Wur, van der geijn

Frank van de Geijn, Food & Biobased Research Wageningen UR “Een agrarische sector zonder f-gassen�

Agrarische sector & koeltechniek Sector

Aantal bedrijven

Met koeling

14.000

50 %

Tuinbouw open

7.000

85 %

Tuinbouw glas

4.500

70 %

500

100 %

35.000

100 %

Akkerbouw

Overig

Melkveehouderij

Koudetechniek in agrarische sector

ď&#x201A;§ > 50.000 kleine installaties (< 25 kW koelvermogen) o.a. melkinstallaties, werk-, dag-, handelscellen

ď&#x201A;§ Sector specifieke bewaarcellen

o.a. aardappel, kool, bloembollen, prei, fruit,

ď&#x201A;§ Agro-ketenconditionering

o.a. handelshuizen, veilingen, loonkoelers... logistiek

Koelcapaciteit > 50 kWatt

ď&#x201A;§ Voor specifieke agrarische producten (prei, kool,

aardappels (poot), fruit, bloembollen) 50-55 % van productie in opslag op eigen bedrijf totaal ca. 10.000 bedrijven

ď&#x201A;§ Overige opslag bij service providers (loonkoelers, veilingen), totaal ca. 250 bedrijven

Koudemiddel situatie: productie bedrijven

 Nieuwbouw of uitbreiding => heroverweging ● Helft kiest voor natuurlijk ● Kleinere (~100 kWatt) propaan-CO2 ● Grotere installaties (> 200 kWatt) => NH3 ● Helft kiest o.b.v. gelijke jaarkosten tot op heden voor synthetisch (o.a. R134a)

 Absoluut gezien nog zeer weinig opslagvolume

/installaties (< 100= < 1%) met natuurlijk koudemiddel op productie bedrijven

 Vervangingsmarkt n.v.t.

Koudemiddel situatie : service providers

 Meest grote systemen (> 250 kWatt)  Bij uitbreiding/nieuwbouw sinds 10 jaar NH3-pomp, of NH3-indirect

 Vervanging R22 systemen ● Meest vervanging door NH3 ● Beperkt ombouw naar synthetisch < 2500 GWP

 Zeker 65% bedrijven werkt met natuurlijk koudemiddel  Veel onzekerheid over voortzetten bedrijf

Koeltechniek in agro (los van koudemiddel keuze)

 Beantwoorden aan product/conditie eisen  Koeltechnisch geoptimaliseerd; benutten capaciteit  Duurzaam (energie + levensduur/onderhoud)  Technisch beheersbaar/toetsbaar  Veilig (mens/product)  Betaalbaar

Ervaringen natuurlijk koudemiddelen

 Propaan direct expansie  Ammoniak pomp  Propaan-CO2 thermosyphon  Propaan-CO2 pomp  Beoordeling: ● Afkoel eisen/belang, uniformiteit (Tproduct -verdeling) ● Systeem optimalisatie voor optimale vochtbeheersing (= benutting)

● Energetisch optimalisatie

Conclusie

 Nog veel werk te verrichten in ombouw naar natuurlijke koudemiddelen in agro (kleine installaties)

 Afwachtende houding in preventieve vervanging  Bij uitbreiding/nieuwbouw kosten afweging versus levensduur

 Hoge gebruiksverwachtingen bij natuurlijk koudemiddel installaties (kwaliteits-impact, E-verbruik, onderhoud) moeten zich nog veelal bewijzen in praktijk

Bedankt voor uw aandacht Frank van de Geijn Wageningen UR Food & Biobased Research