11-1-2021
Roetpiet is oké, aangebrande moppen uit Fawlty Towers zijn dat ook | VRT NWS: nieuws
Cultuur & Media
OPINIE
Roetpiet is oké, aangebrande moppen uit Fawlty Towers zijn dat ook Half november deelde de federale regering een vrijstelling uit aan Sinterklaas en zijn helpers. Ondanks de coronamaatregelen en een avondklok, mag de goedheiligman zich van zijn taak kwijten en pakjes uitdelen in de nacht van 5 op 6 december. Over de transitie van ʻZwarte Pietʼ tot ʻroetpietʼ is dit jaar niet prominent gediscussieerd. Maar dat betekent niet dat het debat over politieke correctheid van de maatschappelijke agenda is verdwenen. Benedikte Van Eeghem Communicatiemedewerker bij OCMW Brugge, copywriter, tekstredacteur en blogger. Ze schr over de actualiteit, opvoeding, sociale thema's en de dingen die haar 'positief' wakker houden
za 05 dec 2020
08:14
Rewind naar februari 2020, toen we met zʼn allen nog vrij konden bewegen. In de aanloop naar Aalst Carnaval raakten de gemoederen aardig verhit toen bleek dat er – nog meer dan in 2019 – karikaturen van de Joodse gemeenschap ten tonele gevoerd zouden worden. Tal van Joodse organisaties waren niet opgezet met die beslissing. Toenmalig
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/12/03/roetpiet-is-oke-aangebrande-moppen-uit-fawlty-towers-zijn-dat-o/
1/4
11-1-2021
Roetpiet is oké, aangebrande moppen uit Fawlty Towers zijn dat ook | VRT NWS: nieuws
premier Wilmès onderstreepte dat die afbreuk deed aan de waarden en reputatie van o land. De heisa rond Aalst Carnaval is intussen al wat vergeten, maar politieke correctheid blij top of mind, ook in internationale context. Het opvallendste voorbeeld was de keuze van UKTV, de streamingdienst van BBC, om voor de zomer de aflevering van Fawlty Towers over ʻThe Germansʼ uit het aanbod te halen. De motivering luidde: “We regularly review older content to ensure it meets audience expectations and we are particularly aware o the impact of outdated language.” Anders gezegd: de BBC oordeelde dat de sneren van John Cleese naar het Duitse oorlogsverleden niet langer gepast zijn. De taal en – alweer – karikaturen kunnen kwetsend overkomen en moesten op de schop. Cleese, die de serie zelf schreef én er wereldwijd succes mee oogstte, gaf aan dat hij de beslissing dom vond. De publieke opinie trad hem vlot bij, een dag later kwam de BBC op haar beslissing terug.
Lichtgeraaktheid De bochten in het verhaal en het getouwtrek over humor en beeldvorming bewijzen dat tijden veranderen, dat meningen altijd verdeeld zijn en tot discussie en bijsturing leiden Daar kun je weinig op tegen hebben. Maar zelfs al is in de aanloop naar 6 december niet meer écht gediscussieerd over ʻroetpieten versus Zwarte Pietenʼ, kritisch blijven over politieke correctheid en de vertaling ervan is een must. Net omdat er naast correctheid zoiets bestaat als lichtgeraaktheid. Een samenleving heeft er baat bij om noch in de ene noch in de andere richting door te schieten. Anders wordt elk debat bij voorbaat in de kiem gesmoord. Voor alle duidelijkheid: ik begrijp 100% waarom roetpiet voortaan het straatbeeld opfleu Maar ik beschouw de portrettering van zijn voorganger Zwarte Piet niet per definitie als racistisch. Wij hebben de man destijds altijd beleefd bejegend en nooit als ʻminderwaardigʼ beschouwd. In diezelfde open geest heb ik al tientallen keren geschate om Basil Fawlty die raast over ʻThe Germansʼ, zonder dat ik het naziregime en alle gruwelijke gevolgen ervan, ooit grappig vond. Het een staat los van het ander. Dat die onderwerpen bij veel mensen gevoelig liggen, staat evenzeer buiten kijf. Maar he breekpunt bij (te) ver doorgedreven politieke correctheid is dat de nuance in ʻaanvoelen het een versus het ander – op den duur niet meer geduld wordt. De perceptie van sommigen ʻmoetʼ de perceptie van iedereen worden, onder het mom: de een zijn vrijheid eindigt waar die van een ander begint.
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/12/03/roetpiet-is-oke-aangebrande-moppen-uit-fawlty-towers-zijn-dat-o/
2/4
11-1-2021
Roetpiet is oké, aangebrande moppen uit Fawlty Towers zijn dat ook | VRT NWS: nieuws
Humor is in die context altijd kop van Jut, omdat we een persoonlijk waardeoordeel hanteren om iets grappig te vinden. Waar de een om lacht, dat zal de ander ronduit flauw vinden. Wat ik zelf als ʻbeledigendʼ ervaar, zal voor u dan weer vlijmscherpe comedy zijn De waarheid ligt dus in het midden en in een samenleving die elke burger respecteert, moet die nuance mogelijk blijven. Waardoor we humor niet systematisch fnuiken uit schrik voor lange tenen of negatieve reacties. Waardoor we ons openlijk distantiëren va racisme en karikaturen die als ʻwaarheidʼ verkocht worden, maar ze in de juiste context wél als grappig kunnen benoemen. Niet elke grap of absurde uitvergroting moet dan bijgevijld of afgevoerd. Het zou overigens een prachtig vooruitzicht zijn na dit beladen coronajaar: dat we weer voluit lachen, zonder onszelf in respectloos gedrag te verliezen of er politieke correcthe bij te sleuren als dat niet echt hoeft. Immers: heeft iemand ooit Geert Hoste teruggeflot toen hij zich verkneukelde in het embonpoint van Maggie De Block of wijlen Jean-Luc Dehaene? Beide politici hebben zulke sneren altijd naar waarde geschat. Die zelfrelativering gaat in het beste geval hand in hand met de gedachte dat de een zijn vrijheid eindigt waar die van een ander begint.
Zin Zin in meer boekennieuws? Zinin inmeer meerboekennieuws? boekennieuws? Zin Schrijf Schrijf je in voor de nieuwsbrief op Schrijfje jein invoor voorde denieuwsbrief nieuwsbriefop op Schrijf je in voor de nieuwsbrief op langzullenwelezen.be langzullenwelezen.be langzullenwelezen.be langzullenwelezen.be <https:/ /www.langzullenwelezen.be/newsletter> <https:/ <https:/ /www.langzullenwelezen.be/newsletter> /www.langzullenwelezen.be/newsletter> en en ontvang wekelijks boekennieuws én enontvang ontvangwekelijks wekelijksboekennieuws boekennieuwsén én en ontvang wekelijks boekennieuws én boekentips boekentips uit de VRT-programma’s. boekentips boekentipsuit uit uitde de deVRT-programma’s. VRT-programma’s. VRT-programma’s. Voornaam Voornaam Voornaam Voornaam
E-mailadres E-mailadres E-mailadres E-mailadres
Inschrijven
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/12/03/roetpiet-is-oke-aangebrande-moppen-uit-fawlty-towers-zijn-dat-o/
3/4
11-1-2021
Roetpiet is okĂŠ, aangebrande moppen uit Fawlty Towers zijn dat ook | VRT NWS: nieuws
VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele themaĘźs. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.
https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2020/12/03/roetpiet-is-oke-aangebrande-moppen-uit-fawlty-towers-zijn-dat-o/
4/4