Zin 04 2014

zorg Platform voor managers in ziekenhuizen en ouderenzorg

39e jaargang nr. 4 - juni 2014

WW

W. ZO

NI

RG

EU IN W S

S?

TE LL IN

GE N.

NL

instellingen Thema

Gebouw onderho & Install ud atietechniek

Legionellapreventie met slim systeem Terugblik Congres Tips nieuwe Gastvrijheidszorg huisstijl

eHealth: waar blijft de implementatie?

12 – 15 Nov 2014 Düsseldorf • Germany www.medica-tradefair.com

IT’S MEDICA Iedere november is MEDICA hét evenement voor experts van overal ter wereld. Op het wereldforum van de medische industrie presenteren circa 4.600 exposanten een breed scala aan producten. Bent u op zoek naar de actuele knowhow op uw vakgebied, de nieuwe ontwikkelingen binnen de medische techniek of innovatieve toepassingen? In Düsseldorf vindt u de antwoorden op uw vragen. Maak gebruik van MEDICA en de speciale aanbiedingen – ook voor uw vakgebied.

fotolia.com © apops

Be part of the No. 1!

Inhoud

5

Van de redactie

10

22

Gastvrijheid: meer dan ‘window dressing’

6

25

Nieuws

Spotlight op Gerton Groenendijk

8

Beeldverslag Gastvrijheidszorg met Sterren

27

THEMA: GEBOUWONDERHOUD en INSTALLATIETECHNIEK

30

10

33

Alles over koffie & thee Nieuwe huisstijl? Hier moet u rekening mee houden

Legionellapreventie met slim systeem

14

Duurzaam rendement bij Maastricht UMC+

17

Feng Shui in 9 vragen

36

22

Waar blijft eHealth?

38

Markt & Product

41

Column Frederiek Morees

Servicewijzer

18

42

ERP bij Rijnstate

36

Agenda en advertentie-index

Online > ZorgInstellingen is ook op Twitter te volgen. Ga naar www. twitter.com/zorginstelling en wordt volger. Zo blijft u dagelijks op de hoogte van het laatste nieuws uit de zorgsector. Niet alleen interessant voor uzelf, maar u heeft ook de mogelijkheid om uw eigen volgers snel op de hoogte te stellen van het nieuws door te retweeten.< > Wat is er te doen? Voor welke cursus kan ik me inschrijven? Welk congres is interessant om bij te blijven in mijn vakgebied? En naar welke beurs moeten mijn medewerkers beslist toe? De website van uw eigen vakblad houdt evenementen en andere belangrijke agenda-onderwerpen nauwgezet in de gaten. Ga voor het complete overzicht naar de website. lees verder < www.zorginstellingen.nl/evenementen

> Iedere week verschijnt ZorgInstellingen in de vorm van een digitale nieuwsbrief. Iedereen die geïnteresseerd is in het laatste nieuws uit de zorgsector kan zich abonneren op deze gratis nieuwsbrief. Ook bevat de nieuwsbrief informatie over de nieuwste producten en diensten. Abonneren? lees verder < www.zorginstellingen.nl > Tijdens het Nationaal Congres Gastvrijheidszorg op donderdag 12 juni in het Beatrix Theater in Utrecht zijn de winnaars van de Gastvrijheidszorg Awards 2014 bekendgemaakt. Bekijk de uitslag en de foto’s van deze dag op www.zorgmetsterren.nl. U kunt zich via de website ook vast inschrijven voor Gastvrijheidszorg met Sterren 2015.Van harte aanbevolen!

2014-Juni / ZorgInstellingen

3

Ontvang handvatten om aan de slag te gaan met een moderne werkstijl!

Masterclass

Over het nieuwe werKen

Start 30 oktober 2014

OOk interessant vOOr u:

Maak op verschillende inspirerende locaties kennis met Het Nieuwe Werken en leer van gerealiseerde en succesvolle projecten. 5-daagse Masterclass waarbij alle aspecten van het nieuwe werken aan bod komen: de fysieke omgeving, de ICT-wereld, de gevolgen op het gebied van cultuur en leiderschap en het verander- en communicatietraject. Alle dagen zijn volgens een vast stramien opgebouwd. Na een inleiding van ĂŠĂŠn of meer experts over het thema gaat u concreet aan de slag. De masterclass wordt steeds op een inspirerende locatie gegeven. Op die manier maakt u ook werkelijk kennis met gerealiseerde en succesvolle projecten.

RGB: Blauw: R74/G150/B205 Groen: R199/G214/B205 Oranje: R235/G107/B74 CMYK: Blauw: c70/m30 Groen: c30/y70 Oranje: m70/y70

leidinggeven

aan de nieuwe werKers

6 november 2014 De drie kritische succesfactoren voor HNW en hoe u, als leidinggevende, hiermee concreet aan de slag gaat!

Bekijk het complete programma en schrijf u in:

www.ohnw.nl/opleidingen over Het

Nieuwe Werken

redactioneel

Colofon

Goed en slecht nieuws “De welnessmedewerker is uniek en wordt zeer gewaardeerd.” “Nieuwe bewoners ontvangen een goodybag met een presentje.” “Gastvrijheid is een way of life in deze instelling.” “Bijzonder is de onderwaterdierentuin in het souterrain.” “In het restaurant klinken op de achtergrond vogelgeluiden.” “Het voelt als een warme deken dat iedereen elkaar goed kent.” Het zijn citaten uit de Sterrengids 2014, het slotstuk van Gastvrijheidszorg met Sterren, de jaarlijkse gastvrijheidsmeting in de zorg waaraan inmiddels zo’n 230 zorginstellingen meedoen. Net als vorig jaar werden in vier categorieën Awards uitgereikt. Dat gebeurde op donderdag 12 juni in het Beatrix Theater in Utrecht in aanwezigheid van pakweg 1200 behoorlijk enthousiaste mensen. Een uitgekiende combinatie van inhoud en entertainment, tezamen met de awarduitreiking, maakte de dag tot een memorabel feestje. Ook de aanwezige staatssecretaris Van Rijn, die het eerste exemplaar van de Sterrengids in ontvangst nam, was blij verrast over het enthousiasme en de stijgende belangstelling voor het onderwerp gastvrijheid, zo bleek uit zijn speech. Minder enthousiast zal hij geweest zijn over het precies op diezelfde dag verschenen rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg over de kwaliteit van de ouderenzorg. Uit onderzoek in de periode 2011 en 2012 blijkt namelijk dat die kwaliteit flink tekort schiet. Onvoldoende aanwezigheid van deskundig personeel, achterblijvende kennis van medewerkers door onvoldoende scholing, niet opvolgen van regels voor medicijnen, slecht bijhouden van dossiers van bewoners waardoor bijvoorbeeld ouderen met slikproblemen toch vast voedsel krijgen; het zijn voorbeelden van zaken die echt misgaan. De meeste instellingen zijn van goede wil, en hebben beslist een beeld van de manier waarop de zorg georganiseerd zou moeten worden. Maar ze hebben vooral moeite om beleid om te zetten in praktijk. Iets dat onder meer te maken heeft met de wisselingen in de verschillende managementlagen, aldus het rapport.

GERARD DESSING

hoofdredacteur

12 juni 2014, een dag in de zorg met twee kanten dus. Aan de ene kant reden voor vreugde omdat het met de gastvrijheid in de zorg steeds beter gaat. Maar aan de andere kant reden om de wenkbrauwen flink te fronsen, omdat het met de kwaliteit van de ouderenzorg niet goed gaat. En dit laatste wordt de komende tijd een nog belangrijker aandachtspunt omdat door de veranderingen in de AWBZ de zorgvraag in intramurale instellingen alleen maar complexer wordt.

"Het is belangrijk dat de ouderenzorg de komende periode verbeterslagen blijft maken." Deze zin uit het rapport onderstreep ik van harte. Want zonder die verbeteringen kunnen we nooit bieden wat we allemaal willen bereiken, namelijk een verantwoorde, veilige, kwalitatief hoogwaardige en mensgerichte ouderenzorg.

ZORGINSTELLINGEN IS EEN UITGAVE VAN VAKMEDIANET

HOOfDREDAcTEUR Gerard Dessing, gerarddessing@vakmedianet.nl tel. 088-5840912 EINDREDAcTEUR Aline de Bruin, alinedebruin@vakmedianet.nl REDAcTIERAAD Chiel Bos, Noor van den Bergh en Rob van den Bergh MEDEWERKERS AAN DIT NUMMER Arjan Anderiesen (coverontwerp), Frederiek Morees, Aart Nap, Joost Nijland, Mia Spruit, Royan van Velse, Margriet Verhulst, Suzanne Wijer, Astrid Zoumpoulis-Verbraeken UITGEVER Geert van den Bosch AccOUNTMANAGERS Michel Lases, michellases@vakmedianet.nl tel 06-52867256 Bert Renkema, bertrenkema@vakmedianet.nl tel. 06-30060061 VORMGEVING & OPMAAK Content Innovators Alphen aan den Rijn DRUK Ten Brink, Meppel ADRES Vakmedianet, Postbus 448, 2400 AK Alphen aan den Rijn www.zorginstellingen.nl, redactie@zorginstellingen.nl ABONNEMENTENADMINISTRATIE klantenservice@vakmedianet.nl, tel. 088-5840888 ABONNEMENTEN ZorgInstellingen verschijnt 8 keer per jaar. Jaarabonnement Nederland € 129,00, België € 139,00, buitenland overig € 159,00 en los nummer € 17,50; prijzen zijn exclusief btw. Op alle uitgaven van Vakmedianet zijn de Algemene Voorwaarden van toepassing. Die zijn te vinden op www.vakmedianet.nl. DOELGROEP Algemeen & financieel management, facilitair management, hoofden inkoop & voeding, IcT-management & hoofden administratie. cOPyRIGHT Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. © Vakmedianet 2014 PUBLIcATIEVOORWAARDEN Op iedere inzending van een bijdrage of informatie zijn de standaardpublicatievoorwaarden van Vakmedianet van toepassing. Deze zijn te vinden op www.vakmedianet.nl. DIScLAIMER Alle in deze uitgave opgenomen informatie is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. De juistheid en volledigheid kunnen echter niet worden gegarandeerd. Vakmedianet en de bij deze uitgave betrokken redactie en medewerkers aanvaarden dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het directe of indirecte gevolg is van het gebruik van de opgenomen informatie. ISSN 1386-4076

over Het

Nieuwe Werken

2014-Juni / ZorgInstellingen

5

nieuws Winnaars Gastvrijheidszorg Awards 2014 Op donderdag 12 juni zijn tijdens het Nationaal Congres Gastvrijheidszorg de winnaars van de Gastvrijheidszorg Awards bekendgemaakt. Zorgcentrum Holdert in Emmen heeft in de categorie Verpleging & Verzorging de Gastvrijheidszorg Award 2014 gewonnen. Bernhoven in Uden is het ziekenhuis dat zich een jaar lang het meest gastvrije ziekenhuis van Nederland mag noemen. De award in de categorie GGZ is naar ‘t Warant in Helmond gegaan en Voltawerk in Gorredijk won in de categorie Kleinschalig Wonen eveneens de Gastvrijheidszorg Award. Dit jaar deden ruim 230 zorgaanbieders mee aan Gastvrijheidszorg met Sterren. De deelnemers zijn beoordeeld op gastvrijheid en afhankelijk van hun score hebben ze sterren toebedeeld gekregen. Zeven zorglocaties hebben de maximale score van vijf sterren behaald. Dat zijn de ziekenhuizen Bernhoven, Gelderse Vallei in Ede en St Jansdal in Harderwijk. De zorgcentra Holdert, De Vijverhof in Assen, Voltawerk en De Pastorie in Volkel kregen eveneens vijf sterren.

Massaontslag in zorg: ‘55.000 banen op de tocht’ Werknemers van verzorgingshuizen, verpleeghuizen en in de thuiszorg staat een grote ontslaggolf te wachten. Door de bezuinigingen in de zorg zouden zo’n 55.000 banen tot en met 2015 kunnen verdwijnen. Dat zegt Aad Koster, de directeur van werkgeversorganisatie ActiZ, tegen de NOS. ActiZ verwacht dat er tot en met 2015 in totaal nog 55.000 werknemers hun baan verliezen. “Het gaat veelal om banen in de huishoudelijke zorg, maar ook andere banen”, zegt directeur Koster. “Als een verzorgingshuis gaat sluiten, zijn ook de kok en de tuinman niet meer nodig, helaas.” Vakbond Abvakabo FNV vreest zelfs dat 100.000 mensen hun baan gaan verliezen. Bestuurder Lilian Marijnissen tegen de NOS: “Tijdelijke contracten zijn het afgelopen jaar al niet verlengd. Daar komen de vakbond of de media niet aan te pas, maar dat zijn wel allemaal mensen die nu hun baan verliezen. En als je bedenkt dat in de ouderenzorg veel ontslagen vallen, op de thuiszorg veertig procent wordt bezuinigd en in de gehandicaptenzorg zeker nog 20.000 ontslagen worden verwacht, dan zit je al gauw aan zo’n groot getal.”

‘Facilitaire kosten dalen sneller’ De kosten per werkplek zijn ook in 2013 weer gedaald: de totale facilitaire kosten daalden met 5,3 procent vergeleken met 2012 tot 9.035 euro per kantoorwerkplek. Dat blijkt uit de NFC Index, die jaarlijks de totale kosten per werkplek en per fte berekent. Dit jaar zijn de facilitaire kosten voor de eerste maal verzameld conform de Europese norm EN 15221. De dalende trend van de afgelopen jaren komt vooral door een efficiënter gebruik van gebouwen en de beschikbare vierkante meters, de focus op procesoptimalisatie, het scherper uitonderhandelen van contracten en de blijvende aandacht voor een efficiënte inzet van resources. De kosten voor Gebouw en Infrastructuur en de kosten voor de overhead (nu uitgedrukt in Strategisch en Tactisch management en de Horizontale functies) dalen nagenoeg in lijn met de Index. De daling van de kosten voor de post Mens en Organisatie is in 2013 versneld vergeleken met de voorgaande jaren. Dit wijst op een verdere versobering van het dienstverleningspakket en prijsdruk op de diensten. De ICT-kosten namen licht toe, maar in vergelijking met vorige jaren vlakt de stijging nog steeds af. Ondanks de toename in de recente jaren is het huidige kostenniveau nog significant lager dan dat van 2003.

Tekort aan zorgkennis bij gemeenten Een groot deel van de gemeenten in Nederland erkent dat er tekort aan zorgkennis is. Met name de kennis over de geestelijke gezondheidszorg ontbreekt bij veel gemeenten, maar ook op andere terreinen is de kennis beperkt. Dat blijkt uit een rondgang van onderzoeksbureau Yacht in samenwerking met FunktieMediair. Als gemeenten al weten welke kennis er nodig is, belemmert de huidige wet- en regelgeving hen deze kennis binnen te halen. Slechts 59% van de gemeenten is klaar om de zorgtaken aan te bieden die per 1 januari 2015 van hen verwacht worden. Rob Marechal, directeur bij FunktieMediair: “Het is opvallend en zorgelijk tegelijk om te zien dat gemeenten onvoldoende anticiperen op wat er op hen afkomt met de decentralisatie van de zorgtaken. Het blijkt dat twee derde van de gemeenten weet wat er van hen verwacht wordt en wat dit betekent voor de functies van medewerkers. Het besef dat er zorgkennis nodig is, is hoog (89%), maar men heeft dit nog onvoldoende binnen gehaald; vooral de kennis van de GGZ scoort laag.” Uit het onderzoek blijkt ook dat slechts een derde van de gemeenten daadwerkelijk aan de slag zijn met de invulling van de nieuwe rollen van medewerkers.

6

2014-Juni / ZorgInstellingen

www.zorginstellingen.nl

nieuws

Gastvrijheidszorg scoort 8+ De gastvrijheidszorg in Nederland scoort dit jaar een dikke 8+. In de afgelopen vier jaar is de index voor gastvrijheidszorg zelfs gestegen met tien punten van 72 procent naar 82 procent. Dat blijkt uit de resultaten van het Nationaal Onderzoek Gastvrijheidszorg 2014 van Gastvrijheidszorg met Sterren. Zorginstellingen zijn zich steeds beter bewust van de voordelen van gastvrij denken en handelen. Ze doen er alles aan om de familie en de omgeving te betrekken bij het zorgproces. Het beleid formuleren voor de gastvrije zorg is voor de meeste zorgcentra een vast onderdeel van de bedrijfsvoering. Ook de borging van gastvrijheid wordt steeds vaker opgenomen in het beleidsplan; het percentage is gestegen van 72 procent van de instellingen in 2011 naar 88 procent in 2014. Er zijn grote verbeteringen doorgevoerd op het gebied van de ambiance; het tevredenheidspercentage is gestegen van 76 in 2011 naar maar liefst 91 in 2014. De ambiance wordt door cliënten vaker ervaren als warm, veilig, vriendelijk en inspirerend en dat kan gepaard gaan met een gezellige drukte. Opvallend is dat het eten & drinken wat achterblijft ten opzichte van de andere factoren van gastvrije zorg. De zorg blijft het lastig vinden om grote aantallen cliënten toch individueel te benaderen en klantvriendelijk te bedienen. Ook de kwaliteit en variëteit van het eten en drinken verdient meer aandacht.

Hygiëne-zekerheid en kosten-efficiency

‘Heffing belemmert kamerverhuur verzorgingshuizen’ De overheid maakt het zorgorganisaties vrijwel onmogelijk om kamers in leeglopende verzorgingshuizen te verhuren aan ouderen. Dat blijkt uit een rondgang van Trouw langs eigenaren van deze huizen. Verzorgingshuizen raken leeg omdat de overheid sinds dit jaar de toegang weigert aan relatief gezonde ouderen. Ze mogen er nog wel wonen, maar dan moeten ze zelf de relatief hoge huur van 500 tot 600 euro per maand betalen. Een extra belasting, die eigenlijk is bedoeld voor woningbouwcorporaties, dreigt deze oplossing voor de leegstand nu te dwarsbomen. Sinds 2013 betalen corporaties verhuurdersheffing, maar ook eigenaren van verzorgingstehuizen moeten nu belasting betalen als ze kamers verhuren. Daardoor wordt de huur voor veel ouderen te hoog.

Nu tot € 1250,extra korting!*

Nu een individuele aanbieding voor wasserijapparatuur aanvragen en profiteren van de extra jubileumkorting

Info: (0347) - 37 78 84 www.miele-professional.nl/jubileum *Actie loopt van 1 juni tot en met 31 december 2014.

2014-Juni / ZorgInstellingen

7

Actueel

Nationaal Congres Gastvrijheidszorg

Meer sterren dan ooit Het zonnetje scheen, er werden meer sterren uitgedeeld dan ooit en de sfeer zat er goed in bij de 1200 bezoekers van het Nationaal Congres Gastvrijheidszorg op 12 juni in Utrecht. Een foto-impressie van een bijzonder feestelijke dag. De allereerste Publieksprijs ging naar de zorgkunstenaar van Archipel, Zorggroep Almere.

Fotoâ&#x20AC;&#x2122;s Corrine Ponsen

Dankzij cabaretière Yora Rienstra zat de sfeer er al vroeg goed in. fotobijschrift_linkslijnend

Loek Winter sprak over zorgondernemerschap (links) en staatssecretaris van Rijn ontving het eerste exemplaar van de Sterrengids van projectmanager Jeannet Bakker (foto rechts). 8

2014-Juni / ZorgInstellingen

Actueel

Nationaal Congres Gastvrijheidszorg

Alle winnaars van de Gastvrijheidszorg Awards 2014 op een rijtje.

Jury-voorzitter Jenneke van Veen roemde de hoge kwaliteit van gastvrijheidszorg van de deelnemende instellingen.

Boven: even vieren dat we gewonnen hebben en rechts: Jacobine Geel, voorzitter GGZ Nederland.

2014-Juni / ZorgInstellingen

9

thema gebouwonderhoud & installatietechniek

Legionellapreventie in Huize Beatrix

www.zorginstellingen.nl

Search

Slim systeem maakt legionellapreventie makkelijker

Legionellapreventie in zorginstellingen is belangrijk. Wie het proces op een slimme manier automatiseert, bijvoorbeeld door gebruik te maken van KNX-temperatuursensoren en een dito regelunit, bespaart tijd en geld. Huize Beatrix in Doorn is enthousiast over dit KNX-systeem. Tekst Astrid Zoumpoulis-Verbraeken*

10

2014-Juni / ZorgInstellingen

De Entis

thema gebouwonderhoud & installatietechniek

Huize Beatrix maakt gebruik van een innovatieve oplossing voor gebouwbeheer op basis van de gebouwautomatiseringsstandaard KNX. Het systeem draait om de Entis, een kastje met geprogrammeerde intelligentie dat als interface dient tussen het centrale KNX-systeem en de server. In combinatie met temperatuursensoren zorgt het kastje voor temperatuurmeting- en registratie.

Legionellabeheer in zorginstellingen vereist veel aandacht. De risico’s van legionellabesmetting zijn namelijk bijzonder groot in verband met de aanwezigheid van kwetsbare groepen. Bovendien staan kamers vaak tijdelijk leeg en wordt een douche soms niet gebruikt, waardoor stilstaand water voor een verhoogd risico zorgt. Het overzicht van het watergebruik in deze vaak grote complexen, en dus ook de doorspoelbehoefte per ruimte, is lastig bij te houden door de technische dienst. Het is een extra taak in de volle agenda en diensten aan bewoners krijgen altijd voorrang.

Legionellapreventie in Huize Beatrix

Legionellabeheer Het legionellabeheer gaat uiteraard veel verder dan de temperatuurmetingen. Twee keer per jaar worden controlemonsters genomen op verschillende punten. Er zijn verplichte controles op keerkleppen en de waterleverancier checkt ook nog eens hoe de instelling met het tapwater omgaat. Alle uitslagen moeten weer in een logboek komen te staan. Toch heeft het geautomatiseerde metings- en rapportageproces een belangrijk deel van het werk uit handen genomen.

nippels tot gevolg - en was het hele complex steeds een dag lang min of meer uit zijn doen.

Daarnaast zijn de maandelijkse temperatuurcontroles door installateurs omslachtig en kostbaar. Dat terwijl deze metingen wel nodig zijn om te controleren of de watertemperatuur in de leidingen wel boven de 60 graden Celcius komt, de benodigde temperatuur om eventuele legionella-bacteriën te doden.

Daarin moest verandering komen. “Niet alleen om kosten te besparen, maar ook omdat we onze verantwoordelijkheid op het gebied van legionella uitermate serieus nemen en optimale zekerheid willen hebben over de risico’s,” zegt Anja van Opstal, teamleider van de facilitaire dienst bij Huize Beatrix. “En liefst op een zo eenvoudig mogelijke wijze.”

Teveel meetpunten

Gebruiksvriendelijker

Tegen deze dilemma’s liep ook Huize Beatrix aan, een woonzorgcentrum van QuaRijn in Doorn met ruim honderd wooneenheden. Het huis maakt gebruik van een tapwatercirculatiesysteem dat opgedeeld is in maar liefst 46 deelringen. Normaal gesproken zijn er in dergelijke gebouwen maar acht deelringen. Eén keer per maand kwam SchreuderRuitenbeek Installatiebeheer uit Amersfoort langs om op alle 46 meetpunten de temperatuur handmatig te controleren. Op even zo veel plekken moesten dan de plafondplaten verwijderd én teruggeplaatst worden, werden temperatuurmeters in de leiding geprikt - met lekkende meet-

De huisinstallateur gaf aan dat een gebouwbeheersysteem de controles beter en slimmer zou kunnen uitvoeren. Maar welke? Bij vrijwel alle gebouwbeheersystemen moet de gebruiker voor inzicht in de temperatuurmetingen zelf inloggen in het systeem om de informatie te vinden die hij nodig heeft om deze vervolgens zelf te kunnen printen, interpreteren en archiveren. Gert Oussoren, toen nog student elektrotechnische installatietechniek aan de HTS en in deeltijd werkzaam bij Schreuder-Ruitenbeek, was ervan overtuigd dat dit slimmer en gebruiksvriendelijker kon. Hij studeerde af op een innovatieve oplossing op basis van de gebouwautomatiseringsstandaard KNX.

Keuze voor KNX

Toen Oussoren een KNX-component tegenkwam dat automatisch e-mails doet verzenden bij bewegingsdetectie, bijvoorbeeld voor inbraakbeveiliging, ging bij hem het lampje branden. “Ik dacht: als dat kan bij bewegingsdetectie, dan kan het vast ook bij temperatuurmeting.” Rondom dat idee en die component ontwikkelde hij de Entis, een kastje met geprogrammeerde intelligentie dat als interface dient tussen het centrale KNX-systeem en de server. In combinatie met temperatuursensoren zorgt het kastje voor constante temperatuurmeting- en registratie. Eén keer in de maand stuurt het systeem automatisch een rapportage naar de gebruiker, per e-mail.

Helder e-mailbericht

Het bijzondere van de automatische rapportage is dat het niet een ‘domme’ opsomming van gemeten temperaturen is waar de gebruiker zelf nog een interpretatie op moet loslaten. Het e-mailbericht geeft heel overzichtelijk en eenvoudig aan dat alles in orde is of dat een aantal punten de vereiste temperatuurhoogte niet halen en dus aandacht vereisen. Het voordeel van het automatische rapportage- en interpretatiedeel is

2014-Juni / ZorgInstellingen 11

thema gebouwonderhoud & installatietechniek

Legionellapreventie in Huize Beatrix

actie op kan ondernemen. Stam: “Huize Beatrix heeft ervoor gekozen om bij te lage temperaturen in principe zelf in te grijpen, door op die punten de leiding te desinfecteren met extra spoelingen. Ondanks het feit dat de e-mail-rapportages niet van ons maar van de server komen en de mails in dit geval niet ook automatisch bij ons terecht komen, hoeft de gebruiker alleen maar op ‘beantwoorden’ te drukken om een vraag of een verzoek direct bij ons neer te leggen. Huize Beatrix koos voor een eenvoudige weergave van de informatie in de maandelijkse mails. Maar als het nodig is, kunnen we er natuurlijk ook mooie grafiekjes van presenteren.”

Op tijd vervangen sensors Huize Beatrix in Doorn maakt voor legionellapreventie gebruik van KNX-temperatuursensoren en een KNX-regelunit.

duidelijk: je kunt de informatie niet vergeten, want het wordt automatisch toegezonden. En de sensors maken geen fouten, iets wat bij mensen wel kan gebeuren. Door de constante metingen is er ook meer inzicht te verkrijgen in de werking van de verschillende ringleidingen en het systeem als geheel.

Andere functies koppelen

Huize Beatrix werd het eerste proefproject met het gloednieuwe systeem. Een KNX-kabel werd door het pand getrokken en deze werd aan de temperatuursensors op de meetpunten gekoppeld. Buiten een fysieke IP-aansluiting was er op ICT-gebied niets anders nodig. Het kastje ontvangt de gegevens en zet deze door naar de centrale server waar het beheer plaats vindt en die met een

12

2014-Juni / ZorgInstellingen

webbrowser overal ter wereld benaderbaar is. Wim Stam is manager bij SchreuderRuitenbeek. “Met een relatief kleine ingreep en een geringe investering hebben we de processen volledig kunnen automatiseren. In dit geval lag er nog geen KNX-kabel, maar als die wel aanwezig is, is het helemaal een simpele ingreep. Het voordeel van de KNX-kabel is dat Huize Beatrix in de toekomst er ook andere functies aan kan koppelen, zoals het schakelen van de verlichting of de besturing van de zonwering.”

Server stuurt rapportages

Als de gebruiker dat wenst, kan hij de rapportagemails ook automatisch naar de installateur laten sturen, of bijvoorbeeld alleen in het geval van afwijkingen, zodat de installateur daar meteen

Het systeem constateert tevens defecte opnemers en meldt dat direct in een bericht voor de gebruiker en/of

thema gebouwonderhoud & installatietechniek

Legionellapreventie in Huize Beatrix

Met één druk op de knop

LABELS PRINTEN www.brother.nl/td2130n

Mobiele printoplossing

Een e-mailbericht geeft overzichtelijk aan of op een aantal punten de vereiste temperatuurhoogtes worden gehaald of niet.

installateur. Zo is men er altijd snel bij om een sensor te vervangen. Bij eventueel terugkerende meldingen van verhoogd risico op bepaalde punten, zoekt de installateur een meer permanente oplossing. Bijvoorbeeld door dikkere leidingen aan te leggen die de doorspoeling bevorderen, of door vertakkingen in de leidingen aan te brengen die het water sneller doen rouleren. Ook kan hij bijvoorbeeld bepaalde tappunten afsluiten die in de praktijk nooit worden gebruikt.

De Brother TD-2130N thermische labelprinters zijn speciaal ontworpen voor professionals in de gezondheidszorg en bieden de mogelijkheid om vanuit het geheugen stand-alone een grote verscheidenheid aan labels te printen. U kunt deze veelzijdige en volledig mobiele modellen inzetten op elke gewenste plek of in elke situatie, zoals in de operatiekamer, het laboratorium, de apotheek, de receptie of zelfs aan het bed van de patiënt. Met ondersteuning voor de meest voorkomende barcodes zijn deze labelprinters bij uitstek geschikt voor alle labeltoepassingen in ziekenhuizen of zorginstellingen.

Software en toepassingen De labelprinters worden geleverd met professionele labelontwerp software waarmee een complete labeloplossing geboden wordt voor o.a. injectiedoseringslabels, patiëntendossiers, recepten, labels voor monsters, afspraakkaartjes, polsbandjes voor patiënten en labels voor microscoopplaatjes

Scheelt veel werk

Teamleider facilitair Van Opstal is tevreden over het systeem. “We hebben er totaal geen omkijken meer naar en kunnen ons weer concentreren op de zorg. De meldingen zijn helder en duidelijk, je ziet in één oogopslag of en waar er iets mis is. Het scheelt ons veel werk en geeft een gerust gevoel.” De zorginstelling berekende dat de investering binnen vier jaar is terugverdiend, want er komen nu immers geen maandelijkse facturen meer binnen van de installateur.

verkrijgbaar bij:

*Astrid Zoumpoulis-Verbraeken is journalist bij Lexie Tekstproductie en redacteur bij Stijlmeesters, Vlaardingen

2014-Juni / ZorgInstellingen 13

www.eurosteriel-medical.nl

Thema Gebouwonderhoud & insTallaTieTechniek

Nieuwbouw Maastricht UMC+

www.zorginstellingen.nl

Search

Duurzaam rendement door installatieconcept Impressie van de nieuwbouw van Maastricht UMC+ aan de Verheylaan 10, Maastricht.

Aan de Verheylaan 10 bouwt Maastricht UMC+ een nieuw, duurzaam multifunctioneel ziekenhuiscomplex van 22.000 m2, met twaalf operatiekamers, een MRI-centrum, kantoren en een tweede serrehal. Het duurzame karakter zit hem onder meer in de toepassing van klimaatplafonds in combinatie met basisventilatie. Tekst Mia Spruit*

14

2014-Juni / ZorgInstellingen

Thema Gebouwonderhoud & insTallaTieTechniek

Klimaatplafonds

Nieuwbouw Maastricht UMC+

De klimaatplafonds werken op lage-temperatuurverwarming en hoge-temperatuurkoeling en verzorgen zowel de verwarming als de koeling in de gebruikersruimtes. Met deze klimaatinstallatie is het mogelijk om de nieuwbouw aan te sluiten op de ‘retourwarmte’ van de op een hogere temperatuur gestookte bestaande gebouwen.

Het is de grootste uitbreiding van het academisch ziekenhuis van Maastricht sinds zijn bouw in 1993. Aan de Verheylaan 10 zal een nieuw gebouw verrijzen met acht verdiepingen. Het moet een duurzaam multifunctioneel complex worden. De serrehal, een knooppunt van routes, verbindt het nieuwe gebouw met het hoofdgebouw en herbergt het terras van het personeelsrestaurant én een dek om ook in de winter van een comfortabel klimaat te kunnen genieten.

Klimaatconcept

Het Maastricht Universitair Medisch Centrum+ (Maastricht UMC+) streeft met de uitbreiding naar een vergroting van haar zorgcapaciteit. Een mooie uitdaging, die hem vooral lag in het klimaatconcept. Ingenieursbureau Deerns heeft samen met Architecten aan de Maas goed gekeken naar de wensen en behoeftes van het ziekenhuis en naar de aansluiting op de nieuwe situatie. Voor het Maastricht UMC+ was het belangrijk om een modern, duurzaam én flexibel gebouw te realiseren. Daarnaast streeft het ziekenhuis naar BREEAM-certificering voor de nieuwbouw. De combinatie van al deze aspecten heeft geleid tot de toepassing van klimaatplafonds in combinatie met basisventilatie.

Klimaatplafonds voor koeling en warmte

De klimaatplafonds werken op lagetemperatuurverwarming en hoge-temperatuurkoeling en verzorgen zowel de verwarming als de koeling in de gebruikersruimtes. Met deze klimaatinstallatie is het mogelijk om de nieuwbouw aan te sluiten op de ‘retourwarmte’ van de op een hogere temperatuur gestookte bestaande gebouwen. Het nieuwe gedeelte is

dusdanig goed geïsoleerd dat de overblijvende warmte in het bestaande complex kan worden gebruikt om de nieuwbouw mee te verwarmen. De warmte wordt dus niet direct teruggevoerd naar de warmtecentrale wat voorheen het geval was. Dit leidt tot een betere benutting van de warmte.

delingsinstallatie zodat het klimaat aan te passen is aan het soort operatie die plaatsvindt. Immers, hoe meer mensen en medisch apparatuur zich in een operatiekamer bevinden, des te meer warmte moet worden afgevoerd met de ventilatielucht.

Het is helemaal mooi dat op deze manier ook de installatie van een warmtepomp mogelijk is, omdat de retourtemperatuur voldoende laag is. De warmtepomp maakt het weer mogelijk om de ruimtes waar het altijd koel moet zijn, zoals de computerruimtes en de ruimtes met zware medische inrichtingen, te koelen. Het totale complex is installatietechnisch zo in elkaar verweven, wat de duurzaamheid alleen maar ten goede komt.

‘De maatregelen resulteren in een sterke reductie van het energieverbruik’

Hybride operatiekamers

De operatiekamers zijn volgens de laatste stand der techniek ontworpen. Twee worden zelfs hybride. Dit betekent dat er tijdens een operatie beeldopnames en röntgenapparatuur kunnen worden gebruikt om gelijk inzicht te krijgen in de consequenties van de ingreep. Tevens is de ventilatieinstallatie voorzien van warmte- en vochtterugwinning in de vorm van warmtewielen. De operatiekamers zijn allemaal uitgerust met een eigen luchtnabehan-

Tenslotte is de hele afdeling van operatiekamers ingedeeld in zones met een drukhiërarchie om een zo steriel mogelijke omgeving te creëren.

Geïntegreerde systemen

De energie-efficiëntie van het gebouw wordt nog verder verhoogd door een individuele ruimteregeling van de verlichting, het klimaat en de zonwering. Een slim geïntegreerd systeem bepaalt in een bepaalde ruimte wat de meest efficiënte keuze is aan de hand van de temperatuur en de daglichttoetreding. Dit kan tot 30 procent energiebesparing opleveren. Het automatisch uitwisselen van data

Nieuwbouw Maastricht UMC+ Adres: Indeling: Oppervlak: Oplevering:

Verheylaan 10 12 operatiekamers, MRI-centrum, nieuw goederenontvangstkantoor, kantoren, tweede serrehal ca 22.000 m² (8 bouwlagen) 2016

2014-Juni / ZorgInstellingen 15

Thema Gebouwonderhoud & insTallaTieTechniek

Kies bewust voor een schoner milieu

Nieuwbouw Maastricht UMC+

renovatie = hergebruik = duurzaam

eenoorde ntw vera keuze

Natuurlijk HOROS voor een verantwoord klimaat! De operatiekamers in de nieuwbouw zijn allemaal uitgerust met een eigen luchtnabehandelingsinstallatie, zodat het klimaat aan te passen is aan de operatie die plaatsvindt.

Sinds 1953 levert en upgrade Horos, luchtbehandelingssystemen en koelmachines

tussen de ruimteregeling en het verwarming- en koelingsysteem zorgt voor deze significante besparing.

- Energie quickscan voor luchtbehandeling, koelmachines en warmtepompen

BREEAM-ontwerpcertificaat

Alle maatregelen resulteren in een sterke reductie van het energieverbruik en CO2-uitstoot van een gebouw dat intensief zal worden gebruikt. De toegepaste duurzame maatregelen worden inzichtelijk getoetst bij de certificering. Het ziekenhuis kreeg al als eerste in Nederland een BREEAM-certificaat voor het ontwerp van de nieuwbouw. Een vervolgcertificaat voor de uitvoering wordt na de realisatie afgegeven. Dit zal met name gaan over de installatietechnische â&#x20AC;&#x201C; en bouwkundige zaken in het ontwerp die meestal niet zichtbaar zijn. Daarom zijn de zonnepanelen in de zuidgevel geĂŻntegreerd zodat deze zichtbaar zijn.

- Renovatie & upgraden van bestaande luchtbehandelingssystemen - Renovatie & upgraden van bestaande koelmachines - Renovatie & upgraden van bestaande warmtepompen

De nieuwbouw zal in het eerste kwartaal van 2016 gereed zijn. *Mia Spruit is medewerker Marketing & communicatie bij Deerns in Rijswijk

+31 (0)35 603 90 60 | www.horos.nl

30 kies bewust voor 90x267.indd 1

16 30-01-14 08:57

2014-Juni / ZorgInstellingen

column

Met vakantie

Het is hectisch in het huis. Iedereen rent druk heen en weer. In de hal staan dozen met incontinentiemateriaal op een trolley. Verbandmiddelen en katheters met medicatiezakjes op een andere trolley ernaast, een rij rolstoelen, koffertjes.. Het lijkt wel een volksverhuizing. Dat is het ook, maar gelukkig een tijdelijke. De bewoners van het verpleeghuis gaan in twee groepen een week op stap. Met familieleden, echtgenoten, kinderen en uiteraard veel verzorging. Er staat een prachtige touringcar voor de deur en met de lift worden de bewoners in hun rolstoel de bus ingeladen. Hoofdzorg en een vrijwilliger gaan in auto’s, want je weet maar nooit: als het onverhoeds met een bewoner niet goed gaat is er altijd iemand met een auto om terug te rijden. Zo is over alles nagedacht. Het was een hele organisatie. Om te beginnen moest er een geschikte locatie worden gevonden en dat bleek niet eenvoudig te zijn. Na veel onderzoek op internet zijn we een aantal locaties gaan bezichtigen, maar veel locaties voldeden niet aan de verwachtingen die online werden gewekt. We hebben het hele land doorkruist en uiteindelijk kwamen we op een prachtige locatie terecht. Mooie ruime, schone, frisse kamers met ieder een eigen badkamer, toegespitst op minder valide ouderen, een ‘snoezelruimte’, een mooie grote eetzaal en een prachtig terras in een omgeving met veel vertier, ook voor minder valide ouderen. De keerzijde van deze medaille was het kostenplaatje. De vakantie was bepaald niet goedkoop, maar met behulp van fondsen, enkele particuliere giften en een eigen bijdrage van zowel de bewoners als hun familieleden kregen we de begroting toch rond. Iedere dag een druk programma, een wandeling in de prachtige omgeving met een picknick bij een zorgboerderij (dat betekende voor de verzorging en familie rolstoelen duwen), ’s avonds bingo, de volgende dag een boottocht over de rivier en ’s middags naar een museum en de dag erna fietsen met de bewoners voorop. De maaltijden waren van hoog niveau. Alle bewoners aten drie keer zoveel als gewoonlijk, mede te danken aan een nieuwe omgeving met veel prikkels, maar ook dankzij de bijzondere kwaliteit van de maaltijden.

Frederiek Morees is directeur van een zorginstelling ergens in Nederland. Zij schrijft over zaken waarmee zij in de dagelijkse praktijk te maken heeft. Morees heet in werkelijkheid anders.

Na vijf dagen kwam de bus weer voorrijden. Bewoners, familie en medewerkers: allemaal doodmoe maar zeer voldaan. “Dat gaan we volgend jaar toch weer doen?” riepen de verzorgsters. Vanuit zakelijk oogpunt is zo’n vakantie natuurlijk ook geweldig. Via Facebook gaat dit verhaal heel Nederland door, met foto’s en al. En zo zal het veel makkelijker zijn om met dit succesverhaal in de hand opnieuw geld op te halen voor het volgende jaar. Wie weet kan de vakantie zelfs een jaarlijkse traditie worden. Onmisbaar hierbij zijn gemotiveerde en enthousiaste medewerkers, die bereid zijn om een week van huis te zijn en om dag en nacht in touw te zijn voor fysiek en mentaal zware zorg. Een duidelijk bijkomende positieve factor, die ik niet voorzien had, was de teambuilding spirit die deze week van samen zorgen voor bewoners teweeg bracht. Ook dat is goud waard. In juli doen we het opnieuw: op stap naar dezelfde plek, maar met andere bewoners en andere verzorging, hopelijk met hetzelfde resultaat.

2014-Juni / ZorgInstellingen 17

ICT

ERP in de zorg

Enterprise Resource Planning: een levend product

Ziekenhuis Rijnstate werkt sinds anderhalf jaar met ERP, een ge誰ntegreerd softwaresysteem waarmee veel ondersteunende processen beter op elkaar afgestemd kunnen worden. De invoering kostte de nodige aandacht. Een blik achter de schermen. Tekst Royan van Velse en Aart Nap*

18

2014-Juni / ZorgInstellingen

ICT

ERP in de zorg

ICT wordt meer en meer gezien als het kloppend hart van een ziekenhuis. Dit is ook het geval in ziekenhuis Rijnstate, een topklinisch opleidingsziekenhuis met locaties in Arnhem, Velp en Zevenaar. Eén van de meest belangrijke slagaders die vanuit dit kloppende hart door de organisatie loopt, is het Ziekenhuis Informatie Systeem, met als belangrijke aftakking het Elektronisch Patiënten Dossier (EPD). Binnen Rijnstate is het EPD de laatste jaren met succes ingevoerd. De afhankelijkheid van de

pay’- proces, met daaraan gekoppeld de strategische en tactische inkoop, het contractbeheer, de magazijnlogistiek en het projectmanagement waren voorheen processen die voor delen ondergebracht waren in subsystemen die door middel van koppelingen met elkaar communiceerden. Veel processen waren onvoldoende op elkaar afgestemd en gaven te weinig transparantie en inzicht. Ook was er op onderdelen sprake van dubbele invoer van gegevens. Het implementeren van een Enterprise Resource Planning oplossing (ERP),

‘Het systeem zorgt ervoor dat ondersteunende processen beter op elkaar afgestemd worden’ ICT is weliswaar vergroot, maar de voordelen van die automatisering wegen daar ruimschoots tegenop.

Tweede grote slagader

De volgende logische stap van het ziekenhuis: ook de ondersteunende processen tegen het licht houden en daar waar mogelijk verder digitaliseren en integreren. Het ‘purchase to

een softwareprogramma dat wordt gebruikt ter ondersteuning van bedrijfsprocessen en dat al heel gangbaar is binnen de industrie, kon die problemen oplossen en een tweede grote slagader binnen Rijnstate opleveren. De vraag was wel of ‘ERP’ en een ‘ziekenhuis’ wel samen gaan, of een ERP-oplossing niet wat te zwaar is voor zo’n organisatie.

Vertrouwen en partnership Tijdens de selectie van een ERP-leverancier, maar vooral ook tijdens het implementatietraject, moet niet vergeten worden dat het een gezamenlijk project is en dat het succes mede gebaseerd is op vertrouwen en partnership. Af en toe moet er wat worden gegeven en genomen om de vaart in het project te houden.

Warehouse management in de cleanroom van het centraal magazijn van Rijnstate.

In het tweede kwartaal van 2014 vindt een nieuwe release plaats binnen Rijnstate, waarbij weer nieuwe functionaliteiten worden toegevoegd. Het product groeit immers, wordt volwassener en uitgebreider. Een volgende stap is een onderzoek naar de mogelijkheid en de meerwaarde van het opnemen van bijvoorbeeld HR, facilitaire dienstverlening of het beheer van onderhoud binnen HELIOS. Een ERP is een levend product, net als een slagader.

2014-Juni / ZorgInstellingen 19

ICT

ERP in de zorg

Stuurgroep en scope

Er werd een stuurgroep geformuleerd om zich over deze vraag te buigen. Deze bestond uit de managers ICT, financiën en logistiek. Brede werkgroepen werden samengesteld met daarin vertegenwoordigers vanuit de zorg en de ondersteunende diensten. De unanieme conclusie: een grote ziekenhuisorganisatie heeft wel degelijk baat bij een ERP. Het hele jaar 2011 werd besteed aan het opstellen van een uitgebreid Programma van Eisen en wensen, waarbij meteen al ondersteuning werd gezocht van een ervaren externe projectleider. Dit soort omvangrijke projecten zijn immers geen corebusiness voor een ziekenhuis. De scope werd ook bepaald: in eerste instantie zou worden gestart met de implementatie van een ERP-pakket voor de inkoop (strategisch, tactisch en operationeel), het contractbeheer, de goederenlogistiek, financiën en projecten. Wel zou bij de selectie al rekening worden gehouden met een eventuele toekomstige uitbreiding van deze scope (bijv. Service Management en Human Resources).

Selectietraject

Tijdens het daarop volgend selectietraject, waarbij gezocht werd naar een partij die zowel de software, de implementatie als het beheer kon aanbieden, kregen meerdere partijen de kans om hun product te demonstreren. SAP, Oracle en Microsoft kwamen met een aanbieding middels verschillende tussenpartijen. Het identificeren van de meest passende aanbieder werd gedaan op basis van een mix van prijs en kwaliteit. Dit alles werd hierbij stevig beïnvloed doordat Rijnstate veel ‘tailor made’ -functionaliteiten eiste, die in een later stadium standaard moesten worden binnen de oplossing. Dit was belangrijk omdat daardoor het toekom-

20

2014-Juni / ZorgInstellingen

stig beheer van deze functionaliteiten door de leverancier zou worden gegarandeerd.

HELIOS

SAP, aangeboden door PinkRoccade, kwam uiteindelijk als winnaar uit de tender. Hun product CareCTRL was al aangepast aan de behoeftes van een ziekenhuis en ook al doorgevoerd binnen verschillende instellingen in Nederland. Begin 2012 werd de samenwerkingsovereenkomst getekend en het hele jaar stond in het teken van de implementatie. Het project kreeg de naam HELIOS: Huisbreed ELektronisch Informatie- en OndersteuningsSysteem.

Vragen

Voor de implementatie begon, waren er veel vragen. Enkele voorbeelden: - Hoe implementeer je een ERP, als je weet dat het niet alleen een systeem is maar dat wellicht de organisatie, maar zeker een aantal processen, voor een deel anders ingericht moet worden, wil je daar de nodige efficiency uit halen?

- Hoe train je de honderden gebruikers? - Is het invoeren van een warehouse managementsysteem (WMS) voor de goederenlogistiek wel een goed plan, temeer omdat Rijnstate dit als een van de eerste ziekenhuizen in Europa zou doen? - Zouden de interfaces tussen overgebleven bestaande systemen en HELIOS wel op tijd klaar zijn? - Was de ICT-infrastructuur wel voldoende?

Traject met lange adem

Stuurgroep, projectteam en werkgroepen zijn hier een jaar mee bezig geweest. Een implementatie van een ERP bleek een traject met een lange adem te zijn waarbij zowel aanbieder als afnemer tot het uiterste werden gedreven. Rijnstate bleek een veeleisende organisatie te zijn die niet snel tevreden was. Het voordeel daarvan is wel dat het product CareCTRL zich snel verder ontwikkelde, zeker ook omdat alle specifieke aanpassingen onderdeel gemaakt werden van de standaard oplossing.

ICT

ERP in de zorg

Wat ging goed/minder goed? In het voortraject zijn een aantal zaken erg goed gegaan: - Er is een zeer uitgebreid, duidelijk en bindend programma van eisen en wensen opgesteld met de mogelijkheid voor Rijnstate om tijdens de implementatie hier nog 20% van af te wijken zonder dat meerkosten mochten worden berekend; - De inzet van externe en ervaren projectleiders die nauw samenwerkten met werkgroepen uit de organisatie; - Het contracteren volgens eigen condities die de (onredelijke) ICT Office voorwaarden uitsluiten, teneinde vooral op resultaat te kunnen sturen; - Het duidelijk vaststellen van het beschikbare budget zonder mogelijk heden tot overschrijding; - De voortdurende bewaking vanuit het project; - De inzet van een zestal door Rijnstate getrainde werkstudenten die gedurende de eerste maanden de medewerkers van Rijnstate hebben geholpen en begeleid, eerst middels lessen, daarna via individuele ondersteuning, vanuit een helpdesk of op locatie.

Er waren zeker ook tegenvallers: - Een ERP invoeren is écht veel meer dan het invoeren van een systeem: het vereist een andere manier van werken en vooral ook van samenwerken; - Het kostte de projectleden en medewerkers veel meer tijd dan aanvankelijk werd verwacht; - Het rendement waarmee in de offertes van alle partijen geschermd werd, is nog niet gehaald. Een ERP genereert op de korte termijn niet zozeer een reductie in fte’s maar wel veel meer doelmatigheid en vooral ook inzicht. Daarnaast is er een behoorlijke verbetering behaald in de kwaliteit van data zoals de producten- en diensten catalogus en de stambestanden.

Eind 2012 werd de druk het hoogst, toen vertragingen die in de zomermaanden waren opgelopen ingehaald moesten worden. Met als gevolg een overdosis aan werkzaamheden.

Live

Op 1 januari 2013 ging HELIOS, binnen de afgesproken tijd, eindelijk live binnen Rijnstate. De start was hobbelig te noemen, wat ook de verwachting was. Interfaces deden niet altijd wat van ze verwacht werd, wachtwoorden ontbraken, bevoegdheden waren soms niet goed weergegeven, scannen in het magazijn ging moeizaam wegens onvoldoende wifi-dekking of vinkjes stonden domweg verkeerd.

gen door meer mensen in te zetten. Daarnaast heeft het feit dat het proces van goedkeuren van orders en facturen verder werd aangescherpt en afgedwongen ook voor de nodige aanloopproblemen gezorgd.

‘De start was hobbelig: wachtwoorden ontbraken, scannen ging moeizaam...’ Beter afgestemd

Terugkijkend op de keuze voor een ERP-pakket kan gesteld worden dat zo’n geïntegreerd systeem er inderdaad voor zorgt dat vele ondersteunende processen beter op elkaar afgestemd worden. Van een veelvoud aan systemen met bijbehorende interfaces is HELIOS nu het hoofdsysteem met slechts nog enkele perifere applicaties.

Ook het wennen aan een nieuw pakket met een nieuwe look leverde wat problemen op. Maar vergeleken bij andere ERP- implementaties binnen de industrie in Nederland kon deze live-gang redelijk succesvol worden genoemd: binnen de gestelde tijd én binnen het overeengekomen budget.

Hick-up

De voornaamste hick-up werd gevormd door het WMS (Warehouse Management), dat het na anderhalve maand nog steeds niet naar tevredenheid deed. De bevoorrading van kritische afdelingen liep hierbij een reëel gevaar, maar werd tijdig opgevan-

*Royan van Velse (op de foto rechts) is manager inkoop en logistiek bij Rijnstate in Arnhem. Aart Nap is projectleider implementatie HELIOS bij Rijnstate.

2014-Juni / ZorgInstellingen 21

Gastvrijheid

In de praktijk

Gastvrijheid: meer dan ‘window dressing’ Gastvrijheid lijkt sinds een paar jaar het toverwoord in de zorgsector. Wie het slim aanpakt, verbetert niet alleen de processen aan de voorkant, maar ook aan de achterkant. Gastvrijheid en optimalisatie van de ketenprocessen gaan namelijk prima samen. Tekst Suzanne Wijers*

Hoe lok je zorgconsumenten naar je instelling? Er is een breed zorgaanbod en de consument beschikt dankzij internet over uitgebreide informatie waarmee hij de verschillende instellingen kan vergelijken. Om de aandacht van de consument te trekken, proberen instellingen te concurreren op gastvrijheid. Lage parkeertarieven, korte wachttijden,

22

2014-Juni / ZorgInstellingen

hoge service; ziekenhuizen en behandelcentra acteren ineens als heuse bedrijven.

Roomservicemedewerkers

Maar gastvrijheid is meer dan ‘window dressing’. Althans, dat laat het Deventer Ziekenhuis zien. Het Overijsselse ziekenhuis betrok in 2008 een compleet nieuw gebouw en digitaliseerde

tegelijkertijd het voedingsproces. “We verspillen minder voedsel en maken minder logistieke meters”, vertelt John Verberne, tot voor kort manager Facilitair Bedrijf bij het Deventer Ziekenhuis. Sinds de nieuwbouw koopt het Deventer Ziekenhuis de menu’s bij Deli XL in. Via drie afdelingskeukens

Gastvrijheid

In de praktijk

worden de maaltijden verspreid door zogeheten roomservicemedewerkers. “Vroeger hadden we mensen in de keuken werken, brachten de voedingsassistenten de maaltijden rond en hadden we apart nog schoonmakers die de kamers onderhielden. Door de maaltijden in te kopen en de processen te digitaliseren, hebben we die drie functies kunnen samenvoegen tot één functie: die van de roomservicemedewerker.” De achterliggende gedachte daarvan is onder andere de herkenbaarheid; de patiënt ziet zo minder verschillende gezichten aan bed. “Maar we hebben hierdoor ook op personeel kunnen besparen.”

Digitaal

Voorheen beschikte het Deventer Ziekenhuis over een centrale keuken met meerdere koks. Daar werd het voedsel bereid dat via papieren menukaarten was aangevraagd. Maar dat systeem voldeed niet meer. Verberne: “Het was omslachtig en ook foutgevoelig. Zeker als er tussentijds wijzigingen plaatsvonden. Want op het moment dat iemands dieet verandert, verandert ook zijn menu-aanbod. Door de processen rondom voeding te digitaliseren, kan de patiënt automatisch alleen maaltijden kiezen die binnen zijn dieet passen.”

Healthcare. Hij benadrukt het belang van actuele informatie. “Statussen veranderen constant. Een patiënt blijkt allergisch te zijn voor een bepaald product. Of krijgt een oproep voor een operatie. Dergelijke factoren zijn van invloed op zijn voeding. Als de roomservicemedewerker een uur na zo’n wijziging de patiënt bezoekt, wil je dat die informatie bij de medewerkers bekend is. Met digitale processen maak je dat mogelijk. Papier is niet alleen foutgevoeliger, het zorgt ook voor onnodige vertraging in het mutatietraject. Vertraging die grote gevolgen kan hebben.”

Zorg wordt professioneler

Tot twee keer toe werd het ziekenhuis voor haar inspanningen beloond met een Gastvrijheidszorg Award. Gastvrijheid, of hospitality, is een thema dat bij steeds meer instellingen hoog op de agenda staat. Volgens Van de Watering komt dat onder meer doordat instellingen zich willen onderscheiden. “Dat is niet zo eenvoudig, ervan uitgaande dat de zorg in principe overal goed is. Dan moet je het dus hebben van secundaire zaken.” Van de Watering neemt echter ook een

professionaliseringsslag waar. “We zien dat instellingen hun supply chain management hebben verbeterd en op een heel ander niveau met hun leveranciers omgaan. Veel professioneler.”

Beter inkopen

Een grote uitdaging binnen de voedselverstrekking is het verkrijgen van accurate en actuele managementinfor-

‘Papier is foutgevoeliger en zorgt voor onnodige vertraging in het mutatietraject’ matie. Met goede stuurinformatie kan immers beter worden ingekocht. Verberne van het Deventer Ziekenhuis: “Naast het systeem waarmee patiënten vooraf hun maaltijd bestellen, bieden veel instellingen ook een keuze aan bed vanaf de buffetwagen. De patiënt geeft

Real-time informatie

Voor deze procesoptimalisatie rondom voeding maakt het Deventer Ziekenhuis gebruik van Culicart Hospitality van PinkRoccade Healthcare. Dit systeem draait op bedside-terminals waarmee de patiënt tv kan kijken en radio kan luisteren, maar ook zijn maaltijd kan bestellen. “Heeft de patiënt niets gekozen, dan komt een roomservicemedewerker langs om samen de keuze te maken. De medewerker beschikt overigens over een iPad met de meest recente gegevens. Is er iets in het dieet gewijzigd? Dan is dat meteen zichtbaar in het systeem.” Michael van de Watering is manager CuliCart Hospitality bij PinkRoccade

John Verberne, tot voor kort manager Facilitair Bedrijf bij Deventer Ziekenhuis: “Vroeger hadden we mensen in de keuken, brachten voedingsassistenten de maaltijden rond en maakten schoonmakers de kamers schoon. We hebben die drie functies kunnen samenvoegen tot één functie: de roomservicemedewerker.”

2014-Juni / ZorgInstellingen 23

Gastvrijheid

In de praktijk

dan ter plekke zijn voorkeur aan. Instellingen kopen voor dit systeem van aanbieden vrijwel altijd te ruim in. Want stel, op de buffetwagen staan twee menu’s: een met biefstuk en een met een gehaktbal. Voor een afdeling met achttien patiënten worden dan vaak twintig maaltijden ingekocht: tien met gehaktballen, tien met biefstuk. Maar de medewerker blijft met allemaal biefstuk zitten, want de gehaktbal is blijkbaar erg in trek. De laatste patiënten op de gang hebben dan geen keuze meer. En de biefstukken verdwijnen in de container.”

Besparing

De nieuwe inrichting van maaltijdaanvragen heeft volgens Verberne een besparing van 8 procent op inkoop en personeel opgeleverd. “Doordat we nu goede managementinformatie hebben, zijn we in staat per afdeling betere voorspellingen te doen. We weten wat de zogenaamde ‘hardlopers’ zijn. Op sommige afdelingen wordt bijvoorbeeld minder rood vlees gegeten. Die kennis helpt je bij de inkoop.” Bovendien hoeft het personeel minder vaak terug naar de keuken en maakt het dus minder meters.

Middellange termijn

Om processen rondom voeding, maar ook rondom thema’s als personeel en bedbezetting te verbeteren, zouden ziekenhuizen en verpleeginstellingen zich dus organisatiebreed meer moeten focussen op de middellange termijn. Jochem Westeneng, Planningsexpert Zorg bij EyeOn, een adviesbureau voor planning en forecasting: “Raden van Bestuur houden zich erg bezig met de lange termijn, onder meer met

24

2014-Juni / ZorgInstellingen

het oog op mogelijke fusies en overnames. Daarnaast zijn instellingen sterk gefocust op de korte termijn, op operationeel niveau. Maar de middellange termijn wordt vaak vergeten. Vanwege het huidige declaratiesysteem is die periode – zeg, drie maanden tot een jaar – van enorm belang. Je wilt immers in augustus al weten of je aan het eind van het jaar het gewenste aantal behandelingen haalt. Het declaratiesysteem voor ziekenhuizen wordt straks alleen maar strenger. Overschrijdingen van het budget worden dan niet meer vergoed. Behandelingen compenseren is er dus niet meer bij.”

Capaciteitsplanning

Ook capaciteitsplanning verdient volgens Westeneng extra aandacht. “Afdelingen hebben vaak hun eigen planning. Maar in een ziekenhuis moet je afdelingsoverschrijdend werken. Daarmee maak je de voedselvoorziening bijvoorbeeld kostenefficiënter. Maar afdelingsoverschrijdend plannen betekent ook dat je de planning van de polikliniek goed aansluit op de OK. Zo houd je grip op je personeelsplanning én op de beschikbaarheid van de bedden.” En dat is volgens Westeneng hoognodig. “Het gebeurt nog te vaak

In het Deventer Ziekenhuis heeft de roomservicemedewerker via een iPad toegang tot CuliCart Hospitality.

dat operaties worden afgelast omdat er geen bed op de IC of verpleegafdeling beschikbaar is. Goede capaciteitsplanning zorgt voor een goede doorstroom. En een goede doorstroom zorgt er ook voor dat de patiënt sneller het ziekenhuis kan verlaten.”

Overkoepelend werken

In het bedrijfsleven lijkt capaciteitsplanning door de bank genomen beter geregeld te zijn. “In zekere zin zou de zorgsector daar een voorbeeld aan kunnen nemen. Maar laten we niet vergeten dat ziekenhuisstructuren veel complexer zijn. Er zijn meer mensen bij betrokken met verschillende belangen. Om de doorstroom te bevorderen, moeten alle betrokkenen samen aan tafel gaan zitten. Je moet overkoepelend werken, met één besluitvormingsproces. Dat zorgt voor een efficiëntere bedrijfsvoering met kortere doorlooptijden. Prettig voor de instelling én voor de patiënt.” * Suzanne Wijers werkt als journalist bij Functioneel Wit in Deventer

spotlight

Gerton Groenendijk

‘We gaan de zorg rondom de patiënt organiseren’ het patiëntenproces en het is fijn om positieve waarderingen van patiënten en bezoekers te mogen ontvangen.”

Wat maakt iemand tot een goede facility manager? In de rubriek Spotlight vertelt elke maand een facility manager, werkzaam in de zorg, over zijn beroep.

Minder leuk aan de zorg

“De spelregels op financieel gebied veranderen vaak. Dat vraagt veel lenigheid en flexibliteit van onze kant. Daarnaast moet je oppassen dat je door al die kwaliteitseisen en regels niet gaat verzanden in procedure-denken, à la ‘ik heb de procedure voor elkaar, de rest komt wel’.”

Tekst Aline de Bruin Foto Toon Hendriks

Trots

“Ik ben trots op het gastvrijheidsconcept dat we hebben ingevoerd in de kliniek. Voorheen had de patiënt voor hotelmatige diensten te maken met veel verschillend personeel. Nu hebben we functies samengevoegd tot één functie: medewerker gastenservice verpleegafdeling. Zij halen de patiënt persoonlijk op in de hal en zijn tijdens het hele verblijf het vaste aanspreekpunt. Ik ben ook blij dat het Slingeland Ziekenhuis financieel gezond is. We kopen in via een Duitse inkoopcombinatie en besparen daarmee tussen 20 tot 40 procent op de aankoopprijs.”

Naam: Gerton Groenendijk Functie: Directeur Kliniek & Facilitair Bedrijf Organisatie: Slingeland Ziekenhuis, Doetinchem Leeftijd: 47 jaar Werkt: volgens contract 36 uur, in de praktijk meer

“Ik heb na de Hoge Hotelschool in Den Haag zeven jaar gewerkt in de zakelijke dienstverlening.Toen ben ik in de zorgsector terechtgekomen. Ik heb bij de Isala klinieken gewerkt (nu Isala, red.) als Hoofd Hoteldienst en daarna als manager bedrijfsvoering bij Karakter Academisch centrum voor Kinder- en jeugdpsychiatrie in Nijmegen. Inmiddels werk ik alweer vijf jaar bij het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem.”

Functie

“Als lid van het directieteam ben ik medeverantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in het ziekenhuis, specifiek voor het facilitair bedrijf, de kliniek en een aantal medisch onder-

steunende afdelingen. Ik heb contact met zorgverzekeraars en gemeenten en overleg met het medische bedrijf en de managers die ik aanstuur. Daarnaast heb ik regelmatig meeloopstages op de werkvloer. Laatst heb ik nog een dag op de OK meegedraaid.”

Horeca en zorg

“De combinatie van ervaring in de hotellerie en de zakelijke dienstverlening komt mij goed van pas in de zorgsector. Denken vanuit de positie van de klant is voor mij een automatisme. Ik vind een hotelmatige aanpak van de zorg erg belangrijk.”

Leuk aan de zorg

Toekomst

“We hebben een concreet doel: een nieuw ziekenhuis bouwen dat in 2022 de deuren opent. Het wordt een gezondheidscentrum van de Achterhoek waarin huisartsen, thuiszorg, verpleegen verzorgingstehuizen en ziekenhuiszorg nauw met elkaar samenwerken. We gaan de zorg dichterbij en rondom de patiënt organiseren.”

Advies voor collega’s

“Denk continue vanuit de positie van de klant en voorkom daarmee blinde vlekken in je dienstverlening. Kijk veel naar buiten, durf te vernieuwen en daarmee uiteindelijk de kwaliteit van zorg ook voor de toekomst te borgen.”

“Het is dankbaar werk. Ik zit dicht op

2014-Juni / ZorgInstellingen 25

l e e n o i s s e f o Lipton Pr

e e h t e . t n t e m s o i u j m De k l ele gebruike n e o i s rs. r s o e vo oor prof Speciaal v

14 populaire varianten thee en infusies. De Lipton Professioneel range is speciaal ontwikkeld om de juiste thee te bieden voor elke stemming of moment. • Zwarte thee - ENERGISE • Gearomatiseerde zwarte thee REFRESH • Groene thee - BALANCE • Infusies - RELAX

De theezakjes van Lipton Professioneel zijn 100% composteerbaar.

Lipton werkt nauw samen met Rainforest Alliance met tot doel duurzame theeproductie.

De verpakking van Lipton Professioneel behoudt het aroma tot viermaal langer in vergelijking met papieren enveloppen.* gebaseerd op testen met gearomatiseerde thee.

*

Bezoek onze website voor meer informatie over Lipton en materialen:

www.ufs.com

www.ufs.com/lipton

Focus

Koffie en thee

Alles over koffie en thee Koffie en thee staan (samen met water) in de top 3 van de meest gedronken dranken in ons land. Ook in de zorg zijn koffie en thee niet weg te denken. De aandacht voor het serveren van kwaliteitskoffie en thee neemt alleen maar toe. Op deze paginaâ&#x20AC;&#x2122;s een handig overzicht met alles over koffie en thee. Tekst Aline de Bruin en Carolien Meijer

2014-Juni / ZorgInstellingen 27

Focus

Koffie en thee

Koffie- en theeweetjes 1. Nederlanders zijn enthousiaste koffiedrinkers De Nederlander dronk in 2012 gemiddeld ruim drie kopjes koffie en twee kopjes thee per hoofd van de bevolking per dag. Koffie en thee staan (samen met water) zelfs in de top 3 van de meest gedronken dranken in ons land. Het is dan ook niet gek dat Nederlanders wereldwijd tot de groep ‘enthousiaste koffiedrinkers’ horen. Alleen de Scandinaviërs, Oostenrijkers en Zwitsers blijven ons nog voor.

2. Koffie en thee zijn niet vochtafdrijvend Volgens nieuwe inzichten blijkt koffie, net als thee, volledig te passen in een verantwoord en gevarieerd voedingspatroon en een gezonde leefstijl. Zo leveren beide dranken een belangrijke bijdrage aan de vochtbalans. Dat koffie en thee vochtafdrijvend zouden werken, is een hardnekkig misverstand dat door wetenschappelijk onderzoek wordt weerlegd. Bovendien leveren zowel koffie als thee, mits gedronken zonder suiker en/of melk, geen calorieën.

Koffie in zorginstellingen: een bijdrage vragen of niet? Het aanbieden van een kopje koffie geldt als een zeer gastvrij gebaar, maar koffie is voor zorginstellingen niet gratis. Mag je een bijdrage vragen? Twee zorginstellingen over hoe zij dit hebben opgelost. Avoord Zorg en Wonen “Iedere cliënt met een zzp-indicatie krijgt bij ons koffie of thee”, vertelt communicatieadviseur Barbara Schoutens van Avoord. “Ofwel in natura, zoals binnen de kleinschalige woonvormen. Ofwel middels een vergoeding wanneer iemand in een zorgappartement woont.

28

2014-Juni / ZorgInstellingen

De bewoners van een zorgappartement kunnen immers vanuit hun eigen keuken zichzelf of hun bezoek voorzien van koffie of thee. Zo stimuleren we zelfstandigheid en zelfredzaamheid. Spreekt men af in het Grand Café, dan is de koffie en de thee niet meer gratis maar wordt die betaald.” De Grand Cafés zijn uitgegroeid tot heuse ontmoetingsplaatsen. Ouderen hoeven niet ver de deur uit om er even tussenuit te zijn en onder de mensen te komen. Schoutens: “Nieuw is dat we besloten hebben dat onze Grand

3. Groene thee en kruidenthee maken een opmars Binnen de theeconsumptie gaan Nederlanders steeds meer variëren tussen het brede aanbod van zowel soorten thee als de manier waarop de thee wordt gezet (losse thee of voorverpakt in eenkops- of meerkopszakjes). Ondanks het feit dat zwarte thee nog steeds het merendeel van de markt beslaat, maken groene thee en tal van kruidenmelanges een sterke opmars. 4. Koffiebonen hebben hun smaak te danken aan het brandingsproces Bij het branden van koffiebonen kan de temperatuur oplopen tot 200 graden. Afhankelijk van de brandingsgraad ontstaan er verschillende smaken. Bij een lichtere koffiebranding krijg je een meer zoetige, lichte smaak en bij zwaardere branding krijg je meer bittere smaken.

Cafés kostendekkend moeten gaan draaien. Dat heeft alles te maken met onze plannen om ontmoetingen nog meer te stimuleren, ook voor omwonenden in de wijk. Gratis koffie en thee past daar niet bij. In een willekeurig restaurant of café betaal je immers ook voor je koffie en thee.” Nu kost het eerste kopje koffie in het Grand Café 1,50, inclusief koekje. Het tweede kopje is gratis. Klant bij Avoord? Dan krijg je 10 procent korting. Barbara Schoutens: “Natuurlijk is het niet leuk om ineens te moeten betalen voor iets wat eerst gratis was. De prijs is echter heel redelijk. Inmiddels is iedereen gewend aan de verandering. Het bezoekersaantal van het Grand Café is niet gedaald.” Zorgwaard “Laten betalen voor koffie en thee, het is onvermijdelijk dat we die kant opgaan”,

Kwaliteitsthee in zorginstellingen: weg met de thermoskan

Focus

Koffie en thee

Thee wordt door mensen van alle leeftijden steeds meer gedronken. Ook in de zorgsector is men inmiddels bezig een inhaalslag te maken. De tijd van thermoskannen met kant-enklare koffie en thee is voorbij. Jacqueline Verhage, channel marketing manager

social van Unilever Food Solutions: “Patiënten en bewoners willen zelf invloed hebben op de smaak en sterkte van hun thee. Geef ze gewoon een glas heet water en laat ze zelf een smaak kiezen.” Nog niet alle zorginstellingen bieden thee in verschillende smaken aan. “In de zorg zien we dat er voor de patiënten vaak alleen een zwarte thee geschonken wordt”, aldus Karin le Hen, marketingmanager van Autobar Holland. “Er wordt weinig gebruik gemaakt van andere theesoorten. Op de afdeling is het vaak overzichtelijker en handiger ook vanuit kostenoverwegingen - om voor één theesoort te kiezen.” Op locaties binnen zorginstellingen die commercieel geëxploiteerd worden, is het al meer gebruikelijk om verschillende theesoorten aan te bieden. “Zorginstellingen kunnen meer tegemoet komen aan de wensen van theedrinkers en daarmee meer uit hun theeomzet halen”, zegt Sander van der Linden, marketing directeur out of home van Douwe Egberts Professional. “ Het theeconcept

zegt Ad Verhagen, manager horeca bij woonzorgorganisatie Zorgwaard in de Hoeksche Waard. Zijn organisatie is vorig jaar gestart met commerciële restaurants in de buurt van de zorglocatie. ”Onze filosofie: als we het restaurant loskoppelen van het zorgcentrum, stappen buurtbewoners er gemakkelijker naar binnen.” Het concept blijkt goed aan te slaan. De restaurants hebben een horecamatige opzet, met horecakoks en getrainde medewerkers. Naast senioren uit de wijk komen er ook bewoners. De integratie lukt steeds beter, zegt Verhagen. “Juist de commerciële omgeving maakt het ondersteunen van welzijnsactiviteiten gemakkelijker. Bewoners en wijkbewoners komen hier om een kaartje te leggen.” De restaurants, met horecavergunning, serveren een verzorgd kopje koffie voor twee euro. Horecaprijzen dus. Verhagen: ”Die twee euro worden door onze gasten wel als een probleem

ervaren. Ze zouden liever wat minder betalen. We moeten echter onze eigen broek ophouden, maar ik vind, het is ook geven en nemen. Daarom krijgen bewoners die voor welzijnsactiviteiten naar het restaurant komen, korting.” Binnen de locaties van Zorgwaard wordt de hele dag door heel veel koffie gedronken, door bewoners, bezoekers en medewerkers. “Altijd gratis, maar daar moeten we echt iets op verzinnen om korting op het zorgbudget te voorkomen. We willen bezoekers vijftig cent gaan vragen.” Is dat nou gastvrij, vragen mensen Verhagen dan. “Ik geef als antwoord: het heeft niets met al of niet gastvrij zijn te maken; voor ons is koffie en thee ook niet gratis. Mensen moeten er erg aan wennen, maar door goed te communiceren dat we de exploitatie rendabel moeten houden, begrijpen ze wel dat we niet meer alles kunnen weggeven.”

De tijd van de thermoskan met één soort thee is voorbij. Bewoners en patiënten kunnen steeds vaker kiezen uit verschillende smaken en genieten van hun thee in mooi serviesgoed. Toch valt er nog veel te winnen op theegebied.

moet daarnaast aansluiten bij de kwaliteit van het koffieconcept en er moeten verschillende variaties beschikbaar zijn.” Het aanbieden van thee gaat echter veel verder dan het bieden van verschillende varianten. Theedrinken heeft ook te maken met sfeer. Leveranciers verkopen niet meer alleen een product, maar een totaalplaatje. “Zorginstellingen vragen vaker om presentatiematerialen die de beleving verhogen”, weet Jacqueline Verhage van Unilever Food Solutions. “Denk bijvoorbeeld aan displays, theekistjes met informatie over de verschillende soorten thee en mooi serviesgoed.” Presentatie is enorm belangrijk voor thee, zegt Karin le Hen van Autobar Holland. “Omdat gastvrijheid en beleving in de zorg steeds belangrijker worden, kunnen zorginstellingen hierop inhaken door een gevarieerd aanbod aan thee te bieden voor patiënten en bezoekers. Een gevarieerd aanbod kan patiënten ook stimuleren om voldoende te drinken.”

Een aantal leveranciers van koffie en thee in de zorg -

Autobar Holland Bidvest Deli XL DeliCoffee Douwe Egberts Professional (Pickwick) - Nestlé Professional (Nescafé) - Unilever Food Solutions (Lipton)

2014-Juni / ZorgInstellingen 29

AmbiAnce

Huisstijl

Nieuwe huisstijl? Hier moet u rekening mee houden Veel zorginstellingen zijn bezig met de ontwikkeling van een nieuwe huisstijl. Dat kan, gezien het aantal huisstijldragers, een complex traject zijn. Een overzicht van aandachtspunten en tips uit de praktijk. Tekst Joost Nijland*

30

In de praktijk verkijken zorgorganisaties zich nogal eens op de impact van een huisstijlwijziging. Dat is ook niet zo vreemd. Zo’n operatie heeft immers betrekking op heel veel middelen binnen een zorgorganisatie. Neem de patiëntencommunicatie: die gebeurt op talrijke manieren. Tientallen, en soms honderden IT-systemen hebben logo’s in hun output of in hun scherm lay-out.

als het aantal actieve maatschappen of specialismen binnen het ziekenhuis. En dan hebben we het nog niet eens over toegangspassen voor het personeel, formulieren, de bewegwijzering binnen en buiten de instelling, de bedrijfskleding, visitekaartjes, serviesgoed, vervoersmiddelen en ga zo maar door.

voor de dagelijkse gang van zaken, de financiële consequenties en de beste manier waarop de omzetting kan worden georganiseerd, is een impactanalyse een belangrijk startpunt. In zo’n analyse worden alle huisstijldragers (kwantitatief) in kaart gebracht. Daarmee ontstaat er meer inzicht in de op handen zijnde operatie.

Of neem het aantal variaties in drukwerk: die zijn soms net zo groot

Impactanalyse

Om een goed beeld te krijgen van de logistieke consequenties, de gevolgen

Om gelijk een beeld te krijgen van de financiële gevolgen is het handig in deze fase meteen een conceptbegroting

2014-Juni / ZorgInstellingen

AmbiAnce

Huisstijl

op te stellen, inclusief de minimale en maximale budgetten (onderbouwd) op detailniveau.

Plan van aanpak

Als bekend is welke huisstijldragers aangepast moeten worden, is de volgende stap het opstellen van een plan van aanpak en het uitvoeren van een diepteanalyse. Het plan van aanpak legt niet alleen de causale verbanden bloot die bestaan tussen de factoren ‘tijd’,

‘kwaliteit’, ‘geld’, ‘organisatie’ en ‘informatie, maar is ook de leidraad die fasegewijs beschrijft wat er moet worden gedaan om binnen de gestelde termijn de nieuwe huisstijl te realiseren, rekening houdend met de budgettaire kaders.

Diepteanalyse

In een diepteanalyse worden de huisstijldragers op detailniveau geïnventariseerd. Er wordt gekeken welke achterliggende processen er spe-

‘Een impactanalyse is een belangrijk startpunt’ len en wat de consequenties zijn van de wijzigingen op dat proces. Deze fase van de huisstijlwijziging is het ideale moment om te bekijken of tijdens de wijziging een efficiëntieslag mogelijk is. Als bijvoorbeeld veel

2014-Juni / ZorgInstellingen 31

AmbiAnce

Huisstijl

Screendump van het merkportaal van Radboudumc.

verschillende soorten briefpapier in omloop zijn, kan worden nagegaan of dit aantal teruggebracht kan worden tot een beperkte, meer gestandaardiseerde set (die wel de lading geheel dekt). Dit biedt kansen op een fors inkoopvoordeel. Door wisselende elementen bijvoorbeeld te laten inprinten in plaats van voordrukken, wordt voorkomen dat bij kleine wijzigingen het briefpapier opnieuw besteld moet worden.

Benchmark

Een huisstijltraject is ook het ideale moment voor een benchmark. In de loop der jaren zijn bestellingen van huisstijldragers vaak herhalingsopdrachten geworden. Hierdoor is de scherpte in het inkoopproces verdwenen. Het opnieuw in de markt zetten van de jaarlijkse behoefte aan middelen leidt niet in alle gevallen tot een wisseling van leverancier, maar wel in 90% van de gevallen tot een substantiële daling van de inkoopkosten. Bij grote aantallen kunnen ook internationale inkooptrajecten lucratief zijn. Transportkosten vallen, zeker bij kapitaalintensieve goederen als lichtreclames en bewegwijzering, nagenoeg weg als het om grote aantallen gaat.

Meerdere opdrachtgevers hebben in het recente verleden besparingen van meer dan 40 procent op deze projectinkopen gerealiseerd. Houdt wel rekening met variabele levertijden (bestel dus op tijd!) en met het feit dat garantieclaims wat lastiger kunnen worden.

‘Big Bang’ of geleidelijk invoeren?

Het verrassingsmoment, en daarmee de communicatieve aandacht, is het grootst als de primaire huisstijldragers op alle fronten in één dag worden

Wijziging van huisstijl: 8 tips 1. Impactanalyse: Start met een impactanalyse en breng alle huisstijldragers (kwantitatief) in kaart 2. Conceptbegroting: Het is slim in deze fase meteen een conceptbegroting op te stellen, inclusief (onderbouwd) de minimale en maximale budgetten op detailniveau. 3. Diepteanalyse: Maak per huisstijldrager een analyse van de achterliggende processen en de consequenties van wijzigingen op dat proces. 4. Efficiëntieslag: Bekijk steeds of tijdens de aanpassing efficiëntieslagen mogelijk zijn en probeer inkoopvoordeel te realiseren. 5. Benchmark: Bedenk dat een huisstijltraject het ideale moment is voor een benchmark. 6. Big Bang? Maak een inschatting wat handiger is qua invoering: een ‘big bang’ of een geleidelijke invoering? (dit kan per onderdeel verschillen) 7. Planning: Plan de wijziging als een militaire operatie. 8. Nazorg: Zorg voor tools die het dagelijks (juiste) gebruik van de huisstijl vereenvoudigen en veraangenamen.

32

2014-Juni / ZorgInstellingen

gewijzigd. Het vraagt natuurlijk meer voorbereiding dan wanneer de omzetting geleidelijk gaat, maar de impact is geweldig. Een geleidelijke aanpak lijkt minder ingrijpend, maar bedenk dat ook geleidelijkheid zijn grenzen kent. Immers, als nieuw briefpapier in de printers ligt, móeten alle IT-applicaties die van die printer gebruik maken ook gereed zijn om hierop te kunnen printen. Dit kan niet fasegewijs. Een andere invalshoek geldt voor de visitekaartjes. Op geleidelijke basis wordt geen volume gehaald waardoor honderd kaartjes voor één persoon zomaar vele tientjes kunnen kosten. In één keer voor iedereen nieuwe kaartjes bestellen vraagt enige organisatie, maar de prijs per persoon daalt tot onder de 10 euro. Uit die overweging bezien is een organisatie die kiest voor geleidelijke invoering een dief van zijn eigen portemonnee.

Overweging

Een huisstijlwijziging kan een complex traject zijn dat processen verstoort en waarvoor specifieke kennis is gevraagd. Het inroepen van externe expertise kan om die reden lonend zijn. * Joost Nijland, mede-oprichter van RGN Huisstijlimplementatie

AmbiAnce

Feng Shui

Feng Shui in 9 vragen Bij renovatie- en nieuwbouwprojecten kan de eeuwenoude Chinese filosofie Feng Shui als basis worden gebruikt om de ambiance (geuren, kleuren, materialen en inrichting) om te vormen tot een healing environment. De belangrijkste feiten over deze filosofie in negen vragen en antwoorden. Tekst Margriet Verhulst*

1. Wat is Feng Shui?

Feng Shui is een eeuwenoude Chinese filosofie die de weerslag van de uiterlijke omgeving - geuren, kleuren, materialen en inrichting - op de beleving en psyche bestudeert in de ruimste zin van het woord. Er ligt een enorm brede psychologische basis aan ten grondslag. Naast geuren, materialen en inrichting vormt toepassing van kleur een belangrijk element om zorgomgevingen om te vormen tot een healing environment.

2. Past Feng Shui in onze Westerse leefwijze?

Jazeker, maar het is wel belangrijk dat de krachtige elementen uit Feng Shui gefilterd worden, zodat het aansluit bij onze leefwijze. Het is zaak de krachtigste psychologische elementen uit Feng Shui te vertalen naar hedendaagse concepten die geen ruimte laten voor 'doemdenken' en bijgeloof, maar de nadruk leggen op kracht, positiviteit en mind-control (geestelijke ondersteuning).

2014-Juni / ZorgInstellingen 33

AmbiAnce

Feng Shui

4. Wat is de belangrijkste insteek voor zorginstellingen?

Een vertrouwde vriendelijke omgeving die leidt tot minder stress is één van de belangrijkste uitgangspunten die leiden tot een healing environment. Als je de angst van een patiënt kunt verminderen door geruststellend beeldmateriaal te gebruiken en medische apparatuur achter deurtjes kunt wegwerken, inspirerende kunst kunt benutten en ook geur-, kleur- en materiaalgebruik in harmonie kunt brengen met elkaar, heeft een patiënt wellicht minder stress en is hij gemakkelijker te behandelen waardoor hij doorgaans minder verdoving en pijnstillers nodig heeft. Dit leidt automatisch tot een sneller herstel en minder complicaties omdat het zelfgenezend vermogen van het lichaam hierdoor toeneemt. Dit heeft ook weer consequenties voor de ligduur.

5. Zijn er praktijkvoorbeelden?

3. Hoe past het bij een healing environment?

Een healing environment is voor ieder mens en elke situatie anders. Dat vergt onderzoek op een dieper en soms ook persoonlijk niveau. Het creëren van een healing environment is dus niet alleen het creëren van een mooi uiterlijk plaatje. De basiselementen van Feng Shui die voortkomen uit psychologie in combinatie met het intuïtieve stukje bieden grote ondersteuning.

34

2014-Juni / ZorgInstellingen

In Arnhem is het interieur van een kleinschalig PG-verpleeghuis volgens Feng Shui-principes ontworpen. Het gaat om 29 appartementen (een- en tweepersoons) verdeeld over vier woonlagen. Elke afdeling heeft een eigen uitstraling en identiteit die aansluit bij het motto van de zorginstelling/opdrachtgever, waardoor bewoners op elk moment kunnen kiezen welke sfeer bij hen past en waar ze zich het meest prettig voelen. De inrichting heeft een positieve uitwerking op de bewoners. Mensen met dwaaldrang, die normaal gesproken aan elke deur morrelen, doen dat niet meer. Bewoners met een zwaar oorlogsverleden komen tot rust door de symboliek en de herkenbare wanddecoraties met geruststellende, vertrouwde associaties.

6. Bestaan er voor elke zorginstelling oplossingen op maat?

Feng Shui hanteert een denkwijze die oplossingsgericht is. Problemen binnen

afdelingen worden met de directie en eventueel personeelsleden besproken en in kaart gebracht. Recent is met de directie van een instelling waar patiënten, die met diagnose kanker behandeld worden, besproken hoe er een omgeving gecreërd kon worden waarbij de patiënten moed houden. Dit is één van de grootste belangen voor het herstel. Hieruit kwam de suggestie om gescheiden wachtruimtes te creëren: één voor patiënten met een

‘Patiënten komen in isoleercellen met een vriendelijke inrichting en zachte materialen eerder tot bedaren’ prille diagnose en één voor patiënten die al langere tijd in behandeling zijn. Zo wordt elke ruimte vanuit een eigen belevingsvisie onder de loep genomen. In een psychiatrische kliniek is gebleken dat patiënten in vernieuwde isoleercellen met een vriendelijkere inrichting met zachtere materialen eerder tot bedaren kwamen.

7. Wat is de kracht van geur en kleur?

Geur verdiept de ademhaling, waardoor de bloeddruk en het hartritme verlaagt en de spieren ontspannen. Geur kan verspreid worden via mobiele units, maar ook via kunstobjecten en experience design. Kleur is een krachtig en goedkoop middel. Het heeft een enorme impact op onze psyche en beleving. In zorginstellingen kunnen patiënten optisch een betere en gezondere teint vertonen door de reflectie van wandkleur op het gelaat. Een patiënt die wat bleek ziet, kan er door die reflectie vaak beter uitzien.

AmbiAnce

Feng Shui

8. Leidt een advies altijd tot ontwerp, restyling of renovatie?

Nee, dat is niet het geval. Feng Shui legt de nadruk op de menselijke psyche en op welzijn in de breedste zin van het woord. Om de beleving te screenen op basis van de zintuigen en vervolgens verbetermogelijkheden aan te dragen, is geen interieurontwerp

‘Het ruikt hier altijd naar urine. Is daar iets aan te doen?’ nodig. Een simpele omgevingsscan met daaraan gekoppeld verbetermogelijkheden kan al veel positiefs teweeg brengen.

9. Waar kun je op screenen?

Het screenen van een omgeving gebeurt meestal op basis van een speciale hulpvraag (bijvoorbeeld: ‘In die ruimte ruikt het altijd naar urine. Is daar iets aan te doen?’). Recent is een slaapconcept ontwikkeld met als doel de patiënt zo lang mogelijk in de remslaap te houden door verstorende omgevings- en geluidsfactoren weg te nemen. Patiënten krijgen meer rust en herstellen beter en sneller, wat niet alleen het personeel ontlast maar ook scheelt in de kosten. Bovendien komen sneller weer bedden beschikbaar. Meer inkomsten voor het ziekenhuis of zorginstelling dus. Een stille omgeving vergroot de mogelijkheid voor de patiënt om te slapen. Dat leidt weer tot een beter afweermechanisme, meer energie en

levenslust. De belangrijkste factor die een goede nachtrust in de weg staat is het geluidsoverlast veroorzaakt door personeel, bezoekers en patiënten of apparatuur zoals zoemende vaatwassers, stemgeluid, piepende deuren, lichten die onnodig branden, slechte akoestiek, geluid van verkeerd schoeisel enz.. Deze geluidshinder kan met een klein beetje aandacht aanzienlijk verminderd worden. Daarnaast zijn er ook andere aspecten die kunnen bijdragen aan een betere nachtrust: geuroliën verdiepen de ademhaling. Hierdoor gaat de bloeddruk omlaag en slaapt de patiënt beter. *Margriet Verhulst is werkzaam bij DayC (www.dayc.nl)

2014-Juni / ZorgInstellingen 35

ICT

eHealth

Waar blijft de implementatie van eHealth? Betalen met je smartphone, lesgeven op een smartboard, uitkeringsgegevens noteren in een online omgeving; de digitalisering is in alle gelederen van de samenleving doorgevoerd. Toch lijken zorgaanbieders te worstelen met het invoeren van oplossingen op het gebied van telemonitoring en telezorg. Want terwijl we al tien jaar lang hoog opgeven van eHealth, blijft grootschalige implementatie uit. Tekst Suzanne Wijers*

Toen twee jaar geleden de Zorginkoopgids voor eHealth beschikbaar werd gesteld, gold dat als de eerste serieuze stap vanuit aanbieders en verzekeraars om eHealth naar een hoger plan te tillen. De focus van het raamwerk betrof toen, bij wijze van proef, diabetes en chronisch hartfalen. Maar tegenwoordig worden er zorgbreed diensten ten aanzien van telemonitoring en telezorg aangeboden. Ook in de GGZ.

36

2014-Juni / ZorgInstellingen

Videochats

Zo werkt U-Center, een privékliniek voor verslavingszorg, met een online behandelportaal. Van het traject dat doorgaans veertien weken duurt, bestaat de eerste helft uit klinische en de tweede helft uit ambulante zorg. Gedurende de laatste zeven weken vindt zorg op afstand plaats. De patiënt wordt gevraagd blogs te schrijven en op gezette tijden uitgenodigd voor videochats met de therapeut.

Daarnaast worden ook nog face-to-face gesprekken en groepssessies aangeboden. Deze vorm van 'blended therapy' is volgens Albert Hietink, CEO van de kliniek, een van de succesfactoren van de eHealth-oplossing. “Groot voordeel van bloggen is dat de patiënt zelf kan kiezen wanneer hij iets opschrijft. Logischerwijs is dat op het moment dat hij angst of behoeftes

ICT

eHealth

gen in de zorg. Het bureau richt zich met name op de klantervaring en was onder meer betrokken bij de realisatie van KNAB, de eerste volledig online bank. “Je zou eHealth integraal in het zorgproces op moeten nemen”, aldus Jippes. Dat gebeurt volgens hem nu nog te weinig. “Een appje hier, een extra tooltje daar – dat is puur windowdressing. Patiënten en cliënten zijn doorgaans wel klaar voor meer onlinetoepassingen en tools die de zelfredzaamheid bevorderen. Nu de sector nog.”

Voorbereiden

Het klaarstomen van alle gebruikers voor eHealth-oplossingen is volgens Hietink van cruciaal belang. Zo laat U-center patiënten gedurende de periode dat ze in Epense kliniek verblijven, al kennis maken met het portaal. “Dat is essentieel voor het vertrouwen vanuit de patiënt.” Maar ook de medewerkers moeten de tool omarmen. “We hebben hen betrokken bij de ontwikkeling van de applicatie en aandachtspunten die werden aangedragen daarin verwerkt. Een jaar geleden zijn we ermee gestart en ik kan niet anders zeggen dan dat het traject soepel is verlopen.”

Kostenbesparing

ervaart. Hij hoeft dan niet te wachten tot hij weer een sessie met de therapeut heeft.”

Implementatie

Hoewel er door de markt prijswinnende zorgapps zijn ontwikkeld, is er ook kritiek op de nieuwe innovaties. Douwe Jippes is als Business Developer Healthcare bij internetbureau Virtual Affairs nauw betrokken bij verbeterprocessen van online-oplossin-

Volgens Jippes dienen organisaties die eHealth willen implementeren het proces te benaderen als een veranderingstraject. “Het vraagt een andere manier van werken, met andere middelen. Medewerkers moeten dus anders te werk gaan. En iedere verandering roept weerstand op. Het is dus belangrijk ervoor te zorgen dat medewerkers de toegevoegde waarde ervan inzien.” Want de inzet van eHealth kan uiteindelijk leiden tot kostenbesparing, bijvoorbeeld doordat het aantal face-to-face consulten afneemt. Tegelijkertijd moeten medewerkers wel facilitair ondersteund worden in de nieuwe manier van werken, bijvoorbeeld met werkplekken in een rustige omgeving zodat er weinig afleiding is tijdens videochats.

Meerwaarde

Jippes is heilig overtuigd van de meerwaarde van eHealth. “Uiteindelijk heeft iedereen er baat bij.” Maar om dat te bereiken, is het volgens hem wel noodzakelijk dat de oplossing of tool de kwaliteit van het behandelproces verbetert en het een efficiëntieslag teweeg brengt. “Dat, in combinatie met een goede gebruikerservaring, zijn de ingrediënten voor een succesvolle implementatie van eHealth.”

Bedrijfsstrategie

Waarom het dan toch allemaal nog niet zo’n vaart loopt? Beide experts zijn er helder over: eHealth wordt nog niet als structureel onderdeel van de bedrijfsstrategie beschouwd. Jippes: “Er zijn diverse mooie online-toepassingen en apparaten in de markt gezet. Denk aan Scanadu, dat gegevens als hartslag, bloeddruk en saturatie in kaart brengt. Ook de Radboud Universiteit is bezig met allerlei innovaties. Maar wordt het integraal toegepast? Daar zet ik wel mijn vraagtekens bij.” Ook Hietink vindt dat er in Nederland nog wel het nodige kan veranderen. “Je ziet veel kant-en-klare producten, vaak goede oplossingen. Maar als geïntegreerd onderdeel van het totale behandelplan zijn er nog maar bar weinig oplossingen.”

Slim inzetten

Volgens hem dienen zorginstellingen eHealth anders te benaderen. “Het wordt nu nog te vaak als doel gezien. Organisaties voelen zich haast gedwongen om bepaalde onderdelen van het proces te digitaliseren en besluiten dan maar om een bepaald proces te digitaliseren. De vraag zou echter niet moeten zijn: ‘Wat kan ik met eHealth doen?’, maar ‘Hoe bereik ik hetzelfde doel nog beter, effectiever en kostenefficiënter?’ Nu de zorgkosten de pan uit rijzen, hebben zorgaanbieders naar mijn mening de taak eHealth meer en slim in te zetten om zo kostenverlagend te werken.” * Suzanne Wijers is journalist bij Functioneel Wit in Deventer

2014-Juni / ZorgInstellingen 37

Product & Markt Miele Professional viert 90 jaar wasserijtechniek met speciale jubileummodellen In 1924 produceerde Miele de allereerste professionele trommelwasmachines. Wat toen begon, is vandaag de dag uitgegroeid tot een waar succesverhaal, mede met dank aan alle klanten. Ter gelegenheid van zijn 90e verjaardag wil Miele Professional die dank graag tot uitdrukking brengen met speciale jubileummodellen Edition90. De lijn bestaat uit een wasautomaat en drie bijpassende droogautomaten die in beperkte oplage worden aangeboden. De actiemodellen behoren tot de beproefde serie “Kleine Geweldenaars” en zijn als set bijzonder gunstig geprijsd. Wie nu de wasautomaat samen met de bijpassende luchtafvoer-, condens- of warmtepompdroger aanschaft, bespaart tot € 1.029,- extra ten opzichte van de vergelijkbare gebruikelijke modellen. Met zijn korte programmatijden en efficiënte procedures is de wasautomaat van de Edition90 snel en toch zuinig. Het programma Bonte was 60˚ C duurt bijvoorbeeld slechts 49 minuten. De droogautomaten voldoen aan de meest uiteenlopende wensen: de warmtepompdroger zorgt voor een energiebesparing van ongeveer 60%. Deze droogautomaat verbruikt bij het programma “Kookwas/Bonte was kastdroog” en een restvochtpercentage van 50% slechts 1,55 kWh energie. De gebruikskosten gaan hierdoor fors omlaag. Meer informatie over deze speciale jubileummodellen via telefoonnummer +31 (0) 347 378 884, fax +31 (0) 347 378 429 of via www.miele-professional.nl.

Schneider Electric introduceert slimme onderhoudsprogramma’s Het is voor organisaties vaak een ingewikkelde klus om alle elektrische apparatuur te onderhouden. Het ontbreekt ze vaak aan de tijd, het budget en de kennis. Schneider Electric introduceert daarom Advantage Service Plans: uitgebreide onderhoudsprogramma’s die inspelen op de technische en financiële behoeften van organisaties.Het bedrijf stelt samen met de klant een onderhoudsplan op. Dat plan omvat drie pilaren: preventief, voorspellend en correctief onderhoud. Bij preventief onderhoud controleert het concern regelmatig alle apparatuur en de omgeving waarin deze staat. Denk hierbij aan temperatuur, luchtvochtigheid, stof en vervuiling. Het preventieve onderhoud optimaliseert de prestaties van de apparatuur en verlengt de levensduur. Bij voorspellend onderhoud zet Schneider Electric een zelfontwikkelde diagnostische tool in die anticipeert op toekomstige fouten in de apparatuur. Kijk voor meer informatie op www.schneider-electric.com.

Catharina Ziekenhuis levert bijdrage in grootschalig samenwerkingsproject Philips-TU/e Het Catharina Ziekenhuis speelt een belangrijke rol in het grootschalig strategisch samenwerkingsverband dat Philips en de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) onlangs hebben aangekondigd. In het Catharina Ziekenhuis zullen de komende jaren onder meer nieuwe digitale technologieën worden doorontwikkeld in de praktijk. Zo is het ziekenhuis in samenwerking met Philips en de TU/e bezig om in 3D-beelden naalden en katheters te detecteren. Ook worden patiënten op een verpleegafdeling via een uitgekiend volgsysteem nauwgezet in de gaten gehouden, waardoor veel eerder kan worden vastgesteld dat een patiënt meer of minder zorg nodig heeft. Daarnaast starten enkele grote onderzoeken naar het voorkomen van hart- en vaataandoeningen en de behandeling van verschillende vormen van kanker. Het gaat om kosteneffectieve en patiëntgerichte oplossingen met een enorme meerwaarde die, indien gevalideerd, eenvoudig op andere plekken kunnen worden toegepast.“Ik ben trots dat het Catharina Ziekenhuis z’n grote rol kan spelen in de ontwikkeling van de gezondheidszorg voor de toekomst”, aldus voorzitter Piet Batenburg van de Raad van Bestuur van het Catharina Ziekenhuis. “De boost die de TU/e en Philips de gezondheidszorg in de Brainport-regio met dit gezamenlijke project geven, is enorm. Met deze partners ontwikkelen we in ons ziekenhuis nieuwe technologieën, die straks wereldwijd de standaard zijn in ziekenhuizen.”

GGZ-instelling Dimence zet selfservice & hospitality-oplossing in van Ricoh en Logis.P. GGZ-instelling Dimence maakt sinds kort gebruik van de Selfservice & Hospitality-oplossing van Ricoh en Logis.P. De bedrijven hebben digitale aanmeldzuilen geplaatst die zijn gekoppeld aan Impulse en het eigen EPD (het elektronisch patiëntendossier) binnen de instelling. Cliënten kunnen zich hierdoor bij binnenkomst digitaal aanmelden. Processen die voorheen analoog of handmatig waren ingericht, zijn daarnaast vereenvoudigd. In twee van de zeven huidige locaties van Dimence in Almelo is een pilot onlangs succesvol afgerond. Met het nieuwe systeem worden de cliëntstromen op de verschillende locaties verbeterd. Het systeem moet de wachttijden voor cliënten bij de balie verkorten. Bij binnenkomst meldt de cliënt zich met zijn identiteitsbewijs bij de aanmeldzuil. Na aanmelding worden automatisch de volgende acties uitgevoerd: identificatie van de cliënt, controle van de geregistreerde cliëntgegevens, vaststelling en controle van de afspraak, automatische aanmelding van cliënten en betrokkenen voor de afspraak in het EPD (USER), verwijzing van de cliënt naar de juiste wachtruimte, melding naar de behandelaar dat de cliënt aanwezig is.

38

2014-Juni / ZorgInstellingen

Product & Markt Verpleeghuis Willibrord ondersteunt zorgverlening met slimme Mobotix-camera’s

Het nieuwe verpleeghuis Willibrord in Middelburg gebruikt ruim 70 Mobotix camera’s om het personeel te ondersteunen, zodat ze alleen zorg verlenen wanneer dat nodig is. Dat geeft de bewoners meer rust en ontlast het personeel van onnodige controlemomenten. Het is één van de eerste projecten in Nederland waar de MxActivitySensor videosoftware wordt gebruikt. Die zorgt er automatisch voor dat alleen beelden worden opgeslagen, of een alarm wordt geactiveerd, als er daadwerkelijk iets belangrijks in het beeld gebeurt. Daarvoor zijn de hogeresolutiecamera’s van Mobotix geïntegreerd met een zorgsysteem van Ascom. In het verpleeghuis zijn met toestemming van de bewoners in alle appartementen en gangen Q24 camera’s aan het plafond geïnstalleerd. Dankzij een 360-graden hogeresolutielens kan deze een hele ruimte scherp in de gaten houden, waardoor in zo’n project minder camera’s nodig zijn in vergelijking met andere leveranciers. Omdat de Q24 meer op een rookmelder dan een camera lijkt, wordt op discrete wijze in de gaten gehouden of een bewoner niet valt, ‘s nachts over de gang gaat dwalen en na een toiletbezoek terug in bed keert.

Overname Protekta door Rentokil Rentokil Pest Control heeft Protekta overgenomen. Protekta is een toonaangevend bedrijf in de ongediertepreventie, ongediertebestrijding en vogelwering. Vanuit de vestiging in Gemert heeft Protekta zowel in de zuidelijke provincies, alsmede nationaal een sterke positie opgebouwd. Protekta heeft een groot aantal klanten op het gebied van ongediertebestrijding en is toonaangevend in de agrarische sector. Hiermee zorgt Rentokil voor een versterking én verbreding van haar activiteiten. De nieuwe combinatie gaat volgens Jacob Catsburg, Directeur Rentokil een mooie toekomst tegemoet: “Onze bedrijven zijn sterk verwant aan elkaar. Niet alleen in activiteiten maar ook in visie. Zowel bij Rentokil Pest Control als bij Protekta werken we met uiterste zorg en discretie voor onze klanten. Vakkundige adviezen, optimaal resultaat en werkelijk oog voor de behoeften van onze klanten is hetgeen waar wij voor staan. We doen dat met een minimale belasting voor het milieu en maximale aandacht voor dierenwelzijn." De naam Rentokil wordt geleidelijk doorgevoerd in alle communicatiemiddelen. Gaandeweg het jaar zal alle dienstverlening samengebracht worden onder de naam Rentokil.

Airconditioning Verhuur Recool is totaalverhuurder in klimaatoplossingen. Door middel van het uitgebreide verhuurassortiment kunnen wij u de oplossing bieden voor vrijwel iedere situatie.

Luchtgekoelde portables

Lucht/water portables

Watergekoelde airco

Rooftops

Met de verhuurapparatuur van Recool kunnen tijdelijke airconditioning oplossingen geboden worden voor kantoren, winkels, datacentra en industrie. Bij ons kunt u terecht voor méér dan alleen de levering van de huurapparatuur. Ook advies en ondersteuning in alle fases van uw project vormen voor ons een belangrijk onderdeel van de totaaloplossing. Wij laten u graag zelf de toegevoegde waarde van dit concept ervaren en nodigen u uit om contact met ons op te nemen voor het bespreken van de mogelijkheden.

RECOOL

Verhuur in KoelingAirconditioning Anders denken in klimaatoplossingen

ADVISERING I ONDERSTEUNING I TOTAALOPLOSSING

Recool BV I +31 (0)78 - 6911000 I www.recool.nl

2014-Juni / ZorgInstellingen 39

Toptitels Vakmedianet LEES

TIP

Praktijkboek arbeidsomstandigheden 2014

Praktijkgids arbeidsveiligheid 2014

ISBN: 9789462151451

ISBN: 9789462151635

dhr. K. Langenhuysen i.s.m. FNV Bondgenoten en FNV Formaat

dr. A.W. Zwaard e.a

€ 54,95

€ 222,00

De tekst van editie 2014 is weer volledig geactualiseerd.

Handleiding voor werknemers, ondernemingsraden en VGW(M)-commissies

Collectief Arbeidsrecht

Een handleiding voor de praktijk ISBN: 9789462150478 dr.mr. S.F.H. Jellinghaus, Mr. K. Maessen

€ 39,95

Praktijkgids Ziekte en reintegratie

Over ziekte en arbeidsongeschiktheid van werknemers ISBN: 9789462151277 mr. N. Ridder

€ 265,-

Memo Plus Ondernemingsraden 2014

Wat willen ze nou eigenlijk

En wat wil ik?

ISBN: 9789462152083 dhr. drs. H.A. Roele

€ 27,95

OR en pensioen

Dit boek gaat over pensioenen waarbij een ondernemingsraad is betrokken. ISBN: 9789462151000 dhr. Thijs Jansen

€ 34,95

Alle prijzen zijn inclusief btw

Compleet naslagwerk op het gebied van medezeggenschapsrecht en aanverwante terreinen ISBN: 9789462151413 Hoofdredacteur: mw. mr. E. Cremers-Hartman, mr. M.J.A.C. Driessen, drs. T. de Bondt, mr. A. Brons, mr. I. Zaal, mr. J.R. Wirschell

€ 52,95

www.vakmedianetshop.nl

Servicewijzer s

AutomAtisering

evAcuAtie

inrichting

trAiningen

Straight Systems

Straight Systems, één adres voor al uw kassa- en betalingsuitdagingen in de zorg en ziekenhuizen. Kattenburg 29-31 6651 AL Druten T 0487-517700 I www.straight.nl

erkende certificAtieinstellingen

Eromes Projectinrichters

Escape Mobility Company

Marconistraat 32 6372 PN Landgraaf T 045-5727031 E info@escape-mobility.com I www.escape-mobility.com

Nieuweweg 240 Postbus 13 6600 AA Wijchen T 024-7502300 I www.eromes.nl Eromes ontwerpt, produceert en levert creatieve oplossingen voor zorg- en werkomgevingen.

fAcilitAire diensten

Bureau Veritas Certification

Computerweg 2 3821 AJ Amersfoort T 088-4505500 E verkoopnederland@ nl.bureauveritas.com I www.bureauveritas.nl

Lloyd’s Register Quality Assurance Postbus 701 3000 AS Rotterdam K.P. van der Mandelaan 41a 3062 MB Rotterdam T 010-201 84 76 E info@lrqa.nl I www.lrqa.nl of www.lrqa.nl/training LRQA is een internationale leverancier van certificering en training voor o.a. de volgende normen: ISO 9001, ISO 14001 en OHSAS 18001. Verder certificeren wij de meeste relevante normen in de zorg.

Gerflor Benelux Landuwasco

Bellstraat 10 3133KE Vlaardingen E mail@landuwasco.nl I www.landuwasco.nl Landuwasco Wasserijtechniek levert meer dan 48 jaar het totale pakket wasmachines, droogmachines en strijkmachines aan de wasserijindustrie, instellingen, campings, hotels, scheepvaart en professionele inhuiswasserijen.

Newasco

Newasco Diensten BV Nijverheidsweg 40 2102 LL Heemstede T 023-5474004 E diensten@newasco.nl I www.newasco.nl Innovatieve regionale wasserijbedrijven met hoge kwaliteit, ontzorgt volledig op het gebied van textielvoorziening. Onze dienstverlening sluit aan op de nieuwe AWBZ. Facturatie per bewoner is mogelijk.

Postbus 7102 5605 JC Eindhoven T 040-2661700 E gerflornl@gerflor.com I www.gerflor.nl of www.gerflor.be Sinds 1937 wereldwijd producent van professionele PVC projectvloeren en specialist in vloeroplossingen voor de gezondheidszorg.

Bureau Veritas Training

Computerweg 2 3821 AJ Amersfoort T 088-4505551 F 088-4505555 E bvct@ nl.bureauveritas.com I www.bureauveritas.nl Theoretisch of toege-past, standaard of maatwerk, intern of open inschrijving: training is altijd een bron voor het creëren van meerwaarde.

kAssAsystemen

De kosten voor een vermelding in deze Service-rubriek (logo, adresgegevens en ca. 20 woorden tekst) bedragen 750 euro per jaar. Inclusief plaatsing van een logo/link op de website www. zorginstellingen.nl in de rubriek producten. Informatie: Michel Lases T 06-52867256 E michellases@ vakmedianet.nl Bert Renkema T 06-30060061 E bertrenkema@ vakmedianet.nl

Straight Systems

Straight Systems, één adres voor al uw kassa- en betalingsuitdagingen in de zorg en ziekenhuizen. Kattenburg 29-31 6651 AL Druten T 0487-517700 I www.straight.nl

instAllAtietechniek en onderhoud

Imtech Care & Cure

Rivium Boulevard 122 2909 LK Capelle aan den IJssel Postbus 8584 3009 AN Rotterdam T 010-4477400 I www.zorg.imtech.nl

2014-Juni / ZorgInstellingen 41

agenda

17-19 september

World Workplace Congress New Orleans, Verenigde Staten www.worldworkplace.ifma.org

3 november

Horecafair 2014 Emmeloord www.horecafair.nl

13 november

Algemene ledenvergadering FMN www.fmn.nl

Agendatip? Mail de redactie van ZorgInstellingen: redactie@zorginstellingen.nl

4 december

Congres Over Het Nieuwe Werken Nieuwegein www.ohnw.nl

12-15 januari 2015

Horecava

RAI Amsterdam www.horecava.nl

14-16 januari 2015

Vakbeurs Facilitair â&#x20AC;&#x2DC;s-Hertogenbosch www.vakbeursfacilitair.nl

advertentie-index advertentie-index Brother international Horos Klimaattechniek B.v. Messe dĂźsseldorf gmbH Miele Professional OSB recool B.v. SaLtO Systems Bv Unilever Food Solutions van Houtum Bv

42

2014-Juni / ZorgInstellingen

13 16 2 7 43 39 35 26 44

Hoe check je de kwaliteit van een schoonmaakbedrijf? In Nederland zijn veel schoonmaak- en glazenwassersbedrijven te vinden die staan voor kwaliteit en betrouwbaarheid. Bedrijven die beschikken over brede vakkennis, goed omgaan met hun personeel en netjes belasting betalen. Maar hoe zijn die te vinden? Vanaf 1 januari 2013 zijn ze gemakkelijk te herkennen aan het keurmerk van

brancheorganisatie OSB. Een nieuw label, exclusief voor bedrijven die het goed doen! Zo heeft heel Nederland voortaan helder zicht op de kwaliteit en betrouwbaarheid van een schoonmaak- of glazenwassersbedrijf. Check dus vanaf nu altijd het OSB-Keurmerk. Wilt u meer weten over het keurmerk en de voorwaarden? Kijk op www.osb.nl

Samen voor een schone zaak