WYSPA. SYCHRONIZACJA Jakub Szczęsny

Wyspa. Synchronizacja Island. Synchronicity

Jakub Szczęsny

Redukcja / Mikroprzestrzenie. Synchronizacja Reduction / Micro-spaces. Synchronicity

Fundacja Bęc Zmiana

Wyspa. Synchronizacja Island. Synchronicity

Wyspa. Synchronizacja Island. Synchronicity

Jakub Szczęsny

Fundacja Bęc Zmiana 2009

5

Spis treści

Content

Wstęp

Preface

16 Wyspa. Synchronizacja – Jakub Szczęsny Część 1. Wyspa – opis techniczny 24 Opis – Jakub Szczęsny 30 Obliczenia wytrzymałościowe platformy pływającej – mgr inż. Marek Tkaczyk 42 Opis technologii uzdatniania wody – Artur Kolanowski

18 Island. Synchronicity – Jakub Szczęsny Part 1. Island – technical description 25 Decription – Jakub Szczęsny 36 Calculations floating platform – mgr inż. Marek Tkaczyk 44 Water treatment technology explained – Artur Kolanowski

Część 2. Uwidocznianie niewidocznego

Part 2. Turning the invisible visible

56 Cud nad Wisłą – Kuba Mikurda 64 Moc jest w tobie – Lidia Klein 74 Uwidocznianie niewidocznego.

Sztuka, architektura i nieuświadomione infrastruktury miasta – Levente Polyák 98 W przepływie – interwencje sztuki nieograniczonej – Valérie Hammerbacher

59 Miracle on the Vistula – Kuba Mikurda 68 Power is yours – Lidia Klein 83 Turning the invisible visible.

Art, architecture and the unconscious infrastructures of the city – Levente Polyák 103 In progress – interventions of art without boundries – Valérie Hammerbacher

Część 3. Rzeka w mieście

Part 3. River in the city

114 Szprewa z Berlinem w tle – Katarzyna Bittner 126 Basen w rzece Jarkon – Shelly Federman i Zhe Architectura 134 Palący problem wody – Rozmowa z Shelly Ferderman

119 The Spree on the back drop of Berlin – Katarzyna Bittner 128 A Swimming Pool in the Yarkon River – Shelly Federman and Zhe Architectura 138 Yarkon River case – Interview with Shelly Federman

Suplement

Appendix

149 Niezrealizowany projekt. Park Tamagochi.

Instalacja architektoniczna – Jakub Szczęsny 150 To prosta gra – Tomasz Budzyń

149 Unrealised project. Tamagochi Park.

Architectural installation – Jakub Szczęsny 153 This is a simple game – Tomasz Budzyń

Jakub Szczęsny Wyspa. Synchronizacja Island. Synchronicity

Warszawa 2009 ISBN 978-83-925107-7-2 Wydanie pierwsze Printed in Poland Redaktor / Editor Kaja Pawełek Zespół redakcyjny / Editorial team Elżbieta Petruk, Monika Ples, Paulina Sieniuć, Bogna Świątkowska

Wydawca / Publisher Fundacja Bęc Zmiana ul. Mokotowska 65/7, 00–533 Warszawa www.funbec.eu bec@funbec.eu +48 22 827 64 62 Druk / Print PW Stabil ul. Nabielaka 16 31–410 Kraków

Tłumaczenia / Translation Ewa Kniaziak, John Kubiniec, Łukasz Mojsak, Aleksandra Szkudłapska Projekt graficzny / Graphic design Tomasz Bersz i Marian Misiak www.berszmisiak.com Wszystkie ilustracje i fotografie dzięki uprzejmości autorów.

All illustrations and photos courtesy of the athors.

Publikacja została zrealizowana w ramach Festiwalu Sztuki nad Wisłą „Przemiany”, dzięki dotacji otrzymanej od m.st. Warszawy www.warszawa2016.pl/przemiany Warszawa 2016 – Europejska Stolica Kultury – Kandydat

The present publication accompanies the ‘Transformations’ Art Festival by the Vistula, rendered possible owing to the financial support of the capital city of Warsaw www.warszawa2016.pl/przemiany Warsaw 2016 – European Capital of Culture – Candidate City

7

Podziękowania Acknowledgements

Jakub Szczęsny pragnie podziękować osobom, których rady wpłynęły na kształt projektu instalacji i na poszukiwania odniesień merytorycznych zawartych w książce: Tomkowi Brzozowskiemu, Przemkowi Paskowi, Peterowi Richardsowi i Marcie Wójcickiej.

Jakub Szczęsny would like to thank everyone whose advice had an impact on the shape of the installation project and the research on content – related references included in the book: Tomek Brzozowski, Przemek Pasek, Peter Richards and Marta Wójcicka.

Pl

En

Pl

Wstęp Preface

En

9

11

Jakub Szczęsny, „Wyspa” rendering: Tomasz Gancarczyk

Jakub Szczęsny, ‘Island’ rendering: Tomasz Gancarczyk

13

Jakub Szczęsny, „Wyspa” rendering: Tomasz Gancarczyk

Jakub Szczęsny, ‘Island’ rendering: Tomasz Gancarczyk

15

Jakub Szczęsny, „Wyspa” rendering: Tomasz Gancarczyk

Jakub Szczęsny, ‘Island’ rendering: Tomasz Gancarczyk

Pl Jakub Szczęsny

Wyspa. Synchronizacja

Jakub Szczęsny, urodzony w 1973 roku w Warszawie, ukończył Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej, studiował w szkole Paris La Défense i na Wydziale Architektury Escola Te `cnica Superior D’Arquitectura w Barcelonie. Współtworzy grupę Centrala, projektując budynki, plany urbanistyczne, wnętrza, wystawy oraz instalacje przestrzenne. Ponadto okazjonalnie uczy w barcelońskim IAAC (Institute for Advanced Architecture of Catalonia) i jerozolimskim Bezalel (Bezalel Academy of Arts and Design), kuratoruje wystawy dotyczące przyszłości Warszawy i rysuje komiksy. Unikając niekończącej się dyskusji na temat określenia granicy między pojęciem sztuki i architektury, woli używać w odniesieniu do siebie określenia „synchronizator” zasłyszanego na płycie zespołu Air. Interesują go animowane obiekty mechaniczne i temat mistyfikacji w sztuce. www.centrala.net.pl

Pl

Każdemu, kto zna język hiszpański, polecam wsłuchać się w zaskakująco niepokojące słowa hitu z lat 80. ubiegłego wieku. Chodzi o piosenkę „Vamos a la playa” zespołu Righeira, której banalna linia melodyczna oraz wpadający w ucho refren maskują przesłanie wypływające z treści. Przesłanie to możemy odnieść do dzisiejszej sytuacji Wisły w Warszawie. Tym, którzy języka hiszpańskiego nie znają, przedstawiam tekst szlagieru w wersji polskiej: Chodźmy na plażę o, o, o, o, o Chodźmy na plażę, Bomba wybuchła, promieniowanie przypieka i łagodzi błękit Chodźmy na plażę o, o, o, o, o Chodźmy na plażę, Wszyscy w kapeluszach, bo radioaktywny wiatr rozwieje nam włosy Chodźmy na plażę o, o, o, o, o Chodźmy na plażę, W końcu morze jest czyste żadnych śniętych ryb, a woda fosforyzuje tak pięknie „Wyspa. Synchronizacja” to próba ujęcia w jeden fizyczny obiekt problemów brudnej rzeki w formie serii jednoznacznych, pozytywnych znaków.

W imię wspólnego, obiektywnego dobra (widoczny z nabrzeża zbiornik z oczyszczoną wodą oraz fontanna) konieczny jest wspólny wysiłek (pompy kinetyczne poruszane siłą ludzkich mięśni), a motywacją do podjęcia tego wysiłku jest przyjemność płynąca z uzdrawiania i upiększania własnego ciała (pompy kinetyczne schowane są w urządzeniach fitnesowych). Efektem jest więc fizyczna przyjemność (znowu!), jaką będziemy czerpać z moczenia nóg w fontannie i picia oczyszczonej wody, oraz miła konstatacja, że wodę oczyściliśmy samodzielnie, własnymi siłami (wizualizacja całego procesu

17

oczyszczenia poprzez zestawienie czterech cystern z kolejnymi stopniami oczyszczenia wody). Całość została umieszczona na wyspie, co odnosi się do tradycji pokazywania mechanizmów i ustrojów społecznych w przestrzeniach symbolicznego odcięcia od ogólnie znanych realiów i związanych z nimi ograniczeń. Wyspa wydaje się rodzić głównie pozytywne skojarzenia z przestrzenią idealną i podróżą (jeżeli nie liczyć występujących w kulturze popularnej serii wysp szalonych naukowców – Doktora No, Moreau czy Fu Manchu). „Wyspa.

Synchronizacja” ma być więc miejscem, gdzie dzięki magicznym ingrediencjom – naturze, ludzkiej woli i nauce – niemożliwe staje się możliwe: woda ulega przemianie, a my współpracujemy dla wspólnego dobra.

En Jakub Szczęsny

Island. Synchronicity

Jakub Szczęsny, born in 1973 in Warsaw, graduate of the Faculty of Architecture at the Warsaw University of Technology, studied at the School of Architecture Paris La Défense and at the Faculty of Architecture at the Escola Te`cnica Superior D’Arquitectura in Barcelona. Co-founder of the Centrala designers’ task force, dealing with building design, urban planning, interior decoration, exhibitions and spatial installations. Furthermore, he occasionally teaches at IAAC (Institute for Advanced Architecture of Catalonia) and the Bezalel Academy of Arts and Design in Jerusalem, works as a curator of exhibitions on the future of Warsaw and draws comic strips. To avoid entering into the endless debate on the boundary between the concepts of art and architecture, he prefers to call himself a ‘synchroniser’, a term he learned from the album of the music group Air. Interested in animated mechanical objects and the issues of mystification in art. www.centrala.net.pl

En

Anyone who knows at least a bit of Spanish should definitely listen carefully to the surprisingly disturbing lyrics of the ‘Vamos a la playa’ hit of the 1980’s (by Righeira), whose trite melody and catchy chorus disguise a message. The message can be easily referred to the present situation of the Vistula in Warsaw. For those who don’t speak Spanish, here are the lyrics in English: Let’s go to the beach oh, oh, oh, oh, oh Let’s go to the beach The bomb has exploded, the radiation parches, and soothes the azure Let’s go to the beach oh, oh, oh, oh, oh Let’s go to the beach Let’s all wear hats, cause the radioactive wind, will blow our hair Let’s go to the beach oh, oh, oh, oh, oh Let’s go to the beach After all the sea is clear, no dead fish, and the water phosphoresces so nice ‘Island. Synchronicity’ constitutes an attempt to merge all the above mentioned problems into a single material object in the form of most unambiguous and positive signals possible.

To achieve the common, objective good (the container with clean water and the fountain visible from the bank) we need common effort (kinetic pumps driven by the force of human muscles), which is also driven by the joy of healing and beautifying our bodies (kinetic pumps fixed inside exercise machines). The outcome is therefore physical pleasure (once again!), derived from relaxing with your feet in the fountain and drinking clean water, as well as the sense of satisfaction from treating the water by one-self, by one’s own means (four stages of the entire treatment process on display in juxtaposed cisterns). The fact that

19

the structure is located on an island evokes the tradition of demonstrating social mechanisms and regimes against the background of symbolic isolation from the universally familiar realm and its inherent limitations. The island seems to bear mainly a positive reference to an ideal space and a journey (provided that we disregard the mad scientist’s island theme present in culture – Doctor No, Moreau or Fu Manchu). ‘Island. Synchronicity’ is thus supposed to serve as a venue where through merging the magic ingredients – nature, human will and science – impossible becomes possible: water is changed, and we co-operate for the common good.

1 Fundacja Bęc Zmiana, 2009 ISBN 978-83-925107-7-2