff University as soon as possible on tel: 029 2087 4370 and they will tell you what you need to do next. It is essential that they have signed the necessary paperwork during life, explaining that this is their wish and that their signature has been witnessed.
6
The Following Days Return of equipment
The District Nursing Line can give advice about returning equipment and medical supplies 029 2044 4501 Equipment such as zimmer frames and walking aids can be returned to any Cardiff & Vale hospital site.
Useful numbers for stores dept North & Central Cardiff: Llanishen Stores: 029 2087 3673 Cardiff South & Vale of Glamorgan: Westpoint: 029 2071 2555 Any unused medications should be taken to your local pharmacy so that they can be disposed of safely.
7
How do I register the death? The death can be registered at; Cardiff Register Office, King Edward VII Avenue, City Hall, Cardiff CF10 3ND. The entrance is situated opposite Cardiff Central Police Station. Tel: 029 2087 1684
Opening Times: Monday to Thursday Friday
8.30am - 4-00pm 9.00am - 4.00pm
All by telephone appointment only.
ON
RD RD
RICHMON
RD
D
RE
VE
VE IA
VI
RD
L
AN
’S EW DR NT AN ST ESCE R C
N KL
RD
R DSO WIN LN
L
N
A4161
N
RY RIA
PL
EF TH
RK PA
TOW
ERB CKH N L CRO
KL
PAR
GREYFRIARS RD
P ES FRI DUM
D
BOULEVARD DE NANTES
SCE
L
SP
RIE
F UM
R DSO WIN PL
A4161
GA
ST
L
P W’S
E DR
R PA
H
A470
D
ED
RS
GO
RD
KP
NS
E RD
PAR
LL
HA
C
RO
D
TY
CI
CARDIFF CASTLE
BURY
RD
PL
KG
C
MU
LE
K ST
IL
PAR
M SEU
PAR
E AV
AR W
RT NO
BUTE PARK
DV
GO
O
SALIS
SY
UM
ED
A470
O
PLA
SE
NG
CATHAYS PARK
W
BROO
CARDIFF REGISTER OFFICE
MU
KI
LE
OL
C
GE
RD
CRAN
UNIVERSITY WALES CARDIFF (CARDIFF UNIVERSITY)
Copyright © RNS Publications 2025
8
Vale of Glamorgan Register Office
RD
D AN R NL PE RB
AD RO IFF CA RD 55 A4 0
R CK NO
D
R AVE
D
TR
Penarth
7 L
55 C A R D I F F R 40
Glamorganshire Golf Club 67
CAR
O
RD
C NO
IW M
D
FFO RD DY
SOUT
4 29
ND
KE
H RD
D
D SR
M o ut
RD
KR
HO LT ON
RD
Swanbridge
Barry
RIC
LL RI TT
D
OA
BR
ST
K
Lavemock
B4267
B4
LR
BERT
MI LE N
B4 2
T DS AR MB LO
PL
Y RT
YL
ER LAV
GREENWOOD ST
Barry Register Office Civic Offices Holton Road, Barry CF63 4RU
v
en
A
55
A40 D OA
FR DI F
RS MOO SULLY
DSTONE RD GLA
RD
B42
BARRY REGISTER OFFICE CF64 4RU
DO CK SL INK
A40 55
RR Y
Lower Penarth
Penarth
AD
BA
BE
GLADS T
B426
1
BU
Docks
RD
RD
Barry
St Andrews Major Golf Club
K
H
AN DL RE
LIN
D
SR
LL
N
TO OL
A4
23
94
RD
RD ELL SW
KS
RI
TT
BU
D ER ON
5 05 A4
CO MER
OC
R
Merthyr Dyfan
Leads to A4050 and THE BARRY HOSPITAL
DS
YD RR BA
PO
D
Cogan
0
E
YR RR
5 A40
D
R RT
PO
D
Dinas Powys
A4050
TR
RD
Dinas Powys Golf Club
Wenvoe Castle Golf Club
ET
PORT
Llandough
5 A405
BA
CO
B4267
North
H RT NA PE
UNIVERSITY HOSPITAL LLANDOUGH
he h of t
Se
Copyright © RNS Publications 2025
Copyright © 2018 RNS Publications
*Appointments are by telephone appointment only. Barry Register Office Civic Offices Holton Road Barry CF63 4RU Mon - Thurs: 9:00am - 1:00pm / 2:00pm - 4:00pm* Fri: 9:00am - 1:00pm / 2:00pm - 3:30pm* 01446 700111 / Out of Hours: 01446 747874 RegistrationService@valeofglamorgan.gov.uk 9
It is possible to register the death at a different Registry Office, if you have any questions you can contact the Registry Office to discuss them. The Medical Certificate of Cause of Death should be taken to the Registrar of Births, Deaths and Marriages as soon as possible. It is a legal requirement to register the death within five working days unless the Registrar extends that period.
Who can register the death? The death should be registered by a relative of the deceased. If there are no relatives then it is possible for other people to register the death. These include: 1. Someone who was present at the death 2. A representative of the establishment/hospital in which the death occurred 3. The person instructing the Funeral Director
What information is required by the Registrar? • The Medical Certificate of Cause of Death issued by the hospital, GP or Coroner • Full name and address of the deceased (maiden name if applicable) • Date and place of birth • Occupation and occupation of spouse, if married • State pensions and benefits received • The name and date of birth of any surviving widow or widower • Either the National Health Service number of the deceased, if known, or the medical card itself (if available) • Birth and marriage certificate (if available)
10
Tell Us Once As a way of helping to relieve some of the stress involved in the administration process, the ‘Tell Us Once’ service may be provided at the point of registering the death. This service passes on information to a number of other government departments and local council services. If the service is used they may be able to tell some of the following organisations: • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Department for Work and Pensions The Pension, Disability and Carers Service Jobcentre Plus War Pensions Scheme HM Revenue and Customs Child Benefit Child Tax Credit and Working Tax Credit Housing Benefit Office Council Tax Benefit Office Council Housing Council Tax Libraries Blue Badges Electoral services Driver and Vehicle Licensing Agency Passport service Adult services Telecare service
Further information can be found at: www.gov.uk/tell-us-once
11
What happens next? The Registrar will give you a certificate (known as the green form). This will be required by the Funeral Director to give them authority to continue with arrangements for the funeral. They will also give you a certificate of registration of death; you should read the information and if any of it applies, complete the certificate and send or take it to the social security office. There is a fee for copies of the death certificate; the Registrar will advise how many copies you may need. These will be required for banks, building societies, insurance companies, solicitors or for pension claims etc. If required at a later date there is an increased charge.
What if my relative or friend is to be transferred outside England or Wales? If they are to be taken outside England or Wales someone must apply to the Coroner for an ‘Out of England/Wales’ form. This can be arranged through your Embassy or your Funeral Director. You will also require a ‘free from infection’ certificate that can be issued by the hospital or GP.
How do I arrange the funeral? It is important that if your relative or friend has made a Will it is read as soon as possible as it may contain information regarding their wishes. It is a good idea to contact a Funeral Director of your choice as soon as possible, details can be found on the internet. They will give you an estimate cost and do not be afraid of discussing ways of reducing the cost quoted. You might be entitled to help with funeral costs and for this you will need to contact your local Department of Social Security.
12
If you get some of the following benefits you may be entitled to a Social Fund Funeral Payment: • • • • •
Income support Income-based Jobseeker’s Allowance Income-related Employment and Support Allowance Pension Credit Working Tax Credit which includes a disability or severe disability element • Child Tax Credit at a rate higher than the family element • Housing Benefit • Universal Credit If the person who has died lived in the Cardiff area, they might be entitled to the ‘Cardiff Funeral’; the staff at the Bereavement Office can advise which Funeral Director you would need to contact to discuss this. Tel: 029 2074 2789. Alternatively, you can contact Cardiff Bereavement Services for helpful advice on self arranged funerals. You do not have to have a funeral ceremony, use a religious minister or funeral director. If you choose to arrange the funeral yourself other useful resources would include: • The Natural Death Centre - Tel: 01962 712690 • Cardiff Bereavement Services - Tel: 029 2054 4820
What about the estate and the Will? If you are an executor of a Will, you are responsible for making sure that what is stated in the Will is carried out. You may need to apply for probate. Probate is a certificate granted by a court that a Will is valid and the executors may administer the estate. The Citizens Advice Bureau or a solicitor will tell you what needs to be done. The Probate Registry of Wales can be contacted on 029 2047 4373.
13
What if they die without a Will? If someone dies without leaving a valid Will it is known as dying intestate. It is necessary to obtain a Grant of Letters of Administration from the Probate Registry in order to administer the estate. The persons entitled to apply for the Grant and the persons entitled to benefit from the estate are the nearest relatives in a fixed order. The Citizens Advice Bureau or a solicitor will advise you on what needs to be done. The Probate Registry of Wales can be contacted on: 029 2047 4373. A final checklist on the documents which may need to be returned: • • • • • • • • • •
All pension documentation, for example the card NHS equipment such as wheelchairs etc Driving licence to DVLA, Swansea Passport to passport office (you can request that it is returned to you when it has been cancelled) Library books and tickets Season tickets Membership cards of associations of clubs Rented equipment – televisions, videos Car registration documents for change of ownership A registered Enduring/Lasting Power of Attorney would need to be returned to the Office of the Public Guardian for cancellation
People you may wish to notify following the death: • • • • • • • • • •
Employer Trade Union Building Society Credit Card Companies Royal Mail Deliveries Social Security Office Utility Companies Life Insurance Company Car Insurance Company A child or young person’s teacher
14
• • • • • • • • • •
Bank Housing Department Landlord Newsagent Milkman Inland Revenue Council Offices TV Licence Authority Meals on Wheels etc Rental Companies
A selection of Support/Information, Telephone Numbers and Websites Age UK Cymru www.ageuk.org.uk
A national organisation for the elderly Telephone counselling
Tel: 0800 169 2081
Advice on choosing a therapist and a list of accredited therapists Advice when someone dies
Tel: 01455 883300
Based at Thornhill Crematorium; available for advice Chaplaincy Department for Available 9am Cardiff and Vale UHB 5pm Monday to Friday and the team provides an on-call service 24/7 Child Death Helpline A free phone www.childdeathhelpline.org.uk service for all those affected by the death of a child Citizens Advice Bureau Advice site www.citizensadvice.org.uk
Tel: 029 2054 4820
Asian Family Counselling Service asianfamilycounselling.org BACP (British Association for Counselling and Psychotherapy): www.bacp.co.uk Bereavement Support Network www.bereavementsupport. co.uk Cardiff Bereavement Services
15
Tel: 020 8571 3933
Tel: 0333 240 0360
Tel: 029 2074 3230
Tel: 0800 282 986 for mobiles Tel: 0808 800 6019
City Hospice info@cityhospice.org.uk
A range of support available including individual and group counselling for adults and children who have lost someone cared for by City Hospice Bereaved parents offering support to those who have had a child of any age die
Tel: 029 2052 4158
Coroners Office (through Cardiff Central Police Station)
Following an unexpected, unexplained death
Cruse Bereavement Care (Cardiff and the Vale) www.cruse.org.uk
Promoting the well-being of bereaved people and enabling anyone suffering bereavement caused by death to understand their grief and cope with their loss
Tel: 101 (If calling outside the Cardiff area please call 01443 281101) Tel: 029 2022 6166
Compassionate Friends www.tcf.org.uk
16
Tel: 0345 123 2304
CCAWS Community Care and Wellbeing Service www.ccaws.org.uk
Support services including counselling, befriending, advocacy, mediation, chaplaincy, education and information and advice Donor Family Network A support www.donorfamilynetwork.co.uk run by donor families for donor families
Tel: 029 2034 5294
Jewish Bereavement Counselling Service
Counselling service
Tel: 0208 951 3881
Lesbian and Gay Bereavement Project
A helpline for lesbian, gay and bisexual people who have lost someone close to them Support following the death of a baby. Suddenly or unexpectedly Information and support services
Tel: 0300 330 0630
The Lullaby Trust www.lullabytrust.org.uk
Marie Curie www.mariecurie.org.uk
Tel: 0845 680 1954
Tel: 0808 802 6868
Tel: 0800 090 2309
The Miscarriage Association Available for Tel: 01924 200799 www.miscarriageassociation.org.uk support and information following the death of a baby (up to 24 weeks gestation)
17
Muslim Community Helpline
NAFD www.nafd.org.uk
A confidential listening service, practical help and information National Association of Funeral Directors
Probate Registry of Wales www.gov.uk/applying-for-probate Samaritans www.samaritans.org SANDS www.sands.org.uk Survivors of Bereavement by Suicide www.uksobs.com WAY Widowed and Young www.widowedandyoung.org.uk
Winston’s Wish www.winstonswish.org
Tel: 020 8904 8193
Tel: 0121 711 1343
Tel: 029 2047 4373 A confidential helpline open 24 hours a day Stillbirth and Neonatal Death Charity Survivors of Bereavement by Suicide
Tel: 116 123 Tel: 0808 164 3332 Tel: 0300 111 5065
Widowed and young - for people under the age of 50 A charity Tel: that offers 0808 8020021 information and support to bereaved children, young people and their families
18
2 Wish Upon a Star www.2wish.org.uk
2 Wish Upon A Star provides bereavement support for families who have suddenly and traumatically lost a child or young adult aged 25 years and under.
Tel: 01443 853125
The above information was correct at time of publication.
19
District Nursing Service Feedback We appreciate this is a very difficult time for you and your family but as an organisation we would really value your feedback, be it good or bad, as it will help us provide the best service we can. You can return this form, free of charge to: FREEPOST: RSSC-ELSC-RJAC F.A.O. Bereavement Services Patient Experience Upper Ground Floor C Block University Hospital of Wales Heath Park Cardiff CF14 4XW 1. Did your relative or friend receive care from the District Nursing service before they died? .................................................................................................................................... ....................................................................................................................................
2. When did their death occur? .................................................................................................................................... ....................................................................................................................................
3. Before the death were your needs met by: Doctors Yes or Nurses Yes or Specialist Teams Yes or
20
No No No
Comments: .................................................................................................................. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................
4. From our services was there anything you found particularly helpful during this difficult time? Yes
or
No
Comments: .................................................................................................................. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................
5. From our services was there anything you found particularly unhelpful during this difficult time? Yes
or
No
Comments: .................................................................................................................. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................
21
Notes ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................
Community Bereavement Book Review Date: December 2027 Publication Date: December 2025 22
Bwriad y llyfryn hwn yw helpu ar adeg marwolaeth perthynas neu ffrind. Ei nod yw rhoi cymorth a chanllawiau ymarferol i chi gyda rhai o’r trefniadau a’r penderfyniadau y bydd efallai angen i chi eu gwneud yn ystod cyfnod o brofedigaeth.
Caiff y materion canlynol sylw yn y llyfryn hwn:
Cynnwys
Gofal diwedd oes 24 Gwybodaeth i gleifion a’u gofalwyr er mwyn helpu i wneud penderfyniadau am CPR 24 Pan fydd marwolaeth yn digwydd
Yr Ychydig Ddyddiau Cyntaf 25 Yn dilyn y farwolaeth 25 Casglu’r dystysgrif marwolaeth 26 A yw rhoi meinwe yn bosibilrwydd? 26 Beth os yw fy mherthynas neu ffrind yn dymuno rhoi ei gorff/chorff i ymchwil meddygol?
Y Dyddiau Canlynol 27 Dychwelyd offer 28 Sut ydw i’n cofrestru marwolaeth? 31 Gwasanaeth Dweud wrthym Unwaith 32 Beth os oes angen i’m perthynas neu ffrind gael ei drosglwyddo/ throsglwyddo y tu allan i Gymru neu Loegr? 32 Sut ydw i’n trefnu’r angladd? 33 Beth am yr Ystâd a’r Ewyllys? 34 Beth os yw’n marw heb Ewyllys? 34 Rhestr wirio derfynol o’r dogfennau a allai fod angen eu dychwelyd 34 Pobl y gallech fod am eu hysbysu yn dilyn y farwolaeth 35 Detholiad o Rifau Ffôn a Gwefannau Cymorth/Gwybodaeth 40 Adborth Gwasanaeth Nyrsio Ardal 42 Nodiadau
23
Gofal diwedd oes Gall gweithwyr gofal iechyd proffesiynol darparu gwybodaeth i gleifion a’u gofalwyr er mwyn helpu i wneud penderfyniadau am CPR (Adfywio Cardio-pwlmonaidd), a gellir gweld y wybodaeth hefyd ar wefannau holl Fyrddau Iechyd y GIG. Gallwch ofyn i’ch tîm gofal iechyd am gopi o’r daflen a gynhyrchwyd gan Gr p DNACPR Cymru Gyfan “Rhannu a Chynnwys” Gwybodaeth i gleifion a’u gofalwyr er mwyn helpu i wneud penderfyniadau am CPR (Adfywio Cardio-pwlmonaidd).
Pan fydd marwolaeth yn digwydd Nid yw bob amser yn glir pan fydd union adeg marwolaeth yn digwydd. Pan fydd person yn marw efallai y byddwch yn sylwi bod ei wyneb yn sydyn yn ymlacio ac yn edrych yn heddychlon. Mae llawer o wahanol gredoau yngl n â beth sy’n digwydd wedi marwolaeth, ond efallai y bydd pobl sydd wrth law yn synhwyro bod ymwybyddiaeth wedi mynd. Mae’n amhosibl rhagfynegi sut y byddwch chi’n ymateb i farwolaeth rhywun sy’n annwyl i chi gan fod pawb yn unigolyn, hyd yn oed pan fyddwch yn gwybod beth sy’n mynd i ddigwydd. Efallai y cewch lawerwahanol deimladau ac emosiynau wedi i berson farw, hyd yn oed yn yr ychydig funudau ac oriau cyntaf. Nid oes ffordd gywir nac anghywir i deimlo ac ymateb. Os ydych chi ar eich pen eich hun ar yr adeg hon, efallai y byddwch am ofyn i rywun ddod i roi cefnogaeth i chi. Mae’n bwysig eich bod yn cysylltu â meddyg teulu’r person ar yr adeg hon, gan y bydd angen iddo ef neu hi gofnodi bod y person wedi marw.
Arferion neu ddewisiadau ar adeg marwolaeth Os oes nyrs neu weithiwr gofal iechyd proffesiynol arall yn bresennol, bydd ef neu hi yn gwirio a oes unrhyw arferion neu ddewisiadau crefyddol neu eraill sydd angen eu dilyn. Dywedwch wrthynt os oes rhywbeth y dylent neu na ddylent ei wneud. Byddant yn parchu eich dymuniadau a dymuniadau’r person sydd wedi marw. 24
Y defodau olaf neu roi’r corff i orffwys Mae’r defodau olaf a rhoi’r corff i orffwys yn golygu gwahanol bethau i wahanol bobl. Yma rydym yn cyfeirio at ofal o’r person wedi iddo ef neu hi farw, a allai gynnwys golchi’r corff a’i wisgo mewn dillad glân. Efallai y byddwch yn teimlo ei fod o gysur i wneud tasgau o’r fath. Ar y llaw arall, efallai y byddwch yn teimlo y byddai’n peri trallod, neu y byddai’n well gennych adael i eraill wneud hyn. Dylid gadael unrhyw offer, megis gyrrwr chwistrell, yn eu lle hyd nes bod gweithiwr gofal iechyd proffesiynol priodol wedi cofnodi’n gywir bod marwolaeth wedi digwydd. Y term ar gyfer hyn yw cadarnhad ffurfiol o farwolaeth.
Yr Ychydig Ddyddiau Cyntaf Yn dilyn y farwolaeth
Yn dilyn marwolaeth eich perthynas neu ffrind, bydd angen i feddyg neu nyrs sydd wedi’i hyfforddi’n arbennig ymweld er mwyn cadarnhau’r farwolaeth. Yn ystod oriau arferol y feddygfa trefnir hyn gan feddygfa eich meddyg teulu lleol. Fodd bynnag, y tu allan i oriau arferol meddygfa bydd meddyg teulu, neu nyrs wedi’i hyfforddi’n arbennig, o’r gwasanaeth Tu Allan i Oriau fel arfer yn ymweld. Os yw’r corff i gael ei losgi fe’ch cynghorir ei fod yn arfer cyffredin i’r farwolaeth gael ei hardystio gan ddau feddyg, felly peidiwch â chynhyrfu os byddwch yn cael galwad gan feddyg arall – mae hyn yn arferol. Gallwch gysylltu â threfnydd angladdau er mwyn gwneud cynlluniau rhagbaratoadol cyn eich bod yn cofrestru’r farwolaeth.
Casglu’r dystysgrif marwolaeth Gellir casglu Tystysgrif Feddygol o Achos Marwolaeth (MCCD) o feddygfa eich meddygteulu lleol – byddem yn gofyn ichi gysylltu a’ch meddygfa ymlaen llaw I sicrhau bod y Dystysgrif Feddygol o Achos Mareolaethau wedi ‘i chwblhau. Nid yw Tystysgrif Feddygol o Achos Marwolaeth yn dystysgrif marwolaeth swyddogol – cyhoeddur hon gan y Cofrestrydd Genedigaethau,Marwolaethau a Phriodasau pan fyddwch yn cofrestru’r fawrolaeth. 25
Cofrestrydd Genedigaethau, Marwolaethau a Phriodasau pan fyddwch yn cofrestru’r farwolaeth. Byddem yn cynghori peidio â threfnu apwyntiad gyda’r Cofrestrydd Genedigaethau, Marwolaethau a Phriodasau hyd nes bod y Dystysgrif Feddygol o Achos Marwolaeth wedi ei rhoi gan feddygfa eich meddyg teulu. Gellir cael gwybodaeth ddefnyddiol ar wefan y Llywodraeth www.gov.uk/browse/births-deaths-marriages/death
A yw rhoi meinwe yn bosibilrwydd? Mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro yn cefnogi’n llawn rhoi organau a meinwe. Efallai y bydd rhoi meinwe yn bosibilrwydd wedi i’ch perthynas neu ffrind farw. Mae rhodd o’r fath yn anrheg wych a gall newid bywydau’r derbynwyr yn sylweddol. Bydd y rhan fwyaf o bobl yn gallu rhoi eu cornbilennau (rhan o’r llygad). Gall hyn ddigwydd hyd at 24 awr wedi’r farwolaeth a gall adfer golwg dau berson drwy drawsblaniad cornbilen. Tynnir y meinwe a roddir mewn modd gofalus a gyda pharch a gofal mawr. Nid yw’n eich atal rhag ffarwelio nac yn effeithio ar drefniadau angladd. Os hoffech ragor o wybodaeth, cysylltwch â Chanolfan Atgyfeirio Gwaed a Thrawsblaniadau’r GIG ar 0800 432 0559. Mae hwn yn wasanaeth galwr 24 awr. Gadewch eich enw a rhif ffôn llawn a bydd Nyrs Arbenigol o’r adran Rhoi Meinwe yn dychwelyd eich galwad.
Beth os yw fy mherthynas neu ffrind yn dymuno rhoi ei gorff/chorff i ymchwil meddygol? Os mai’r dymuniad oedd rhoi’r corff i ymchwil meddygol dylech gysylltu â’r Adran Anatomeg ym Mhrifysgol Caerdydd cyn gynted â phosibl ar Ffôn: 029 2087 4370 a byddant yn dweud wrthych beth i’w wneud nesaf. Mae’n hollbwysig bod yr ymadawedig wedi arwyddo’r gwaith papur angenrheidiol yn ystod ei oes, yn egluro mai dyma ei ddymuniad a bod ei lofnod wedi’i dystio.
26
Y Dyddiau Canlynol Dychwelyd offer
Gall y Llinell Nyrsio Ardal roi cyngor yngl n â dychwelyd offer a chyflenwadau meddygol 029 2044 4501 Gellir dychwelyd offer megis fframiau cerdded a chymhorthion cerdded i unrhyw safle ysbyty Caerdydd a’r Fro.
Rhifau defnyddiol ar gyfer yr adrannau storfa Gogledd a Chanol Caerdydd: Storfeydd Llanisien: 029 2087 3673 De Caerdydd a Bro Morgannwg: Westpoint: 029 2071 2555 Dylid mynd ag unrhyw feddyginiaethau sydd heb eu defnyddio i’ch fferyllfa leol er mwyn eu gwaredu’n ddiogel.
27
Sut ydw i’n cofrestru marwolaeth? Gellir cofrestru’r farwolaeth yn; Swyddfa Gofrestru Caerdydd, Rhodfa’r Brenin Edward VII, Neuadd y Ddinas, Caerdydd CF10 3ND. Mae’r fynedfa wedi’i lleoli gyferbyn â Gorsaf Heddlu Canol Caerdydd. Ffôn: 029 2087 1684
Oriau Agor: Llun - Iau Gwener
8.30am - 4.00pm 9.00am - 4.00pm
Y cyfan trwy apwyntiad yn unig.
ON RD
RICHMON D
C
SCE
P ES FRI DUM
PL
R DSO WIN PL
R
L
DSO WIN LN
A4161
N
KL
PAR
RY RIA
PL
EF TH
RK PA
WN
CARDIFF CASTLE
ES
FRI
GREYFRIARS RD
TO ERB CKH N L CRO
RD
N KL
’S EW DR NT AN ST ESCE CR
M DU
BOULEVARD DE NANTES
K ST
RD
AN
RE
L
P W’S
E DR
R PA
PL
RD
G
ST
GO
BROO
RD
BURY
RD
K PAR
H
DD
E
RS
GO
A4161
S
EN
D AR
SALIS
RD
A470
LE
VE
VE IA VI
HA
IL
RO KG
C
MU
D
AR W
TY
CI
DV
PAR
E AV
ED
RT NO
PARC BUTE
LL
O
L MP
SEU
PAR
UM
NG
A470
O
SY
SE
KI
CATHAYS PARK
W
PLA
RD
LL
CO
SWYDDFA GOFRESTRU CAERDYDD MU
E EG
CRAN
PRIFYSGOL CAERDYDD
Copyright © RNS Publications 2025
28
Swyddfa Cofrestru Bro Morgannwg H RT NA RD
D AN R NL PE
PE
CO
B4267
RB ET TR
RO IFF RD
Cogan
DS
CA
C O M ER
D
TR
D KR OC
OC
KS A40 5 AD
OA
D
CAR
DIF
B42 67
RD 55
55 C AR D IFF R 40
Glamorganshire Golf Club
O FR
C NO
IW M
BERT
MI LE N
PL
SOUT
D
ND
D
D
HO LT ON
D
SR
LL
M o u th
RD
KR
RI
TT
ST
RD
Swanbridge
Barry
RIC
BU
D
OA
BR
HR
K
Lavemock
B4267
94
2
B4
LR
FFO RD DY
YL
ER LAV
KE
Docks
INK
A40
A
DSTONE RD GLA
SL
Lower Penarth
Penarth
5
COFRESTRFA Y BARRI CF63 4RU
B4 2
GLADS T
RR YD OC K
Y RT
Barry
BA
BE
RD
1
T DS AR MB LO
RD
N TO OL
H
23
RD
S
LL
RI
TT
BU
55 40 DA 94 ER ON
A4
RS MOO SULLY
Leads to A4050 and YSBYTY GYMUNEDOL Y BARRI
RD
P
St Andrews Major Golf Club
K
Merthyr Dyfan
GREENWOOD ST
Barry Registry Office Civic Offices Holton Road, Barry CF63 4RU
v
en
LIN
E
R
YD RR BA
D
TR OR
PO
Penarth
RN AVE
50
A4050
RD ELL SW
7 L
A40
Wenvoe Castle Golf Club
B426
A4
05
5
Dinas Powys
D
RD
Dinas Powys Golf Club
YR RR
AN DL RE
AD
D
PORT RD
Llandough
5 A405
BA
YSBYTY LLANDOUGH
North
e of t h
Se
Copyright © RNS Publications 2025
*Gellir gwneud apwyntiadau ar-lein. Swyddfa Gofrestru’r Barri Swyddfeydd Dinesig Heol Holton Y Barri CF63 4RU Llun - Iau: 9:00am - 1:00pm / 2:00pm - 4:00pm* Gwener: 9:00am - 1:00pm / 2:00pm - 3:30pm* 01446 700111 / Tu Allan i Oriau: 01446 747874 RegistrationService@valeofglamorgan.gov.uk 29
Mae’n bosibl cofrestru marwolaeth mewn Swyddfa Gofrestru wahanol. Os oes gennych unrhyw gwestiynau gallwch gysylltu â’r Swyddfa Gofrestru i’w trafod. Dylid mynd â’r dystysgrif o achos marwolaeth at Gofrestrydd Genedigaethau, Marwolaethau a Phriodasau cyn gynted â phosibl. Mae’n ofyniad cyfreithiol i gofrestru marwolaeth o fewn pum niwrnod gwaith oni bai bod y Cofrestrydd yn ymestyn y cyfnod hwnnw.
Pwy all gofrestru marwolaeth? Dylai’r farwolaeth gael ei chofrestru gan un o berthnasau’r ymadawedig. Os nad oes perthnasau i’w cael yna mae’n bosibl i bobl eraill gofrestru’r farwolaeth. Mae’r rhain yn cynnwys: 1. Rhywun oedd yn bresennol yn ystod y farwolaeth 2. Cynrychiolydd y sefydliad / ysbyty lle digwyddodd y farwolaeth 3. Y person sy’n rhoi cyfarwyddyd i’r Trefnydd Angladdau
Pa wybodaeth sydd ei hangen ar y Cofrestrydd? • Y dystysgrif feddygol o achos marwolaeth a roddwyd gan yr ysbyty, meddyg teulu neu’r Crwner • Enw llawn a chyfeiriad yr ymadawedig (enw morwynol os yn briodol) • Dyddiad a man geni • Galwedigaeth yr ymadawedig a galwedigaeth cymar, os yn briod • Pensiynau gwladol a budd-daliadau a dderbynnir • Enw a dyddiad geni unrhyw weddw sy’n goroesi • Naill ai rhif Gwasanaeth Iechyd Gwladol yr ymadawedig, os yw’n hysbys, neu’r cerdyn meddygol ei hun (os yw ar gael) • Tystysgrif geni a phriodi (os ar gael).
30
Gwasanaeth Dweud wrthym Unwaith Fel ffordd i helpu i leihau ychydig ar y straen sy’n gysylltiedig â’r broses weinyddol, gellir darparu’r gwasanaeth ‘Dweud wrthym Unwaith’ pan gofrestrir y farwolaeth. Mae’r gwasanaeth hwn yn trosglwyddo gwybodaeth i nifer o adrannau llywodraeth a gwasanaethau cyngor lleol eraill. Os defnyddir y gwasanaeth efallai y gallant ddweud wrth rai o’r sefydliadau canlynol: • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Yr Adran Gwaith a Phensiynau Y Gwasanaeth Pensiynau, Anabledd a Gofalwyr Canolfan Byd Gwaith Cynllun Pensiynau Rhyfel Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi Budd-daliadau Plant Credyd Treth Plant a Chredyd Treth Gwaith Swyddfa Budd-daliadau Tai Swyddfa Budd-daliadau’r Dreth Gyngor Tai Cyngor Y Dreth Gyngor Llyfrgelloedd Bathodynnau Glas Gwasanaethau Etholiadol Asiantaeth Trwyddedu Gyrwyr a Cherbydau Gwasanaeth Pasbort Gwasanaethau Oedolion Gwasanaeth Teleofal
Gellir cael rhagor o wybodaeth yn: www.gov.uk/tell-us-once
31
Beth sy’n digwydd nesaf? Bydd y Cofrestrydd yn rhoi tystysgrif i chi (a elwir yn ffurflen werdd). Bydd y Trefnydd Angladdau angen hon er mwyn cael yr awdurdod i barhau gyda’r trefniadau ar gyfer yr angladd. Bydd hefyd yn rhoi tystysgrif cofrestriad marwolaeth i chi; dylech ddarllen y wybodaeth ac oes unrhyw ran ohoni’n berthnasol, llenwch y dystysgrif a’i hanfon, neu fynd â hi’n bersonol, i’r swyddfa nawdd cymdeithasol. Mae ffi i’w thalu am gopïau o’r dystysgrif marwolaeth; bydd y Cofrestrydd yn eich cynghori yngl n â faint o gopïau y gallai fod eu hangen arnoch. Bydd angen y rhain ar gyfer banciau, cymdeithasau adeiladu, cwmnïau yswiriant, cyfreithwyr neu ar gyfer hawliadau pensiwn ac ati. Os oes eu hangen yn ddiweddarach fe fydd y ffi yn uwch.
Beth os oes angen i’m perthynas neu ffrind gael ei drosglwyddo/throsglwyddo y tu allan i Gymru neu Loegr? Os oes angen mynd â’r ymadawedig y tu allan i Gymru neu Loegr rhaid i rywun wneud cais i’r Crwner am ffurflen ‘Tu Allan i Gymru / Lloegr’. Gellir trefnu hyn drwy eich Llysgennad neu eich Trefnydd Angladdau. Bydd angen i chi hefyd gael tystysgrif ‘rhydd o haint’ y gall yr ysbyty neu feddyg teulu ei darparu.
Sut ydw i’n trefnu’r angladd? Os yw eich perthynas neu ffrind wedi gwneud Ewyllys mae’n bwysig y caiff ei darllen cyn gynted â phosibl gan y gallai gynnwys gwybodaeth yngl n â’i ddymuniadau/dymuniadau. Mae’n syniad da i gysylltu â Threfnydd Angladdau o’ch dewis cyn gynted â phosibl. Gellir dod o hyd i’r manylion ar y rhyngrwyd. Bydd yn rhoi amcanbris i chi a pheidiwch â bod ofn trafod ffyrdd i leihau’r gost a ddyfynnwyd. Efallai y bydd gennych yr hawl i gael cymorth gyda chostau angladd ac ar gyfer hyn bydd angen i chi gysylltu â’r Adran Nawdd Cymdeithasol leol. 32
Os ydych yn derbyn rhai o’r budd-daliadau canlynol efallai y bydd gennych hawl i Daliad Angladd Cronfa Gymdeithasol: • • • • •
Cymhorthdal Incwm Lwfans Ceisio Gwaith yn Seiliedig ar Incwm Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Seiliedig ar Incwm Credyd Pensiwn Credyd Treth Gwaith sy’n cynnwys elfen anabledd neu anabledd difrifol • Credyd Treth Plant ar gyfradd uwch na’r elfen teulu • Budd-daliadau Tai • Credyd Cynhwysol Os oedd person a fu farw yn byw yn ardal Caerdydd, efallai y bydd ganddo/ganddi hawl i ‘Angladd Caerdydd’; gall y staff yn y Swyddfa Profedigaethau eich cynghori yngl n â pha drefnydd angladdau y byddai angen i chi gysylltu ag ef/hi i drafod hyn. Ffôn: 029 2074 2789. Neu, gallwch gysylltu â Gwasanaethau Profedigaeth Caerdydd i gael cyngor defnyddiol am angladdau a hunan-drefnir. Nid oes yn rhaid i chi gael seremoni angladdol, defnyddio gweinidog crefyddol na threfnydd angladdau. Os byddwch yn dewis trefnu’r angladd eich hun byddai adnoddau defnyddiol eraill yn cynnwys: • Y Ganolfan Marwolaeth Naturiol - Ffôn: 01962 712690 • Gwasanaethau Profedigaeth Caerdydd - Ffôn: 029 2054 4820
Beth am yr Ystâd a’r Ewyllys? Os ydych chi’n ysgutor ewyllys chi fydd yn gyfrifol am wneud yn si r bod yr hyn a ddywedir yn yr Ewyllys yn cael ei gyflawni. Efallai y bydd angen i chi wneud cais am brofiant. Tystysgrif a roddir gan y llys yw profiant sy’n dweud bod Ewyllys yn ddilys ac y gall yr ysgutorion weinyddu’r ystâd. Bydd y Ganolfan Cyngor ar Bopeth neu gyfreithiwr yn dweud wrthych beth sydd angen ei wneud. Gellir cysylltu â Chofrestrfa Brofiant Cymru ar 029 2047 4373. 33
Beth os yw’n marw heb Ewyllys? Os bydd rhywun yn marw heb adael Ewyllys ddilys yna dywedwn ei fod ef neu hi wedi marw’n ddiewyllys. Mae angen cael Grant Llythyrau Gweinyddu gan y Gofrestrfa Brofiant er mwyn gweinyddu’r ystâd. Y personau sydd â’r hawl i wneud cais am y Grant a’r personau sydd â’r hawl i elwa gan yr ystâd yw’r perthnasau agosaf mewn trefn sydd wedi’i phennu. Bydd y Ganolfan Cyngor ar Bopeth neu gyfreithiwr yn eich cynghori yngl n â beth sydd angen ei wneud. Gellir cysylltu â Chofrestrfa Brofiant Cymru ar 029 2047 4373. Rhestr wirio derfynol o’r dogfennau a allai fod angen eu dychwelyd: • • • • • • • • • •
Holl ddogfennau pensiwn, er enghraifft y cerdyn Offer GIG megis cadeiriau olwyn ac ati Trwydded yrru i’r DVLA, Abertawe Pasbort i’r swyddfa pasbort (gallwch ofyn iddo gael ei ddychwelyd i chi pan fydd wedi cael ei ganslo) Llyfrau a thocynnau llyfrgell Tocynnau tymor Cardiau aelodaeth cymdeithasau neu glybiau Offer sydd wedi’i rentu – setiau teledu, fideos ac ati Dogfennau cofrestru car er mwyn newid perchnogaeth Byddai angen dychwelyd Atwrneiaeth Arhosol/Barhaus cofrestredig i’r Swyddfa’r Gwarcheidwad Cyhoeddus ar gyfer ei ganslo
Pobl y gallech fod am eu hysbysu yn dilyn y farwolaeth: • • • • • • • • • •
Cyflogwr Undeb Llafur Cymdeithas Adeiladu Cwmnïau Cerdyn Credyd Danfoniadau’r Post Brenhinol Swyddfa Nawdd Cymdeithasol Cwmnïau Cyfleustodau Cwmni Yswiriant bywyd Cwmni Yswiriant Car Athro plentyn neu berson ifanc 34
• • • • • • • • • •
Banc Adran Tai Landlord Siop Bapurau Newydd Dyn Llaeth Cyllid y Wlad Swyddfeydd y Cyngor Awdurdod Trwydded Deledu Pryd ar Glud ac ati Cwmnïau Rhentu
Detholiad o Rifau Ffôn a Gwefannau Cymorth/Gwybodaeth Age UK Cymru www.ageuk.org.uk
Sefydliad cenedlaethol ar gyfer yr oedrannus Cwnsela dros y ffôn
Ffôn: 0800 169 2081
Cyngor ar ddewis therapydd a rhestr o therapyddion achrededig Bereavement Support Network Cyngor pan www.bereavementsupport. fydd rhywun yn co.uk marw
Ffôn: 01455 883300
Gwasanaethau Profedigaeth Caerdydd
Ffôn: 029 2054 4820
Gwasanaeth Cwnsela Teuluoedd Asiaidd asianfamilycounselling.org BACP (Cymdeithas Cwnsela a Seicotherapi Prydain): www.bacp.co.uk
Wedi’u lleoli yn Amlosgfa Thornhill; ar gael ar gyfer cyngor Adran Caplaniaeth Bwrdd Ar gael 9-5 Llun hyd Gwener Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro ac mae’r tîm yn darparu gwasanaethau ar-alw 24/7 Llinell Gymorth Marwolaeth Gwasanaeth Plentyn ffôn am ddim ar www.childdeathhelpline.org.uk gyfer y rheini yr effeithir arnynt gan farwolaeth plentyn
35
Ffôn: 020 8571 3933
Ffôn: 0333 240 0360
Ffôn: 029 2074 3230
Ffôn: 0800 282 986 ar gyfer ffonau symudol Ffôn: 0808 800 6019
Canolfan Cyngor ar Bopeth www.citizensadvice.org.uk
Gwefan cynghori
Hosbis y Ddinas info@cityhospice.org.uk
Mae ystod o gefnogaeth ar gael yn cynnwys cwnsela unigol a gr p ar gyfer oedolion a phlant sydd wedi colli rhywun oedd wedi derbyn gofal yn Hosbis y Ddinas. Rhieni mewn profedigaeth yn cynnig cefnogaeth i’r rheini sydd wedi cael profiad o blentyn o unrhyw oed yn marw Yn dilyn marwolaeth annisgwyl, diesboniad
Cyfeillion Tosturiol www.tcf.org.uk
Swyddfa’r Crwner (drwy Orsaf Heddlu Canol Caerdydd)
Gofal mewn Galar Cruse (Caerdydd a’r Fro) www.cruse.org.uk
Ffôn: 029 2052 4158
Ffôn: 0345 123 2304
Ffôn: 101 Os ydych chi’n galw allano Caerdyddffoniwch 01223 28101 os gwelwch yn dda Hyrwyddo lles Ffôn: pobl sy’n dioddef 029 2022 6166 profedigaeth a galluogi unrhyw un sy’n dioddef profedigaeth a achosir gan farwolaeth i ddeall eu galar ac ymdopi â’u colled
36
CCAWS Community Care and Wellbeing Service www.ccaws.org.uk
Mae gwasanaethau cefnogaeth yn cynnwys cwnsela, cyfeillio, eiriolaeth, cyfryngu, caplaniaeth, addysg a gwybodaeth a chyngor Rhwydwaith Teuluoedd Cefnogaeth a Rhoddwyr gynhelir gan www.donorfamilynetwork.co.uk deuluoedd sy’n rhoddwyr ar gyfer teuluoedd sy’n rhoddwyr
Ffôn: 029 2034 5294
Gwasanaeth Cwnsela Profedigaeth Iddewon
Gwasanaeth cwnsela
Ffôn: 0208 951 3881
Prosiect Profedigaeth Pobl Lesbiaidd a Hoyw
Llinell gymorth ar gyfer pobl lesbaidd, hoyw a deurywiol sydd wedi colli rhywun sy’n annwyl iddynt Cefnogaeth yn dilyn marwolaeth babi yn sydyn neu’n annisgwyl Gwybodaeth a gwasanaethau cefnogi
Ffôn: 0300 330 0630
Ymddiriedolaeth Lullaby www.lullabytrust.org.uk
Marie Curie www.mariecurie.org.uk
37
Ffôn: 0845 680 1954
Ffôn: 0808 802 6868
Ffôn: 0800 090 2309
Y Gymdeithas Camesgor www.miscarriageassociation.org. uk
Llinell Gymorth Cymuned Fwslimaidd
NAFD www.nafd.org.uk
Ar gael ar gyfer cefnogaeth a gwybodaeth yn dilyn marwolaeth babi (cyfnod beichiogrwydd hyd at 24 wythnos) Gwasanaeth gwrando cyfrinachol, cymorth ymarferol a gwybodaeth Cymdeithas Genedlaethol Trefnwyr Angladdau
Ffôn: 01924 200799
Ffôn: 020 8904 8193
Ffôn: 0121 711 1343
Cofrestrfa Brofiant Cymru www.gov.uk/applying-for-probate
Ffôn: 029 2047 4373
Samaritans www.samaritans.org
Ffôn: 116 123
Llinell gymorth gyfrinachol ar agor 24 awr y dydd SANDS Elusen Marwwww.sands.org.uk enedi-gaethau a Marwolaethau Newyddanedigion Goroeswyr Profedigaeth drwy Goroeswyr Hunanladdiad profedigaeth www.uksobs.com drwy hunanladdiad
38
Ffôn: 0808 164 3332
Ffôn: 0300 111 5065
WAY Widowed and Young www.widowedandyoung.org.uk
Winston’s Wish www.winstonswish.org
2 Wish Upon a Star www.2wish.org.uk
Gweddw ac ifanc - ar gyfer pobl o dan 50 oed Elusen sy’n cynnig gwybodaeth a chefnogaeth i blant, pobl ifanc a’u teuluoedd sydd wedi cael profedigaeth ’Wish upon a Star’ yn darparu cefnogaeth profedigaeth i deuluoedd sydd wedi colli plenty neu oedolyn ifanc 25oed ac iau yn sydyn ac yn drawmatig.
Ffôn: 0808 8020021
Tel: 01443 853125
Roedd y wybodaeth uchod yn gywir pan gafodd ei chyhoeddi.
39
Adborth Gwasanaeth Nyrsio Ardal Rydym yn sylweddoli bod hon yn adeg anodd iawn i chi a’ch teulu ond fel sefydliad byddem yn gwerthfawrogi eich adborth, boed hwnnw’n dda neu’n ddrwg, gan y bydd yn ein helpu i ddarparu’r gwasanaeth gorau y gallwn. Gallwch ddychwelyd y ffurflen hon, am ddim, i: RHADBOST: RSSC-ELSC-RJAC Er sylw: Gwasanaethau Profedigaeth, Profiad y Claf, Llawr Daear Uchaf Bloc C, Ysbyty Athrofaol Cymru, Parc Mynydd Bychan, Caerdydd CF14 4XW 1. A dderbyniodd eich perthynas neu ffrind ofal gan y gwasanaeth Nyrsio Ardal cyn iddo ef neu hi farw? .................................................................................................................................... ....................................................................................................................................
2. Pryd ddigwyddodd y farwolaeth? .................................................................................................................................... ....................................................................................................................................
3. Cyn y farwolaeth a gafodd eich anghenion eu diwallu gan: Feddygon Do neu Na Nyrsys Do neu Na Timau Arbenigol Do neu Na
40
Sylwadau: .................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................
4. O’n gwasanaethau, a oedd unrhyw beth oeddech chi’n teimlo oedd yn arbennig o ddefnyddiol yn ystod y cyfnod anodd hwn? Oedd
neu
Nac oedd
Comments: .................................................................................................................. .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................
5. O’n gwasanaethau, a oedd unrhyw beth yr oeddech chi’n teimlo oedd yn arbennig o annefnyddiol yn ystod y cyfnod anodd hwn? Oedd
neu
Nac oedd
Sylwadau: .................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .........................................................................................................................................
41
Nodiadau ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... ......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................
Llyfr Profedigaeth Cymunedol Dyddiad Adolygu: Rhagfyr 2027 Dyddiad Cyhoeddi: Rhagfyr 2025 42
The Health Board would like to thank RNS Publications for publishing this information and the following pages contain some features from services offering their help at this time. Whilst the Health Board is grateful of their support it does not endorse or recommend any of the services that they provide.
STOPPING JUNK MAIL If someone you know has died, we can reduce the amount of unwanted marketing post being sent to them, stopping painful daily reminders. By registering with our free service, the names and addresses of the deceased are removed from mailing lists, stopping most advertising mail within as little as six weeks.
Call: 0333 006 8114 OR
Visit our website: www.stopmail.co.uk bereavement support network stop mail
here to help
Calls are charged at standard landline rates. Calls from mobiles are included in inclusive call packages. © Bereavement Support Network Ltd 2025
Michael G Ryan Son & Daughters Funeral Directors A life well remembered lives on
Proudly serving the community since 1998 We are a local Funeral Director dedicated to providing a professional, friendly service. We offer a complete funeral service with respect, dignity and understanding, 24-hour personal attention, 365 days a year. We cater to the particular needs, faith and budget of each individual family. • Private Chapel of Rest • Prepaid Funeral Plans • Probate • International Repatriation • Memorial Masonry
“Our concern is your wellbeing at a time when you are hurting most” Newport
Cardiff
01633 494 593
02921 682 355
www.michaelgryansonanddaughters.com
Published by RNS Publications © Tel: 01253 832400 R5