Issuu

sinds 1989

verschijnt tweemaandelijks

www.pi-online.nl

THEMA ONDERWIJS PULSE Delft Gebouw Atlas Eindhoven UVA REC ABC Amsterdam Gymnasium Nijmegen Porta 1070 Anderlecht De Wereldboom Amsterdam

10 18 24 32 38 44

Column EGM interieur

PRODUCTDOSSIER VLOEREN Productinformatie vloeren

OPGELEVERD Aalberts Utrecht EDGE Amsterdam The Station Amsterdam Frame Offices Haarlem De Rugged Elm Amsterdam

58 64 70 76 81

EVENEMENTEN London Design Festival 2019

PRODUCTINFORMATIE ETCETERA LONDON CALLING SINGAPORE

86 96 98

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

photo Alessandro Paderni — set coordination Marco Viola

Moroso Milano London Amsterdam Köln Gent New York Seoul www.moroso.it @morosofficial Amsterdam showroom Cruquiusweg 94 F T +31 (0)20 694 64 00 www.moroso.nl Agent Nederland Burik & Burik bv amsterdam@moroso.nl

Take a line for a walk by Alfredo Häberli - 2003

haddoc oyster 05 wa | design johan lindstĂ¨n importeur voor nederland en frankrijk

www.johanson-nederland.nl

arthur eltink agencies bv

Interieurs met beleving

Roland Halbe, Stuttgart Ga voor meer informatie naar www.brunner.nl of bezoek onze showroom. Edisonstraat 3

5051 DS Goirle

T+31 (0) 13 534 9167

www.brunner.nl

TECHNOLOGISCH GEAVANCEERDE LED-VERLICHTING

www.humanscale.com

A C O U S T IC A R CHI T EC T UR A L A M A ZING

Akoestisch absorberende houten panelen voor een aangenaam binnenklimaat.

Print Acoustics by TRIPLACO T +32 56 22 62 17 | info@printacoustics.be www.printacoustics.be

ARE YOU READY TO HIT THE WALL?

Weg met de losse whiteboards, posters, knipsels, post-its en kalenders die lukraak aan de wand hangen. Ontdek op dockfourpro.com hoe functionaliteit met design wordt gecombineerd en maak daarmee de wand onderdeel van het interieur. Integrated wall solutions.

Dock Four / Contact 085 82 22250 - www.dockfourpro.com

COLOFON PI, project & interieur is een uitgave van BDUvakmedia en verschijnt zes keer per jaar in Nederland en België. Gedrukte oplage: 9.500 exemplaren

Managementteam BDUvakmedia Ron van de Hoef (commercieel manager) Peter Vorstenbosch (hoofd content)

Hoofdredacteur Rutger van Oldenbeek, r.v.oldenbeek@bdu.nl

Redactie Eva Vroom Medewerkers Cécile Dornseiffen, Peter van Kester, Monique van Empel, Karl Bijsterveld, Wouter Peeters, Chris Meplon, Roelien Plaatsman

Ontwerp en concept ZiLtd., Amsterdam

Vormgeving Giesbers Communicatie Groep, Duiven, Walter Bouwman, Karin Hofman, Hans de Vries

Bureauredactie Job van der Mark (contentregisseur), Linda Hulsman, Albert Schuurman

Redactie Postbus 15341, 1001 MH Amsterdam telefoon 06-21171337

Met PULSE – dat staat voor ‘Practise, unite, learn, share & explore’ – ontwierp Ector Hoogstad Architecten voor de TU Delft een flexibel, gevarieerd en sfeervol gebouw dat samenwerking stimuleert en innovatieve vormen van onderwijs mogelijk maakt. De grootste ruimte in het gebouw is de Square, met een grote tribunetrap die uitnodigt tot discussiebijeenkomsten en inspirerende lezingen.

e-mail redactie.pi@interieur.net www.ectorhoogstad.com Verkoop voor Nederland en België Postbus 15341, 1001 MH Amsterdam

(Foto: Petra Appelhof)

Hielke van der Werf telefoon 020-5736056 e-mail h.v.d.werf@bdu.nl

Abonnementen telefoon 0342-494882 e-mail abonneeservice@bdu.nl Op werkdagen telefonisch bereikbaar van 8.30 – 14.00 uur

PI wordt op basis van abonnementen verspreid. Tot de lezers-

BDUvakmedia

doelgroep worden gerekend: architecten, interieurarchitecten,

T.a.v. abonnementenadministratie PI

projectinrichters, hoofden van dienst/facilitymanagers, inkopers

Postbus 67

van grote bedrijven en interieurbouwers. Zij die menen voor een

3770 AB Barneveld

doelgroepabonnement in aanmerking te komen, kunnen dit aanvragen bij de uitgever. Abonnementen kunnen met elk nummer

Jaarabonnement € 74,25

ingaan, doch lopen steeds tot 31 december. Het abonnement

Studentenabonnement € 47,03

wordt zonder tegenbericht van de abonnee (schriftelijk tot

Abonnement België € 74,25

vijf weken vóór het einde van het abonnementsjaar) jaarlijks

Abonnement buitenland overig € 127,99

automatisch verlengd.

Prijzen excl. 6% btw © Niets uit deze uitgave mag worden gereproduceerd Druk Vellendrukkerij BDU, Barneveld

zonder schriftelijke toestemming van de uitgever.

vakmedia

www.unifit.nl

ONDERWIJS

PULSE Delft

Impuls voor interactie en kruisbestuiving PULSE Delft

Met PULSE ontwierp Ector Hoogstad Architecten een flexibel, gevarieerd en sfeervol gebouw dat samenwerking stimuleert en innovatieve vormen van onderwijs mogelijk maakt.

ONDERWIJS

PULSE – dat staat voor ‘Practise, unite, learn, share & explore’ – maakt deel uit van de ‘Learning Environment’ van de TU Delft, die daarnaast bestaat uit de bibliotheek, de aula en een van de deel de naastgelegen faculteiten 3mE (Werktuigbouwkunde, Maritieme Techniek & Technische

Materiaalwetenschappen) en IO (Industrieel Ontwerpen). Het interfacultaire gebouw biedt een innovatief studielandschap dat volop mogelijkheden biedt voor activerend onderwijs, zoals interactieve werkcolleges en het samenwerken aan opdrachten.

TEKST Rutger van Oldenbeek FOTOGRAFIE Petra Appelhof

Opdrachtgever TU Delft Ontwerp Ector Hoogstad Architecten; projectteam Joost Ector, Max Pape, Lennaert van Capelleveen, Job Jalink, Laurence van Benthem, Carlo van Gulik, Elisabeth Tukker Interieurbouw Herman Thijs BV Interieurbouw Losse meubelen (o.a. Gispen, De Vorm, Gispen, FP Collection, Satelliet, Pastoe, Arco, Vitra, Magis, Kartell, Kastel, Gabriel, Fourdesign, Offect, Zeitraum, Dutch Originals) Vloeren Bolidt Binnenwanden Qbiq PULSE Delft

Meubelstoffen o.a. Vyva Fabrics Plaatmaterialen o.a. Pfleiderer, Fenix Akoestisch adviseur Peutz Constructie & projectmanagement Royal HaskoningDHV

ONDERWIJS

Technische installaties Valstar Simonis Bouwfysica, duurzaamheid en brandveiligheid DGMR Installateur Kuijpers Aannemer Hurks Oppervlakte 4.719 m²

Verbinding PULSE staat op een terrein dat vroeger leeg was, en iets terug ten opzichte van de buurpanden. Om de zichtbaarheid te vergroten is voor het gebouw een nieuw, levendig plein gecreëerd dat tevens het einde vormt van de Learning Environment-as, waaraan ook de aula en de bibliotheek liggen. Centraal thema in het ontwerp van Ector Hoogstad Architecten, tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de onderwijs-, duurzaamheids- en bouwexperts én de studenten van de TU Delft, is verbinding. In stedenbouwkundig opzicht komt dit tot uitdrukking in de wijze waarop het gebouw niet alleen toegankelijk is vanaf het plein, maar ook via de gebouwen die er direct omheen staan. Zo maakt PULSE allerlei nieuwe routes op de campus mogelijk, waardoor aan-

FOTO LINKS De Square, een van de grootste ruimtes in PULSE. FOTO BOVEN PULSE bij avond; door de glazen gevel is het interieur van buiten goed zichtbaar. FOTO ONDER Een van de eetcafés van de ‘food market’, met links de entree van de Technology Room. De door Ector Hoogstad ontworpen studiemeubelen kunnen worden weggereden bij bijvoorbeeld feesten.

trekkelijke nieuwe mogelijkheden voor studeren, onderzoeken, verblijven en ontspannen ontstaan. Tegelijkertijd stimuleert het ontmoetingen tussen alle campusbewoners en het verzamelen van indrukken, ideeën, kennis en inspiratie. “Het gaat om het faciliteren van ontmoetingen en het creëren van mogelijkheden voor interactie en kruisbestuiving”, vertelt projectarchitect Laurence van Benthem, “en daarvoor biedt PULSE allerlei ‘geprogrammeerde verbindingen’, zowel met de naastgelegen gebouwen als in het gebouw zelf.”

Flexibel Een verbindend onderdeel van PULSE is om te beginnen de ‘food market’ direct na de entree, met drie verschillende eetcafés die ook ’s avonds geopend zijn. Hier kunnen de campusbewoners samen eten en drinken – immers een van de beste sociale fundamenten voor een kennis- en studiegemeenschap.Voor het gebouw is een terras, weliswaar aan de noordzijde, “maar zo gesitueerd dat je er ’s zomers tijdens de lunch ook in de zon kunt zitten”, weet Van Benthem. Bij mooi weer kunnen de

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

PULSE Delft ONDERWIJS

FOTO BOVEN Tussen de trap en de ontvangstbalie is een wand van gesatineerd glas met verlichting die van kleur kan veranderen. FOTO LINKSONDER Zitjes bij een van de eetcafés. (Foto: Gispen/Chris van Koeverden) FOTO RECHTSONDER Studieplekken en loungezitje op de eerste verdieping; door het schuine venster naast de banken heb je zicht op de entree. (Foto: Gispen/Chris van Koeverden)

grote taatsdeuren open, zodat het terras en de eetcafés één open landschap vormen.Voor de inrichting van de eetcafés stelde Ector Hoogstad Architecten een aantal randvoorwaarden op. “Een kader waarin vrijheid kan ontstaan”, stelt Van Benthem, “en de inrichting is hier dan ook wat losser en diverser dan in de rest van het gebouw.”Voor de uitwerking van het interieurontwerp werd na een aanbestedingstraject Gispen geselecteerd, dat ook alle losse inrichting leverde. Direct naast de eetcafés zijn verschillende onderwijszalen; in totaal telt het gebouw er dertien, met samen 1020 onderwijsplekken en 275 studiewerkplekken. Er zijn acht vlakke vloerzalen en twee zalen met oplopende terrassen. Deze zalen zijn uiterst flexibel te gebruiken: zo zijn interactieve ‘flipped

classrooms’ mogelijk, waarbij de studenten niet alleen gericht zijn op de docent, maar ook kunnen werken in groepjes. De zalen hebben meerdere beeldschermen en veel wanden zijn beschrijfbaar, de opstelling van de tafels en stoelen is steeds te wijzigen. De tafels – veelal maatwerk – zijn voorzien van stopcontacten, iedereen heeft tegenwoordig immers een laptop. De vlakke vloerzalen zijn er in een basis- en ‘advanced’ variant, waarbij de laatste nog flexibeler te gebruiken zijn: alle meubelen hebben wieltjes en rondom staan beeldschermen.Van Benthem: “Je kunt het meubilair gemakkelijk anders opstellen, bijvoorbeeld voor een workshopsetting.” De meubelen zijn alle zwart, en met name de vlakke vloerzalen hebben daardoor een zowel stoere als rustige, tijdloze uitstraling. Alle deuren van de

FOTO BOVEN De Square bestaat uit een grote tribunetrap van gemêleerd bamboe. FOTO ONDER De deuren van de zalen op de begane grond kunnen worden weggeklapt, zodat die als één grote ruimte kan worden gebruikt. PULSE Delft

zalen op de begane grond kunnen geheel worden weggeklapt, zodat die als één grote ruimte kan worden gebruikt, bijvoorbeeld voor feesten. Dan kunnen de speciaal ontworpen werkplekken voor de zalen worden weggereden. In de verkeersruimtes is de techniek aan het plafond vrijwel overal in het zicht gehouden, in de meeste onderwijsruimtes is die verborgen achter aluminium lamellen, die ook bijdragen aan een betere akoestiek. Daarnaast hebben de onderwijsruimtes veelal akoestische wanden van bamboe, ook gekozen vanwege de duurzaamheid.Van Benthem: “Zo hebben we de stoere structuur van het gebouw gecombineerd met luxere en warmere materialen.”

Cyclus

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

ONDERWIJS

Naast de terras- en vlakke vloerzalen zijn er drie ‘specials’, die samen een cyclus van ruimtes vormen om inspiratie op te doen, en die een bijzonder inrichting en andere mogelijkheden hebben. Zo is op de begane grond de Technology Room – die verbinding tussen de fysieke en digitale wereld mogelijk maakt en waarin videoconferencing mogelijk is. De tweede en grootste ruimte in de cyclus is de Square op de eerste verdieping, die bestaat uit een grote en grillige tribunetrap van gemêleerd bamboe, met een wijds uitzicht

PULSE Delft ONDERWIJS

FOTO BOVEN Onderwijszaal met oplopende terrassen. FOTO MIDDEN Een van de ‘advanced’ vlakke vloerzalen. FOTO ONDER Vlakke vloerzaal aan de oostzijde, met volledig glazen gevel. (Foto: Gispen/Chris van Koeverden)

op het plein voor PULSE. Op de trap liggen grote blokvormige kussens die gemakkelijk kunnen worden verplaatst voor andere opstellingen. De ruimte is aan twee kanten open, voor afscheiding hangen er lange gordijnen. De Square nodigt uit tot discussiebijeenkomsten of inspirerende lezingen en maakt kruisbestuiving optima forma mogelijk. “Als je er toevallig langsloopt, kun je er een presentatie van heel een andere faculteit volgen”, aldus Van Benthem. De derde special is de Reflection Room op de tweede verdieping, in een hoek van het gebouw en de meest rustige ruimte. Er is minder techniek en aan het plafond hangen op verschillende plekken lange gordijnen waarmee delen van de ruimte kunnen worden afgescheiden. Ook hier zijn flexibele opstellingen mogelijk, van kleine zithoekjes tot een collegezaalopstelling.

Routes Om in de verschillende ruimtes te komen zijn verschillende routes mogelijk. De verdiepingen bereik je via een lange filmische trap achter de ontvangstbalie, met tussen de trap en de balie een wand van gesatineerd glas met verlichting die van kleur kan veranderen, ook van buiten goed zichtbaar – vooral ’s avonds wanneer de hele plint van het gebouw oplicht. Je komt eerst op een split level, daar gemaakt om ‘aan te takken’ op het lagere achterliggende gebouw. Door het hoogteverschil kon hier ook een van de terraszalen worden gemaakt. De trap gaat verder aan

FOTO BOVEN Verschillende onderwijsruimtes hebben akoestische wanden van bamboe.

PULSE Delft

FOTO ONDER Deel van de lange ﬁlmische trap; erboven geven de shedkappen samen met de aluminium lamellen een mooi lichtspel.

ONDERWIJS

de andere kant van de terraszaal, de hoofdroute, maar wanneer de deuren open staan kun je er ook doorheen, de informele route door het gebouw. Ook op andere plekken zijn doorsteekjes mogelijk, bijvoorbeeld bij een lounge-achtige ruimte op de eerste verdieping, met een pantry en een grote plantenwand. Hier zie je door een schuin venster de entree. “Mensen kijken is ook belangrijk voor de studenten”, stelt Van Benthem. Op een andere plek kijk je door een glazen vloer op het plein. Je kunt overal studeren in PULSE, ook in de cafés en in de zalen wanneer die niet worden gebruikt – tot middernacht en tijdens tentamens zelfs tot 2:00 uur.Van Benthem: “We hadden relatief weinig ruimte om vierkante meters te maken, daarom is het gebouw zo slim mogelijk ontworpen. Er zijn bijvoorbeeld geen gangen, ook in de ruimtes tussen en naast de zalen zijn studieen overlegplekken.” Die zijn er in diverse soorten, zoals hoge en lage zitjes en tafels. “De flexibiliteit biedt een aanvulling op de bibliotheek; daar gaat het meer om zelfstudie, hier meer om ontmoeten.” Ook bij de studieplekken zijn veel wanden beschrijfbaar. Her en der staan in het studielandschap door Gispen op maat gemaakte lockers in een omlijsting van bamboe. “Mooi verspreid zodat ze ook overal warmte geven aan de technische basis.”

Lichtspel De geheel transparante westgevel kreeg een speciale ontwikkelde, parametrisch ontworpen zonwering, die de zon tempert terwijl je er toch door naar buiten kunt kijken.Van Benthem: “Bij zonwering die helemaal afsluit zou je niets aan het uitzicht hebben. Bovendien konden we zo ook de zaal ernaast transparanter maken. Zo is overal in het gebouw de kwaliteit van het daglicht geoptimaliseerd.” Het dak van PULSE bestaat uit shedkappen, die op de tweede verdieping zorgen voor daglicht uit het noorden en de basis vormen voor de op het zuiden gerichte zonnepanelen. Boven

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

ONDERWIJS

PULSE Delft

FOTO BOVEN Zitjes naast de Square op de tweede verdieping. (Foto: Gispen/Chris van Koeverden) FOTO MIDDEN Op verschillende plekken in het studielandschap staan lockers in een omlijsting van bamboe. (Foto: Gispen/Chris van Koeverden) FOTO ONDER De Reﬂection Room. (Foto: Gispen/Chris van Koeverden)

de trap geven de shedkappen samen met de aluminium lamellen aan het plafond een mooi lichtspel. Het gebouw heeft een grote oversteek en daardoor enorme spanten. De constructie is op sommige plekken te zien achter helder glas, op andere achter matglas – en ook dat geeft een mooi lichtspel. De 490 zonnepanelen leveren voldoende energie om het gehele gebouw van stroom te voorzien. Bijzonder is dat gebruik wordt gemaakt van een gelijkstroomnetwerk: de stroom wordt niet eerst omgezet naar wisselstroom, maar is direct te gebruiken, wat een aanzienlijke energiebesparing oplevert. Het systeem is ontwikkeld in samenwerking met de opdrachtgever en verschillende faculteiten, en won al een ‘Vernufteling’ als vernieuwende ‘smart building’ oplossing. Dankzij deze en andere maatregelen is PULSE het eerste energieneutrale gebouw op de campus. Het sluit bovendien mooi aan bij de rol van de TU Delft als motor achter innovatie.

Synergie Van Benthem heeft ruim twee jaar aan PULSE gewerkt. Maar, stelt hij: “Ik word nog steeds verrast door de diversiteit, ruimtelijkheid en sfeer in het gebouw. Er is een grote verscheidenheid aan ruimtes, zodat je steeds kunt zoeken naar de plek die het beste past bij het type onderwijs. De vraag was activerend onderwijs, onze toevoeging is de synergie tussen de verschillende onderdelen én die met andere gebouwen. Het gebouw is zo georganiseerd dat het interessante routes en plekken genereert.Vroeger was er weinig stimulans om elkaar te ontmoeten op de campus, in PULSE wordt dat zo veel mogelijk ondersteund. Het is hier heel druk en dat is soms een probleem, maar het geeft ook aan dat er behoefte is aan dit soort gebouwen.” Het gebouw is ten slotte niet alleen flexibel in het gebruik, maar door het kader en de structuur bovendien goed aanpasbaar, ook als bijvoorbeeld de functie over tien jaar veranderd. www.ectorhoogstad.com

the show

. 2 . 1 1 7t/m 2O 2O S K O O L OD GO Mensen geven de zaken ďŹ‚eur. De Ambiente geeft de branche internationaal cachet. Met een ongekende veelzijdigheid aan design en trends, met een aanbod zo breed als nergens anders, op elk gebied, en met een deskundige kijk op actuele themaâ€™s. Informatie en tickets: ambiente.messefrankfurt.com Tel. +31 (0) 70 262 90 71 info@netherlands.messefrankfurt.com

TAPIJT KARPETTEN TEGELTAPIJT

ONDERWIJS

Gebouw Atlas Eindhoven

Schoolvoorbeeld van duurzaamheid Team RSVP transformeerde gebouw Atlas tot een uiterst duurzame, eigentijdse versie

ONDERWIJS

van het origineel.

TEKST Eva Vroom FOTOGRAFIE Jannes Linders

Opdrachtgever Technische Universiteit Eindhoven Architect TeamV Architectuur; Do Janne Vermeulen, Fleur Kay, Marthe Melief, Joeri Apontoweil, Onno van Ark, Alexia Burgering, Matthijs Witbraad, Esther Ebbe, Robert Chamski Adviseur constructie Van Rossum Raadgevende Ingenieurs Adviseur E+W installaties Valstar Simonis Adviseur bouwfysica, Breeam-expert ontwerpcertificaat Peutz Gebouw Atlas Eindhoven

Gebouwbeheertechnologie Honeywell Maatwerk interieur Parthos Meubilair auditorium Ahrend Verlichting Philips Tapijt Tarkett Desso Tapijt auditorium Leoxx Pvc-vloer en Marmoleum Forbo

ONDERWIJS

Gietvloer Arturo Klimaatplafond Inteco FOTO LINKS De ruimtelijkheid in de hal is dankzij de renovatie hersteld, de nieuwe rode trap zigzagt tot bovenin het gebouw.

Systeemplafond Rockfon

FOTO BOVEN Voor de rode trap is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande openingen in het gebouw.

Bekleding akoestische wandpanelen De Vorm; Camira

FOTO ONDER Gebouw Atlas is een langbouw op een betonnen tafelconstructie.

Gebouw Atlas, het voormalige hoofdgebouw van de TU Eindhoven, werd dankzij een forse verbouwing het duurzaamste onderwijsgebouw tot nu toe.Verantwoordelijk voor dit wapenfeit is Total Engineer Team ‘RSVP’ bestaande uit Team V Architectuur,Van Rossum,Valstar Simonis en Peutz. De renovatie maakt onderdeel uit van de stapsgewijze transitie van de voorheen nogal gesloten TU campus naar een internationale open campus.

Aluminium plafonds Hunter Douglas Luxalon Geperforeerde metalen plafondpanelen Durlum Gevel Rollecate groep; WVH Gevelprojecten Zonwering Hunter Douglas Breeam-expert oplevercertificaat Nelissen Aannemer Van Wijnen

Projectarchitect Do Janne Vermeulen: “We hebben met RSVP als total engineer op de tender ingeschreven, en tijdens de tender de hele basis voor het ontwerp gelegd. De opdrachtgever ging er aanvankelijk vanuit, dat we het gebouw in zijn geheel zouden strippen en de onderbouw nauwelijks zouden aanpassen; wij wilden de gevelconstructie van het gebouw behouden, de tussenvloeren hergebruiken en de ruimtelijkheid van de onderbouw terugbrengen. Zo kun je de architectonische kwaliteit van het oorspronkelijk ontwerp opnieuw ervaren.”

Luchtbruggen Atlas, ontworpen door wederopbouwarchitect Samuel van Embden, gold bij de opening in 1963 als voorbeeld voor industriële architectuur.Vermeulen: “Voor die tijd was het een vernieuwend concept, de hele campus is een soort constellatie van elkaar overlappende gebouwen. Het was een langbouw op een betonnen tafelconstructie, met een opgetild tweede maaiveld met luchtbruggen.” Het zestien verdiepingen tellende gebouw had een van de eerste vliesgevels van Nederland. Iedere even vloer is van stevig beton, de tussenvloeren zijn van lichtgewicht staal. “Deze insteekvloeren boden een zekere flexibiliteit doordat je ze naar wens kon invullen, maar door de jaren heen werkte dit verrommeling in de hand.” Ook op andere punten was Atlas niet meer in de oorspronkelijke staat. “Tijdens een eerdere verbouwing in de jaren negentig had een aantal van de onderliggende volumes een bruine beplating gekregen, en was er een grote brug geplaatst op de begane grond. Hierdoor raakte de hal zijn oorspronkelijke museale hoogte kwijt.”

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Gebouw Atlas Eindhoven ONDERWIJS

FOTO BOVEN Het restaurant heeft verschillende uitgiftepunten. FOTO ONDER Op basis van de bestaande staalconstructie is een nieuwe vliesgevel ontworpen. Deze behoudt de transparantie van de oorspronkelijke gevel, maar bereikt de isolatiewaarde van een bakstenen spouwmuur. (Foto: Egbert de Boer)

Rode trap Dankzij de renovatie is de ruimtelijkheid in de hal – door Van Embden de ‘kathedraal’ genoemd – hersteld. De opvallendste ingreep hier was de toevoeging van de rode trap die vanuit de hal tot boven in het gebouw zigzagt. “We hebben voor de trap zoveel mogelijk gebruikgemaakt van bestaande openingen in het gebouw. Bovenin konden we de ruimte van de voormalige installaties benutten.” Deze ‘rode loper’ vormt de verbindende factor tussen de twee faculteiten die in het gebouw gehuisvest zijn: Industrial Design en Industrial Engineering & Innovation Sciences. “Alle gedeelde voorzieningen, zoals collegezalen en

studieruimtes bevinden zich rondom deze trap. De collegezalen liggen deels op het maaiveld, maar we hebben ook onderwijszalen verspreid over de hoogbouw, zodat er meer interactie ontstaat en we de hoogte van de dubbele verdiepingen daar kunnen benutten.”

Nieuwe vliesgevel Op basis van de bestaande staalconstructie is een nieuwe vliesgevel ontworpen. Deze behoudt de transparantie van de oorspronkelijke gevel, maar dankzij triple beglazing in combinatie met reflecterende binnenzonwering kan hij nu dezelfde

Mondriaan Team V was ook verantwoordelijk voor het interieurontwerp. Vermeulen: “Afgezien van de betonconstructie is Atlas een componentengebouw.Van de toegevoegde interieurelementen hebben we juist ‘solids’ gemaakt, als contrast met het bestaande. Op de hoeken van de paviljoens hebben we vaak dubbelhoge

Gebouw Atlas Eindhoven

ruimtes gemaakt, en waar we aanvullende constructie nodig hadden, hebben we die duidelijk zichtbaar gelaten.” Onderin het gebouw zetelt het College van Bestuur, de facilitaire diensten zitten boven. Aan weerszijden van de rode trap hebben de twee faculteiten ieder een eigen helft van het gebouw. “We hebben gebruik gemaakt van een zonering: in het midden van het gebouw vindt de meeste interactie plaats, en op de koppen vind je de stilte- en concentratieplekken. In het centrale deel rondom de trap liggen de gedeelde onderwijs en studieplekken. Deze middenzone is rood, bij Industrial Design hebben we voor geel gekozen en bij Industrial Engineering & Innovation

ONDERWIJS

isolatiewaarde bereiken als een bakstenen spouwmuur. “Deze zonwering aan de binnenzijde van de ramen kan in koude winternachten door het gebouwbeheersysteem neergelaten worden, zodat je een isolerende stille luchtspouw krijgt.” ’s Zomers opent het systeem juist de ramen, zodat het hele gebouw gelucht wordt. “We hebben parallelle uitzetramen toegepast, daardoor blijft het gevelbeeld behouden, ook als de ramen open staan. De oorspronkelijke dichte borstwering wilden we niet meer; verticale vinnen op de gevelstijlen in dezelfde hoogte als de voormalige borstwering zorgen voor doorvalveiligheid. Daarnaast brengen ze dynamiek en diepte in het gevelbeeld, en maken dat je aan de gevel de interne organisatie van het gebouw kunt aflezen. Zo herken je de dubbelhoge collegezalen aan een grote sprong in de vinnen. We hebben extra aandacht besteed aan de hoeken: de oorspronkelijke vliesgevel ging niet de hoek om, onze wel.”

FOTO BOVEN Gedeelde voorzieningen zoals collegezalen en studieruimtes bevinden zich rondom de trap. FOTO LINKSSONDER In de rode middenzone van het gebouw vindt de meeste interactie plaats. FOTO RECHTSONDER De twee faculteiten in het gebouw hebben ieder een eigen deel met eigen kleur: geel voor Industrial Design, blauw voor Industrial Engineering & Information Sciences.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

FOTO RECHTSBOVEN Doorkijk vanaf de trap. ONDER Doorsnede van het gebouw.

ONDERWIJS

Gebouw Atlas Eindhoven

FOTO LINKSBOVEN Onderwijszalen liggen zowel op het maaiveld als in de hoogbouw, zodat er meer interactie ontstaat en gebruik gemaakt wordt van de dubbelhoge verdiepingen.

Sciences is het blauw.” De Mondriaan-achtige kleurenverdeling die geldt voor de gehele campus, helpt ook om je in het gebouw te oriënteren. De hoofdvloeren worden steeds met de tussenvloeren verbonden door de ‘ruggengraat’, bestaand uit een trap met daarnaast een pantry. Aanlandpunten hebben een pantry en zitjes met akoestische wanden erom heen. “De faculteiten kwamen vanuit een situatie met eigen kamers naar dit gebouw, waar ze ruimtes moeten delen. Daarom hebben we veel zorg besteed aan de akoestische voorzieningen en voegen we nu na een eerste evaluatie nog meer kleine ruimtes toe om te telefoneren. Omdat we ook gevraagd werden voor het losse interieur, hebben we veel elementen nagelvast kunnen maken, waardoor je minder verrommeling krijgt.”

Living Lab Atlas is niet alleen het duurzaamste schoolgebouw, maar staat met een score van Breeam 96,01 zevende op de lijst van Breeam-gecertificeerde gebouwen wereldwijd. Dankzij de renovatie is de CO2-uitstoot van het gebouw met 80 procent gedaald, terwijl het aantal gebruikers nu het dubbele is. Deze

daling heeft vooral te maken met de isolerende vliesgevel, de energiebesparende verwarming en verlichting en met het feit dat Atlas geen gasaansluiting heeft. Bovendien komt een groot deel van de elektriciteitsvoorziening voor het gebouw van de eigen campus, onder meer via zonnepanelen. Ook het gedrag van de gebruikers van het gebouw draagt bij aan de duurzaamheidsscore.Vermeulen: “In samenwerking met het Intelligent Lighting Institute (ILI) van de TU/e is het hele gebouw ingericht als ‘Living Lab’. Het heeft een Smart Energysaving Light systeem, dat het mogelijk maakt om zelf met een app op je smartphone de verlichting op je werkplek aan te passen. Als je daar toestemming voor geeft, kan de TU ook onderzoek doen, onder meer naar het effect van licht op winterdepressie.” De TU/e wil echter niet alleen via onderzoek en onderwijs bijdragen aan een duurzamere wereld, maar de duurzaamheidsprincipes ook in de praktijk brengen bij de vernieuwing van de campus. Gebouw Atlas vormt hiervan het perfecte voorbeeld. www.teamv.nl

haddoc oyster 05 wa | design johan lindstĂ¨n madison conference | design alexander lervik

importeur voor nederland en frankrijk

www.johanson-nederland.nl

arthur eltink agencies bv

ONDERWIJS

UVA - REC ABC Amsterdam

ONDERWIJS

UVA - REC ABC Amsterdam

TEKST Eva Vroom FOTOGRAFIE Kim van Zwieten

Opdrachtgever Universiteit van Amsterdam Architect verbouwing en renovatie Allford Hall Monaghan Morris Interieurarchitect aiscube studio Amsterdam Tanja Buijs-Vitkova, Cliff Lesmeister, Lucia Polakovicova Vaste inrichting Enderberg Interieurbouw Smarin, Hay, Feek Verlichting Prandina, Luceplan, De Vorm, Nordlux, Moooi, Artemide, Rice Field van Knap Vloerafwerking Chilewich, Ege Akoestische bekleding De Vorm, Bruinzeel, Isonic Wool

ONDERWIJS

Aannemers interieur Enderberg; Kramerbouw

Eenheid en warmte in Amsterdams megacomplex Learning spaces brengen de menselijke maat in een overweldigend universiteitsgebouw.

Nu universiteiten ieder jaar grotere aantallen studenten te verwerken krijgen, is schaalvergroting en uitbreiding noodzakelijk. De Universiteit van Amsterdam bracht in de afgelopen jaren haar faculteiten Economie en Bedrijfskunde, Maatschappij en Gedragswetenschappen (FMG) en recentelijk ook Rechtsgeleerdheid onder op de nieuwe open stadscampus Roeterseiland. Aan deze verhuizing ging een ingrijpende verbouwing vooraf: het Britse architectenbureau Allford Hall Monaghan Morris (AHMM) renoveerde in twee fases drie bestaande universiteits-

FOTO LINKS De lege brede gangen zijn nodig vanwege de hoge piekbezettingsgraad bij collegezalen en daarmee samenhangende eisen aan vluchtwegen. Om tegemoet te komen aan de vraag van studenten is er nu een verscheidenheid aan studieplekken verspreid door het gebouw. FOTO BOVEN Er was behoefte aan studieplekken met een verschillende intensiteit van concentratie, van laag naar hoog zoals in de hier afgebeelde ‘high concentration’ Library Learning Space A1. FOTO ONDER In het interieur zijn veel duurzame en innovatieve producten van Nederlandse ontwerpers toegepast, zoals deze Nook PET felt chairs van De Vorm. (Foto: Tanja Buijs)

gebouwen bij de Nieuwe Achtergracht, die tot op het betoncasco werden gestript. Het enigszins cryptisch genaamde REC ABC vormt nu met een omvang van 70.000 m2 het belangrijkste onderdeel binnen de herontwikkeling van het Roeterseiland. Het aanzien van zowel gebouwen als omgeving veranderde aanzienlijk: zo is er een doorzicht naar de Plantage Muidergracht gecreëerd, door van het gebouw van Gawronski over de Nieuwe Achtergracht de onderste drie verdiepingen te verwijderen. Een loopbrug over de Nieuwe Achtergracht verbindt de hoofdingangen van de universiteitsgebouwen met elkaar. De buitenruimte is ontworpen door bureau Inside Outside.

Studieplekken De faculteiten Rechtsgeleerdheid en FMG verhuisden vanuit hun historische panden in de binnenstad naar de betonnen

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

UVA - REC ABC Amsterdam

Losse inrichting Leverancier Ahrend; Palau, Vitra, De Vorm, Moduplus,

FOTO ONDER Aansluitend aan de entreehal ligt een ‘middle & high concentration’ learning space met grote diversiteit aan studieplekken, waaronder deze oranje booths.

ONDERWIJS

UVA - REC ABC Amsterdam

FOTO BOVEN Voor de entreehal van bouwdeel ABC zijn grote verrijdbare statafels met daarin bomen ontworpen om warmte en verblijfskwaliteit aan de grote ruimte te geven. (Foto: Tanja Buijs)

kolos op het Roeterseiland, en dat was wennen. Hoewel het omvangrijke complex vorig jaar nog de RIBA International Award voor architectonisch ontwerp in de wacht sleepte, hadden gebruikers er aanvankelijk veel op aan te merken. Het brutalistische gebouw werd kil genoemd, en de openbare ruimte

zou onvoldoende benut zijn. “Ik vind het een mooi gebouw, prachtig verbouwd, maar ik kan me voorstellen dat mensen een zekere kilheid ervaren” zegt architect Tanja Buijs-Vitkova, die met haar bureau aiscube door de UvA gevraagd werd om de mogelijkheden voor een betere ruimtebenutting in kaart te

UVA - REC ABC Amsterdam

brengen. “De faculteiten komen uit monumentale panden, de Oudemanhuispoort en het Oost-Indisch Huis, dus de overgang naar dit gebouw was groot. De toegewezen ruimte voor de studenten om prettig op de campus te verblijven was beperkt. De brede gangen en hallen zonder invulling werden als een gemiste kans gezien, ook al zijn de brandveiligheidseisen met zoveel mensen in een gebouw enorm streng.”

Studenten brengen tegenwoordig veel tijd door op de universiteit. Buijs-Vitkova: “Ze hebben veel groepsopdrachten en geven aan dat het samen studeren in één ruimte motiverend werkt. Ook de universiteit wil de studenten graag op de campus houden, voor de interactie.” Dit vereist een groot aanbod aantrekkelijke en vooral diverse studieplekken. “Wij hadden voor de UvA al eerder de verbouw van het voormalige Geologisch Instituut ten behoeve van de afdeling Psychologie van FMG gedaan. Aansluitend kregen we de vraag om in het nieuwe gebouw BC te kijken naar de mogelijkheden voor de inpassing van studieplekken op de onderwijsverdiepingen van FMG. Later hebben we voor de Universiteitsbibliotheek (UB)

FOTO BOVEN Je vindt hier ook een lounge area, waar zelfs de banken zijn voorzien van stopcontacten. FOTO ONDER De doorgaande studieplekken met bamboebankjes zijn erg populair. Tassen kunnen in de uitsparingen tussen de zitjes staan.

ONDERWIJS

Concentratie

de Library Learning Spaces ontworpen. De UB had het programma van eisen gebaseerd op een behoeften inventarisatie bij de studenten en op het Futurelib onderzoek van Cambridge University. Daaruit kwam, dat er behoefte is aan werkplekken met een verschillende intensiteit van concentratie: van laag naar gemiddeld naar hoog.” Een andere wens was diversiteit in vormen van studeren: er zijn lange tafels waar studenten tegenover elkaar zitten te werken, besloten booths voor de groepsopdrachten, meer afgeschermde

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

UVA - REC ABC Amsterdam ONDERWIJS

plekken en zones waar het absoluut stil moet zijn. “Dankzij een passende inrichting zijn de studenten hier ook echt muisstil.” Uit sessies met studenten bleek bovendien dat zij graag een duurzaam interieur wilden. “Omdat de universitaire omgeving steeds internationaler wordt, hebben we veel duurzame en innovatieve producten van Nederlandse ontwerpers toegepast. Bijvoorbeeld fauteuils en akoestische lampen van De Vorm, gemaakt van gerecyclede PET-flessen.”Van een soortgelijk materiaal is ook de strakke maar zachte en duurzame vloerbedekking van gevlochten vinyl. Een ongebruikelijke keuze in een onderwijsgebouw, maar met als resultaat een warme uitstraling en een prettige akoestiek. “Het kostte wel enige

FOTO BOVEN Bamboe keert overal in het gebouw terug, zoals hier in de vorm van bamboewandbanken. FOTO ONDER Ook op de eerste verdieping vind je een verscheidenheid aan studieplekken, zoals deze cirkelvormige ruimtes afgeschermd door draadjesgordijnen.

overredingskracht om deze vorm van vloerbedekking gerealiseerd te krijgen. Begrijpelijk, je hebt bij dit soort projecten altijd te maken met strenge regels op budget- en facilitair gebied.” Behalve aan de akoestiek is ook aan de verlichting veel aandacht besteed. “Met gerichte werkplekverlichting kun je voor studenten een gevoel van privacy binnen een grote ruimte creëren.”

Bamboe De verschillende gebieden zijn gefaseerd ontworpen en gerealiseerd. Ieder gebied had zijn specifieke gebruiksvraag en technische of praktische beperkingen, zegt Buijs-Vitkova. “Openbaar gebied in de hal moet op piekmomenten grote aantallen studenten opvangen, en flexibel te gebruiken zijn bij evenementen. Hier moet het interieur op inspelen.Voor de gezamenlijke entreehal van bouwdeel ABC hebben we grote verrijdbare statafels met daarin bomen ontworpen.” Dit geeft warmte en verblijfskwaliteit aan de hoge lege ruimte, en zorgt meteen dat het er niet verrommelt met ‘ad-hoc’ meubelen van de achterliggende cafetaria. Achterin deze hal is een ruim studielandschap gerealiseerd met een brede keuze aan studieplekken. Je vindt er verschillende coupézitjes, vierkante maatwerk tafels met ‘kubuslampen’ in het midden en grote arboproof aanlandtafels, maar ook diverse informelere opstellingen zoals een groot ‘studie lounge eiland’. “Stopcontacten zijn een absolute must in elke studentenomgeving, ze zijn hier zelfs onderin de banken aangebracht. Soms liggen hier studenten te slapen.” De rustgevende, warme uitstraling van deze ruimte is deels te danken aan de akoestische panelen en maatwerk wandbanken van bamboe. “Dit materiaal keert overal in het interieur terug, ook op de onderwijsverdiepingen van dit bouwdeel brengt bamboe eenheid en warmte. Heel populair zijn de doorgaande studieplekken met bamboebankjes langs de vides en de elegante wandzitjes van flexbamboe. Ook de coffeebar en diverse terugkerende maatwerktafels zijn in bamboe uitgevoerd.”

ONDERWIJS

UVA - REC ABC Amsterdam

werk bamboe zitmeubel op barkrukhoogte staat langs een raam opgesteld. “Dit is een geliefde plek, we hebben dit meubel met variaties ook op andere plaatsen in het gebouw toegepast. We hebben zelfs voor elkaar gekregen om met deze typologie langs de vides, aan de drukke doorgaande ontsluitingsgalerijen van de werkgroep ruimtes toch studieplekken te creëren.” Tussen de zitplekken heeft het bamboe meubel uitsparingen waar tassen in geplaatst kunnen worden. “Dat was een vereiste, omdat je in deze relatief smalle gangen niets op de grond mag leggen dat de doorgang kan belemmeren.” In het ontwerp van AHMM komen hier en daar felle kleuraccenten voor, met per bouwdeel een eigen kleur. Op de derde verdieping van C is bijvoorbeeld een knalgele hoek, door aiscube ingericht met witte maatwerkmeubels gecoat met sterke polyurea lak met daarboven enorme akoestische lampen. Door de lichtweerkaatsing krijgen de witte meubels een kleurgloed van de omgeving.

Law Hub Diversiteit Het studielandschap op de eerste verdieping van REC BC is vormgegeven in neutrale kleuren en veel wit, zoals de maatwerk witte ’letterblokken’, die met hun vorm uitnodigen tot verschillende manieren van zitten. Buijs-Vitkova: “Deze blokken hebben we bij de ingangen van alle leergebieden geplaatst. Hiermee hebben we een soort ‘spatie’ tussen de verschillende zitopstellingen gemaakt, waardoor rust ontstaat.” Op deze verdieping zijn de hoge witte plantentafels als aanlandzone toegepast. Er is diversiteit aan studieplekken, van lange tafels - deels hergebruikt - tot coupés en cirkelvormige ruimtes afgeschermd met transparante gordijnen. Een maat-

In bouwdeel REC A is de Faculteit der Rechtsgeleerdheid gehuisvest. Op de eerste verdieping bevindt zich Library Learning Space A1, waar absolute stilte heerst. “Hier draaide alles om ‘high concentration’ studeren. We hebben daarom veel gebruik gemaakt van akoestisch meubilair, zoals Pod privacy chairs en laaghangende akoestische lampen.” De studenten kunnen ook hier kiezen uit besloten zitopstellingen, carré tafels of lange tafels waar ze tegenover elkaar zitten te studeren. “De grote houten tafels die in schuine opstelling staan, zijn hergebruikt van een andere locatie die herbouwd moest worden. Ook op andere plekken hebben we onderdelen hergebruikt.Wij hebben vanaf het begin met de universiteit geïnventariseerd welke elementen hergebruikt konden worden, en deze meegenomen in de con-

FOTO BOVEN Op de derde verdieping van bouwdeel C richtte aiscube een knalgele hoek in met witte maatwerkmeubels en grote akoestische lampen. (Foto: Tanja Buijs) FOTO ONDER De maatwerk witte letterblokken nodigen met hun vorm uit tot verschillende manieren van zitten. (Foto: Tanja Buijs)

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

ONDERWIJS

UVA - REC ABC Amsterdam

ceptontwikkeling. Als de meest vanzelfsprekende, laagdrempelige invulling van circulariteit.” In de glazen plint van REC A bevindt zich het meest recente project van aiscube, het interieur van de Amsterdam Law Hub. Goed zichtbaar en op straatniveau, om de toegang zo laagdrempelig mogelijk te maken. De architect wijst op de subtiel vormgegeven ‘LAW Hub’ neonletters achter de glazen pui: ”Deze hebben we bedacht omdat het naambord er niet teveel mocht concurreren met de gebouwbenaming. Het leuke is dat de LawHub deze neonletters als het eigen logo heeft geadopteerd.” De onafgewerkte casco ruimte zonder technische infrastructuur was moeilijk in te delen, laag en diep met weinig daglicht. “We hebben daarom faciliteiten zoals toiletten, opslag en vergaderfaciliteiten helemaal achterin de ruimte geplaatst. De verschillende organisaties die in de Law Hub bijeengebracht zijn, hebben er ieder hun eigen ‘winkeltje’, compleet met glazen ‘etalage’ en doorzicht naar buiten. In de grote open ruimte langs de gevel staan lange aanlandtafels voor de startups en aan de korte kant, naast de entree van het gebouw hebben we tête-à-tête overlegplekken gemaakt. Die kun je met rolgordijnen afsluiten voor meer privacy. De casco ruimte had ook een verdiept gedeelte, waar we een soort ‘zitkuil’ hebben gemaakt die als tribune kan fungeren.” Met de LawHub is weer een onderdeel afgerond, maar de Roeterseilandcampus is nog volop in ontwikkeling. Buijs-Vitkova: “We zijn nu bezig met het entreegebied en de bijzondere onderwijsruimtes voor de Rechtenfaculteit, en samen met FMG kijken we naar de mogelijkheden voor extra studieplekken op de hogere verdiepingen van het gebouw.” www.aiscube.nl

FOTO BOVEN Een verdiept gedeelte in de LawHub is ingericht als een zitkuil, daarachter overlegplekken die met rolgordijnen afgesloten kunnen worden. MIDDEN Plattegrond begane grond. FOTO ONDER In de Amsterdam LawHub hebben verschillende organisaties elk hun eigen ‘winkeltje’, compleet met etalage en doorzicht naar buiten.

IMM-COLOGNE.COM

THE INTERIOR BUSINESS EVENT

13 t/m 19. 01. 2020 High-end, premium, hoogwaardig design! De imm cologne presenteert zich in 2020 nieuw helder, compact gestructureerd met twee thema’s »Pure« en »Home«. Bij »Pure« staan premiummerken en grote namen voor prachtige woonruimtes en innovatieve concepten voor badkamers, vloeren, wanden en verlichting centraal. »Home« richt zich op sterke huismerken, met oplossingen voor alle woonruimtes. Beleef unieke interieurmomenten op ’s werelds belangrijkste ontmoetingsplaats van de branche.

Als het iets meer design mag zijn. www.project-floors.com

#immcologne #discoverinteriorideas #interiormoments

RS Vision Expo BV Excl. Vertegenwoordiging van Koelnmesse in Nederland Panoven 13, 3401 RA IJsselstein Tel. 030 3036450 tickets@koelnmesse.nl, www.koelnmesse.nl

Stedelijk Gymnasium Nijmegen

ONDERWIJS

Stedelijk Gymnasium Nijmegen

ONDERWIJS

Van aula naar baula Het Stedelijk Gymnasium Nijmegen telt ruim 1300 leerlingen, verdeeld over de onder- en bovenbouw. Om de doorstroming binnen de school te versoepelen, besloot de directie deze groepen te scheiden. Door een aparte aula met lockers te bouwen voor de bovenbouw. Ondergebracht in een uitbreiding, ergens in het complex. Zenber Architecten ontdekte al snel een slimmere en efficiëntere oplossing. Tot ieders genoegen, ook van de leerlingen, die nauw bij deze transformatie werden betrokken.

“Aanbouwen zagen wij niet echt zitten”, zegt Diederik Mulder van Zenber Architecten. “Dat zou in een ‘oksel’ van het gebouw moeten gebeuren. Nogal benauwd. Bovendien binnen een bont ensemble van negentiende en twintigste-eeuwse architectuur. In welke stijl moet je dan uitbreiden? We hebben integraal naar het gebouw en de ruimtelijke mogelijkheden gekeken. Door bestaande ruimtes te transformeren tot klaslokaal, kwam er beneden ruimte vrij. Wij vermoedden dat we de daar aanwezige, verlaagde plafonds konden openbreken. Dat

zou de ruimte opleveren die wij nodig hadden. Opgevraagde archieftekeningen bevestigden dit. Toen we vervolgens een stuk plafond weghaalden, bleek de vrijkomende ruimte inderdaad voldoende om een entresol toe te voegen en konden wij de gevraagde uitbreiding realiseren.” Zenber Architecten plaatste in de vrijgekomen ruimte een L-vormige aula. De korte poot is hoog en vierkant, in de lange kwam de entresol die behalve visuele variatie, veel extra zitruimte opleverde. Mulder: “Lockers worden meestal in aparte

TEKST Peter van Kester FOTOGRAFIE Zenber Architecten

Opdrachtgever Stedelijk Gymnasium Nijmegen Ontwerp Zenber Architecten; projectteam Eric Wezenberg, Ingrid Heijne, Diederik Mulder Interieurbouwer H.Hardeman Lichtplan Zenber Architecten Hangarmatuur Muuto, Slide Vloerafwerking DLW (linoleum) Grafische vormgeving Zenber Architecten, Robert Zweegman i.s.m. de leerlingen Bouwmanagement Van Kessel & Janssen Bouwconsultancy E&W adviseur Bongers en Jansen Aannemer Welling

ruimtes weggestopt. Wij integreerden ze in de muren van de nieuwe aula. Zij vormen nu harmonische ‘functionele wanden’ die flink ruimtebesparend werken.” Zij werken verrassend huiselijk en stralen niets van de kelderachtige sfeer uit die lockerruimtes soms hebben. Openheid en vriendschappelijkheid waren sturend bij de inrichting. Langs het raam kwamen houten studieplekken met hoge krukken en een ingebouwde bank. Informele, groene banken staan losjes in de aula, naast een hoge, verrijdbare tribune. Hierop zitten leerlingen tijdens pauzes en presentaties. Aan losse tafels met stoelen kunnen de leerlingen hun brood eten, huiswerk maken of overleggen in werkgroepjes. Op de vloer ligt grijs linoleum met een groot,

ONDERWIJS

BVO 9.500 m²

geel vlak erin, als een huiselijk tapijt. Ook de tribune is geel, evenals de stoelen. De banken zijn groen en verwijzen naar traditionele, groenbruine interieurs. Alleen het industriële rooster dat een trappenhuis afschermt van de aula is zwart. Direct om de hoek, in het andere deel van de aula, is de sfeer anders. De houten lambrisering en de metalen entresol zorgen voor intimiteit. De entresol leunt op een zwarte draagbalk die de ruimte prominent markeert. Hij maakt kolommen overbodig zodat het doorzicht behouden bleef. De vloer is eveneens geel met gele en groene meubels erop. De meubelen op de entresol zijn wit, net als de verlichting. Het zorgt voor een stoer contrast met de overwegend zwarte omgeving.

FOTO LINKS In de nieuwe aula zijn de lockers geïntegreerd en vormen zij ruimtebesparende ‘functionele wanden’. Boven de lockers is het indrukwekkende Carpe Diem van leerling Maarten Woudenberg aangebracht. Hij nam het schoolrooster als uitgangspunt en vertaalde dat in een muurvullende tekening. FOTO BOVEN Buitengevel en binnenplein van het Stedelijk Gymnasium. Beneden links bouwde Zenber inpandig de nieuwe aula voor de bovenbouw. FOTO ONDER Via een trap die tegelijk als tribune kan functioneren, bereiken de bovenbouwstudenten de entresol.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Stedelijk Gymnasium Nijmegen

Losse meubelen FP Collection, Fast, Tjinco, Satelliet, Extremis, Vepa

Stedelijk Gymnasium Nijmegen ONDERWIJS

Leerlingenparticipatie Het project begon met een uitgebreid polsen van de leerlingen. Mulder: “Er was een commissie samengesteld van docenten en leerlingen. We wilden inventariseren hoe zij het liefste zouden pauzeren en studeren. Al snel kwam de behoefte aan huiselijkheid, loungen en stimulerende kleuren naar voren. Ook kregen de leerlingen een duidelijke stem in het ontwerp door middel van kunstwerken.” FOTO BOVEN Zicht op de nieuwe aula met geïntegreerde lockers en entresol. Een zwarte, metalen draagbalk maakte kolommen overbodig zodat het doorzicht behouden bleef. FOTO LINKSONDER In de nieuwe lockerruimte voor de benedenbouw vormen de lockers bijna totem-achtige zuilen. Dat effect wordt versterkt door Grieks-romeinse motieven en teksten die als een fries boven de kastjes zijn aangebracht. Ook ontworpen door leerlingen van groep 5. De metalen bankjes zijn buitenbankjes die een straatgevoel oproepen.

Stedelijk Gymnasium Nijmegen ONDERWIJS

Docente beeldende vormgeving en hoofd van de bovenbouw Ingrid Kaandorp schuift even aan. “Wij legden de leerlingen een vijftal teksten voor, waarvan zij er één mochten kiezen en zelf vormgeven. Grafisch ontwerper Robert Zweegman, ingehuurd als gastdocent, begeleidde hen tijdens dit proces. Ze kwamen met prachtige voorstellen, waarvan een aantal op de muren is aangebracht. Bijvoorbeeld het indrukwekkende Carpe Diem van Maarten Woudenberg. Hij nam het schoolrooster als uitgangspunt en vertaalde dat

in een muurvullende tekening. Anderen citeerden dichtregels, versierd met zwierige notenbalken of in ingenieuze, grafische hoogstandjes.” Het leidde ertoe dat de leerlingen hun nieuwe aula snel omarmden. Er ontstond een speciale leerlingencommissie die het opruimen van de aula coördineert, evenals de feestjes en presentaties die er plaatsvinden. De aula werd al snel ‘baula’ gedoopt: een samentrekking van bovenbouw en aula, ter onderscheiding van de grote, bestaande aula.

FOTO BOVEN Openheid en vriendschappelijkheid waren sturend bij de inrichting. Langs het raam kwamen houten studieplekken met krukken en een ingebouwde bank. Groene zitbanken verhogen de informele sfeer van de nieuwe aula. FOTO ONDER Op de entresol is gekozen voor witte meubelen en verlichting. Het zorgt voor een stoer contrast met de overwegend zwarte omgeving. Het kunstwerk is een graﬁsche interpretatie van een dichtregel van Tjitske Jansen, vormgegeven door Pieter Banker uit groep 5.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Stedelijk Gymnasium Nijmegen

Zuilen

ONDERWIJS

In deze aula, gelegen boven in de school, pauzeert en luncht de onderbouw.Voor hen hoefde Zenber Architecten alleen de grote lockerruimte in de voormalige fietsenkelder te ontwerpen. De lockers zijn hier geïntegreerd met garderobes, een niet vaak voorkomende combinatie die de ruimte vriendelijker maakt. Het zijn bijna totem-achtige zuilen. Een effect dat wordt versterkt door de Grieks-romeinse motieven en teksten die als een fries boven de kastjes zijn aangebracht. Het zijn eveneens ontwerpen van leerlingen van klas 5 en uitgevoerd in kleuren die verlopen van geel naar zwartbruin. Zij tekenden ook het Carpe Diem-kunstwerk dat in deze ruimte hangt. Ook hier domineert geel: het is opgenomen in de vloeren en in de metalen bankjes waarop de leerlingen even kunnen zitten om andere schoenen aan te trekken. Het zijn buitenbankjes die een straatgevoel oproepen. De gebruikte kleuren zijn ontleend aan het bestaande gebouw. De verlichting is algemeen en geïntegreerd in het plafond (leds), in tegenstelling tot de ‘baula’, waar spots en sfeervolle armaturen naast elkaar worden gebruikt. De transformatie van het Stedelijk Gymnasium die vooral plaatsvond tijdens de schoolvakanties, resulteerde in een uitnodigende, elegante lockerruimte voor de onderbouw en een nieuwe studieen pauzeruimte voor de bovenbouw. De gevarieerde doorkijkjes en hoogteverschillen daar scheppen een stimulerende comfortzone waarin de leerlingen dagelijks hun favoriete plekje vinden. www.zenber.nl

BOVEN Doorsnede. MIDDEN Plattegrond. FOTO ONDER Zicht op de nieuwe aula vanuit de bestaande gang. Vooraan een verrijdbare tribune.

Make it yours ! USM is tijdloos en tot het minimum herleid, heldere vorm, klassiek ontwerp - optimaliseert de ruimte.

www.usm.com

Configureer uw eigen USM kast online!

Bezoek onze geautoriseerde verkooppartners in uw regio of kies uw favoriete meubel online.

ONDERWIJS

Porta 1070 Anderlecht

Kerkramen in eerste Belgische tienerschool In Brussels Hoofdstedelijk Gewest Anderlecht wordt momenteel de laatste fase van de

ONDERWIJS

eerste tienerschool in BelgiĂŤ gerealiseerd. Het project is een initiatief van de Vlaamse Gemeenschapscommissie, Agion en Sint-Goedele Brussel, een vzw die in die stad tal van scholen en kinderdagverblijven groepeert.

TEKST Wouter Peeters FOTOGRAFIE Timothy Schiettecatte

Opdrachtgever vzw Sint-Goedele Brussel Ontwerp OSK-AR architecten Vast meubilair Planofurn Vloerbekleding Forbo Flooring Verlichting o.a. Deltalight Sanitair en HVAC Aircoplus Horeca-uitrusting Metos Porta 1070 Anderlecht

Studiebureau stabiliteit Topco Studiebureau technieken AA&O Veiligheidscoördinatie Topco, EPB Akoestiek ASM Elektriciteit Vandenheede Hoofdaannemer Jan De Nul Oppervlakte 5.165m²

ONDERWIJS

Budget € 11.518.066,97 excl btw

FOTO LINKS Op de benedenverdieping van de kerk bevindt zich naast de leskeuken de eetruimte waar ook gewerkt kan worden. FOTO BOVEN De school is ondergebracht in een gerenoveerde kerk en een nieuwbouwgedeelte. (Foto: Luca Beel) FOTO ONDER De turnzaal en refter bevinden zich in het imposante kerkgebouw.

De site van tienerschool Porta 1070 omvat een oud kerkgebouw met een imposant hoge toren, beide dankzij een U-vormige nieuwbouw fraai in het project geïntegreerd. Het ontwerp is van OSK-AR architecten, opgericht in 2014 en een samenwerking van 24 architecten en ingenieur-architecten waar jong dynamisme en jarenlange ervaring gekoppeld worden om betere hedendaagse architectuur in de brede zin van het woord te realiseren. Een groot aandeel van het portfolio bestaat uit onderwijsinstellingen, sociale huisvesting, appartementsgebouwen en zorgsectorfaciliteiten in heel België.

Stimulerende ruimtes Een tienerschool, van oorsprong een Nederlands onderwijsconcept, is een onderwijsvorm waarbij de derde graad van het lager en de eerste graad van het secundair onderwijs worden samengevoegd om de breuklijn tussen basisschool en humaniora weg te werken. Want voor sommige kinderen blijkt dit een harde overgang te zijn. “De zowat 320 leerlingen van deze eerste Belgische tienerschool Porta 1070 kiezen zelf hun lesprogramma, afgestemd op leeftijd, persoonlijk interessegebied, talenten en vaardigheden. De begeleiding gebeurt met coaches”, verduidelijkt architect Nicolas Raemaekers van OSK-AR architecten.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Porta 1070 Anderlecht

De opdrachtgever deed een beroep op OSK-AR architecten omdat beide partijen reeds eerder voor schoolprojecten succesvol samenwerkten. “Na talrijke studiereizen en overlegmomenten met het denkteam van de tienerschool, ontwierpen wij een ruimtelijk concept en gaven invulling aan dit voor België volledig nieuwe onderwijsproject. Omdat een regulier schoolgebouw niet voldoet aan een dergelijke pedagogische insteek,

FOTO LINKSONDER Zitnissen zorgen voor rustmomenten in de grote open groepszones. In de gerenoveerde benedenverdieping van de kerk zijn de ruwe robuuste balken en kolommen zichtbaar gehouden om te zich te oriënteren en om te herinneren aan het verleden. Door niveauverschillen in het plafond worden zones gecreëerd.

ONDERWIJS

FOTO RECHTSBOVEN Meubilair in organische vormen geven een dynamisch en speels karakter doorheen het gebouw. FOTO RECHTSONDER Naast de lange tafels bevinden zich ﬂexibele bankjes waar gezeten en/of gestaan kan worden. (Foto: Nicolas Raemaekers)

ontwierpen we grote open ruimtes die – met behulp van tussenwanden, kasten en ander meubilair – in zones ingedeeld werden om zowel groeps- als individueel werk te stimuleren.”

Fasering Vanuit stedenbouwkundig en architecturaal oogpunt moest het ontwerp een evenwicht vinden tussen bestaand (kerkgebouw met nieuwe invulling) en nieuw (wit volume). Het dossier vereiste snelheid, want in 2016 moest zowel de bouwaanvraag ingediend worden als het aanbestedingsdossier voor de aannemers opgestart. Bovendien volgden experts uit het onderwijslandschap dit project, zodat de eerste fase expliciet op 1 september 2018 beëindigd moest zijn. Het bouwproject werd in drie fases onderverdeeld. In februari 2018 werd met fase 1, de kerk, begonnen. Omdat het een iconisch gebouw betreft en de toren een baken in het landschap is, liet OSK-AR de buitenschil onaangeroerd. Uit bouwfysisch onderzoek bleek dat de binnenwanden niet geïsoleerd konden worden omdat de gevelsteen dan mogelijk stuk zou kunnen vriezen. Het volledig gerenoveerde dak werd uitge-

FOTO BOVEN Nieuwbouwgedeelte waarbij de verdiepingen multifunctioneel en kleurrijk zijn ingericht. (Foto: Luca Beel) FOTO RECHTSONDER Het toepassen van de tribune in rode kleur zorgt voor de nodige energie en prikkeling in de toneelruimte.

rondvliegende ballen in de sportzaal te vrijwaren. Mits de oorspronkelijke houten, zware toegangsdeuren niet langer voldeden, vervingen we die door metalen exemplaren waarbij de oorspronkelijke onderverdeling gekopieerd werd, maar nu met invulling van glas waar voorheen houten vulpanelen zaten. Om letterlijk en figuurlijk de transparantie te bevorderen.” Minimale ingrepen volstonden om alles maximaal tot hun recht te laten komen. Onder de kerk is een enorme open ruimte die nu onder meer als eetplaats wordt gebruikt, met

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

ONDERWIJS

rust met plafondverwarming – geen overbodige luxe voor een 14 m hoge ruimte – en de sportvloer kreeg vloerverwarming. De kerk werd tot op de structuur gestript. Na het verwijderen van de oude stuclaag kwam een hele mooie baksteenwand tevoorschijn die, na het aanbrengen van een fixatielaag, werd behouden om de link met het verleden te bewaren. Dat werd ook gedaan ook met de steunpilaren in de ruimte onder de kerkvloer. Raemaekers: “We brachten beschermend vensterglas aan voor de talrijke glas-in-loodramen, om die van

Porta 1070 Anderlecht

FOTO LINKSONDER De grote open ruimtes worden gecombineerd door tactisch geplaatste instructieruimtes waar de leerlingen individueel begeleid worden.

Porta 1070 Anderlecht ONDERWIJS

FOTO LINKSSBOVEN Voor 650 leerlingen zijn lockers voorzien. De lockers zijn op speelse wijze op verschillende plekken doorheen het gebouw geplaatst. FOTO RECHTSBOVEN Gang die de tienerschool met de bovenbouw verbindt. In de gang worden werkjes van de leerlingen tentoongesteld.

centraal een geëquipeerde leskeuken. Daarnaast kan er in grote groepen worden gewerkt of op diverse ruimtelijk geïntegreerde individuele- of duo-werkplekken. Om de muzikaliteit te ontwikkelen, is achteraan de musicbox-met-opnamestudio en een kleine tribune. Het geheel is cirkelvormig vormgegeven, tot zelfs het lichtarmatuur toe; de leerlingen noemen het ‘de iglo’. Het ontwerp gebeurde in samenspraak met de akoestiekingenieur, net als dat van de theaterinrichting in de aanpalende ruimte.

Tribunetrap De nieuwbouw, fase 2, werd tegelijk met fase 1 opgestart. Die werd in U-vorm rond het kerkgebouw opgetrokken, met in het midden een van de vele buitenruimtes. De filosofie van de tienerschool werd ook daarin meegenomen. Zo is er plaats voor speeltoestellen, sportveldjes, zittribunes, didactische moestuin, een lees- en werkruimte, patio’s en terrassen die het verlengde vormen van een binnenleereiland. De voorbouw werd in september in gebruik genomen. Op 8 m afstand van de achterbouw is de achterkant van de kerk, met daarin het hoogste glas-in-loodraam. Daarom werd in de nieuwbouw een twee niveaus hoog raam geïntegreerd zodat tussen beide ramen communicatie ontstaat. De benedenverdieping herbergt faciliteiten voor administratie, directie en ouderlokaal, alle vrij open om communicatie te bevorderen. Het effectieve hart van de Tienerschool is de grote tribunetrap, net achter de inkomhal. Omwille van duurzaamheid is het loopgedeelte in prefabbeton, het zitgedeelte in lamellenparket. Daar wordt het ochtendmoment georganiseerd waarbij de kinderen over de dagplanning worden geïnformeerd.

Oriëntatieaccenten Aansluitend op de tienerschool wordt ook een boven- en

achterbouw opgetrokken voor de hogere graad middelbaar die in januari 2020 wordt opgeleverd. Dat deel, fase 3, bestaat uit vijf bouwlagen, inclusief een buitenruimte met sanitairvolume op het dak, terwijl op -2 een andere buitenruimte aansluit op het achterliggende parkje. Raemaekers: “Het ruimtelijk concept van de voorbouw werd ook in fases 1 en 2 gedeeltelijk toegepast, waardoor een verdieping die normaliter ruimte zou bieden aan 5 à 6 klaslokalen, nu als één grote ruimte werd opgevat met twee instructieruimtes aan de zijkanten. Enkel op +2 situeren zich eerder reguliere leslokalen omdat dit de labo’s zijn die zich, conform de brandwetgeving, in gecompartimenteerde lokalen moeten bevinden.” Eva De Sauter, interieurarchitecte: “Omdat het gehele complex erg gedifferentieerd is qua volume en tal van niveauverschillen heeft, vond ik het belangrijk om elke afdeling een eigen identiteit te geven door bepaalde patronen toe te passen in vloeren en meubilair opdat nieuwkomers zich gemakkelijker kunnen oriënteren. Dat werden ronde vormen in de zones voor de jongste leeftijdsgroep, terwijl vijfhoeken primeren voor de leeftijdsgroep 15- tot 18-jarigen.”

Het nieuwe werken in onderwijsvorm “De implementatie van het landscape-concept en het ‘nieuwe werken’ in een onderwijsinstelling, stimuleert de zelfontplooiing van de leerling”, weet De Sauter. “Bevorderlijk daarbij is veel natuurlijke lichtinval, bewegingsruimtes en aangepast meubilair.” OSK-AR architecten ontwierp alles, met uitzondering van het los meubilair waar zij suggesties voor deden op het gebied van kleur en materiaal. De Sauter: “Fijn dat dit project met een volledig schone lei begon en er dus geen meubilair uit het verleden geïntegreerd diende te worden. Naast eerder reguliere tafels en stoelen, ontwierpen we wandtafeltjes om individueel en rechtopstaand aan te werken, naast multi-inzet-

Porta 1070 Anderlecht ONDERWIJS

bare flexibele werkcompartimenten om in duo of individueel staand of zittend aan de slag te gaan.” Als oplossing voor de vloeren is meermaals gekozen voor linoleum vanwege de onderhoudsvriendelijke, duurzame en ecologische eigenschappen. Om diezelfde redenen hebben nagenoeg alle tafels, stoelen en ander meubilair een hplafwerking. De verlaagde plafonds bestaan uit akoestische houtwolpanelen waarboven de technieken zijn weggeborgen. Die systeemplafonds worden hier en daar onderbroken door spuitpleister of gipsplaat om de zonering aan te geven. Tegelijkertijd met de plafonds ging ook heel wat aandacht naar de akoestische beleving van de ruimtes, groot of klein, en naar het kleurenpalet. “Omdat het in onderwijsinstellingen eerder regel dan uitzondering is dat er posters en dergelijke tegen wanden worden bevestigd, kozen we voor witte wanden en overwegend wit meubilair als uitgangspunt”, zegt

De Sauter. “Daar voegden we frisse, heldere kleuraccenten aan toe, zoals overwegend rustgevend groen in de leeshoeken en geel om de dynamiek van werkplekken te versterken.” Aanvullend werden ook oranje en andere complementaire kleurtoetsen gedoseerd gebruikt. Een element dat in alle ruimtes voorkomt is de boom – een herkenbaar, toegankelijk iets voor kinderen. Daarom werd die in talrijke maten en vormen toegepast, soms als natuurlijke, dunne boomstammen aan het onthaal, dan weer in zijn abstracte vorm zoals in schuine kaststructuren.

Leren met de wereld Voor fase 2 werd het volume vooraan – de zuidkant – bewust lager gehouden dan verderop, om het zonlicht zo diep mogelijk in de kern van het gebouw binnen te laten dringen. De hoogste verdieping werd wat ‘teruggetrokken’ waardoor tevens ruimte voor een terras ontstond. Aan de voorkant van de site ligt de drukke Ninoofsesteenweg, aan de achterkant een parkje. De belangrijkste uitdaging was dan ook het niveauverschil tussen de drukke straat enerzijds en het dak onder de twee bouwlagen anderzijds, vooral ook omdat een publiek gebouw als een onderwijsinstelling overal rolstoeltoegankelijk moet zijn. Het was eveneens een behoorlijk intens programma om op deze site te integreren. “De achterbouw bestaat immers uit vijf bouwlagen, wat hier wel zeer compact is”, aldus Raemaekers. “Het was ook geen evidentie om het gebouw, vanaf de inkomhal tot op het achterliggende park, volledig transparant te maken. Want Porta 1070 staat niet op zich, maar is een gebouw dat in relatie met zijn omgeving staat. Achter blinde muren wordt hier niet over de wereld geleerd, maar wel effectief geleerd mét de wereld.”

FOTO BOVEN Concentratieplekken waar leerlingen alleen of per twee kunnen werken. De kleur geel is toegepast om de creativiteit te bevorderen. FOTO ONDER Naast de concentratieplekken bevindt zich een half gesloten ruimte met glaspartijen waar de coach zich al dan niet met een leerling kan terugtrekken. Met de glaspartijen wordt het overzicht en de transparantie over de hele ruimte behouden.

www.osk-ar.be

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

De Wereldboom Amsterdam

ONDERWIJS

De Wereldboom Amsterdam

ONDERWIJS

Oase in de grote stad Humanistisch kindcentrum de Wereldboom is op alle mogelijke manieren groen: het duurzame ontwerp van Berger Barnett Architecten sluit aan op de omringende natuur.

In de Amsterdamse Rivierenbuurt staat Humanistisch kindcentrum de Wereldboom, een vernieuwende brede school met kinderdagopvang en primair onderwijs voor leerlingen met en zonder beperking. Hiermee is de Wereldboom de eerste locatie in Amsterdam waar regulier (PO) en speciaal basisonderwijs (SBO) onder één dak samen zijn gebracht. Onderwijs en opvang werken volgens dezelfde pedagogische visie en sluiten zo naadloos op elkaar aan. Binnen het gebouw hebben de verschillende gebruikersgroepen ieder hun eigen gebied, passend vormgegeven qua sfeer en inrichting; algemene ruimtes zoals de aula en de bibliotheek worden gedeeld. Het hart van de school is de beschutte binnenplaats, waar de kinderen uit de dagopvang en de onderbouw veilig kunnen spelen. Hier staat ook de boom, waar de school zijn naam aan dankt. Architect Jo Barnett: “Toen we hier gingen bouwen, stonden op het schoolplein mooie volwassen bomen, die we zoveel mogelijk wilden sparen. De school is pragmatisch vormgegeven, we zijn bij het ontwerp uitgegaan van de bomen en van de lichtinval gedurende de schooldag.”

Buiten spelen De bomen zorgen nu aan de straatzijde voor een beschutte, schaduwrijke speelplaats. Aan de zuidkant van het gebouw is een meer open speelgebied voor de school en het kinderdag-

TEKST Eva Vroom FOTOGRAFIE Leonard Faustle

Interieurontwerp Berger Barnett Architecten Vast meubilair / bibliotheek Metnils Los meubilair Eromes; de Rolf groep; Heutink Gymzaal inrichting Janssen-Fritsen Gietvloer Herculan Tegelwerk Mosa Sanitaire cabines en bankjes Leerkotte Tuinontwerp Twee Heren Interieurbeplanting Boom in Huis Bewegwijzering Markant Sign Installatietechniek Klimaatservice Holland Advies Brandveiligheid en akoestiek Sijperda-Hardy adviesbureau Advies Constructies Pieters Bouwtechniek

De Wereldboom Amsterdam

Aluminium kozijnen SchĂźco

ONDERWIJS

Safety Stickers Raamfolie op maat Systeembekleding Rodeca Liftinstallaties Aesy Liften Aannemer Janssen de Jong Bouw

verblijf, grenzend aan het groen van begraafplaats Zorgvlied. De buitenruimte is ontworpen door bureau De Twee Heren, dat gespecialiseerd is in het ontwerpen van natuurspeelplaatsen en groene schoolpleinen. Bij de Wereldboom kunnen de kinderen lekker buiten spelen, klimmen en zelfs tuinieren in de moestuin.Voor het ontwerp is deels materiaal van het oude speelplein hergebruikt.

De hoofdingang van de school ligt op het noorden aan de straatzijde, waar op maaiveldniveau een grote hap uit het gebouw is genomen. Door middel van de bovengelegen gymnastiekzaal is hier een ruime overstek gecreĂŤerd. De gevel van de gymzaal is gemaakt van lichtdoorlatende Rodeca panelen. De entree is aan de buitenzijde bekleed met Cembrit vezelcementplaat.Voor de rest van het gebouw is een mooie baksteen

FOTO LINKSBOVEN Vanuit de centrale aula van de Wereldboom leidt een tribunetrap naar de eerste verdieping. FOTO LINKSONDER De Wereldboom, met op de voorgrond de bewaard gebleven bomen op het speelplein. Het oplichtende vlak rechtsboven is de gymnastiekzaal. FOTO BOVEN Het hart van de school is de beschutte binnenplaats. FOTO ONDER Rondom de aula liggen alle gedeelde voorzieningen, zoals deze bibliotheek onder de tribunetrap.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

De Wereldboom Amsterdam ONDERWIJS

FOTO BOVEN In de groepsruimtes krijgen de leerlingen instructie, om daarna op de leerpleinen samen te werken. FOTO MIDDEN Alle leerlingen hebben een eigen kluisje voor hun spullen. FOTO ONDER Het interieur bevat veel maatwerk, zoals de blank stalen tafels met houten blad.

gebruikt; de groengrijze kleurnuances in deze steen keren terug in de kleur van de kozijnen.

Aula Via de entreeruimte kom je in de ruime hoge aula, die uitkijkt op de centrale binnenplaats. Grenzend aan de aula liggen ruimtes als bibliotheek, keuken, atelier, BSO-ruimte, kinderdagverblijf en leerpleinen. Aan de straatkant van het gebouw bevindt zich het voorzieningencluster: de lerarenkamer, de kantoren, de therapieruimtes, een speellokaal voor de allerkleinsten en de gymnastiekzaal, die na schooltijd gebruikt wordt door Sport en Bos. Barnett: â€œDe gymzaal is zo ontworpen, dat deze apart toegankelijk is. In verband met de veiligheid van de leerlingen is de school voorzien van een digitaal controlesysteem waarmee de deuren bestuurd worden.â€? Aan weerszijden van de aula en de binnenplaats liggen de onderwijsruimtes en het kinderdagverblijf. Zowel de aula als de grote leerpleinen waar de leerlingen in kleine groepjes kunnen werken, hebben direct contact met de binnenplaats.

Groepsruimtes en leerpleinen Vanuit de aula leidt een royale tribunetrap naar de bovenverdieping. De beschutte ruimte onder deze trap is slim benut voor de bibliotheek, aangrenzend ligt de keuken. De verkeersruimtes in het gebouw zijn zo ontworpen, dat ze ook voor

De Wereldboom Amsterdam ONDERWIJS

andere doeleinden te gebruiken zijn.Vanwege de hoogte van de centrale aula en de open verbinding met de bovenverdieping is veel aandacht besteed aan de akoestiek, in de vorm van een akoestisch spuitplafond en gaatjespanelen. Alle techniek is weggewerkt in een ‘backbone’; een strategisch installatietracé dat als een verlaagde zone door het gebouw loopt. De toiletten en bergingen hieronder zijn in subtiele kleuren blauw en groen geschilderd. Op de eerste verdieping van het gebouw bevinden zich de relatief kleine groepsruimtes, waar korte instructies gegeven kunnen worden. Daarna gaan de leerlingen samenwerken op de leerpleinen. Alle leerlingen hebben een eigen kluisje voor hun spullen. Het interieur bevat veel maatwerk, gemaakt door Nils van Ipenburg (Metnils). Een mooi voorbeeld hiervan zijn de grote blank stalen tafels met houten blad.

BOVEN LINKS Plattegrond begane grond. BOVEN RECHTS Plattegrond eerste verdieping. ONDER Op het dak van de Wereldboom liggen 650 zonnepanelen, ook de lucht/water-warmtepomp bevindt zich hier in een verzonken patio.

Natuur Het schoolgebouw is energieneutraal: op het dak liggen 650 zonnepanelen die extra rendement opbrengen, omdat ze op een helling liggen. Barnett: “Het dak loopt schuin op, om de hoogte van de gymzaal te halen. Aan de voorzijde van het gebouw is het dak weer lager zodat de impact op de omgeving beperkt blijft. Op het dak bevindt zich een verzonken patio met een lucht/water-warmtepomp, er is dus geen warmtekoudeopslag nodig.” De Wereldboom is niet alleen energieneutraal, maar ook op andere manieren groen: waar mogelijk zijn voor het gebouw duurzame en natuurlijke materialen gebruikt en de bomen en tuinen rondom het gebouw zijn goed voor de biodiversiteit. Zorgvuldig omgaan met de natuur maakt onderdeel uit van de kernwaarden van de Wereldboom en het ontwerp van gebouw en buitenruimte weerspiegelt dit gedachtegoed tot in de details: er hangen zelfs vleermuiskasten. www.bergerbarnett.nl

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Flindt Wall, Corten

Flindt Bollard, Corten

Flindt Wall, White

Design to Shape Light

Based on the Flindt bollard Danish designer Christian Flindt has designed a stunning new wall lamp: Flindt wall brings bold, sculptural illumination to indoor and outdoor spaces. Available in Alu Grey, White and Corten with Ø 200 mm, Ø 300 mm and Ø 400 mm. Contact / Samples via info@louispoulsen.nl / +31850655774.

Flindt Bollard and Flindt Wall Design by Christian Flindt louispoulsen.com

COLUMN Erik Pijnacker (1979, Eindhoven, l) en Jeroen de Bruijn (1981, Tilburg, r) zijn interieurarchitect bij EGM interieur. Dagelijks verwonderen zij zich over het vak dat ze liefhebben en met passie uitvoeren om mensen een prettige plek in een gezond gebouw te bieden. Hun werkveld is breed, met onder meer ontwerpen voor winkels, gemeentehuizen, kantoren, horeca, ziekenhuizen en ambassades waarbij verrassende interieuroplossingen, veeleisende opdrachtgevers, innovatieve materialen en hightech technologieën haast als vanzelf stof opleveren voor deze column. Erik en Jeroen schrijven bij toerbeurt.

Professional, kleur buiten de randjes!

Als ik naar de basisschool van mijn kinderen kijk, zie ik jammer genoeg meer overeenkomsten dan ik zou verwachten. Hier zijn dezelfde lange gangen met aan beide kanten klaslokalen. Met gelukkig als enige verschil wel met daglicht en een beetje levend groen. Met in het hart van het gebouw een aula die eigenlijk alleen opvulling is zonder duidelijke functie. De structuur is zo opgebouwd dat er geen extra ruimte is om te groeien of om flexibel mee om te gaan. Zoals veel scholen, kampt ook onze school met ruimtegebrek. Het is zo druk in de klas dat de klaslokalen hun schuifdeur vaak open moeten zetten om de gang bij het leslokaal te kunnen betrekken. In moderne kantooromgevingen zien we werkmethodes veranderen.Vroeger zat je aan je eigen bureau, tegenwoordig zit iedereen in een agile werkomgeving en scrummen we er op los. De nieuwe methodieken vragen om een andere inrichting van het kantoor. Meer flexibiliteit en activiteitgericht inrichten, wat maakt dat iedere organisatie een maatwerkpak krijgt aangemeten dat precies bij hun wensen past. Het kantoor is met haar fysieke omgeving meegegaan met de tijd. In mijn beleving zouden ook scholen hier meer met de tijd mee moeten gaan. Er is niet meer één juiste manier van lesgeven. Er zijn verschillende leermethodes die vragen om een specifieke inrichting. Natuurlijk hebben sommige leerlingen meer structuur nodig hebben dan anderen, niet ieder kind is geschikt voor een agile

schoolomgeving. Maar we kunnen wel kijken of we scholen van wat meer flexibiliteit kunnen voorzien zodat zij aanpassingen kunnen invoegen. Hiermee kan voor iedere leerling een maatwerkoplossing aangeboden worden. Wat nog beter zou zijn is als we het klaslokaal kunnen aanpassen naar de wens van het onderwijsmoment of de methode. En dan bedoel ik niet de huidige ontwikkelingen die binnen bestaande kaders de randen op zoeken. Nee, ik heb het hier over fundamentele vernieuwingen. Er zijn namelijk veel goed ontworpen scholen, maar die spelen met dezelfde bouwstenen. Er moet iemand opstaan die zijn of haar nek durft uit te steken en buiten de randjes durft te kleuren. Denk bijvoorbeeld eens andere vormen van gebruik van de tafel. Mijn oudste zoon heeft de ene keer behoefte aan staand werken en de andere keer wil hij juist meer afgeschermd werken om zich beter te kunnen concentreren. Om te voldoen aan deze wensen maakt de school zelf de zogenaamde studybuddys (houten opzetstukken op de tafel) en heeft de school een groot aantal oorkappen gekocht. Fijn dat de school een oplossing verzorgd, maar het kan fundamenteel beter.

COLUMN

Ken je ze… van die Amerikaanse sitcoms… die zich afspelen op high schools? Mijn zoon smult er van, maar ik kan werkelijk niet bedenken wat er leuk aan is. Nagesynchroniseerd, lachgeluiden van een bandje en grappen waarin door een verkeerde vertaling de clou ontbreekt. Maar wat me misschien nog wel het meest verbaast is het beeld dat geschetst wordt van hoe de high school is, hoe de school eruitziet. Felle kleuren die volop provoceren, leerlingen die in hokjes worden gestopt, lange starre gangen met aan weerszijde lokalen en geen plant of bloem in de school te ontdekken.

Ik wil via deze weg alle leveranciers van schoolmeubilair, interieurarchitecten, schoolbesturen en ontwerpers uitdagen mee te gaan in tijden van verandering. Denk buiten de gangbare paden en kom met innovatieve oplossingen om scholen en klaslokalen zo in te richten dat ze beter aansluiten bij het huidige tijdperk. Een tijdperk dat vraagt om meer flexibiliteit van gebouwen, en dus ook van scholen. Dit zal het werk van onze leraren en leraressen in grote mate vergemakkelijken waardoor zij de kinderen beter kunnen laten excelleren. En laten we daarbij niet vergeten onze fantasie de vrije loop te laten!

Dordrecht, oktober 2019 Erik Pijnacker

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

ADVERTORIAL

Hoe de vloer kan bijdragen aan een gezond gebouw De nieuwe Well Building Standard beoordeelt de werkplek op zijn gezondheidseffecten. Ook de kwaliteit van de vloer kan bijdragen aan ons comfort en welzijn. Dat werpt een nieuw vraagstuk op voor architecten, want waar moet de vloer dan aan voldoen?

ADVERTORIAL

Forbo Flooring

Waar Breeam vaststelt hoe duurzaam een gebouw is, richt Well zich uitsluitend op de gezondheid en het welzijn van de werkende mens. Uitgangspunt van deze nieuwe certificering is dat mensen zich beter voelen in een gezonde omgeving. Daardoor zullen ze graag naar het werk gaan en het beste uit zichzelf halen. Er zijn al vloeren die dat resultaat helpen bereiken. Marmoleum geldt misschien wel als beste voorbeeld. Deze duurzame linoleumvloer wordt volledig CO2-neutraal geproduceerd en behoort tot de meest milieuvriendelijke in de markt. Marmoleum is gemaakt van 97 procent natuurlijke materialen, waarvan 43 procent gerecycled. Bij de productie wordt gebruikgemaakt van hars, lijnolie, houtmeel, kalk en jute. Natuurlijke grondstoffen waarvan

bewezen is dat zij geen nadelige invloed op onze gezondheid hebben. Marmoleum is ook circulair, want het is al mogelijk om restmateriaal opnieuw te gebruiken. Zo kan van lijnolie en boomhars uit Marmoleum een nieuwe biocomposiet gemaakt worden. Eenmaal geïnstalleerd is Marmoleum hygiënisch en antistatisch. Doordat het oppervlak vuilafstotend is en makkelijk te reinigen, krijgen stofdeeltjes en bacteriën geen kans om zich te verspreiden. Dat alles heeft dus een direct effect op de gezondheid. Tegelijkertijd draagt Marmoleum bij aan ons gevoel van comfort. De vloer is door zijn harde toplaag slijtvast. En door het natuurlijke karakter van Marmoleum neemt deze makkelijk de omgevingstemperatuur aan: warm in de winter, koel in de zomer. Dat maakt de vloer bijzonder behaaglijk.Voor de verdere prikkeling van de zintuigen zijn er de vele dessins en kleuraccenten.

FOTO’S ONDER Fontys Hogeschool De Rondom in de Eindhoven, door EGM architecten en Studio Groen+Schild. Op de vloer en op de wand langs de trappen is Marmoleum Real uit de Marbledcollectie toegepast. (Foto’s: Michael van Oosten)

Forbo Flooring ADVERTORIAL

Flotex Colour: een kameleon Net als Marmoleum draagt Flotex bij aan een werkomgeving die veilig en gerieflijk aanvoelt. Flotex-textielvloeren zijn slijtvast, veerkrachtig en net zo comfortabel als tapijt.Voor extra geluidsdemping is een speciale rug ontwikkeld die contactgeluid met 22 decibel verlaagt. Dat helpt de concentratie te verhogen. En door de hoge slipweerstand is Flotex zeer veilig. Ook Flotex vermindert de belasting voor het milieu. Deze textielvloer gaat zes keer langer mee dan gewoon textiel. Zelfs na gebruik kan de Flotex rugsteun worden hergebruikt in het productieproces. En net als Marmoleum scoort Flotex op het voorkomen van gezondheidsrisico’s. Het is namelijk de meest hygiënische textiele vloerbedekking ter wereld. Dat komt omdat Flotex uit rechtopstaande vezels bestaat. Deze vezels staan dicht op elkaar, waardoor allergenen en fijnstof grotendeels worden gevangen. Bij het reinigen komen deze deeltjes weer vrij. Bij het stofzuigen verwijdert u zelfs het dubbele aantal allergenen in vergelijking tot conventionele

tapijtvloeren. Flotex is dan ook de enige textiele vloerbedekking die bekroond is met de Allergy UK Seal of Approval. Dat deze textielvloer zich voegt naar elke ruimte, kenmerkt zijn kameleontische karakter. De nieuwe collectie Flotex Colour helpt daarbij met kleuren die u naar wens kunt combineren. Er zijn vier semi-effen dessins: Calgary, Metro, Penang en Canyon, elk met een andere stijl en subtiele printnuance. Hiermee doet u inspiratie op voor interieurs die warmte moeten uitstralen, rust, bezinning of juist vitaliteit. Zo laat u de vloer resoneren met zijn omgeving. Flotex Colour laat zich dus eenvoudig ‘inkleuren’ door de architect. De basis is solide, de toepassing vrij voor eigen interpretatie. Met innovaties als Flotex Colour en Marmoleum draagt Forbo Flooring bij aan het Well-gecertificeerde gebouw van de toekomst. Beide producten laten zich ook uitstekend combineren. Het is onze ambitie vloeroplossingen te bieden waarbij de gebruikers zich prettig en gezond voelen, elke dag weer. www.forbo-ﬂooring.nl/duurzaamheid

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

PRODUCTINFORMATIE

Vloeren

Karpetten in ieder formaat www.marlincontract.com

Marlin Contract introduceert karpetten in het formaat 200 x 300 cm. De rug bestaat uit gerecyclede petflessen, visnetten en resten uit industrieel afval. Ook de garen zijn afkomstig uit petflessen. De karpetten zijn 100 procent recyclebaar en bedrukt met 210 dots per inch2. Daarnaast zijn ze lasergesneden waardoor geen band rondom nodig is. Elk dessin in elk formaat is mogelijk, ook kamerbrede formaten en levering in tegels behoren tot de mogelijkheden.

Vloeren

Geweven vinyl gecombineerd met akoestische viltlaag

PRODUCTINFORMATIE

www.2tec2.com

2tec2 is al het goede van geweven vinyl gecombineerd met een akoestische viltlaag. Deze nieuwe viltlaag is gemaakt van gerecyclede petflessen en zorgt ervoor dat impactgeluiden tot 19 dB gereduceerd worden. Ook voetstappen worden optimaal geabsorbeerd waardoor 2tec2-vloeren, met deze nieuwe viltlaag, akoestische bijna even goed scoren als tapijttegels (0,15 w). Daarnaast zijn 2tec2-vloeren duurzaam, gemakkelijk in onderhoud en naadloos. Al deze voordelen zorgen ervoor dat 2tec2 uitermate geschikt is om te plaatsen in toepassingen als kantoorruimtes, bibliotheken en hotels. De nieuwe akoestische Comfort Backing is standaard leverbaar op alle rollen en tegels van 2tec2.

Europees emissielabel voor oliefabrikant www.rubiomonocoat.nl

Rubio Monocoat vindt het belangrijk dat zowel de installateur van de geoliede vloer als de eindgebruiker zeker zijn van een veilig product wat betreft emissies. Bij de ontwikkeling van oliĂŤn kiest het bedrijf dan ook resoluut voor een product dat 0 procent volatiele organische stoffen (vos) bevat, lang voordat dit wettelijk gereglementeerd werd.Vandaag zet Rubio Monocoat dit engagement extra in de verf door als eerste in de sector het Eurofins Indoor Air Comfort Gold-label te behalen. Dit label is een overkoepelend label voor alle geldende labels omtrent emissies zoals het A+-label, M1, EC1+, Breeam enzovoorts. Dit label omvat bovendien jaarlijkse interne kwaliteitscontroles op productieprocessen.

Geweven vinyl vloer voor nautische toepassingen www.leoxx.nl

Fitnice Marine is een collectie IMO-gecertificeerde geweven vinyl vloerbedekking, speciaal ontwikkeld voor nautische toepassingen zoals veerboten en cruiseschepen. De extreem slijtvaste vloeren voldoen aan de strengste brandpreventienormen en garanderen een lage rookdichtheid in geval van brand. Ook zijn Marine-vinyl vloeren bestand tegen zoutcorrosie, een belangrijke vereiste bij contact met zeewater. Het dessin van Fitnice Marine heeft een strakke, elegante uitstraling en is beschikbaar in acht stijlvolle kleurstellingen. De vloeren hebben een hoge lichtechtheid, zijn vlek- en bleekbestendig en eenvoudig te reinigen met een mop. Daarnaast zijn ze ftalaat- en antimoonvrij en voorzien van een antibacteriële formule die de groei van bacteriën en schimmels tegengaat. Fitnice Marine, label van het Spaanse Vertisol, is in Nederland exclusief verkrijgbaar bij Leoxx. De collectie is beschikbaar op rol, als tegel, plank of ruit en toepasbaar als (outdoor)karpet.

Vloeren

Nieuwe rubbervloercollectie www.swedesign.nl

PRODUCTINFORMATIE

Het Italiaanse Artigo heeft een nieuwe collectie rubbervloeren geïntroduceerd: Dharma. Dit is feitelijk een Granito, maar dan met zes keer meer granulaat, fijner qua structuur en een ‘ton sur ton’-uitstraling. Dharma is standaard leverbaar in twintig kleuren en twee diktes: 2 mm in tegels (610 x 610 mm) en banen (14 m x 190 cm) en een 4 mm X-Elastic-versie (met extra geluiddempende rug/drager). Overeenkomstig de norm EN1817 voldoet het 2 mm-materiaal aan de classificatie-eisen Klasse 21 tot 42, dus voor huishoudelijk tot algemeen licht industrieel gebruik. Het recept van Dharma is aangepast om de insluiting van veel meer granulaatkorrels mogelijk te maken. In Granito zit ongeveer 7 kg granulaatkorrels per 300 kg compound, maar in Dharma verwerkt Artigo 42 kg in 300 kg compound. Zoals alle vlakke Artigo-vloeren is ook Dharma voorzien van een onderhoudvereenvoudigende PU-toplaag. Artigo-rubbervloeren zijn brandveilig, antislip, antistatisch, stapgeluidsabsorberend en vrij van pvc en weekmakers. Dharma is Greenguard Gold (Bree en Leed) én Blaue Engel (voc-emissies) gecertificeerd. Swedesign uit Leusden is in Nederland leverancier van Artigo.

Proﬁelen entreemat in kleur www.emco-bau.com

Bij de entreematten van emco is het standaardprofiel van aluminium. Klanten kunnen sinds kort hun entree accentueren door de profielen in kleur te anodiseren.Verschillende kleuren zijn mogelijk, onder andere zwart, bruin en brons.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

PRODUCTINFORMATIE

Vloeren

Kleurrijke terrazzo gaat met de tijd mee www.duracryl.nl

Een aantal jaren geleden is Duracryl begonnen met het ontwikkelen van nieuwe duurzame mogelijkheden binnen hun vloerafwerkingen. Dit om mensen de keuze te bieden om bij te dragen aan een betere wereld. Dankzij Duracryl is er de mogelijkheid om een klassieke terrazzo in een bio-samenstelling te creëren. Met Durabella Biopolymer heeft de gebruiker niet alleen een vloer die een leven meegaat, maar ook één die is opgebouwd zonder schadelijke stoffen. Hierdoor heeft de Durabella Naadloze Terrazzo het Declare-label Red List Free gekregen. Een ander bijkomend voordeel van deze bio-binder is dat het geluid absorbeert. De onthulling van de bio basedcollectie zal plaatsvinden op Material District.

Vloeren

Perfect imperfect patroon

PRODUCTINFORMATIE

www.modulyss.com

Fluid& van Modulyss is een imposante tapijttegelcollectie die een gedurfde dosis kleur binnenbrengt in commerciële ruimtes. Met zijn perfect imperfect patroon creëert deze collectie een geweldig gevoel van beweging dat geïnspireerd is op de organische, vloeiende esthetiek van een druppel verf dat in water valt. Met een palet van weelderige tinten van oker, groen, blauw, roest, beige en grijs, is Fluid& de nieuwste toevoeging aan de samenhangende &-collectie. De kleuren, patronen en texturen van Fluid& kunnen zo perfect gecombineerd worden met de subtiele lijnentextuur van Fashion&, of de vintage velvetlook van Velvet& voor een prachtig ton-sur-ton effect. Met een vloeiend en elegant dessin, biedt Fluid& creatieve mogelijkheden voor kantoor- en ontvangstruimten.

Mogelijkheden voor prachtige designvloer www.project-ﬂoors.com

Hoogwaardige vloeren zijn een trend. Designvloeren worden zowel in projecten als woningen toegepast. Project Floors biedt met twaalf visgraatplanken en zes Chevronplanken een grote mogelijkheid om een prachtige designvloer te maken. Zo ontstaan elegante vloeren die we uit vroegere jaren kennen. De zes items met een facetprofiel (Groutline-planken) zorgen voor een rustieke en karakteristieke uitstraling die men nog niet eerder in designvloeren heeft gezien. Ook de voegen en de designprofielen geven een individuele touch aan de vloer, of het nu een tegeldecor of een plankendecor is. Als voeg voor de tegels of als bies bij een visgraatvloer als band en bies. Maar ook bij scheepsdekvloeren kunnen de voegen toegepast worden.

Carbon Neutral Floorsâ„˘. Alle vloerproducten die we verkopen - tapijt, LVT en rubber - zijn CO2-neutraal. Ontdek meer op interface.com/carbonneutral

+Positive spacesâ„˘ Better products. Happier people. Healthier planet.

ADVERTORIAL

Qarpet

ADVERTORIAL

Qarpet Qarpet heeft een uitgebreide collectie kamerbreed tapijt, tapijttegels en vloerkleden, die door ons zelf wordt samengesteld en op de markt gebracht. Het betreft een standaardcollectie die direct uit voorraad leverbaar is. Tevens is er een standaard designcollectie, bestaande uit meer dan honderd dessins die vanaf 400 m2 worden geproduceerd, waarbij u de keuze heeft uit twintig kleuren garens die op voorraad liggen. Hierdoor is de levertijd 4 tot 8 weken vanaf de orderdatum. Indien u een ruimere kleurkeuze wilt, hebben we nog meer dan 350 kleuren extra ter beschikking. De levertijd is dan circa 12 weken.

Bedrukt tapijt â€˘ Wij zijn tevens uw partner voor bedrukt tapijt, waarbij elke kleur en elk dessin custom-made kan worden gemaakt. In een persoonlijk adviesgesprek bij u of in onze showroom kunnen wij u de ongekende mogelijkheden op het gebied van vloeren bespreken. Kijk voor een kennismaking op onze website en laat u verrassen door de mogelijkheden. www.qarpet.nl

Solution dyed SDX-garens Door gebruik te maken van solution dyed SDX-garens heeft het tapijt een aantal bijzondere eigenschappen:

ADVERTORIAL

Qarpet

• 100% UV-bestendig • 100% chloorbestendig • Bestand tegen gangbare schoonmaakmiddelen • Onderhoudsvriendelijk • Heldere kleuren • Minimale kleurverschillen tussen banen en zelfs tussen verschillende producties. • Milieuvriendelijke productie: hoge opbrengsten, weinig afval en minimaal waterverbruik

European Business Centre, Luchthavenweg 81, unit 126 5657 EA EINDHOVEN Tel. 040-7370520 / 06-51194926 www.qarpet.nl

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Hoofdkantoor Aalberts Utrecht

OPGELEVERD

Hoofdkantoor Aalberts Utrecht

OPGELEVERD

Werken op hoog niveau Casper Schwarz Architects ontwierp voor het hoofdkantoor van Aalberts een interieur dat net zo indrukwekkend is als het uitzicht.

Aalberts is een internationale onderneming gespecialiseerd in hoogwaardige en kritische technologieën voor toonaangevende industrieën en het dagelijks leven. Het bedrijf heeft meer dan 16.000 medewerkers en opereert vanuit zo’n zeventig bedrijfs- en tachtig servicelo-

caties in meer dan vijftig landen. Het hoofdkantoor was voorheen gevestigd op een afgelegen landgoed. “Maar het bedrijf besloot te verhuizen naar een zichtbare en bovendien goed bereikbare locatie”, vertelt Casper Schwarz. “Daarbij moest het nieuwe kantoor een ‘hub’

voor de verschillende stakeholders worden om innovatie te versnellen.” Schwarz werd in eerste instantie gevraagd een interieurontwerp te maken voor een bestaande kantoorvilla in Utrecht. “Maar een monumentale villa dicteert kamers en gangen, terwijl de opdrachtgever juist

TEKST Rutger van Oldenbeek FOTOGRAFIE Peter Baas Photography

Opdrachtgever Aalberts Interieurontwerp Casper Schwarz Architects; Casper Schwarz, Anna Ceglova Interieurbouwer Smeulders Interieurgroep Meubelen Branding Office furniture; o.a. Twinform, Kinnarps, Brothers & Sons, Fritz Hansen, Wilkhahn, spHaus, Vitra, Renz, Dynamobel, Tacchini Stoffering Kvadrat Zachte vloerafwerking Desso Houten vloeren Finesse Kleed Donkersloot Kurkgietvloer Duracryl Verlichting Secto, Erco, XAL, Studio WM, Flos, Lampe Gras, Marset, Luceplan Glazen systeemwanden Verwol Witte solid surface-elementen Cora Techniek Beton coating tribunes en wandafwerkingen Topcover

FOTO BOVEN De organisch vormgegeven tribune-elementen bij de entree.

Bouwmanagement Paul Roomer, To Build

FOTO ONDER De met een kopercoating afgewerkte bar.

Netto vloeroppervlakte 1450 m²

Ontmoeten Het nieuwe kantoor is op de 18de

verdieping van het WTC, met rondom grote ramen en een schitterend uitzicht op de stad. De 18de is ook de hoogste verdieping, waar bovendien een extra hoog plafond is aangebracht. Schwarz: “We kregen al snel het idee om een open indeling te maken, waarin ruimtes voor werken, ontmoeten, ontspannen en overleg vrijelijk in elkaar in elkaar over

lopen. Alles dat een deur behoeft – zoals bergruimte en vergaderkamers – hebben we op een aantal uitzonderingen na tegen de kern gepositioneerd.” Direct na de entree kom je in een grote open ruimte, waar ontvangsten en events plaatsvinden. “Alles dat met ontmoeten te maken heeft”, stelt Schwarz. Midden in de ruimte staat een drietal organisch

OPGELEVERD

openheid en transparantie wilde.” Het idee van de klassieke villa werd overboord gegooid, en een geschikte ruimte werd gevonden in het World Trade Center in Utrecht, ontworpen door MVSA en opgeleverd in 2018.

Hoofdaannemer To Build

Hoofdkantoor Aalberts Utrecht

FOTO LINKS De wanden tussen de suites en het werkgedeelte zijn transparant, zodat er toch daglicht is.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

FOTO BOVEN De loungehoek, met organische gevormde zitelementen van spHaus op een kleed van Donkersloot. FOTO MIDDEN De grote vergaderzaal. FOTO ONDER Op sommige plaatsen vormen organisch gevormde elementen de basis voor vaste banken en tafels.

OPGELEVERD

Hoofdkantoor Aalberts Utrecht

vormgegeven tribune-elementen, opgebouwd uit meerdere lagen en afgewerkt met een coating van beton. De geronde hoeken van de elementen zijn geïnspireerd op de rondingen van het gebouw. Schwarz: “Die hebben we overal terug laten komen, ook in de wanden rond de kern.” Onderin de elementen is indirecte verlichting aangebracht die een mooi schaduwspel geeft. Je kunt erop zitten om een presentatie te volgen op het enorme beeldscherm ernaast. “Daar zit een hoop techniek achter. Daarom zijn de zijkanten van het scherm afgewerkt met spiegels, zodat het toch rank oogt.” Bij de tribune-elementen staat een lange bar, eveneens in een geronde vormentaal en afgewerkt met een kopercoating, die voor een rijke uitstraling zorgt. De bar staat op een ‘eiland’ van een kurkgietvloer van Duracryl, erachter staan vergrijsde eikenhouten kasten met een bovenzijde van gecoat glas. Aan de andere kant van de kasten zijn vaste banken met tafels – om te werken of overleggen met de stad aan je voeten.

Gedekte tinten Naast de bar staat een grote tafel met stoelen van Brothers & Sons op een verhoging met een houten vloer. “Hier hebben we een podium gecreëerd”, zegt Schwarz, “want anders zou het heel vlak worden.” Op het podium is ook een loungehoek, met fauteuils van Fritz Hansen en organische gevormde zitelementen van spHaus op een groot kleed van Donkersloot.Veel meubelen zijn uitgevoerd in beige, bruin of grijs, net als de vloerbedekking die in het grootste deel van het kantoor ligt. Schwarz: “Vanwege het uitzicht dat al zo veel biedt, hebben we rustige gedekte, tinten gebruikt. En geen wit, want dat is te fel bij het overvloedige daglicht. Alle

de deuren is overal een technisch paneel geplaatst – voor het kamernummer, de thermostaat en andere bedieningen. Schwarz: “Hiermee kunnen we aan de Breeam-certificering voldoen zonder dat het rommelig wordt.”

Suites

gewerkt door onder meer collega’s van andere vestigingen en externe relaties. Aan de andere kant zijn de werkplekken voor de vaste medewerkers van het hoofdkantoor, waarlangs een serie organisch gevormde elementen ‘zigzagt’.

Hoofdkantoor Aalberts Utrecht

In het werkgedeelte zijn tegen de middenkern een aantal overleg- en vergaderruimtes en ruimtes voor geconcentreerd werken gemaakt. “Die noemen we geen kamers maar suites”, zegt Schwarz. “Ze zijn ingericht met decoratieve verlichting en ander meubilair dan het werkgebied, designmeubelen die je ook graag privé zou gebruiken.” Tegen de binnenwanden zijn akoestische materialen aangebracht, met voor elke suite een andere afwerking. De wanden tussen de suites en het werkgedeelte zijn transparant en je zit nooit ver van de gevel, zodat er toch daglicht is. De werkplekken zijn direct bij de buitengevel. Rechts heb je wat minder uitzicht vanwege het Stadskantoor dat direct naast het WTC ligt, en hier wordt

FOTO BOVEN De suites tegen de middenkern hebben alle een andere wandafwerking.

OPGELEVERD

materialen en stoffen hebben een prettige touch en zijn zorgvuldig bij elkaar gezocht, zodat je een gevoel krijgt van ‘hier wil ik graag werken’. Naarmate het ’s avonds donkerder wordt, raakt het uitzicht op de achtergrond en gaan de kleuren en materialen binnen meer spreken.” Naast het ontvangstgebied zijn twee vergaderzalen, met op maat gemaakte tafels en vergaderstoelen van Wilkhahn (de Graph), bekleed met zacht leer. Ook het tafelblad in de grootste vergaderzaal is afgewerkt met leer, in de andere zaal heeft het blad een afwerking van Arpa Fenix. De wanden van de ruimtes zijn afgewerkt met een akoestische stoffering, met een lijnenpatroonspel dat verwijst naar de ‘buurman’ – het Stadskantoor. Subtiel detail: de kolom tussen de deuren van de vergaderzalen is afgewerkt met dezelfde wandbekleding. De ruimtes hebben Verwol Clearvisionsysteemwanden met ronde hoeken, die zijn gemaakt van ‘switchable’ glas waarvan je transparantie kunt instellen – helder of ondoorzichtbaar. Naast

FOTO ONDER Suite voor overleg met decoratieve verlichting en designmeubelen.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

BOVEN Plattegrond.

Hoofdkantoor Aalberts Utrecht

FOTO ONDER Langs de werkplekken is een van organisch gevormde elementen gemaakt.

OPGELEVERD

“Alleen bureautafels en -stoelen plaatsen is saai”, stelt Schwarz, “daarom hebben we voor de werkvloer een doorlopend lint van elementen ontworpen.” De elementen zijn gemaakt van solid surface en voorzien van geïntegreerde ledverlichting. Ze hebben verschillende functies: op sommige plaatsen vormen

ze de basis voor vaste banken en tafels, op andere zijn er kasten in gemaakt of zijn ze voorzien van gekleurde schijven van acryl. De elementen staan ook aan de andere kant, maar daar tussen de werkplekken.

Vertrouwen Met het vele speciaal ontworpen meubilair, de verfijnde afwerking en de zorgvuldig gekozen kleuren en materialen creëerde Casper Schwarz Architects een verrassend interieur dat zowel spectaculair als ingetogen en sereen is. “Ik probeer steeds iets unieks te maken

en zal dit dan ook nergens herhalen”, zegt Schwarz. “Ik ben er ook niet op uit om een typisch Casper Schwarz Architects-ontwerp te maken. Het gaat het om het oplossen van vraagstukken, vervolgens creëren we een sfeer die past bij de opdrachtgever.” Het prachtige resultaat is ook te danken aan de goede samenwerking met de opdrachtgever, die Schwarz de vrije hand gaf en het volste vertrouwen in hem had: “Het interieur is vrijwel een-op-een gebouwd zoals het is ontworpen.” www.casperschwarz.com

OPGELEVERD

Museum Lakenhal

Leiden

Chique entree door emco entreematten Voor de entrees bij museum de Lakenhal te Leiden is door Happel Cornelisse Verhoeven architecten gekozen voor de emco entreemat Diplomaat 517 R. Deze proďŹ elmatten zijn voorzien van duurzame tapijtstrookinlagen en in plaats van naturel aluminium, zwart geanodiseerde proďŹ elen. www.emco-bau.com

entrees mooi ontwerpen

Hoofdkantoor EDGE Amsterdam

OPGELEVERD

Hoofdkantoor EDGE Amsterdam

OPGELEVERD

Een kantoor, maar dan anders EDGE Technologies maakte van zijn hoofdkantoor in Amsterdam een proeftuin voor gezond werken, en behaalde zo als eerste ter wereld een Well V2 Platinum-certificaat.

Het hoofdkantoor van EDGE bevindt zich op de bovenste verdieping van bedrijvenverzamelgebouw EDGE Olympic aan de Amstelveenseweg. Dit kantoorpand uit 1990 is in 2016 door EDGE herontwikkeld naar ontwerp

van de Architecten Cie. De verbouwing maakte van EDGE Olympic een voorbeeld voor een nieuwe generatie van smart & healthy buildings, met als resultaat de eerste Well Core & Shell Platinum-certificering in Nederland.

Meest in het oog springende ingreep was de glazen doos, die bovenop het gebouw werd geplaatst. Deze cradle-tocradle optopping is dankzij de houten draagconstructie licht genoeg voor de bestaande onderliggende constructie.

TEKST Eva Vroom FOTOGRAFIE Bram Vreugdenhil

Opdrachtgever EDGE Technologies Interieurarchitect Fokkema & Partners Architecten; Laura Atsma, Diederik Fokkema, Rick Rijkse, Bénine Dekker, Emma van Eijkeren Architect gebouw de Architekten cie Projectontwikkelaar EDGE Technologies Adviseur Well bba binnenmilieu Adviseur bouwfysica DGMR Vast meubilair Roverdi Meubilair FacilitylinQ, Flinders, Gispen Binnenwanden Vega Projects Vloeren Mirato, Shaw, Ege, Marazzi, Hakwood, DSM Niaga Circadian lighting Sparckel Soundscaping Plantronics (Habitat) Interieurbeplanting Wencop Hoveniers; Interieurbeplanting Van der Vleuten Adviseur installaties Deerns Installateur en beheer Bosman Bedrijven Aannemer J.P. van Eesteren

Hoofdkantoor EDGE Amsterdam

FOTO LINKS EDGE Technologies wilde een kantoor dat niet op een kantoor lijkt. FOTO BOVEN De glazen optopping van EDGE Olympic omvat twee verdiepingen van elk ruim drie meter vrije hoogte. (Foto: Ossip van Duijvenbode)

OPGELEVERD

FOTO ONDER Het hoofdkantoor van EDGE bevindt zich op de bovenste verdieping van gebouw EDGE Olympic. (Foto: Ronald Tilleman)

De twee toegevoegde verdiepingen hebben ieder een vrije hoogte van ruim drie meter; op de bovenste verdieping bevindt zich nu het hoofdkantoor van EDGE, dat als eerste ter wereld de Well V2 Platinumcertificering behaalde, mede dankzij het interieurontwerp van Fokkema & Partners Architecten. Architect Laura Atsma: “EDGE is gespecialiseerd in het ontwikkelen van ‘smart buildings’gebruikersvriendelijke gebouwen met een focus op technologie, duurzaamheid en wellbeing. EDGE gebouwen verzamelen en analyseren data, op basis waarvan de ruimtelijke beleving en energieprestatie geoptimaliseerd worden: van het binnenklimaat tot de verlichting, die het bioritme volgt.Voor EDGE moest dit nieuwe hoofdkantoor echt hun visitekaartje worden.”

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Hoofdkantoor EDGE Amsterdam

Biophilia FOTO LINKSBOVEN In het EDGE-hoofdkantoor gaan technologie en huiselijkheid moeiteloos samen. FOTO RECHTSBOVEN Ook de bar bevindt zich in de dynamische ‘urban zone’.

OPGELEVERD

FOTO ONDER Fokkema & Partners Architecten verdeelde de ruimte in drie zones. In de ‘urban zone’ dicht bij de entree liggen onder andere twee boardrooms.

EDGE wilde een kantoor dat niet op een kantoor lijkt. Het interieur moest warm, huiselijk en letterlijk groen zijn en dienen als proeftuin voor nieuwe ideeën en technologieën. Bovendien wilde EDGE, dat met het hele gebouw al een Well Core & Shell Platinumcertificering had behaald, de nieuwe Well V2-certificering voor het interieur. Dit betekent dat gezondheid en welzijn voorop staan – op persoonlijk,

ruimtelijk en sociaal niveau – en dat alle materialen zijn gescreend op herkomst en toxische stoffen. Atsma: “Well is een fantastisch label, maar het stelt hele hoge eisen, bijvoorbeeld aan de kwaliteit van lucht, water en verlichting. Zo hebben de staande bureaulampen ‘circadian lighting’: het licht verandert gedurende de dag van kleur en intensiteit en benadert zo de beleving van daglicht.” Een ander onderdeel van Well is ‘biophilia’: het uitgangspunt dat mensen

FOTO BOVEN De drie pantry’s in het kantoor kregen elk een eigen uitstraling. FOTO MIDDEN De ‘home zone’ rond het atrium heeft zit-, sta- en loungewerkplekken, van elkaar gescheiden door met leer beklede elementen. FOTO ONDER De toiletruimtes zijn genderneutraal.

OPGELEVERD

Hoofdkantoor EDGE Amsterdam

zich beter voelen in een omgeving met natuurlijke elementen. Well vereist daarom veel groen en waterelementen. Daarnaast gelden er voorschriften voor de maximale afstand tot drinkwater. “In verband hiermee hebben we drie pantry’s voorzien, die elk een andere uitstraling hebben.Verder hebben we in het interieur natuurlijke materialen gebruikt, zoals leer en echt hout, waarin de nerven zichtbaar zijn.”

Drie zones Als antwoord op de vraag om een kantoor te ontwerpen dat niet op een kantoor lijkt, kwam Fokkema met het No Office-concept: een ruimte die breekt met de gangbare kantoorruimte, maar waar het fantastisch werken is dankzij de combinatie van hospitality, health en sustainability. Atsma: “Dit kantoor zit vol met de nieuwste techniek, zonder dat dit te veel in het oog springt. Het interieur is juist heel warm en huiselijk. Wij hebben inspelend op de wensen en behoeften van de medewerkers de verdieping opgedeeld in drie zones: bij de entree ligt de ‘urban zone’, daarna komt de ‘home zone’ en aan de andere kant van de verdieping vind je de ‘tiny villa’. We hebben deze verschillende zones doorgezet in materialisering en sfeer.” In de dynamische urban zone, dicht bij de entree, vind je de twee boardrooms en een tech-playground waar nieuwe

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

FOTO BOVEN In de Tiny Villa bevindt zich ook de bibliotheek. De kopshouten vloer is bewust niet gevoegd. ONDER Plattegrond.

OPGELEVERD

Hoofdkantoor EDGE Amsterdam

technologische ontwikkelingen worden gedemonstreerd en getest, zoals 3D-geprint meubilair en holobrillen. In deze zone ligt ook de bar, met prachtig uitzicht over de stad. De ‘home zone’ rond het atrium heeft zit-, sta- en loungewerkplekken, van elkaar afgescheiden door met leer beklede elementen. Zoek je rust, dan kun je terecht in het ‘tiny villa’-gedeelte. Atsma: “Dit hebben we qua opbouw en sfeer als een modernistisch woonhuis vormgegeven. Zo vind je er een woonkamer met een zitje en een schommelbank, is er een bibliotheek

met studeerplekken, een kleine waterval en een meditatieruimte die doet denken aan een botanische tuin. De kopshouten vloer in dit deel is met opzet niet gevoegd.” Het kantoor kent een hele open opzet, maar heeft natuurlijk ook een aantal afgesloten ruimtes. Om de transparantie te bewaren zijn deze ruimtes vormgegeven als glazen doosjes, die vrijgehouden zijn van de constructie.

Wisselwerking Het interieur mocht niet lijken op een standaard kantoor, maar moest wel vol-

doen aan de Arbo-regels. Atsma: “We hebben dit opgelost door ook bureaus en lockerkasten zo te materialiseren dat zelfs dit meubilair er steeds anders uitziet. De lockerkasten zitten in lage maatwerk kastenwanden die dankzij de Silestone bovenzijde en leren bekleding een contrast van hard en zachte materialen hebben. De verdieping had een redelijk standaard kantoorplafond. Hieraan hadden we met kleur iets kunnen veranderen, maar volgens Well mag een plafond niet te donker zijn.” Het lichte plafond wordt gecompenseerd door het cradle-to-cradle tapijt, dat met zijn ton sur ton tegelpatroon de warme uitstraling van het kantoor versterkt. Dat de medewerkers van EDGE zich buitengewoon prettig voelen in het nieuwe hoofdkantoor, blijkt uit de onlangs behaalde Leesman+-score van maar liefst 81,7 (Leesman meet wereldwijd hoe werknemers bij hun bezigheden worden ondersteund door de fysieke, sociale en virtuele infrastructuur die een werkgever aanbiedt). Atsma “We ontwerpen altijd voor de gebruikers. Mensen voegen zelf dingen toe, maar het concept blijft goed overeind. Het uiteindelijke ontwerp is het resultaat van een echte wisselwerking tussen de opdrachtgever en ons.” www.edge.tech www.fokkema-partners.nl

KEEP ON MOVING. KEEP ON WORKING. ACTIVE.T

De ACTIVE.T brengt u in beweging - zelfs in uw hoofd: Degenen die af en toe staand werken, zijn productiever en creatiever. Dit maakt werkculturen flexibel en levendig. koenig-neurath.com

Contacteer ons www.rubiomonocoat.nl

Als 1e in de houtbehandelingssector PHW %5($$0 FHUWL͆ FDDW Rubio Monocoat Nederland Emrikweg 30 • 2031 BT Haarlem

The Station Amsterdam

OPGELEVERD

The Station Amsterdam

OPGELEVERD

Nieuwe energie voor Tank Tank verhuisde dit voorjaar naar een nieuw kantoor – The Station – waar de visie op werken van het bureau perfect in de praktijk is gebracht.

Tank architecture & interior design had tot voor kort een kantoor aan de Nieuwe Herengracht, waar iedereen in één grote ruimte werkte. Maar het pand werd verbouwd en was bovendien te klein geworden. Een nieuw kantoor werd vlakbij gevonden, boven het vermaarde Café De Kroon op het

Rembrandtplein – in het hart van de stad.

Hospitality minded “Waar veel kantoren de stad uitgaan, wilden wij juist in het centrum blijven”, vertelt Sanne Schenk, samen met Tommy Kleerekoper en Menno Kooistra oprich-

ter van Tank. “Veel van onze klanten komen graag naar de stad en voor de medewerkers draagt de locatie bij aan het werkplezier, je gaat hier ’s avonds prettiger naar buiten dan op bijvoorbeeld een industrieterrein. Dat is ook belangrijk bij het werven van personeel.” Tank is een ‘hospitality minded’ bureau

TEKST Rutger van Oldenbeek FOTOGRAFIE Teo Krijgsman

Ontwerp Tank architecture & interior design Interieurbouw De Interieur Loods Productie bar en boardroomtafel Brandwacht en Meijer (ontwerp Tank) Losse meubelen en accessoires o.a. &Tradition, Dunke Design (pingpongtafel en spiegels), Cor Unum Contemporary Ceramics Bakstenen bijzettafel Stonecyling (ontwerp Tank) Onderstel ronde bistrotafels Het Heerenhuis (bladen: ontwerp Tank, vervaardiging De Interieurloods) Betonnen halve bollen Betondingen.nl; glasplaten via Glashandel Actief Vintage o.a. SitonVintage (De Sede hoekbank), Neef Louis Design (Willy Rizzo stoelen), BarbMama Verlichting o.a. Tank i.s.m. Noon furniture, Neef Louis Design Kleden living Label/Breed (ontwerp Christien Meindertsma), &Tradition Wandkleden boardroom Mae Engelgeer Gordijnen living en boardroom Hema Groenplan Bruinsma Natuurlijk Schilderwerk Van Herwijnen projectschilders Oppervlakte circa 440 m²

zien en we nodigen mensen uit om hier te komen kijken.”

Loft

The Station Amsterdam

gevraagd om een hospitality ‘mindset’. Die is goed toepasbaar op andere gebieden – het gaat erom dat je je ergens fijn voelt, mensen kunt ontmoeten en ideeën kunt uitwisselen. Een andere ontwikkeling is het mengen van functies – ook in een sportschool wordt bijvoorbeeld gewerkt. in The Station laten we onze visie op werken

The Station is op de derde verdieping van het gebouw. Je komt binnen in een hoge lichte ruimte met een robuuste, industriële uitstraling, die doet denken aan een New Yorkse loft. De vorige

OPGELEVERD

dat reeds talloze spraakmakende horecainterieurs ontwierp, en ook daarom past de locatie midden in een van Amsterdams belangrijkste uitgaansgebieden uitstekend. “De laatste tijd ontwerpen we ook steeds vaker interieurs van grote kantoren, wellness-centra en sportscholen”, zegt Kleerekoper, “en we merken dat daar ook vaak wordt

FOTO LINKS The Living, het hart van The Station. FOTO BOVEN Als je de lift uitkomt, word je verwelkomd door een grote neon eyecatcher, ontworpen door Tank en custom made door lichtkunstenaar Munno van SCM2. FOTO ONDER The Library met de lange maquettetafel.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

FOTO BOVEN The Living, met links op de achtergrond de hoge bartafel. Openslaande deuren geven toegang tot een groot balkon. FOTO LINKSONDER De boardroom, met links de wandkleden van Mae Engelgeer.

The Station Amsterdam

FOTO RECHTSONDER De door Tank ontworpen tafel in de boardroom heeft een blad van ingelegde blokjes hout.

OPGELEVERD

huurder, een reclamebureau, had hier alle wanden zwart geschilderd. “Maar dat was iets te veel van het goede”, stelt Schenk. “Daarom hebben we de wanden en plafonds in verschillende grijstinten geschilderd.” ‘Littekens’ van bijvoorbeeld afgebrokkeld stuukwerk bleven behouden en dragen zo bij aan het industriële karakter. Wat ook bleef is de mooie par-

ketvloer, eveneens met gebruikssporen. Direct bij de entree is The Library, met een lange maquettetafel onder een strak grid van Tl-armaturen, meegenomen uit het vorige kantoor. Een boeken- en materialenkast scheidt The Library van The Living, de grootste ruimte én het hart van The Station. Hier kun je op verschillende manieren zitten – op ban-

ken, luie stoelen, aan de lange bar of aan tafels – en er kan worden gewerkt. The Station heeft een grote horecakeuken – de enige ruimte die wel zwart bleef – en in The Living eten de medewerkers ’s middags samen een warme lunch. Veel meubelen zijn nieuw, daarnaast staan er vintage-meubelen en designklassiekers.Voor het raam staat een

eigen en is het kantoor gelijk een soort mini-showroom van onze ontwerpen.” De boltafeltjes staan op een vlaskleed van Label Breed, dat er ook ligt voor de akoestiek. De inrichting zorgt bij de industriële uitstraling voor een warm, huiselijk karakter, waaraan ook de vele planten bijdragen.

The Station Amsterdam

kantoor hadden we één loungezitje direct naast een werktafel en dat werkte niet. Hier kun je je echt terugtrekken.” Voor een van de banken staan tafeltjes van prefab betonnen bolletjes met erover een glasplaat, op andere plekken staan tafeltjes gemaakt van vloersamples – ook door Tank zelf ontworpen. Schenk: “Zo maken we de ruimte ons

FOTO BOVEN Werkruimte aan de achterzijde van het gebouw. FOTO ONDER De pingpongtafel van gerookt eikenhout in The Playroom.

OPGELEVERD

bartafel, geïnspireerd op een tafel die Kleerekoper en Schenk op een bouwplaats zagen. “Een dynamische plek”, aldus Kleerekoper, “met expres een hoge tafel, zodat je hier van het uitzicht op het Rembrandtplein kun genieten.” Er zijn twee zithoeken in The Living, waar je ook kunt gaan zitten als je geconcentreerd wilt werken. “In het vorige

Sport en spel Er wordt veel vergaderd en overlegd bij Tank en daarvoor zijn er twee speciale overlegruimtes. De grootste daarvan is de boardroom, met een fraaie lange, zelf ontworpen tafel met een blad van ingelegde blokjes hout. Ook de luchter boven de tafel – de TNK.01 – is een eigen ontwerp, een tweede exemplaar komt nog in het trappenhuis. Aan de wand hangen twee speciaal door Mae Engelgeer ontworpen kleden. De andere overlegruimte is The Play Room, waar behalve vergaderd ook gespeeld kan worden. Zo staat er een mooie pingpongtafel van donker hout en zijn er verschillende vintage sport- en spelelementen. Zowel in de Living Room als in de overlegruimtes zijn beeldschermen waarop je eenvoudig via je telefoon presentaties kunt geven.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

FOTO BOVEN De pingpongtafel wordt ook als vergadertafel gebruikt. ONDER Plattegrond.

OPGELEVERD

The Station Amsterdam

De werkplekken van de circa 23 medewerkers van Tank zijn aan de achterzijde van het gebouw, met een mooi uitzicht op een typisch Amsterdams dakenlandschap, de Amstel en in de verte de A’dam toren. Hier werd tussen twee aparte ruimtes een stuk muur weggebroken, zodat niemand afgezonderd hoeft te zitten. Iedereen heeft een vaste werkplek. “Want mensen zijn gehecht aan een eigen plek en hun eigen spullen”, stelt Schenk. “Bij deze ‘convenience’ zorgen we ook voor ‘inconvenience’ door niet alles binnen handbereik te hebben, zodat

mensen gelijk een praatje kunnen maken als ze bijvoorbeeld koffie of printjes gaan halen. Ook wordt zo veel mogelijk met laptops gewerkt en dat kan overal. Zo willen we prikkels en inspiratie bieden.”

Dynamiek In The Station heeft Tank ongeveer twee keer zo veel ruimte als nodig is, en daarom worden er ook ruimtes verhuurd. Kleerekoper: “We wilden echter geen vaste huurders, maar ruimte creëren voor allerlei soorten dynamisch gebruik. Bedrijven kunnen hier bijvoorbeeld pre-

sentaties, brainstormsessies en workshops organiseren, waarbij er ook voor ze kan worden gekookt.” De ruimtes worden verhuurd via location agency Out And About, dat events organiseert op bijzondere locaties. Je kunt The Boardroom, The Play Room of The Living apart huren, of de gehele voorzijde van het kantoor. Schenk: “Er zijn verschillende settings mogelijk, wat zorgt voor een welkome dynamiek.” Wanneer de ruimtes zijn verhuurd, wordt er door de mensen van Tank gewoon doorgewerkt. Of ze wel of niet in de verhuurde ruimtes komen, wordt van te voren afgesproken. “Maar in de praktijk voelen klanten zich erg tussen ons thuis en wij worden weer geïnspireerd door onze huurders. Het zorgt voor ‘serendipity’”, aldus Kleerekoper. The Station biedt naast veel flexibiliteit ook ruimte voor groei: in de toekomst kunnen van bijvoorbeeld de maquettetafel werkplekken worden gemaakt. De mensen die er al werken zijn blij met The Station, en daar gaat het om bij Tank. Kleerekoper: “We creëren ruimtes waar mensen graag zijn. Want werken is sterk veranderd en ook een kantoor moet een plek zijn waar je graag naar toe gaat en verblijft in plaats van alleen een ruimte om te werken. Onze mensen vinden het helemaal niet erg om wat langer te blijven en ze komen hier bijvoorbeeld ook op zaterdag om voetbal te kijken.” www.tank.nl

PFLEIDERER PRIMEBOARD HOOGWAARDIGE GELAKTE OPPERVLAKKEN IN MAT EN GLANS

INSPIRATIONS CLOSE TO YOU

Pfleiderer PrimeBoard verbindt aansprekende lak-optiek, optimale verwerkbaarheid en hoge belastbaarheid. XTreme Matt of XTreme hoogglans: een innovatief meerlaagse-laktechnologie garandeert een hoge kleurstabiliteit en een probleemloze verwerking. Veelzijdig in gebruik door een optimale kleurensamenstelling.

primeboard.pfleiderer.com

OPGELEVERD

Frame Offices Haarlem

OPGELEVERD

Frame Offices Haarlem

Opdrachtgever Cairn Real Estate Architect Studio Kabbes Interieurontwerp Atelier Floor i.s.m. Brique Architecten Vast meubilair Intera Interieurbouw Losse inrichting Studio m2 Exploitant/huurder Frame Offices en Vooges Centraal Eigenaar ITC Haarlem Aannemer Aalberts Bouw

Van icoon naar place to be Frame Offices Haarlem

Na jaren leegstand is gebouw Zocherzicht in Haarlem nu een hot spot met hospitality-karakter.

FOTO LINKS De dubbelhoge entree, met blank stalen receptiebalie en opvallende verlichting. (Foto: Ewout Huibers) FOTO BOVEN Gebouw Zocherzicht, met rechtsachter station Haarlem. Studio Kabbes voorzag het gebouw van een nieuwe entree aan het Kennemerplein. (Foto: Jeroen Musch) FOTO ONDER Dankzij de donkere materialisering kreeg het interieur een duidelijk hospitality-karakter. (Foto: Ewout Huibers)

OPGELEVERD

Frame Offices heeft op verschillende plaatsen in het land kantoorruimtes en flexplekken te huur in bedrijvenverzamelgebouwen met gedeelde faciliteiten zoals receptie en horeca.Voor de locatie Haarlem viel de keuze op gebouw Zocherzicht, het voormalige kantoor van de Rijksgebouwendienst (RGD). Hoewel het 8000 m2 grote gebouw zeer gunstig lag, pal naast het station, stond het al jaren leeg. Rudy Uytenhaak

ontwierp het in 1996 met uitgestrekte open werkvloeren die heel geschikt waren voor één huurder, maar minder geschikt voor meerdere huurders. In opdracht van projectontwikkelaar Cairn Real Estate maakte Studio Kabbes een ontwerp om het pand geschikt te maken voor meerdere huurders en Frame Offices. Atelier Floor en Koning Ellis waren verantwoordelijk voor het

interieurontwerp van de algemene ruimtes: de ontvangstlobby en restaurant Vooges Centraal op de begane grond, en de vergaderruimtes op de verdieping.

Royale entree Floor Duijndam: “Wij werden benaderd door Frame Offices met de vraag of we een entreegebied wilden ontwikkelen dat functioneerde als entree voor een

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Frame Offices Haarlem OPGELEVERD

bedrijvenverzamelgebouw met horeca, en dat de uitstraling had van een hotel. Wij ontwerpen veel hotels: samen met Koning Ellis, dat tegenwoordig Brique architecten heet, zijn we momenteel bezig aan ons zesde hotelontwerp. We

hebben ook ervaring met kantoren, maar hospitality vraagt om een andere benadering. Het gebouw van Rudy Uytenhaak was een icoon, dat we in Delft tijdens de studie Bouwkunde moesten bestuderen. Tegelijkertijd was

het ook een erg dwingend gebouw. We hebben samen met de architect bepaald wat er moest gebeuren.” Studio Kabbes gaf het gebouw - met instemming van Uytenhaak - een royale entree aan het Kennemerplein, passend bij de nieuwe functie. De weinig opvallende hoofdingang is daarbij vervangen door een glazen uitbouw met tourniquet. De gehele plint van het gebouw is transparant, wat bijdraagt aan een uitnodigende uitstraling.

Grandeur

FOTO BOVEN Op de begane grond bevinden zich de ontvangstlobby en restaurant Vooges Centraal. De transparante plint van het gebouw draagt bij aan de uitnodigende uitstraling. (Foto: Jeroen Musch) FOTO LINKSONDER In het lichthof boven de bar van Vooges hangt een bundel lampen van Graypants. (Foto: Jeroen Musch)

Ook binnen is doorzicht gecreëerd; Studio Kabbes verplaatste een vluchttrap, zodat je nu bij binnenkomst de gehele ruimte kunt overzien. Het lichthof waar de trap in hing, is nu een blikvanger boven de centrale bar van het restaurant. De entreelobby krijgt door de dubbele hoogte een bijzondere grandeur, nog versterkt door de opvallende verlichtingsarmaturen en de blankstalen receptiebalie. Duijndam: “Toen we met de verbouwing begonnen, zat er nog zo’n ouderwetse receptiebalie in met een raam ervoor dat je open moest schuiven. Het gebouw had

Donkere tinten Frame Offices heeft een duidelijk hospitality-karakter, met voorzieningen die je eigenlijk verwacht van een hotel: huurders worden ontzorgd. Zo zijn er voor hen extra diensten beschikbaar, waaronder een telefonistenservice, ICT-ondersteuning en een stomerij- en schoenmakersservice. Om de hoteluit-

wat een mooi effect geeft. Ook de drie grote ringen bij de entree zijn echt een statement. Ik vind het heel belangrijk dat je het wow-effect direct bij binnenkomst ervaart.”

Frame Offices Haarlem

straling ook in het interieur tot uiting te laten komen, is de materialisering vrij donker aangezet met antracietgrijze akoestische spuitplafonds en donkere tegelvloeren. Duijndam: “Daardoor is het toch echt een transformatie geworden, de kantoorsfeer is duidelijk veranderd naar een hospitality-beleving.” Hierbij speelde de losse inrichting ook een grote rol: “Er zijn bij een hotelinterieur veel meer onderdelen nodig om het tot een geheel te maken. We hebben vanaf het begin duidelijk gemaakt dat je zaken als poefs, lampjes en tafeltjes echt nodig hebt om de juiste sfeer te creëren. Ook het kleurgebruik is anders, zo kom je bijvoorbeeld niet weg met veel witte wanden, zoals je dat nog wel vaak ziet in kantoren. Op het moment zie je aan de ene kant de cleane Scandinavische trend, daarnaast vind je in de hotelwereld veel interieurs met donkere tinten.” Die donkere tinten leverden bij het maken van het verlichtingsplan de nodige uitdagingen op. “Als er weinig reflectie is, is het lastiger om overal voldoende licht te krijgen. We hebben als losse verlichting bijvoorbeeld een bundel Graypants-lampen in de vide gehangen,

FOTO BOVEN Het gebouw had veel transferruimtes en hellingbanen, die gedeeltelijk tot verblijfsruimtes zijn getransformeerd. (Foto: Ewout Huibers)

OPGELEVERD

veel transferruimtes en hellingbanen, die we deels tot verblijfruimtes hebben getransformeerd. Wanneer je het gebouw nu binnenkomt, zie je rechts als ijkpunt in de ruimte de receptiebalie. Hier hebben we grote foto’s van bijzondere stationsgebouwen opgehangen.” Aan de linkerzijde bevindt zich de bar van het restaurant. “We wilden deze twee functies in één ruimte onderbrengen, zonder de duidelijkheid te verliezen. De ruimte achter de receptiebalie was voor de verbouwing een doorgangsruimte, we hebben hier een verblijfsgebied van gemaakt. Op het eerste niveau liggen langs de gang de vergaderfaciliteiten, met een brede keuze aan ruimtes - aantrekkelijk voor de gebruikers van het gebouw.”

Kruisbestuiving De filosofie van Frame Offices sluit goed aan bij het horecaconcept van Vooges, vervolgt Duijndam. “Vooges heeft al meerdere zaken geopend en namen hun ervaringen natuurlijk ook mee naar deze plek. Zo hebben ze aanpassingen en toevoegingen aan het interieur gedaan en er hun eigen bar en restaurant van gemaakt.” Inmiddels is het getransformeerde gebouw met zijn grote terras en uitnodigende plint een nieuwe hotspot in Haarlem geworden. De ligging naast het stadion maakt het pand behalve een ideale locatie voor een bedrijvenverzamelgebouw ook bijzonder aantrekkelijk voor passanten. “Je kunt hier ook als buitenstaander iets gaan drinken, dat levert een leuke kruisbestuiving op.” www.atelierﬂoor.nl www.studiokabbes.nl www.brique-architecten.nl

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

ADVERTORIAL

Werkplekverlichting uitgelicht Verlichting heeft een diepgaand effect op hoe men zich voelt en speelt een essentiële rol bij het creëren van een gezonde werkplek. Daglicht is daarbij een belangrijk ingrediënt, maar daglicht alleen is in de meeste kantoren niet toereikend, waardoor ook kunstlicht nodig is. De technologie op dit vlak, met name led, is de laatste jaren enorm verbeterd, waardoor designers zowel unieke als energiezuinige verlichting hebben kunnen ontwikkelen.

ADVERTORIAL

Traditioneel gezien werd verlichting ingezet om een object of ruimte er mooi uit te laten zien. Of juist gebruikt om een bepaalde lichtnorm te behalen. Het doel om mensen op kantoor efficiënt en comfortabel te laten werken werd daarbij vaak vergeten.Verlichting hoort namelijk rekening te houden met verschillende werkzaamheden en activiteiten, zowel digitaal als op papier, maar ook tijdens het vergaderen of samen koffiedrinken. Om deze taken optimaal uit te kunnen voeren, wordt telkens een ander lichtniveau gevraagd.Verlichting dient daarom flexibel te zijn.

Bij de beoordeling van werkplekverlichting is het belangrijk rekening te houden met de volgende zes factoren: 1. Wat is het oppervlak dat moeten worden verlicht? 2. Kan de lamp gemakkelijk worden gepositioneerd? 3. Welke kleur licht geeft de lamp? Deze moet niet te koud of juist te warm zijn. 4. Is het lichtniveau regelbaar door middel van een dimmer? 5. Genereert de lamp slechts één schaduw? 6. Wat zijn de overige elementen rondom de werkplek die ook licht uitstralen (zoals het beeldscherm, de plafondverlichting en uiteraard het daglicht)? Humanscale, bekend om zijn ergonomische producten voor op en rond de werkplek, verkondigt al jaren het belang van goede werkplekverlichting. Alle bureaulampen van Humanscale zijn voorzien van led technologie. Led is de meest energiezuinige lichtbron en is kostenefficiënt. Bovendien is led goed dimbaar zodat het lichtniveau op de persoonlijk voorkeur kan worden afgestemd. De iconische bureaulamp Horizon mag worden gerekend tot de designklassiekers en is zelfs opgenomen in de permanente collectie van het MoMA in New York. Nova is de laatste ontwikkeling. Deze bureaulamp genereert gelijkmatig en niet verblindend neutraal licht dat kan worden gedimd met een fraaie tiptoets. De lamp is moeiteloos verstelbaar en stabiel in elke gewenste stand door middel van de ‘Forever Hinge’ scharniertechnologie. Nova is voorzien van het Energy Star keurmerk en vrij van schadelijke chemicaliën. Geavanceerde LED-technologie zorgt voor een CRI van 92+ (dit staat voor een uitstekende kleurweergave). Kortom een veelzijdige bureaulamp voorzien van hoogstaande technologie met een strak design. Duurzaam in kwaliteit en vormgeving. Bronnen: Dr. ir. M.B.C. Aries – TU Delft - TU/e Department of the Built Environment Unit Building Physics and Systems Building Lighting group Shane Cohen – Humanscale –researcher of ‘S. Joines et al. / Field study assesses the benefits of adjustable task lighting’ published in 2015 www.humanscale.com

Horizon 2.0.

Nova.

De Rugged Elm Amsterdam

FOTOGRAFIE Bram Vreugdenhil

Verﬁjning in de Houthavens Bedrijfsverzamelgebouw Moermansk 400 – ontworpen door ZZDP Architecten – staat in het hart van de voormalige Houthavens in Amsterdam. In de door Fokkema & Partners Architecten ontworpen museale entree staat de Rugged Elm (‘Ruige Iep’) – een tafel met een uitzonderlijk verfijnde uitstraling die met een knipoog refereert aan de ruige boomstammen die ooit in de havens dreven.

Door het gebruik van state-of-the-art 3D freestechnieken, parametrisch computergestuurd design en vervreemdende detaillering, is een object gemaakt dat de grens opzoekt tussen kunst en functionaliteit. De tafel is een ontwerp van FOKLAb, het product design label van Fokkema, en vervaardigd door Gielissen Interiors. Het 3D uitgefreesde iepenhout van het blad is parametrisch ontworpen om de natuurlijke vormen van verweerd hout na te bootsen. Het is weliswaar gecreëerd, maar door de materiaaleigenschappen van het hout niet volledig gecontroleerd. De spanning tussen controle en spontaniteit maken de tafel tot een uniek object. De noesten, nerven en kleine scheurtjes geven daarbij extra karakter. De ‘stammen’ worden gedragen door drie glazen platen. Om de verwijzing naar drijvende stammen te versterken, is tussen de houten delen een smalle, terugliggende, spiegelende strook aangebracht. Deze zorgt op subtiele wijze dat de houten delen visueel los van elkaar ‘drijven’. Om podium te geven aan de Rugged Elm is in de entree gebruik gemaakt van heldere witte vlakken die scherp contrasteren met de robuuste uitstraling van de tafel. Die is inmiddels een populaire ontmoetingsplek voor de verschillende creatieve bedrijven die in Moermansk 400 zijn gehuisvest. www.gielissen.com www.fokkema-partners.nl www.foklab.nl

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

EVENEMENTEN

London Design Festival 2019

The show must go on Het London Design Festival – van 14 tot en met 22 september – was opnieuw de naam festival waardig, met een overdonderend aanbod en een dito aantal bezoekers.

EVENEMENTEN

London Design Festival 2019

Het London Design Festival bestond dit jaar weer uit de drie beurzen 100% Design, designjunction en de London Design Fair, en verschillende ‘design districts’ – met presentaties in galerieën, winkels en showrooms.Veel bekende meubelen lichtfabrikanten hebben een showroom in de ‘Shoreditch Design Triangle’, waar in de Truman Brewery ook de London Design Fair plaatsvindt. Nieuw onderdeel was hier de kleine

Onderdeel van het King’s Cross Design District was behalve designjunction ook de Coal Drops

lichtbeurs darc room, die vorig jaar nog op aparte locatie in Shoreditch zat. De sfeer en het aanbod waren prima en het aantal bezoekers nam toe met 11 procent naar 29.000. 100% Design, de beurs waar het designfestival ooit mee begon, vierde zijn 25ste verjaardag. Maar er was niet alleen reden voor feestvreugde: de gaanderij van het Olympia Exhibition Centre was dit jaar voor het eerst leeg en alle stands waren naar de benedenverdieping verplaatst, die daardoor wél een stuk levendiger was. Ook waren er meer interessante exposanten dan vorig jaar. Designjunction, dat voor de negende maal plaatsvond, was verhuisd naar het King’s Cross Design District – een bruisende wijk die volop in ontwikkeling is en zich ontpopt tot een ‘creative quarter’ van formaat. Meer dan honderd merken waren te zien in het Cubitt House van designjunction, en hoewel de naam doet denken aan een chique stadspaleis, is dit huis een twee verdiepingen tellend verplaatsbaar paviljoen dat al voor de derde keer wordt gebruikt. En waarschijnlijk volgend jaar weer op een andere plek staat, omdat die van dit jaar zal zijn volgebouwd. Waar dat zal zijn, blijft nog even spannend, maar de grootste en belangrijkste verandering voor volgend jaar is natuurlijk de brexit, die dan waarschijnlijk toch wel een feit zal zijn. Daar was dit jaar op het London Design Festival – en eigenlijk in de gehele stad – weinig van te merken. Als je exposanten echter vroeg naar wat ze van de brexit vinden, kreeg je antwoorden als ‘absurd’, ‘dangerous’ of ‘we’re still in denial’. Maar ook: ‘The show must go on’. Net als iedereen houdt de designwereld zijn adem in en weet niemand hoe het over een jaar om deze tijd zal zijn. Eén ding is zeker: het volgende London Design Festival is van 12 tot en met 20 september 2020.

Yard – een Victoriaans gebouwencomplex dat werd gebruikt voor de opslag van steenkool en is getransformeerd tot Londen’s nieuwste ‘shopping and dining’-district. Hier was de installatie ‘Disco

www.londondesignfestival.com

Carbonara’ van de Italiaanse ontwerper Martino Gamper te zien, een kleurrijke ‘nepgevel’ van 10

www.thedesignjunction.co.uk

x 8 meter die verwijst naar de vaak bruisende interieurs van discotheken. Voor de gevelbekleding

www.londondesignfair.co.uk

gebruikte Gamper ‘reclaimed wood’ van de Italiaanse fabrikant van plaatmaterialen Alpi – gekleurde

www.100percentdesign.co.uk

houten blokken en platen die niet langer geschikt zijn voor productie. De naam verwijst indirect ook naar de Coal Drops Yard: spaghetti alla carbonara is een gerecht dat traditioneel door mijnwerkers werd gegeten. www.alpi.it / www.martinogamper.com

TEKST

Rutger van Oldenbeek

Jennifer Newman Studio (designjunction) ontwerpt meubelen met een uitgesproken karakter die gemakkelijk aanpasbaar zijn en in elke ruimte opvallen. De eigentijdse vormgeving, hoogwaardige materialen, sprekende kleuren en ambachtelijke afwerking maken ze geschikt voor (intensief) gebruik in dynamische (werk)omgevingen, ook buiten. Tot de indrukwekkende lijst van internationale klanten behoren onder andere Nike, Spotify, WPP, Apple en Google. Op het hoofdkantoor van Nike staat bijvoorbeeld tafel Huddle-Low, uiterst flexibel dankzij de wieltjes en zeer robuust. Het laatste geldt ook voor de Mini-Alfresco – een eettafel met vaste banken die loodzwaar is en daarmee uitermate geschikt voor winderige terrassen.

London Design Festival 2019

www.jennifernewman.com

De Hopper Credenza-collectie van James Burleigh (designjunction) is een serie stijlvolle, lage kasten met twee tot vijf deuren, waarbij de laatste uitvoering kan worden voorzien van een rekkenmodule. Zo wordt de kast ook een mooie roomdivider, bij uitstek geschikt voor open kantoren waarin afzondering is gewenst zonder echte mogelijkheid voor het creëren van een ‘personal touch’, bijvoorbeeld door het plaatsen

meubelfabrikant en -ontwerper

van planten, boeken en voorwerpen. De Hopper Credenza is er in verschillende kleuren

James Harrison. Het team bestaat uit

en houtafwerkingen, en ook met een vierkant profiel of zonder rekkenmodule.

timmermannen en stoffeerders met

www.jamesburleigh.co.uk

EVENEMENTEN

muren. De rekkenmodule bevat zowel open als gesloten schappen en biedt de James is het label van de Britse

jarenlange ervaring, die tijdloos klassieke ontwerpen op ambachtelijke wijze

Dat ook een prullenbak mooi kan zijn, bewijst

vervaardigen. Op designjunction liet

de Bin There / Bistro van Mizetto, te zien in het

James onder meer deze Yonder Low zien

Swedish Design Pavilion op de London Design

– een slim ontworpen lage stoel die ook

Fair. Het ontwerp is van de multidisciplinaire

stapelbaar is. Er is tevens een Yonder-

designstudio Addi, die zich liet inspireren door de

eetkamerstoel; beide stoelen zijn er met of

klassieke en elegante thee- en drankentrolley’s

zonder gestoffeerde zitting, het frame kan

uit de jaren dertig. De ronde bakken met details

worden gelakt of gebeitst in verschillende

in leer en houten deksels zijn er in een hoge en

kleuren. De collectie bestaat daarnaast uit

lage uitvoering, en in verschillende kleurstellingen.

onder meer bijzet- en eettafels, die ook op

Zonder deksel is de Bin There ook een decoratieve

maat kunnen worden gemaakt.

bloempot. Hij kan vrijstaand worden gebruikt of

www.jamesuk.com

per twee op een trolley, die er ook is met een bovenblad. www.mizetto.se

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Beem, opgericht door ondernemers en verlichtingsspecialisten Chris Stimson en Bujar Shkodra in samenwerking met industrieel ontwerper Samuel Wilkinson, liet op designjunction de Smile en Curli zien – gloeilampen die gebruikmaken van de laatste ontwikkelingen in ‘soft-filament’ ledtechnologie. De lichtbronnen hebben een standaard grote fitting, maar de vorm is radicaal anders dan die van het bekende ‘peertje’: zo is Smile een glimlach (in drie varianten) en Curli een wolkachtige krul. Beide modellen geven een warm licht en zijn dimbaar. Dankzij een verborgen mechanisme kunnen ze eenvoudig worden geroteerd, zodat je bijvoorbeeld tegen een wand prachtige grafische en/of speelse lichtcomposities kunt maken. www.beemlamps.com / www.samuelwilkinson.com

Haberdashery is een Londense designstudio met een fascinatie voor licht. De studio ontwerpt sculpturale lichtinstallaties in onder meer warenhuizen en hotels en brengt een aantal collecties op de markt, waarvan Duality de nieuwste is. De eerste armatuur in de collectie is Introvert Extrovert – twee met elkaar verbonden, maar onafhankelijk verlichte elliptische vormen waarmee verschillende stemmingen kunnen worden opgeroepen. De kleinere, draaibare binnenste cirkel straalt een naar binnen gericht wit licht uit en staat voor introversie. Het grotere buitenste element schijnt het licht met roze- en oranjetinten naar buiten en staat voor extraversie. Met het geavanceerde dimsysteem kun je niet alleen de lichtsterkte regelen, maar ook de overgang tussen introverte en extraverte stemming (ook via Casambi). Introvert Extrovert is er in drie maten; één exemplaar is al mooi boven een tafel, met meerdere armaturen kunnen in London Design Festival 2019

bijvoorbeeld atria prachtige installaties worden gecreëerd, waarbij maatwerk mogelijk is. www.haberdashery.com

Benchmark introduceerde op 100% Design de Sage Collection, ontworpen door de Amerikaanse architect David Rockwell. Bij het ontwerp lag de nadruk op gezondheid en well-being in de gebouwde omgeving, en de meubelcollectie voldoet aan de standaarden voor Well-certificering. De uitgangspunten voor biophilic design vormen de inspiratie voor de Sage Collection, die wordt gekenmerkt door

EVENEMENTEN

natuurlijke materialen, kleuren en texturen, vriendelijke geronde profielen en uitnodigende ergonomische vormen. Sage bestaat uit onder meer hoge en lage banken, loungefauteuils en zit/sta-werktafels, vergadertafels – alle gemaakt van natuurlijke, duurzame niet-giftige materialen en finishes, zoals essen, eiken en plataan, met gepatineerde koperaccenten en stofferingen in getextureerd wol. Op de foto de Sage Sit-Stand Workbench en Desk. www.benchmarkfurniture.com

Viaplant van het gelijknamige Hongaarse bedrijf is een organisch composietpaneel dat wordt gemaakt van resten van planten en bomen, zoals gemaaid gras en herfstbladeren, waarbij alleen snel hernieuwbare grondstoffen worden gebruikt. Het materiaal is UV- en vorstbestendig en wordt altijd met de hand verzameld en verwerkt, zodat ieder paneel uniek is. Viaplant is licht van gewicht en verkrijgbaar in een matte of glanzende afwerking, een aantal varianten is semi-transparant. Daarmee kan het worden gebruikt voor bijvoorbeeld verlichting, meubelen en wandbekleding. Viaplant heeft een uitgebreide standaardcollectie, op de London Design Fair waren onder meer deze Columna-hanglampen zien. www.viaplant.com

Het jonge designlabel noo•ma uit Poznan (Polen) ontwerpt tijdloze meubelen en accessoires in hoogwaardige materialen, die op verantwoorde wijze worden geproduceerd. Elk meubelstuk wordt op maat en met de hand gemaakt. De nieuwe ‘noo•ma naturally’-collectie is geïnspireerd op de schoonheid van de natuur. De collectie bestaat uit onder meer sideboards, mediakasten en kabinetten in sprekende, stoere kleuren, verkrijgbaar in uiteenlopende vormen en groottes. www.noo.ma

designproducten (zoals roomdividers, panelen en meubelen)

De Amerikaanse kunstenaar Matthew Day Jackson,

voor kantoren en publieke ruimtes. Op designjunction werd Soft

de Formica Group en het Finse designlabel Made

Grids geïntroduceerd, een door de Japanner Mikya Kobayashi

by Choice presenteerden op de London Design Fair

ontworpen systeem van flexibele en modulaire akoestische

de Kolho – een serie tafels, stoelen en fauteuils

scheidingswanden. Soft Grids bestaat uit rechte en gebogen

met rechte hoeken en kronkelende curves. De

modules die kunnen worden gecombineerd tot opstellingen

collectie is genoemd naar de Finse stad Kolho,

in cirkels en vloeiende lijnen – in bijvoorbeeld foyers of open

waar producent van laminaatmaterialen Formica

kantoren. Dankzij het ‘lattenontwerp’ bieden ze privacy terwijl

een fabriek heeft. Voor de tafel en stoelen ontwierp

toch licht wordt doorgelaten. Voor de stoffering is er keuze uit

Jackson een getextureerd Formica-laminaat dat

tal van kleuren.

de oppervlakte van de maan op schaal nabootst

www.weknowscreens.com

en is afgeleid van beelden uit NASA’s Lunar Reconnaissance Orbiter uit 2009, gelanceerd ter ere van de veertigste verjaardag van de landing van

Calvert van Sixteen 3 is geïnspireerd door Calvert Vaux, de Brits-

de Apollo 11. Kolho’s debuut valt samen met het

Amerikaanse (landschaps)architect die mede het Central Park in

vijftigjarige jubileum van deze landing. (Foto: Perttu

New York ontwierp. Net zoals het park het stratenpatroon (grid) van

Saksa)

die stad doorbreekt, doet Calvert dat in een open (kantoor)ruimte

www.madebychoice.com

– waarbij plekken voor samenwerking, inspiratie, concentratie en dienen als roomdivider. Hieraan kunnen accessoires als planken

In The Coal Office – het nieuwe

en kubussen, beschrijfbare en gestoffeerde akoestische panelen,

hoofdkwartier van Tom Dixon in de

maar ook banken en werkbladen worden bevestigd. Het systeem

Coal Drops Yard – was Melt te zien,

kan vrijwel eindeloos worden uitgebreid of aangepast – van

een collectie bolvormige lampen in een

eenvoudige scheidingswand tot ruimte-in-ruimtes. Het frame is van

‘verwrongen’ vormgeving. Melt is ontworpen

gepoedercoat staal (in zeven standaard en meer dan 100 custom

in samenwerking met het Zweedse

RAL-kleuren) en kan worden gecombineerd met elementen in

designcollectief Front en ontstaan uit een

naturel berkenmultiplex of Valchromat gekleurd laminaat.

‘obsessie’ met het idee om een imperfect,

www.sixteen3.co.uk

organisch en naturalistisch lichtobject

EVENEMENTEN

ontspanning ontstaan. In drie hoogtes verkrijgbare stalen frames

te creëren. De lampen zijn gemaakt van half-gemetalliseerd polycarbonaat, dat doet denken aan geblazen glas en zorgt voor een haast betoverend, etherisch licht. Als de Melt niet brandt, geeft het semi-spiegelende oppervlak een effect dat je ook in zonnebrillen ziet; als je de lamp aandoet is hij gekleurd en translucent. Melt is er in Chrome, Copper, Gold en Smoke en als hangen wandlamp in verschillende afmetingen. www.tomdixon.net

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

London Design Festival 2019

Icon – We Design Silence ontwerpt en vervaardigt akoestische

PRODUCTINFORMATIE

Next level transparante, akoestische gordijnstoffen www.vescom.com

Vescom – curtain – acoustics – design Tay

Gespecialiseerde kennis en innovaties in weeftechnieken hebben geleid tot next level transparante, akoestische gordijnstoffen van Vescom. Tay en Tinos zijn zachte en zeer soepelvallende stoffen met een hoog geluidsabsorptieniveau (alphaw 0.6). Ze laten zien dat functionaliteit en esthetiek goed samen gaan. Kamerhoge gordijnstof Tay heeft een vriendelijk, zacht karakter en toont een organische lengtestreep. De stof is geïnspireerd op natuurlijke vormen van hout, bamboe en water. Tinos heeft een verfijnd textielgevoel en een matte uitstraling. Het verticale crêpe-effect geeft de stof een natuurlijke optiek. Tinos is ideaal voor het creëren van privacy in bijvoorbeeld kantooromgevingen, doordat de stof semi-transparant is. De nieuwe stoffen zijn technisch en functioneel van het hoogste niveau en ontwikkeld en geproduceerd in Vescoms eigen weverij.

Prijswinnende collectie www.laufen.nl

PRODUCTINFORMATIE

Innovatief materiaal en een uitgesproken ontwerp kenmerken de designlijn Val van Laufen, de Zwitserse sanitairspecialist.Val is ontworpen door sterontwerper Konstantin Grcic uit München. Voor dit werk is de designlijn beloond met een Gold Award, de hoogste onderscheiding van de iF Design Awards. In de Val-collectie worden de grenzen en technische mogelijkheden van SaphirKeramik opgezocht met verfijnd design, duidelijke vormen en lijnen. SaphirKeramik is hét alternatief voor traditioneel keramiek. Naast twee keer sterker is het ook nog eens milieuvriendelijker en dunner dan het klassieke materiaal. De designlijn Val bestaat uit eenvoudige wastafels aan de muur, een rechthoekige en een asymmetrische waskom en een ronde en rechthoekige opbergschaal. Een ligbad gemaakt van het gegoten mineraalmateriaal Sentec maakt de collectie af.

Zachte wanden met een retro touch www.buzzi.space

Verzacht het lawaai met BuzziTab Soft, een speels geluidsabsorberend muurelement ontworpen voor het creëren van een akoestisch uitgebalanceerde ruimte. Met zijn vriendelijke vorm en afgeronde hoeken en randen, breekt BuzziTab Soft de harde oppervlakken en lijnen van een ruimte. Het verlicht en verzacht muren - en geeft een retro look-and-feel. Speel met diepte, verschillende maten en kies favoriete kleurencombinaties voor een compositie die opvalt, dan wel subtiel opgaat in de omgeving.

Flexibel gebruik van kantoor- en schoolomgevingen www.breedveld.com

Een schuifwand van Breedveld verlaat de fabriek pas wanneer deze moeiteloos schuift, past en functioneert. Breedveld-schuifwanden zijn er in vier typen, alle uitvoerbaar als hoekoplossing, in een nis of schuivend voor een wand.Vanzelfsprekend zijn de verplaatsbare wanden van het bedrijf verkrijgbaar in diverse maten en krijgt akoestiek de aandacht die zij verdient. Optioneel kunnen de S90- en S110-wanden worden uitgerust met extra akoestische afdichtingen: in dat geval worden de schuifwanden van telescopische onder- en bovenafdichtingen voorzien. De bediening hiervan kan zowel handmatig als elektrisch worden aangedreven. De Breedveld-schuifwanden zijn ook verkrijgbaar met (grote) glasopeningen en in nagenoeg alle denkbare afwerkingen. Op de foto is een schuifwand uitgevoerd met echt leer afgebeeld. Deze wand is recent geplaatst in hotel Conscious in Amsterdam en doet dienst als een eenvoudig te openen geluidsisolerende buffer tussen een drukke verkeersruimte en de rustige lees- en overlegkamer. De handgeslagen nagels geven de wand de gewenste klassieke uitstraling.

Exclusief interieurmateriaal uit Japan PRODUCTINFORMATIE

www.in-in.be

Alle interieurmaterialen van ĂŠĂŠn fabrikant? Dat kan vanaf nu ook in de Benelux als het gaat om wandbekleding, gordijnen, vloerbedekking, meubelstoffen en toebehoren in de breedste zin van het woord. Het betreft producten van fabrikant Sincol uit Japan. Speciale aandacht is er voor de lvt-vloer Mattonella die sinds 1988 op de markt wordt gebracht. In de afwerkingen hout, steen en urban designs in veertien verschillende oppervlaktestructuren, met een dikte van 2, 2,5 en 3 mm. Ook is er aandacht voor de gordijnen Tact en wandbekleding Best Japanese. Tapijt wordt geleverd op rol en in tegels, vinyl op rol, meubelstoffen zijn verkrijgbaar in textiel en leder. IN-IN verkoopt dit Japans merk in de Benelux als exclusief importeur, op een directe en persoonlijke wijze en met ervaring en kennis.

Veelzijdige en unieke horecastoel www.turbit-interieur.nl/bedont / www.bedont.com

De stoelencollectie Kalea van Bedont is speciaal ontwikkeld voor horeca en andere openbare omgevingen. Ook misstaat deze zeker niet aan de eettafel in huis. De rondingen in de rug geven de stoel een uniek uiterlijk voor een stijlvolle ruimte. De stoel is beschikbaar in massief essen- en eikenhout. Naast een naturel afwerking is er een grote reeks lakkleuren beschikbaar. De zitting kan worden gestoffeerd, ook in stoffen van een eigen leverancier. Het Italiaanse Bedont is per januari 2019 toegevoegd aan het portfolio van Turbit Interieur. Bedont is al bijna 100 jaar een betrouwbare producent van houten stoelen en tafels. Hun jarenlange ervaring is terug te zien in de kennis van hout en afwerking in de producten. Het geeft balans in vorm, materiaal en design voor de juiste prijs.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

PRODUCTINFORMATIE

Jubileum voor ﬁneerfabrikant www.baars-bloemhoff.nl

Decospan, partner van leverancier Baars & Bloemhoff, vierde op 3 oktober het veertigjarig jubileum met de ingebruikname van een volautomatisch hoogbouwmagazijn annex productiehal in het kleine West-Vlaamse dorpje Menen. Op deze plek worden dagelijks duizenden unieke stukken fineer van maar liefst 165 houtsoorten verwerkt met oog voor detail.Van robuust eiken uit de Querkus-serie tot aan de Scandinavisch stijl van Nordus en verfijnde patronen in kant-en-klare platen van Shinnoki. De collecties van Decospan zijn net zo veelzijdig als hout zelf. Ieder decor is uniek. Ten opzichte van een sample zullen gebruikers vaak een subtiel kleurverschil of een variatie in het houtpatroon tegenkomen. Fineer leeft. En dat is nou net de charme van dit natuurlijke materiaal. Ontdek op baars-bloemhoff.nl alle fineercollecties van Decospan.

Ruimteverdeler en designelement in één PRODUCTINFORMATIE

www.palmberg.nl

Geluidsabsorber, ruimteverdeler en designelement tegelijkertijd - dat is wat de flexibele absorber DISC van fabrikant Palmberg zo onmiskenbaar maakt. De ronde schijf is variabel in zijn toepassingsmogelijkheden en kan snel en rugvriendelijk van A naar B worden gerold.

Van plastic ﬂes naar designfauteuil www.demachinekamer.nl

De Machinekamer introduceert de PET fauteuil. Deze zelf ontworpen kuipfauteuil is gemaakt van gerecyclede plastic flessen. De plastic flessen zijn verwerkt tot een zachte viltkuip met een klassieke vorm. Het ontwerp van de fauteuil is geïnspireerd door de mid-century modern designstroming. Dit zie je terug in de ronde vormen en dat de kuip uit één geheel is gemaakt. Het metalen onderstel met vierpoot geeft een eigentijdse en elegante twist. De PET is een comfortabele ruime fauteuil, waar de gebruiker actief én ontspannen in zit. Dankzij de sterke materialen die licht van gewicht zijn en eenvoudig in onderhoud, is de PET goed te plaatsen in zowel commerciële als particuliere settingen. De bekleding en het onderstel zijn in tal van kleuren en uitvoeringen leverbaar. Zo kunnen er eindeloos variaties gemaakt worden en is het mogelijk een unieke fauteuil samen te stellen.

Geïnspireerd door de jaren zeventig www.byotten.nl

Met de belijning uit de jaren zeventig heeft Muuto met de Doze lounger er een icoon bij. De fauteuil omarmd en geeft steun voor iedere persoon. Doze is een ontwerp van Anderssen&Voll, specialisten in ‘loungen’ die al eerder tekenden voor succesvolle producten van Muuto, zoals de Rest, Oslo, Connect en Outline-zitgroepseries. De fauteuil komt momenteel op een vierpootonderstel in chroom of poedercoating. Een swivelbase wordt onderdeel van de mogelijkheden. Ook introduceert Muuto lampen uit de serie Strand die eveneens worden gekenmerkt door jaren zeventigvormen. De lampen zijn verkrijgbaar in de afmetingen Ø 80, 60, 40 en 28 cm. De hoogte varieert tussen 61 en 37 cm. Het materiaal is een niet brandbaar kunststof dat is gesprayd op een metalen frame. Strand is alleen in wit leverbaar.

Twintig jaar zelf-instelbare bureaustoel www.humanscale.com

PRODUCTINFORMATIE

Dit jaar is het precies twintig jaar geleden dat Humanscale stoel Freedom introduceert. Freedom van ontwerper Niels Diffrient was een baanbrekend ontwerp en bracht een revolutie teweeg in de kantoorinrichtingsbranche met de allereerste zelf-instelbare bureaustoel. De stoel wordt geroemd om zijn eenvoud, functionaliteit en tijdloos design. De in 1999 geïntroduceerde Freedom was de eerste stoel die de traditionele knoppen en hendels verwijderde en deze verving door de wetten van de fysica. Het resultaat was een uit zichzelf-instelbare automatische zit, waarvoor geen verdere uitleg of zitinstructie nodig is. Diffrient heeft de moderne bureaustoel effectief opnieuw uitgevonden en de manier waarop mensen zitten veranderd. Robert King, ceo en oprichter van Humanscale zegt: “Niels deelde onze overtuiging dat vorm voortkomt uit functie en creëerde daarom iets dat eerlijk, tijdloos en even relevant is in New York als in Helsinki of Singapore. Interessanter is misschien nog wel dat het zelfinstellingsmechanisme steeds relevanter wordt in de huidige werkomgeving. Nu, twintig jaar later, hebben de grote meubelbedrijven eindelijk de zelfinstelbare stoelen op de markt gebracht, die beweren dat het de toekomst van het zitten is. Bewijs van de vooruitziende blik van Niels.”

Maatwerk en design in één www.primabad.nl

Het meubel Original van Primabad laat maatwerk en design in één vloeien. Strak, modern, tijdloos, flexibiliteit en functionaliteit komen alle samen in de Original. Maatwerk is mogelijk tot wel 280 cm breed in combinatie met opbouwwaskommen en een of twee geïntegreerde wasbakken. De luxe laden met zelfsluiting en de greeplijsten met de optionele geïntegreerde ledverlichting geven de finishing touch aan de Original, daarnaast ontstaat door de open vakken een speelse en creatieve uitstraling. Original is leverbaar in Mineraal, Solid surface, HiMacs, Cerablad, beton en opbouwkommen. Het meubel is bovendien leverbaar in 31 melamine en zeven acryl-corpuskleuren of zeven acryl-frontkleuren. Nieuw is de Original 2400 met drie dubbele ladekasten van 80 cm breed en met een doorlopende greeplijst in combinatie met een nieuw HiMacswastafelblad in de kleur mat wit.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

PRODUCTINFORMATIE

Sterkste in zijn soort www.bero-agencies.com / www.dietiker.com

De stoelenserie Men-Collection 2000/2015, van het Zwitserse merk Dietiker en ontworpen door Greutmann Bolzern, omvat de modellen Oneman, Twomen en Nomen. Meesterlijke Zwitserse engineering, ultramodern, tijdloos en elegant. De gepatenteerde schroefloze verbinding van hout en metaal maakt de stoel de sterkste in zijn soort. De collectie is een innovatieve zitoplossing voor seminarruimtes, vergaderzalen, congreshallen en theaters. Alle modellen zijn stapelbaar, ook met een schrijftableau. Armleuningen kunnen eenvoudig achteraf worden aangebracht. Optioneel kunnen de stoelen tevens worden uitgerust met het elektronische zitplaats nummeringsmanagement systeem D-Code. De Men-Collection wordt voor Dietiker op de markt gebracht door Bero Agencies.

Perfect passende akoestische oplossing PRODUCTINFORMATIE

www.triplaco.be

Architecten Govaert & Vanhoutte hebben bij de ontwerpfase voor de bouw van Skyline Event Space in Izegem (BelgiĂŤ) manieren gezocht om het geluidscomfort voor bezoekers van de SkyBar en de SkyLounge te verbeteren. Zij vonden een perfect passende oplossing in het nieuwe ontwikkelde product Lefcoustics van Print Acoustics by Triplaco. Het akoestisch absorberende paneel Lefcoustics bestaat uit een 44 procent geperforeerde zwarte mdf-plaat die is voorzien van een zwart akoestisch vlies in zichtzijde, waarop massieve latten gemonteerd worden van 30 mm breed en in variabele diepte, op regelmatige of onregelmatige tussenafstand van elkaar. Deze prefabpanelen zijn snel en vlot monteerbaar, hebben een absorptieattest van een onafhankelijk akoestisch laboratorium en zijn stoot- en krasvast bij wandmontage.

Snelle pauze, diepe ademhaling www.plushalle.com / www.nerusdesign.com

Wandel door de slimme framestructuur die MSDS voor Boulevard heeft ontworpen en je zult merken dat je intuĂŻtief leunt, tot rust komt en stilstaat. Je zou een neerstrijkende houding kunnen aannemen, zoals een vogel op een telefoondraad, die een minuut de tijd neemt om het landschap te overzien. De Boulevard-collectie is speciaal gebouwd voor een actieve ruimte die een korte pauze nodig heeft. In de lounge of het break-outgebied is het belang van rustplaatsen toegenomen en Boulevard speelt daar op in, wat een snelle pauze en een diepe ademhaling mogelijk maakt.

Flexibiliteit in de kantooromgeving www.koenig-neurath.com

König + Neurath presenteert twee mobiele vergaderoplossingen die geschikt zijn voor zowel bistro- als communicatieruimtes. De flexibele werplekmodellen Life.S Indoor en Life.S Interaction moeten concentratie en communicatie in open kantoortuinen mogelijk maken en tegelijkertijd zeer flexibel kunnen worden gebruikt. Ze zijn multifunctioneel en kunnen worden uitgebreid met intelligente extra opties en worden aangepast aan de veranderende eisen van de gebruiker. Life.S Indoor, de tafel-bankcombinatie voor spontane ontmoetingen en teamwork, is verkrijgbaar in verschillende kleuren en stoffen bekleding en kan worden uitgerust met akoestische panelen, elektrificatie en een flatscreen. Dit maakt het een geldig alternatief voor een conventionele vergaderruimte. Ook de factoren gezondheid en mobiliteit spelen bij Life.S Interaction een belangrijke rol. De statafel houdt rekening met het feit dat staande vergaderingen effectiever zijn omdat ze minder statisch zijn. Life.S Interaction ondersteunt verandering van positie en kan worden uitgerust met akoestisch geoptimaliseerde componenten zoals een luifel of zijpanelen die extra afscherming bieden.

Gemaakt om te werken PRODUCTINFORMATIE

www.rohde-grahl.nl

Minimalistisch design, maximaal gebruiksgemak. De meubellijn CS5040 van leverancier Rohde & Grahl doet in elke kantooromgeving van zich spreken.Vrijheid bevordert creativiteit. Daarom geeft de CS5040-collectie de gebruiker alle ruimte om zélf in de rol van designer te kruipen. Stel de ideale interieuroplossing samen en beantwoord elke behoefte. Een kantoorinterieur, gemaakt om te werken. Maak kennis met functionele oplossingen en onbeperkte mogelijkheden en ontdek het interieur dat werkcomfort een nieuwe dimensie geeft. Rohde & Grahl staat voor werkgeluk. ‘Working well’ in een inspirerende, stijlvolle en verantwoorde werkomgeving. Een dynamische plek waar medewerkers graag komen, zich thuis voelen en comfortabel, functioneel en vooral prettig presteren. Sinds 2013 is Rohde & Grahl onderdeel van de Nowy styl Group.

Fraaie designoplossing www.vogels.com/professional

Vogel’s heeft een fraaie bevestigingsoplossing ontwikkeld voor de dubbelzijdige Samsung-displays OM46N-D en OM55N-D. Hiermee kunnen deze 46”- en 55”-displays aan het plafond of op de vloer worden bevestigd. Wanneer twee stuks gecombineerd worden, kan eenvoudig een vloer-tot-plafondoplossing worden gecreëerd. Optioneel is een losse vloerplaat verkrijgbaar, wanneer boren in de vloer niet wenselijk is. De designoplossing is voorzien van een geïntegreerd kabelmanagementsysteem en is eenvoudig te installeren. De Vogel’s OMN-D-oplossing is ideaal voor plaatsing in etalages en open (kantoor)ruimtes.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

PRODUCTINFORMATIE

Nieuwe kleuren, binnenverlichting en bijpassende spiegel www.duravit.nl

Ontwerper Philippe Starck en Duravit hebben de designklassieker Starck 1 ton op een aantal punten verder verfijnd. Al bij de productlancering in 1994 maakte de wastafel met onderbouwmeubel indruk door zijn archaische basisvorm, die doet denken aan een emmer en een kom. Tegenwoordig is de Starck ton veel meer dan alleen maar een wasplaats. Na de nieuwste update heeft hij veel opbergruimte en zorgt hij voor licht in het donker. Bij het openen van de deuren zorgt de optionele ledinstallatie voor een perfect verlicht maar niet-verblindend interieur. Daardoor kan elke gebruiker direct vinden wat hij zoekt. Het in de ton toegepaste matglas ziet er door de verlichting bijzonder zacht uit. De nieuwe spiegel zorgt ook voor een helder beeld. De verlichting van de buitenrand geeft een warme sfeer in elke badkamer. Zijn rechthoekige vorm staat in discreet contrast met de ronde vormen van de taps toelopende ton, waardoor een boeiend totaalbeeld ontstaat. De designklassieker is uitgebreid met nieuwe, trendy zijdenmatlakken, in de kleuren wit tot nachtblauw. De hoogglanslakken wit en zwart en drie houten fineeroppervlakken blijven verkrijgbaar.

PRODUCTINFORMATIE

Zwarte inbouwspot met warm witte lichtkleur www.klemko.nl

Deze zwarte inbouwspot van Klemko is voorzien van een 3.3W Cob-led met reflector met een warm witte lichtkleur. Met de zwarte behuizing is hij zeer geschikt voor in zwarte plafonds, zwarte kastjes et cetera. De spot kan een ruimte volledig belichten maar het is ook mogelijk om accenten te leggen. Hij is dimbaar en dient te worden aangesloten op een driver van 350 mA. De te kiezen driver is afhankelijk van het aantal aan te sluiten led-inbouwspots. Zo creĂŤert de spot altijd de juiste sfeer op het juiste moment.

Veelzijdige fauteuil die verrast www.vepa.nl

De Club van Vepa is een veelzijdige fauteuil die de gebruiker verrast met zijn uitzonderlijk goede zitcomfort. De compacte tulpvormige kuip is volledig gestoffeerd. Optioneel is deze te stofferen in twee verschillende kleuren waardoor de organische welving van de doorlopende rug extra wordt geaccentueerd. Door de brede keuze van onderstellen is deze prachtige fauteuil inzetbaar van eetkamerstoel tot verrijdbare werkfauteuil. Zowel de houten poten als de geĂŤpoxeerde onderstellen zijn verkrijgbaar in nieuwe trendy kleuren.Volledig ontwikkeld en geproduceerd in Nederland vormt de Club een mooie duurzame aanvulling op de brede en innovatieve collectie van Vepa the furniture factory.

Direct licht en mystieke gloed in één www.supermodular.com

Modular Lighting Instruments stelt zijn nieuwste innovatie voor: een armatuur die het cilindervormige archetype van een ingebouwde spot herdefinieert en in één ontwerp zowel direct als indirect licht combineert. Met Hollow heeft James Van Vossel een lamp ontworpen die het vermogen heeft zich aan te passen aan de noden en wisselende functies van een ruimte. Dit door het licht op verschillende manieren te transformeren: een directe spot wanneer de Hollow open is, en een gloeiend effect wanneer die gesloten is. Hollow heeft een koepelvormige lichtkamer met daarin een cilinder die in de halve bol kan worden geduwd voor een zacht en sfeervol effect, of direct licht in de kamer kan doen schijnen wanneer de cilinder in een hoek of helemaal wordt opengezet. De spot kan zowel in het plafond als in de muur worden verwerkt. In de muur transformeert Hollow tot een subtiele ‘moodmaker’, een stijlvol oriëntatielicht (gesloten cilinder) of tot een warm schijnsel dat structuur geeft aan de muur (half open). Geïnstalleerd in het plafond kan Hollow dienst doen als een haarscherpe downlighter (volledig open) of als een strak omlijnde lichtstraal om bijvoorbeeld kunst aan de muur te accentueren (in een hoek).

PRODUCTINFORMATIE

Blijvende herinnering www.kusch.com

Designer Luigi Colani is afgelopen september op 91-jarige leeftijd overleden. Deze excentrieke ontwerper laat een blijvende herinnering achter in de vorm van twee prachtige chaises longues uit de collectie van Kusch+Co. De meubelstukken zijn prachtige eyecatchers in een entree of lounge-omgeving.

Ingenieus lichtontwerp www.orluna.com

Met trots introduceert Q-Cat Lighting het wallwash-armatuur Muro van fabrikant Orluna. Dit als aanvulling op het bestaande productassortiment van Orluna: de One Origin 98CRI en Orluna One Origin Warm Dim. Het ontwerp van de Muro is uniek vanwege het ingenieuze lensontwerp. Door de keuze voor een lens in plaats van een reflector is een zeer egale rechte lichtuitreding mogelijk. Dit maakt het mogelijk om wanden uiterst gelijkmatig te verlichten, zonder donkere zones. Bijkomend voordeel van het lensontwerp is een zeer geringe inbouwdiepte van 49 mm. Nog enkele eigenschappen van de Muro: CRI >98 met een R9-waarde van 99, standaard IP54 - IP65 is optioneel, levensduur L90 B5 van 50.000 uur, vijf jaar garantie, standaard geleverd met driver (EldoLED DALI of 0-10V, Osram fase-dim) en een ruime keuze in kleur/afwerking flens en binnenzijde. Het wallwash-armatuur Muro is leverbaar in een kleurtemperatuur van 2700K, 3000K en op verzoek in 4000K. De lichtopbrengst is afhankelijk van de configuratie gemiddeld 800 lumen.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

PRODUCTINFORMATIE

De Bauhaus-trilogie www.fsb.de

FSB, fabrikant van esthetische en functioneel hoogwaardige systeemoplossingen voor deuren en ramen, brengt een hommage aan het Bauhaus met een drietal herinterpretaties van deurkrukken ontworpen door Ludwig Mies van der Rohe, Walter Gropius en Wilhelm Wagenfeld. De FSB 1267 is hierbij geen replica van een originele deurkruk van Mies van der Rohe, maar een nieuwe productontwikkeling. De interpretatie volgt eerder de formele intenties van zijn voorouders en verbindt ze met de eisen van de hedendaagse architectuur. De 1267 is er in aluminium, messing en brons. De FSB 1102 gaat terug op een herontwerp van Alessandro Mendini, die in 1986 de bekende Gropius-deurkruk een ander karakter gaf door nieuwe materialen te gebruiken en hem van een groefje te voorzien. De 1102 is er in vier materialen, voor veelgebruikte deuren adviseert FSB de uitvoeringen in rvs of brons. De FSB 1021 is een herinterpretatie uit de jaren 90 van een deurkruk van Wagenfeld uit de jaren 30, nu verkrijgbaar in aluminium en rvs. Alle modellen zijn er ook als vensterbeslag.

FSB 1102.

FSB 1021.

FSB 1267.

PRODUCTINFORMATIE

Over een andere boeg www.kreon.com

De nieuwe oran is een primeur voor kreon. De verlichtingsproducent staat vooral bekend om strakke concepten en geometrische ontwerpen, maar deze keer gooiden de ontwerpers het over een andere boeg. Zonder de basisprincipes ‘eenheid in ontwerp, eenvoud in techniek en precisie in detail’ uit het oog te verliezen, kwam de eerste decoratieve lijn van kreon ter wereld. De decoratieve kreon oran-reeks bestaat uit gependelde armaturen en plafondarmaturen. De armaturen zijn er in het zwart of wit, of in pure materialen zoals brons. De peertjes zelf zijn in een mondgeblazen versie beschikbaar in twee maten, rond- of kegelvormig, of uit alabaster. In de pendelversie zijn er twee varianten, met of zonder kap.

Spel van licht en kleuren www.mokkidesign.eu

Mokki Design, het label van kunstenaar en ontwerper Monica Pinto dat lichtobjecten en meubelen vervaardigt, introduceert twee nieuwe lampen: de Mondrian en de ‘U’ [yoo:]. De laatste is een tafellamp waarin heldere en verfijnde lijnen worden gecombineerd met licht en kleurreflecties. Het licht van de lichtbron wordt gereflecteerd door de gekleurde structuur, en geeft zo een haast etherische esthetiek en een warme sfeer. Inspiratiebronnen voor hanglamp Mondrian waren uiteraard schilder Piet Mondriaan en het neoplasticisme van de jaren 20 van de vorige eeuw. De lamp wordt gekenmerkt door de heldere lijnen, gereduceerde vorm en sprekende kleuren – waarbij zwart en het wit van het licht voor een theatraal effect zorgen en de lamp er van elke kant weer anders uitziet. De Mondrian is volledig gemaakt van gekleurd acryl, en heeft een directe en indirecte ledlichtbron die met een afstandsbediening kunnen worden gedimd.

Wil je meer weten over het proces van boomstam tot ﬁneer? Scan de QR- code en bekijk op baars-bloemhoff.nl onze video’s waarin ﬁneer specialist Rob zijn kennis met jou deelt.

Decospan viert 40-jarig jubileum! Verstopt in het uiterste zuiden van België staat één van de meest indrukwekkende en innovatieve ﬁneerfabrieken van Europa, en sinds kort, de wereld! Op 3 oktober vierde onze partner Decospan haar 40-jarig jubileum met de ingebruikname van een volautomatisch hoogbouwmagazijn annex productiehal in het kleine West-Vlaamse dorpje Menen. Op deze plek worden dagelijks duizenden unieke stukken ﬁneer van maar

liefst 165 houtsoorten verwerkt met enorm veel oog voor detail. Van robuust eiken uit de Querkus-serie tot aan de Scandinavisch stijl van Nordus en verﬁjnde patronen in kant-en-klare platen van Shinnoki. De collecties van Decospan zijn net zo veelzijdig als hout zelf. Ieder decor is uniek. Ontdek op baars-bloemhoff. nl alle ﬁneercollecties van Decospan.

ETCETERA

Nieuwe generatie Nederlandse ontwerpers Nederlandse ontwerpers hebben de afgelopen jaren een scherpe koerswijziging doorgemaakt. De nieuwe lichting ontwerpers kiest nieuwe waarden en uitgangspunten en streeft door onderzoek en samenwerking naar maatschappelijke relevantie en impact. Deze ‘post-crisisgeneratie’ is bevlogen, optimistisch, maar ook pragmatisch met oog voor schoonheid. Humor en het concept als bijna obligate instrumenten zijn verruild voor engagement en vrij onderzoek. Ironie en beschouwende kritiek hebben plaatsgemaakt voor onbevangenheid en dadendrang. Ambacht en lokale productie worden onderzocht als een realistisch alternatief voor vastgelopen systemen. Naast kunst en design worden ook wetenschap, technologie, sociale studies en politiek gezien als speelvelden voor ontwerpers. Kortom, de nieuwste generatie ontwerpers zoekt naar een inhoudelijke verdieping

ETCETERA

Neolith Urban Boutique in Amsterdam Neolith, marktleidend merk in gesinterd steen, heeft vorige maand een nieuwe showroom geopend in Amsterdam – de ‘Urban Boutique’. De showroom is gevestigd aan de Amstel 135, boven Intercodam en vlak naast theater Carré. In-house architect en designer Giuliana Barandiaran van Neolith bedacht het creatieve concept voor de showroom. Haar doel was in de eerste plaats om het esthetische potentieel van het oppervlak te tonen door verschillende toepassingen van het materiaal te laten zien. Ander belangrijk aandachtspunt was het belichten van de natuurlijke samenstelling van Neolith en de manier waarop het merk voortdurend zijn fabricageproces aanpast, om het zo duurzaam mogelijk te maken. Als illustratie daarvan zijn er twee ‘living walls’ te zien met weelderig groen, die zorgen voor een bijzonder in het oog springend effect tegen de cleane, strakke esthetische look van een bookmatched wand in Neolith Calacatta. In de boutique zijn ook een aantal nieuwe toepassingen te zien die niet eerder werden geshowd, zoals Mont Blanc, een op kwartsiet geïnspireerde steen, en betonlook New York – New York, dat is gebruik voor de vloeren. De Urban Boutique is een project in samenwerking met Stone & Skills en Jan Reek Natuursteen, vaste samenwerkingspartners van Neolith, en een gezamenlijke launch met Michel Oprey & Beisterveld (MOB), al jaren distributiepartner van het merk. Deze showroom is de nieuwste aanwinst in de serie Neolith Urban Boutiques, met reeds geopende vestigingen in Londen, Madrid, Milaan en Düsseldorf. De NUB-serie focust op de klantervaring en wil de traditionele showroom transformeren tot een nieuw concept, namelijk een tot de verbeelding sprekende showruimte. www.neolith.com

van het vak en streeft naar een positieve bijdrage aan maatschappelijke vraagstukken. In Do It Ourselves. A New Mentality in Dutch Design beschrijft designjournalist en –criticus Jeroen Junte voor het eerst deze nieuwe fase in de ontwikkeling van het alom geprezen Dutch Design. Het boek bevat vijf essays en acht interviews, en de lezer wordt gevoerd langs 199 verrassende, innovatieve en verbazingwekkende projecten en producten. www.nai010.com

BLIK, Van conserven tot kunst Deventer is al sinds 1919 een echte Blikstad. Ter ere van dit jubileum én om de veelzijdigheid en het belang van blik te tonen, is tot en met 1 maart 2020 in Museum De Waag in Deventer de expositie ‘BLIK,Van conserven tot kunst’ te zien. De expositie toont de mogelijkheden met blik op het gebied van vormgeving, bedrukking en kunst. Er worden verschillende blikobjecten geëxposeerd die eerder op de Dutch Design Week werden getoond, zoals de krukjes en bankjes van plat gewalst plaatstaal van de broers Lennart en Lauren Leerdam uit Deventer. Als onderdeel van de expositie worden op elf zondagen tussen 15 en 15.30 uur blikproeverijen in de kelder van het museum georganiseerd. Bezoekers aan de tentoonstelling kunnen hieraan gratis deelnemen. Sponsor is de Ardagh Group, de opvolger van Impress en Thomassen & Drijver. Binnenkort hoopt de blikfabriek – nog altijd in Deventer gevestigd – verder te gaan onder de nieuwe naam Trivium Packaging. De tentoonstelling is ontworpen door Ellen Schild van Studio Groen + Schild, eveneens uit Deventer. www.museumdewaag.nl

Vakbeurzen New York 10 – 11 november

The Hotel Experience www.thehotelexperience.com ‘s-Hertogenbosch 13 – 14 november

LED + Elektro

Nature morte / Nature vivante in CID Grand-Hornu

www.led-elektro.nl Zürich 14 – 17 november

Neue räume 19 www.neueraeume.ch Gent 17– 21 november

Horeca Expo www.horecaexpo.be

2020 Frankfurt 7– 10 januari

Heimtextil www.heimtextil.messefrankfurt.com Hannover 10 – 13 januari

Domotex

Van 24 november tot en met 8 maart is in CID (centrum voor innovatie en design in Grand-Hornu) de tentoonstelling Nature morte / Nature vivante te zien. Hierin getuigen ontwerpers, architecten en kunstenaars van intens, concreet of experimenteel onderzoek dat de relatie tussen mens en natuur in vraag stelt door ecologie, wetenschap, moreel bewustzijn en artistieke creatie samen te brengen. Nature morte / Nature vivante laat zien hoe de dubbelzinnige relatie tussen mens en natuur tegelijk pervers en inspirerend kan zijn. Er worden werken getoond van onder meer Andrea Branzi, Formafantasma, Hilde De Decker, Studio Nienke Hoogvliet, Lieve Van Stappen, Maarten Van den Eynde, Scholten & Baijings, Studio Wieki Somers en Tania De Bruycker. Curator van de tentoonstelling is Veerle Wenes.

www.domotex.de Antwerpen 11- 19 januari

www.cid-grand-hornu.be

Scholten & Baijings, Vegetables (2009)

Bouw & reno, bouwen renovatie beurs www.bouwreno.be Amsterdam 13 – 16 januari

Horecava www.horecava.nl

Printen in reliëf met Printerior

www.maison-objet.com

Printerior in Werkendam is een nieuw bedrijf dat zich richt op het in reliëf printen van interieurelementen. Het is opgericht vanuit IMS Werkendam, een toonaangevende specialist op het gebied van spuitwerk die werkt voor interieur-, meubelen jachtbouwers, keukenproducenten en particulieren. Printerior beschikt over een geavanceerde 2.5D Flatbed Printer, die zichtbare en voelbare diepte kan creëren op onder meer hout, kunststof, doek, vinyl en behang. Printerior en IMS zijn gevestigd in hetzelfde pand, zodat het geprinte materiaal desgewenst direct in de spuiterij kan worden afgelakt.

Utrecht 29 – 31 januari

www.printerior.nl

Keulen 13 – 19 januari

imm cologne www.imm-cologne.de Paris-Nord Villepinte 17 - 21 januari

Maison&Objet

Vakbeurs Facilitair www.vakbeursfacilitair.nl Valencia 3 – 7 februari cevisama.feriavalencia.com Stockholm 4 - 8 februari

Stockholm Furniture Fair www.stockholmfurniturefair.com Rotterdam 7 – 9 februari

OBJECT www.objectrotterdam.com Frankfurt a. M. 7 - 11 februari

Ambiente ambiente.messefrankfurt.com Brussel 29 februari - 8 maart

Batibouw www.batibouw.com Frankfurt a. M. 8 - 13 maart

Light+Building light-building.messefrankfurt.com Rotterdam 17 – 19 maart

MaterialDistrict Expo

Källemo en Missana bij Jan Blaauw Jan Blaauw Agenturen vertegenwoordigt sinds kort Källemo en Missana in Nederland. Het Zweedse merk Källemo levert onder meer stoelen, tafels, fauteuils en banken in een tijdloos moderne vormgeving en werkt met ontwerpers als Pierre Sindre, Mats Theselius en Komplot Design - Boris Berlin/Poul Christiansen. Missana uit Spanje vervaardigt al ruim 20 jaar met name hoogwaardige gestoffeerde meubelen en werkt veel met Spaanse ontwerpers, zoals met MUT Design uit Valencia – de studio die ook tekent voor Das Haus op de imm in Keulen in januari.

ETCETERA

Cevisama

rotterdam.materialdistrict.nl

www.kallemo.se Dit overzicht werd met zorg samengesteld. In verband met onvoorziene omstandigheden kan geen verantwoordelijkheid worden genomen voor de volledige juistheid ervan.

www.missana.es www.janblaauw.com

Stapelbare stoel Sindre van Källemo, ontworpen door Pierre Sindre.

OKTOBER - NOVEMBER 2019 | #5 | JAARGANG 30

Tentoonstellingen

LONDON CALLING SINGAPORE

Het Nieuwe Instituut, Rotterdam

Bart Eijking heeft een Design & Build bedrijf in Londen en Patrick de Louwere

t/m 29-12 I See That I See What You Don’t See t/m 26-1 Animal Encounters hetnieuweinstituut.nl

werkt als architect/design director in Singapore. Samen zijn zij eigenaar en creative director van het Nederlandse meubelmerk Studio Lawrence. De

Designmuseum, Gent

column is een briefwisseling tussen

t/m 5-1 Ensembles t/m 16-2 Lina Bo Bardi Giancarlo Palanti. Studio d’Arte Palma 1948- 1951 www.designmuseumgent.be

Joods Historisch Museum, Amsterdam t/m 15-12 De Witte Stad: in het kunstkabinet jck.nl

Design Museum Den Bosch t/m 19-1 Design van het Derde Rijk designmuseum.nl

Z33, Hasselt t/m 24-11 FORMAT. Changing Attitudes www.z33.be

C-mine, Genk t/m 5-1 Collectief wonen in Vlaanderen www.c-mine.be

Groninger Museum, Groningen t/m 5 mei Mondo Mendini. The World of Alessandro Mendini www.groningermuseum.nl

Centraal Museum, Utrecht t/m 19-1 Dromen in beton, Kanaleneiland en Hoog Catharijne www.centraalmuseum.nl

Textielmuseum, Tilburg t/m 5-1 Bloed, Zweet en Garens | Textiel voor de LocHal t/m 1-3 Black & White | Symboliek in Kunst & Design www.textielmuseum.nl ETCETERA

Yksi Expo, Eindhoven t/m 4-1 Rethinking Plastic, design with a mission www.yksiexpo.nl

CID, Grand-Hornu 24-11 t/m 8-3 Nature Morte/Nature Vivante www.cid-grand-hornu.be

DeSingel, Antwerpen t/m 24-11 Architectuur i.s.m.’ – recente realisaties uit Vlaanderen en Brussel t/m 19-1 Case Design - The Craft of Collaboration t/m 16-2 Back to school - Scholenbouw van morgen desingel.be

hen en bekijkt ontwikkelingen in Azië en Groot-Brittannië door Nederlandse brillen.

Humanisme Ik verzamel, de tik zat er vroeg in. In 1980 ging ik al compleet los bij de juist geopende Zwarte Markt in Beverwijk, de Amsterdamse vrijmarkt op Koninginnedag was het hoogtepunt van het jaar en een goede brocante of marché aux puces kon de zomervakantie maken of breken. Ik had een medestander in mijn moeder en samen legden we verzamelingen aan van porselein en glaswerk. Mijn kamer liet zich in die tijd het best beschrijven als een kruising tussen een winkel in vergeelde reproducties in allerhande lijsten en gevonden voorwerpen.Vanaf mijn vijftiende ontstond de drang om meer te weten van wat ik om mij heen verzameld had. Willem Jens, mijn leraar Nederlands op het gymnasium, ontfermde zich over me en voorzag mijn verzamelwoede van richting en inhoud. Een rol die hij met liefde heeft gespeeld tot zijn dood een aantal weken geleden. Kunst en cultuur maakten hun entrée. Tijdens mijn studie in Delft werd de zoektocht verder uitgebreid en aangewakkerd onder de inspirerende leiding van kunsthistoricus Kees Vollemans. Zo veel als je in Delft leert over architectuur en concepten, zo weinig leer je over het maken van een goed interieur met behulp van materiaal, decoratie, kleur en toegepaste kunst. Beide vakgebieden zijn een wereld op zich en alhoewel sterk met elkaar verbonden, hadden ze in Delft niets met elkaar te maken. Een serieuze architect is geen interieurarchitect. Wij gingen aan het werk als serieuze architecten, de binnenkant had weinig prioriteit.Vreemd eigenlijk als je je bedenkt dat we meer tijd in een gebouw of woning doorbrengen dan erbuiten. Het duurde vele jaren alvorens ik mijn verzameltik en alles wat ik er van te weten was gekomen, kon verenigen met mijn werk. Het begon met de eerste opdracht die Patrick en ik samen verwierven in 2005, een interieur van 20.000 m2 voor SRK Rechtsbijstand. Ontwerpend kwamen we er achter dat we voor het interieur dingen in ons hoofd hadden die niet op de markt waren. We ontwierpen en ontwikkelden zelf vilten akoestische wandbekleding en de robuust uitbreidbare Last Supper Table zag het licht. Met het kleurrijke ontwerp voor SRK wonnen we een aantal prijzen en ontstond de vraag naar onze meubels, de geboorte van ons meubelmerk Studio Lawrence. In London werk ik al jaren met groot plezier op de grens van interieur en architectuur. En mijn huidige verzamelwoede richt zich nu op olieverf en werken op papier van hedendaagse Nederlandse kunstenaars, schilderijen van Belgische expressionisten uit de jaren 1950/1960, antieke sieraden, porselein en Murano glas. Het bijhouden van het aanbod op eBay en relevante veilinghuizen alleen kost me 1,5 uur per dag. Waar is dat toch allemaal goed voor, is een vraag die ik mezelf geregeld stel. Laatst las ik een boek geschreven door aartshertog Géza von Habsburg over verzamelingen: Princely Treasures (Thames and Hudson, 1997). Hij schrijft over de verzamelwoede van de De Medici familie in de Renaissance: “Het ideaal van het Florentijns humanisme was een mens geschoold in de klassieke talen en in het bezit van zowel sapientia (wijsheid) als eloquentia (welsprekendheid). De wijsheid om het juiste pad te kiezen onder iedere omstandigheid en de welsprekendheid om zijn medemens te overtuigen hem te volgen. Zijn presentatie in woord, beeld en gedrag, zijn verzamelde kunstwerken en de architectuur waar hij opdracht aan geeft, moeten stuk voor stuk zo mooi en zo’n plezier schenken dat alle achterliggende ideeën en waarden automatisch worden overgenomen.” Leven, werk, kunst, cultuur, interieur en exterieur als één onlosmakelijk geheel. Mijn oud-leraar Nederlands en dierbare vriend had het niet mooier kunnen verwoorden. Groet uit Londen!

Akoestiek en Design zonder compromis

Naadloos uiterlijk Langer wit en helder www.armstrong-plafonds.nl

Klasse A Akoestiche absorptie klasse A

Volledige systeemoplossing Met Armstrong DGS ophangsysteem