security management
o na f h a n k e l i j k va k b l a d vo o r p ro f e s s i o n e l e b e v e i l i g i n g
KeurmerK Kleine onderzoeKsbureaus
n
w w w. s e c u r i t y m a nag e m e n t. n l
zieKenhuis bernhoven: veilig ĂŠn gasTvrij
Thema securiTy in de zorg
n
n u m m e r 9 s e p t e m b e r 201 3
sTand van heT boa-sTelsel
Zorgbeveiliger: een vak apart?
CardAccess, uw toegang tot de toekomst. CardAccess is een toonaangevend toegangscontrolesysteem waarmee elk bedrijf klaar is voor de toekomst. Met meer dan een halve eeuw ervaring in het bouwen van hoogwaardige toegangscontrolesystemen staat CardAccess bekend als innoverend, gebruiksvriendelijk, betrouwbaar, flexibel inzetbaar en duurzaam.
CardAccess is compatibel met elke smart card- en biometrische technologie en door de modulaire opbouw groeit het systeem moeiteloos met u mee. U behaalt optimale beheersing over alle bedrijven in uw pand of over alle panden binnen uw bedrijf, waar ook ter wereld en in real-time.
Wenst u meer dan toegangscontrole? Dan kunt u CardAccess inzetten als overkoepelend systeem dat naadloos integreert met inbraakdetectie, videobewaking, tijdregistratie, sleutelkasten en lockers.
Meer informatie over het beveiligingssysteem voor uw toekomst? Bel dan ARAS Security op 0416 320042 of kijk op www.aras.nl.
Groeit met u mee. CardAccess is een product van ARAS Security - www.aras.nl
COLUMN
LICHTPUNTJES
W
aar ga je naartoe? Waar ben je geweest? Hoe was het? Deze vragen bepaalden de afgelopen weken toch vooral de gesprekken bij de koffie-automaat. En, heeft u het vakantiegevoel nog enigszins kunnen vasthouden? Of zakte u de moed al in de schoenen bij het openen van de mailbox op uw eerste werkdag? Zelf behoor ik inmiddels tot de groeiende groep werknemers die met zijn smartphone contact kan houden met het werk. Volgens deskundigen is dit niet verstandig, maar eerlijk gezegd zorgde dat kwartiertje per dag bijhouden van de mail er wel voor dat ik een wat rustiger start had dan normaal na een vakantie. En ach, zo bleef ik ook lekker op de hoogte van de ontwikkelingen in securityland. Daarbij vielen mij een aantal zaken op.
ARJEN DE KORT HOOFDREDACTEUR SECURITY MANAGEMENT SECURITY MANAGEMENT GROEP
MEER SUCITY MANGEMENT? VOLGS ONS OP TWITTER: WWW.TWITTER.COM/@SECURITY_MGT
Zo blijkt cybercriminaliteit inmiddels te zijn uitgegroeid tot de grootste bedreiging voor Nederland en het bedrijfsleven. U ontkomt er dus niet meer aan. Daarom een suggestie van mijn kant: bezoek het Security Management Congres op 28 november, dat als thema Cybersecurity heeft. Verder wordt nu wel heel duidelijk dat de beveiligingsbranche over de volle breedte wordt getroffen door de economische crisis. De installatiebranche krimpt dit jaar 4 procent meldt Uneto-VNI. En de Branchescan 2012 van de Nederlandse Veiligheidsbranche laat nog verontrustender cijfers zien voor de particuliere beveiligingsbranche dan het in nummer 7/8 gepubliceerde Security Management Omzetonderzoek. Met de roep vanuit de politiek om insourcing van beveiligingsdiensten door de overheid, wordt het perspectief voor de branche er voor 2014 bovendien niet beter op. Maar gelukkig zijn er ook lichtpuntjes te melden. Bijvoorbeeld dat gemeenten per 1 januari 2014 meer particuliere boa’s kunnen inhuren. Of neem de eerder genoemde Branchescan, waaruit naar voren komt dat particuliere onderzoeksbureaus het relatief goed doen. Op zich niet vreemd, want die hebben ongetwijfeld profijt van de crisis: door de toenemende interne criminaliteit zijn er meer fraude-onderzoeken nodig, gemeenten pakken bijstandsfraude serieuzer aan, enzovoort.
OOK DIT DEEL VAN DE BRANCHE WERKT ACTIEF AAN ZELFREGULERING
Over de onderzoeksbureaus is in dit nummer nog meer goed nieuws te lezen. Branchevereniging BPOB - waarin vooral kleinere bureaus zijn verenigd - heeft een eigen keurmerk ontwikkeld dat medio september aan de eerste bedrijven is uitgereikt. Dit geeft aan dat ook dit deel van de branche zich blijft professionaliseren en actief werkt aan zelfregulering. Iets wat Justitie, politie, en de branche als geheel alleen maar kunnen toejuichen. n
3
INHOUD
10 Zorgbeveiliger: een vak apart? Steeds meer zorginstellingen beschikken over een afdeling Beveiliging. Tegen alle outsourcing trends in bestaan beveiligingsdiensten binnen de zorg vaak uit eigen medewerkers. Hoe is dit te verklaren?
15 Bernhoven wil veilig én gastvrij zijn De verhuizing van ziekenhuis Bernhoven naar de nieuwe locatie was een enorme operatie. Ook voor de beveiliging. Teamleider Receptie & Services Jacqueline Groenen vertelt over de leermomenten.
18 Veiligheid op maat
10
Veel zorginstellingen worstelen om invulling te geven aan hun wettelijke verplichtingen rondom veiligheid. De Veiligheidsscan is een nieuw instrument dat meerdere aspecten van veiligheid in kaart brengt.
21 Hoe goed kent u uw nieuwe collega? In de zorgsector kennen we voorbeelden van artsen die zonder diploma aan het werk zijn geweest. Hoe is het mogelijk dat dit niet vooraf onderzocht wordt?
25 Gastcolumn Jan van Haaster vraagt zich af hoe brandveilig de zorg is?
26 Smartcard: fysieke én logische sleutel Met de NEN 7510 in het achterhoofd werken zorginstellingen hard aan het verbeteren van de toegangsbeveiliging: zowel logische, als fysiek.
18
28 Vertrouwelijkheid patiëntgegevens in het geding? De zorgsector komt soms negatief in het nieuws als het gaat over bescherming van persoonsgegevens. Hoe gaat men om met de gelegenheid die geboden wordt aan cliënten die toegang krijgen tot patiëntendossiers als personeel de kamer verlaat?
26
4 | S E C U R I T Y M A N AG E M E N T | 9 2013
TREND IS DAT ZIEKENHUIZEN HUN BEVEILIGING STEEDS MEER INSOURCEN
31 “Maak van security een sexy vakgebied” Ook voor security wordt klantbeleving steeds belangrijker. Hoe wordt deze ontwikkeling door de beveiligingsbranche vertaald naar hun dienstverlening? En is die behoefte aan beleving voorspelbaar? Een aantal specialisten uit het vak ging hierover met elkaar in discussie.
36 Samenwerking als meerwaarde
28
Een aantal regionale particuliere beveiligingsorganisaties heeft de handen ineen geslagen en zo een landelijk dekkend netwerk gecreëerd, onder regie van het Centraal Beveiligings Orgaan (CBO). Voorzitter Peter van den Brink vertelt over de achtergronden en de doelstellingen.
38 De stand van het boa-bestel Recent is onderzoek gedaan naar het stelstel waarbinnen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) functioneren. In hoeverre is dit stelstel toereikend voor het goed functioneren van de boa?
31
42 Zelfregulering kleine onderzoeksbureaus De branchevereniging particuliere onderzoeksbureaus (BPOB) heeft een eigen keurmerk geïntroduceerd. Medio september is het uitgereikt aan de eerste bedrijven. Voorzitter Els Leijs legt uit wat de beweegredenen waren om een keurmerk voor kleine onderzoeksbureaus te ontwikkelen. Professionalisering en zelfregulering staan hierbij centraal.
36
38 En verder ... 3 6 46 47 45 49 50
Column Nieuws Recherche Recht Contacten en contracten Young Professional: Floris Stoop Colofon
42
5
nieuws
Veiligheidsbranche voelt crisis De Branchescan 2012 van De Nederlandse Veiligheidsbranche laat zien dat de economische crisis ook vat heeft gekregen op de veiligheidsbranche. Vorig jaar is de omzet in de particuliere beveiliging flink teruggelopen (- 7%). De werkgelegenheid in de branche daalde aanzienlijk mee (- 6%). Het is duidelijk zichtbaar dat opdrachtgevers het moeilijk hebben: door bezuinigingen, faillissementen en het Nieuwe Werken loopt het aantal nieuwe opdrachten terug en neemt
Tyco hoofdsponsor sMc tyco is dit jaar hoofdsponsor van het security Management congres. andere partijen die zich aan het congres hebben verbonden zijn nedap, Hoffmann Bedrijfsrecherche, aras en Big Brother. Het security Management congres wordt georganiseerd door Vakmedianet en asis Benelux chapter en vindt plaats op 28 november a.s. u vindt alle informatie over het programma op www.securitymanagement.nl, waar u zich ook kunt inschrijven. De toegangsprijs bedraagt € 199. Voor leden van het asis Benelux chapter is deelname aan het congres gratis. n
cao-overleg gesTrand cnV Dienstenbond laat weten dat het cao-overleg in de particuliere beveiligingsbranche is gestrand, nadat duidelijk werd dat de werkgevers alleen wilden praten over een loonsverhoging onder de voorwaarde dat werknemers dan bereid moesten zijn tot een ‘herschikking’ van arbeidsvoorwaarden. Dit is voor de bond onacceptabel. Bonden en werkgevers hebben een vervolgafspraak gemaakt voor 25 september. n
6 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
de omvang van bestaande opdrachten af. De vooruitzichten voor 2013 zijn divers. De grote aangesloten bedrijven verwachten een verdere daling van de omzet, terwijl de kleinere leden een stabilisatie en (soms) omzetgroei zien aankomen. Gemiddeld genomen verwachten de leden van De Nederlandse Veiligheidsbranche in 2013 een verdere daling van de omzet met 3%. De particuliere onderzoeksbureaus kunnen het hoofd beter boven water houden: het aantal opdrachten dat de
aangesloten bureaus hebben verricht is in 2012 gelijk gebleven. Dit jaar werd voor het eerst de sectie Evenementen- en Horecabeveiliging in het onderzoek meegenomen. Zij realiseerde in 2012 een omzet van € 17,7 miljoen. Zie ook: Omzetoverzicht PBO’s 2012 in Security Management juli/augustus 2013. n
Verwachte omzetdaling met 3% Minder koperdiefstallen Op het spoor is het aantal koperdiefstallen zowel in 2012 als in de eerste helft van 2013 fors afgenomen. Dat schrijft minister van Veiligheid en Justitie Opstelten aan de Tweede Kamer over de voortgang van Actie Koperslag. Publieke en private partijen die te maken krijgen met koperdiefstal verklaarden in het kader van Actie Koperslag gezamenlijk op te trekken tegen dit gemeenschappelijke probleem. Inmiddels werken betrokken organisaties al twee jaar samen om het aantal geregistreerde koperdiefstallen met gevaarzetting te verlagen en de pakkans van koperdieven te verhogen.
Op het spoor is het gemiddelde aantal koperdiefstallen per maand in de eerste helft van 2013 met 81% gedaald ten opzichte van 2011 (van 43 naar 8). Ook zijn in 2012 33 verdachten van koperdiefstal met gevaarzetting aangehouden, waardoor de pakkans toenam van 4,5% naar 8,9%. De Actie Koperslag bestaat zowel uit preventieve maatregelen, zoals de beveiliging van koper met synthetisch DNA, als repressieve maatregelen zoals het vergroten van de heterdaadkracht door gerichte inzet op risicolocaties, het optimaliseren van de informatiepositie door het aangifteproces te verbeteren en de bestrijding van heling door de invoering van de legitimatieplicht bij de contante inkoop van koper. n
Vertrouwen in politie stijgt door terugkoppeling na woninginbraak Wie na een woninginbraak snel hoort wat er met de aangifte is gedaan, heeft veel meer vertrouwen in de politie. Dat blijkt uit onderzoek onder ruim 1.000 mensen die een inbraak bij de politie hebben gemeld. De politie koppelt bij woninginbraken steeds vaker terug aan burgers wat er is gebeurd met hun aangifte. In maart gebeurde dat in 68% van de gevallen, inmiddels is dat percentage opgelopen tot 85%. Streven is dat eind van dit jaar bij alle aangiftes voor woninginbraak een terugkoppeling door de politie
binnen twee weken plaatsvindt. De terugkoppeling wordt sterk gewaardeerd door de slachtoffers van woninginbraak. Uit een enquĂŞte blijkt dat het vertrouwen in de politie hierdoor significant stijgt: van 50% naar 89%. Door het succes van de snelle terugkoppeling na aangifte van woninginbraak, heeft minister Opstelten van Veiligheid & Jusititie inmiddels besloten dat vanaf 2014 alle aangevers van high impact delicten binnen twee weken horen wat er met hun aangifte is gebeurd. n
oprichTing sTichTing The hague securiTy delTa stichting The Hague security Delta is opgericht. De stichting heeft als taak het landelijke cluster van bedrijven, overheidsorganisaties en kennisinstellingen in het veiligheidsdomein te versterken, de internationale concurrentiepositie te vergroten en innovatie in veiligheid te stimuleren. Het stichtingsbestuur bestaat uit leden van de Raad van Bestuur en directie van Thales, siemens, Trigion, Fox-iT, TnO, Cap Gemini, Haagse Hogeschool,
ministerie van Veiligheid & Justitie en gemeente Den Haag. Als ‘founder partner’ dragen zij financieel bij aan de stichting. De huidige kwartiermaker van het veiligheidscluster, prof. dr. Rob de wijk, is aangesteld als algemeen directeur. n
poliTie regisTreerT Minder criMinaliTeiT De politie heeft in 2012 ongeveer 5% minder misdrijven geregistreerd dan een jaar eerder. Het ging in totaal om 1,14 miljoen misdrijven, zo berekende het centraal Bureau voor de statistiek (cBs). er waren in 2012 wel meer meldingen van drugsmisdrijven, woninginbraken en van zakkenrollen. Het aantal diefstallen nam juist af en ook daalde het aantal aangiften van openlijk geweld en vernielingen. Vorig jaar werd per 1000 inwoners 5,5 keer ingebroken, dat lag 7 jaar eerder nog op 4,3 inbraken. Vooral in de politieregio gooi en Vechtstreek werd in 2012 relatief veel ingebroken. Daar werd per 1000 inwoners 8,6 keer ingebroken. in Friesland kwamen gemiddeld de minste inbraken voor; 3,1 per 1000 inwoners. in 2005 lag het aantal geregistreerde misdrijven op bijna 1,4 miljoen. Daarna zette een daling in. n
7
nieuws
Meer saMenwerking tussen politie en particuliere boa’s Politie en buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) gaan meer samenwerken voor een sterker toezicht en handhaving in de openbare ruimte. Ook komen er ruimere mogelijkheden voor gemeenten om medewerkers van particuliere organisaties in te huren als boa’s. Dat blijkt uit een brief van minister Opstelten van Veiligheid & Justitie aan de tweede Kamer. Opstelten wil per 1 januari 2014 toestaan dat gemeenten in het gehele ‘Domein i Openbare ruimte’ particuliere boa’s inzetten. nu kunnen particuliere boa’s al worden ingezet op het gebied van parkeren en algemene plaatselijke verordeningen. uit onder meer de veiligheidsmonitor en de evaluatie ‘De stand van het boabestel’ van het Verwey Jonker instituut en de erasmus universiteit rotterdam blijkt dat het huidige boa-stelsel naar behoren functioneert.
Cybercriminaliteit bedreigt Nederland Cybercriminaliteit en digitale spionage blijven de grootste dreigingen voor de Nederlandse overheid en het bedrijfsleven. Dat blijkt uit het derde Cybersecuritybeeld Nederland dat minister Opstelten van Veiligheid & Justitie naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Het afgelopen jaar is de omvang van de criminele cyber dienstensector gegroeid en zichtbaarder geworden. Hulpmiddelen om aanvallen uit te voeren worden via ‘cybercrime-as-a-
service’ commercieel door malafide partijen beschikbaar gesteld. Daarnaast wordt de potentiële impact van incidenten steeds groter, waardoor de mogelijkheid van verstoring van de vitale infrastructuur en mogelijke maatschappelijke ontwrichting toeneemt. Dit komt door de toenemende afhankelijkheid van ICT door ontwikkelingen als hyperconnectiviteit, cloud computing en de mate waarin internet wordt ingezet. n
Noodzakelijke verbeteriNgeN
Binnen de bestaande systematiek zijn volgens de bewindsman wel enkele concrete verbeteringen nodig op het gebied van samenwerking, informatie-uitwisseling en herkenbaarheid van de verschillende toezichthoudende en handhavende partners. Volgens minister Opstelten zijn de boa’s en politie complementair aan elkaar en versterken ze elkaar. Het accent van toezicht en handhaving in de openbare ruimte door gemeenten ligt op leefbaarheid en overlast, terwijl de politie is belast met de daadwerkelijke handhaving van de rechtsorde. een intensieve onderlinge samenwerking en informatie-uitwisseling is hierbij volgens de bewindsman essentieel, maar hij ziet landelijk nog te grote verschillen. n
8 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
pvda: stop inhuren beveiligingsbedrijven De Partij van de Arbeid pleit ervoor dat gevangenis- en defensiepersoneel wordt ingezet voor de beveiliging van Rijksgebouwen. nder andere voor defensie- en het gevangeniswezen staan grote reorganisaties te wachten. Als gevolg van bezuinigingen en reorganisaties verliest een deel van het gevangenis- en defensiepersoneel hun baan. Tegelijkertijd huurt de overheid voor de beveiliging van hun Rijksgebouwen externe beveiligingsbedrijven in. Aan het inhuren via beveiligingsbedrijven moet een einde komen, aldus Ahmed Marcouch van de PvdA. Daarom pleit de PvdA er voor dat personeel uit deze sectoren daar waar mogelijk en passend wordt ingezet voor de beveiliging van Rijksgebouwen. Totdat duidelijk is hoeveel mensen er van defensie en justitie richting dit soort beveiligingsfuncties kunnen doorstromen, zou het Rijk geen nieuwe contracten met beveiligingsbedrijven moeten afsluiten. n
RvS kraakt plan camerabeelden en datalekken De plannen van de regering voor een ruimer gebruik van camerabeelden van strafbare feiten deugen niet, vindt de Raad van State. Ook die voor een meldplicht van datalekken zitten niet goed in elkaar. Er wordt gewerkt aan versoepeling van de voorwaarden waaronder particulieren camerabeelden van strafbare feiten kunnen gebruiken, door ze bijvoorbeeld op internet te zetten. Dat kan nuttig zijn, vindt de afdeling advisering, maar een goede onderbouwing is nodig “omdat het hier gaat om persoonsgegevens waarvan de verwerking een aanzienlijke inbreuk maakt op de privacy van betrokkenen, zoals slachtoffers en omstanders bij strafbare feiten, maar ook onterecht verdachte personen.” Wat de meldplicht datalekken betreft constateert de Raad van State dat niet duidelijk is welke gevallen er wel of niet onder vallen. “Voor betrokkenen is niet voorzienbaar wanneer van een
overtreding sprake is.” Private en publieke organisaties die persoonsgegevens verwerken, worden straks verplicht inbreuken op de beveiliging te melden die leiden tot diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) kan bij nalatigheid om te melden een boete opleggen van maximaal 450.000 euro. n
Aanzienlijke inbreuk op de privacy installatiebranche in zwaar weer Volgens uneto-Vni, de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche, verkeert de sector momenteel in zwaar weer. sinds het begin van de economische crisis heeft de sector een kwart van het productievolume zien verdwijnen. Veel bedrijven zijn bezig met overleven en zitten in de rode cijfers. Dit jaar incasseert de sector een daling van 3 à 4% en in 2014 zal het er nauwelijks beter op worden. Het totale productievolume in de installatiebranche komt in 2014 waarschijnlijk uit op 9,9 miljard euro. in 2009 was dat nog 13,8 miljard. Door de malaise in de nieuwbouw, de teruglopende investeringen van bedrijven en overheid en het geringe consumentenvertrouwen komen steeds meer bedrijven in de gevarenzone. n
9
THEMA SECURITY IN DE ZORG
Zorgbeveiliger:
een vak apart? Steeds meer zorginstellingen beschikken over een afdeling Beveiliging. Soms samengevoegd met een receptie, vaker een aparte dienst die onderdeel uitmaakt van de facilitaire organisatie. Tegen alle outsourcing trends in bestaan beveiligingsdiensten binnen de zorg vaak uit eigen medewerkers. Hoe is dit te verklaren? tekst Arjen Appelman
het ziekenhuis. Onze beveiligers zijn duizendpoten, ze dragen veel verantwoordelijkheid en voeren vele verschillende taken uit.” Beveiligers binnen de zorg voeren taken uit die kunnen variëren van het gastvrij ontvangen van bezoekers en patiënten, tot het fysiek ingrijpen bij agressieve situaties. Vooral dit laatste, en het de-escalerend optreden op afdelingen waar veel agressie voorkomt (SEH, kinderafdelingen, poliklinieken) vraagt tact en ervaring. Hier geven 100 van 100 ondervraagde zorgmedewerkers aan dat ze dan liever een eigen beveiligingscollega naast zich hebben dan een externe beveiliger die ze niet zo goed kennen. Gevarieerd takenpakket
“B
innen het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) zijn alle in te zetten beveiligers in loondienst van het ziekenhuis”, aldus Hoofd beveiliging Piet van Egmond. “Een paar jaar geleden hadden we nog wel een mix van eigen beveiligers en externen, voornamelijk om piekbelastingen bij vakanties en ziekte op te vangen. Maar over het algemeen passen de eigen medewerkers beter in het wensenplaatje van
10 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
Naast de bovengenoemde taken voeren beveiligingsmedewerkers een hele waslijst aan taken uit die per zorginstelling behoorlijk kunnen verschillen. Een veel gebruikte indeling om taken te clusteren is de indeling in preventieve, repressieve, nazorg en dienstverlenende taken. Tot de preventieve beveiligingstaken behoren de taken die incidenten en onveilige situaties moeten voorkomen, zoals controleronden, voorlichting geven en toezicht houden. Tot de repressieve taken behoren de activiteiten die schade moeten beperken bij
Piet van Egmond (Hoofd beveiliging LUMC): “Onze beveiligers zijn hoog opgeleid en dragen bij calamiteiten een grote verantwoordelijkheid.� incidenten die plaatsvinden. Denk hier aan het fysiek ingrijpen bij agressie, de registratie van incidenten en de schadebeperking na diefstal en inbraak. De nazorgtaken bestaan uit het helpen van slachtoffers bij het doen van aangifte en het herstellen van schade. De dienstverlenende taken zijn doorgaans het meest gevarieerd, waarbij gedacht kan worden aan receptietaken, telefonie in avond/nacht, transportwerkzaamheden in de avond/nacht, en bijvoorbeeld ondersteunen bij helikopterlandingen. Voor veel Hoofden beveiliging is het de uitdaging om de balans tussen deze werkzaamheden te optimaliseren en zoveel als mogelijk te verschuiven van repressie naar preventie.
trendS en ontwikkelinGen
Insourcing Een eerste trend is dat ziekenhuizen hun beveiliging steeds meer insourcen. De ziekenhuizen met een vastgesteld beveiligingsbeleid geven doorgaans beter richting aan hun beveiliging door eigen medewerkers in te zetten als zij met de beveiligingsactiviteiten dichter op het primaire zorgproces gaan zitten. In een krimpende populatie zorgmedewerkers als gevolg van bezuinigingen, neemt de formatie in avonden, nachten en weekenden af en is men meer dan voorheen aangewezen op de beveiligers die 24 uurs diensten kennen. De wens vanuit de zorg naar meer contact-
11
THEMA SECURITY IN DE ZORG
Wat maakt een zorgbeveiliger speciaal?
Zorgbeveiligers van de toekomst
Van een specifieke opleiding Zorgbeveiliger is het binnen het reguliere onderwijs (Beveiliger 2) - helaas - nog niet gekomen. Zeker als je kijkt naar het diverse takenpakket en de competenties van een zorgbeveiliger. Dit gat wordt gelukkig wel ingevuld door een van de UMC’s die al een aantal jaren voor de eigen beveiligers (en die van andere UMC’s) een eigen opleiding aanbiedt. Ook zijn er verschillende beveiligingsbedrijven in dit gat gesprongen, waarbij de opleiding ‘Health Care Security’ van Securitas het beste bekend staat.
Beveiliging binnen de zorg gaat meer en meer een proactief karakter krijgen. Incidenten voorkomen voordat zij plaatsvinden. Bij irritaties niet wachten totdat de bom barst, maar vriendelijk vragen of men van dienst kan zijn. Afdelingen en medewerkers regelmatig bezoeken om te horen wat er speelt en ze te wijzen op potentieel onveilige situaties. Daar moeten we naar toe.
momenten op deze rustige momenten neemt dan ook toe. Ook signaleren we een verdere verharding van de maatschappij die zich misschien niet direct uit in meer incidenten maar wel in ernstigere agressie-incidenten. Ook hierdoor neemt de behoefte naar meer eigen medewerkers toe. Bewustwording Een tweede trend is de wens meer te investeren in bewustwording. Dit kan door een eenmalige campagne te voeren. Maar nadat deze is afgelopen, is het zaak de bewustwordingstaken structureel binnen de afdeling Beveiliging te beleggen. Ook hier kan Van Egmond over meespreken: “Wij zijn binnen het LUMC al in 2006 gestart met een grote bewustwordingscampagne. Voornaam doel was de afdeling Beveiliging hierin maximaal te laten participeren. Mijn beveiligers zijn proactief het huis ingestapt en hebben alle afdelingen bezocht om aldaar een kort praatje over nut en noodzaak van onze dienst en de voorzieningen te houden. Dit werd zeer gewaardeerd waardoor we tot op de dag van vandaag deze werkzaamheden nog steeds voortzetten en het aanzien van onze afdeling enorm is gestegen.”
Plan-do-check-act De campagnes die in de periode 2006 - 2010 binnen de verschillende UMC’s hebben gedraaid, zijn inmiddels geëvalueerd tot integrale bewustwordingscampagnes waarin ook informatiebeveiliging (NEN 7510 voor de zorg) en patiëntveiligheid (VMS, Veiligheid Management Systeem) zijn opgenomen. De daaruit voortvloeiende trend die de beveiligers raakt, is dat steeds meer zorginstellingen Fysieke Beveiliging, Informatiebeveiliging en Patiëntveiligheid in een gecombineerde plan-do-check-act cyclus willen gieten. Dit biedt niet alleen synergievoordelen bij bewustwording, maar ook bij de inzet van beveiligers. Doordat beveiligers 24 uur in huis zijn en regelmatig controlerondes lopen, kunnen zij in nauwelijks meer tijd ook naar aspecten op het gebied van safety, informatiebescherming en patiëntveiligheid kijken. Gastvrijheid Een laatste trend binnen veel zorginstellingen is gastvrijheid of hostmanship. Ook hier kan beveiliging scoren, want de afdeling is immers vaak het eerste aanspreekpunt van de instelling (vooral in avonden/ nachten en weekenden). Door een gastvrije, service-
EEn trEnd is dat ziEkEnhuizEn hun bEvEiliging stEEds mEEr insourcEn 12 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
bEvEiliging binnEn dE zorg krijgt mEEr En mEEr EEn proactiEf karaktEr
gerichte (wellicht met wat competenties rondom predictive profiling op termijn) kan men veel irritaties en mogelijke problemen voorkomen en geeft men invulling aan de preventieve beveiligingstaken. Naarmate beveiligers dichter op het primaire proces kruipen doordat zij het visitekaartje van het huis zijn, voorlichting op afdelingen gaan geven, naast zorgcollega’s staan bij agressie & geweld, wordt het lastiger om hen te outsourcen. Dit omdat van externen overwegend het beeld bestaat dat zij onvoldoende betrokken zijn en onvoldoende kennis van het huis en haar processen hebben. Helaas laat de praktijk zien dat het bij incidenten met externe beveiligers vaker mis gaat dan bij eigen medewerkers, zelfs als die externen de betere papieren hebben. Zijn we voorbereid?
Ongelukken betekenen voor zorginstellingen veelal werk. Met slachtoffers buiten het huis of binnen de eigen muren gaan de ziekenhuisprocessen draaien. In de gevallen dat het buiten het huis gebeurt, treedt het Zirop (Ziekenhuis Rampen Opvang Plan) in werking. Vindt er een calamiteit binnen het huis plaats dan treedt het calamiteiten- of bedrijfsnoodplan in werking. Veel zorginstellingen worstelen met deze calamiteitenorganisaties. In een flink aantal instellingen is Beveiliging een partij die een (bescheiden) rol speelt bij calamiteiten, regelmatig onder aansturing van een technische dienst of een calamiteitencoördinator die niet uit de beveiligingsdienst komt. Dit is vaak zo ontstaan, doordat er geen beveiligingsdienst was of doordat deze uit externen bestond.
afdeling Beveiliging is belegd”, geeft Van Egmond aan. “We hebben een business case opgesteld, waarbij we onze zeer beperkte maar hoogwaardige BHVformatie hebben afgezet tegen een collega-ziekenhuis waar de BHV gedecentraliseerd was. De gecentraliseerde BHV-organisatie bleek tot zeer interessante kwalitatieve maar ook financiële voordelen te leiden. De voordelen kunnen per huis verschillen, maar ik ben ervan overtuigd dat veel Hoofden beveiliging hier hun voordeel mee kunnen doen. Ik moet er echter niet aan denken externen in deze rol door ons huis te sturen. Onze beveiligers zijn hoog opgeleid en dragen bij calamiteiten een grote verantwoordelijkheid.” kwaliteit boven kwantiteit
Veel afdelingen Beveiliging binnen de zorg hebben de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Van een starre portiersdienst die de poort opende, naar een meer proactieve, gastvrije organisatie. In niet alle huizen is deze slag voldoende en naar tevredenheid gemaakt. Door een onbalans in leeftijd, werkervaring en aansturing zijn veel afdelingen star en moeilijk te veranderen. Hierbij is een cruciale rol voor het hoofd van de afdeling en het management weggelegd. Indien het management niet goed duidelijk heeft wat zij wil, het hoofd onvoldoende leiding geeft, of de onbalans binnen de zittende populatie beveiligers te groot is, is de ontwikkeling naar de eerder genoemde trends niet te verwezenlijken. Een optie die dan in beeld komt, is de afdeling (tijdelijk) te outsourcen. n arjen appelman is directeur van aes security (a.appelman@ aessecurity.nl, www.aessecurity.nl).
In relatie met de krimpende populatie zorgmedewerkers, is de inrichting van de calamiteitenorganisatie binnen veel zorginstellingen onderwerp van gesprek. Hierbij valt er grofweg te kiezen uit een decentrale of een centrale BHV-organisatie. “Het LUMC heeft al in 2006 gekozen voor een centrale BHV-organisatie, waarbij veel van de regie en coördinatie binnen de
13
Aperio L100
De eerste draadloze slotenlijn voor veiligheidsdeuren
toegangscontrole Veilig en beVeiligd sleutelbeheer
Toepasbaar op uw bestaande deurbeslag!
SALTO Virtual Network (SVN)
Integreer gecontroleerde veiligheidsdeuren in uw toegangscontrolesysteem Het draadloze Aperio™ L100-slot maakt het eenvoudig mogelijk om gecontroleerde veiligheidsdeuren te integreren in een bestaand toegangscontrolesysteem. Er hoeven geen aanpassingen aan de deur te worden gedaan en bekabeling is niet nodig. Het L100-slot biedt een hoge inbraakwerendheid en verzendt deurstatusinformatie naar het toegangscontrolesysteem. Dit stelt de gebruiker in staat om toegangsautorisaties online en in real-time via slechts één systeem te beheren. T: 088 639 46 00 | WWW.ASSAABLOY.NL/APERIO
ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions
Thema securiTy in de zorg
Bernhoven wil veilig én gastvrij zijn
De verhuizing van ziekenhuis Bernhoven naar de nieuwe locatie in Uden was een enorme operatie. Ook voor de beveiliging, waar mensgerichtheid het sleutelwoord werd. Teamleider Receptie & Services Jacqueline Groenen vertelt over de leermomenten tijdens ‘een waanzinnig drukke periode’. tekst dennis van asselt
H
et nieuwe ziekenhuis Bernhoven langs de A50 in het Brabantse Uden opende eind maart zijn deuren. Medewerkers en patiënten werden vanuit de locaties in Oss en Veghel ondergebracht in én modern, algemeen ziekenhuis op een terrein met in totaal negen panden. Met het verenigen van twee ziekenhuizen kwamen ook twee beveiligingsafdelingen samen. Nieuwe systemen en een nieuwe visie brachten een gezonde dosis uitdagingen. Bernhoven, dat het prachtige natuurgebied De Maashorst tot zijn achtertuin mag rekenen, wil in 2016 het meest mensgerichte ziekenhuis van Nederland zijn. Maar de juiste balans vinden tussen veiligheid en gastvrijheid blijkt geen makkelijke opgave. Service
“Ik ben eigenlijk nog maar net begonnen”, vertelt Jacqueline Groenen, teamleider Receptie & Services bij Bernhoven. Ze bekleedt haar nieuwe functie sinds 1 februari, en twee maanden later was de verhuizing een feit. Hiervoor was Groenen hoofd schoonmaakdienst van het ziekenhuis, een dienstverle-
nende functie. Ook in haar nieuwe titel komt het woord beveiliging niet voor. “Omdat mensen een veilig gevoel geven ook met service te maken heeft. Waarom deze functie? Als hoofd van de schoonmaakdienst had ik niet direct contact met mensen en werkte ik meer achter de coulissen. Nu sta ik aan de voorkant en heb ik direct contact met medewerkers, bezoekers en patiënten. Die kennisslag, daar ben ik nog steeds mee bezig. Veel luisteren, kijken, meelopen en lezen. Inmiddels ben ik lid van een intervisiegroepje met collega’s uit de omgeving om kennis uit te wisselen over actuele onderwerpen in de beveiliging.” Het is een intensieve tijd geweest voor Groenen. “Een waanzinnig drukke periode, heel heftig. De verhuizing, een nieuw team en een nieuwe functie. We moesten twee keer zo hard lopen, maar bezoekers en patiënten hebben weinig last gehad van de opstartperikelen. Het is best goed gegaan.” Tijdens de openingsdag van Bernhoven, op 30 maart, kon Groenen meteen aan de slag met een stukje crowd control. “Massa’s mensen kwamen een kijk-
15
Thema securiTy in de zorg
je nemen in het nieuwe ziekenhuis. Het was ook nog tijdens het paasweekend, dus mensen stapten op de fiets voor een lekker dagje uit. Die drukte kwam niet onverwachts, maar we realiseerden ons niet dat mensen zo vrij waren dat ze overal naar binnen konden. Uiteindelijk hebben we de polikliniek afgesloten en mensen uitgelegd dat het niet de bedoeling was daar rond te lopen. Op die manier konden we het in goede banen leiden. Die maatregelen bedenk je van tevoren, maar het verraste me dat we ze ook moesten toepassen.” GaStvrijheid
De manier waarop mensen tijdens de opening werden benaderd, is typisch voor een organisatie die veiligheid en gastvrijheid als belangrijkste kernwaarden heeft. Groenen: “Mensen mogen geen hinder ondervinden van de veiligheidsmaatregelen. Medewerkers en patiënten moeten makkelijk daar kun -
16 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
nen komen waar ze moeten zijn. We hebben ook afgesproken elkaar aan te spreken, medewerkers onderling en richting patiënten. Als we iemand zien lopen op een afdeling waar die persoon niet thuishoort, vragen we: kan ik u ergens mee helpen?” Met die werkwijze in het achterhoofd heeft Bernhoven voor de beveiliging gekozen voor Safened, een beveiligingsbedrijf met ervaring in ziekenhuizen. “Daarmee hebben we veel expertise in huis gehaald”, weet Groenen. “In onze visie staat dat we het meest mensgerichte ziekenhuis van Nederland willen worden. Dan heb je dus ook een beveiligingsbedrijf nodig die daarin meedenkt. Dat houdt in: korte lijnen en goede communicatie, maar ook flexibiliteit om dit gebouw te beveiligen. Het gaat om 55.000 vierkante meter, 2200 werknemers, 24 uur per dag. Het ziekenhuis wordt 24 uur per dag beveiligd, met én persoon overdag en
én tijdens de avond en nacht. Bij de receptie zitten ‘s avonds en ‘s nachts altijd drie medewerkers.” eiSen
Tijdens het ontwerp van het nieuwe ziekenhuis mocht de afdeling beveiliging een aantal eisen stellen. Daardoor hangen er bijvoorbeeld in de nieuwe controlekamer twee grote schermen waarop de beelden van alle beveiligingscamera’s te zien zijn. Groenen: “Heel overzichtelijk. Als we iemand in de gaten willen houden die richting een bepaalde afdeling gaat, kunnen we alle camera’s op die route op én scherm zetten.” Een andere wens was het installeren van een schietluik bij de balie van de Spoedeisende Hulp. Als een ziekenhuis met agressie te maken krijgt, is dat negen van de tien keer op deze afdeling. Sinds de opening heeft het personeel zich een paar keer bedreigd gevoeld en is het schietluik ge-
activeerd. De laatste keer was dat vanwege een verwarde en agressieve man onder invloed van drugs. Een nieuw deurensysteem, waarbij negentig procent van alle deuren enkel met pasjes geopend kunnen worden, stond ook op het wensenlijstje van de beveiliging. “De toegang tot afdelingen kunnen we heel makkelijk vanuit de controlekamer regelen”, legt Groenen uit. “We hebben drie kleuren pasjes. Groen is voor medewerkers, blauw voor de specialist en paars voor bezoekers, die sowieso niet op de kritische afdelingen kunnen komen. We kunnen met dit systeem volgen wat er in huis gebeurt. Als iemand een pasje aanbiedt op een deur waar hij of zij niets te zoeken heeft, kan ik dat hier zien.” veiliGheid
Beveiligingsmaatregelen zoals de tvschermen, het schietluik en het deurensysteem, waren op de oude locaties niet voorhanden. “Dan moet je meer inspanning verrichten om zo’n situatie onder controle te krijgen. Dat kost nu minder energie en het is een stuk veiliger voor het personeel. Als iemand agressief wordt, kunnen we die persoon snel compartimentaliseren, zodat het personeel en andere patiënten er geen last van hebben. Het gevoel van veiligheid bij het personeel is veel groter.” De medewerkers moesten wel wennen aan de sleutelpasjes. Volgens Groenen heeft dat te maken met awareness. “Als je met een personeelspas binnenkomt, mag je niet iemand mee laten sluizen. Maar je houdt heel makkelijk de deur open voor een collega. Dat is best lastig, want je wilt vriendelijk zijn, ook richting je collega’s. Dat bewustzijn moet nog groeien bij de medewerkers.”
Mensen mogen geen hinder ondervinden van de veiligheidsmaatregelen
meer op het ziekenhuisterrein. “Binnen een straal van zes meter, is het van ons. De rest, waaronder de parkeerplaats, is van de gemeente. Het is wel moeilijk om dat stukje ook los te laten. We zouden meer kunnen doen voor verpleegkundigen die zich ‘s nachts na de dienst onveilig voelen als ze richting hun auto lopen. Dan doen we ook hoor, maar onze wens is om daar meer camera’s te hebben. Los van het feit dat het terrein van de gemeente is, is dat financieel niet haalbaar.” Terugkijkend op het gehele proces, is er én ding dat de teamleider Recep tie & Services graag anders had gezien. Zoals voor iedere beveiligingsmedewerker, is gebouwkennis ontzettend belangrijk voor Groenen. “Ik snap dat het ziekenhuis op tijd afgeleverd moest
worden en dat het personeel niet in de weg mocht lopen. Maar we hadden graag wat meer de tijd willen hebben om ons het gebouw eigen te maken. En bij een dergelijke verhuizing moet je goed nadenken of het echt noodzakelijk is om ook meteen bepaalde afdelingen nieuwe namen en nummers te geven en een nieuwe telefooncentrale te lanceren. Dat heeft ook met gebouwkennis te maken. In het oude gebouw ging alles automatisch, ik wist precies waar ik moest zijn. Nu moet ik er even over nadenken, dat maakt me nog een beetje onzeker. Het komt wel. Het gebouw zit wel logisch in elkaar, dat helpt.” n Dennis van asselt is journalist bij Vakmedianet
WenSen
Groenen is tevreden over de nieuwe locatie, ondanks dat niet alles helemaal naar wens is. “Je hebt een pakket van wensen en een pakket van eisen. Die eerste is altijd groter.” Ze doelt onder
17
THEMA SECURITY IN DE ZORG
Veiligheidsscan:
Veiligheid op maat Veel zorginstellingen worstelen om invulling te geven aan hun wettelijke verplichtingen rondom veiligheid, maar vooral om een veilige omgeving voor cliënten en medewerkers te bieden. Dit artikel gaat in op de Veiligheidsscan: een nieuw instrument dat meerdere aspecten van veiligheid in kaart brengt én door een organisatie als zelfdiagnose-instrument gebruikt kan worden. tekst René de Jong, Rick Marissen en Carolien de Vries
E
r zijn in de afgelopen jaren verschillende instrumenten ontwikkeld die het veiligheidsniveau van een organisatie in kaart kunnen brengen, zoals Firefish van TNO, BGB-scan van Kiwa en verschillende instrumenten voor de verplichte risiscoinventarisatie & -evaluatie. Van recente datum is de Veiligheidsscan. Veiligheid behoeft maatwerk
Juist in de zorgsector is het creëren van een veilige omgeving meer dan alleen het opzetten van een BHV-organisatie en het zorgen voor een brandveilig gebouw. De (verminderde) zelfredzaamheid van de cliënt speelt een belang rijke rol in de veiligheid. Dat vraagt dus om maatwerk. Ieder gebouw is anders, iedere cliënt is anders en stan daardmaatregelen kunnen leiden tot tegenstrijdige situaties. Zo mogen bijvoorbeeld sommige deuren niet afgesloten worden met een sleutel, omdat de vluchtwegen in geval van een brand dan niet voldoen aan de wettelijke eisen. Echter, er zijn cliënten die een
18 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
gesloten woning nodig hebben, omdat ze anders weglopen. Dit kan ook weer onveilige situaties opleveren. cijfers brandincidenten
In de afgelopen jaren zijn het aantal brandincidenten in de zorgsector relatief hoog. In 2011 zijn er in totaal 1081 binnenbranden geweest in zorggebouwen in Nederland blijkt uit een overzicht van ibMZ. Het CBS registreert dat er door branden in 2011 zeven doden zijn gevallen en dat er in de afgelopen 11 jaar in totaal 43 dodelijke slachtoffers zijn gevallen. De praktijk wijst uit dat enkel het voldoen aan wettelijke eisen dan ook niet voldoende is. In het veelbesproken rapport van de brand op 11 maart 2011 bij psychiatrische zorginstelling Rivierduinen, waarbij 3 cliënten om het leven kwamen, staat letterlijk: “Rivierduinen had aandacht besteed aan verschillende onderdelen van brandveiligheid (bouwkundige, technische, organisatorische maatregelen en inventaris) en voldeed
aan de vereisten die de wet- en regelgeving stelt op het gebied van brandveiligheid. (…) Rivierduinen stemde de brandveiligheidsmaatregelen niet af op de mate van zelfredzaamheid van de patiënten en bezag deze maatregelen niet in onderlinge samenhang.” Veiligheid behoeft oVerzicht
Voor management, directie en Raad van Bestuur is het van belang om een totaaloverzicht te hebben van de veiligheid in een zorginstelling om zo de juiste tactische en strategische beslissingen te kunnen nemen. Zorginstellingen kunnen, soms door fusies, honderden gebouwen in hun bestand hebben. In sommige gevallen is de instelling eigenaar van het gebouw, terwijl andere gebouwen juist weer gehuurd worden van bijvoorbeeld woningcorporaties. Dat maakt het lastig om een juist en actueel overzicht te hebben van de veiligheid in alle gebouwen. Probleem
Het probleem is dus tweeledig: er is behoefte aan maatwerk voor veiligheid op lokaal niveau en aan totaaloverzicht op
De Veiligheidsscan geeft inzicht in het totale veiligheidsniveau van de gehele zorginstelling
macroniveau. De Veiligheidsscan is een instrument dat zorginstellingen helpt om uiteindelijk zelf deze twee zaken te realiseren. Veiligheidsscan
De Veiligheidsscan is een instrument om het huidige niveau van veiligheid van bijvoorbeeld een woning of dagbestedingsgebouw inzichtelijk te maken. De Veiligheidsscan kijkt hierbij naar vier aspecten van veiligheid: bouwkundig, installatietechnisch, organisatorisch en beleidsmatig (zie figuur). Door daarbij de onderlinge samenhang van deze vier aspecten te analyseren, levert deze een compleet beeld op van de veiligheid binnen een gebouw. Bouwkundig • Vergunningen en documenten • Vluchtwegen • Bouwkundige aspecten Installatietechnisch • Brandmeldinstallatie • Verlichting • Inventaris Organisatorisch • Ontruimen en alarmeren • Bewustzijn en gedrag • Gevaarlijke stoffen Beleidsmatig • Bedrijfshulpverlening
• •
Verkeer en terrein Nieuwe medewerkers
In ongeveer 30 minuten kan een gebouw worden gescand. De eerste scan wordt uitgevoerd door een ervaren adviseur. De zorginstelling kan vervolgens de Veiligheidsscan als zelfdiagnoseinstrument gebruiken en daarmee periodiek toetsen of de aandachtspunten uit de voorgaande scans zijn verbeterd. De Veiligheidsscan leidt tot rapportages op gebouwniveau en op macroniveau (bijvoorbeeld regio of zelfs landelijk). De rapportage op gebouwniveau geeft aan waar het vereiste en gewenste niet gehaald wordt en biedt concrete adviezen voor hoe deze zaken aangepast kunnen worden. De rapportage op macroniveau biedt een compleet overzicht en gemiddelden van de status van de veiligheid van meerdere gebouwen en is direct te vertalen naar een plan van aanpak. Het management heeft hiermee in én oogopslag een helder beeld en concrete handvatten voor de uitvoering van dit plan van aanpak. De Veiligheidsscan is initieel ontwikkeld binnen de zorgsector, maar kan eenvoudig worden toegepast in andere branches.
gen. Deze projecten varieerden van een gebouwgerichte scan van 17 gebouwen op én terrein, tot een scan van meer dan 500 gebouwen verspreid over heel Nederland. Hans Wijnbergen, adviseur veiligheid bij zorginstelling ’s Heeren Loo: “De Veiligheidsscan levert enerzijds bruikbare en gedetailleerde informatie op en anderzijds geeft deze inzicht in het totale veiligheidsniveau van de gehele zorginstelling. Wij gebruiken de resultaten dus op zowel operationeel als op bestuurlijk niveau.” zelfredzaam
Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) komt binnenkort met de Handreiking Brandveiligheid. Deze handreiking biedt bestuurders handvatten om te werken aan de brandveiligheid en benoemt geschikte instrumenten hiervoor, waaronder de Veiligheidsscan. De opkomst van verschillende zelfdiagnose-instrumenten is een goede ontwikkeling, omdat deze zorginstellingen zelfredzamer maken. Zo kunnen zij beter invulling geven aan hun verantwoordelijkheid: een prettige en veilige leefomgeving voor cliënten bieden waar medewerkers op een fijne en veilige manier hun werk kunnen doen. n
Praktijk
De Veiligheidsscan is in 2012 en 2013 ontwikkeld en is reeds in de praktijk gebruikt door verschillende zorginstellin-
rené de Jong, rick Marissen en carolien de Vries zijn adviseur bij Octaaf groep in nieuwegein.
19
De deur staat altijd voor u open
Iedereen waardeert een vriendelijke ontvangst bij het betreden van een kantoor. Maar gastvrijheid mag niet ten koste gaan van veiligheid. Dat weten wij van Trigion maar al te goed. Daarom zetten wij altijd de juiste mensen in. Vriendelijke, uitstekend opgeleide en doortastende professionals. Wij zoeken proactief naar nieuwe oplossingen voor een gastvrije ontvangst ĂŠn efficiĂŤnte bescherming van mensen en eigendommen. Onze opdrachtgevers waarderen dat. Dat blijkt niet alleen uit onze klanttevredenheidsonderzoeken maar ook uit onze langdurige relaties. Omdat we doen wat er van ons verwacht wordt. En eigenlijk net iets meer dan dat. Wilt u weten wat Trigion voor uw organisatie kan betekenen? Kijk voor meer informatie op www.trigion.nl of bel (010) 298 11 33.
Trigion. Toonaangevend in veiligheid
De juiste mensen op de juiste plek
thema SeCURItY IN De ZORG
Pre-employmentscreening
Hoe goed kent u uw nieuwe collega? In de zorgsector kennen we voorbeelden van artsen die zonder diploma aan het werk zijn geweest. Hoe is het mogelijk dat mensen denken dat zoiets niet uitkomt? En hoe is het toch mogelijk dat dit niet vooraf onderzocht wordt? Wellicht volgt u onze gedachtegang in deze. Maar hoe goed kent uw organisatie haar nieuwe werknemers? tekst Cora Wielenga en Bernadette Ouwerkerk
V
aak wordt in de euforie van het vinden van de juiste kandidaat een lastige stap als een pre-employmentscreening liever overgeslagen. Het is toch immers veel prettiger om een relatie op basis van vertrouwen aan te gaan? Omdat de risico’s te groot zijn, pleiten wij er echter voor om in bepaalde sectoren, zoals de zorg, zo veel als mogelijk preemploymentscreeningen uit te voeren. Want ook in de zorgsector kennen we voorbeelden van artsen die zonder (afgerond) diploma aan het werk zijn geweest, zoals een student die drie jaar lang zonder artsendiploma in de Isala Klinieken werkte. Of wat te denken van Ernst Jansen Steur die na zijn ontslag gewoon bij andere zorginstellingen aan de slag kon.
In dit artikel wordt uiteengezet hoe een pre-employmentscreening (PES) uitgevoerd kan worden. We besluiten met een aantal praktische tips voor PES-beleid. Pre-emPloymentscreening
Voor een zorginstelling is het essentieel dat medewerkers vakbekwaam en betrouwbaar zijn. Het screenen van sollicitanten is een eerste stap om aan deze eisen tegemoet te komen. Screeningsprocedures aan de poort zijn geen garantie dat medewerkers en management geen overtredingen zullen begaan tijdens hun dienstbetrekking. Echter, het is een minimale maatregel die instellingen zouden moeten treffen. We doelen hier niet alleen op risicobeheersing, maar ook op de nuttige informatie die bijvoorbeeld referentie-
21
thema SeCURItY IN De ZORG
Het belang van PeS in de zorgSector iS groter dan in de financiële Sector gesprekken opleveren. Alvorens we een toelichting geven op het uitvoeren van een PES lichten we de wettelijke verplichtingen toe. Wettelijke verPlichtingen
In de zorgsector kennen we maar weinig wettelijke verplichtingen ten aanzien pre-employmentscreeningen. We vinden dit opmerkelijk. Te meer wanneer we de zorgsector op dit punt vergelijken met de financiële sector. Financiële ondernemingen zijn in Nederland verplicht om voor een groot gedeelte van de medewerkers pre-employmentscreeningen (en in-employmentscreeningen) uit te voeren in verschillende gradaties. Afhankelijk van het ingeschatte risico moeten meer of minder maatregelen genomen worden. Het belang van PES in de zorgsector is wat ons betreft groter dan in de financiële sector. In de zorg draait het immers niet alleen om het voorkomen van financiële schade, maar vooral kwalitatieve zorg te waarborgen. Sinds 1 juli 2013 geldt er alleen voor medewerkers in de Jeugdzorg de verplichting tot het opvragen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). Met een VOG toont iemand aan dat hij geen strafbare feiten ten aanzien van bepaalde onderwerpen heeft gepleegd. Uit onderzoek van de Inspectie Jeugdzorg (Invoering van de meldcode in de jeugdzorg, Utrecht, april 2013) blijkt dat het merendeel (87%) van de 94 onderzochte organisaties aangeeft te beschikken over een VOG van hun medewerkers die contact hebben met cliënten. Negenendertig procent van de organisaties vraagt periodiek (eenmaal per 3, 4, of 5 jaar) een VOG van alle daarvoor in aanmerking komende medewerkers. De verplichting dat zorginstellingen voor iedere medewerker een VOG moeten aanvragen, is geschrapt uit het wetsvoorstel voor de Wet Kwaliteit klachten en geschillen zorg (Wkkgz). De reden hiervoor is erin gelegen dat de Tweede Kamer de voordelen van een VOG niet vindt opwegen tegen de administratieve kosten. Zonde wat ons betreft. Een VOG is zeker niet alleszeggend, maar een soort minimale beheersmaatregel. Wat als blijkt dat je als instelling gewoon
22 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
door het opvragen van een VOG vooraf had kunnen vaststellen dat de sollicitant al eerder strafbare feiten heeft gepleegd? In het wetsvoorstel van de Wkkgz is overigens wel de mogelijkheid opgenomen dat de minister van VWS op een later moment kan benoemen in welke situaties een VOG alsnog verplicht wordt gesteld (artikel 4 Wkkgz). Daarnaast krijgen zorginstellingen de mogelijkheid om bij de IGZ te verifiëren of er meldingen zijn over een zorgverlener. Op het moment dat is vastgesteld dat er sprake is van een situatie die voor de veiligheid van cliënten of de zorg een ernstige bedreiging kan betekenen, kan de instelling alsnog afzien van het aannemen van de kandidaat (artikel 25, lid 2, Wkkgz). De Wkkgz zal naar verwachting op 1 januari 2014 in werking treden. Uitvoeren Pes
We adviseren om bij het aannemen van nieuw personeel de onderstaande stappen uit te voeren: • Identificeren van de medewerker en verifiëren van de identiteit aan de hand van een origineel identiteitsdocument. • Beoordeling van het CV op logica, volledigheid, overeenkomsten met LinkedIn profiel. • Verificatie van originele diploma’s bij opleidingsinstituten. • Persoonlijke integriteitsverklaring. • Integriteitsverklaring van vorige werkgever. • Verklaring Omtrent Gedrag (VOG). • Voeren van (bij voorkeur) drie referentiegesprekken met ex-leidinggevenden van de laatste drie werkgevers of de laatste vijf jaar. • Gedrag op social media checken. • Opvragen bezit ondernemingen en andere nevenactiviteiten. Daarnaast is het raadzaam om voor sommige functies aanvullende acties uit te voeren: • Opvragen van getuigschriften. • Gedrag van naasten op social media. • Check in het faillissementregister. • Uitgebreid financieel onderzoek. • Interviews met naasten.
tiPs voor inrichten van een goed Pre-emPloymentbeleid
• Toestemming: Voordat u start met het uitvoeren van een PES is het verplicht om de kandidaat een toestemmingsformulier te laten ondertekenen waarmee u bijvoorbeeld bij voormalig werkgevers kunt aantonen dat u vragen mag stellen over deze persoon. • Vragenlijst: Wellicht de meest waardevolle informatie is te achterhalen door het voeren van referentgesprekken. Wees er echter op bedacht dat in het kader van privacyregelgeving niet alle vragen zo maar gesteld mogen worden. We adviseren een standaard vragenlijst te maken die door leidinggevenden of HR bij alle referentiegesprekken gebruikt kan worden. • Risicoanalyse: We adviseren om alle functies te analyseren op integriteitsgevoeligheid. Integriteitsgevoeligheid van functies kan afhangen van een aantal factoren zoals beslissingsbevoegdheid, verantwoordelijkheid voor zorg verlenen, ver-
richten van bijzondere verrichtingen, bevoegdheid tot het optreden namens de organisatie, toegang tot financiële data en toegang tot patiëntendata. Hoe hoger de integriteitsgevoeligheid van een functie, des te meer maatregelen je moet treffen in het PES. • Ingehuurd personeel: Op het moment dat zorginstellingen mensen inhuren is het noodzakelijk dat de opdrachtnemer, bijvoorbeeld een uitzendbureau of adviesbureau, eenzelfde mate van PES kan garanderen. We adviseren daarom in de overeenkomsten op te nemen dat zorginstellingen dit proces mogen auditen bij de opdrachtnemer. Overigens is het ons inziens het beste dat de zorginstelling in principe zelf de PES uit voert. Alleen in het geval van laag risico functies is het uitbesteden van een PES uit te leggen. afslUitend
We beseffen dat het uitvoeren van een gedegen PES een investering is. Maar we weten ook uit ervaring dat de uitkomsten waardevol kunnen zijn. Allereerst verkleint een goed uitgevoerd onderzoek de kans dat zich integriteitschendingen voordoen. Anderzijds draagt PES bij aan een cultuur om integriteitissues doorlopend bespreekbaar te maken. Dit laatste is misschien nog wel belangrijker dan een screening “aan de deur”. n c.a. (cora) Wielenga is directeur van het nederlands compliance instituut. B. (Bernadette) Ouwerkerk is senior compliance officer-adviseur bij het nederlands compliance instituut. Het nederlands compliance instituut is specialist in compliance: opleidingen, advies en recruitment.
23
Wees voorbereid op het onverwachte! 2-daagse cursus Oefenleider voor Objectbeveiligers (RHSOI) Diploma Predictive Profiling (CSP)
Brandveilig.com is het platform voor professionals in brandpreventie
2-daagse training Proactief Beveiligen Bekijk ons volledige aanbod op onze website. HÉT PLATFORM VOOR PROFESSIONELE BRANDBEVEILIGING
OrcaSecure BV Tel: 030-7670076 info@orcasecure.org www.orcasecure.org
WWW.BRANDVEILIG.COM
THEMA SECURITY IN DE ZORG
Hoe brandveilig is de zorg?
D
e laatste jaren is er in toenemende mate aandacht voor brandveiligheid in de zorg, mede ingegeven door de brand in 2011 in een instelling in Oegstgeest waarbij drie bewoners de dood vonden. Sindsdien wordt vanuit plaatselijke, provinciale en centrale overheden regelmatig aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Ook instellingen met zorggebouwen besteden meer aandacht aan brandveiligheid door installatietechnisch en bouwkundig de gebouwen regelmatig te laten toetsen, inspecteren en op orde te brengen. Al met al zou je kunnen zeggen dat de brandveiligheid in de zorg toeneemt. Is dit echter ook zo? Als we alle zorgcliënten in die (intramurale) zorggebouwen zouden laten wonen, zou ik dit - op termijn - met ja kunnen beantwoorden. Maar de ontwikkelingen in zorgland zijn juist tegendraads. De AWBZ wordt afgebouwd. Door de scheiding van wonen en zorg wordt het voor instellingen lastiger hun gebouwen dekkend te financieren. Duidelijk is dat instellingen in de nabije toekomst minder geld krijgen, dus ook minder geld zullen besteden aan veiligheid, terwijl veel instellingen juist nu bezig zijn om de veiligheid op een hoger plan te brengen. De patiënt/cliënt met fysieke en geestelijke beperkingen wordt door ze in toenemende mate extramuraal te huisvesten “in de wijk losgelaten”. In de instellingen met een doormelding naar de brandweer kunnen calamiteiten snel worden getraceerd, door de BHV-organisatie als voorpost van de brandweer worden aangepakt, en de brandweer spoedig en adequaat kan handelen. In instellingen wordt bij de inrichting van gebouwen ook in toenemende mate gelet op het toepassen van brandwerende materialen. In zelfstandige woonomgeving waar uitgegaan wordt van de eigen kracht van patiënt/cliënt wordt vanuit kostenoogpunt geen of minder aandacht verwacht voor deze zaken. Eenmaal woonachtig in een “gewone” woonwijk wordt de patiënt/ cliënt minder in de gaten gehouden en moet bij het ontstaan van brand de rook melder zonder doormelding het eerste werk opknappen. De patiënt/cliënt die door zijn beperkingen minder zelfredzaam is en daardoor minder snel of niet in staat is op dat eerste signaal te handelen, is niet te benijden. Dan maar hopen dat ook de buren het signaal horen. Daarnaast zijn er ook binnen de Nederlandse Brandweer ontwikkelingen gaande. Men noemt het daar de nieuwe brandweerdoctrine. Duidelijk is dat “eigen veiligheid eerst” ook bij de brandweer een belangrijkere rol gaat spelen. Dat gegeven bovenop de in toenemende mate zelfstandig huisvesten van patiënten/cliënten uit o.a. GGZ instellingen is geen geruststellend signaal als het gaat over de brandveiligheid in de zorg. Mijn waarneming is dan ook dat de brandveiligheid in zorginstellingen sterk verbeterd, maar dat de brandveiligheid binnen de zorg dreigt “te verzuipen”. n
Jan van Haaster, Hoofd BHv en veiligHeid BiJ HvoQuerido
Dat is geen geruststellenD signaal als het gaat over branDveiligheiD in De zorg
25
THEMA SECURITY IN DE ZORG
Smartcard: fysieke én logische sleutel Met de NEN 7510 in het achterhoofd werken zorginstellingen hard aan het verbeteren van de toegangsbeveiliging: zowel logische toegang (toegang tot het netwerk), als fysieke toegang (toegang tot het gebouw of delen van het gebouw). tekst Arnout van der Vorst
W
anneer het gaat om toegang tot het netwerk, eist de NEN 7510 dat binnen zorginstellingen groepsaccounts worden vervangen door individuele accounts (zodat inzichtelijk is wie wat precies doet in het netwerk) en dat de complexiteitseisen voor wachtwoorden worden aangescherpt. Zo moeten wachtwoorden aan steeds meer eisen voldoen zoals een minimale lengte of een vreemd teken bevatten. Ten aanzien van fysieke toegangsbeveiliging eist de NEN 7510 dat beveiligde zones ingericht worden, waar alleen geautoriseerd personeel toegang toe heeft. Deze zones dienen ter bescherming van gegevens, apparatuur en personeel.
dere applicaties en vanaf verschillende werkstations. Als deze applicaties dan allemaal een complex/sterk wachtwoord kennen en deze wachtwoorden ook nog eens verschillend zijn, levert dit veel frustratie op en komt de zorgverlening niet ten goede. Bovenal wordt de werkdruk de laatste jaren steeds hoger in de zorg en moet zorg steeds efficiënter worden verleend. Om toch snel toegang te krijgen tot de gewenste applicaties, worden geheugensteuntjes gebruikt zoals een briefje met wachtwoorden onder het toetsenbord of zorgverleners gaan onder elkaars naam werken. Dit is vanuit beveiligingsoogpunt hoogst ongewenst en betekent dat de zorginstelling niet kan voldoen aan de wet- en regelgeving.
geheugensteuntjes
De verbeterde toegangsbeveiliging is natuurlijk een goede zaak om de privacy van de patiënt te waarborgen en misbruik van gegevens te voorkomen. Maar deze maatregelen hebben ook een keerzijde. Voor de zorgverlener wordt het immers lastiger om toegang te krijgen tot systemen en applicaties. Dit terwijl de zorgverlener snel toegang nodig heeft tot gegevens, vaak uit meer-
26 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
toegang met eenmalIg Inloggen
Gelukkig bestaat er voor bovenstaande problematiek een oplossing die een sterke beveiliging combineert met een hoge mate van gebruiksvriendelijkheid. Met Single Sign On (SSO) is het mogelijk om zorgverleners snel toegang te geven tot applicaties en systemen en toch een optimale beveiliging te garanderen. Single Sign On geeft gebruikers na de eer-
ste Windows login automatisch toegang tot alle applicaties en systemen waarvoor de gebruiker geautoriseerd is. De Single Sign On software vangt alle achterliggende inlogschermen af, vult automatisch de benodigde wachtwoorden en gebruikersnamen in en zorgt zo voor snelle toegang tot de gegevens. De gebruiker hoeft nu slechts één wachtwoord te onthouden. Voor nog meer gebruiksvriendelijkheid, kan dit gecombineerd worden met een passysteem. De gebruiker logt dan in door een pasje op/langs een paslezer te leggen/halen en eventueel een bijbehorende pincode in te voeren. Inloggen met toegangspas
Naast gebruiksvriendelijkheid is een voordeel van het inloggen met een pas dat deze multifunctioneel inzetbaar is en dus naast de toegang tot het netwerk gebruikt kan worden voor bijvoorbeeld Follow-Me printing, betalen in het restaurant, toegang tot fysieke ruimtes en toegang en betalen in de parkeergarage. Vrijwel elke fysieke toegangspas (Mifare Classic, Mifare DESFire EV1 en HID Prox) is geschikt om ook te gebruiken voor SSO en om toegang te krijgen tot het netwerk. De vele functies van de
De pas is een belangrijke schakel in het behalen van de normen rond toegangsbeveiliging
pas zorgen er tevens voor dat de gebruiker deze altijd bij zich heeft. FysIeke toegangsbeveIlIgIng en toegangsrechten
Wanneer personeel over een toegangspas beschikt is het natuurlijk van belang dat de uitgifte en inname van deze toegangspas wordt gerelateerd aan een geldig dienstverband. Op die manier wordt voorkomen dat medewerkers die uit dienst zijn toch nog toegang hebben tot (delen van) het gebouw. Een Identity Management oplossing kan hierin voorzien. Daarmee is het mogelijk om de informatie uit het personeelssysteem met een automatische koppeling te verbinden aan de beheerapplicatie van het toegangssysteem (zoals Galaxy, Chubb – Afx, EAL ATS, Nedap – Aeos en Keyprocessor – iProtect). Hierdoor kan geregeld worden dat een gebruiker alleen een toegangspas krijgt op het moment dat er een geldig dienstverband is. Daarnaast is het mogelijk een verband te leggen tussen de functie/afdeling van het contract van de medewerker en de beveiligde zones waar een medewerker toegang toe behoort te hebben.
Met een Identity Management (IdM) oplossing kan direct ook het beheer van logische toegangsrechten worden verbeterd. Zo kan een automatische ontmantelingsprocedure of aanpassing van de toegangsrechten worden ingesteld bij uitdiensttreding of bij een functiewijziging. De IdM oplossing zorgt voor een automatische koppeling tussen de contractgegevens van medewerkers in het personeelssysteem en de Active Directory. Op deze manier wordt voorkomen dat een medewerker na uitdiensttreding of functiewijziging nog steeds bij alle gegevens kan waar de medewerker tijdens zijn of haar actieve dienstverband ook toegang toe had. teruggeven van voorzIenIngen
Naast het intrekken van de logische toegang vormt het ontnemen van fysieke toegang (c.q. toegangspas) en het terugkrijgen van goederen en andere aan de instelling gerelateerde voorzieningen een minstens net zo belangrijk onderdeel van de ontmantelingsprocedure bij uitdiensttreding van medewerkers. Een Identity Management oplossing biedt de mogelijkheid om een koppeling te realiseren met facility manage-
ment systemen zoals Ultimo, Planon en TOPdesk. Dankzij deze koppelingen en de koppeling met het personeelssysteem kan bepaald worden welke items een vertrekkende medewerker in bezit heeft. Afhankelijk van de gebruikte procedure in de zorginstelling zorgt de Identity Management oplossing ervoor dat de betrokken medewerkers (directe leidinggevende, medewerker PZ en FM) geïnformeerd worden over de in te leveren voorzieningen zodat de voorzieningen tijdig geretourneerd worden. De pas is een belangrijke schakel in het behalen van de normen rond toegangsbeveiliging die de NEN 7510 hanteert. Daarnaast is gebruik van de pas zeer gebruiksvriendelijk en verbetert het de zorgverlening. Hierboven zijn een aantal mogelijkheden gegeven van inloggen met pas. Maar er zijn nog veel meer toepassingen, zoals Follow Me (meenemen van een sessie van werkplek naar werkplek). Laat u daarover informeren door de juiste kennispartner. n arnout van der Vorst (a.van.der.vorst@ tools4ever.com) is Managing ict consultant bij tools4ever, expert in identity & access Management (www.tools4ever.nl).
27
THEMA SECURITY IN DE ZORG
Vertrouwelijkheid patiëntgegevens in het geding? De zorgsector komt soms negatief in het nieuws als het gaat over bescherming van persoonsgegevens. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) heeft onderzocht of zorginstellingen voldeden aan de wettelijke eisen. Het onderzoek richtte zich op de toegang tot persoonsgegevens door onbevoegde medewerkers. Maar hoe gaat men om met de gelegenheid die geboden wordt aan cliënten die toegang krijgen tot patiëntendossiers als personeel de kamer verlaat? tekst André van Soest
D
e volgende casus beschrijft een fictieve situatie waaruit mogelijke risico’s blijken. Een cliënt wil een afspraak in het ziekenhuis maken om mogelijke allergieën te laten onderzoeken. In eerste instantie is er de komende maanden geen ruimte voor het uitvoeren van het onderzoek. Maar de medewerkster leeft mee met de cliënt en kijkt of zij ergens tussen geplaatst kan worden. De afspraak kan toch binnen een week met een medische specialist plaatsvinden. De cliënt meldt zich volgens afspraak bij de specialist. Deze vraagt de persoonlijke gegevens van de cliënt op via de computer. Vervolgens wordt een priktest uitgevoerd. Halverwege de test wordt de specialist gebeld dat er een dubbele afspraak is gemaakt en de andere cliënt in een behandelkamer wacht. De specialist zegt tegen zijn cliënt dat hij een kleine twintig minuten weg is en omdat zij toch even moet wachten op de reactie van de priktest is dat geen probleem. De cliënt ziet dat het computerscherm niet vergrendeld is en dat haar gegevens zichtbaar zijn op het scherm. Zij vraagt zich af of dossiers van andere cliënten ook op te vragen zijn... Risico’s
Welke informatierisico’s heeft het ziekenhuis in deze casus mogelijk gelopen? De vraag is ook of er een kans bestaat dat het ziekenhuis deze risico’s daadwerkelijk loopt? De medisch specialist laat zijn cliënt voor langere tijd alleen en vergeet zijn scherm te vergrendelen.
28 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
• De cliënt is daardoor in de gelegenheid om dossiers met vertrouwelijke informatie van andere cliënten in te zien. Hierdoor komt de privacy van andere cliënten in gevaar. • Artikel 13 van de Wet bescherming persoonsgegevens (WBP) verplicht het ziekenhuis om maatregelen te treffen om onbevoegde toegang tot medische gegevens te voorkomen. Het CBP kan het ziekenhuis sancties opleggen. • Een kwaadwillende cliënt kan malware op de computer installeren. MaatRegelen
In de casus wordt duidelijk dat je van te voren helder moet krijgen welke risico’s je loopt. Is overal aan gedacht? Zijn medewerkers op de hoogte van alle regels en richtlijnen? Wat zou er zijn gebeurd als de cliënt inderdaad kwaadwillend was en malware had kunnen installeren? Of dat bekend zou worden dat een cliënt medische dossiers van andere cliënten kan inzien doordat medisch personeel de computer niet vergrendelt? Om te voorkomen dat bovengenoemde risico’s werkelijkheid worden, zal een aantal maatregelen getroffen moeten worden: • Communiceer regels en richtlijnen naar de medewerkers en maak duidelijk dat overtreding van de regels kan leiden tot sancties. • Voorkom onbevoegd toegang tot vertrouwelijke gegevens. • Richt een managementsysteem in voor informa-
zorg ervoor dat medewerkers de middelen krijgen om regels en richtlijnen op te volgen. onbevoegde toegang tot peRsoonsgegevens
tiebeveiliging (ISMS) en voor risicomanagement (NEN 7510). Laat een risicoanalyse uitwijzen welke maatregelen nodig zijn en welke niet. • Voorkom dat malware geïnstalleerd kan worden.
In artikel 13 Wbp is bepaald dat “de verantwoordelijke passende technische en organisatorische maatregelen ten uitvoer legt om persoonsgegevens te beveiligen tegen verlies of enige vorm van onrechtmatige verwerking”. Deze maatregelen garanderen, rekening houdend met de stand van de techniek en de kosten van tenuitvoerlegging, een passend beveiligingsniveau gelet op de risico’s die de verwerking en de aard van de te beschermen gegevens met zich meebrengen. De maatregelen zijn er mede op gericht onnodige verzameling en verdere verwerking van persoonsgegevens te voorkomen. Het ziekenhuis moet dus maatregelen treffen om onbevoegde toegang tot persoonsgegevens te voorkomen. In deze case betreft het de toegang door een onbevoegde tot medische gegevens. De wet maakt geen onderscheid tussen medewerkers van het ziekenhuis of een cliënt. In de situatie dat een cliënt zich toegang verschaft tot de gegevens zal dit mogelijk leiden tot een grotere maatschappelijke discussie, dan in de situatie dat een onbevoegde medewerker toegang heeft.
bewust Maken van Risico’s
Het management moet medewerkers bewust maken van de privacyrisico’s die bijvoorbeeld het niet vergrendelen van de computer, of het laten slingeren van patiëntendossiers met zich meebrengt. Zorg ervoor dat aandacht wordt besteed aan regels en richtlijnen als onderdelen van een bewustwordingstraject. Neem dit onderwerp mee in periodieke werkoverleggen of bijeenkomsten. Door alleen een e-mail de organisatie in te sturen wordt de verantwoordelijkheid bij de medewerkers gelegd en de kans dat medewerkers dit zien als een ‘gewone’ mededeling is dan ook groot. Het treffen van sancties is niet leuk maar soms wel noodzakelijk. Het management moet er voor gezorgd hebben dat medewerkers op de hoogte zijn van de regels en richtlijnen en wat de consequenties zijn van overtreding. Laat de beveiligingsfunctionaris in eerste instantie zelf een ronde maken over de verschillende afdelingen en aangeven welke zaken nog niet voldoen aan de gecommuniceerde regels en richtlijnen. Denk hierbij aan de zogenaamde sluitrondes die door beveiligingsfunctionarissen worden uitgevoerd. Zij laten een briefje achter, waarop staat dat het raam niet is afgesloten of de stekker van de waterkoker nog in het stopcontact zit. Communiceer bevindingen naar de medewerkers en
nen 7510
Inrichten van een managementsysteem en uitvoeren van risicoanalyses lijkt in eerste instantie op het doodschieten van een vlieg met een kanon in plaats van een vliegenmepper te gebruiken. Het gaat ook niet om dat ene aspect, het vergrendelen van het computerscherm. Het inrichten van een ISMS is een verplicht onderdeel van deze norm. Door het uitvoeren van een risicoanalyse weet je als organisatie welke risico’s je loopt en welke ‘passende’ maatregelen je moet nemen. Bij het beveiligen van vertrouwelijke informatie gaat het er om of de organisatie zich bewust is van de risico’s. Dan kan de organisatie bepalen of zij dit risico accepteert of dat ze maatregelen moeten nemen. installeRen MalwaRe
Een kwaadwillende cliënt kan malware op de computer installeren. Deze situatie zal niet zo gauw voorkomen, omdat een cliënt die een afspraak maakt er niet van uit kan gaan dat de specialist wordt weggeroepen en hij het scherm niet vergrendelt. Een risicoanalyse zal dit moeten uitwijzen. n andré van soest is adviseur bij LBVD informatiebeveiligers, www.lbvd.nl
29
over
Het Nieuwe Werken masterclass
Aan de slag met een moderne werkstijl
Unieke 5-daagse masterclass op inspirerende locaties
MASTERCLASS
Wegens succes herhaald!
“Duidelijk inzicht gekregen over trends van de toekomst” “Veel geleerd over het belang van de ‘virtuele wereld’” “Goed opbouwen van visie naar plan is cruciaal gebleken”
Start 3 oktober 2013 Tijdens deze 5 masterclasses wordt, op verschillende inspirerende locaties, aandacht besteed aan alle aspecten van het nieuwe werken: de fysieke omgeving, de ICTwereld, de gevolgen op het gebied van cultuur en leiderschap. Tenslotte wordt in de laatste masterclass ook ingegaan op het verander- en communicatietraject.
Quotes van deelnemers maart 2013
Bestemd voor: project-en programmamanagers, HR-, IT-, FM en communicatieprofessionals en andere (beleids)medewerkers die de eerste verkennende stappen in Het Nieuwe Werken hebben gedaan en er nu concreet mee aan de slag zijn en/of willen.
Nu € 250 korting bij elke 2e inschrijving!
Bekijk het complete programma en schrijf je in:
www.ohnw.nl/masterclass RGB: Blauw: R74/G150/B205 Groen: R199/G214/B205 Oranje: R235/G107/B74 CMYK: Blauw: c70/m30 Groen: c30/y70 Oranje: m70/y70
LETTERS zwart-100
|
c89-m71
Security
Ook voor security wordt klantbeleving steeds belangrijker. Hoe wordt deze ontwikkeling door de beveiligingsbranche vertaald naar hun dienstverlening? En is die behoefte aan beleving voorspelbaar? Rianne Kuik en Siebe Geerdsema houden zich dagelijks bezig met klantgerichtheid en beleving. Samen namen zij het initiatief tot een dialoog over deze onderwerpen met specialisten uit het vak. tekst Simone Witte
‘Maak van security een sexy vakgebied’
W
e leven in een tijd van politieke, economische, technologische en sociaal-maatschappelijke veranderingen. Deze zijn van invloed op onze processen, communicatie, omgeving, maar ook op ons gedrag als klant. Wetenschappers verzamelen al jaren data naar dit gedrag en een golfbeweging is duidelijk zichtbaar. Een veranderende belevingsbehoefte is een feit. Een interessant
onderwerp om eens te bespreken met specialisten uit het securityvak. Wat gaat goed, wat kan beter binnen het vakgebied en hoe komt dat? In het gesprek blijkt dat het onderwerp beleving meerdere invalshoeken oproept: • Klantbeleving, zowel van de gast als in de relatie klant-leverancier. • Imago van het vakgebied. • Opleidingen.
31
Security
Joop Verdonk, directeur European Security Academy.
Fedor Kwerreveld, commercieel directeur Securitas Nederland.
Veilig of welkom?
heeft van de securitybranche?”, vraagt Geerdsema. Geerdsema is gespecialiseerd in het meten, verbeteren en voorspellen van klantbeleving en vertelt dat conform het belevingsgrid we in een periode leven van “wij” en “beleven”. Het belangrijke in deze periode is plezier, warmte en sfeer. Ook is er een verandering te zien van excitement naar enjoyment. Deze ontwikkelingen is te herkennen aan golfbewegingen uit het verleden. Specialisten hebben aangetoond dat we op basis van het verleden de toekomst kunnen voorspellen. Dit betekent dat deze periode van “wij” voortduurt tot in ieder geval 2020. Op basis van dit klantinzicht, ook wel customer journey genoemd, is het mogelijk te anticiperen op veranderende klantwensen. Geerdsema zet de deelnemers met de volgende vraag aan het denken: “Om niet achterop te raken moeten de beveiligingsbedrijven kritisch kijken naar de wijze waarop zij hun services naar haar klanten én medewerkers aanbiedt. Hoe denken jullie daarover?”
Moet een bezoeker zich vooral veilig voelen of juist welkom? Gaan veiligheid en warmte wel samen? Dit is een discussie waarmee de securitybranche al jaren worstelt. Theo Stevens, bij ING Insurance & Investment Management verantwoordelijk voor de fysieke security van alle labels in Nederland, weet hier alles van: “Deze discussie is bij ons al jaren gaande en wij kennen nog steeds een onderscheid tussen receptie- en beveiligingsdiensten, omdat wij de ideale beveiliger nog altijd niet hebben gevonden.” Volgens Fedor Kwerreveld, bij beveiligingsorganisatie Securitas ruim vijf jaar verantwoordelijk voor de sales, zien we dit wel meer terug: “Hospitality is steeds vaker een integraal onderdeel van beveiliging. Het gaat om de totaalbeleving die een organisatie wil uitdragen en beveiliging moet hierin meegaan.” Joop Verdonk, eigenaar van een advies- en trainingsbureau: “Ik zie heel duidelijk de ontwikkeling binnen het vakgebied van een incidentgedreven markt naar een proactieve markt.” “Dat is interessant”, reageert Siebe Geerdsema, directeur van Creating Facility Services (CFS). “Welke uitdagingen kom je tegen om hieraan richting te geven?” Verdonk: “Ik zie dat vooral in de ontwikkeling van medewerkers op de werkvloer de eerste winst te halen valt. Een eerste stap om het instroomniveau op een hoger niveau te brengen, is het aantrekken van de juiste mensen die zich willen verbinden aan de branche. Om dit te bereiken is een goed imago van het vakgebied weer essentieel.” “Maar hoe is het gesteld met het beeld dat de maatschappij
32 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
Buitenkant
Alvorens de deelnemers op deze vraag ingaan, vertelt Rianne Kuik hoe zij als buitenstaander de securitybranche tot nu toe heeft beleefd: “Vijf jaar geleden startte ik in loondienst een bedrijf op in de receptiedienstverlening. Dit zonder enige kennis en achtergrond van de facilitaire branche. Voor mij zijn service, klantgerichtheid en dienstverlenend handelen heel vanzelfsprekend. Al snel ontdekte ik dat we onderscheidend konden zijn door het nakomen van afspraken en het klantbelang voorop stellen. De
Theo Stevens, security manager ING Insurance & Investment Management.
Siebe Geerdsema, directeur Creating Facility Services.
samenwerking met beveiligingsbedrijven verliep vaak moeizaam. In mijn beleving was er weinig betrokkenheid bij de klant en gast. Tijdens het Security Management Congres van vorig jaar was ik aangenaam verrast over de plenaire sprekers, de workshops en de gesprekken tijdens de borrel. De deelnemers spraken gepassioneerd over hun vakgebied. Dat had ik nog niet eerder meegemaakt. Waarom zie ik dit dan niet terug aan de buitenkant?”
gehele linie kunnen de sleutel tot positieve klantbeleving zijn. “Ik wil niet een schoonmaker met een V’tje als beveiliger, maar iemand die meedenkt, proactief is en bewust voor het vak gekozen heeft”, reageert Stevens. Hij vervolgt: “Daarnaast zijn we op zoek naar het nieuwe type security manager.” “Die heb je ook nodig”, reageert Kuik. “Als je de onderste laag met beveiligers wilt ontwikkelen, heb je ook een leidinggevende laag nodig die de ontwikkelingen overziet en de medewerkers kan coachen.”
niVeau
De ontwikkelingen ten aanzien van klantbeleving, zoals Geerdsema deze uit de belevingsgrid heeft geanalyseerd, dringen ook langzaam door tot de securityopleidingen in Nederland. Verdonk volgt alles nauwlettend: “Het grootste kapitaal van de particuliere beveiligingsorganisaties zijn hun mensen. Voor een hogere kwaliteit moet je in deze mensen investeren met opleidingen.” Kwerreveld kan dit alleen maar beamen: “Met name de mensen op de werkvloer, op het operationele niveau maken het verschil. Maar helaas zijn de marges niet zo groot en is niet iedere opdrachtgever bereid meer te betalen. Ook zijn er bedrijven die marktaandeel kopen en hun werkkapitaal, de beveiliger, slecht betalen.” Verdonk beaamt dit: “In 1996 werd de Wet educatie beroepsonderwijs geïntroduceerd en toen al zetten sommige beveiligingsbedrijven hun hakken in het zand.” Met name in de opleidingssfeer valt dus nog veel winst te halen om de branche meer op de kaart te zetten. Het instroomniveau en de opleiding over de
De ontwikkelingen in de branche op het gebied van klantbeleving worden in de opleidingen opgenomen. In één van de internationale cursussen die Verdonk doceert wordt het boek Certified Protection Officer besproken. “Het laatste hoofdstuk van dit boek gaat over de experience society; op basis van beleving kiest een klant voor jou. Ik zie studenten die zich afvragen wat ze hiermee moeten, maar ik zie ook studenten die het helemaal oppikken. In hen zien we ook de nieuwe
‘Kwaliteit is een samenspel tussen vraag en aanbod’ 33
‘Voor een positieve klantbeleving is het nodig het imago van het vakgebied te verbeteren’ Rianne Kuik, directeur Adviesbureau K&K Connect.
security manager. Met een hoger instroomniveau van de beveiligers op de werkvloer en het nieuwe type security manager zal de implementatie van de dienstverlening bij opdrachtgevers soepeler verlopen en de klantbeleving verhoogd worden.” Vraag en aanBod
Verdonk heeft nog een andere verklaring voor het feit dat sommige bedrijven voor de goedkoopste partij kiezen: “Er zijn nog altijd security managers die niet kunnen definiëren wat voor kwaliteiten ze nodig hebben. Hierdoor wordt inkopen van security een spel tussen het hoofd Inkoop en de leverancier. De inkoper hoeft namelijk maar twee dubbeltjes per uur van de prijs af te halen om zijn salaris terug te verdienen.” “Dan krijg je het kip en het ei verhaal”, reageert Kwerreveld. “Willen we als vakgebied een stap vooruit zetten, dan zullen de klanten en leveranciers beiden moeten ontwikkelen. Immers, ‘if you pay peanuts, you get monkeys’. ING is één van de eerste opdrachtgevers die heeft gekeken naar de doelstellingen op langere termijn en bewust heeft gekozen voor hoger niveau van dienstverlening, met het daarbij behorend uurtarief. Door aanpassingen anderzijds heeft dit hogere uurtarief uiteindelijk geen gevolgen voor het totale kostenplaatje, maar is wel het niveau van beveiligers en dienstverlening verhoogd. Kwaliteit is een samenspel tussen vraag en aanbod.” Professionalisering
De deelnemers aan de discussie zijn het erover eens dat er nog genoeg werk aan de winkel is om voor de kentering en professionalisering van het vakgebied te
zorgen. “Bij sommige bedrijven zit nog altijd iemand die alleen maar op de knop drukt om de slagboom te openen. Hierdoor ontstaat ook het stoffige imago”, denkt Kwerreveld. “We zien gelukkig bij steeds meer bedrijven dat dit verandert. We moeten het werk zo inrichten dat het passend is bij de strategie van de opdrachtgever.” Stevens kan dit alleen maar beamen en gaat zelfs nog een stapje verder: “Security moet een sexy beroep worden. Het is echt niet zo dat security alleen maar is voor mensen die denken ‘ik ben afgekeurd als politieagent, dan ga ik nu maar de beveiliging in.’ Het vak houdt veel meer in. Je krijgt te maken met techniek, security management, hostmanship, samenwerking en diverse belangen. Het is een mooi beroep geworden! We vergeten vaak te roepen wat we allemaal doen en hoe goed we eigenlijk zijn. Als een beveiliger in het nieuws komt, is dit meestal negatief.” Geerdsema maakt een mooie samenvatting: “Als security haar imago weet te verbeteren, zal dit andere mensen aantrekken, omdat het een prachtig vakgebied is dat volop in beweging is.” de cirkel is rond
Voor het bereiken van een optimale klantbeleving, een veilig én warm welkom, is de cirkel daarmee rond: voor een positieve klantbeleving is het nodig het imago van het vakgebied te verbeteren, zodat de ideale beveiligers en security managers bewust voor het vak kiezen en instromen op de opleiding. Maar zover is de branche helaas nog niet. n simone Witte is freelance journalist
35
beveiliging
Samenwerking als meerwaarde Een aantal regionale particuliere beveiligingsorganisaties heeft de handen ineen geslagen en zo een landelijk dekkend netwerk gecreëerd, onder regie van het Centraal Beveiligings Orgaan (CBO). Voorzitter Peter van den Brink vertelt over de achtergronden en de doelstellingen. tekst Arjen de Kort
V
ele kleintjes maken én gro te moeten de initiatiefnemers van het Centraal Beveiligings Orgaan hebben gedacht, toen zij met elkaar in gesprek raakten over de grenzen waartegen kleinere particuliere beveiligingsorganisaties regelmatig aanlopen. Peter van den Brink, sinds anderhalf jaar voorzitter van dit samenwerkingsverband van inmiddels 23 PBO’s, bevestigt dit: ‘‘Kleine, regionaal opererende PBO’s moeten regelmatig “nee” verkopen op bepaalde klantvragen, waardoor zij omzet mislopen. Tijdens een netwerkbijeenkomst ontstond het idee om met een aantal regionaal sterke PBO’s een landelijk dekkend netwerk te realiseren, zodat die vragen voortaan met “ja” zouden kunnen worden beantwoord. Dat was een belangrijke reden om te starten met het CBO.’’ Kwamen er ook signalen uit de markt dat er behoefte was aan zo’n netwerk? ‘‘In eerste instantie hebben we een rondje door het land gemaakt langs verschillende regionale PBO’s, om te peilen of er interesse zou zijn voor zo’n landelijk netwerk. Daaruit bleek inderdaad de behoefte om met gelijkgestemde bedrijven samenwerkingsafspraken te maken. Tevens hoorden we dat klanten van deze PBO’s het belangrijk vinden om met lokale leveranciers te werken. Echter, die klant heeft soms vestigingen elders in het land die hij ook graag bij de voor hem vertrouwde lokale PBO zou willen onderbrengen. Praktisch blijkt dat niet altijd mogelijk.
36 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
Een netwerk met vertrouwde collegabedrijven is dan de oplossing.’’ Het CBO is een stichting. Waarom is hiervoor gekozen? ‘‘Een stichting is een ‘neutrale’ organisatievorm. We willen hiermee zowel aan de leden, als aan de buitenwereld laten zien dat we primair de lidbedrijven faciliteren. Stichting CBO heeft geen financiële doelstellingen. Lidbedrijven betalen een instapfee en daarvan betalen we de back office, de website en dergelijke.’’ Kan elke PBO lid worden? ‘‘Nee, dat kan niet. We hanteren een aantal toetredingscriteria. Zo moet een bedrijf een aanvulling zijn op de regionale spreiding en bijdragen aan onze landelijke dekking. Elk lidbedrijf krijgt drie postcodegebieden toegewezen en daarin nemen we geen ander bedrijf aan als lid. Zo zorgen we ervoor dat onze leden elkaar aanvullen en wordt voorkomen dat ze met elkaar concurreren. Verder moeten ze voldoen aan de Wet ketenaansprakelijkheid, hun verzekeringen op orde hebben, transparant zijn en hun kwaliteit moet geborgd zijn. Ten slotte moeten ze in het bezit zijn van het Keurmerk Beveiliging - of gelijkwaardig - of dit binnen een jaar behalen.’’ Hoe borgt het CBO dit? ‘‘Sowieso wordt dit geborgd door de eisen van het Keurmerk Beveiliging. Maar we bezoeken zelf ook de kandi-
Kerngegevens Centraal Beveiligings Orgaan (CBO) Opgericht: januari 2012 n leden: 23 regionaal opererende PbO’s n Kernwaarden: samenwerking, klantgericht, expertise, prestatie, kwaliteit, integriteit n Website: www.centraalbeveiligingsorgaan.nl n
Peter van den Brink: ‘Regionale PBO’s spreken de taal van de lokale ondernemer.’ daat-lidbedrijven en gaan daarbij aan de hand van een checklist in detail in op de meer operationele zaken. Een bedrijf moet daarbij aantonen hoe zaken zijn geregeld en georganiseerd. Mocht het niet aan alle voorwaarden voor lidmaatschap voldoen, dan krijgt het drie maanden de tijd om een en ander te regelen en in geval van het Keurmerk een jaar om dit te behalen.’’ Wat is het voordeel voor een PBO om lid te worden van het CBO? ‘‘Een lid wordt door het CBO gefaciliteerd en krijgt via ons netwerk nieuwe klanten en dus meer omzet. Bovendien wordt de toegang tot collega-bedrijven een stuk eenvoudiger, wat zal resulteren in kennisuitwisseling, samenwerking en krachtenbundeling.’’ En waar zit de winst voor de klant? ‘‘Die kan een inkoopvoordeel behalen, omdat hij bij ons centraal kan inkopen. Er is én aanspreekpunt via onze back office. De klant kan daar met zijn vraag terecht en hoeft niet meer zelf te gaan shoppen bij verschillende PBO’s.’’ Maar waarom zou een klant bij het CBO aankloppen in plaats van bij een grote PBO? ‘‘Ik zeg altijd dat regionale PBO’s de taal van de lokale ondernemer spreken. Bovendien werken zij met korte lijnen,
waarbij de klant vaak direct contact heeft met de eigenaar zelf. En diens betrokkenheid bij de klant is enorm.’’ De afgelopen jaren zijn er meer initiatieven geweest waarbij kleinere PBO’s zich verenigden. Hoe staat het CBO hier tegenover? ‘‘De vakgroep PBO van de VEB vinden wij een positieve ontwikkeling. We hebben al met het VEB-bestuur gesproken en willen die contacten graag uitbouwen. Bovendien zit er overlap in de ledenbestanden en hebben onze leden uiteraard veel contacten met de regionale installatiebedrijven die bij de VEB zijn aangesloten. Dan is er nog de NSA, een vergelijkbaar initiatief als het CBO. Maar ik denk dat wij meer lokaal en regionaal georiënteerd zijn.’’ Is een verdere krachtenbundeling op termijn een optie? ‘‘Nee, dat is wat ons betreft niet aan de orde. Daarvoor zijn de doelstellingen te verschillend. Zo richt bijvoorbeeld de VEB zich op branchespecifieke zaken, terwijl het CBO een meer commerciële doelstelling heeft. Ik denk niet dat dit matcht.’’ Inmiddels is door de stichting CBO een BV opgericht. Waarom? ‘‘Uit de gesprekken die we met onze leden hebben gevoerd bleek dat er
soms kleinere aanbestedingen zijn, waarbij ze net niet aan de eisen kunnen voldoen. Hun vraag was of we dat met elkaar zouden kunnen doen. Daarom hebben we besloten een BV op te richten met een eigen ND-nummer, waarmee we vanaf 1 januari 2014 willen gaan inschrijven op aanbestedingen.’’ Is dit ook ingegeven door de huidige, lastige markt voor PBO’s? ‘‘De cijfers zijn inderdaad minder rooskleurig, zowel voor grote als kleinere PBO’s. En daarop zullen we moeten anticiperen. Maar ik denk dat we met het CBO sterk genoeg zijn om dat gezamenlijk te doen.’’ Waar staat het CBO over 3 jaar? ‘‘Momenteel schrijven we ons beleidsplan. Innovatie en verdere samenwerking met andere partners in de keten staan daarin centraal. Ik verwacht dat het CBO de komende jaren een behoorlijke groei zal doormaken: in de kennis die we met elkaar delen, in het bedienen van klanten, en in omzet van de lidbedrijven. Maar niet in ledental, want dat is niet ons streven. Zeker niet nu we over een landelijk dekkend netwerk beschikken. We zijn dus geen organisatie die zoveel mogelijk leden wil hebben. De meerwaarde zit ‘m wat ons betreft in samenwerking.’’ n
37
SOCIALE VEILIGHEID
De stand van het boa-bestel
38 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
Recent is onderzoek gedaan naar het stelstel waarbinnen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) functioneren. In dit artikel wordt antwoord gegeven op de vraag in hoeverre het stelstel toereikend is voor het goed functioneren van de boa. tekst Arnt Mein en Arthur Hartmann
B
uitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) vervullen een belangrijke functie in de handhavingspraktijk in ons land. Denk bijvoorbeeld aan stadswachten in gemeenten, boswachters of medewerkers van regionale milieudiensten, leerplichtambtenaren, medewerkers service en veiligheid in de trein of sociaal rechercheurs. Daarnaast zijn er talrijke boa’s werkzaam in (niet-geuniformeerde) specialistische functies binnen de politie. Boa’s beschikken over beperkte opsporingsbevoegdheid voor de uitoefening van specialistische taken. Ze moeten werken binnen een vastomlijnd wettelijk en beleidskader. Onder strikte voorwaarden kunnen boa’s ook extern worden ingehuurd. In de loop der jaren nam het belang van de boa binnen de rechtshandhaving toe en werden hogere eisen gesteld aan de boa. Ook de kritiek zwol aan: ze zouden nog onvoldoende professioneel opereren en de aansturing door en samenwerking met de politie zou maar moeizaam verlopen. Binnen het ministerie van Veiligheid en Justitie leefde dan ook de vraag in hoeverre het wettelijk en beleidskader nog voldoet en aanpassing behoeft, bijvoorbeeld in verband met de komst van de nationale politie. In dit artikel doen wij verslag van een onderzoek naar de stand van het boa-bestel anno 2013. boa-stelsel
In 1994 is het boa-stelsel geïntroduceerd om in 2010 grondig te worden herzien. Eén van de redenen daartoe was dat de boa-functie in de loop der tijd sterk versnipperd was geraakt, als gevolg van de groei van het aantal functies waaraan buitengewone opsporingsbevoegdheid was toegekend. Zo bestonden er op een gegeven moment maar liefst ruim honderd verschillende soorten boa’s, elk met eigen taken en bevoegdheden. Ook waren er talloze combinaties van
functies mogelijk. Dit bemoeilijkte de noodzakelijke aansturing en kwaliteitszorg. Een andere reden was dat de boa-functie steeds meer in de belangstelling kwam te staan, als gevolg van het belang dat in toenemende mate werd gehecht aan een actieve handhaving van de lokale openbare orde en veiligheid en de nieuwe omgevingsregelgeving (milieu, bouwen/wonen en ruimtelijke ordening), onder regie van de gemeente. De praktijk leerde immers dat voor dit type opsporing minder vanzelfsprekend een beroep kon worden gedaan op de reguliere politie. Deze ontwikkeling werd nog versterkt door de introductie van de strafbeschikking (een buitengerechtelijke sanctiemodaliteit), toe te passen door (onder meer) de boa. Hierdoor werd een groter beroep gedaan op de kennis en vaardigheden van de boa. Wettelijk en beleidsmatig kader
Namens de minister van V&J kan de Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit en Screening (Justis) aan boa’s opsporingsbevoegdheid toekennen als dat noodzakelijk is voor de uitoefening van hun functie en is voldaan aan specifieke eisen van vakbekwaamheid (vakdiploma) en betrouwbaarheid (VOG). Afhankelijk van hun functie kunnen boa’s beschikken over politiebevoegdheden (aanhouden of fouilleren) en geweldmiddelen (bijv. wapenstok, handboeien of dienstwapen). Boa’s zijn herkenbaar aan een speciaal boa-insigne. Het wettelijk kader voor het functioneren van de boa wordt gevormd door het Wetboek van Strafvordering (artikel 142), de Wet op de Economische Delicten (artikel 17), de Invoeringswet Politiewet 1993 (artikel 3, hoofdstuk 2, afdeling 1) en het daarop gebaseerde Besluit buitengewoon opsporingsambtenaar. Nadere beleidsmatige invulling wordt gegeven in de circulaire Buitengewoon Opsporingsambtenaar.
39
SOCIALE VEILIGHEID
transparant en gebruiksvriendelijk
Als gevolg van deze ontwikkelingen moest een overzichtelijk en gebruiksvriendelijk stelsel worden ontworpen, waarbij tegelijkertijd hogere kwaliteitseisen konden worden gesteld aan het optreden van boa’s. De kern van dit stelsel was de indeling van de taken van de boa in zes domeinen, corresponderend met vijf expertisegebieden en één verzamel- of restcategorie: 1. Openbare ruimte 2. Milieu, welzijn en infrastructuur 3. Onderwijs 4. Openbaar vervoer 5. Werk, inkomen en zorg 6. Generieke opsporing (een verzamel- of restcategorie) Deze indeling moest het mogelijk maken om per domein specifieke op maat gesneden bevoegdheden en geweldmiddelen toe te kennen en (aanvullende) opleidingseisen te stellen. Daarnaast werd het toezicht geïntensiveerd door middel van een algemene toezichtfunctie door de hoofdofficier van justitie en een directe toezichtfunctie door de korpschef, tegenwoordig de politiechef van de regionale of landelijke eenheid. In het domein milieu en voor landelijk opererende werkgevers geldt een afwijkende regeling. Kortom, de herziening van het boa-bestel moest bijdragen aan een vergroting van de professionaliteit van de boa en een verhoging van de kwaliteit van de opsporing.
praktijk, waar men juist in toenemende mate streeft naar integraal of probleemgericht werken. Ook de beperkte mogelijkheid binnen het stelsel tot inhuur van boa’s werkt belemmerend voor de praktijk. langzaam
Nadat de formele herziening van het stelsel in formeel opzicht zijn beslag heeft gekregen in de circulaire, is de ontwikkeling van de professionaliteit en kwaliteit grotendeels overgelaten aan het veld. Het ministerie heeft gekozen voor een positie op afstand (systeemverantwoordelijkheid). Zo moesten de werkgevers zelf voorzien in aanvullende opleidingen. Hoewel een deel van de werkgevers zijn verantwoordelijkheid heeft opgepakt, heeft dit echter tot gevolg gehad dat de gewenste professionalisering en kwaliteitsverbetering (emancipatie) van de boa (te) lang is uitgebleven. Die verbetering komt eigenlijk nu pas goed op gang, nadat het ministerie hogere en aanvullende examen- en opleidingseisen heeft gesteld. toezicht onvoldoende
In het kader van eerdergenoemde systeemverantwoordelijkheid is het toezicht op de kwaliteit en professionaliteit van de boa opgedragen aan de politie en het Openbaar Ministerie. In de praktijk blijken de toezichthouders, gelet op het aantal werkgevers en de beschikbare capaciteit, echter onvoldoende in staat om het toezicht serieus vorm en inhoud te geven en toe te zien op de gewenste professionalisering en kwaliteitsverbetering. Zij zouden daar in beheersmatig opzicht beter voor moeten worden toegerust.
overzichtelijkheid toegenomen
Om te beginnen komt uit het onderzoek naar voren dat de herziening van het boa-stelsel zeker heeft geleid tot een overzichtelijker stelsel. De indeling in zes domeinen biedt aangrijpingspunten om opsporingstaken te ordenen, bijbehorende bevoegdheden toe te kennen en opleidingseisen te stellen. Hierdoor heeft het ministerie van V&J het stelsel beter in de greep en kan het gericht sturen op professionaliteit en kwaliteit. De aan de domeinen toegekende bevoegdheden en geweldmiddelen zijn over het algemeen toereikend. De overzichtelijkheid heeft echter ook een keerzijde. De domeinindeling heeft immers de schijn van eenvoud. De functionele indeling in zes domeinen werkt in sommige gevallen belemmerend voor de
40 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
samenWerking met politie kan nog beter
De werkgevers voeren doorgaans de beleidsmatige regie over de boa’s. Zij voeren daartoe overleg met andere veiligheidspartners en de politie. De inzet van de boa’s is over het algemeen ingebed in een beleidsmatig kader (veiligheidsplan). De operationele regie door de politie komt vooral tot uitdrukking in de organisatie en gezamenlijke uitvoering van bijzondere handhavingsacties. Daarbuiten worden de kansen en mogelijkheden tot systematische samenwerking tussen boa’s en de politie nog onvoldoende benut. Boa’s en politie zouden elkaar in hun dagelijks functioneren nog beter kunnen aanvullen, door informatie uit te wisselen en hun werkzaamheden beter op elkaar aan te laten sluiten.
‘Externe inhuur van boa’s wordt mogelijk voor alle strafbare feiten uit domein 1’
toekomstbestendigheid
Tenslotte, om de boa een wezenlijke kwaliteitsprong te laten maken, dient het ministerie van V&J nadrukkelijker zijn verantwoordelijkheid te nemen. De omvang van het stelsel (circa 25.000 boa’s, in vergelijking met ruim 51.000 executieve politieambtenaren), het toenemende beroep dat naar verwachting op de boa zal worden gedaan en het frequente contact dat boa’s hebben met de burger, rechtvaardigen ons inziens een nadrukkelijker bemoeienis van het ministerie. Bijvoorbeeld door het formuleren van een visie op de rol (gastheer, wijktoezichthouder of handhaver?) en toerusting/uitstraling (bevoegdheden, geweldmiddelen en uniform) van de boa in de rechtshandhaving en door het creëren van de bijbehorende condities (financiële middelen, opleiding en training, kwaliteitszorg).
Om de operationele regie door en samenwerking (waaronder de informatie-uitwisseling) met de politie te verbeteren, komt de nationale politie met algemene uitgangspunten. Voor de security branche interessant, is de voorgenomen versoepeling van de eisen voor de externe inhuur van boa’s. Die wordt nu mogelijk voor alle strafbare feiten uit domein 1. Verder wordt de toezichtfunctie versterkt, door middel van een informatiesysteem en een betere betrouwbaarheidstoetsing. De maatregelen zijn onmiskenbaar stappen in de goede richting. Maar ze hebben nog te veel een hap snap-karakter. Ze zijn ons inziens nog onvoldoende voor eerdergenoemde noodzakelijke kwaliteitssprong. Daarvoor moet het ministerie serieus werk (laten) maken van opleiding en training en kwaliteitszorg en zou het toezicht beter moeten worden toegerust. n
vervolgstappen
In een brief van 1 juli 2013 aan de Tweede Kamer geeft de minister van V&J zijn visie op het toezicht en handhaving in de openbare ruimte, mede in relatie tot de rol van de nationale politie. De Kamer had hem hier eerder om gevraagd, omdat de samenhang leek te ontbreken. De minister kondigt hierin een aantal maatregelen aan, mede in reactie op het onderzoek naar het boa-stelsel. Zo zal domein 1 meer in het teken komen te staan van de leefbaarheid, om zo de samenhang binnen dat domein te vergroten en het onderscheid tot de andere domeinen te verhelderen.
a. g. Mein is als onderzoeker verbonden aan het VerweyJonker instituut en de erasmus universiteit rotterdam. a.r. Hartmann is hoogleraar bestuursstrafrecht aan de erasmus universiteit rotterdam.
Voor meer informatie over het onderzoek: A.G. Mein & A.R. Hartmann (2013), De stand van het boa-bestel, Utrecht/ Rotterdam: Verwey-Jonker Instituut/Erasmus Universiteit Rotterdam.
41
recherche
De branchevereniging particuliere onderzoeksbureaus (BPOB) heeft een eigen keurmerk geïntroduceerd. Medio september is het uitgereikt aan de eerste bedrijven. Voorzitter Els Leijs legt uit wat de beweegredenen waren om een keurmerk voor kleinere onderzoeksbureaus te ontwikkelen. Professionalisering en zelfregulering staan hierbij centraal. tekst Arjen de Kort
Zelfregulering kleine onderzoeksbureaus
“W
Onze bijeenkomsten hebben een open karakter, waar over alles kan worden gesproken en men elkaar advies vraagt. Leden zien elkaar in de eerste plaats als collega en minder als concurrent en werken in de praktijk ook steeds meer samen.”
Waarom worden zij lid van de BPOB? “Er zijn twee redenen waarom zij zich bij ons melden. Allereerst is dat een financiële, omdat een lidmaatschap van de NVB voor kleine bureaus relatief duur is. De tweede reden is dat men onze cultuur waardeert.
Werken jullie op bestuursniveau samen met de sectie POB? “Dit jaar zijn we met een formeel overleg gestart. Op de agenda staan lopende zaken uit de branche en onderwerpen waarmee beide verenigingen zich bezig houden. Denk bijvoorbeeld aan opleidingen, dat is typisch zo’n onderwerp waarover we met een gezamenlijk advies naar Justitie willen komen. Maar we hebben ook gesproken over de mogelijkheid te komen tot én keurmerk voor de branche. Daarvan heeft de BPOB in de contacten met Justitie echter gemerkt dat men het juist waardeert dat ook kleinere bureaus aan zelfregulering doen.” Behalve dat het ledental van de BPOB groeit, is er in de vereniging de afgelopen tijd ook een omslag in denken in gang gezet, vertelt Leijs. Gevraagd of dit haar verdienste als voorzitter is, stelt zij zich bescheiden op. “Maar het is wel zo dat ik niet van mensen houd die drempels opwerpen. Ik ben een voorstander van open communicatie, van kennis delen. Dat is mijn stijl en anderen herkenden zich daarin. Daardoor werd het een organische ontwikkeling.”
ist je dat er in Nederland zo’n 500.000 mensen op zoek zijn naar familie of vrienden?”, vraagt Els Leijs aan het begin van het gesprek en zij vertelt over haar dagelijkse werkzaamheden. Als voormalig redactielid van het tv-programma Spoorloos startte zij in 2002 haar eigen onderzoeksbureau, dat is gespecialiseerd in het opsporen van vermiste familieleden of vrienden. Zij merkte toen dat ze als eenpitter behoefte had aan contact met collega-onderzoekers. Reden voor haar om lid te worden van de Detective Society, voorloper van de branchevereniging particuliere onderzoeksbureaus (BPOB). In 2009 werd ze bestuurslid en sinds september 2012 fungeert Leijs als voorzitter. De BPOB is naast de sectie POB van de Nederlandse Veiligheidsbranche (NVB) een van de twee brancheorganisaties voor particuliere onderzoeksbureaus. “De BPOB is vrij lang een kleine club geweest. Maar de laatste tijd groeien we sterk. We merken dat er in toenemende mate behoefte is aan een plek waar ook de kleinere bureaus zich thuis voelen. Inmiddels hebben we 55 leden”, aldus Leijs.
42 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
Waarin komt die omslag tot uiting? “Onder andere in de verdere ontwikkeling van kennis en kunde. Hierdoor ontstond een verdergaande professionalisering van zowel de vereniging als de leden, waardoor ook de behoefte aan een keurmerk ontstond.” Waarom een eigen keurmerk? Immers, er was al een keurmerk POB van de NVB? “Wij kregen zo’n 2 jaar geleden het gevoel dat een keurmerk belangrijk zou kunnen worden, met name doordat de NVB richting Justitie bepleitte dat bepaalde zaken alleen nog door keurmerkhoudende bureaus zouden mogen worden gedaan. Toen was de keuze voor een eigen keurmerk snel gemaakt. Ons keurmerk is ook geschikt voor kleinere bureaus, die daarmee kunnen laten zien dat ze zich aan de wet houden, dat ze volgens bepaalde standaarden werken, en dat je hen dus net zo goed kunt inhuren als een groter bureau.” Wat houdt het keurmerk BPOB in? “Ons keurmerk is gebaseerd op een aantal pijlers. Allereerst dat een bureau zich aan de wettelijke kaders en aan de privacygedragscode houdt. Daarnaast hebben we een bedrijfsscan ontwikkeld, waarin het bureau aangeeft op welke manier het werkt en waaruit blijkt of het een kwalitatief goede bedrijfsvoering heeft. Tenslotte is permanente educatie erg belangrijk. Een keurmerkhouder moet jaarlijks een aantal PE-punten behalen, bijvoorbeeld door bijeenkomsten te bezoeken, in werkgroepen te participeren, een arti-
Els Leijs, voorzitter BPOB: “Er is in toenemende mate behoefte aan een plek waar ook de kleinere onderzoeksbureaus zich thuis voelen.”
kel te schrijven, of een presentatie te geven. Achterliggende gedachte hierbij is dat we willen dat onze leden actief met hun vak bezig zijn.” Het keurmerk is ondergebracht bij N’Lloyd. Waarom? “We hebben aanvankelijk overwogen voor toetsing, registratie en beheer een eigen stichting op te richten, maar dan krijg je het verwijt dat de slager zijn eigen vlees keurt. Dat zou het keurmerk niet ten goede komen. Vervolgens gingen we op zoek naar een auditerende instantie, maar de meeste rekenen forse tarieven en kennen de branche onvoldoende. Omdat Stichting Nerob een paar jaar geleden in Stichting N’Lloyd is opgegaan, bestonden er op persoonlijk vlak al contacten. In de gesprekken die we vervolgens met N’Lloyd hebben gevoerd, bleken onze ideeën goed te matchen en hebben we besloten het keurmerk bij hen onder te brengen.” Het keurmerk is voor jullie leden niet verplicht. Waarom niet? “Dat heeft gedeeltelijk met onze historie te maken. We zijn ooit begonnen als club waar professionals bij elkaar kwamen om vooral over hun vak te praten. Verder hebben we een aantal oudgedienden als lid, die binnen enkele jaren met hun werkzaamheden zullen stoppen en voor wie het behalen van het keurmerk teveel van het goede zou zijn. Daarom vind ik dat je hier pragmatisch mee moet omgaan. Het gaat toch vooral om bewustwording. Bovendien hebben we ook de BPOB gedragscode, waaraan elk lid zich dient te conformeren.” Wat zijn jullie ambities? “We groeien momenteel hard in ledental. Wat dat betreft zal het een uitdaging worden om door te gaan met de dingen die de BPOB uniek maken - een collegiaal netwerk, kennisuitwisseling, samenwerken. Met 55 leden lukt het nog prima om alles plenair te bespreken, waardoor dat open karakter van de vereniging wordt gerealiseerd. We denken erover na hoe we deze zaken kunnen blijven realiseren als we groter worden.” Overigens durft Leijs geen verwachting uit te spreken over het mogelijke ledental in de komende jaren. “Maar ik ga er vanuit dat het keurmerk een aanzuigende werking zal hebben. Verder verwacht ik de komende jaren veel van de publiek-private samenwerking. En dan is het natuurlijk goed dat we nu een eigen keurmerk hebben, waarvan we merken dat Justitie dit positief vindt. We geven er een signaal mee af dat we onszelf reguleren en dus een serieuze samenwerkingspartner zijn.” n
43
PrODUcTeN eN DIeNSTeN Beveiliging en toegangscontrole
Toegangscontrolesystemen
Nedap Security Management Postbus 103 7140 AC GROENLO (T) +31 544 473 666 (E) info@nedapsecurity.com (I) www.nedapsecurity.com
Security Management Advisering
Opleidingen
“goed voorbereid op alle risico’s” Postbus 182, 1230 AD Loosdrecht Frans Visser 06 - 511 187 66 Wil van de Ven 06 - 104 674 57 Mail: info@visservdven.nl Web: www.visservdven.nl
✁ Graag ontvang ik meer informatie over de plaatsingsmogelijkheden in het Producten-/ dienstenregister van Security Management.
Organisatie Naam Postbus Postcode Plaats Tel. Email
44 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
M/V
Ingevulde coupon kunt u sturen naar:
Vakmedianet t.a.v. Richard van Dijk Postbus 448 2400 AK Alphen aan den Rijn U kunt ook bellen: 088 - 584 09 66 of mailen: richardvandijk@vakmedianet.nl
contacten en contracten
vaN dijk geNeral maNager profi-sec Per 1 augustus is Jan van Dijk gestart als general manager security & services bij de Profi-Sec Group in Den Bosch. Van Dijk heeft een jarenlange ervaring in de beveiligingsbranche. Sinds 1997 werkte hij in diverse commerciële functie bij CSU security & services en sinds december 2010 was hij werkzaam als commercieel directeur bij ISS Security. n
Nieuwe plaatsvervaNgeNd directeur ccv Francie van de Beek is sinds 11 juli plaatsvervangend directeur van het CCV. Zij vult deze vacant gekomen functie op na het vertrek van Goof de Vor als lid van het managementteam. Van de Beek voert deze functie uit naast haar rol als manager Maatschappij. Voorheen gaf zij leiding aan de afdeling Informatie & Communicatie bij het CCV. n
paNasoNic Neemt cameramaNager.com over Panasonic heeft de overname van Cameramanager. com, provider van Video Surveillance as-a-Service (VSaaS), bekendgemaakt. De overname van het bedrijf dat gespecialiseerd is in cloud-based videobewaking, versterkt Panasonics aanwezigheid in de veiligheidsmarkt. De overname sluit aan bij de strategie om cloud-based bewakingsoplossingen bij bedrijven en consumenten te introduceren. Het team van Cameramanager.com zal vanaf nu deel uitmaken van Panasonic Europe. n
digitale opsporiNg eN i-tek buNdeleN krachteN onder de naam opsporing Direct hebben het recherchebureau van com-connect Digitale opsporing en onderzoeksbureau I-tek hun krachten en specialisme op het gebied van bedrijfsrecherche, fraude en toedrachtsonderzoek gebundeld. Door deze joint venture kunt u nu een beroep doen op 15 gespecialiseerde rechercheurs en toedrachtsonderzoekers op twee locaties (Limburg en Brabant) in nederland. n
lubberseN algemeeN directeur assa abloy Per 1 september 2013 is Gert Lubbersen benoemd tot algemeen directeur van Assa Abloy Nederland. Hij wordt verantwoordelijk voor de gehele organisatie in Nederland met vestigingen in Raamsdonksveer en Apeldoorn. Prioriteit zal komen te liggen op de verdere structurering van de verkooporganisatie en het verkorten van de “time to market” van nieuwe innovatieve producten. n
achmea tekeNt 10 jarig coNtract met g4s G4S blijft de komende 10 jaar verantwoordelijk voor de safety en security dienstverlening bij Achmea. Op 15 juli is de overeenkomst getekend voor de duur van 7 jaar met 3 verlengingsjaren. Het contract wordt ingevuld met objectbeveiliging, meldkamerdiensten en mobiele surveillance. Daarnaast blijft G4S verantwoordelijk voor het opleiden van de BHV-organisatie. n
de puNder marketiNg maNager middeN-europa axis Jeroen de Punder is bij Axis de nieuwe marketing manager voor Midden-Europa. In deze functie is hij verantwoordelijkheid voor het marketingbeleid in de Benelux en de DACH-regio (Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland). n
45
recherche
Gelijk hebben of Gelijk krijGen EEn diErEnarts nEEmt EEn goEdlopEndE praktijk ovEr. na dE dEfinitiEvE vErkoop blijkEn vEEl klantEn vErtrokkEn. ondErzoEk toont aan dat hEt non-concurrEntiE bEding door dE vErkopEr niEt was nagElEEfd. rené Terwey
rené terwey, directeur VMB security & solutions te almere (www.vmbrecherche.nl)
Een dierenarts had in deze economisch lastige tijden het geluk dat hij een goedlopende praktijk bomvol klanten kon overnemen. Echter toen de daadwerkelijke overname had plaatsgevonden, bleek dat een deel van het personeel duimen zat te draaien. Bij de dierenarts begonnen de alarmbellen te rinkelen, waarop hij besloot een recherchebureau in te schakelen om nader onderzoek te doen. OverstapverzOek
Het onderzoek werd gestart met het doornemen van de klantendossiers. De rechercheurs stuitten daarbij wel heel vaak op de opmerking “X weet er van”. Navraag bij de dierenarts leerde dat X het nieuwe bedrijf van de verkopende partij van de praktijk was. Uit het vervolg van het eerste onderzoek kwam naar voren dat alle klanten van de praktijk na de definitieve verkoop door X waren benaderd met het verzoek mee over te stappen naar het nieuwe bedrijf. En hoewel in de verkoopovereenkomst wel degelijk een non-concurrentie beding was opgenomen, heeft dat de verkopende partij kennelijk niet weerhouden toch zijn oude klanten te benaderen.
Om gelijk te krijgen mOet een zaak gOed wOrden OnderzOcht en OnderbOuwd
Wie stelt beWijst
Op basis van deze onderzoeksbevindingen besloot de dierenarts om de zaak aan een rechter voor te leggen. Echter, wie stelt bewijst. Daarom werd besloten een tweede, uitgebreider onderzoek in te stellen. Daarin werden onder andere gesprekken gevoerd met de diverse klanten. Die toonden zich merendeels bereid te verklaren hoe een en ander na de verkoop was verlopen: de klanten bleken stuk voor stuk door én bepaalde medewerker te zijn benaderd. Deze medewerker werkte na de verkoop nog enige tijd in de praktijk. De bij de overstapverzoeken betrokken medewerker werkt inmiddels overigens - u raadt het al - wel voor bedrijf X. GedeGen rappOrtaGe
Met een goed doortimmerd dossier is de dierenarts een gerechtelijke procedure begonnen. In eerste behandeling werd duidelijk dat de rechter onder de indruk was van de wijze waarop het onderzoek heeft plaatsgevonden en het bewijs dat werd geleverd. Kortom: gelijk hebben is én, maar om gelijk te krijgen moet een zaak wel goed worden onderzocht en aan de hand van een gedegen rapportage worden onderbouwd. n
46 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
rechT
Slecht werkGeverSchap EEn wErknEmEr vEroorzaakt schadE aan hEt pand van zijn wErkgEvEr. diE stElt hEm pas EEn jaar latEr, na hEt EindE van hEt diEnstvErband daarvoor aansprakElijk. rob Poort
Een beveiligingsmedewerker wordt in juni 2011 terwijl hij vrij is, gebeld door een collega die zichzelf per ongeluk heeft ingesloten op kantoor met het verzoek om hem te komen bevrijden. Doordat de sleutels aan de binnenkant van de toegangsdeur zitten, kan hij niet naar binnen. Hij vernielt uiteindelijk het raam van de toegangsdeur, waarna hij zijn collega kan bevrijden. De directie heeft later gemaild het merkwaardig te vinden dat de piketdienst niet is gebeld, maar heeft verder geen actie ondernomen. Als na een arbeidsconflict in maart 2012 het dienstverband met de behulpzame medewerker wordt beĂŤindigd, wordt een deel van de reparatiekosten alsnog verrekend met het nog te ontvangen salaris. En in augustus 2012 wordt hij zelfs formeel aansprakelijk gesteld voor het resterende schadebedrag van 900 euro, omdat hij op roekeloze en disproportionele wijze te werk zou zijn gegaan. vreemd
Volgens de rechter springen twee zaken in het oog. Ten eerste dat de werkgever meer dan een jaar heeft gewacht voordat de medewerker aansprakelijk is gesteld. En ten tweede dat de schade alleen op hem wordt verhaald en dat diens collega buiten schot blijft. Terwijl het probleem juist door diens fout is ontstaan. Nog vreemder wordt het nu de werkgever aanvoert dat de medewerker de piketdienst had moeten bellen: dat had toch eerder de ingesloten collega verweten kunnen worden. Ook het forceren van de deur is in samenspraak met de collega gebeurd. Zo gezien is de schade primair veroorzaakt door degene die het probleem heeft veroorzaakt. Daarmee is niet gezegd dat de behulpzame beveiliger helemaal niets te verwijten valt. Maar het is niet goed te begrijpen, dat de werkgever hem alleen voor de schade aansprakelijk heeft gesteld, zeker nu de fout in grotere mate bij diens collega lijkt te liggen. Het beveiligingsbedrijf had, als goed werkgever, direct na het incident met beide werknemers moeten spreken. Daarbij had ook de afhandeling van de schade besproken kunnen worden, inclusief mogelijk verhaal op de verzekering. De handelwijze van de werkgever wordt gekwalificeerd als een daad van slecht werkgeverschap. De medewerker hoefde na al die tijd in redelijkheid niet meer te verwachten dat de werkgever hem alsnog voor de schade zou aanspreken. Daarom wordt de vordering afgewezen. Het reeds door de medewerker betaalde moet worden terugbetaald.
Mr. ing. r.O.B. Poort is jurist en veiligheidsdeskundige. (www.bueaupoort.nl)
kOsten van mOedwillige vernielingen van bedrijfseigendOmmen kunnen wOrden verhaald
aantekeninG
De kosten van moedwillige vernielingen van bedrijfseigendommen kunnen worden verhaald. Dat moet echter wel in redelijkheid gebeuren. Kantonrechter Amsterdam 1 mei 2013, ECLI:NL:RBAMS:2013:CA3355n
47
producten
Notifier geïNtegreerd iN Aeos
full Hd-beveiligiNgscAmerA
Nedap biedt een integratie van Notifier brandmeldsystemen aan binnen haar security management platform Aeos. De status van de brandmeldsystemen worden dan weergegeven in Aeos, zodat alle beveiligingsfunctionaliteiten vanuit één webgebaseerde applicatie kunnen worden afgehandeld. Voordelen voor de gebruiker zijn dat zij in geval van een brandalarm hierdoor sneller kunnen reageren en er automatisch kan worden gereageerd op gebeurtenissen. n
Panasonic introduceert een full HD-beveiligingscamera voor binnengebruik met een 30x optische zoom: de WV-SC588. Deze aanvulling van de i-Pro SmartHD-reeks van beveiligingscamera’s heeft een uitgebreide optische zoom in Full HD met een resolutie van 1920 x 1080P. De WV-SC588 beschikt bovendien over de laatste nieuwe SmartHD-innovaties waarmee ze voldoet aan de behoefte aan camerabewaking in gebouwen. n
PortofooN met cAmerA Koning & Hartman beschikt over de eerste digitale tetra portofoon met geïntegreerde camera, ideaal voor industriële toepassingen of situaties waar een digitale handtekening van belang is. Met de nieuwe functies is het eenvoudig om informatie snel met zowel collega’s als centralisten te delen. de portofoon heeft een geïntegreerde 5 Mp camera die ervoor zorgt dat de tijd, locatie, cell site en user id automatisch bij de foto worden opgeslagen, welke dienen als digitale bewijsvoering. n
NetwerkcAmerA iN bulletvorm Axis heeft een vaste thermische camera in bulletvorm geïntroduceerd die speciaal is ontworpen voor ruige omstandigheden en strenge klimaten. De Q1931-E netwerkcamera maakt thermische beelden met hoge contrasten (resolutie: 384x288). n
Nieuwe geNerAtie mP cAmerA’s
Met de ontwikkeling van de nieuwe generatie megapixel camera’s, dinion starlight Hd 720p en Flexidome starlight Hd 720p rd, introduceert Bosch Security Systems camera’s die speciaal ontworpen zijn om hoge prestaties te leveren in situaties met extreem weinig licht. de nieuwe camera’s leveren kleurenbeelden waar anderen zwart/wit-beelden produceren en zwart/witbeelden waar andere camera’s geen enkel beeld meer weergeven. n
beeldANAlyse de nieuwe re_porter-Ip/XrdB van Geutebrück is een oplossing voor toepassingen, waarbij een netwerkonafhankelijke beeldanalyse vereist of gewenst is. Het toestel is een digitale recorder voor maximaal 32 Ip-camerakanalen en ondersteunt verschillende compressiemethodes voor een directe registratie en weergave van uitgelezen Ip-camera’s van verschillende fabrikanten. n
48 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t | 9 2013
young professional
PerSoonlijk
geboren in Werkendam en na een periode van ruim vier jaar in Den Haag nu sinds kort woonachtig in Vleuten.
FLORIS STOOP Leeftijd: 25 Functie:: Rayonmanager bij Trigion
oPleiding
ik heb facility Management gestudeerd aan de academie Diedenoort op de Hogeschool utrecht. in het laatste jaar van mijn studie ben ik voor mijn afstudeeropdracht bij de facilicom services group aan de slag te gaan. een bewuste keuze voor security heb ik niet gemaakt. carrière
Direct na mijn studie heb ik gesolliciteerd voor het management traineeship bij facilicom, waar ik aan de slag ben gegaan als kwaliteitsmanager bij prorest Catering. na dat eerste jaar wilde ik binnen de leeromgeving van het traineeship de stap maken naar een lijnfunctie met operationele verantwoordelijkheid voor zowel financiële als kwalitatieve doelstellingen. Bij Trigion heb ik deze kans gekregen. na mijn traineeship kon in blijven en ben er nu verantwoordelijk voor 200 beveiligingsmedewerkers in de regio amsterdam.
In deze rubriek aandacht voor jonge securityprofessionals. Zij komen aan het woord over hun opleiding, carrière, vakgebied en ambities. Aanmelden van personen voor deze rubriek bij: arjendekort@vakmedianet.nl
Wat ik heb geleerd van mijn manager…
Tijdens het management traineeship heb ik mijn managementvaardigheden met reuzestappen ontwikkeld. Daarbij heb ik veel geleerd van ervaren collega’s. en van mijn leidinggevende heb ik geleerd niet te snel te willen, even afstand te nemen en meer geduld te hebben. soms moet de tijd zijn werk doen bij het oplossen van vraagstukken of problemen. Wat mijn manager van mij heeft geleerd…
als young professional pak ik zaken wel eens op een andere manier op dan mijn leidinggevende. Dit heeft te maken met de verschillende vakinhoudelijke achtergronden van waaruit we werken, maar ook met een verschil in generatie. een andere en soms verfrissende kijk op het werk en het werkveld geeft ruimte om met elkaar te discussiëren en te sparren. Daar profiteren we beiden van.
Social media
ik gebruik linkedin als zakelijk netwerk. facebook gebruik ik vooral privé en een enkele keer om een profiel van een sollicitant te bekijken. Security trendS
de Security manager verdWijnt niet,
• • •
Verdere integratie van mens en techniek. Digitale veiligheid en bescherming. Hospitality en dienstverlenend optreden in de rol van de beveiligingsmedewerker.
maar wel is de inhoud van zijn functie aan verandering onderhevig. in de samenleving van nu blijft veiligheid een belangrijk issue, dat zie je ook terug in de politiek. sinds 2010 hebben we zelfs een minister voor Veiligheid. De toenemende globalisering leidt er daarnaast toe dat de wereld kleiner wordt en iedereen meer dan ooit bereikbaar is. Dit brengt naast kansen en mogelijkheden ook risico’s met zich mee, waardoor digitale veiligheid meer en meer een issue is. ook de rol van de traditionele beveiliger verandert. naast oog voor veiligheid vraagt de markt steeds meer hospitality van onze medewerkers. Het accent verschuift: veiligheid verpakt in een vriendelijker jasje.
heb ik een volgende stap gezet in mijn ontwikkeling. Hoe die er uit zal zien durf ik nog niet te zeggen. De veiligheidsbranche ligt daarbij niet per definitie voor de hand, het hele facilitaire werkveld boeit me. uiteindelijk zou ik graag eens facilitair manager worden in een academisch ziekenhuis. Voor mijn studie heb ik stage gelopen in een ziekenhuis en dat is een omgeving die me boeit. n
over 5 jaar…
49
security management
onafhankelijk vakblad voor professionele beveiliging n
www.securitymanagement.nl n
colofon
adverteerdersindex
security Management, onafhankelijk vakblad voor professionele beveiliging, is een uitgave van Vakmedianet bv. Vakmedianet legt de gegevens van abonnees vast voor de uitvoering van de (abonnements) overeenkomst. De gegevens kunnen door Vakmedianet, of zorgvuldig geselecteerde derden, worden gebruikt om u te informeren over relevante producten en diensten. Indien u hier bezwaar tegen heeft, kunt u contact met ons opnemen.
ARAS Security b.v. ASSA ABLOY Nederland Axis Communications BV G4S Beveiliging BV OrcaSecure BV SALTO SYSTEMS BV Saval Brandbeveiliging Stanley Security Solutions Trigion
Hoofdredacteur Arjen de Kort (arjendekort@vakmedianet.nl) eindredactie Monique van der Woude redactieadres Pr. Margrietlaan 3, Postbus 448, 2400 AK Alphen aan den Rijn. Telefoon (088) 58 40 918
2 14 51 52 24 14 34 24 20
uitgever Ruud Bakker Marketing Juliette Lammers (juliettelammers@vakmedianet.nl) advertentieverkoop Richard van Dijk: 06 - 33031474, richardvandijk@vakmedianet.nl Marion Smits: 06 - 52867200, marionsmits@vakmedianet.nl abonnementen Vragen over abonnementen kunt u richten aan de Klantenservice, tel. 088 5840 888, klantenservice@vakmedianet.nl. De abonnementsprijs is € 129,– (exclusief btw) per jaar. Studenten betalen € 55,– (inclusief btw). Prijzen zijn inclusief verzend- en administratiekosten. Losse verkoopprijs € 19,– per nummer, exclusief 6% BTW. Een abonnement kan op elk moment ingaan. Op elk tweede en volgende abonnement ontvangt u 25% korting. U ontvangt 10 nummers per jaar. Opzeggen kan schriftelijk tot drie maanden voor de nieuwe jaargang bij B + B Vakmedianet, Postbus 2238, 5600 CE Eindhoven. Adres wijzigingen (met de oude adres gegevens) doorgeven aan B + B Vakmedianet, Postbus 2238, 5600 CE Eindhoven. Bankrelatie: ING Bank 65.23.73.763 copyright Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Op alle uitgaven van B + B Vakmedianet zijn de algemene leveringsvoorwaarden van toepassing, gedeponeerd ter griffie van de Rechtbank te ‘s-Gravenhage op 22 oktober 2012 onder depotnummer 66/2012. Disclaimer Alle in Security Management opgenomen informatie is met de grootste zorgvuldigheid samengesteld. De juistheid en volledigheid kunnen echter niet worden gegarandeerd. B + B Vakmedianet en de bij deze uitgave betrokken redactie en medewerkers aanvaarden dan ook geen aansprakelijkheid voor schade die het directe of indirecte gevolg is van het gebruik van de opgenomen informatie.
Binnenkort in security Management
B + B Vakmedianet is aangesloten bij Het Oplage Instituut (HOI) Partners Axis Communications, Trigion, Securitas, G4S Beveiliging, Nedap, ARAS Security, Bosch Security Systems
• •
Opmaak en DtP Publish Impulse Group - Cross Media Solutions
•
Basisvormgeving mat grafisch o n t w erp b n o ,
Den Haag
•
coverfoto Securitas Druk: Koninklijke Van Gorcum, Assen ISSN 1386-0941
50 |
s e c u r i t y M a n ag e M e n t
Thema CCTV Risicomanagement: tweede artikel in de serie van Frans Visser en Wil van de Ven Een jaar Adviespunt klokkenkluiders Model Integrale Criminaliteitsbestendigheid Bouwwerken
Deze aankondiging is onder voorbehoud.
| 9 2013
Securing Your World Volg ons ook op: G4S_NL Veiligheid & Beveiliging
Met veiligheid en beveiliging heeft iedereen - direct of indirect - dagelijks te maken. Of het nu gaat om de veiligheid van mensen of de beveiliging van gebouwen, goederen of processen: elke situatie vraagt om een eigen aanpak. Als het om beveiligen en veiligheid gaat, is G4S van alle markten thuis. G4S analyseert de situatie, denkt mee en voorziet u van de juiste mensen en de nieuwste technieken. Niet te veel, niet te weinig, maar precies wat u nodig heeft in Ăşw situatie. Compleet, betrouwbaar en professioneel. Voor meer informatie: www.g4s.nl/security
Wilt u op de hoogte blijven van alle trends en ontwikkelingen binnen G4S? Scan dan de QR code en schrijf u in voor de G4S nieuwsbrief.