Frank van de Geijn, Food & Biobased Research Wageningen UR “Een agrarische sector zonder f-gassen�
Agrarische sector & koeltechniek Sector
Aantal bedrijven
Met koeling
14.000
50 %
Tuinbouw open
7.000
85 %
Tuinbouw glas
4.500
70 %
500
100 %
35.000
100 %
Akkerbouw
Overig
Melkveehouderij
Koudetechniek in agrarische sector
 > 50.000 kleine installaties (< 25 kW koelvermogen) o.a. melkinstallaties, werk-, dag-, handelscellen
 Sector specifieke bewaarcellen
o.a. aardappel, kool, bloembollen, prei, fruit,
 Agro-ketenconditionering
o.a. handelshuizen, veilingen, loonkoelers... logistiek
Koelcapaciteit > 50 kWatt
 Voor specifieke agrarische producten (prei, kool,
aardappels (poot), fruit, bloembollen) 50-55 % van productie in opslag op eigen bedrijf totaal ca. 10.000 bedrijven
 Overige opslag bij service providers (loonkoelers, veilingen), totaal ca. 250 bedrijven
Koudemiddel situatie: productie bedrijven
Nieuwbouw of uitbreiding => heroverweging ● Helft kiest voor natuurlijk ● Kleinere (~100 kWatt) propaan-CO2 ● Grotere installaties (> 200 kWatt) => NH3 ● Helft kiest o.b.v. gelijke jaarkosten tot op heden voor synthetisch (o.a. R134a)
Absoluut gezien nog zeer weinig opslagvolume
/installaties (< 100= < 1%) met natuurlijk koudemiddel op productie bedrijven
Vervangingsmarkt n.v.t.
Koudemiddel situatie : service providers
Meest grote systemen (> 250 kWatt) Bij uitbreiding/nieuwbouw sinds 10 jaar NH3-pomp, of NH3-indirect
Vervanging R22 systemen ● Meest vervanging door NH3 ● Beperkt ombouw naar synthetisch < 2500 GWP
Zeker 65% bedrijven werkt met natuurlijk koudemiddel Veel onzekerheid over voortzetten bedrijf
Koeltechniek in agro (los van koudemiddel keuze)
Beantwoorden aan product/conditie eisen Koeltechnisch geoptimaliseerd; benutten capaciteit Duurzaam (energie + levensduur/onderhoud) Technisch beheersbaar/toetsbaar Veilig (mens/product) Betaalbaar
Ervaringen natuurlijk koudemiddelen
Propaan direct expansie Ammoniak pomp Propaan-CO2 thermosyphon Propaan-CO2 pomp Beoordeling: ● Afkoel eisen/belang, uniformiteit (Tproduct -verdeling) ● Systeem optimalisatie voor optimale vochtbeheersing (= benutting)
● Energetisch optimalisatie
Conclusie
Nog veel werk te verrichten in ombouw naar natuurlijke koudemiddelen in agro (kleine installaties)
Afwachtende houding in preventieve vervanging Bij uitbreiding/nieuwbouw kosten afweging versus levensduur
Hoge gebruiksverwachtingen bij natuurlijk koudemiddel installaties (kwaliteits-impact, E-verbruik, onderhoud) moeten zich nog veelal bewijzen in praktijk
Bedankt voor uw aandacht Frank van de Geijn Wageningen UR Food & Biobased Research