Woensdag 17 mei 2017, Cobouw 19
nr. 19 WEEKBLAD VOOR DE BOUW
17 mei 2017
Dit wil de minister voorkomen. Maar lukt hem dat ook? p.10
ECONOMIE
INTERVIEW
TRANSFORMATIE
Janssen de Jong brengt minder goed nieuws tussen positieve noten door p.16
De baksteenindustrie voelt zich in de steek gelaten p.28
De pragmatische bouwaanpak van gemeente Rijswijk p.38
VOLG HET DAGELIJKSE NIEUWS VIA WWW.COBOUW.NL
Een warm bad.
Als familiebedrijf beseffen we maar al te goed dat aandacht voor je relaties belangrijk is voor een langdurige samenwerking. Want mensen doen zaken met mensen. Die betrokkenheid zit ‘m in kleine dingen. Nét dat stapje extra, een handige tip of attent gebaar. Bijvoorbeeld door een kaartje te sturen bij een belangrijke gebeurtenis. Want hoe fijn is het niet om te weten dat iemand aan je denkt? Collega jarig of een kindje gekregen? Een jubileum van een klant of de opening van een nieuw bedrijfspand? Vraag een mooie set gratis kaarten van Hallmark aan via www.eenwarmbad.nu en verras je relaties met een warm gebaar.
redactioneel COBOUW ONDERWEG LEZEN? Zet de C op uw telefoon of tablet, zie www.cobouw.nl
GALERIJGEVAAR
R
edacteur Thomas van Belzen ging de galerij op en wierp zijn kritische blik op de inspectie van balkons. De schrik slaat je om het hart als je zijn verhaal (vanaf pagina 12) leest. Je bent verwonderd dat er nog zo veel blijven hangen. De corporaties en verenigingen van eigenaren kennen de problemen, maar hebben het geld niet om er echt werk van te maken. Er is in de jaren vijftig en zestig veel en snel gebouwd en na al die jaren is onderhoud nu echt nodig. Maar het is dus meer dan alleen galerijgevaar. Het kan ook bakstenen of gevelplaten regenen. Grote vraag: wie doet er wat aan? De HOOFDREDACTEUR overheid vindt dat E-MAIL theovanvugt@ de eigenaren het vakmedianet.nl moeten regelen, TWITTER @theovanvugt maar die hebben TELEFOON 088 5840 867 het geld niet. Nu wordt door het
THEO VAN VUGT
ministerie aangedrongen op controles, maar hoe ver men daarmee is, is nog volslagen onduidelijk. Er wordt weinig bijgehouden en hoe weet je dan waar je staat en hoe groot het gevaar echt is? Dan kom je op een meer fundamentele discussie: moeten we alle risico’s afdekken? Of moet je als maatschappij gewoon accepteren dat er zo af en toe een balkon loslaat? Of een baksteen naar beneden valt? Ik denk niet dat we dat laatste moeten willen. Dit soort constructies kun je ook niet eindeloos opknappen. Op een gegeven moment moet er gewoon groot onderhoud plaatsvinden om het geheel veilig te houden. Zoveel auto’s uit de jaren ’50 rijden er ook niet meer rond. Je kunt niet voortdurend aan zo’n vehikel blijven sleutelen. En er zijn inmiddels ook wel betere versies beschikbaar. Meer controle en meer feiten leiden vanzelf tot meer investeringen en een reëel beeld van het gevaar. De andere kant op kijken zouden we echt niet meer moeten willen.
Achter de schermen
Deze cover kan schokkende beelden bevatten Dat is even schrikken! De cover van deze week. Discussie op de redactie. Dit kan echt niet!, riep er een. Die baby! Die moeder! De andere kant wees er fijntjes op dat het beeld wel iets duidelijk maakt. Namelijk dat er een gevaar is en dat iedereen daar slachtoffer van kan worden. En dat we dat duidelijk moeten maken. Dat moet je niet onderkoeld brengen. Compromissen werden ook naar voren gebracht. “Kan het niet een bejaarde zijn die daar staat?”, vroeg een redactielid. “Want dan is het minder erg?”, vroeg een ander. “Of kunnen we die moeder en baby niet een beetje naar rechts opschuiven, zodat ze nog een kans maken?”, riep weer een ander heel invoelend. We hebben natuurlijk liever dat het verhaal de tongen losmaakt, maar het helpt als het beeld op de cover aanzet tot nadenken. “Je
moet wel opgemerkt worden”, zei de hoofdredacteur. Daarmee was het pleit beslecht. Het is controversieel, maar het dient het goede doel, vindt ook de redactie.
ZIE VERDER: PAGINA’S: 10-13
3
cobouw
n e r e o l Gietv
inhoudsopgave WOENSDAG 17 MEI, Cobouw 19
6 9 18
www.rijbroekvloeren.nl
21
Veiligheids Zakboekje 2017 Uw gids naar veilig werken
30 33 37
Met het Veiligheids Zakboekje heeft u een handig hulpmiddel, waarmee u eenvoudig (on)gevaarlijke situaties beoordeelt. Met behulp van honderden tips, voorschriften en checklist voor bijna alle werksituaties verhoogt u het niveau van veilig werken.
Meer informatie of bestellen? www.vakmedianetshop.nl/veiligheidszakboekje
38
De week op Cobouw.nl
Overzicht van het nieuws van afgelopen week.
Maaiveld
Geen klotsend water in ĂŠcht randloos toilet.
Cijfers & Trends
Corporaties gaan gas geven. Of moeten we zeggen: het stroompedaal indrukken.
Juridisch
Het aanleveren van een toelichting op de RAW-inschrijvingssom en de bijbehorende termijn, hoe zat dat ook al weer?
XL Productnieuws Stap voor stap
Uit CNC-gefreesde panelen voor buitendeuren maakt Mill Panel een charmant tiny house.
Aanbestedingen
De gemeente Rijswijk zegt nee tegen het snelle kantorenverdienmodel.
44
Werk & carrière
42
Cobouw CafĂŠ
44
Bouwberichten uitgelicht
Bouwkundige en BIM-consultant Ton Span werkte zowel in loondienst als voor zichzelf. Als werkondernemer bij TMC verwacht hij beste van beide werelden te combineren.
Wat kan de sector nog doen om alle mannen ĂŠn vrouwen voor de sector te behouden?
Solaris Groningen: Gasloos en solide als een rots.
nr. 19 WEEKBLAD VOOR DE BOUW
!
ECONOMIE
INTERVIEW
TRANSFORMATIE
Janssen de Jong brengt minder goed nieuws tussen positieve noten door p.16
De baksteenindustrie voelt zich in de steek gelaten p.28
De pragmatische bouwaanpak van gemeente Rijswijk p.38
# "
4
cobouw
VOLG HET DAGELIJKSE NIEUWS VIA WWW.COBOUW.NL
17 mei 2017
Dit wil de minister voorkomen. Maar lukt hem dat ook? p.10
Jaargang 161
COVERILLUSTRATIE: Pascal Tieman.
Rubrieken
Columns
43 45 56 57 56
15 Jan Willem van de Groep 32 Yvonne van Mierlo
Personalia Bouwberichten Faillissementen Hoogtepunten Agenda
10
Alle uitkragende galerijflats moeten worden geïnspecteerd, maar of de deadline van 1 juli wordt gehaald?
Betonrot als laatste vijand Drie voormalige uitkijkposten van het Korps Luchtwachtdienst in Warfhuizen worden gerestaureerd. Raten en tegels werden door betonrot aangetast. ‘‘Als je nu niks doet, zakken ze over 10 jaar in elkaar.’’
Kneepjes van het vak
16
Als je alles weet van techniek én normaal kunt praten, word je legionella-adviseur. De kwaliteit van dit advieswerk zit namelijk in de communicatie.
Goednieuwsshow
22
Alle woningbedrijven van Janssen de Jong lijden verlies. Maar hoe breng je dat vervelende nieuws. Verpakt in positief nieuws, natuurlijk.
‘Jaag baksteenmakers niet weg’ Nederland heeft de toeleverende industrie in de bouw hard nodig om de stap te maken naar biogas. Dat betoogt Dick Tommel
26
Inverview met laatste directeur SBRCurnet
28
34
Jeannette Baljeu werd anderhalf jaar geleden ingevlogen om SBRCurnet nieuw leven in te blazen. In plaats daarvan doet ze het licht uit.
5
cobouw
de week op cobouw.nl “Als we op minister Kamp moet wachten is Groningen in 2050 al verdwenen” JOHAN DUUT, SENIOR ADVISEUR BIJ PROCAP
DEZE WEEK
Minder omzet en lagere winst voor BAM
Nieuw stadion voor Feyenoord dichterbij De Rotterdamse gemeenteraad heeft groen licht gegeven voor ontwikkeling van Feyenoord City langs de Maasoever in Rotterdam-Zuid. De gemeente is bereid 135 miljoen euro op tafel te leggen als onderdeel van de bouw van een nieuw Feyenoordstadion met 63.000 zitplaatsen en de verdere gebiedsontwikkeling rond de Kuip. De komende anderhalf jaar worden plannen uitgewerkt voor de bouw van stadion, woningen en kantoren. Engelse prijs voor onderzoek kwartsstof Met een multidisciplinaire aanpak kan de blootstelling aan kwartsstof effectiefin de bouw worden teruggebracht. Het promotie-onderzoek dat leidde tot deze conclusie bezorgde arbeidshygiënist Erik van Deurssen een prestigieuze Engelse Thomas Bedford Memorial Prize op. De prijs wordt eens in de twee jaar uitgereikt aan de schrijvers van één van de honderden ingediende wetenschappelijke artikelen. OVG waarschuwt: snel nieuwe kantoren nodig Nederland heeft snel behoefte aan nieuwe kantoren en woningen. En het kabinet moet daarbij helpen. Dat betoogt Boudewijn Ruitenburg, directielid bij OVG Real Estate. “Neem Rotterdam. Daar staat geen bouwkraan in het centrum. Zelfs het beste stukje grond blijft onaangeroerd. Dat belemmert de stad om zich door te ontwikkelen en het is slecht voor de concurrentiepositie van Nederland. Alleen maar praten is niet van deze tijd.”
BAM heeft ook in het eerste kwartaal de omzet zien dalen. Dat komt mede door de waardedaling van het Britse pond en door lagere opbrengsten bij de Duitse tak, die een jaar eerder juist een sterke bijdrage leverde. Dat heeft de Bunnikse bouwer donderdagochtend bekendgemaakt. De omzet kwam in de eerste drie maanden uit op 1,38 miljard euro, 10 procent minder dan een jaar eerder. De winst voor belastingen, gecorrigeerd voor onder meer herstructureringslasten en afschrijvingen, daalde met circa 40 procent tot 4,9 miljoen euro. De infradivisie sloot het eerste kwartaal af met een verlies van ruim 11 miljoen. Volgens BAM komt
6
cobouw
dat onder andere door “de afwezigheid van de sterke bijdrage van Duitsland die het eerste kwartaal van 2016 beïnvloedde”. Maar ook in Nederland verdiende de infratak minder. Met bouwen en ontwikkelen verdiende BAM flink meer dan een jaar geleden. De winst van de divisie Bouw en Vastgoed kwam over het eerste kwartaal uit op 12,6 miljoen. In dezelfde periode vorig jaar leed het bouwconcern op dit onderdeel nog een verlies van ruim 5 miljoen. De resultaatsverbetering werd vooral veroorzaakt door de ontwikkeling in Nederland van woningen en commercieel vastgoed, en door de Belgische activiteiten. In Nederland zag BAM de woningverkopen met 9 procent stijgen naar 635.
BAM wint opdracht stadhuis Woerden BAM Bouw en Techniek gaat voor 11,5 miljoen euro het stadhuis van Woerden renoveren. De bouwer won de Europese aanbesteding, zo heeft de gemeente dinsdagmiddag bekendgemaakt. De werkzaamheden starten volgende maand. Over een jaar moet de klus zijn geklaard.
11,5
LABEL
Kritische tuinman
Energielabels kloppen niet met prestaties Verstrekte energielabels voor gebouwen blijken vaak niet overeen te komen met de daadwerkelijke energieprestaties die je zou mogen verwachten. Hoe groener het label is, hoe groter de afstand is tussen papier en praktijk. Dat zijn de eerste voorzichtige conclusies van een onderzoek dat wordt uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse overheid naar de daadwerkelijke energieprestaties van 14 gebouwen. Later dit jaar
WONINGBOUW
volgt de slotsom. “De eerste resultaten bevestigen onze vermoedens,”, zegt managing director Giel van Giersbergen van E-nolis, een start-upbedrijf dat zich met een nieuwe methode (de Energy Navigator) heeft gespecialiseerd in onderzoek naar de energieprestaties van gebouwen. Al langer bestaat er discussie over de waarde van enkel een energielabel. Het onderzoek van E-nolis wijst ook in die richting; een c-label gebouw presteert vaak niet als c-labelgebouw.een trend.
WONINGBOUW
Grondbedrijven boeren goed Heijmans: klus van 50 mln De gemeentelijke grondbedrijven hebben in 2016 gezamenlijk per saldo 688 miljoen euro onder de streep overgehouden. Sinds 2010 is het resultaat niet zo goed geweest. Wel zijn er grote verschillen tussen de grondbedrijven. De tien succesvolste gemeenten strijken 50 procent van de totale exploitatieresultaten op, blijkt uit onderzoek van hoogleraar grondbeleid Willem Korthals Altes. De gemeentelijke grondbedrijven zijn sinds 2015 gemiddeld genomen weer boven jan. In dat jaar was het grondexploitatiesaldo 525 miljoen euro positief. Tussen 2010 en 2014 werd vier keer een negatief saldo behaald. In 2016 werd er voor 255 miljoen euro grond gekocht door de gezamenlijke grondbedrijven. Dat is relatief weinig. In 2010 werd er nog ruim 800 miljoen euro in nieuwe grond gestoken.
Heijmans gaat 150 woningen en 650 vierkante meter aan commerciële ruimtes ontwikkelen en bouwen op de N-Kavel in Sloterdijk-Centrum. Met de opdracht van de gemeente Amsterdam is een bedrag van 52 miljoen euro gemoeid. Het project maakt onderdeel uit van de grootschalige transformatie rondom station Amsterdam-Sloterdijk. De gemeente wil het gebied, dat nu gedomineerd wordt door kantoorgebouwen, omvormen tot een “gemengd werk- en woongebied”. Heijmans zal op de N-kavel zowel laag- als hoogbouw ontwikkelen en diverse daktuinen en een parkeergarage realiseren. De laagbouw bestaat uit ongeveer tien loods-woningen en veertig tuin-lofts. In de hoogbouw worden ongeveer honderd loftappartementen gerealiseerd met een woonoppervlakte variërend tussen 50 en 200 vierkante meter.
Vorige week kwam het bericht dat SBRCURnet ermee gaat stoppen. Op hun website is nog niets te lezen. Daar worden ‘Voegovergangen en opleggingen’ aangeprezen alsof er niets aan de hand is. Misschien is de publicatie ‘Veilig vluchten’ een hint? Met het stoppen van de bijdrage uit het O&O-fonds valt de basis onder de organisatie vandaan. In de jaren dat ik deel uitmaakte van SBR werd dit al aangekondigd, maar telkens kwam er uitstel en verlenging. Nu blijkbaar niet meer. Na 65 jaar valt het doek. Moet de sector er om treuren? Ik denk het niet. De oorsprong voor zowel SBR als CURnet is te vinden in de periode van wederopbouw. Om Nederland er boven op te helpen en de babyboom te verwerken was collectief onderzoek naar nieuwe bouwmethoden noodzakelijk. Nu staan we voor andere opgaven: verduurzamen, hergebruik, energietransitie, groeiende vraag naar woonruimte, vergrijzing, etc. Natuurlijk speelt SBRCURnet in sommige thema’s een rol. Maar niet dé rol. De gezaghebbende rol van weleer is geërodeerd. Inmiddels is er een scala aan organisaties die ieder excelleren op een of meer speerpunten. Duizend bloemen bloeien en ieder plukt wat in zijn kraam van pas komt. We hebben een Nationaal Renovatie Platform, de DGBC, Holland ConTech, EnergieSprong, Centrum Ondergronds Bouwen en vele andere organisaties meer. In totaal enkele honderden. Ieder levert z’n bijdrage aan een deel van de opgaven waar we voor staan. Waarom zou je als O&O-fonds nog je kaarten op één organisatie zetten? Versnippering voorkom je er niet meer mee. Maar het kennislandschap in de bouwsector mist gewoon een relaxte en kritische tuinman. Die mag wieden, snoeien, stekken en verplanten in de kennistuin van de bouwsector. Deels betaald uit de middelen die anders gebruikt zouden worden om nieuwe kennis te ontwikkelen. En laat dan verder de bloemen maar bloeien om tot echte innovatie te komen.
BLOG, Gerben van Dijk
7
cobouw
de week op cobouw.nl WONINGBOUW
BAM levert woontoren Amsterdam op BAM Wonen leverde vorige week de eerste woontoren van Amsterdam Noord op. De toren staat pal achter de voormalige Shell-toren en schiet 70 meter de lucht in. In het gebouw zijn 147 appartementen gebouwd, waarvan er 102 binnen het segment middeldure huur vallen. 50 woningen zijn bedoeld voor zogenoemde ‘Friends’: vrienden of familieleden die samen de huur delen. Reuzenwindpark Gemini in bedrijf Windpark Gemini boven Schiermonnikoog is officieel in gebruik genomen. Met 150 windmolens en een totaal vermogen van 600 megawatt behoort het tot de grootste offshore parken ter wereld. Met de bouw van Gemini was in totaal zo’n 2,8 miljard euro gemoeid. Siemens leverde de turbines, Van Oord zette ze op hun plek.
Export bouwpakkethuizen Laat Rijk huursector sturen Bouwconcern VolkerWessels gaat woningen van het type MorgenWonen exporteren naar Duitsland en Engeland. De eerste zeventien woningen worden naar verwachting in september in Duitsland geplaatst. In Engeland vinden onderhandelingen plaats over een eerste serie. Volgens bestuursvoorzitter Jan de Ruiter zou het in eerste instantie gaan om acht woningen. “Dat is de eerste stap.” VolkerWessels wil daarna meer grondgebonden eengezinswoningen exporteren. “Het zou daar best een vlucht kunnen nemen”, zegt de VolkerWessels-ceo. De prefabwoningen van VolkerWessels worden gebouwd in de prefab betonfabriek van Westo in Coevorden en de timmerfabriek van De Mors in Rijssen (badkamers en wc-units). Beide productielocaties liggen dicht bij de Duitse grens. Het exporteren van woningen die grotendeels in de fabriek worden gemaakt is een een nieuwe markt voor Nederlandse bouwers.
FOTO VAN DE WEEK
UW PROJECT ALS XL? GA NAAR WWW.COBOUW.NL/XL
Personeel van Gebr. Visscher uit Genemuiden plaatst jonge rietstekjes en trekt - ter bescherming - linten in het nieuwe landschapspark Lingezegen bij Elst, tussen Nijmegen en Arnhem. In het gedeelte dat nu wordt aangeplant worden tot eind mei met de hand zo’n 350.000 rietstekjes neergezet. De rietplantjes komen van een kweekveld bij Genemuiden. Foto: VidiPhoto
8
cobouw
MARKT
Het Rijk moet zich actiever bemoeien met het aanbod van middeldure huurwoningen. De Nederlandsche Bank wil dat het Rijk afspraken met gemeenten hierover maakt. Dat is een van de opvallende aanbevelingen die de centrale bank dinsdag doet in een grote studie over de Nederlandse woningmarkt. Het Rijk zou in de afspraken met gemeenten ervoor moeten zorgen dat er een minimumpercentage middeldure huurwoningen komt. Het beleid van het huidige, demissionaire kabinet is juist dat gemeenten prestatieafspraken maken met corporaties en huurders. Het Rijk blijft op afstand. Wel gingen de ministers Blok en zijn opvolger Plasterk het land in om het belang van prestatieafspraken onder aandacht te brengen. DNB denkt dat de bemoeienis van het Rijk de woningmarkt goed zal doen. De centrale bank constateert dat aanbod van vrijesectorhuurwoningen in het middensegment in de grote steden tekortschiet.
maaiveld THEATERBOUW
TEKST Ad Tissink
Geen klotsend water in écht randloos toilet Sloop theater Den Bosch uitgesteld De sloop van het huidige Theater aan de Parade in Den Bosch is met ten minste een jaar uitgesteld omdat de geplande nieuwbouw veel duurder uitvalt dan verwacht. Het theater kan in verband met het komende seizoen niet langer wachten op een besluit van de gemeente over nieuwbouw of renovatie en blijft daarom nog zeker een jaar in gebruik. Een maand geleden werd bekend dat een nieuw gebouw 21 miljoen euro duurder uitvalt dan gehoopt. Over een groter
en moderner theater wordt in Den Bosch al jaren gesproken. In 2013 is besloten om het huidige theater in het centrum van de stad te slopen en een nieuw theater te bouwen. De gemeenteraad hoopte op een bouwsom van in totaal 50 miljoen euro. Vooral door drukte in de bouwbranche zijn de bouwkosten opgelopen naar 71 miljoen euro. “Het project heeft dermate vertraging opgelopen dat het niet realistisch is dat de sloop van het huidige gebouw deze zomer kan plaatsvinden”, aldus directeur Harry Vermeulen.
Randloze toiletpotten hebben vaak toch stiekem een rand. Joerick Machiels van de firma Clou beweert als eerste een echte randloze pot te hebben gebouwd, die goed schoonspoelt maar de billen droog houdt. De wereld zit te wachten toiletpotten zonder rand? “Het maakt het schoonmaken veel eenvoudiger natuurlijk. Geen verborgen randjes waar vuil achter blijft zitten. What you see is what you get.” Is het pottechnisch ook een grote innovatie? “Een Japanse fabrikant kwam een paar jaar terug met een randloze pot. Daarna volgden andere fabrikanten.” Dat kon u handig kopieëren. “Wij vonden de meeste modellen niet goed genoeg. Velen hebben stiekem toch een randje, iets hoger dan normaal. Anderen spoelen niet goed schoon, of het water klotst uit de pot.” Zo moeilijk kan dat toch niet zijn? “Je moet het spoelwater van de inlaat achter in de pot goed naar voren krijgen zonder dat het gaat spetteren, omdat de waterstroom die van links komt botst op die van rechts.”
RENOVATIE
‘Geen zorgen aanpak asbestdaken’ In 2024 moeten alle daken met asbest gesaneerd zijn. Het CDA vreest dat daarvoor te weinig specialisten zijn, maar volgens staatssecretaris Dijksma is dat niet het geval. “De asbestverwijderingsbedrijven hebben aangegeven dat de deadline haalbaar lijkt als het saneringswerk evenredig over de komende jaren verdeeld kan worden”, schrijft Dijksma in reactie op Kamervragen van het CDA. Ze vervolgt: “Tijdig zal aandacht
worden geschonken aan de werving en selectie van personeel om het saneringswerk uit te voeren.” Het aantal gecertificeerde asbestverwijderaars is in de afgelopen bijna verdubbeld, valt verder uit de brief op te maken. Volgens abestbedrijven heeft dat te maken met de crisis: bouwvakkers gingen de asbestbranche in. Nog ongeveer 100 miljoen vierkante meter dak moet vrij worden gemaakt van asbest.
Mmm…. “Daarom hebben we de uitstroomopening asymmetrisch vormgegeven. Zo ontstaat er een kolk en klotst er geen water tegen de billen.” De Hammock is de ultieme toiletpot? “Hij komt dicht in de buurt. We proberen nu een wat groter exemplaar te maken, voor toiletruimten waar wat meer ruimte is, want Nederlanders hebben kleine WC’s. We moeten bijna compleet opnieuw beginnen met productontwikkelen.” Maar de installateur heeft er wat meer werk aan? “Niks daarvan. De pot wordt bevestigd via de gaten waarmee ook de bril wordt gemonteerd. Van bovenaf dus. Hij hoeft zich niet in allerlei bochten te wringen.” Ik kan de WC-borstel weggooien? “Dat zou ik niet doen. Hoe schoon een pot wordt bij het doortrekken hangt van veel factoren af. Soms heb je iets gegeten waardoor het er op de pot allemaal heel anders uitkomt dan normaal.”
WWW.COBOUW.NL/MAAIVELD
9
cobouw
â—Ž spraakmakend / onderzoek Leeuwarden 2011. Vijf galerijvloeren van de Antillenflat zijn naar beneden gekomen. Foto: Hollandse Hoogte
10
cobouw
Inspectiejacht op galerijflats nadert deadline Alle uitkragende galerijflats van voor 1975 moeten voor 1 juli zijn onderzocht op instortingsgevaar. Hoewel corporaties de smaak te pakken hebben, en constructeurs hun handen eraan vol hebben, betwijfelen deskundigen of de deadline wordt gehaald.
L
eeuwarden, mei 2011. Vijf galerijvloeren van de Antillenflat storten als een verticale kettingbotsing ter aarde. Niemand zag het aankomen, of hoorde iets, het was een brosse breuk van zwaar verouderde ‘botten’. Oorzaak? De stalen wapening in de uitkragende, doorgestorte vloer, was vrijwel compleet weggevreten door strooizout dat via scheuren was doorgedrongen tot aan het hart van de constructie. “Dat kun je vanaf de buitenkant niet waarnemen”, typeert Marc Alberts van Concept Ingenieurs op een project in Leersum, waar de zoveelste galerijflat onder een vergrootglas ligt. Hij verdient er een aardige boterham aan. Doden of gewonden vielen er in Leeuwarden gelukkig niet te betreuren. Toch was de ophef groot. Juist ook omdat niemand het aan zag komen. “Het was voor de inwoners en voor ons een zeer ingrijpende gebeurtenis, waar veel emoties bij kwamen kijken”, aldus Sigrid Hoekstra, directeur-bestuurder van de in 2011 getroffen corporatie WoonFriesland. “In korte tijd moest er ongelooflijk veel
geregeld worden.” Begrijp haar niet verkeerd. Ergens is Hoekstra wel blij met het ongeval; anderen kunnen er namelijk van leren. Nederland telt veel meer van dit soort flats. Met galerijvloeren die niet worden ondersteund door robuuste consoles, die zomaar op een mooie lentedag kunnen instorten. Waarbij zomaar doden kunnen vallen. Dat wil niemand toch op zijn geweten hebben? Was het maar zo eenvoudig. Tot eind 2015 lagen de meeste gebouweigenaren van potentiële Antillenflats niet wakker van het probleem. Dat baarde de minister zorgen. Daarom greep hij eind 2015 toch in: voor 1 juli 2017 moesten alle galerijflats zijn geïnspecteerd. De minister wil daarmee voorkomen dat de Friese geschiedenis zich herhaalt in andere delen van het land.
Actie Zijn de constructies in de loop der jaren te zwaar beladen met tegels of andere afschotvloeren? Ligt de wapening te laag? Roest de wapening letterlijk weg onder de voeten van nietsvermoedende bewoners? Corporaties to-
THOMAS VAN BELZEN E-MAIL ThomasvanBelzen@ vakmedianet.nl TWITTER @ThomasvanBelzen TELEFOON 06-53866793
‘‘Je hebt te maken met brosse breuken’’
nen zich ijverig en ondernemen in tal van windstreken actie, blijkt uit diverse bronnen. In Friesland bijvoorbeeld werd een heel programma op touw gezet. Toch is tot de dag van vandaag onduidelijk of de deadline van 1 juli wordt gehaald.
Bouwclaims Het ministerie van Binnenlandse Zaken liet een eerste inschatting maken door het Centraal Overleg bouwconstructies (COBc, een overlegorgaan van constructeurs die bij gemeenten werken). Maar concrete cijfers leverde dat nog niet op. “Men is hard bezig, maar het beeld is wisselend”, verklaart Ron Kerp namens het COBc. “In een aantal gemeenten zijn eigenaren zeer actief, in Rotterdam en Den Haag nemen ze zelfs al vervolgstappen om de ontdekte problemen ook echt aan te pakken, maar er zijn ook gemeenten die minder voortvarend aan de slag gaan.” Namen van passieve gemeenten noemt Kerp liever niet. “Voor ik het weet, heb ik allemaal claims aan mijn broek van eigenaren. Zo ging dat ook met het meldpunt voor constructieve gebre- >
11
cobouw
De volledig gerenoveerde Antillenflat anno 2017.
ken. Door de claimcultuur van bouwers is dat helaas een stille dood gestorven, erg jammer, omdat het juist bedoeld was om van te leren.” Hoeveel galerijflats er precies zijn onderzocht, weet Kerp niet. Wel merkt hij op dat zijn beeld niet volledig is. “Het COBc vertegenwoordigt lang niet alle gemeenten. Bij ons zijn er ongeveer 140 aangesloten, maar Nederland telt nog altijd bijna vierhonderd gemeenten.”
“Inspectieplicht voor kopgevels zou ook verstandig zijn”
Diamantboor Zijn op 1 juli alle uitkragende galerijflats onderzocht? Ook Marc Alberts van Concept Ingenieurs waagt dat te betwijfelen. “Ik denk dat dan misschien net de helft is bekeken. Het is ook een kwestie van bewustwording dat oudere gebouwen naast regulier onderhoud, zoals bijvoorbeeld houtrot, ook constructief onderhoud behoeven. Onderschatting is het grootste probleem. Wij hebben geen uitkragend bezit, zeggen sommige corporaties, terwijl wij wel beter weten.” Toch heeft hij geen klagen. Met betonboorder Artjan Kwant inspecteert hij zeker drie galerij-
12
cobouw
WWW.COBOUW.NL/ CONSTRUCTIES
flats per week. “Het begint zelfs een beetje saai te worden”, illustreet Kwant op de galerijflat in Leersum. Met een diamantboor neemt de betonboorder cilindervormige monsters. “Dat probeer ik zo dicht mogelijk bij de draagbalk te doen. Als de galerij doorbreekt, breekt ze op dat punt als eerste door.” Hij toont het proefmonster. “Of er mankementen zijn, durf ik niet te zeggen, dat moeten ze op het lab uitzoeken. Heel soms kun je dat op je klompen wel aanvoelen. Zo kwam ik vorige week een afwerklaag (af-
schotvloer, siertegels etc) tegen van 6 centimeter, bijna net zo dik als de oorspronkelijke vloer zelf. Die is daar waarschijnlijk niet op berekend.” Maar ook dat is vaak niet met zekerheid te zeggen. Over gebouwen is namelijk relatief weinig bekend bij gemeenten of eigenaren. Alberts: “Van dit complex in Leersum wisten we vooraf bijvoorbeeld zeer weinig. Er was alleen nog een tekening van de architect. Een stad als Amsterdam bijvoorbeeld, bewaart juist wel veel bouwaanvragen en construc-
VERSTERKEN HOEFT NIET DUUR TE ZIJN tieberekeningen. Maar andere steden gooien constructietekeningen na twintig jaar weg.” Over de inspectieplicht zijn ze best te spreken. Toch vindt Alberts het ergens wel gek dat de minister met een inspectieplicht kwam; hij hoefde dat niet te doen. Eigenaren zijn namelijk verantwoordelijk bij ongelukken. Maar die hebben dat niet altijd door. Of ze zien de consequenties daarvan niet in. Voor het galerijprobleem geldt hetzelfde. Voral Verenigingen van Eigenaren sluiten nog altijd hun ogen voor de mogelijke problemen of kijken liever de andere kant op. Een kwestie van geld, stelt Alberts. “Mensen vinden die inspectieplicht niet leuk. Alleen al voor het eerste onderzoek ben je zo een paar duizend euro verder. En als de flat constructief hersteld moet, praat je zomaar over tienduizenden euro’s extra.”
Stalen constructie Tienduizenden euro’s mag dan voor particuliere eigenaren veel geld zijn, voorkomen is soms beter dan genezen, denken ze bij WoonFriesland, waar de problemen met de Antillenflat ook figuurlijk veel losmaakte. Na het neerkomen van de allereerste galerijen in
Nederland, zaagde de corporatie ze allemaal af en plaatste het een nieuwe stalen constructie met betonnen platen ertussen. Inclusief het tijdelijk uitplaatsen van de bewoners liepen de totale kosten op tot 8 miljoen euro.
Uniek geval Maar hoe groot is het probleem van galerijflats in Nederland na 1 juli nog? Ook bij BAS Resarch and Technology in Venlo, dat tientallen monsters onderzocht, durven ze daar geen sluitend antwoord op te geven. Wel signaleren ze dat het geval in Leeuwarden redelijk uniek is. “Soms constateren we een te hoog chloridegehalte in het lab, maar wanneer we dit ter plekke controleren, komen we gelukkig niet zo vaak een afname van de diameter van de wapening tegen, zoals in Leeuwarden het geval was. Dat euvel blijkt in de praktijk dus niet overal voor te komen.” Hoewel uit de meeste onderzoeken blijkt dat de onderzochte galerijflats constructief veilig zijn, “slechts een beperkt aantal keren zijn maatregelen noodzakelijk”, vindt ze het goed dat de onderzoeksplicht er is; onderzoekers houden van onderzoeken. “Vaak ligt de wapening relatief laag, dan is
Een ‘versleten’ galerij versterken kan volgens Marc Alberts van Concept Ingenieurs op verschillende manieren: “Dat kan met extra wapening via een sleufje bovenin, maar je kunt ook carbon of een staalkabel verlijmen met de ondergrond. Een gewichtsbeperkende maatregel volstaat soms ook al.”
de inwendige hefboomarm te klein. Ook is er vaak een dikkere afwerkvloer aangebracht of zijn er meerdere afwerkvloeren aanwezig. De zorgen over dit type galerijen zijn dus wel terecht.” Een getroffen corporatie, een constructief ingenieur die meer galerijflats zag dan hij tot twee jaar terug had durven dromen, een kritisch gemeentelijk platform en een specialist in het analyseren van monsters. Alle vier signaleren ze dat de onderzoeksplicht in grote lijnen goed wordt uitgevoerd. Toch vragen ze zich af of deze maatregel volstaat. Kerp, van het constructeursplatform COBv, ziet dat er vaak discussie is over de te nemen maatregelen, als die nodig zijn. Volgens hem een centenkwestie.
Strengere wetgeving
Marc Alberts van Concept Ingenieurs (links) en betonboorder Artjan Kwant bij een inspectie van een flatgalerij in Leersum. Monsters nemen wordt zo dicht mogelijk bij de draagbalk gedaan.
Bij onderzoeksbureau BAS twijfelen ze of vooral VVE’s de ernst van de situatie wel altijd inzien. “Misschien kan de minister ervoor zorgen dat ontdekte problemen ook daadwerkelijk worden genomen”, klinkt het advies. Marc Alberts van Concept Ingenieurs roept de minister op om vergelijkbare maatregelen te treffen voor andere constructieve gebreken. “Het is goed dat we naar de galerijen kijken, maar per jaar waaien er één a twee kopgevels naar beneden. Hoe verhoudt zich dat tot die ene galerij die in Leeuwarden naar beneden kwam?” Bij WoonFriesland zijn ze blij dat het incident met de Antillenflat heeft geleid tot strengere wetgeving. De corporatie heeft de onderzoekssmaak te pakken en onderzoekt alleen dit jaar nog drieduizend balkons. “En dan gaat het niet alleen over galerijflats. We hebben ook al balkons aangetroffen waar de wapening te laag ligt. Wij pleiten daarom ook voor wetgeving voor andere type balkons.” <
13
cobouw
Betonreparatie
Draglineschotten
Tel.: Mail:
Montfoort Onderdeel van Ardon Afdichtingsbedrijf B.V. en werkt samen met zusterbedrijf: Van Dongen Montfoort Bouwspecialiteiten (www.hdongen.webklik.nl)
Betonherstel • Injecteren • Kunststof vloeren Kelderafdichting • Kitverwerking • Vochtwering Tasveld 15, 3417 XS Montfoort • T 0348 - 473815 F 0348 - 475318 • E info@ardon.nl • www.ardon.nl
Bodeminjectie
+31 85 2732730 info@ko-mats.com
Azobe dragline schotten Gebruikte dragline schotten Vanuit onze voorraad leveren wij wereldwijd het juiste schot voor elke toepassing, waarbij speciale uitvoeringen uiteraard bij onze service behoren. Uw vertrouwde adres voor verkoop en verhuur
Hout
Bodeminjec e • Grondstabilisa e • Lekkages in bouwkuipen •
B&P Bodeminjec e BV Korte dreef 9a • 4131 PM Vianen Tel.: 0347-370303 • Fax 0347-375986 info@bodeminjec e.nl • www.bodeminjec e.nl
Bouwkundige Opnamen & trillingsmetingen Opleidingen
Landmeten & Maatvoering PDDWYRHUHQ ERXZ ‡ XWLOLWHLWVERXZ ‡ ZHJHQERXZ
Ĺś
Ĺś Ĺś Ĺś
ZZZ IDFWR JHR QO FDOFXODWLHV RIIHUWH#IDFWR JHR QO
Draglineschotten Houthandel G.A. Wesselink-Hofs B.V. DĂŠ leverancier van AzobĂŠ draglineschotten! Randerstraat 9, 8121 PM Olst, 0570-592763 www.wesselink-hofs.nl mail@wesselink-hofs.nl
WEGWIJZERS PLAATST U
column Stucadoors- en Afbouwbedrijven
VOORUITZIEN
# ! # # ! # # ! # # # #! # Â&#x;)3/Â&#x; Â&#x;GECERTIĂšCEERD# #6#!Â&#x;GECERTIĂšCEERD # " # # !# % , % &% &% &( ( !* &)* +) &( ( !* # &&% . $ "# "% & (+/% "%* ( "') %# )"* --- (+/% "%* ( "') %#
Toegangscontrole
Vochtwering Vochtwering, een kunst die wij verstaan! Kelderlekkages • Optrekkend vocht • Betoninjec es Perfusie B.V. <Ĺ˝ĆŒĆšÄž ÄšĆŒÄžÄžÄ¨ ϾĂ͕ Ď°ĎĎŻĎWD sĹ?ĂŜĞŜ Íť dÄžĹŻÍ˜ ϏϯϰϳͲϯϳϏϯϳϯ Íť &Ădž ϏϯϰϳͲϯϳϹϾϴϲ info@perfusie.nl • www.perfusie.nl
13, 26 of 52 weken achter elkaar. U kunt al instappen vanaf â‚Ź 63,75 per plaatsing (excl. btw). Wilt u uw bedrijf vindbaar maken via Wegwijzers. Bel dan naar: Jetvertising b.v., 070-3990000. Zij wijzen u graag de weg naar de verschillende deelname mogelijkheden.
V
orige week mocht ik voor een kleinere woningcorporatie uit het Noorden van het land een second opinion uitvoeren op het door hen bedachte energiebeleidsplan. Ik werd verrast dat men had nagedacht over de manier waarop energieneutraliteit in 2050 bereikt moet worden. De meeste corporaties sturen namelijk nog op het behalen van gemiddeld label B in 2020. De woningvoorraad van deze corporatie was ingedeeld in drie grote clusters van grofweg 10 jaar. De conclusie uit de eerste analyse was dat energie-neutraliteit alleen bereikt wordt door vanaf nu, alle woningen die op de nominatie staan om te renoveren, aan te pakken naar het niveau Nul op de Meter (NOM). De doorrekening liet ook zien dat er met de vorig jaar geïntroduceerde Energie Prestatie Vergoeding (EPV) een businesscase is te bouwen die superieur is aan alternatieve routes. Ook volkshuisvestelijke aspecten zoals passend toewijzen en woonlastenbeheersing waren uitgezocht en meegenomen in de keuzes naar een NOM-voorraad. Ik vroeg mij ondertussen af of we het hier nog wel hadden over een energiebeleidsplan. Was dit niet veel meer een stuk waarin het portfoliobeleid voor de komende jaren werd beschreven? Energie maakt door onmiskenbaar onderdeel van uit. Maar Nul op de Meter is helemaal niet zo heel spannend als je het opplust bij renovatieprojecten die toch al gepland staan de komende 30 jaar. De EPV en de toegenomen levensduur dekt in bijna alle gevallen de meerprijs. De marktdynamiek en het volkshuisvestelijk beleid bepalen welk deel van de voorraad voor die hoog-niveau-renovaties in aanmerking komt. Maar goed, hoe je het ook noemen wil, vooruitzien naar 2050 zorgt voor andere keuzes. Deze relatief kleine club (ca. 4500 VHE’s) is een voorbeeld voor haar grote broers die alleen maar klagen hoe moeilijk het wel niet is om gemiddeld label B te halen. Met energieneutraliteit moet je gisteren al begonnen zijn. Jan Willem van de Groep, Factory Zero
LEES ALLE COLUMNS VAN JAN WILLEM VAN DE GROEP VIA WWW.COBOUW.NL/JANWILLEMVANDEGROEP
15
cobouw
economie / interview
MISÈRE TUSSEN POSITIEVE NOTEN Alle Nederlandse woningbouwbedrijven van Janssen de Jong Groep lijden verlies. “Maar wie heeft het niet moeilijk in de woningbouw?”, verzacht het bestuur van het Brabantse bouwconcern de pijn.
D
e bijna duizend werknemers van Janssen de Jong hadden de boodschap in april al gekregen. De Nederlandse bedrijven van Janssen de Jong Groep doen het slecht. Drie Nederlandse bouwbedrijven waren verliesgevend in 2016. Dit jaar moet het echt anders, waarschuwde het bestuur. “Als Janssen de Jong Groep kunnen we niet accepteren dat bedrijven enkele jaren verlies maken. Indien de resultaten matig blijven zal (opnieuw) ingegrepen dienen te worden om de verliezen te stoppen en het rendement op een verantwoord niveau te brengen”, schreef financieel directeur Pieter van Gulik streng in het personeelsblad. Maar hoe breng je dit vervelende nieuws in mei naar buiten? Moeilijk, moeilijk. Hans Smits, bestuursvoorzitter van Janssen de Jong, legt zijn rode schrift open. Hij heeft met zijn goud- en zilverkleurige pen in een piekfijn schoolmeesters-
16
cobouw
MARC DOODEMAN TWITTER: @MarcDoodeman TELEFOON: 088-5840691
handschrift twee blaadjes beschreven over de jaarcijfers van 2016. Negatief nieuws kleed je in met positief nieuws, weet de ervaren bestuurder, nog altijd de nummer 73 op de lijst met invloedrijkste Nederlanders. Dus begint hij zo: “We hebben de opgaande lijn vastgehouden. Onze omzet is gestegen van 300 naar 336 miljoen euro. De nettowinst is gegroeid van 6 naar 8 miljoen euro. Eigenlijk conform planning. Heel plezierig. Er is volumegroei in de woningbouw en bij de bedrijfsgebouwen. Vooral de aanvragen voor logistieke gebouwen zijn gestegen. En ook het werk.”
Dunnetjes
WWW.COBOUW.NL/ GROOTBEDRIJF
In het nieuwe kantoor in het Brabantse Son, waar Janssen de Jong groep sinds een paar maanden huist, (“Bij het oude gebouw was de airco stuk. Het was er soms 40 graden. Verschrikkelijk!”) is tussen de positieve noten de hardnekkige misère in de Nederlandse bouw hoorbaar. “De marges in
de woningbouw zijn dunnetjes, echt dunnetjes”, zegt Smits beteuterd. Snel weer iets positiefs: “2017 wordt het jaar van de medewerker”, zegt Smits. Meer cursussen om het personeel van Janssen de Jong Groep nog beter te krijgen dan ze al zijn. Maar, jawel, ook omdat de arbeidsmarkt krap is. “De goede mensen waren al schaars. Maar nu zijn ze nog schaarser. Aan onze mensen wordt ook getrokken.” Tijd voor een lange slideshow met projecten van Janssen de Jong Groep. Nul-op-demeterwijken (Smits: “Dit wordt natuurlijk dé toekomst”); woningbouw in de wijk Rosmolen in Tilburg en in Abcoude; restauratie van de binnenkant van het Scheepvaartmuseum door Koninklijke Woudenberg; restauratie van het stadhuis in Maastricht en de Grote kerk in Breda (“90 procent door robots, 10 procent door steenhouwers”); betonnen bedrijfshallen van dochterbedrijf Hercuton; stalen bedrijfshallen van dochterbe-
JANSSEN DE JONG: PERSONEEL WORDT EIGENAAR
Hans Smits, bestuursvoorzitter van Janssen de Jong. Foto: Hollandse Hoogte drijf Remco in Ethiopië en de Cariben; een ziekenhuis op Aruba; sociale woningbouw op Curaçao; en bedrijfshallen voor een bierbrouwer “met een H” in Afrika. Mooi lijstje. Dan is het de beurt aan financieel directeur Pieter van Gulik. Hij mag iets zeggen over de financiële resultaten. Van Gulik haalt een keer diep adem. “Nu wordt het minder leuk”, zegt hij. De Nederlandse woningbouwbedrijven zijn “licht verliesgevend”. Koninklijke Woudenberg heeft een klein verlies, Janssen de Jong Bouw Zuid een groter verlies, Janssen de Jong Bouw West een groot verlies en Janssen de Jong Bouw Hengelo een nog groter verlies. Smits: “De oorzaak is dat we in 2014 en 2015 te laag hebben ingeschreven. En dat de prijzen van onderaannemers zijn gestegen.” Janssen de Jong Groep heeft ingegrepen, zegt hij. In 2016 is een “kwaliteitsslag gemaakt in het management” - dat wil zeggen: een deel van het manage-
ment is vervangen. Van Gulik leidt sinds kort de vestiging in Hengelo en Smits de vestiging in Eindhoven. Smits: “Weet je waarom dat zo is? Omdat we geen goede mensen kunnen vinden.“
Piezeltje negatief Hoe hoog de verliezen in de woningbouw zijn, willen de bouwdirecteuren niet zeggen. Tien miljoen euro? “Nee, dat is veel te veel. Als je de resultaten uit projectontwikkeling meetelt, dan is het een piezeltje negatief”, zegt Van Gulik. Net beneden nul. “Alle grote woningbouwers hebben het moeilijk in de woningbouw”, verzacht Van Gulik de pijn. Ja, er is nog steeds overcapaciteit in de bouw. “Eigenlijk vindt er te weinig woningbouw plaats.” Maar het komt goed. In 2017 wordt er weer minstens break even gedraaid door de Nederlandse woningbouwbedrijven van Janssen de Jong Groep, verwachten Smits en Van Gulik. Daar hebben ze alle vertrouwen in. <
“Alle grote bouwers hebben het moeilijk in de woningbouw”
Janssen de Jong Groep wil het eigendom van het bedrijf de komende jaren steeds verder in de organisatie leggen, zoals bij Witteveen+Bos, waar het personeel eigenaar is. “Misschien niet het volle eigendom, maar stukjes”, zegt Hans Smits, bestuursvoorzitter van Janssen de Jong Groep. Mogelijk dat die aandelenoverdracht binnen twee jaar al plaatsvindt. Smits wil over twee jaar stoppen als bestuursvoorzitter, hoewel de banken aandringen dat hij nog vier jaar blijft. De nieuwe eigendomsstructuur is een nieuw hoofdstuk in een tamelijk dik boek, dat begon in 2013 toen toenmalig directeur-grootaandeelhouder Eric Krul de 70 gepasseerd was en een opvolger zocht. Hans Smits (67) werd in dat jaar bereid gevonden om hem op te volgen en de exit-scenario’s voor Krul verder te onderzoeken. Smits was president-directeur van het Havenbedrijf Rotterdam en geen onbekende van het bouwbedrijf, waar hij sinds 2004 de rol van voorzitter van de raad van commissarissen vervulde. Een overname van Janssen de Jong Groep en een beursgang werden mogelijke scenario’s. Maar alle exit-scenario’s strandden. Wel kregen Smits en financieel directeur Van Gulik een aantal jaar geleden nog een private equitybedrijf op bezoek. Dat had belangstelling. De investeerder wilde een rendement van 29 procent halen. “29 procent? Over de hele periode?” vroeg Smits. “Nee, per jaar.” Oef. “Dan zouden we ons een hartaanval moeten werken”, concludeerde Van Gulik. De investeerder werd vriendelijk bedankt. En de exit-strategie ging op een laag pitje. Eind 2016 werd Krul eindelijk van het grootste deel van zijn aandelen verlost. Met behulp van een lening van de bank werd een dividenduitkering aan Krul betaald, waarna de aandelen overgingen naar Smits en Van Gulik. Krul houdt 25 procent van de aandelen over. Smits en Van Gulik hebben nu ieder 30 procent in handen. Het management van Janssen de Jong Groep 15 procent. Wat Smits over twee jaar gaat doen? “Jeetje. Geen idee. Eerst maar eens gezond blijven.”
17
cobouw
economie / cijfers & trends
VOL OP HET STROOM PEDAAL
Corporaties gaan gas geven. Of moeten we zeggen: het stroompedaal indrukken? Ze willen dubbel zoveel nieuwe huurwoningen bouwen en hun huidige woningbestand energieneutraal maken. Hoe realistisch zijn hun ambities? TEKST: Marc Doodeman INFOGRAPHIC: Erik Flokstra, Pixels&inkt
B 18
lazen de corporaties te hoog van de toren? Kunnen ze vanaf 2018 inderdaad de 34.000 nieuwe huurwoningen per jaar bouwen, die Marnix Norder onlangs “sowieso” beloofde? Nederland zal niet bij toverslag veranderen in een bouwplaats. De ontwikkelafdelingen van de corporaties zijn behoorlijk ingekrompen in de afgelopen jaren. De verhuurdersheffing dwong corporaties te snijden in het eigen vlees. “Op nationaal niveau werd gestimuleerd om niet te investeren. Er zouden te veel sociale huurwoningen
cobouw
zijn”, verklaart Norder de teruggang van de bouwproductie. Inmiddels is het beeld gekanteld. Nederland heeft veel meer (sociale) huurwoningen nodig. Kijkend naar de woningbouwproductie van de afgelopen jaren valt op dat er vooral sprake is geweest van een enorme neergang. In 2015 bouwden de corporaties nog geen 20.000 woningen. Cijfers over 2016 zijn er nog niet. Maar veel hoger dan in 2015 zullen ze niet reiken. Een sprong naar 34.000 is dus gigantisch. Daarbij moet in ogenschouw worden genomen dat corporaties in het verleden dikwijls
te optimistisch zijn gebleken. Veel plannen, maar realiseren...tja, dat was een ander vak. Hoe hard en zacht zijn dus die plannen van de corporaties? En hoe snel kunnen de corporaties schakelen van de eerste naar de hoogste versnelling? Dat corporaties roepen om meer bouwlocaties, toont aan dat er nog veel boterzacht is. Dus moet er nog veel gebeuren. Omdat corporaties ook in volle vaart plannen moeten gaan maken om hun woningbezit CO2-neutraal te maken, moeten ze dus uit alle macht op het stroompedaal staan.
BOUWPRODUCTIE CORPORATIES
Er waren te veel sociale huurwoningen, daarom moesten er minder gebouwd worden. De productiecijfers gingen drastische omlaag. Het beeld is inmiddeld1 gekanteld: er moeten veel meer sociale huurwoningen bij. Huurwoningen Koopwoningen
30400
29900 28600
28600 26300
17200
2009
2010
2011
2012
3900 7900
2013
3100
16400
2014
2500
2015
3200
6700
10000
KOOPWONINGEN HUURWONINGEN
Die mogen niet meer gebouwd worden door corporaties. Wat in de pijplijn zit. mag er nog uit. Maar liever verkopen aan beleggers.
De productie van huurwoningen door corporaties halveerde tussen 2009 en 2015 bijna. Nu volgt een tegengestelde beweging.
19
cobouw
ONLINE VEILING
Ex US Army Surplus Auction
VRACHTWAGENS w.o. militaire trucks “Reo” en “Volvo”, 4x4 militaire truck “DAF” YA126; 2 brandweerwagens “Faun”; 2 kipper trucks “Mercedes Benz”; terminal trekker “Terberg”; militaire jeeps o.a. “Nekaf”; bedrijfs-/personenwagens “Mercedes Benz”, “Citroën” en “Toyota”; aanhangwagens; trailers; (militaire) banden; KRANEN EN LOADERS o.a. mobiele vliegtuig bergingskraan “Tournapull”; wiellader “DPH”, verreiker “Manitou”; diesel zijlader “Baumann”, schranklader; landbouwmachines o.a. mini tractors, grasmaaiers; aanhangwagens; speciale container dollies; militaire veldkeuken trailer; militaire veld kleding wasinstallatie; 40 VORKHEFTRUCKS w.o. “Linde”, “Nissan”, “Kalmar” en “Still”, pallethefwagens en palletstapelaars “Still”, “Linde” en “BT”; industrie motoren “Deutz” en “Hatz”; diesel generatoren w.o. “Green Power”, “Libby Welding” en “Onan”; GARAGE APPARATUUR w.o. schaarliften, bandenwissel-/balanceerapparatuur o.a. “Trainsway” en “Fabri”, banden balanceer-
apparatuur, persen, liftapparatuur, zandstraalcabines; hout-/metaalbewerking w.o. lintzaagmachine, freesmachine, platenschaar, zetbank, zaagmachines, afkortzaagmachines; grote partij gereedschappen en gereedschapskisten o.a. “Snap-On” en “Seneca”; pneumatisch gereedschap; doppen- en bitsets; momentsleutels; betonscharen; poelietrekkers; lasapparatuur; hogedruk reinigers; compressoren; generatoren; containers; heaters; legertenten;
SLUITING: dinsdag 23 MEI Bezichtiging: zaterdag 20 mei van 10.00 tot 16.00 uur, Meers 33 - 6017 BD Thorn
MELD U AAN EN BIED NU op
www.TroostwijkAuctions.com T 033 - 455 58 89 E info@bouwbedrijvenbeurs.nl W www.bouwbedrijvenbeurs.nl
BOUWBEDRIJVEN TE KOOP VS26 Onderhoudsbedrijf/Schilder regio Amsterdam De ondernemer van een onderhouds- en schildersbedrijf uit de regio van Amsterdam draagt het bedrijf graag over aan een andere partij. De omzet ligt rond de 1,5 miljoen euro en het bedrijf is actief in onderhoud, verbouw, renovatie en restauratie. Diverse gemeente-instellingen, scholen, VvE’s, beleggers, zorginstellingen en bedrijven zijn opdrachtgevers van dit bedrijf. De orderportefeuille is goed gevuld. Het personeelsbestand bestaat uit ca. 8 personen. Ook het bedrijfspand wordt bij de overname te koop aangeboden. De betrokkenheid van de directie kan in onderling overleg na overname bepaald worden. V329 Bouw- en aannemingsbedrijf regio Groot Rotterdam Bouwbedrijf hoofdzakelijk actief in het verbouw- en onderhoudssegment in de regio Randstad Zuid met de nadruk op groot Rotterdam, ter overname aangeboden. Er wordt voornamelijk gewerkt voor vaste professionele relaties. Het totale personeelsbestand bestaat uit circa 10 personen. Er is een zeer goed gevulde orderportefeuille voorhanden en de huidige directie is bereid de overdracht actief in afbouwende mate te begeleiden. Olde Hartman Advies B.V. begeleidt bedrijven in specifiek de bouwnijverheid in het overname- en verkooptraject, op basis van een samenwerking met o.a. Bouwend Nederland. Ga voor het gehele aanbod naar www.bouwbedrijvenbeurs.nl.
Vastgoed Exploitatiewijzer Uw gids voor vastgoed taxaties en exploitatielasten De Vastgoed Exploitatiewijzer bevat alle gegevens die nodig zijn om de onderhoudskosten en overige exploitatielasten van beleggingsvastgoed te kunnen inschatten. Negen categorieën gebouwen met in totaal ruim 110 gebouwtypen zijn voorzien van een kleurenfoto, een beknopte omschrijving en alle relevante gegevens.
Ga voor meer informatie of uw bestelling naar vakmedianetshop.nl/exploitatiewijzer
Het medium voor de vastgoedprofessional
juridisch ZAAK: Toelichting RAW inschrijvingssom BEHANDELD DOOR: Commissie van aanbestedingsexperts UITSPRAAK: Niet tijdig indienen van een toelichting op de RAW inschrijvingssom leidt tot ongeldigheid ZAAKNUMMER: Advies 29 en 310 commissie van aanbestedingsexperts 15:4651
TOELICHTING RAW INSCHRIJVINGSSOM Het aanleveren van een toelichting op de RAW-inschrijvingssom en de bijbehorende termijn, hoe zat dat ook al weer?
A WWW.COBOUW.NL/ JURIDISCH
anbestedende diensten vragen heel regelmatig aan inschrijvers om op bijzonder korte termijn een schriftelijke toelichting te verstrekken op de ontleding van de RAW inschrijvingssom. Dit omdat het vermoeden bestaat dat niet voldaan is aan de verplichting om in de prijs per eenheid alle kosten op te nemen die noodzakelijk zijn voor het realiseren van de resultaatsverplichting. Vergelijk in dit kader artikel 01.01.04 lid 02 en 01.01.3 lid 02 van de Standaard RAW 2015. Gevraagd wordt dan om binnen twee dagen, binnen 24 uur of liever nog “per omgaande” de toelichting aan te leveren. Los van het feit dat aanbestedende diensten zich vaak niet realiseren dat dit soort termijnen bij een dergelijk verzoek simpelweg niet reëel zijn (het is voor inschrijvers geen kwestie van een
druk op een knop geven), heeft te gelden dat deze korte termijnen strijdig zijn met artikel 01.01.04 lid 02 Standaard RAW 2015. Daarin is namelijk bepaald dat de inschrijver de toelichting zo spoedig mogelijk verstrekt, doch uiterlijk binnen zeven kalenderdagen na verzending van het verzoek. Maar wat nu als de opdrachtgever keurig die termijn van zeven kalenderdagen hanteert en de inschrijver komt er na het verstrijken van die termijn tot zijn schrik achter dat de toelichting niet compleet was. De commissie van aanbestedingsexperts oordeelde in advies 29 dat dan sprake is van een ongeldige inschrijving. Dat volgt uit artikel 01.01.04 lid 03 Standaard RAW 2015 waarin is bepaald dat bij het niet binnen de termijn van zeven kalenderdagen indienen van de toelichting sprake is van een ongeldige inschrijving. Advies 310 van de Commissie van Aanbestedingsexperts laat overigens zien dat een verzoek tot toelichting van de inschrijvingssom alleen gedaan kan worden aan de inschrijver die (voorlopig) voor gunning in aanmerking komt. Dit volgt uit artikel 01.01.04 lid 01 Standaard RAW 2015. Joost Haest, Severijn Hulshof advocaten
21
cobouw
project van de week
22
cobouw
FOTOGRAFIE: Alex J. de Haan
EERVOL AFSCHEID
Tijdens de Koude Oorlog werden ze gebruikt om het luchtruim af te speuren naar vijandige Russische vliegtuigen. Nu is betonrot de grootste vijand van de laatste 21 luchtwachttorens. Maar er is hoop. Toren 701 in Warfhuizen wacht een monumentenstatus.
â—‹
23
cobouw
“A
ls jonge jongen was timmerman Douwe Kosmeier van Brands Bouwgroep regelmatig in de Luchtwachttoren in Warfhuizen te vinden. Hij groeide in de buurt op en zag de bouwkundige staat achteruit hollen. Van een boer in de omgeving kreeg hij op een dag dekplaat nummer vijft ig in zijn handen gedrukt, die door schooljeugd van 15 meter hoogte naar beneden was gegooid. Hij bewaarde het exemplaar voor het geval de toren ooit zou worden gerestaureerd. Samen met collega’s van betonreparateur Sealteq werkt hij komende zomer zelf mee aan het herstel van de toren. ‘‘Als je nu niks doet, zakken ze over tien tot vijft ien jaar in elkaar’’, vertelt architect Daniël van Huizen van Holstein Restauratie Architectuur in Groningen. Hij begeleidt de restauratie van luchtwachttoren 701 in Warfhuizen, die eigendom is van natuurorganisatie Het Groninger Landschap. Ondanks de ouderdom valt de conditie van de in 1953 gebouwde toren hem toch mee. Onderhoud is na de jaren zeventig vrijwel achterwege gebleven. Renovatie van de resterende luchtwachttorens in Nederland is nog geen gelopen race. De financiën zijn het grootste struikelblok. ‘‘Je moet een partij hebben die er geld in
24
cobouw
ALEX J. DE HAAN E-MAIL Cobouw@ vakmedianet.nl
wil steken’’, vertelt Van Huizen. De stichting in Warfhuizen, die zich voor Luchtwachttoren 701 inzet, heeft heel veel voor het behoud gedaan. ‘‘De vrijwilligers ervan hebben de nieuwe eigenaar ook enthousiast gemaakt’’. Het Groninger Landschap heeft de toren in eigendom overgenomen en samen met Architectenbureau Holstein Restauratie Architectuur een restauratieplan opgesteld. Brands Bouwgroep uit Groningen won de aanbesteding en hoopt medio juli met de klus klaar te zijn. Heel bijzonder vindt de architect dat de restauratie in Warfhuizen wordt aangepakt alsof de luchtwachttoren een monument is. ‘‘Dat is het niet, maar we behandelen het project wel als zodanig’’. De gemeente De Marne denkt over invoering van een gemeentelijke monumentenlijst, maar is zo ver nog niet. Twee jaar geleden schreven burgemeester en wethouders dat de luchtwachttoren dan zeker op die lijst wordt geplaatst.
Aardbeving Versteviging van het bouwwerk om aardbevingsschade te voorkomen is niet direct noodzakelijk. De toren staat op de rand van het Groninger aardbevingsgebied. ‘‘We verwachten daar geen grote klappen.’’ De raatliggers zijn sterker dan nodig, maar worden wel van
een stalen hulpconstructie voorzien. Reden is dat de toren voor publiek wordt opengesteld. De eisen voor vloerbelasting maken versterking van bordessen en platform noodzakelijk. Onderslagbalken en hoekslagen moeten afdoende zijn. De raten en tegels van de luchtwachttoren in Warfhuizen zijn her en der door betonrot aangetast. Op verscheidene plaatsen is het wapeningsijzer bloot komen te liggen. Het schokbeton, dat voor de onderdelen van de toren is gebruikt, lag te dun op de wapening. De horizontale raten in de bordessen kregen het in winterperioden zwaar te verduren. Het hemelwater bleef er op staan, terwijl vorst voor schade zorgde. Schokbeton BV wist in die tijd met het inmiddels uit de gratie geraakte procedé de betonelementen ‘’toch heel goed te dichten’’. Het bedrijf bouwde alle raatbouwtorens, die met vier verticale balken om de twee meter door horizontale balken werden verbonden. Het namaken van de aangetaste raten en tegels is nog een karwei op zich. ‘‘De prefabbekisting is lastig te maken. Elke tegel heeft
1
Bijzonder aan het project is dat de restauratie wordt aangepakt alsof de luchtwachttoren een monument is.
2 3
De horizontale raten in de bordessen kregen het in winterperioden zwaar te verduren. Elke tegel heeft een sponning, terwijl elke raat een nokje heeft, waarachter de tegel vastklikt als je hem op zijn plek zet.
4
Het uitkijkplatform met overdekte schuilnis, dat aan de toren vast lijkt geplakt, wordt weer volledig ingericht.
een sponning, terwijl elke raat een nokje heeft, waarachter de tegel vastklikt als je hem op zijn plek zet. Ook zit er weer aan afwateringsgootje en een randje, die je met extra latjes in de bekisting moet zien te krijgen. Daar zit veel werk in’’, constateert Van Huizen.
Weer en wind In samenspraak met de architect maakte Veenstra Beton in Uithuizermeeden de nieuwe bekisting voor in totaal 326 tegels, vijf zevengats- en drie
vijfgatssraatliggers, die allemaal opnieuw moeten worden gestort. Het schokbeton uit de jaren vijft ig maakt plaats voor zelfverdichtend beton. De structuur van de tegels aan de zuiden westkant van de toren wordt wat groffer dan die aan de beide andere zijden. Weer en wind hadden invloed op de gladde buitenkant van de oorspronkelijke tegels en de nieuwe exemplaren moeten daar bij passen. Het uitkijkplatform met overdekte schuilnis, die aan de toren vast lijkt geplakt, wordt weer
volledig ingericht. Daarvoor zette Het Groninger Landschap een crowdfundingsactie op, die zeer succesvol verliep. De houten opgeklampte deur, een luik, opklaptafel, opstapbank en trap naar boven komen weer terug. De gridtafel met kaart van de omgeving en statief met vizier en aanwijsnaald worden nagemaakt. Zelfs de telefoon, met daarbijbehorende voorzieningen, zoals een PTT-kast en imitatie-telefoonkabel met bijbehorende mantelbuizen en klemmen, krijgen een plekje. <
WWW.COBOUW.NL/ PROJECT
25
cobouw
de kneepjes van het vak TEKST Peter de Lange FOTOGRAFIE Christiaan Krouwels Naam: Wim Lonink Beroep: Eigenaar legionella-adviesbureau Aqua-Visie Woonplaats: Deventer
‘Goede prater is het halve werk’
“V
eel adviseurs in deze branche zijn ervaren oudinstallateurs. De ideale combi is als je alles weet van techniek én normaal kunt praten, want de kwaliteit van advieswerk zit in de communicatie. Het probleem met legionella is dat de bacterie in kleine hoeveelheden in ons water zit en groeit door opwarming en stilstaand water. In warme gebouwen vermenigvuldigt de bacterie zich snel. Legionella is gevaarlijk wanneer je het inademt. Daarom zijn douches en andere vernevelende tappunten de risicoplekken. Legionellapreventie is verplicht waar vijf bedden of meer worden verhuurd. Onze klanten zijn campings, hotels, bungalowparken, verzorgingshuizen, ziekenhuizen en dergelijke. Sporthallen vallen gek genoeg buiten de regels. Terwijl zich daar vaak problemen voordoen. Legionellapreventie bestaat uit het water halfjaarlijks laten onderzoeken door een laboratorium op aanwezigheid van legionella en zorgen dat het water overal goed doorstroomt en niet opwarmt of te koud blijft. Om de oorzaak van een verhoogde hoeveelheid legionella te bepalen, houden we een bouwkundige inspectie. We kijken bijvoorbeeld of de drinkwaterleiding naast de cv-leiding ligt; dan heb je al snel een hogere temperatuur, of in een verlaagd plafond naast de warmwaterleiding. Soms ligt de koudwaterleiding op de vloerverwarming. Er wordt veel op leidingen bespaard. Dat komt omdat iedereen in de bouw wordt uitgeknepen. Hoe halen we een besmetting uit een leiding? Dat kan door een chemisch middel zoals Panox in de installatie te pompen. Dit is een middel dat enerzijds de bacteriën doodt en anderzijds kalkdelen in de drinkwaterinstallatie oplost. Ook via de aanvoer komt legionella binnen. Die zou je terug moeten brengen tot nul, anders blijft het dweilen met de kraan open. Om het probleem echt onder controle te krijgen zouden we veel meer moeten inzetten op preventieve technieken. Filtersystemen kunnen uitkomst bieden. Maar de installatiebranche is conservatief. De algemene gedachte is: dat water is wel schoon. Wie anders beweert, is een roepende in de woestijn.‘‘
26
cobouw
27
cobouw
economie / innovatie
‘BIOGAS? JAAG KERAMISCHE
INDUSTRIE DAN NIET WEG’
28
cobouw
BAKSTEENJAARCIJFERS THOMAS VAN BELZEN E-MAIL ThomasvanBelzen@ vakmedianet.nl TWITTER @ThomasvanBelzen TELEFOON 06-53866793
Nederland heeft de toeleverende industrie in de bouw hard nodig om de stap te maken naar biogas. Dat betoogt Dick Tommel, voorzitter van branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB). “Maar dan moet je ze dus niet wegjagen.”
D
e keramische industrie van onder meer dakpannen en bakstenen zit weer ietsje in de lift. De afzet steeg vorig jaar met 2 procent. Toch ziet het er volgens Tommel “niet zo onbewolkt uit, als je zou denken.” Zorgen maakt hij zich over de nabije toekomst. “Iedereen zit nu in een geweldige roze stemming van het gaat allemaal beter, maar er zijn nog steeds veel problemen. Het aanbod aan woningen blijft sterk achter bij de vraag en Nederlandse leveranciers in de keramische industrie ondervinden steeds meer concurrentie uit het buitenland. Dat komt omdat zij nog altijd belasting op elektriciteit moeten betalen, terwijl dat in omringende landen niet het geval is.” Tommel wil dat de keramische industrie wordt vrijgesteld van de belasting op elektriciteit voor productiedoeleinden. “Sinds het begin van dit jaar zijn we daarover in discussie met het ministerie van Financiën, maar die is zo flexibel als beton. Het klopt dat je daarmee niet direct de verduurzaming van de keramische industrie
bevordert, maar het vermindert er ook niet mee. De prijs verhogen helpt alleen als je een alternatief hebt, dat is er nu niet.” De gevolgen zijn volgens Tommel pijnlijk voor de Nederlandse bouw. “Er is geen fabriek meer voor gresbuizen, er is geen fabriek meer voor toiletpotten. Dat betekent dat bouwers meer en meer producten uit het buitenland moeten halen. De vraag is of je dat moet willen. Je verliest namelijk werkgelegenheid en je wordt te afhankelijk van andere landen. Bovendien raak je als land dan de grip kwijt op verduurzaming van dit soort productieprocessen.”
Afnemers Baksteenmakers en dakpannenleveranciers wegjagen is volgens Tommel ook niet duurzaam. “In Nederland willen ze overstappen op biogas, maar wil je dat echt van de grond krijgen, dan moet je ook afnemers hebben. Wij verbruiken als industrie ongeveer 200 miljoen kubieke meter gas per jaar. Dat is ongeveer net zoveel als het aantal kuub biogas dat Nederland nu levert. Wij kunnen
De afzet van baksteen in 2016 is iets toegenomen. De export viel fors tegen, maar de groei in het binnenland maakte iets goed. Onder aan de streep levert dat een totale baksteenproductiegroei op van 2 procent. Dat blijkt allemaal uit het jaarverslag van de branchevereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek (KNB). Zoals gezegd nam de vraag naar baksteen uit Nederland vooral in Nederland toe. De afzet steeg in ons land met 11 procent. De totale export daalde met 14 procent. De afzet van de gebakken straatklinker steeg met 1 procent. De afzet van straatbaksteen in machinaal verwerkbare pakketten groeide harder, met 9 procent. “Vanuit het perspectief van de verbetering van de werkomstandigheden voor de straatmaker is dat goed nieuws”, meldt de KNB. De bouwkeramische industrie heeft een omzet van ca. 500 miljoen euro (2016) en biedt een directe werkgelegenheid van ruim 2.500 personen.
Dick Tommel (KNB).
“Het ministerie is zo flexibel als beton”
WWW.COBOUW.NL/ MATERIAAL
kortweg een potentiële afnemer zijn van biogas, jarenlang ben je dan verzekerd van afname en we hebben ook constant gas nodig. In de winter en in de zomer.” Tommel roept het nieuwe kabinet ook op om de woningbouw te stimuleren. “Het aantal bouwvergunningen stijgt niet, heeft eerder de neiging te dalen. Daar hangt de productie onlosmakelijk mee samen. Je kunt wel roepen dat er 100.000 woningen per jaar zijn, maar dan moet je dat als land ook kunnen waarmaken. Het nieuwe kabinet zou stimulerende maatregelen kunnen nemen, of in elk geval in het regeerakkoord kunnen opnemen dat de intentie is om het woningtekort aan te pakken. Ja, er moet aandacht komen voor de nieuwbouwproductie. Het liefst liefdevol.” Engeland gaf de woningbouw de afgelopen jaren een impuls met een subsidieregeling. De keramische industrie in Nederland profiteerde daar ook van. Tommel: “Ik verwacht niet dat de regering met iets dergelijks komt, maar het heeft wel prachtig gewerkt. We wisten echter ook dat het tijdelijk was.” <
29
cobouw
XL
30
cobouw
â—‹ LEES MEER OVER XL
31
cobouw
XL
column YVONNE VAN MIERLO ANNEMIEKE NIJHOF RONEL DIELISSEN-KLEINJANS KARIN ROG
UW PROJECT ALS XL? GA NAAR WWW.COBOUW.NL/XL
VERBINDING GEZOCHT?!
‘V Cycloon van Nooitgedacht TEKST EN FOTOGRAFIE Alex J. de Haan Een bouwvakker loopt langs een 19 meter hoge cycloon, die onderdeel uitmaakt van de grootste binnenwaterglijbaan ter wereld. De attractie komt in vakantieresort Hof van Saksen in het Drentse Nooitgedacht. Met z’n vieren tegelijk kunnen badgasten op een band vanuit een hoge toren worden gelanceerd. Ze schieten tot halverwege de hoogte van de cycloon en weer terug naar de andere kant. Via een grote buis glijden ze in een bocht weer in het zwembad. Brands Bouw uit Emmen realiseert de nieuwbouw. Architect Cor Kalfsbeek ontwierp de attractie, die ook nog de steilste indoorbandenglijbaan en – met 18,5 meter – de hoogste bandenglijbaan van Nederland heeft.
WWW.COBOUW.NL/XL
erbinden’ lijkt wel een modewoord geworden, zoveel wordt het in onze branche gebruikt. Vastgoedbedrijven eisen verbinden als competentie, hebben ‘verbinden’ als kernwaarde gekozen of zelfs tot hun missie verheven. Verbinden begint met ontmoeten, mensen bij elkaar brengen en met ideeën in verbinding brengen. Je verbindt door echt naar mensen te luisteren en door te vragen, door verschillende mensen vragen te stellen, te inspireren en een klik te hebben. Verbinden is het slaan van bruggen. Het krijgen van verschillende mensen, verschillende belangen, verschillende visies en verwachtingen aan één tafel. Om de gezamenlijkheid te ontdekken vanuit ‘het waarom’ en de interesse en belangen van verschillende partijen. Zodat het niet meer over concurrentie gaat of elkaars taal niet spreken. Op zoek naar het ‘waarom’ en op zoek naar verhalen. Wat drijft mensen om ergens te zijn, ergens naar toe te gaan, ergens te leven? Welke associaties hebben mensen met een plek? En hoe verbindt je hen met wat er speelt in een gebied? Om daarna samen een overkoepelend verhaal te maken, een verhaal dat zo sterk is dat het beweging veroorzaakt. Verbinden is dat je zo graag een bepaalde verandering, beweging op gang wilt brengen dat je met z’n allen je steentje daaraan bijdraagt. Vanuit het hart en de passie die we hebben voor het vak, voor de mensen, voor de plek en voor het creëren van waarde(volle plekken). De term ‘verbinden’ klinkt lekker en het lijkt zo simpel om te doen. Als er voldoende geld, middelen, aantallen, kansen en grote namen zijn, is dat het ook. Dan kan iedereen ‘verbinden’, al is het dan niet meer dan een mooi woord, een modewoord. Als er schaarste is, tegenstelde belangen zijn en je van niets iets wilt maken, komt het echter daadwerkelijk aan op verbinden. Echt verbinden is een ware kunst, een competentie die niet iedereen beheerst. En dé kritische succesfactor van ontwikkelen. Bovendien beleef je er lol aan. Want het is leuk om mensen, dingen en ideeën met elkaar te verbinden en het is bijzonder zo meerwaarde te creëren en verrassend het verschil te maken! Wat is verbinden voor jou? Yvonne van Mierlo, directeur Blauwhoed Studio bij Blauwhoed
LEES ALLE COLUMNS WWW.COBOUW.NL/YVONNNEVANMIERLO
32
cobouw
producten Onder redactie van Edo Beerda. Voor tips: cobouw@vakmedianet.nl
LIJNEN TREKKEN ZONDER KABAAL WILTEC.NL Lijnen trekken in fabrieken, sporthallen en op parkeerplaatsen kan ook zonder een hels kabaal en uitlaatgassen. Wiltec presenteert er voor de volledig elektrische LineLazer ES 1000. De schone en stille lijnentrekker kan terecht in magazijnen en hallen waar een benzinemotor niet is toegestaan. Door zijn geluidarme functioneren kun je met de machine zelfs midden in de nacht een paar lijnen trekken. Voetpaden en fietspaden belijnen in de vrije natuur kan zonder dat de vogeltjes schrikken. De ES 1000 wordt standaard geleverd met één accu, waarmee ongeveer 75 liter verf kan worden verspoten. Een tweede accu kan de capaciteit vergroten tot 200 liter verf.
ANKERS VOOR ELKE TOEPASSING WALRAVEN.COM Walraven lanceert een nieuw assortiment ankers voor een breed toepassingsscala. Speciale calculatiesoftware berekent per situatie de belastingseis en de ideale ankeroplossing. De nieuwe ankeroplossingen variëren van inslagankers, betonschroeven en schildankers tot verschillende soorten chemische ankers. Een deel van de Heavy Dutyankers is uitgevoerd met een zinc flake-beschermlaag, met het oog op een hoge corrosieweerstand. Speciale markeringen en maataanduidingen op de boutkop helpen bij het bepalen van de plaatsingsdiepte. De chemische ankers kunnen zowel statische als dynamische belastingen aan en zorgen voor een waterdichte afwerking tussen ankerstangen en ondergrond. Het assortiment bevat ook ankers geschikt voor additionele brandveiligheids- of seismische bestendigheidseisen.
SPUITEN ZONDER AFPLAKKEN WSB-BENELUX.EU/NL Airless-verfspuiten geeft een mooier resultaat dan met de kwast of de roller, maar het afplakwerk kost veel tijd. Daar moet een nieuw accessoire van Wagner een einde aan maken. Volgens de verfmaterialenspecialist kun je met de SpeedShield meer dan 6 meter in 10 seconden halen en heb je er geen ladder meer bij nodig. Het schild wordt op het airless pistool gezet en zorgt voor gelijkmatig en nauwkeurig spuiten bij bijvoorbeeld deuren en ramen. De SpeedShield weegt slechts 290 gram en is tot 250 bar inzetbaar. Het accessoire is vooral geschikt voor muurverven voor binnen en buiten met de tipmaten 411, 511, 513 en 615.
SUBTIELE BOLLING HOUDT DE BOEL DROOG VELUX.NL Velux introduceert ‘s werelds eerste lichtkoepel met gebogen glas. De subtiele bolling in het glas zorgt voor efficiënte afvoer van regenwater. Dat maakt de koepel zeer geschikt voor gebruik in platte daken. Het elegante design is te plaatsen in een hellinghoek van 0 tot 15 graden. Het maakt de montage eenvoudig. De combinatie van een goed isolerende opstand en HR++ ruit zorgt voor een uitstekende isolatiewaarde. Het minimaliseert ook contactgeluid bij regen en hagel. De geharde buitenruit beschermt de koepel tegen schade door bijvoorbeeld hagelstenen. Een Velux Integra-bedieningstablet kan de koepel automatisch openen en afsluiten op vooraf ingestelde momenten.
ZIE VOOR MEER PRODUCTINFORMATIE WAARONDER BESTEKTEKSTEN, UITVOERINGSVOORSCHRIFTEN EN CAD-TEKENINGEN WWW.NBD-ONLINE.NL
33
cobouw
interview
‘Gevochten als een leeuw, maar toch ten onder’ Na 65 jaar is het doek gevallen voor SBRCURnet, bekend van praktische richtlijnen, kennisdeling en aanbevelingen. Dat is een hard gelag in een tijd van de Marktvisie, ketenintegratie, De Bouwcampus en de net gepresenteerde Bouwagenda, vindt algemeen directeur Jeannette Baljeu. “Het is vijf over twaalf.”
THOMAS VAN BELZEN E-MAIL ThomasvanBelzen@ vakmedianet.nl TWITTER @ThomasvanBelzen TELEFOON 06-53866793
34
cobouw
E
en doordeweekse druilerige dag op de begane grond van de Bouwcampus in Delft. Nauwelijks mensen. Is dit de bron van bouwinnovatie? De plek waar opdrachtgevers en opdrachtnemers, studenten en wetenschappers en kennisinstellingen elkaar ontmoeten en aansporen om te innoveren? Ook op de eerste verdieping heerst er een serene stilte. Misschien wel omdat de medewerkers pas een week geleden te horen hebben gekregen dat SBR CURnet waar sommigen wel twintig al hun ziel en zaligheid in staken, ophoudt te bestaan. Dat was 1,5 jaar geleden toch niet voorzien toen de net gefuseerde club verhuisde van Rotterdam naar Delft? “Nee”, geeft algemeen directeur Jeannette Baljeu, krap een half uurtje later toe tijdens het interview. Sterker; de tweevoudig Nederlands kampioen debatteren, oud-wethouder van Rotterdam en op dit moment plaatsvervangend voorzitter van
het VVD-hoofdbestuur wegens het tijdelijk terugtreden van de geplaagde Henry Keizer, werd rond die tijd juist ingevlogen om SBRCURnet nieuw leven in te blazen. “Maar ik heb gevochten als een leeuw, tot het allerlaatste moment.” De jaarlijkse bijdrage uit het
O&O-fonds (2 miljoen euro per jaar) zou aflopen na 2017, dat wist ze. En ja, ze hield er rekening mee dat het ook “anders kon aflopen”. “Maar dit is niet wat je wil. Hier werken positieve mensen , dat zag ik direct toen ik hier werd aangesteld. Dit gun je ze niet. Het is zonde dat 65 jaar
GESCHIEDENIS VAN EEN TOONAANGEVEND KENNISINSTITUUT Na 65 jaar houdt een van de meest toonaangevende praktijkkennisinstellingen van de bouw, SBRCURnet, op te bestaan. Al langer werd gezocht naar een nieuw verdienmodel, maar dat is niet gevonden. SBR (Stichting Bouw Research) en CURnet fuseerden in 2013. SBR richt zich met diverse handboeken van oudsher op de B&U-sector, terwijl CURnet juist bekend is van het maken van aanbevelingen en richtlijnen voor de GWW-sector. De kennisinstelling die nu ten dode lijkt opgeschreven is jarenlang gefinancierd vanuit het O&O-fonds (opleiding en ontwikkeling). Na dit jaar houdt stopt die bijdrage van jaarlijks tussen de 2 en 2,5 miljoen euro. Het doek is nog niet definitief gevallen. Het gaat om een voornemen, dat is goedgekeurd door de Raad van Commissarissen. De Ondernemingsraad moet zich nog over het besluit beraden. Daarna wordt een definitief besluit genomen. De geschiedenis van SBRCURnet in vogelvlucht (Bron: SBRCURnet) 1952
Jeannette Baljeu, de laatste algemeen directeur van SBRCURnet.
kennis zomaar wordt losgelaten.” Op tafel in de open wachtkamer ligt misschien wel een van de laatste uitgaven van SBRCURnet. De kop op de voorpagina heeft ineens een wel heel wrange lading gekregen: “Meerwaarde voor de gebouwde omgeving.” Een folder nabij de bouwboekenhoek met publicaties over geotextielen, referentiedetails en brandveiligheid (en nog veel meer onderwerpen) laat er ook geen misverstand over bestaan: “SBR CURnet. Meer kennis. Minder kosten. Samen bouwen aan kennis en kwaliteit. De kennispartner in de bouw.” Is wordt was. In een vergaderkamer tegenover haar werkplek bij het raam geeft Baljeu eerlijk toe dat ze er niet in is geslaagd om de levensduur van SBRCURnet te verlengen. “Wat er misging? De sector is versplinterd. Het blijkt moeilijk om een collectieve kennisvraag te formuleren. En hoe ga je die collectieve vraag financieren? Daar wordt inderdaad al jaren over nagedacht, maar het antwoord op die vraag is nog steeds niet gevonden.” Het is een vaak gehoorde klacht in de bouw. Te veel kennisclubjes, te veel ego’s, te veel bloedgroepen. En allemaal gaan ze met een eigen verhaal naar Den Haag. Maar met de Bouwagenda (van Wientjes) is dat ikke-ikkegedrag de kiem in gesmoord. >
In 1952 richt de Betonvereniging CUR op. CUR staat voor Civieltechnisch Centrum Uitvoering, Research en Regelgeving. De wederopbouw is na WO II de aanleiding. In korte tijd moet, met een tekort aan materialen, een enorme bouwproductie worden gerealiseerd. Beton, gewapend en voorgespannen, is het voornaamste bouwmateriaal. Het ontbreekt echter aan kennis over het gedrag en de krachtswerking van beton. 1959
De geschiedenis van de Stichting Bouwresearch begint in de late zomer van 1959, met anderhalve medewerker en zeer geringe middelen. Doel van de Stichting is het collectief coördineren van onderzoek naar nieuwe bouwmethoden. Het uitvoerend bouwbedrijf bestaat dan nog uit vooral kleine bedrijven, die geen van alle in staat zijn bouwmethoden te ontwikkelen die toegesneden zijn op de wederopbouw. 1969
De eerste jaren van SBR worden ervaren als “depressiejaren” die de stichting toch heeft overleefd. SBR beschrijft haar doelstellingen dan alsvolgt: “het coördineren, stimuleren en begeleiden van het bouwtechnische en bedrijfstechnische speurwerk in de bouwnijverheid en de verbreding van de resultaten, zowel ten behoeve van de opleiding als tot vorming van de kennis in de bouwnijverheid.” 1979
In 1979 telt SBR vier stuurgroepen: Bedrijfstechnische Research, Bouwtechnische Research, Bouwvoorbereiding en Kennisoverdracht. Er breekt een periode aan waarin SBR zoekt naar een positie als echt researchinstituut met eigen onderzoekers. De behoefte aan het beter organiseren van kennisoverdracht blijkt groot.
1989
In 1989 organiseert SBR een jubileumbijeenkomst met als thema ‘Kwaliteit van marketing in de bouwonderneming’. SBR signaleert dat het tijd is voor nieuwe inzichten. DE JAREN ‘80
De jaren ‘80 zijn voor CUR belangrijk. CUR begint met het CUR-Aanbevelingen: voorschriften die regels geven en duidelijkheid moeten scheppen, vooral in relatie met nieuwe materialen en nieuwe berekeningsmethoden. CURaanbevelingen zijn pre-normatieve documenten, die in latere instantie weer ingetrokken kunnen worden als er (Europese) normen op het betreffende gebied van kracht zijn geworden. CUR-Aanbevelingen beogen innovatie te bevorderen. Eveneens in de loop van de jaren ’80 begint CUR zich ook te richten op de waterbouw, de utiliteitsbouw en geotechniek. Op die manier wordt de hele GWW-sector bestreken. 1999
Bij het veertigjarig jubileum in 1999 staan onderzoek en experimenten hoog op de agenda in de sector, kennisoverdracht en implementatie krijgt echter nauwelijks (financieel) aandacht. Die aspecten zijn juist om maatschappelijk relevant te zijn, is de analyse. 2005
In het kader van SBR-BouwBeter geeft de stichting in 2005 het boekje ‘Marketing in de bouw’ uit. Het is een jaar nadat SBR een van haar meest spraakmakende publicaties heeft uitgebracht: ‘Het kan best anders in de bouw’. Die uitgave zorgt voor veel ophef. Mag SBR wel een mening verkondigen? Gaat dit niet in tegen het beleid van allerlei instituties? Het zijn spannende tijden die er uiteindelijk toe leiden dat de verbetering van kennisoverdracht door SBR hoger op de agenda komt te staan.
2006-2008
CUR wordt CURnet. Binnen CURnet werkt de CUR samen met partners op verwante terreinen: waterbeheer, bodembeheer, ruimtelijke inrichting en vernieuwing in de bouw. Niet onbelangrijk in dit verband is de kenniscirkel: kennisontwikkeling leidt via toepassing in de praktijk tot weer nieuwe kennisvragen en onderzoek. Een proces dat tot een steeds hoger kennisniveau leidt. 2009
SBR verlegt haar koers van een budget oriënterend collectief programmerende instelling (zo heette dat in de vorige eeuw) naar een actieve kennisdienstverlener, die opdrachtgevers en opdrachtnemers in de bouw ondersteunt met vernieuwing en innovatie van proces en techniek. SBR herbergt bouwkundigen, bedrijfskundigen, marketeers en communicatiedeskundigen. Een Raad van Commissarissen houdt vanaf dat moment toezicht op de bedrijfsvoering. De ‘SBR-methode’ wordt als uniek ervaren. Meer en meer opdrachtgevers schakelen SBR in. Of het nu gaat om duurzaamheid, bouwkundig detailleren, brandveiligheid of werken aan betere processen. 2013
Noodgedwongen fuseren SBR en CURnet op 4 maart 2013. De nieuwe organisatie gaat verder onder de naam SBRCURnet, telt 75 medewerkers, en is gevestigd in het kantoor van SBR in het Groothandelsgebouw te Rotterdam. 2015
SBRCURNET verhuist van Rotterdam naar Delft waar De Bouwcampus net een feit is. 2017
Het doek valt voor SBRCURNET. Eind 2017 is het over en uit, tenzij er een wonder gebeurt.
35
cobouw
interview
‘‘Hoe ga je nieuwe praktijkkennis financieren?’’ Toch? “Ja. Dat is ook een mooi resultaat van iedereen die daaraan heeft meegewerkt. Wij zelf ook trouwens. Maar daarmee is het financiële deel nog altijd niet opgelost. Het klopt dat de nieuwe regering om een zak met geld is gevraagd, maar dat kun je ook niet iedere keer doen.” Ergens blijft het wringen. De Bouwagenda vertoont trekjes van waar SBRCURnet altijd voor stond. Faalkosten terugdringen, innovatie stimuleren, slimmer bouwen. En de Bouwcampus was toch ook juist bedoeld om meer samen te werken? Hoe kan het dan toch dat SBRCURnet verdwijnt? Faalt de Bouwcampus? “Nee. Ons is ook nooit beloofd dat De Bouwcampus onze redding zou betekenen. De Bouwcampus is vooral een ontmoetingsplek. Het bundelen van kennis is deels gelukt, de volgende stap wordt maar niet gezet.” Nog altijd te veel ijdelheid in de bouw? “Ook dat hoor je mij niet zeggen. Het lastige is, dat er niet één sturende partij is in de discussie over samenwerking, kennisdelen en kennis in de praktijk brengen. Dat maakt het nemen van besluiten moeilijk. Je kunt blijven praten met zijn allen, maar die besluiten zijn wel noodzakelijk.” Besluiteloosheid. Wel willen, geen weg. Geen gids die bouwers, wetenschappers, overheden, installateurs en andere bloedgroepen in de sector
36
cobouw
Publicaties over geotextielen, brandveiligheid en referentiedetails.
Misschien wel één van de laatste uitgaven. de weg wijst. Of zoals Baljeu verwoordt: “Voor de positie van praktijkinstellingen in de bouw is het van belang dat er snel een antwoord komt.”
Frisse gebouwen
WWW.COBOUW.NL/ NIEUWS
SBRCURnet herpositioneren was haar plan. En langere programma’s starten waaraan de sector “collectief” behoefte heeft. Langs scholen, schoolraden en andere opdrachtgevende partijen die baat zouden moeten hebben bij een betere bouw. Onderweg naar frissere en gezondere gebouwen. Het bleek een confrontatie tussen werelden die elkaar niet kenden. Ondanks haar achtergrond als rasbestuurder. “SBRCURnet wat is dat? Breng je zelf geen geld mee? Dan houdt het op.” Eind dit jaar houdt het
inderdaad op. De eerste reacties van binnen en buiten klinken droevig. Baljeu: “De mensen werken hier met zoveel plezier. Met veel passie hebben ze er altijd alles aan gedaan om de sector beter te laten werken.” Wat nu? En wie kan hier iets van leren? Het collectief aanspreken schiet toch zijn doel voorbij? Bij wie ligt de bal? Bij Maxime Verhagen? “Ik noem geen namen. Maar Rijkswaterstaat, het ministerie van Binnenlandse Zaken, Bouwend Nederland en de grote gemeenten in Nederland zouden samen met de kennisinstellingen snel een antwoord moeten vinden op de vraag; hoe ga je nieuwe praktijkkennis, die volgens iedereen getuige de Bouwagenda belangrijk is, financieren. Het is vijf over twaalf.” <
stap voor stap TEKST: Ad Tissink
1
TINY HOUSE UIT STABIELE DEURPANELEN
AMPER 30 VIERKANTE METER
Drie bedden, een badkamer, een keukenblok, woonruimte en een veranda. Dat zijn de onderdelen die Mill Home heeft ondergebracht op een oppervlak van amper 30 viierkante meter. Her en der is slim opbergruimte ondergebracht in de vorm van laatjes, kastjes en planken. Met ruim 3 meter is het huisje net wat breder dan een zeecontainer, maar directeur Ron Besemer van Mill Panel verzekert dat het op een dieplader over de weg vervoerd worden zonder extra maatregelen.
Uit CNC-gefreesde panelen voor buitendeuren maakt Mill Panel een charmant tiny house. Binnenkort worden er vijf Mill Homes neergezet in Tietjerksteradiel.
2
STABIELE PANELEN
Het idee ontstond toen Mill Panel een paar jaar terug hele grote overheaddeuren vervaardigde. Laagjes vurenhout werden afgewisseld met kurk, met isolatiemateriaal, aluminium en tricoya, volgens de verlijmings- en perstechniek waarin het bedrijf in is gespecialiseerd. “Maar deze giganten waren zo sterk en stabiel dat ik dacht: hier kun je een huis van bouwen”, vertelt Besemer. Daarvoor zocht hij samenwerking met jonge architecten en bouwkundigen. Ze kwamen uiteindelijk uit op versimpelde uitvoeringen van de deurpanelen. “Eén laag verlijmd aluminium is voor dit doel meer dan voldoende. Die is niet nodig voor de stabiliteit, zoals bij de overheaddeuren, maar voor de dampdichtheid.”
3
EEN WIJKJE IN TIETJERKSTERADIEL
3
Volgende maand worden er vijf Millhomes neergezet in het Friese Tietjerksteradiel. Met de 32 geïntegreerde zonnepanelen op het dak leveren ze voldoende stroom voor de eigen behoefte. Al draaien ook de vloerverwarming en de doorstroomboiler voor warm tapwater op elektriciteit. Uit de ventilatielucht, gestuurd op vocht en CO2, wordt warmte teruggewonnen via een bescheiden unit.
4
FUNDEREN VOOR DE HYPOTHEEK
Afhankelijk van de opties kost een Millhome rond de 70.000 euro. Daar komen de kosten voor de grond nog bij: in Tietjerksteradiel zo’n 10.000 euro. Rabobank verstrekt een volledige hypotheek, mits de huisjes solide zijn gefundeerd en als onroerend goed kunnen doorgaan.
WWW.COBOUW.NL/INNOVATIE
37
cobouw
aanbestedingen
RIJSWIJK KIEST EIGEN KOERS LANGS A4
Leegstaande en oude kantoren slopen en daar woningen voor terug bouwen. Erik Vrieling van Architecten CIE ziet die trend terug in alle binnensteden. ‘‘Liefst hoge torens, want transformeren is praten en nog eens praten, met hoge risico’s.’’ Maar in Rijswijk werd hij verrast.
D
e gemeente Rijswijk zegt namelijk nee tegen het snelle verdienmodel om oude kantoren te slopen en vooral huizen te bouwen in de Plaspoelpolder. ‘‘Mensen moeten ook werken en recreëren. We willen een afwisselend gebied met verschillende functies, waarvan wonen slechts een beperkt onderdeel is’’, licht wethouder René van Hemert (VVD) toe tijdens een wandeling ter voorbereiding op het Transformatieplein (31 mei) op de Provada. Het gebied is nu een bijzondere ratjetoe van wonen en werken, van oud en nieuw met opvallend groene lanen en heel afwisselende uitstraling. Het hoofdkantoor van Shell ligt op steenworp afstand van een bovengrondse parkeergarage met daaronder een bowlingbaan. Eerste conclusie: dit gebied is in beweging, broeit en bruist, maar nog niet overal op een goede manier. De architect van CIE toont zich verrast door de terughoudende reactie van de gemeente als het gaat om woningbouw: ‘‘Ik moet even wennen aan dit geluid. We werken veel in Amsterdam en daar is het alleen maar slopen
38
cobouw
INGRID KOENEN E-MAIL Ingridkoenen@ vakmedianet.nl TWITTER @IngridKoenen TELEFOON 088-5840752
van kantoren en weer zo snel mogelijk huizen terugplaatsen. Hoe hoger hoe beter, want de meerkosten van het bouwen zijn laag.’’ Het architectenbureau was in Rijswijk ook betrokken bij het wooncomplex aan de Treubstraat, in opdracht van Vestia. ‘‘Dit soort appartementencomplexen zie je in alle binnensteden terugkomen. Eenzijdig gericht en met een inpandige parkeergarage. Achteraf hadden we deze ook hoger moeten bouwen’’, wijst hij naar het pand. Daar rechttegenover staan nog de vijf ‘rotte kiezen’, verouderde panden die
de gemeente opkocht om enige slagkracht te hebben. De rol van Rijswijk beperkt zich vooral tot die van regisseur, waarbij de wethouder laat doorschemeren te kiezen voor een pragmatisch aanpak.
Te snel en te gretig Twintig architecten, ontwikkelaars, eigenaren en gemeenteambtenaren lopen door de polder, die in de jaren zeventig werd volgebouwd met kantoorkolossen. Langs de A4 springt het nieuwe pand van het Octrooibureau in het zicht. TBI is volop bezig met de bouw van
VISIOEN VAN DE GEMEENTE RIJSWIJK Rijdend over de A4 wordt onze aandacht onmiddellijk getrokken door de afwisselende skyline van de Plaspoelpolder. We schrijven 2040. Imposante structuren torenen boven de parkachtige setting uit, met als hoogtepunt de toren van het European Patent Office. De combinatie van stadslandbouw, groene gevels en daken en volwassen bomen maakt van de Plaspoelpolder een volwaardige Rijswijkse wijk. We nemen de afslag Rijswijkse Poort en draaien de Diepenhorstlaan op. Het groene karakter wordt nog meer benadrukt door de groene overspanning, die je het gevoel geeft een bijzonder stadsdeel binnen te gaan. Deze groene entree van het gebied is niet alleen een toegangsweg, maar ook een ‘ecoduct’ tussen de Rijswijkse groengebieden.
We hebben de keus om met onze schone waterstofauto het terrein te verkennen, of die te parkeren en de zelfrijdende shuttle te pakken. We besluiten het laatste te doen, omdat we in de shuttle onder het genot van een goede espresso kunnen inpluggen op een ‘audiotour’ langs bedrijven, kinderopvang, cafés, het Rijswijkse werkcentrum, restaurants, trainings- en opleidingsinstituten en andere voorzieningen die de Plaspoelpolder rijk is. De markante architectuur links van ons wordt subtiel geaccentueerd door een groenstrook met levendige uitstraling. Dit is geen smart-city, maar een wisecity! Bron: Toekomstvisie Plaspoelpolder 2040
ZES SPEERPUNTEN PLASPOELPOLDER de blikvanger en moest onlangs bekendmaken 23 miljoen euro verlies te nemen. Te snel en te gretig is de bouwer tijdens de crisis in het project gestapt. De crisis is echter voorbij, ook in de Plaspoelpolder. De leegstand van ruim 30 procent zakte in ruim een jaar naar ruim 20 procent. De gemeente wil het gebied een nieuwe impuls geven, maar kan niets zonder de tientallen eigenaren van de verschillende panden. De contouren zijn vastgelegd in een toekomstvisie, al vooruitlopend op de nieuwe Omgevingswet. Duurzaam, verblijfskwaliteit en transformeren zijn de nieuwe toverwoorden. Het gebied tussen de Churchilllaan en Treubstraat is wel aangewezen als woonbestemming. Verschillende panden in het gebied zijn strategisch opgekocht, gonst het binnen het gezelschap. Het hoofdkantoor van KIWA ligt precies in het woongebied. Handenwrijvend loopt Joris Gribnau mee. Hij werkt bij het Kiwa en ruikt kansen voor een nieuwe mooie locatie. Nog in de Plaspoelpolder, maar meer richting Delft. Het is een kwestie van tijd dat het gebouw wordt vervangen door huizen. De belangstelling is groot, laat hij doorschemeren.
Zelf is Gribnau ook nog betrokken bij de herontwikkeling van een kantoor in het havengebied, de verscholen binnenhaven die aansluit op de Vliet. Voor een prikkie kocht hij het verouderde pand op. ‘‘Aan het water, met een bruggetje en op steenworp afstand van de tram naar de TU Delft.’’ Daar zitten nu 64 studenten, vooral uit Azië. ‘‘Die hoeven niet per se naast de kroeg te wonen, maar willen vooral studeren.’’
O (1) volwaardig onderdeel van Rijswijk O (2) sterk verblijfsklimaat O (3) werkgelegenheid en onderwijs O (4) groen en duurzaam O (5) specifieke kwaliteiten en milieus versterken O (6) benutten van de goede ligging en perfecte ontsluiting
Warme broodjes In hetzelfde gebied zag Heembouw zijn kans schoon om 66 kleinschalige bedrijfsunits te bouwen. Met een verkoopprijs van rond de 130.000 euro gaan ze als warme broodjes over de toonbank. ‘‘In november beginnen we met fase 5. Er zijn er nog maar zes te koop’’, wijst Mark de Jong als we langs ‘zijn’ stukje lopen. Harbour Village heet de droom waar bedrijfspanden, dure huizen en braakliggende terreinen elkaar nog afwisselen, zoals het gebied bij de oude betoncentrale. De betonkolossen zijn inmiddels opgedoekt, maar de vergunning met categorie V is veel geld waard, vindt de eigenaar, die rustig afwacht.
WWW.COBOUW.NL/ AANBESTEDINGEN
Het gezelschap is dan net een paar kantoorkolossen gepasseerd. Het pand aan Koopmanstraat 1 blijkt van Marnix Norder – inderdaad tevens voorzitter van Aedes – te zijn, die samen met zijn compagnon Hans Breure het kantoor wil ombouwen tot duurzame kluswoningen. De verwachting is dat kopers in de rij zullen staan zodra de goedkope huizen op de markt komen. Ook de architect van het pand ertegenover loopt mee. Hij ziet alle kansen om het pand om te toveren tot complex waar gewoond en gewerkt gaat worden. ‘‘Dat kan heel makkelijk: we passen de gevel aan, maar optoppen of drastisch verbouwen is hier niet nodig. De constructie is prima.’’ De Plaspoelpolder is een van de kerngebieden die centraal zal staan tijdens het Tranformatieplein op de vastgoedbeurs Provada. Op 31 mei zullen architecten hun visies presenteren op de kansen en bedreigingen in het gebied. <
39
cobouw
○ werk & carrière
‘Je kunt hier niet op routine draaien’ YVONNE TON
E-MAIL cobouw@vakmedianet.nl
Bouwkundige en BIM-consultant Ton Span werkte zowel in loondienst als voor zichzelf als zzp’er. Als werkondernemer bij adviesbureau TMC verwacht hij beste van beide werelden te combineren.
voor werk en ik volg trainingen. Het gaat dus niet zoals bij een detacheerder die vraagt ‘Is dit wat?’ en dat je daarna dan aan het werk gaat als je ‘Ja’ hebt gezegd. Ik werk aan werk bij TMC. Veel stimulerender dan alles alleen vanaf je zolderkamer te doen.”
Wat is een werkondernemer? “Voor mij was het ook vrij nieuwe materie. Men heeft mij gevraagd om in dienst te komen en het muntje viel pas na een paar gesprekken. Werkondernemerschap is bedoeld voor hoogopgeleide, technische professionals. Als werkondernemer denk je als ondernemer, je bent proactief en zelfstandig, maar wel met de zekerheid als werknemer. Je gaat actief de baan op. Zit je op een project, dan los je zelf knelpunten op en ga je samen met je accountmanager zelf al kijken naar vervolgprojecten. Daar heb je zelf grote zeggenschap in.”
Hoe groot is de concurrentie? Er zijn immers veel ingenieurs- en adviesbureaus die vergelijkbare diensten leveren als TMC.
U bent zelf een paar jaar ondernemer geweest, wat voegt TMC voor u toe?
Hoe lastig is het om als buitenstaander bij een project betrokken te worden?
“Ik was wel alleen. Nu heb ik een sparringpartner gevonden in TMC. Het voordeel is dat je een vaste aanstelling hebt, voorzieningen zoals persoonlijke winstdeling en bijeenkomsten met vakgenoten. TMC heeft ook, zoals wij dat zelf noemen, een YOUniversity, waar je trainingen kunt volgen. Verder krijg je als werkondernemer een personal coach toegewezen en je kunt je laten adviseren over de meest gepaste introductie bij klanten. Bovendien omzeilen we de onzekerheid omtrent de wet DBA, waardoor opdrachtgevers je als zzp’er niet willen inhuren, maar wel als werkondernemer.”
“Voor mij niet. Zo heb ik ook in het buitenland gewerkt, waaronder in Mexico en Chicago. Dat doet niet iedereen. Mijn wens is nu om stabiliteit te krijgen als werknemer bij TMC. Dat springerige wil ik uit mijn CV. Maar je kunt hier niet op routine draaien. Daar ben ik ook niet de persoon voor. Daar ben ik te ongedurig en te nieuwsgierig voor.”
Wat gaat u doen als werkondernemer? Moet u zelf uw werk binnenhalen? “Ik had een deeltijdaanstelling als docent bij de TU Delft. Dat deed ik als zzp’er. Dat werk heb ik nu ingebracht bij TMC. Verder ben ik samen met mijn accountmanager actief bezig met een marktverkenning om te kijken waar mogelijkheden liggen
40
cobouw
“Er zijn niet veel detacheerders die zich specifiek op senior level profileren, zich richten op de complexere vraagstukken in de markt en uitgebreide mogelijkheden bieden tot persoonlijke en professionele ontwikkeling. Ik werk als bouwkundig ingenieur bij de business cel Civiele Techniek. Omdat de vastgoedmarkt weer aantrekt, investeert TMC weer in deze sector om daar positie in te nemen.”
U heeft tamelijk uiteenlopende functies vervuld. Wat voor projecten hebben uw voorkeur? “Dat viel de accountmanager van TMC ook op. Hij zag dat ik kennelijk flexibel en snel inzetbaar ben. Je ziet dat functies als architect, bouwkundig projectleider en BIM-coördinator vaak samenvallen. Als je ontwerpt moet je ook technische kennis hebben. Ik heb redelijk brede ervaring. Zo ben ik bijvoorbeeld tijdens de crisis ook vastgoedadviseur bij een protestantse kerk geweest. Dat staat ver af wat ik normaal doe.”
FOTOGRAFIE: Christiaan Krouwels
CV Ton Span OPLEIDING: studie Bouwkunde, specialisatie architectuur, Technische Universiteit Delft . 1997 – 2009: Architect en bouwkundig projectleider bij verschillende architectenbureaus in binnen- en buitenland. 2009 – 2011: Projectarchitect, Dienst Vastgoed, ministerie van Defensie. 2011 – HEDEN: Freelance docent, adviseur en engineer voor onder meer TU Delft, PKN en Royal HaskoningDHV. 2015 – 2016: BIM-coördinator, BuildingInfo. 2017: Werkondernemer/BIM-consultant bouwkunde, TMC Civiele Techniek.
41
cobouw
cobouw café
LIV E
VE LI
- INTERVIEW LIVE S-
ERTAINMENT - LIV ENT E-
NI
-C
-
- TALKSHOW LIV LIVE E
NUM OL
WS EU
Cobouw trekt het land in met een reizende talkshow; het Cobouw Café. We gaan op zoek naar bouwhelden, mooie, lokale projecten en weken vastgeroeste discussies los.
-
TEKST Thomas van Belzen Regio
'Moeders het probleem van instroom? Onzin’ “Een gebrekkige instroom in de bouw. Hoezo ligt dat aan moeders? Ik stimuleer dat juist. Je moet de kids alleen wel duidelijk maken hoe prachtig het vak weer kan worden.” Wie wil er nog in de bouw- en technieksector werken? Die zorg leeft in heel het land. “Het kabinet is aan zet”, vindt de één. “Het woord is aan de sector”, meent de ander. Nummer drie: “Er zijn te veel juffen.” “Het ligt aan de moeders”, oppert een gepassioneerde bouwvrouw. Maar is dat zo? Cobouw ging op LinkedIn op zoek naar bezorgde moeders: Bent u moeder en bang dat uw kind in de bouw belandt? “Bang? Trots”, reageert Marie Anne Dekkers van Den Dool van De Haagse Hogeschool. Mensen, bouwen en gebouwen is voor haar een fascinerende combinatie. Linda Euser, communicatieadviseur bij ERA Contour sluit zich daarbij aan. “Moeder ja. Bang nee. Je moet er gewoon zelf wat leuks van maken. Dan lukt het. Prachtige sector.” Ook de reactie van journalist Katja van Roosmalen bewijst dat de ene moeder de
42
cobouw
andere niet is. Zij heeft juist gestimuleerd dat haar kinderen voor de bouw kiezen. “De één volgt Civiele Techniek in Delft, de ander doet een opleiding aan het mbo voor technisch tekenaar.” Zo moeder, zo dochter, hoopt Patricia van Someren van Pieters Bouwtechniek. Zij is moeder van twee dochters, en absoluut niet bang dat zij op een dag in de toekomst in haar voetsporen zullen treden. “In de bouw zijn zó veel innovaties, waardoor het traditionele werk verdwijnt. De weerstand die er nu is, zal dus zeker een omslag krijgen, mits het de kinderen duidelijk wordt gemaakt wat er allemaal mogelijk is.” Vertel hoe mooi de bouw is. Deel innovaties. Laat zien dat bouwen meer is dan vroegtijdig in de WW belanden. Deze woorden klinken als een klok, maar overschaduwen de verhalen van ervaringsdeskundigen op Facebook die wij in een soortgelijke discussie meekrijgen. “Zolang je wat jonger bent, spiegelen ze je hemel en aarde voor. Als je boven de 40 komt, zetten je bij het grofvuil.” Een ander: “Dertig jaar was ik metselaar, trots op mijn vak, nooit één dag zat ik thuis. Toen de crisis uitbrak, werd ik gewoon aan de kant gezet. Ik liet me omscholen en heb ander werk. Geen haar op mijn hoofd die eraan denkt dat ik ooit nog terugkeer naar de bouw.” Hoe maak je de bouw aantrekkelijk voor jongeren? En wat kan de sector nog doen om alle mannen en vrouwen voor de sector te behouden? Daar gaat het over tijdens het Cobouw Café van 19 mei.
Uw gastheren De gastheren van Cobouw Café zijn Thomas van Belzen en Joost Zwaga. Thomas van Belzen is politiek verslaggever, onderzoeksjournalist en auteur van het boek “Duurzaamheidsoorlog”. Joost Zwaga is vakredacteur economie en de drijvende kracht achter de Cobouw50. Cobouw Café bij u in de buurt Wilt u dat wij naar uw dorp, provincie of stad komen? Neem dan contact op met Thomas van Belzen. TELEFOON: 06 53 86 67 93. MAIL: t.v.belzen@cobouw.nl AANMELDEN: www.cobouw.nl/ cobouwcafe
Agenda Hoe krijgen we en behouden we jongeren in de bouwsector? DATUM: 19 mei 2017 LOCATIE: Espressobar De Fazant. Brouwersgracht 1 in Veenendaal. Partner: Bouwend Nederland. Vanaf 12.00 uur GASTEN: Arianne Hollander, wethouder gemeente Veenendaal namens VVD. Johan Weijland, wethouder gemeente Ede namens D66. Thea van Vliet, Vink Bakker Bouw. Piet Koppelaar, Revabo Oosterbeek. Hans Koopman, Kelderman Bouw. Evert Schipper, Zegers Bouw. Joop Hazeleger, Knooppunt Techniek. Jasper Sluis, Dofactory. Doekle Terpstra, voorzitter Uneto-VNI.
Wilt u ons Cobouw Café komen bezoeken dan kunt u zich aanmelden via www.cobouw.nl/cobouwcafe
○ werk & carrière
TEKST Stiny Parlevliet
PERSONALIA Violet Laverman (35) is bij Neprom in dienst getreden als manager communicatie. Zij was tot voor kort directeur congressen en events bij Vastgoedjournaal en daarvoor directeur en hoofdredacteur van Building Business en WoningmarktNL. Sandra Beekmans (49) is bij Neprom gestart in de functie van manager professionalisering. Zij heeft veel ervaring in het opzetten van opleidingsprogramma’s op het terrein van ruimtelijke ordening, grondontwikkeling, bouw, architectuur en management. Zij krijgt de eindverantwoordelijkheid over het totale opleidingspakket, waaronder leergangprojectontwikkeling en de masterclass conceptontwikkeling. Margot Meijerink (25) gaat bij Neprom aan de slag als medewerker communicatie en events. Hiervoor was zij werkzaam als projectmanager en marketeer bij evenementen bij Evo. Onder haar aandachtsgebied vallen congressen, studiedagen, studiereizen en andere bijeenkomsten en het verzorgen van websites, nieuwsbrieven en social media. Jessica de Boer (24) is bij woningbouworganisatie Wonam in dienst getreden als junior projectontwikkelaar. Zij gaat deel uitmaken van het ontwikkelteam voor de diverse gebieds- en transformatieprojecten in Amsterdam. Daarnaast zal zij werkzaamheden verrichten als secretaris voor het Platform Amsterdam Middenhuur.
Rik de Boer (30) is bij Wonam aangetreden als projectcontroller. De Boer heeft de afgelopen 9 jaar bij Baker Tilly Berk werkervaring opgedaan bij meerdere vastgoedondernemingen. Bij Wonam zal hij zich gaan bezighouden met het beheer van de financiĂŤle processen en projectadministratie van Wonam woningbouwprojecten in Amsterdam.
Jeroen Pepers is met ingang van 9 mei van dit jaar algemeen directeur van Aedes, vereniging van woningcorporaties. Pepers is sinds 2010 werkzaam als directeur van het A+O-fonds gemeenten. Daarvoor was hij in diverse functies werkzaam bij de vereniging gehandicaptenzorg Nederland en de MO-groep. Harry Platte wordt per 1 mei 2017 de nieuwe directeur-bestuurder van Parteon in Zaandam. Hij volgt interimbestuurder Margriet Drijver op, die sinds augustus 2016 Parteon heeft geleid. Platte werkte zeventien jaar bij woningcorporatie Ymere. Sinds 2014 is hij daar als regiomanager verantwoordelijk voor verschillende stadsdelen van Amsterdam.
!
!
! "
OOK EEN TIP VOOR DEZE RUBRIEK? MAIL UW TEKST EN FOTO, OF BEL NAAR STINY PARLEVLIET: S.PARLEVLIET@COBOUW.NL, 088-5840754
43
cobouw
bouwberichten uitgelicht TEKST Jeroen Kreule
POLARIS GRONINGEN: SOLIDE ALS EEN ROTS PLAATS: Groningen OPDRACHTGEVER: Lefier RAMINGSGROEP: 15 miljoen euro NUMMER: 236106
Hij wordt 65 meter hoog, telt 207 tweekamerappartementen en is – uiteraard – aardbevingsbestendig: Polaris, aan de Pleiadenlaan in de Groningse wijk Paddepoel. In opdracht van Lefier, een woningcorporatie in Noord-Nederland, begint bouwbedrijf Van Wijnen medio 2017 aan de bouw van dit appartementencomplex voor jongeren.
D
e nieuwbouw in Paddepoel bestaat uit twee torens van 65 meter en 20 meter hoog. Van Ringen Architecten uit Groningen is verantwoordelijk voor het ontwerp van Polaris. Het complex verrijst op de plek waar tot voor kort de markante Rabotoren stond. Deze toren, gebouwd in het begin van de jaren zeventig, is onlangs gesloopt. Transformatie van dit gebouw bleek technisch en financieel niet mogelijk, daarom heeft Lefier gekozen voor sloop en nieuwbouw. Om het nieuw te bouwen complex aardbevingsbestendig te maken, wordt gebruik gemaakt van een speciaal voor dit project ontworpen baksteen, zegt projectmanager vast-
44
cobouw
goedrealisatie Kees van den Berg van Lefier. Dat is gedaan in samenwerking met Strating, een baksteenfabrikant uit Oude Pekela. Van den Berg: ‘‘Het gaat om een baksteen die een stukje lichter is dan een normale baksteen. Op die manier hebben we ook minder wapening nodig. Hoe minder massa, hoe beter.’’
Base Isolation Verder is het gebouw volgens Van den Berg zo symmetrisch mogelijk ontworpen, dus zonder uitstulpingen. De kern is solide, met repeterende plattegronden. Bovendien wordt gebouwd op basis van ‘base isolation’, een aardbevingsbestendige techniek waarbij het gebouw min of meer wordt losgekoppeld van de ondergrond.
“Speciaal ontworpen baksteen, maakt deze bouw mogelijk’’
Hierbij wordt gebruik gemaakt van twee betonnen funderingsplaten (ook wel schijven genoemd) met daartussen zogenaamde ‘sliders’: op deze manier kan de onderste funderingsplaat de eerste trillingen van een beving opvangen, aldus Van den Berg. De tweekamerappartementen in Polaris hebben een oppervlakte van circa 45 vierkante meter, met een aparte slaapen badkamer. De doelgroep bestaat uit jongeren tussen de 18 en 29 jaar, dus starters op de woningmarkt. Het complex wordt bovendien aangesloten op Warmtestad van de gemeente Groningen. Met andere worden: Polaris wordt een gasloos complex, ongetwijfeld tot tevredenheid van álle Groningers. <
â—‹ bouwberichten REGIO-INDELING
West Utrecht, Noord-Holland, Zuid-Holland
Noord Groningen, Friesland, Drenthe
RUBRIEKEN 81 82 83 84 85 86 87
Zuid Zeeland, Noord-Brabant, Limburg
Oost Overijssel, Gelderland, Flevoland
88
RAMINGSGROEPEN
Gezondheidszorg Grond-, Weg-, en Waterbouw en energie Wonen Onderwijs Cultuur en religie Bedrijven en logistiek Horeca, sport en recreatie Winkels en parkeren
10.000 - 20.000 20.000 - 50.000 3 50.000 - 125.000 4 125.000 - 500.000 5 500.000 - 1.000.000 6 1.000.000 - 2.000.000 7 2.000.000 - 5.000.000 8 5.000.000 - 10.000.000 9 10.000.000 - 50.000.000 10 50.000.000 en hoger 11 Onbekend 1 2
SNEL RELEVANTE BOUWBERICHTEN VINDEN? ACTIVEER UW GRATIS PROEF OP BOUWBERICHTEN.NL
OP DEZE PAGINA’S VINDT U EEN SELECTIE UIT COBOUW BOUWBERICHTEN. MEER ZIEN? WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN. Bouwberichten
ZUID
Echt
4875 AA ETTEN-LEUR,
/ consultatiebureau
ADVI.: Winket B.V.,
ADVI.: Bartels Ingeni-
076-5937160
/ kinderdagverblijf /
Boulevard, 4701 EP
eursbureau Eindhoven
87 8
ARCH.: SVP Architec-
bibliotheek a.d. Abra-
ROOSENDAAL,
BV, 5616 HP
Bouwen hotel met 80
tuur & Stedenbouw
ham Beeckmanlaan 6.
0165-559129
EINDHOVEN,
kamers / restaurant
BV, Postbus, 3811
Montessorischool De
GEBR.: Basisschool
0470-2348190
/ speelautomatenhal
GB Amersfoort,
Kraal heeft zicht uit
Eben Haezer, Postbus,
BOUW.: Nelissen Inge-
langs de A2 aan de
Etten-Leur
033-4701188
het project terugge-
4691 HS THOLEN,
nieursburo BV, Postbus
Aasterbergerweg.
86 8
ARCH.: TenBras-
trokken. De gemeente
0166-603309
1289, 5624 MD
Geplande Start 2-01
Bouwen multifunctio-
Westinga Architec-
moet nu op zoek naar
GEBR.:
EINDHOVEN,
PROJ.: Fortis in Mattis
neel centrum ‘Nieuwe
tuur, Postbus, 3811
een andere huurder
GEBR.: Openbare
040-2484656
BV, , 5802 EZ Venray,
Nobelaer’ (6000
GB Amersfoort,
voor de ruimte die
Basisschool Ter Tolne,
INST.: Nelissen Ingeni-
06-53156181
m2) op het terrein
033-4700303
nu overblijft. Naar
Postbus, 4691 HS
eursburo BV, Postbus
ARCH.: Wauben
verwachting wordt
THOLEN, 0166-602162
1289, 5624 MD EIND-
Architects, , 6166 GR GELEEN, 046-4750885
ONTWERP
Banakker. Duurzaam project vanwege
SEVENUM
er zomer 2017 meer
GEBR.: School voor
HOVEN, 040-2484656
mos-sedumdaken /
86 8
bekend.
Speciaal Basison-
ARCH.: Dat Archi-
zonnepanelen. Betreft
Bouwen hotel met 84
Geplande Start 3-12
derwijs De Veste,
tecten, Postbus 351,
voormalige Europese
kamers / restaurant
OPDR.: Gemeente
Schuttershof, 4691 CK
5038 KH TILBURG,
83 7
aanbesteding met ref.
/ speelautomaten-
Tholen, Postbus, 4691
THOLEN, 0166-602284
013-4686963
Bouwen 4 hoekwonin-
nr. SIW 002181. Proce-
hal / ruimtes voor
DZ Tholen, 0166-668200
ADVI.: Stichting
CONS.: Bartels
gen / 6 tussenwonin-
dure: niet-openbaar
horecabedrijfjes
ADVI.: Nelissen Ingeni-
Inkoopbureau West-
Ingenieursbureau
gen / 6 tweekappers
(selectie voor Archi-
achter de Turfhoeve
eursburo BV, Postbus
Brabant, Postbus 4,
B.V, Postbus 10217,
aan de Winkelakker /
tect/constructeur
langs de A67 in park
1289, 5624 MD EIND-
4875 AA ETTEN-LEUR,
7325 DZ APELDOORN,
4 patiobungalows aan
nieuwbouw).
De Peelbergen in
HOVEN, 040-2484656
076-5937160
055-3680540
de Reijakker. Project
Geplande Start 31-01
Project ‘Heerlijkheid
OPDR.: Gemeente
Sevenum’.
Etten Leur, Postbus,
Geplande Start 1-02
Geplande Start 1-08
4875 AA Etten-Leur,
OPDR.: Fortis in Mattis
ARCH.: Bedaux de
076-5024000
BV, , 5802 EZ Venray,
Brouwer Architecten,
CONS.: Arup B.V, 1013
06-53156181
, 5051 PB GOIRLE,
CP AMSTERDAM,
ARCH.: Wauben
013-5368555
020-3058500
Architects, , 6166 GR
GEBR.: Nieuwe
GELEEN, 046-4750885
ADVERTENTIE
‘Den Bogerd’, deelplan ‘De Lanen’, fase 2.
ADVI.: Hooijen Konstruktiebureau BV, Postbus 224,
Nobelaer B.V., Postbus, 4872 XE ETTEN-LEUR,
UDENHOUT
Tholen
076-5034350
85 8
ADVI.: 4advies, 3811
Verbouwen voor-
MG AMERSFOORT,
malige gebouw van
033-4618891
het Westerpoort
ADVI.: Stichting
College tot “Brede
Inkoopbureau West-
School Tholen� voor
Brabant, Postbus 4,
4 basisscholen / GGD
5032 ZD TILBURG,
" " " ! $ " # !" ! !
! ! " "
013-4633948 MAKE.: Lelieveld Makelaardij, 5061 HG OISTERWIJK, 013-5210222
> Doorlezen op 46
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
45
cobouw
○ bouwberichten Bouwberichten
> Doorlees van 45
Thorn
met 36 zorgapparte-
door DB Ontwikke-
ZEVENBERGSCHEN
aan de tunnel en de 2
HOEK, 0168-452505
dekken Parallelweg
83 4
en Burgemeester
Bouwen vrijstaande
menten t.b.v. zorgcen-
ling. Mondzorgcen-
PROJ.: Van der
trum Huize LoÙn / 14
trum met woningen
Weegen Bouwontwik-
particulier huurap-
door Mondzorg
Enschede
Raveslootsingel
woning aan de Oude
keling BV, Postbus
partementen / com-
Limburg B.V.
84 7
dienen te worden
Trambaan, sectie A
4181, 5018 AL
merciÎle ruimtes in de
Geplande Start 30-11
Nationale aanbe-
hersteld. Digitale aan-
nr. 3005. Opdracht-
TILBURG, 013-5352135
plint aan het Hof van
ARCH.: Adviesbureau
steding met ref.
besteding via www.
gever is bekend bij de
PROJ.: Jansen Bouw-
Loon. (voorheen loca-
Brouwers B.V, Postbus
nr. 2015000633.
negometrix.com. Ter-
architect.
ontwikkeling BV, Post-
tie Vierlingsbeekse-
245, 6041 KG ROER-
Procedure: niet-
mijn voor ontvangst
Geplande Start 10-07
bus, 6604 LV Wijchen,
weg / Museumlaan /
MOND, 0475-334651
openbaar. Aannemer
van inschrijvingen of
ARCH.: Levels-Boonen
024-6421746
Venrayseweg). Er is
OPDR.: Mondzorg
voor bouwtechnische
deelnemingsaanvra-
Architektuur &
nog geen definitief
Limburg B.V., Sche-
werkzaamheden
gen is gewijzigd in 22
Vormgeving, 6019 AW
Zwolle
ontwerp.
persweg, 6049 CV
Saxion. Werk omvat
mei 2017 tijd 16.00
WESSEM, 0475-561938
83 7
Geplande Start 1-10
HERTEN, 0475-211642
alle voorkomende
uur, opening op 23
Bouwen, na sloop
OPDR.: Zorgcentra
OPDR.: DB Vast-
bouwtechnische
mei 2017 om 08.00
PathÈ bioscoop
Pantein, Postbus,
goed Ontwikkeling
werkzaamheden ten
uur.
83 4
tot 1e verdieping,
5835 DV BEUGEN,
B.V., Postbus, 2102
behoeve van diverse
Geplande Start 2-07
Bouwen vrijstaande
39 huurappartemen-
0485-567567
LG HEEMSTEDE,
Saxion locaties in
ADVI.: Gemeente
woning aan de Bos-
ten / commerciÎle
ARCH.: CroonenBuro5
023-5289742
Apeldoorn, Deventer
Almelo, Postbus 5100,
straat, kavel 16.
ruimten in de plint
B.V, , 6221 AK Maas-
en Enschede, alsmede
7607 EK ALMELO,
Opdrachtgever is
aan het Gasthuisplein.
tricht, 043-3253223
SPRANG-CAPELLE
bouwtechnische repa-
0546-541111
bekend bij de architect.
Contact verloopt via
PROJ.: Van der Kroon
83 5
raties en onderhouds-
OPDR.: Gemeente
Geplande Start 17-07
Urban Estate. Sloop-
Beheer BV, , 5825
Nieuwbouw 8 koop-
werkzaamheden. Ter-
Almelo, Postbus 5100,
ARCH.: Levels-Boonen
werkzaamheden zijn
BC OVERLOON,
woningen in het plan
mijn voor ontvangst
7607 EK ALMELO,
Architektuur &
gestart en worden uit-
0478-641882
Koekoek.
van inschrijvingen of
0546-541111
Vormgeving, 6019 AW
Geplande Start 1-11
deelnemingsaanvra-
EINDHOVEN
ARCH.: Quadrant
gen is gewijzigd in 10
Pand wordt gesloopt
83 8
Architecten VOF,
mei 2017 tijd: 14:00
86 4
tot 1e verdieping.
Bouwen 78 grond-
Postbus 133, 4761
uur. Locaties zijn
Bouwen bedrijfshal
83 4
De betonnen plaat
gebonden koopwo-
CE ZEVENBERGEN,
Spoorstraat 29 Apel-
aan de Industrieweg
Bouwen vrijstaande
van die 1e verdieping
ningen in het plan
0168-328255
doorn / Handelskade
16.
woning aan de Echter-
wordt gebruikt als
Strijp R, omgeving
OPDR.: Hoefnagel
75 en Snipperlingsdijk
Geplande Start 31-07
straat 117. Opdracht-
fundering.
Boschdijk
Totaalbouw BV, , 5161
2 Deventer / M.H.
OPDR.: PH Tin-
gever is bekend bij de
De te bouwen
Geplande Start 30-11
PM Sprang-Capelle,
Tromplaan 28/17 en
nemans & Zonen, ,
aannemer.
constructie zal van
OPDR.: Amvest B.V.,
0416-332898
Van Galenstraat 19/20
6051AE Maasbracht,
Geplande Start 17-07
hout zijn.
Postbus 12446, 1101 BH
HOOF.: Hoefnagel
en Stationsplein 11
0475-461520
ARCH.: Levels-Boonen
gevoerd door Scheffer Groep.
Beegden
WESSEM, 0475-561938
Maasbracht Maasbracht
Geplande Start 31-03
AMSTERDAM ZUID-
Totaalbouw BV, , 5161
Enschede.
ARCH.: Derckx Weert
Architektuur &
ONDE.: Scheffer
OOST, 020-4301212
PM Sprang-Capelle,
Geplande Start 1-01
BV, Postbus 10045,
Vormgeving, 6019 AW
Groep, , 8091 XK
HOOF.: Hendriks Bouw
0416-332898
OPDR.: Stichting
6002 NL WEERT,
WESSEM, 0475-561938
WEZEP, 038-3762222
en Ontwikkeling B.V.,
Saxion, , 7513
0495-580000
ARCH.: MONK archi-
Postbus, 5347 KM Oss,
DINTELOORD
AB ENSCHEDE,
ADVI.: VZ Manage-
tecten BNA,
0412-669444
83 7
053-4871111
ment B.V., Adriaan
81 4
Postbus 10106,
ARCH.: Bedaux de
Bouwen 23 koopwo-
ADVI.: Stichting
Flinklaan, 5915 JG
Bouwen orangerie /
3534 AP Utrecht,
Brouwer Architecten,
ningen omgeving
Saxion, , 7513
VENLO, 077-4638290
tuin voor patiÎnten
030-2304227
, 5051 PB GOIRLE,
Witte de Withstraat.
AB ENSCHEDE,
PROJ.: Urban Estate,
013-5368555
Geplande Start 31-08
053-4871111
Echt
huis aan de Tegelse-
86 4
weg 210.
ARCH.: Quadrant
, 3534 AP Utrecht,
Venlo
van VieCuri zieken-
06-51820176
NEER
Architecten VOF,
ALMELO
Bouwen bedrijfspand
Geplande Start 1-10
OPDR.: Balsbroeck
83 7
Postbus 133, 4761
82 5
aan de Kelvinweg
GEBR.: VieCuri
Vastgoed B.V., ,
Bouwen 16 woningen
CE ZEVENBERGEN,
Nationale aanbe-
(sectie M nr. 2816).
Medisch Centrum,
5211CM ‘s-Hertogen-
/ mondzorgcentrum
0168-328255
steding. Procedure:
Geplande Start 3-07
Postbus, 5912 BL
bosch, 073-6900913
met 2 huurap-
OPDR.: Zwaluwe
Openbaar. Groot
OPDR.: De Boer Trans-
VENLO, 077-3205555
partementen en 2
Bouw-en Aannemings-
onderhoud Mans
port, , 6101XK Echt,
ARCH.: Aan de Amstel
OVERLOON
huurwoningen aan de
bedrijf BV, 4765 CP
Kapbaargtunnel. De
0299-671412
architecten B.V, Post-
88 7
Hoogstraat. Project
ZEVENBERGSCHEN
tunnel ter plaatse van
ARCH.: Architecten-
bus, 1016 DP Amster-
Bouwen, na sloop
‘Seemshof’ (voorheen
HOEK, 0168-452505
de Wierdensestraat is
buro Antoine Vergoos-
dam, 020-4089222
voormalige super-
bekend als Hof van
HOOF.: Zwaluwe
toe aan een gron-
sen, , 6112 AH
OPDR.: Stichting
markt Verbeeten,
Neer). Woningen
Bouw-en Aannemings-
dige renovatie, de
SINT JOOST,
VieAmi, , 5912 BL
woonzorgcentrum
worden ontwikkeld
bedrijf BV, 4765 CP
constructieve schade
0475-482353
Venlo, 077-3205138
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
46
cobouw
MEER BOUWBERICHTEN? GA NAAR WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN Bouwberichten
Epse
ARCH.: KK Architek-
(1500 m2)/ Equipment
/ renoveren 30
woningen aan de
vleermuizen in het
83 4
ten, 10629 Berlin,
Prototype Centre -EPC
revalidatieruimtes
Drapeniersgilde.
gebouw, die verdwe-
Verbouwen 2 recre-
49-308938770
(1600 m2)/ Scheikun-
aan de Parallelweg
Onderdeel van project
nen moeten zijn voor-
atiewoningen tot
WONI.: WoCom, Post-
dig Technologie (600
/ M.A. De Ruyster-
‘Om de Weede’. Duur-
dat de sloophamer
woonhuis aan de
bus 36, 5711 CN SOME-
m2)/ Onderwijsruim-
straat / Goorsestraat.
zaam project vanwege
zijn werk kan doen.
Dortherweg.
REN, 0493-497666
tes (800 m2). Termijn
Momenteel loopt de
triple glas.
Geplande Start 30-09
Geplande Start 1-06
OPDR.: Stichting
voor ontvangst van
DBM aanbesteding.
Geplande Start 1-08
OPDR.: Gemeente Son
CONS.: JV2 Bouw-
SamenGaan, , 5673 NK
inschrijvingen of
Sloopwerkzaamhe-
E-IN.: ITG Installa-
en Breugel, Post-
advies BV, 5674 VL
Nuenen, 040-2839316
deelnemingsaanvra-
den starten juni 2017.
tietechniek B.V, 8281
bus 8, 5691 AL SON,
NUENEN, 040-2840302
OPDR.: Stichting Oro,
gen 8 juni 2017 tijd
Duurzaam project
JS GENEMUIDEN,
0499-491491
ARCH.: Eek & Dekkers
5709 HL HELMOND,
11:00 uur.
vanwege LED verlich-
038-3854737
HOOF.: Burgt Bouw
BV, , 5651 BP EINDHO-
0492-530053
Geplande Start 1-11
ting / PV-panelen.
HOOF.: Heutink BV, ,
BV, , 5753 DA DEURNE,
VEN, 040-28556610
OPDR.: Stichting De
ADVI.: Technische
Geplande Start 1-08
8281 JJ GENEMUIDEN,
0493-315050
Zorgboog, Postbus 16,
Universiteit Eind-
W-IN.: Linthorst
038-3854344
ADVI.: 3W Real
‘s Hertogenbosch
5701 NZ HELMOND,
hoven, Postbus 513,
Installatietechniek,
ARCH.: Heutink BV, ,
Estate, Postbus, 1077
86 4
0492-348111
5612 AZ EINDHOVEN,
, 7345 AS Wenum
8281 JJ GENEMUIDEN,
AS AMSTERDAM,
Verbouwen voorma-
ARCH.: LSWA archi-
040-2479111
Wiesel, 055-3122121
038-3854344
043-7630300
lige veevoederfabriek
tecten, Postbus 74,
OPDR.: Technische
E-IN.: Linthorst Instal-
PROJ.: Janssen de Jong
ARCH.: Rau b.v, ,
tot sociale werkplaats
5688 EW OIRSCHOT,
Universiteit Eind-
latietechniek, , 7345
Projectontwikkeling
1021 JT Amsterdam,
en winkel “Het Werk-
0499-572316
hoven, Postbus 513,
AS Wenum Wiesel,
B.V. regio Oost, Post-
020-4190202
5612 AZ EINDHOVEN,
055-3122121
bus, 7559 SE Hengelo,
STED.: 3W real estate,
040-2479111
HOOF.: Dura Vermeer
074-2556888
Postbus 4525, 6221
Bouw Hengelo B.V.,
CONS.: Alferink-Van
BT MAASTRICHT,
Postbus, 7556 PJ Hen-
Schieveen Bouwt.
043-7630300
gelo, 074-2550255
Adviesburo, 8023 BJ
HAAKSBERGEN
ARCH.: Hans Architec-
ZWOLLE, 038-4280888
warenhuis” aan de Tramkade.
EINDHOVEN
Geplande Start 5-06
84 7
ARCH.: Eek & Dekkers
Europese aanbeste-
BV, , 5651 BP EINDHO-
ding met referentie
VEN, 040-28556610
DIZ 2017/1646693.
OPDR.: Stichting
Procedure: niet-
81 8
ten, , 7433AG Schalk-
MAKE.: Bonthuis
83 8
Social label, , 5211VB
openbaar. Verbouwen
Uitbreiden, na
haar, 06-10365420
& Vaartjes, , 8064
Bouwen 22 eenge-
‘s-Hertogenbosch,
gebouw Matrix; rea-
gedeeltelijke
GEBR.: Stichting Livio,
BS ZWARTSLUIS,
zinswoningen / 5
liseren verbouwen/
sloop,woonzorg-
Postbus 448, 7481
038-3866666
stadswoningen /
Helmond
renovatie van het
centrum Wiedenbroek
BT HAAKSBERGEN,
W-IN.: ITG Installa-
appartementencom-
81 9
gebouw Matrix op de
t.b.v. 32 cliÎnten met
053-5734444
tietechniek B.V, 8281
plex met 23 apparte-
Bouwen 60 wooneen-
campus van de TU
somatische beper-
PROJ.: Woningcorpo-
JS GENEMUIDEN,
menten / 8 bungalows
heden aan de Laan
Eindhoven nabij de
king / 64 cliÎnten met
ratie Domijn, Postbus,
038-3854737
/ 1 patriciÎrswoning op
door de Veste / Vaar-
Professor Doctor Dor-
psychogeriatische
7481 HT HAAKSBER-
tsestraat / Landonk-
gelolaan voor onder-
beperking / daarnaast
GEN, 088-1116111
straat / Huiskens-
wijs en onderzoek; de
ruimte voor MST /
straat. Blok 25 van
nieuwe functies welke
HOED / DAC de Singel
plan ‘Brandevoort de
in Matrix gehuisvest
Veste’. Het betreft 4 groepswoningen voor
GEGUND
BERGEN OP ZOOM
het voormalig PNEM-
SON
terrein aan de Van Konijnenburgweg /
HASSELT
88 7 Bouwen, na sloop
Fabriekstraat. Project
op begane grond /
83 6
Sint-Petrus Banden-
‘Bergslicht’. Ontwik-
zullen worden zijn
winkel / stomerij- en
Bouwen 10 twee-
kerk, multifunctio-
kelen gebeurt middels
Innovation Space
maaltijdvoorziening)
onder-een-kap
nele accommodatie
Co-Creatie. Verkoop
(MFA) met Centrum
is gestart. Duurzaam
voor De Zorgboog /
Maatschappelijke
project vanwege zon-
19 woningen voor
Dienstverlening (CMD)
nepanelen. Terrein
zorginstelling ORO
/ nuldelijnszorg /
wordt momenteel
/ 15 woningen voor
horeca / woningen in
gesaneerd.
Oudervereniging
het huidige Vest-
Geplande Start 1-07
Stichting SamenGaan
zaktheater aan het
ARCH.: GeO Architec-
/ 22 sociale huurwo-
Kerkplein. Duurzaam
ten, 1741 BN SCHA-
ningen voor WoCom.
project vanwege
GEN, 0224-752988
Geplande Start 1-06
zonnepanelen. Eerder
CONS.: Bouwtechniek
ARCH.: Erik Aarts
was er sprake dat de
Goudstikker-De Vries,
Architect, , 5706 LW
kerk tot mfa omge-
Postbus 2135, 5213 JJ
Helmond, 0492-527525
bouwd zou worden,
‘S-HERTOGENBOSCH,
ARCH.:
dit is definitief van
073-6278200
Molenaar&Bol&Van
de baan. Sloopmel-
HOOF.: Hazenberg
Dillen Architecten B.V,
ding is ingediend
Bouw B.V., Postbus,
Postbus 75, 5261 BH
bij gemeente. Er
VUGHT, 073-6587070
bivakkeren echter nog
in totaal 28 ouderen
ADVERTENTIE
> Doorlezen op 48
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
47
cobouw
○ bouwberichten Bouwberichten
TILBURG
Management, Postbus,
045-5232324
AS Wenum Wiesel,
Schoenmakershoek
83 7
1043 DG AMSTER-
HOOF.: VolkerWessels
055-3122121
aan de Muldersweg.
4814 AB BREDA,
Bouwen 45 apparte-
DAM, 020-6771600
Bouw & Vastgoed-
INST.: DWA Installa-
Geplande Start 31-08
076-5306700
menten / commerciÎle
OPDR.: Stichting
ontwikkeling Zuid
tie- en Energieadvies,
HOOF.: Bouwbedrijf
PROJ.: Blauwhoed
plint (500 m≤) aan de
Mosae Zorggroep, ,
bv (Bouwbedrijven
Postbus, 6716 BM EDE,
Aan de Stegge Roosen-
Vastgoed B.V, Postbus
Veemarktstraat in
6216 CE MAASTRICHT,
Jongen), Postbus,
088-1635300
daal B.V, Postbus, 4708
2552, 3062 ME ROT-
het Veemarktkwar-
043-3549100
6371 CX Landgraaf,
CONS.: IMd raadge-
AL ROOSENDAAL,
TERDAM, 010-4535311
tier. Project ‘Pakhuis
045-5700200
vende ingenieurs,
0165-560602
HOOF.: Bouwbedrijf
West’. Duurzaam
VENLO
CONS.: Bouwtech-
Postbus 50521, 3071
ARCH.: Bedaux de
Hazenberg B.V., Post-
project vanwege zon-
83 7
nisch Adviesburo Ad
EL ROTTERDAM,
Brouwer Architecten,
bus, 5262 ED Vught,
nepanelen. Verkoop is
Bouwen 10 woningen
Wouters b.v, Postbus,
010-2012360
, 5051 PB GOIRLE,
073-6580580
gestart. Project heeft
in ít Ven-Noord aan
5731HT Mierlo,
BOUW.: Boag Bouw
013-5368555
MAKE.: Helmig Make-
vertraging opgelopen
de Oude Turfstraat.
0492-430114
Advies Groep, 3066
OPDR.: BPD, regio
laardij, 4661 HN HAL-
omdat procedure
Woningen worden
MAKE.: Marinus
TA ROTTERDAM,
Zuid, Postbus, 5622
STEREN, 0164-685925
wijzigen bestem-
gerealiseerd
& Partners, , 6211
010-2093535
AC Eindhoven,
MAKE.: Maes Make-
mingsplan moeizaam
volgens de princi-
KD Maastricht,
ARCH.: RoosRos Archi-
040-2659859
laars VOF, Postbus 263,
verliep.
pes van cradle tot
043-3252244
tecten, Postbus 1631,
4611 BE BERGEN OP
Geplande Start 1-06
cradle. Duurzaam
PROJ.: Focus Pro-
3261 LH OUD BEIJER-
ZOOM, 0164-242955
ADVI.: Van Boxsel
project vanwege
jectontwikkeling &
LAND, 0186-691580
86 8
Engineering bv, , 4904
zonnepanelen.
Vastgoed BV / Vof
ADVI.: Stichting
Bouwen bedrijfspand
> Doorlees van 47
Enter
EYS
SJ OOSTERHOUT NB,
Geplande Start 1-11
Beersdonk, Postbus
Inkoopbureau West-
voor Hofman Animal
83 4
0162-451280
HOOF.: Aannemersbe-
315, 5613 BG EINDHO-
Brabant, Postbus 4,
Care op bedrijventer-
Bouwen 4 sociale
HOOF.: Van de Ven
drijf Jongen Venlo B.V,
VEN, 040-2333920
4875 AA ETTEN-LEUR,
rein De Elsmoat aan
huurwoningen op
Bouw en Ontwikkeling
Postbus, 5916 PJ Venlo,
ARCH.: Buro 5 Maas-
076-5937160
de de Bleek.
terrein voormalige
B.V, Postbus, 5032 MK
077-3030070
tricht B.V, Postbus
OPDR.: Gemeente
Geplande Start 1-06
graanhandel Pendile
Tilburg, 013-5422063
ARCH.: Wauben
959, 6221 AK MAAS-
Etten Leur, Postbus,
CONS.: Brons Con-
aan de St. Aga-
PROJ.: Van de Ven
Architects, , 6166 GR
TRICHT, 043-3253223
4875 AA Etten-Leur,
structeurs en Inge-
thastraat / Gracht-
Bouw en Ontwikkeling
GELEEN, 046-4750885
ARCH.: Architecten-
076-5024000
nieurs B.V., Postbus,
straat. De ontwerpen
B.V, Postbus, 5032 MK
PROJ.: Aannemersbe-
buro Janssen Wuts BV,
HOOF.: Dura Vermeer
7575 EC Oldenzaal,
van nieuwbouwwijk.
Tilburg, 013-5422063
drijf Jongen Venlo B.V,
5991 ND BAARLO LB,
Bouw Zuid, Postbus,
0541-539802
Start bouw is nog niet
ARCH.: Bedaux de
Postbus, 5916 PJ Venlo,
077-4771529
5216 PC ‘s-Hertogen-
BOUW.: NK Bouwbe-
duidelijk. Bouwtijd is
Brouwer Architecten,
077-3030070
ADVI.: Heesmans
bosch, 073-5288960
geleiding bv, , 7642 NL
slechts 4 maanden.
, 5051 PB GOIRLE,
Eerdere plannen voor
013-5368555
de bouw van 9 a 12
MAASTRICHT
BV, 5706 LR HEL-
MAKE.: LBB-Naber
88 8
MOND, 0492-661352
appartementen op dit
Makelaars, , 5038 KG
Bouwen, na sloop Ver-
terrein gaan niet door.
TILBURG, 013-5901100
micelli- & Macaroni-
Geplande Start 1-08
Wierden, 0547-384885
Installatie Techniek
EINDHOVEN
ONDE.: Grondverzet
83 8
Oosterveld B.V, 7627
Bouwen 59 grond-
LA BORNERBROEK,
ETTEN-LEUR
gebonden koopwo-
074-3841611
fabriek Jos Bauduin,
85 7
ningen in het plan
ARCH.: studio nl B.V.,
HOOF.: VolkerWessels
Maastricht
27 appartementen /
Bouwen Brede School
Waterrijk plandeel 2A
, 7555 RJ Hengelo,
Bouw & Vastgoed-
81 8
11 woningen / twee-
Sonate tbv 3 basis-
omgeving Zanddreef
074-2051212
ontwikkeling Zuid
Bouwen, na sloop
laagse ondergrondse
scholen a.d. Hobo-
Geplande Start 4-09
OPDR.: Hofman
bv (Bouwbedrijven
huidig woonzorgcen-
parkeerkelder op het
dreef / Tamboerijn
ARCH.: Bedaux de
Animal Care B.V., ,
Jongen), Postbus,
trum, woonzorgcen-
voormalige Bau-
/ Trompetlaan in de
Brouwer Architecten,
7642 NN Wierden,
6371 CX Landgraaf,
trum ‘St. Gerlachus’
duinterrein aan de
wijk Grauwe Polder.
, 5051 PB GOIRLE,
0548-545277
045-5700200
aan de Bieslanderweg
Grote Looiersstraat
Tot opdracht behoort
013-5368555
BOUW.: VolkerWessels
60.
/ Ezelsmarkt in het
tevens de realisatie
HOOF.: Van Bergen
Bouw & Vastgoed-
Geplande Start 1-12
Jekerkwartier. Pro-
van een openbaar par-
Bouw, Postbus, 5652
86 9
ontwikkeling Zuid
HOOF.: BAM Woning-
ject ‘De Looiershof’.
keerterrein, fietspad,
AM EINDHOVEN,
Bouwen farma distri-
bv (Bouwbedrijven
bouw Zuid, Postbus,
Startdatum staat nog
voetpad, schoolplein
024-6771252
butiecentrum t.b.v.
Jongen), Postbus,
6002 EE Weert,
niet vast. Timmer-
en de groenvoorzie-
OPDR.: Van Bergen
Yusen Logistics op
6371 CX Landgraaf,
0495-579100
mans Infratechniek is
ning rond het nieuwe
Bouw, Postbus, 5652
Borchwerf II aan de
045-5700200
ARCH.: Humble
als aannemer betrok-
gebouw.
AM EINDHOVEN,
Roosendaalsebaan.
ARCH.: Wauben
Martens architectuur
ken bij de realisatie
Geplande Start 30-06
024-6771252
Dit warehouse zal
Architects, , 6166 GR
& stedelijk ontwerp,
van de parkeerkelder.
W-IN.: Linthorst
GELEEN, 046-4750885
Postbus 4205, 6226
Geplande Start 1-11
Installatietechniek,
ETTEN LEUR
cold-store (2-8∞C) en
WONI.: Woning-
CH MAASTRICHT,
ONDE.: Timmer-
, 7345 AS Wenum
83 6
een omgevingstem-
stichting Wittem,
043-3623444
mans Infratechniek
Wiesel, 055-3122121
Bouwen 16 twee-
peratuur (15- 25∞C)
6281 AB MECHELEN,
FINA.: Bouwinvest
B.V., Postbus, 6433
E-IN.: Linthorst Instal-
onder-een-kap koop-
sectie. Dit nieuwe
043-4551673
Real Estate Investment
KG Hoensbroek,
latietechniek, , 7345
woningen in het plan
warehouse zal in
Roosendaal
opgesplitst worden in
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
48
cobouw
MEER BOUWBERICHTEN? GA NAAR WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN Bouwberichten
het eerste kwartaal
Goudsbloemstraat en
4554 LC WESTDORPE,
HOOF.: Aannemersbe-
2201 AX NOORDWIJK
HOOF.: Bouwbedrijf
van 2018 opgeleverd
Tulpstraat. Fase 2b
0115-451510
drijf Van der Poel B.V,
ZH, 071-3619700
Niersman BV, Postbus
worden. EW-installa-
van project Lievens-
E-IN.: Elkor Elek-
Postbus, 4536 HM Ter-
STED.: Van Egmond
119, 2251 AA VOOR-
teurs nog niet bekend.
polder (zie project-
trotechniek, 4703
neuzen, 0115-677500
Totaal Architectuur, ,
SCHOTEN, 071-5601350
Geplande Start 29-05
nummer 298715 voor
RD ROOSENDAAL,
ARCH.: Architekten-
2201 AX NOORDWIJK
ARCH.: DE architek-
HOOF.: Willy Naessens
totaalproject).
0165-542503
bureau Kreatuur, ,
ZH, 071-3619700
ten, 2623 CZ DELFT,
Nederland, Postbus,
Geplande Start 1-07
HOOF.: Aannemersbe-
4537 AJ TERNEUZEN,
OPDR.: Gemeente
015-2622411
5151 DM Drunen,
W-IN.: Groosman BV,
drijf Van der Poel B.V,
0115-618360
Rijnwoude, Postbus
OPDR.: Niersman Pro-
085ñ2737230
4554 LC WESTDORPE,
Postbus, 4536 HM Ter-
WONI.: Stichting
115, 2394 EB HAZERS-
jectontwikkeling B.V.,
ARCH.: Element archi-
0115-451510
neuzen, 0115-677500
Clavis, Postbus 150,
WOUDE RIJNDIJK,
, 2251 AA VOORSCHO-
tecten bvba, , 9000
E-IN.: Elkor Elek-
ARCH.: Architekten-
4531 HC TERNEUZEN,
071-3428282
TEN, 071-5618954
GENT, 0032-93305425
trotechniek, 4703
bureau Kreatuur, ,
0115-622444
PROJ.: Niersman Pro-
CONS.: Raadgevend
PROJ.: MG Real
RD ROOSENDAAL,
4537 AJ TERNEUZEN,
Ingenieursbureau Van
Estate, , 9051 GENT,
0165-542503
0115-618360
, 2251 AA VOORSCHO-
Dijke BV, Postbus 2198,
0032-92509500
HOOF.: Aannemersbe-
WONI.: Stichting
TEN, 071-5618954
2408 AN ALPHEN AAN
OPDR.: Yusen Logis-
drijf Van der Poel B.V,
Clavis, Postbus 150,
tics, , 2132LS Hoofd-
Postbus, 4536 HM Ter-
4531 HC TERNEUZEN,
WEST
jectontwikkeling B.V.,
dorp, 088-4422500
neuzen, 0115-677500
0115-622444
GEGUND
ARCH.: Architekten-
Terneuzen
bureau Kreatuur, ,
Terneuzen
DEN RIJN, 0172-495200
ZOETERWOUDE
ARCH.: DE architek-
83 8
ten, 2623 CZ DELFT,
Bouwen 76 woningen
015-2622411
KOUDEKERK AAN DEN RIJN
/ parkeergarage aan
81 8
BOSKOOP
83 8
4537 AJ TERNEUZEN,
83 6
Renoveren 78 eenge-
0115-618360
Bouwen, na sloop, 19
83 9
Project Santhorst.
zinswoningen aan de
WONI.: Stichting
woningen aan de Cro-
Bouwen 273 woningen
Deelgebied 8 in ont-
Bouwen 2 apparte-
Willem Barentszlaan
Clavis, Postbus 150,
cusstraat / Leliestraat
/ appartementen op
wikkeling VerdeVista
mentencomplexen
en omgeving.
4531 HC TERNEUZEN,
/ Geraniumstraat /
voormalig terrein
Meerburg.
‘Boomgaard’ met 27
Geplande Start 22-05
0115-622444
Narcisstraat. Fase 4
Bos Beton aan de
Geplande Start 5-09
koopappartemen-
van project Lievens-
Hoogewaard. Project
MAKE.: De Leeuw
ten (toren A) / 30
Terneuzen
polder (zie project-
‘Rijnpark’, fase 1.
Adviesgroep BV, Post-
huurappartementen
4531 HC TERNEUZEN,
83 7
nummer 298715
Woningen worden
bus 27, 2231 AG RIJNS-
(toren B) / maatschap-
0115-622444
Bouwen, na sloop
voor totaalproject).
gefaseerd gebouwd
BURG, 071-4051616
pelijke plint aan de
HOOF.: De Schrijver
woningen, 23 woningen
Project wordt
gedurende 6/7 jaar.
ARCH.: Architecten-
Boomgaard. Project
Vastgoedonderhoud,
aan de Tulpstraat /
mogelijk in 2 fases
De gemeenteraad
bureau van Manen
‘Waterrijk-Boom-
, 4587 LG Klooster-
Rozenstraat / Anjer-
onderverdeeld.
van Alphen aan den
BV, Postbus 54, 2202
gaard’. J. den Breejen
zande, 0114-690231
straat / Begoniastraat.
Geplande Start 1-01
Rijn heeft ingestemd
AM NOORDWIJK ZH,
is aannemer bouwrijp
Fase 3 van project Lie-
W-IN.: Groosman BV,
met de bouw van 273
071-3617200
maken. Huurapparte-
Terneuzen
venspolder (zie project-
4554 LC WESTDORPE,
woningen. Het heeft
HOOF.: Van Rhijn
menten zullen hoogst-
83 7
nummer 298715 voor
0115-451510
tien jaar geduurd
Bouw BV, Postbus 76,
waarschijnlijk door
Bouwen, na sloop
totaalproject). Sloop
E-IN.: Elkor Elek-
voordat de bouw defi-
2223 KE KATWIJK ZH,
een woningcorporatie
woningen, 23 wonin-
vanaf januari 2018.
trotechniek, 4703
nitief door mag gaan.
071-4016041
worden verhuurd. De
gen aan de Kerkhof-
Geplande Start 1-03
RD ROOSENDAAL,
Geplande Start 31-07
OPDR.: Van Rhijn
2 te realiseren gebou-
laan / Rozenstraat /
W-IN.: Groosman BV,
0165-542503
REFE.: Gemeente
Projectontwikkeling
wen zijn op de begane
Alphen aan den Rijn,
BV, Postbus 76, 2223
grond verbonden door
Postbus 13, 2405 SH
KE KATWIJK ZH,
een gezondheidscen-
ALPHEN AAN DEN
071-4016041
trum in de plint.
LEIDEN
MAKE.: De Pater
jectontwikkeling B.V.,
83 8
Makelaardij, , 2771 EN
, 2251 AA VOORSCHO-
Bouwen 69 apparte-
BOSKOOP, 0172-215409
TEN, 071-5618954
menten verdeeld over
PROJ.: Smit’s Bouw-
GEBR.: Habeko
2 appartementencom-
bedrijf B.V., Postbus,
Wonen, Postbus, 2391
plexen / ondergrondse
1948 NM Beverwijk,
BJ HAZERSWOUDE
parkeergarage rond
0251-277777
DORP, 0172-583111
de Lorentzschool
HOOF.: Smit’s Bouw-
ADVI.: Van Egmond
aan de Van Vollen-
bedrijf B.V., Postbus,
Totaal Architectuur, ,
hovenkade. Project
1948 NM Beverwijk,
2201 AX NOORDWIJK
loopt vertraging op
0251-277777
ZH, 071-3619700
vanwege bezwaar van
STED.:
ARCH.: Van Egmond
omwonenden.
Totaal Architectuur, ,
Geplande Start 4-06
OPDR.: Stichting Clavis, Postbus 150,
ADVERTENTIE
de Stadhouderslaan.
Geplande Start 1-09
RIJN, 14-0172 HOOF.: Niersman Pro-
> Doorlezen op 50
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
49
cobouw
○ bouwberichten Bouwberichten
ADVI.: Gemeente
krijgt een nieuwe
Hoogewaard.
Architectenbureau van
JB WOUDENBERG,
Maassluis, Postbus 55,
transparante gevel, de
Geplande Start 26-06
Manen BV, Postbus 54,
033-2868211
Stedenbouwkundig
3144 BA MAASSLUIS,
dakconstructie wordt
ARCH.: Van Egmond
2202 AM NOORDWIJK
OPDR.: Aannemers-
Bureau BGSV, Postbus
14-010
verwijderd en de
Totaal Architectuur, ,
ZH, 071-3617200
bedrijf Gebr. Blokland
21639, 3011 XB ROT-
BOUW.: Technisch
parkeergarage wordt
2201 AX NOORDWIJK
OPDR.: Van Rhijn
BV, Postbus 236,
TERDAM, 010-2400540
Tekenburo van de
gesloopt. Asbest
ZH, 071-3619700
Projectontwikkeling
3371 AD HARDINX-
ONDE.: J. den Breejen
Riet, , 7461 TP Rijssen,
wordt verwijderd. De
HOOF.: Bouwbedrijf
BV, Postbus 76,
VELD GIESSENDAM,
GWW B.V, Postbus 193,
0548-543354
sloopwerkzaamheden
Niersman BV, Postbus
2223 KE KATWIJK ZH,
0184-620888
2132 MP HOOFDDORP,
CONS.: Ingenieursbu-
worden uitgevoerd
119, 2251 AA VOOR-
071-4016041
HOOF.: Aannemers-
023-5613329
reau Zonneveld BV,
door Beelen.
SCHOTEN, 071-5601350
HOOF.: Van Rhijn
bedrijf Gebr. Blokland
OPDR.: Smit’s Bouw-
Postbus 4398, 3013
Geplande Start 1-06
ADVI.: Van Egmond
Bouw BV, Postbus 76,
BV, Postbus 236,
bedrijf B.V., Postbus,
AA ROTTERDAM,
GEBR.: Hudson’s Bay
Totaal Architectuur, ,
2223 KE
3371 AD HARDINX-
1948 NM Beverwijk,
010-4528888
Company, Bay Street,
2201 AX NOORDWIJK
KATWIJK ZH,
VELD GIESSENDAM,
0251-277777
PROJ.: Wereldhave
324 MH TORONTO,
ZH, 071-3619700
071-4016041
0184-620888
OPDR.: Waterrijk
Management Neder-
1866-2258251
GEBR.: Habeko
Boskoop B.V, 1948
land B.V, Postbus,
HOOF.: Akor Bouw B.V,
Wonen, Postbus, 2391
SCHOONHOVEN
LEIDSCHENDAM
NM BEVERWIJK,
1118 BH SCHIPHOL,
Postbus, 7461 AH Rijs-
BJ HAZERSWOUDE
83 7
85 7
0251-277777
020-7027800
sen, 0548-515615
DORP, 0172-583111
Bouwen 36 rijwo-
Bouwen ‘Kulturhus
ADVI.: Stedenbouw-
ARCH.: Dok Archi-
OPDR.: ASR Vastgoed
OPDR.: Niersman Pro-
ningen in plan het
Stompwijk’ aan de
kundig Bureau BGSV,
tecten, Postbus, 1018
Projecten, Postbus,
jectontwikkeling B.V.,
plan”Thiendenland II-
Doctor van Noort-
Postbus 21639, 3011
AK Amsterdam,
3584 BA UTRECHT,
, 2251 AA VOORSCHO-
Zevender, 4e fase “aan
straat 90-92. Werk
XB ROTTERDAM,
020-3449700
030-2783592
TEN, 071-5618954
de Vrouwenmantel.
omvat o.a. bouwen
010-2400540
INST.: Valstar Simonis,
ADVI.: Top Vastgoed
Geplande Start 4-09
basisschool Maer-
PROJ.: Waterrijk
, 1061 XZ AMSTER-
Planontwikkeling B.V.,
NOORDWIJK ZH
CONS.: Brak & Eijlers
ten van den Velde
Boskoop B.V, 1948
DAM, 020-4489850
Archimedesbaan, 3439
87 8
adviseurs voor
/ kinderopvang /
ME NIEUWEGEIN,
Bouwen hotel
bouwconstructie,
speellokaal / biblio-
> Doorlees van 49
NM BEVERWIJK, 0251-277777
SLIEDRECHT
030-6975095
Zeezicht aan de
Hoge Gouwe, 2801 LC
theek / dorpshuis
ARCH.: Architek-
83 6
ADVI.: LBP Sight,
Erasmusweg.
GOUDA, 0182-550084
/ consultatiebu-
tenatelier, 2408 ER
Bouwen 11 eenge-
Postbus, 3439 MT Nieu-
Geplande Start 4-09
HOOF.: RIZ Bouw
reau. Project wordt
ALPHEN AAN DEN
zinswoningen op
wegein, 030-2311377
ARCH.: Korbee van
B.V., Postbus, 3404
duurzaam gebouwd /
RIJN, 0172-212221
locatie Lanser aan de
ADVI.: Boersema
der Kroft Architec-
LH IJSSELSTEIN,
energieneutraal.
Rivierdijk. Project
Installatie Adviseurs
ten, Postbus 9, 2202
030-6886822
Geplande Start 1-09
uitgesteld.
BV, Postbus 2504, 3821
HB NOORDWIJK ZH,
OPDR.: RIZ Bouw
CONS.: Bouwkundig
MAASSLUIS 88 8
Geplande Start 1-01
BS AMERSFOORT,
071-3620700
B.V., Postbus, 3404
Adviesburo Schagen
Uitbreiden winkel-
HOOF.: Adriaan van
033-4553737
OPDR.: Zeemotel
LH IJSSELSTEIN,
b.v, , 1742 LE SCHA-
centrum Koningshoek
Erk Bouw B.V, Postbus,
PROJ.: Top Vastgoed,
Zeezicht, , 2202 CC
030-6886822
GEN, 0224-218688
ter hoogte van oude
2861 CM Bergambacht,
3581 CZ UTRECHT,
NOORDWIJK ZH,
postkantoor a.d.
0182-352344
030-6975095
071-3611300
MIDDELHARNIS
lenbouwen B.V., ,
Van Beethovenlaan
PROJ.: Adriaan van
BOUW.: FiMek estate
HOOF.: Van Rhijn
83 7
5504DC Veldhoven,
/ Uiverlaan. Sloop-
Erk Ontwikkeling B.V,
BV, Postbus, 5301
Bouw BV, Postbus 76,
Bouwen 23 koopwo-
06-49402001
werkzaamheden zijn
, 2861 CM BERGAM-
LB Zaltbommel,
2223 KE KATWIJK ZH,
ningen in het plan ‘3e
ARCH.: Archipel
gestart.
BACHT, 0182-352344
0418-540202
071-4016041
Ring Noord 3’ aan de
Ontwerpers B.V, 2583
Geplande Start 1-06
ARCH.: Schippers
CONS.: IMd raadge-
Bergweg. Verkoop
CM ‘S-GRAVENHAGE,
HOOF.: Van Mierlo
Architecten BNA BV,
vende ingenieurs,
start in Q3 2017. Start
070-3387570
Bouw & Ontwikke-
, 2585 AS ‘S-GRAVEN-
Postbus 50521, 3071
HAZERSWOUDERIJNDIJK
bouw afhankelijk van
ADVI.: DP6 Architec-
ling, Postbus 218,
HAGE, 070-3505751
EL ROTTERDAM,
83 5
verkoop.
tuurstudio, , 2611 BP
010-2012360
Bouwen 2 twee-
Geplande Start 1-01
Delft, 015-2120110
2676 LE MAASDIJK,
HOOF.: Slimscho-
0174-522300
AMSTELVEEN
ARCH.: Rijnboutt,
onder- en-kap en 2
ARCH.: Scala Architec-
BOUW.: Rienks
ONDE.: Olijve Metaal,
88 8
Postbus, 1013
vrijstaande woningen
ten, Postbus 134, 2513
Bouwmanagement
8431 EX OOSTER-
Verbouwen/Renove-
NJ Amsterdam,
aan de Rijndijk, plan
BB ‘S-GRAVENHAGE,
B.V, Postbus 39, 3821
WOLDE, 06-22225217
ren voormalig V&D-
020-5304810
‘Hof van Oostvaert’.
070-3638476
BM AMERSFOORT,
ADVI.: Ingenieursbu-
gebouw tot warenhuis
Geplande Start 4-09
ADVI.: Aannemersbe-
033-4511710
reau Zonneveld BV,
t.b.v. Hudson’s Bay
OPDR.: Van Rhijn
drijf Gebr. Blokland
ADVI.: Gemeente
Postbus 4398, 3013
aan het Buitenplein
KOUDEKERK AAN DEN RIJN
Projectontwikkeling
BV, Postbus 236,
Leidschendam-
AA ROTTERDAM,
101. Het geraamte
83 7
BV, Postbus 76,
3371 AD HARDINX-
Voorburg, Inkoop en
010-4528888
blijft staan, de gevels
Bouwen 43 koopap-
2223 KE
VELD GIESSENDAM,
Aanbeste, Postbus,
ADVI.: Valstar Simo-
en achterliggende
partementen in
KATWIJK ZH,
0184-620888
2264 BP LEIDSCHEN-
nis, , 1061 XZ AMSTER-
parkeergarage ver-
het plan Rijnpark.
071-4016041
ADVI.: Inbo Adviseurs
DAM, 070-3009000
DAM, 020-4489850
dwijnen, het gebouw
Fase 1, omgeving
ARCH.:
B.V., Postbus, 3931
ADVI.: Stichting Panta
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
50
cobouw
MEER BOUWBERICHTEN? GA NAAR WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN Bouwberichten
Rhei, Postbus 103, 2592
Ontwikkelingsmaat-
Bergschenhoek
Brouwer Architecten,
ARCH.: Bedaux de
B.V., Postbus, 2821 LH
CK ‘S-GRAVENHAGE,
schappij Meerburg CV,
83 7
, 5051 PB GOIRLE,
Brouwer Architecten,
Stolwijk, 0182-341741
070-3879900
Koninginnegracht,
Bouwen complex met
013-5368555
, 5051 PB GOIRLE,
ARCH.: Spring Archi-
GEBR.: Locatie Leid-
2514 AA ‘S-GRAVEN-
6 senioren huurwonin-
OPDR.: Heijmans
013-5368555
tecten, Postbus 2202,
schendam, Postbus,
HAGE, 070-3750900
gen met daarboven 12
Vastgoed, Postbus,
OPDR.: ERA Con-
3071 KB ROTTERDAM,
starterswoningen op
3063 AN Rotterdam,
tour B.V, Postbus,
010-4132790
2262 ED LEIDSCHENDAM, 070-3872626
ROTTERDAM
de voormalige biblio-
010-2662800
2718 RP Zoetermeer,
OPDR.: Marente, Post-
GEBR.: Stichting
83 6
theeklocatie aan de
HOOF.: Heijmans
079-3170170
bus, 2215 RA VOOR-
Dorpshuis Stompwijk,
Bouwen 13 grond
Notaris Kruytstraat.
Woningbouw West,
OPDR.: Schouten &
HOUT, 071-4093333
Zustersdijk, 2266 EW
gebonden koopwo-
Geplande Start 4-09
Postbus, 3063 AN Rot-
De Jong Projectontwik-
LEIDSCHENDAM,
ningen in het plan
CONS.: Bartels
terdam, 010-2662600
keling B.V.,
071-5801838
Wonen aan de Mean-
Ingenieursbureau
GEBR.: Maerten van
der, Park 16Hoven,
B.V, Postbus 10217,
den Veldeschool,
fase 3.
Doctor van Noort-
Geplande Start 3-07
straat, 2266 HA
Amsterdam
Postbus, 2266 EK
HEEMSKERK
86 8
LEIDSCHENDAM,
Bouwen demonstra-
7325 DZ APELDOORN,
83 4
070-3014747
tiefabriek voor Chain-
055-3680540
Herontwikkelen
W-IN.: Instal-
ARCH.: Schippers
vml. Baderie tot 9
LEIDSCHENDAM,
latiebedrijf Kruit
Architecten BNA BV,
071-5801667
B.V., Postbus, 2841
GEBR.: Stichting
craft t.b.v. vergisting
ROTTERDAM
groente- en fruitres-
koopappartementen
82 6
ten tot vetzuren aan
, 2585 AS ‘S-GRAVEN-
/ 2 penthouses aan de
Onderhoud houten
de Moezelhavenweg.
DG Moordrecht,
HAGE, 070-3505751
Winterkoning. Project
remmingwerken tpv
Geplande Start 15-05
Kinderopvang
0182-378200
HOOF.: Martens Aan-
‘Langs de Jan’.
natte infra objecten,
ARCH.: R. van Dorp
Zoeterwoude, 2381
ARCH.: Bedaux de
nemingsbedrijf b.v.,
Geplande Start 1-08
kades, bruggen en
bouwkundig teken-
EA ZOETERWOUDE,
Brouwer Architecten,
Postbus, 2941 CD Lek-
ARCH.: Bouwkundig
sluizen; planmatig
bureau, Bijenkamp,
071-5808010
, 5051 PB GOIRLE,
kerkerk, 0180-661766
Managementbureau
onderhoud en calami-
8085 PM DOORNSPIJK,
OPDR.: Gemeente
013-5368555
HOOF.: Aannemings-
van Hooff, Staalstraat,
teiten, veiligstellen,
06-30119371
Leidschendam-Voor-
S-IN.: Installa-
bedrijf Martens BV,
1951 MA VELSEN-
herstellen en zo nodig
ARCH.: Botec
burg, Postbus 905, 2264
tiebedrijf Kruit
Postbus 2582, 2941
NOORD, 0251-258270
vervangen van houten
Bedrijfsruimtebouw
BM LEIDSCHENDAM,
B.V., Postbus, 2841
CD LEKKERKERK,
HOOF.: Van Rhijn
remmingwerken.De
B.V, Postbus 175,
14-070
DG Moordrecht,
0180-661766
Bouw BV, Postbus 76,
drie gebieden waar-
8071 RC NUNSPEET,
0182-378200
OPDR.: 3B Wonen,
2223 KE KATWIJK ZH,
binnen het onderhoud
0341-264656
ZOETERWOUDE
ADVI.: Croes
Postbus 108, 2661 AC
071-4016041
dient te worden uitge-
E-IN.: RTP Electro-
83 6
Bouwtechnisch Inge-
BERGSCHENHOEK,
OPDR.: Project
voerd zijn Stad, Waal-
techniek B.V, Postbus
Bouwen 14 koopwo-
nieursbureau, Postbus
010-5191491
Winterkoning B.V.,
Eemhaven en Botlek
2, 6654 KD AFFERDEN
ningen bestaande
6696, 6546 BA NIJME-
OPDR.: Kraakhelder
De Trompet, 1967
Europoort - MV1&2.
GLD, 0487-585100
twee-onder-een-
GEN, 024-3721919
vastgoedontwikkeling
DC HEEMSKERK,
Geplande Start 31-05
HOOF.: Botec
kapwoningen en
ADVI.: Instal-
BV, , 2719 MC Zoeter-
06-51588610
HOOF.: Aannemings-
Bedrijfsruimtebouw
vrijstaande woningen
latiebedrijf Kruit
meer, 06-10403801
bedrijf Simon BV, 3197
B.V, Postbus 175,
tussen Stationssingel
B.V., Postbus, 2841
LEIDSCHENDAM
KH BOTLEK ROTTER-
8071 RC NUNSPEET,
/ Molentocht in de wijk
DG Moordrecht,
Meerburgerpolder in
83 8
DAM, 010-4904409
0341-264656
0182-378200
CAPELLE AAN DEN IJSSEL
Bouwen 44 koopwo-
ADVI.: Havenbe-
OPDR.: Chain-
het plan Verde Vista
OPDR.: Kalliste
83 8
ningen in het plan
drijf Rotterdam NV,
craft, Postbus, 1043
Meerburg, 2e fase,
Woningbouwontwik-
Bouwen 44 grond-
Vliethaven aan de
Postbus, 3072 AP Rot-
AM Amsterdam,
Deelgebied 5.
keling B.V., Postbus,
gebonden koopwo-
Veursestraatweg.
terdam, 010-2521010
020-2615645
Geplande Start 1-09
3433 CM Nieuwegein,
ningen in het plan
Geplande Start 1-03
OPDR.: Havenbe-
ARCH.: Schippers
088-1009500
Couwenhoek tussen
HOOF.: Bouw- en
drijf Rotterdam NV,
Architecten BNA BV,
HOOF.: Giesbers
Keerkring / Wester-
Aannemersbedrijf
Postbus, 3072 AP Rot-
83 7
, 2585 AS ‘S-GRAVEN-
Rotterdam Bouw B.V,
lengte /Couwen-
Schouten,
terdam, 010-2521010
Bouwen “villapark
HAGE, 070-3505751
Postbus, 3044 BA
hoekseweg, fase 1.
Postbus, 2266 EK
ADVI.: Vocon Engi-
Rotterdam,
Geplande Start 31-05
LEIDSCHENDAM,
Lisse
vrijstaande woningen
neering BV, Postbus,
010-2620122
ARCH.: Bedaux de
070-3014700
81 6
aan het Fluitekruid in
Uitbreiden woonzorg-
het uitbreidingsplan
complex ‘Berkhout’
Thiendenland.
3351 HC Papendrecht, 078-6421300 OPDR.: VORM Ontwikkeling B.V., , 3351
ADVERTENTIE
Specialist in kranen
Schoonhoven
Gulden Meesters� 32
met 22 kamers / alge-
Geplande Start 3-01
mene woonkamer aan
HOOF.: RIZ Bouw BV, ,
de Berkhoutlaan 15.
3404 LH IJSSELSTEIN
078-6421300
Installateurs bekend
UT, 030-6886822
HOOF.: VORM Bouw
bij aannemer.
CONS.: Konstruk-
B.V, , 3351 HC Papend-
Geplande Start 20-04
tieburo Krabbendam
recht, 078-6421300
HOOF.: Bouwbedrijf
HC Papendrecht,
OPDR.:
5FM t XXX [X DSBOFT DPN
De Vries en Verburg
> Doorlezen op 52
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
51
cobouw
○ bouwberichten Bouwberichten
, 2516 BE ‘S-GRAVEN-
TW SASSENHEIM,
Utrecht, 030-2334213
en appartementen
ADVI.: Broersma
HAGE, 070-3478594
0252-226201
PROJ.: Willigen Part-
aan de Hogeweg /
Ingenieursbureau voor
Boerkoel BV, Postbus
OPDR.: BPD, Regio
ADVI.: De Dakdokters
ners Vastgoedontwik-
Voorstraat / Beeklaan.
Betonñ en Staalcon-
62, 3765 GC SOEST,
Zuid-West, Postbus
Amsterdam B.V., H.J.E.
kelaars B.V., , 3584 AB
Plan ‘Offem Zuid’.
structies, , 2517 EB
035-6010444
75, 2612 PA DELFT,
Wenckebachweg, 1096
Utrecht, 030-2271621
Bouw gaat gefaseerd
‘S-GRAVENHAGE,
ARCH.: EVE Architec-
015-2680808
AL AMSTERDAM,
uitgevoerd worden.
070-3602907
> Doorlees van 51
ten BV, Postbus 115,
020-8208251
Rotterdam
Geplande Start 18-12
OPDR.: Euraco B.V.,
7442 DL NIJVERDAL,
Dordrecht
ARCH.: Space
86 9
ARCH.: Architecten-
Groene Hartplein, 2381
0548-656950
83 7
Encounters, , 1015
Voorlopige gunning
bureau van Manen
GS ZOETERWOUDE,
OPDR.: RIZ Bouw BV, ,
Bouwen 22 grond-
CW AMSTERDAM,
Europese aanbe-
BV, Postbus 54, 2202
070-3608602
3404 LH IJSSELSTEIN
gebonden koopwo-
020-2044598
steding met ref. nr.
AM NOORDWIJK ZH,
UT, 030-6886822
ningen in het plan
ARCH.: NL Architects,
P.15.014. Procedure:
071-3617200
Wilgenwende.
1051 HM AMSTER-
onderhandeling
ARCH.: Bosch
86 3
SCHIEDAM
Berkel en Rodenrijs
Geplande Start 2-10
DAM, 020-6207323
met bekendmaking.
Slabbers, 2517 GD
Slopen magazijn
HOOF.: BAM Bouw en
ADVI.: DS land-
Nieuwbouw tram en
‘S-GRAVENHAGE, 070
aan de Stricklede-
83 7
Techniek, Postbus,
schapsarchitecten,
metrowerkplaats
3554407
weg. Opdrachtge-
Bouwen ca. 40 koop-
3981 AZ Bunnik,
1054 HT AMSTERDAM,
Kleiweg -RET N.V.
OPDR.: Offem B.V.,
ver bekend bij de
woningen in het plan
030-6598966
020-5301252
Werk omvat bouwen,
Postbus, 2223 KE KAT-
architect.
“de Gouden Buurten”
ARCH.: Lugten Mal-
ADVI.: DOOR Architec-
na sloop meerdere
WIJK, 071-4016041
Geplande Start 4-09
aan de Stationssingel.
schaert Architecten
ten, , 1058 AA Amster-
onderhoudsgebou-
HOOF.: Van Rhijn
ARCH.: Toorman
Geplande Start 1-11
B.V., , 3311 AD Dord-
dam, 06-14603701
wen (32.000 m2),
Bouw BV, Postbus 76,
Architecten Schie-
CONS.: Brak & Eijlers
recht, 078-6393535
OPDR.: Gemeente
remise voor de RET
2223 KE KATWIJK ZH,
dam, Postbus 223,
adviseurs voor
OPDR.: AM Zuidwest,
Amsterdam, Grond
a.d. Kleiweg 244.
071-4016041
3111 AR SCHIEDAM,
bouwconstructie,
, 3528 BP Utrecht,
en Ontwikkeling,
Hoofdaannemer
PROJ.: BPD, Regio
010-2467040
Hoge Gouwe, 2801 LC
030-6097222
Postbus 1104, 1018 XA
coˆrdineert daarnaast
Zuid-West, Postbus
AMSTERDAM, 14-020
de realisatie van de
75, 2612 PA DELFT,
GOUDA, 0182-550084 ARCH.: van Bergen
ONTWERP
Kolpa Architecten, 3011 HE ROTTERDAM,
AMSTERDAM
AMSTERDAM
outillage voor de
015-2680808
Rijswijk
86 9
werkplaatsen / inrich-
PROJ.: Van Rhijn Bouw
Europese aanbeste-
88 8
ting van het terrein
BV, Postbus 76, 2223
ding met referentie-
83 9
Bouwen, na sloop, 3
(o.a. railinfra), welke
KE KATWIJK ZH,
nummer AI 2017-
Bouwen 10 loods-
appartementenge-
aparte projecten zijn.
071-4016041
0081. Procedure:
B.V., Postbus, 3404
woningen / 40
bouwen met in totaal
Sloop gestart.
LH IJSSELSTEIN,
tuin-lofts / ca. 100
46 vrije sector huur-
Geplande Start 1-06
‘S-GRAVENHAGE
Renoveren en uitbrei-
030-6886822
appartementen / com-
appartementen / 23
HOOF.: Ballast Nedam
87 6
den Amstelstation en
OPDR.: RIZ Bouw
mericele ruimten (650
koopappartementen /
Industriebouw B.V., ,
Transformeren Toren
omgeving.Enginee-
B.V., Postbus, 3404
m2) / parkeergarage
verdiepte parkeerga-
2909 VA Capelle aan
van Oud tot 40 hotel-
ring & Construct. De
LH IJSSELSTEIN,
aan de Radarweg.
rage met 16 plaatsen
den IJssel, 010-2350111
appartementen aan
projectdoelstellin-
030-6886822
Project ‘Open-Up
per gebouw aan de
ARCH.: Ingenieursbu-
de Eisenhowerlaan.
gen zijn: opleveren
Sloterdijk’. Betreft
Van Vollenhoven-
reau Rotterdam BV,
Geplande Start 4-12
van een optimale
POELDIJK
voormalig aanbeste-
laan. Project ‘De Drie
Postbus, 3072 AP Rot-
ARCH.: Architek-
overstaplocatie voor
83 7
ding voor selecteren
Hofdames’. Willigen
terdam, 010-4894530
tenkombinatie Bos
trein/metro/tram en
Bouwen 31 grond-
ontwikkelende
Partners heeft de
OPDR.: Ret, Postbus
Hofman B.V., Stille
bus, uitbreiden van
gebonden koopwo-
partije voor kavels
ontwikkeling overge-
112, 3071 AA ROTTER-
Veerkade, 2512 BE
de capaciteit van de
ningen, type D / E / F
N1 en N3 project
nomen van Rijswijk
DAM, 010-4476911
‘S-GRAVENHAGE,
fietsparkeergarage
in het plan ‘Poeldijk
Sloterdijk-Centrum.
Wonen. Verkoop start
070-3636960
met 3.400 stallings-
Dorp’ fase 2a, omge-
Geplande Start 1-11
kwartaal 2 2017.
NOORDWIJK ZH
ARCH.: Archipel
plaatsen, aanpassing
ving Rijnsburgerweg.
ARCH.: Chris Collaris
Geplande Start 1-11
83 9
Ontwerpers B.V, 2583
van de gevel (plint)
Geplande Start 1-09
Design, , 3511 NW
ARCH.: Bijl architec-
Bouwen 256 koop-
CM ‘S-GRAVENHAGE,
en realiseren van een
CONS.: Triops
Utrecht, 06-44185763
ten B.V., , 3581 AA
en huurwoningen
070-3387570
natuursteen trappar-
Advies, Postbus 44,
ARCH.: Studio Donna
6851 TD HUISSEN,
van Milligen Bielke, ,
026-3886416
1015 CW Amsterdam,
HOOF.: Bouwmaat-
06-42740654
schappij Weboma
ADVI.: LBP Sight,
BV, Postbus 245,
Postbus, 3439 MT Nieu-
2292 JL Wateringen,
wegein, 030-2311377
0174-225600
INST.: Fore Instal-
ARCH.: Zeinstra
latie Adviseurs,
Veerbeek Architecten,
Postbus 73, 2171
010-4782266 HOOF.: RIZ Bouw
niet-openbaar.
tij tussen de verschilADVERTENTIE
APB
www.asbestpartners.eu Uw partner in asbestverwijdering!
De Amert 100a, Veghel | Tel. +31 (0)413 35 34 02 | info@asbestpartners.nl
lende niveau’s in de openbare ruimte. Het projectgebied wordt begrensd door het Prins Bernhardplein aan de noordzijde en de Hugo de Vrieslaan ten zuiden. Termijn voor ontvangst van
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
52
cobouw
MEER BOUWBERICHTEN? GA NAAR WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN Aanbestedingen
inschrijvingen of
CW ‘s-Gravenhage,
Beroeps- en Algemeen
participeert in Con-
Postbus, 2243 AB Was-
ZWOLLE, 038-4213337
deelnemingsaanvra-
088-1158000
Vormend Onderwijs
sortium A44 die het
senaar, 071-5730910
GEBR.: Dr. Nassau
en Volwassenen Edu-
MEOB-terrein gaan
GEBR.: Rijnlands
Junior College,
MAASDIJK
catie voor Rotterdam
herontwikkelen tot
Lyceum, 2341 BA OEG-
9411 AV BEILEN,
wordt verwacht op 13
86 5
en omstreken Albeda
bedrijventerrein De
STGEEST, 071-5193500
0593-538160
december 2017.
Bouwen 4 woningen
College, Postbus,
Boeg. Start niet voor
BOUW.: Avant
OPDR.: Gemeente
Geplande Start 15-12
en een bedrijfsver-
3071 AL Rotterdam,
medio 2018.
Bouwpartners BV,
Midden-Drenthe,
OPDR.: Gemeente
zamelgebouw aan
010-2901020
Geplande Start 1-10
Postbus 8075, 3542
Postbus 24, 9411 NB
Amsterdam, Grond
de Tuindersweg. De
ADVI.: Stichting voor
ARCH.: Architekten-
AD UTRECHT,
BEILEN, 0593-539222
en Ontwikkeling,
totale afmeting van de
Interconfessioneel
buro Cepezed BV,
030-2667328
GEBR.: CSG Beilen,
Postbus 1104, 1018 XA
kavel bedraagt 6831
Beroeps- en Algemeen
Postbus 3068, 2611 RV
ARCH.: Bureau Kroner,
Postbus 11,
AMSTERDAM, 14-020
m2.
Vormend Onderwijs
DELFT, 015-2150000
2512 ET ‘S-GRAVEN-
9411 KA BEILEN,
OPDR.: ProRail,
Geplande Start 1-08
en Volwassenen Edu-
OPDR.: WAD
HAGE, 070-3020735
0593-522819
Postbus 2038, 3511
ARCH.: Visie - Teken-
catie voor Rotterdam
Archief Depots B.V.,
EP UTRECHT,
werk en presentaties,
en omstreken Albeda
Poortland, 1046
088-2317104
, 2681 TV Monster,
College, Postbus,
BD AMSTERDAM,
ADVI.: Ingenieurs-
0174-441723
3071 AL Rotterdam,
070-3065493
bureau Amster-
ADVI.: Aqua-Terra
010-2901020
NOORD
dam (IBA), , 1018
Nova B.V., Zuidweg,
DN Amsterdam,
2671 MP NAALDWIJK,
Warmond
020-2511111
0174-625246
83 7
Bouwen, na sloop
Sneek
hoek Reitdiephaven /
ARCH.: Gottlieb
OPDR.: Gemeente
Bouwen 24 grondge-
Daniel den Hoed,
88 5
Hoogeweg. Ontwerp
Paludan Architects,
Westland, Postbus,
bonden koopwonin-
nieuwbouw 100
Uitbreiden, na sloop 4
is aangepast van 20
1560 1560 COPENHA-
2671 GW Naaldwijk,
gen aan de Herenweg.
grondgebonden
woningen, super-
naar 17 bouwlagen.
GEN V, 45-41718200
14-0174
Geplande Start 4-12
huurwoningen aan de
markt Albert Heijn
Geplande Start 31-03
ARCH.: Architek-
Groene Hilledijk.
a.d. Middelzeelaan
PROJ.: Waardevast
gen 14 juni 2016 tijd 14:00 uur. De gunning
ARCH.: Office Winhov,
Rotterdam 83 9
ONTWERP
Groningen 83 8 Bouwen 75 huurappartementen op de zogenaamde festivallocatie op de
, 1094 RB
ROTTERDAM
tenkombinatie Bos
Geplande Start 4-06
4. Supermarkt wordt
B.V., , 3361 XD Slied-
AMSTERDAM,
84 5
Hofman B.V., Stille
ARCH.: Van Wilsum
van 1600 naar 2450
recht, 06-51411523
020-6844446
Europese aanbeste-
Veerkade, 2512 BE
Van Loon Architectuur
m2 uitgebreid. Duur-
PROJ.: Van der
OPDR.: NS Stations
ding met referentie
‘S-GRAVENHAGE,
& Stedenbouw, 2514
zaam project vanwege
Heijden bouw en
B.V., Postbus, 3511 CE
HdM-2016-32. Pro-
070-3636960
EK ‘S-GRAVENHAGE,
groene achtergevel.
ontwikkeling,
Utrecht, 088-6711951
cedure: openbaar.
OPDR.: VORM Ontwik-
070-3465144
Geplande Start 1-01
Postbus 52, 5374
Onderhoud schil-
keling B.V., , 3351
OPDR.: SWZ BV,
ARCH.: Kat Archi-
CM SCHAIJK,
ZAANDAM
derwerken Albeda
HC Papendrecht,
Postbus, 3016 CK ROT-
tecten BV, Postbus
0486-461855
078-6421300
TERDAM, 010-2823131
265, 8601 EJ SNEEK,
ARCH.: AAS Architec-
0515-433030
ten, 9712 LK
86 5
College, raamo-
Nationale aanbeste-
vereenkomst met
ding met referentie
5 partijen voor een
Oegstgeest
Oegstgeest
OPDR.: Albert Heijn
GRONINGEN,
O.00011002.00.
periode van 4 jaar,
85 7
84 7
Stadsfenne, , 8604 BH
050-3123737
GB.20.33 Procedure:
groot onderhoud
Bouwen depotge-
Uitbreiden Rijnlands
Sneek, 0515-411860
niet-openbaar.
schilderwerk op 34
bouw voor WAD
Lyceum aan de Apol-
Digitale aanbesteding
locaties binnen Rot-
Archief Depots op het
lolaan 1. Uitbreiding
BEILEN
via www.tenderned.
terdam, de opdracht
MEOB-terrein aan de
betreft ruimtes voor
84 8
Bouwen 13 koopwo-
nl. Casco renovatie
omvat zowel binnen-
Haarlemmerstraat-
CKV / muziek- en the-
Bouwen school t.b.v.
ningen aan de Prins
Gebouw 8 Hembrug-
als buitenschilder-
weg. Pand omvat
aterruimtes / BINASK
Nassau College /
Hendrikkade. Project
terrein Zaandam, vml.
werk en herstel
naast kunstopslag
science-lab. Start
Vincent van Gogh
‘Kaai13’.
‘Wapendepot’.
en bescherming
ook restauratie-
bouw onbekend.
College over het
Geplande Start 1-10
Termijn voor ont-
corrosie/houtrot en
ateliers en wordt
Geplande Start 1-01
Linthorst Homanka-
ARCH.: Massa Bureau
vangst van inschrij-
glaszetten. Termijn
publiek toegankelijk.
OPDR.: Stichting “Het
naal a.d. De Omloop /
voor Architectuur,
vingen of deelne-
voor ontvangst van
WAD Archief Depots
Rijnlands Lyceum”,
Havenstraat. Locatie
3011 VB ROTTERDAM,
mingsaanvragen 22
inschrijvingen of
staat weer ter discus-
010-2132193
mei 2017 tijd 09:00
deelnemingsaanvra-
sie na protesten
PROJ.: WVG ontwikke-
uur.
gen 19 juni 2017 tijd
actiegroep en omwo-
ling, , 7943 PE Meppel,
Geplande Start 1-08
09:00 uur waarna
nenden. Alternatieve
0522-238550
ADVI.: Rijksvastgoed-
directe opening. Gun-
locatie is Sportpark
bedrijf, Postbus, 2511
ning wordt verwacht
Noord-West.
CW ‘s-Gravenhage,
op 18 juli 2017.
Geplande Start 28-02
088-1158000
Geplande Start 1-08
ARCH.: BDG Archi-
OPDR.: Rijksvastgoed-
OPDR.: Stichting voor
tecten Ingenieurs,
bedrijf, Postbus, 2511
Interconfessioneel
Postbus 633, 8041 AM
ADVERTENTIE
MEPPEL 83 6
> Doorlezen op 54
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
53
cobouw
○ bouwberichten Bouwberichten
m.b.t levereb, plaat-
ADVI.: Studio
Grote Projecten en
de Hospitaalstraat /
Postbus 1935, 2288
sen, installeren, uit-
Roosegaarde B.V.,
Onderhoud, Postbus,
Ieperstraat.
GM RIJSWIJK ZH,
JOURE
voeren en onderhoud
Vierhavensstraat,
3526 LA Utrecht,
Geplande Start 28-05
070-3072222
86 5
aan constructiewerk
3029 BG ROTTERDAM,
088-7972111
HOOF.: Algemene
REFE.:
Bouwen bedrijfsver-
en werktuigbouw-
010-3070909
OPDR.: Provincie
ondernemin-
HOOF.: KlokGroep,
zamelgebouw de Poel
kundige installaties.
ONDE.: Antea Group,
Fryslan, Postbus,
gen Himpe nv, ,
Postbus, 6541XN Nij-
met 10 bedrijfsunits
Termijn van ontvangst
Postbus, 8443 DV Heer-
8911 KZ Leeuwarden,
8210 LOPPEM,
megen, 088-0249100
op het bedrijventer-
van inschrijving 20
enveen, 0513-634567
058-2925925
0032-50826222
PROJ.: KlokGroep,
rein de ‘Ekers’ aan
Juni 2017 12:00.
ONDE.: Romein Beton
HOOF.: Bouwgroep
OPDR.: Gemeente
Postbus, 6541XN Nij-
de Ekers. Start bouw
Geplande Start 1-08
BV, Postbus 11, 6669
Dijkstra Draisma B.V.,
Staden, ,
megen, 088-0249100
afhankelijk van
ADVI.: Waterschap
CB DODEWAARD,
Postbus, 8701 MC Bols-
8840 STADEN,
CONS.: Pieters Bouw-
verkoop.
Hunze en Aa’s, Post-
0488-417111
ward, 0515-334000
0032-51708206
techniek Haarlem
Geplande Start 2-10
bus, 9641 PJ VEEN-
ONDE.: Haarsma
OPDR.: Provincie
ARCH.: Volt archi-
BV, Postbus 4906,
OPDR.: De Marne Vast-
DAM, 0598-693800
Infra & Milieu BV,
Noord-Holland, Postbus
tecten, 9000 GENT,
2012 JB HAARLEM,
goed, 7461 AG RIJSSEN,
OPDR.: Waterschap
8765 LP TJERKWERD,
3007, 2012 DE HAAR-
+32-92190074
023-5431999
0546-629800
Hunze & Aa’s, Postbus
0515-579100
LEM, 023-5143143
OPDR.: Vlaams Bouw-
ARCH.: De Zwarte
ONTW.: Pr8 archi-
195, 9641 PJ VEEN-
ARCH.: J.O.N.G.
meester, Grasmarkt,
Hond Architecten,
tecten, Postbus 15,
DAM, 0598-693800
architecten, , 8531 HV
LEEUWARDEN
1000 BRUSSEL,
Postbus, 9712 AC Gro-
LEMMER, 0514-564130
88 9
0032-25532963
ningen, 050-3134005
ARCH.: Borren Staal-
Uitbreiden winkel-
Zeist
Utrecht
> Doorlees van 53
7609 RG ALMELO, 0546-540840
GEGUND
enhoef Architecten BV
centrum ‘De Centrale’
Leek
Kornwerderzand
BNA, Postbus 2643, 8916
aan de Centrale met
83 7
86 7
82 7
86 9
HH LEEUWARDEN,
9000 m2 winkels
Bouwen 24 twee-
Nationale aanbeste-
Nationale aanbeste-
Bouwen bezoekers-
058-2168344
/ aanleggen 700
onder-een-kapwonin-
ding met ref.nr. 16816.
ding met referen-
centrum ìde nieuwe
ARCH.: Achterbosch-
parkeerplaatsen.
gen op de locatie van
Procedure: niet-
tie OW 2017-01.
Afsluitdijkî met
Zantman architecten,
Geplande Start 31-08
voormalig garagebe-
openbaar. Verbouw/
Procedure: openbaar.
horeca / zalen / terras
Postbus 2695, 8911
ARCH.: VVKH Archi-
drijf / tankstation aan
renovatie Grafisch
Bouwrijp maken De
/ wintertuin of serre
KJ LEEUWARDEN,
tecten BV, Postbus
de Sanatoriumlaan 37
Lyceum Utrecht. Werk
Hoven fase 1, wijk
/ expositieruimten /
058-2343131
11310, 2311 CD LEIDEN,
/ Laan van Eikenstein.
omvat o.a. verbouwen/
Oostindie, de omvang
lounge aan de Afsluit-
ARCH.: TWA architec-
071-5149957
Garage / tankstation
renoveren A-vleugel /
van het gebied in fase
dijk. Project ‘Beleef-
ten, , 9112 HL BUR-
ADVI.: Bouwkundig
in 2013 gesloopt.
enkele benodigde aan-
1 is 232 ha. Digitale
centrum Afsluitdijk’.
DAARD, 0519-241550
Bureau M. Visser,
Geplande Start 5-06
passingen in B-vleugel.
aanbesteding via
Architecten werken in
BOUW.: Interra, , 8502
Lunenburgdreef, 2135
E-IN.: Elektrotech-
Werkzaamheden
www.tenderned.
samenwerkingsver-
CV JOURE, 0513-412418
DN HOOFDDORP,
nisch Installatieburo
dienen gefaseerd in
nl. Termijn voor ont-
band onder de naam
GEBR.: Hotel De
023-5623119
Schalkwijk, 3404
de zomervakanties
vangst van inschrijvin-
GEAR Architecten. Aan-
Vigilante, 8754
ADVI.: Proatec Bouw-
LB IJSSELSTEIN,
van 2017, 2018 en 2019
gen of deelnemings-
nemers buitenruimte
HC MAKKUM FR,
management, 1906 XW
030-6876303
plaats te vinden.
aanvragen 6 juni 2017
zijn Antea / Romein
0515-238222
LIMMEN, 072-5053480
OPDR.: Gemeente
Geplande Start 1-09
tijd 10:30 uur waarna
Beton / Haarsma Infra
GEBR.: Kranendonk
HOOF.: Kees Pronk
Zeist, Postbus 513, 3701
HOOF.: ABM-Belbouw
directe opening. De
& Milieu. Twitter: @
Experience Company
Bouwmaatschappij
HS ZEIST, 14-030
(onderdeel Hege-
gunning wordt ver-
Afsluitdijk2020. Betreft
B.V, 3743 DL BAARN,
B.V, 1906 XW LIMMEN,
HOOF.: RIZ Bouw
man+), Postbus,
wacht op 3 juli 2017.
voormalige nationale
035-5431599
072-5053480
B.V., Postbus, 3404
3812 NL Amersfoort,
Geplande Start 3-07
aanbesteding met ref.
ARCH.: AT Osborne BV,
OPDR.: Kennemer-
LH IJSSELSTEIN,
033-4610549
OPDR.: Gemeente
nr. 2016-001. Proce-
Postbus 168, 3740 AD
land Beheer BV, ,
030-6886822
OPDR.: Grafisch
Leek, Postbus 100, 9351
dure: niet-openbaar.
BAARN, 035-5434343
2015 KV HAARLEM,
PROJ.: Essenstein B.V.,
Lyceum Utrecht, Post-
BJ LEEK, 0594-551515
EW installateurs zijn
ADVI.: Significant B.V,
023-5374053
, 3735 LK Bosch en
bus, 3521 GH Utrecht,
ADVI.: Gemeente Leek,
bekend bij Dijkstra
3771 ED BARNEVELD,
030-2807077
Postbus 100, 9351 BJ
Draisma.
0342-405240
LEEK, 0594-551515
Geplande Start 31-05
OPDR.: Rijkswaterstaat
OOST
Duin, 030-6914858
Slochteren 82 6
ADVERTENTIE
ARCH.: OPL Archi-
ADVI.: Maar! bouw-
tecten, Postbus 2448,
management, , 1213 TS
3581 BK UTRECHT,
Hilversum, 035-6281677
030-2511005
ARCH.: Maar! bouw-
GEGUND
management, , 1213 TS
ARNHEM
Nationale aanbeste-
Hilversum, 035-6281677
ding met referentie-
STADEN
nummer WHA2017-11,
86 7
Bouwen 13 woningen
Procedure Openbaar:
Bouwen van een
aan het Kerkplein.
Raamovereenkomst
lokaal dienstencen-
Project ‘De Martinus’.
86 6
werktuigbouwkun-
trum / administratief
Geplande Start 1-09
Bouw bedrijfsver-
dige werkzaamheden
centrum ‘AC/DC’ aan
INST.: Valstar Simonis,
zamelgebouw op
83 7
WIJK BIJ DUURSTEDE
BENT U ABONNEE? DE 50 MEEST ACTUELE BOUWBERICHTEN VINDT U GRATIS OP WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
54
cobouw
Bouwberichten
LELYSTAD
zelf de architect en
Voorst, Postbus 9000,
85 4
de aannemer.
83 7
86 6
7391 KA TWELLO,
Gunning Europese
Geplande Start 1-08
Bouwen appartemen-
Bouwen garage /
verkoop/verhuur.
0571-279911
aanbesteding. Pro-
CONS.: WM Bouw-
tencomplex ‘Residentie
showroom Interauto
Geplande Start 8-05
OPDR.: Provincie
cedure: openbaar.
techniek, , 7241 ST
Empire’ met 16 apparte-
a.d. Sint Elooistraat.
ARCH.: F5 Projecten-
Gelderland, Postbus,
Renovatie trekken-
Lochem, 0573 252329
menten / 1 handelspand
Geplande Start 1-06
groep BV, Postbus 150,
6811 CG ARNHEM,
wand-hijsinstallatie
HOOF.: Hegeman
op de hoek Iseghemlaan
OPDR.: Interauto,
3401 MX IJSSELSTEIN
026-3599111
Agora theater Lelystad
Bouwteam, Postbus,
31 / Louisastraat.
, 8840 Staden,
aan de Agorabaan.
7391 AC Twello,
Geplande Start 1-07
0032-51701067
Melsele
Gunning via www.
0571-262063
HOOF.: Degroote Alge-
HOOF.: Govar Indus-
B.V., Postbus, 3404
86 9
tenderned.nl per 3 mei
ARCH.: Hegeman
mene Ondernemingen
triebouw bvba, , 8850
LH IJSSELSTEIN,
Uitbreiden distri-
2017.
Bouwteam, Postbus,
NV, , 8400 OOSTENDE,
Ardooie, 0032-51744080
030-6886822
butiecentrum t.b.v.
Geplande Start 1-07
7391 AC Twello,
+32-59809191
ARCH.: Archium
OPDR.: RIZ Bouw
Yusen met 8000m2
HOOF.: Show Theatre
0571-262063
PROJ.: Degroote Alge-
Architectuurbureau,
B.V., Postbus, 3404
magazijnruimte
Equipment Staal B.V.,
OPDR.: Hegeman
mene Ondernemingen
8800 ROESELARE,
LH IJSSELSTEIN,
(geneesmiddelen),
Pampuslaan, 1382 JS
Bouwteam, Postbus,
NV, , 8400 OOSTENDE,
+32-51770335
030-6886822
voorzien van zowel
WEESP, 0294-413646
7391 AC Twello,
+32-59809191
0571-262063
ARCH.: Arcas Archi-
het Industrieterrein
REFE.: Gemeente
Langshaven, 2e fase. Afhankelijk van
UT, 030-6887576 HOOF.: RIZ Bouw
opslagfaciliteiten bij
ADVI.: Gemeente
VOORST
2-8∞C als omgevings-
Lelystad, Postbus 91,
82 5
temperatuur (15-
8232 ZX LELYSTAD,
Gunning Europese
25∞C) a.d. Keetber-
aanbesteding.
glaan. Aannemer nog
Procedure: nietopenbaar. Aanleg-
Oostende
Staden
ONTWERP
tectenbureau, 8300
Nijkerkerveen
B- KNOKKE-HEIST,
MALLE
0320-278911
83 6
0032-50620300
GEBR.: Agora The-
Bouwen 18 grond-
in onderhandeling
ater, Agorabaan,
gebonden koop-
Vorst
aanbesteding:
met installateur.
8224 JS LELYSTAD,
woningen aan de
86 9
Bouwen 56 appar-
gen N345 Rondweg
Geplande Start 15-05
0320-239230
Dorpsstraat.
Restaureren / reno-
tementen a.d.
Voorst; realiseren
PROJ.: Van Wellen
OPDR.: Gemeente
Geplande Start 1-12
veren binnenkant
Zonnedauwlaan.
rondweg en aanpas-
Group, , 2030
Lelystad, Postbus 91,
HOOF.: Bouwbedrijf
gemeentehuis van
Geplande Start 31-08
sen onderliggende
ANTWERPEN,
8232 ZX LELYSTAD,
R. van de Mheen BV,
Vorst aan de Pastoor-
HOOF.: Hooy-
wegennet en inpas-
0032-32291900
0320-278911
Postbus 220, 3871
straat fase II.
berghs NV, , 2370
sen rondweg in de
ARCH.: Architect
AW HOEVELAKEN,
Geplande Start 1-06
ARENDONK,
omgeving. Gunning
Mertens, , 2940
Apeldoorn
033-2534627
ARCH.: Origin Archi-
0032-14689060
via www.tenderned.
STABROEK,
83 6
ARCH.: Schippers
tecture & Engineering
ARCH.: Architekten-
nl per 10 april 2017.
0032-35687253
Bouwen 22 wonin-
Architecten BNA BV,
bv cvba, , 1000 BRUS-
buro Jef Van Oevelen,
Geplande Start 1-09
HOOF.: Bolckmans nv,
gen met garage,
, 2585 AS ‘S-GRAVEN-
SEL, 0032-27768200
, 2180 ANTWER-
HOOF.: F.L. Liebregts
, 2320 HOOGSTRA-
vrijstaand en
HAGE, 070-3505751
HOOF.: SociÈtÈ
PEN (EKEREN),
B.V, Postbus 40, 5091
TEN, 0032-33143040
twee-onder-een-
CONS.: Bouwadvies
MomentanÈe BAM
0032-35426540
TH OOST WEST EN
OPDR.: Yusen
kap woningen
Van der Breggen,
Galere ñ Ferronnerie
OPDR.: De Ideale
MIDDELBEERS,
Logistics Belgium,
aan de Laan van
Stekelbaars, 4001 KW
d’Art Dejeond-Delarge,
Woning, ,
013-5141423
, 9120 Melsele,
Zonnehoeve. Plan
Tiel, 06-51083128
, 4053 Chaudfontaine,
2600 BERCHEM,
ADVI.: Provincie
0032-35706911
“Groot Zonne-
OPDR.: Plankenburg
0032-43666711
0032-33202970
Gelderland, Postbus,
OPDR.: Yusen Logis-
hoeve”. Particuliere
B.V., , 3871 AW
OPDR.: Gemeente-
6811 CG ARNHEM,
tics, , 2132LS Hoofd-
verkaveling, de
Hoevelaken,
bestuur Vorst, , 1190
026-3599111
dorp, 088-4422500
opdrachtgever kiest
033-2534627
VORST, 0032-23702211
83 8 Gunning openbare
> Doorlezen op 56
ADVERTENTIE
ONLINE VEILING 22 T/M 24 MEI 2017 uit het faillissement van:
DE GIESSEN INTERIEURBOUW B.V. Havenstraat 1, 3372 BD Hardinxveld-Giessendam; kijkdag: 22 mei 2017 09.00 – 16.00 uur Mayer platenopdeelzaagmachine; Biesse Rover CNC bewerkingsmachines; Joos platenpers; Altendorf formaatzaag; Holzher kantenfineeraanlijmmachine; Soloan schuurtafels; transportmateriaal; plaatmateriaal; voorraad etc.
Van Beusekom B.V., Tel.: +31(0)35 699 63 73, E-mail: info@beusekom.nl
www.beusekom.nl Registermakelaars | Taxateurs | Veilinghouders
55
cobouw
Bouwberichten (vervolg van pagina 55)
FAILLISSEMENTEN
OOSTENDE
HERK-DE-STAD
84 6
84 6
Aanbesteding:
Bouwen buiten-
AANNEMINGSBE-
Bouwen sterrewacht
schoolse opvang
DRIJF MANS B.V.
Astropolis met loka-
‘De Speeldoos’
ENGSESTRAAT 20A,
len en sterrenkijk-
op de hoek van
koepel aan de Prins Roselaan. Termijn
UITGESPROKEN
mr. JAM DE KERF, GOES. 02-05-2017.
WIERCX TOTAALONDERHOUD, Algemene
RES B.V. SCHOUDER-
burgerlijke en utili-
BERGVINK VIANEN
MANTEL 47, 3981 AG
teitsbouw. 25-04-2017.
6921 PR DUIVEN,
B.V. LEKDIJK 36, 2967
BUNNIK, Installatie
Opgeheven bij gebrek
de Lazerijstraat /
MANS BOUW, Alge-
GB LANGERAK ZH,
van verlichting,
aan baten.
Trompetweg.
mene burgerlijke en
Stratenmaken. Cur.
telecom en alarm in
voor ontvangst van
Geplande Start 1-10
utiliteitsbouw. Cur.
mr. MJ NOTEBOOM,
gebouwen. 25-04-2017.
inschrijvingen of
ARCH.: Modulo Archi-
mr. ER LOOYEN,
GROTE MARKT 21,
opgeheven bij gebrek
deelnemingsaanvra-
tects, , 1200 BRUSSEL,
Postbus 3155, 6802 DD
4201 EB GORINCHEM.
aan baten.
gen: 7/6/2017 - 10:00.
0032-27768100
ARNHEM. 02-05-2017.
25-04-2017.
Geplande Start 1-10
ARCH.: Avenirarchi-
ARCH.: Bvba WIT,
tecten, 3540 HERK DE
DELIBAS B.V.
, 3000 LEUVEN,
STAD, +32-13551144
0032-16413414
BEËINDIGD ALBADA’S BOUWBE-
F. VAN TETTERODE
DRIJF B.V. HEL-
DIEPEVEEN INSTAL-
GLAS ATELIER B.V.
LINGSPAD 14-16,
EXLOOSTRAAT 14,
LATIEBEDRIJF V.O.F.
APPELSEWEG 13, 3781
8715 HT STAVOREN,
OPDR.: Stad Herk-de-
2545 XT ‘S-GRAVEN-
OOSTEINDE 81C, 3925
MD VOORTHUIZEN,
Algemene burgerlijke
OPDR.: Gemeente
Stad, , 3540 HERK DE
HAGE, Algemene
LB SCHERPENZEEL
DUTCH OCEANS,
en utiliteitsbouw.
Oostende, , 8400 OOS-
STAD, 0032-13551785
burgerlijke en
GLD, Loodgieters- en
Vormen en bewerken
02-05-2017. Beëindigd
utiliteitsbouw. Cur.
fitterswerk, installatie
van vlakglas. 02-05-
door het verbindend
ADVI.: Vlaams Bouw-
ANTWERPEN
mr. FJB BUITENHUIS,
van sanitair. Cur. mr.
2017. Opgeheven bij
worden van de (slot)
meester, Grasmarkt,
83 9
Postbus 85551, 2508
AJ STOKKERS, Postbus
gebrek aan baten.
uitdelingslijst.
1000 BRUSSEL,
Openbare aanbeste-
CG ‘S-GRAVENHAGE.
442, 6710 BK EDE GLD.
0032-25532963
ding: Renoveren van
02-05-2017.
02-05-2017.
GRAS A. COLTER-
JONGEMA BOUW B.V.
MANLAAN 23, 1701 AC
INDUSTRIEWEG 11,
2 torengebouwen
DE BILT
‘Kielpark I en II’
DUSSEL R. ASSER-
ZEN CONNECT B.V.
HEERHUGOWAARD,
8861 VH HARLINGEN,
88 9
met elk 96 sociale
WIJK 37, 9406 XJ
CERESSTRAAT 11ST
JOGRA LOODGIE-
Algemene burgerlijke
Uitbreiden Van
appartementen / 2
ASSEN, DUSSEL
FLOOR, 4811 CA
TERSBEDRIJF,
en utiliteitsbouw.
der Valk hotel De
half-ondergrondse
INSTALLATIES, Lood-
BREDA, Algemene
Loodgieters- en fitters-
02-05-2017. Beëindigd
Biltsche Hoek met
parkeergarages,
gieters- en fitterswerk,
burgerlijke en utili-
werk, installatie van
door het verbindend
congresfaciliteit
gelegen aan het
installatie van sani-
teitsbouw. Cur. mr.
sanitair. 02-05-2017.
worden van de (slot)
/ restaurants /
Kielpark. Termijn
tair. Cur. mr. JM POL,
CA MASCINI, Postbus
Opgeheven bij gebrek
uitdelingslijst.
vergaderzalen /
voor ontvangst van
Postbus 10013, 9400 CA
1019, 4801 BA BREDA.
aan baten.
48 hotelkamers /
inschrijvingen of
ASSEN. 02-05-2017.
02-05-2017.
parkeergarage (ca.
deelnemingsaan-
130 plaatsen) aan
vragen
HAAN INFRA B.V. EDI-
de De Holle Bilt 1.
23.5.2017 - 10:15
SONSTRAAT 51, 7006
Na oplevering wordt
Geplande Start 1-08
RA DOETINCHEM,
VAN KAATHOVEN
ARNHEM, POLANSKI
het bestaande
CONS.: Arcadis
Wegenbouw, Natte
BOUWSTOFFEN B.V.
BOUW, Algemene
restaurant- en
Belgium nv, , 3500
waterbouw. Cur. mr.
EVERBEST 4, 5741
burgerlijke en utili-
congresgedeelte van
Hasselt, 0032-11288800
M TIMMER, Postbus
PM BEEK EN DONK,
teitsbouw. 02-05-2017.
het hotel gesloopt.
INST.: Ontwerpbureau
218, 7000 AE DOETIN-
Wegenbouw. 25-04-
Opgeheven bij gebrek
Het bestaande
Essa NV, , 3290 DIEST,
CHEM. 02-05-2017.
2017. Opgeheven bij
aan baten.
hotelgedeelte is al
0032-13313769
gemoderniseerd en
WONI.: Woonha-
RAEK B.V. DIEPEN-
blijft staan.
ven Antwerpen, ,
HORSTLAAN 2Z 003,
CONSTRU-TEC B.V.
VAN HEEKSTRAAT
Geplande Start 1-01
2020 Antwerpen,
2288 EW RIJSWIJK ZH,
MARCONILAAN-
41A, 3125 BN SCHIE-
ARCH.: Bureau
0032-32136700
Algemene burgerlijke
NOORD 52, 4614 HB
DAM, Installatie van
Kroner, 2512 ET
ARCH.: a33 architec-
en utiliteitsbouw.
BERGEN OP ZOOM,
verwarmings- en
‘S-GRAVENHAGE,
ten, , 3000 Leuven,
Cur. mr. JHM VAN DE
Algemene burgerlijke
luchtbehandelingsap-
070-3020735
0032-16207200
WIEL, Postbus 85850,
en utiliteitsbouw.
paratuur, Loodgie-
OPDR.: Hotel De
BOUW.: Ingenieurs-
2508 CN ‘S-GRAVEN-
02-05-2017. Opgeheven
ters- en fitterswerk,
Biltsche Hoek,
en Architectenbureau
HAGE. 02-05-2017.
bij gebrek aan baten.
installatie van
3732 HM DE BILT,
Essa, , 3290 Diest,
030-2205811
0032-13313769
BAJRIC M. VAN HAT-
CVB BOUW B.V.
Opgeheven bij gebrek
PROJ.: Ten Brinke
BOUW.: Bouwfy-
TUMSTRAAT 11, 4437
EUCLIDESLAAN 201,
aan baten.
Vastgoedontwikke-
sisch Ing.bureau
AG ELLEWOUTSDIJK,
3584 BS UTRECHT,
laars, ,
Daidalos Peutz,
ERCO KLUSBEDRIJF,
Algemene burgerlijke
WELLING BOUW
6825 MH Arnhem,
, 3000 LEUVEN,
Algemene burgerlijke
en utiliteitsbouw.
DIDAM B.V. PITTEL-
088-3741300
0032-16353277
en utiliteitsbouw. Cur.
25-04-2017. Opgeheven
DERSTRAAT 10, 6942
WWW.COBOUW.NL/BOUWBERICHTEN
56
GJ DIDAM, WELLING |
DE JONG COLDSTO-
TENDE, 0032-59805500
cobouw
bij gebrek aan baten.
Postbus 75, 4460 AB
POLANSKI M.M.
OPGEHEVEN
NAELL TYNNEGIETERSTRAAT 2, 6821 EX
gebrek aan baten. VAN DER VLOED B.V.
sanitair. 02-05-2017.
WWW.COBOUW.NL/FAILLISSEMENTEN
Opgave: Graydon
HOOGTEPUNTEN
Ook een tip voor deze rubriek? Mail uw tekst en foto, of bel naar Stiny Parlevliet: s.parlevliet@cobouw.nl, 088-5840754
Aan de Oldegaarde, Aldenkamp en Buurkamp, tegenover het Zuiderpark in E-mail StinyParlevliet@ Rotterdam, is vakmedianet.nl de bouw ofTelefoon 088-5840754 ficieel gestart van 18 eengezinswoningen in plan Parkzicht. Bouwbedrijf Wagemakers bouwt de woningen. Parkzicht is een ontwikkeling van Amare Vastgoed en Montis Vastgoed. Het ontwerp van de woningen is van architect Ab Veerbeek.
STINY PARLEVLIET
De bouw is gestart van woningen op 18 zelfbouwkavels aan de Maas in Rotterdam. De zelf ontworpen woningen zijn onderdeel van het project Create@ Müllerpier fase 1. Create is een concept waarin kopers een kavel kopen en vervolgens zelf hun huis ontwerpen en realiseren. De kopers kiezen daarbij hun eigen architecten en aannemer en stellen hun woning samen aan de hand van het kavelpaspoort met ontwerp-
regels. Vervolgens brengt architectenbureau KCAP Architects & Planners de individuele ontwerpen samen. Het geheel bestaat uit twee fasen. Create@ Müllerpier is een ontwikkeling van Mullerpier ontwikkeling, een samenwerkingsverband tussen projectontwikkelaars Blauwhoed en AM. De officiële handeling is verricht van de bouw van fase 1 en 2 in nieuwbouwplan De Signatuur in Arnhem. Het plan bestaat uit gevarieerde rij- en hoekwoningen en diverse varianten tweekappers. Alle 23 woningen in de eerste fase zijn verkocht en inmiddels is er gestart met de bouw. In fase twee zijn nog enkele woningen te koop, Naar verwachting wordt medio 2017 gestart met de bouw. Het geheel is een ontwikkeling van Van Wanrooij Projectontwikkeling. In Alphen aan den Rijn is de Maximabrug officieel geopend. TBI-onderneming Mobilis en haar samenwerkingspartners Aannemingsmaatschappij Van Gelder en Hollandia Infra hebben de brug in opdracht van de Gemeente Alphen aan den Rijn gebouwd. Het
ontwerp is van Syb van Breda & Co Architects. wUrck ontwierp de landschappelijke inpassing. Het officiële startsein is gegeven voor de bouw van De Verleyding in Leiden. Het nieuwbouwproject bestaat uit 112 één- en tweekamerappartementen. Ten Brinke Lubbers Projectontwikkeling, onderdeel van Ten Brinke Group, ontwikkelt het project voor de Stichting Huisvesting Werkende Jongeren (SHWJ) in Leiden. VVKH Architecten uit Leiden heeft het appartementengebouw ontworpen. Aannemer ten Brinke Bouw uit Doetinchem bouwt het project. Naar verwachting wordt het gebouw in de tweede helft van 2018 opgeleverd aan SHWJ. De officiële steen is gelegd voor nieuwbouwplan Hof van Eesteren in Escharen gemeente Grave. In het plan realiseert Van Wanrooij Projectontwikkeling 15 rij- en hoekwoningen en 4 tweekappers. De bouw wordt gerealiseerd door bouwbedrijf Jan Oosterhout uit Wijchen. Architect is Qaudrant uit Zevenbergen.
57
cobouw
COLOFON Klantenservice Vakmedianet Telefoon: (088) 58 40 888 Postbus 31, 2370 AA Roelofarendsveen
Freelance medewerkers Edo Beerda, Alex de Haan, Armand Landman, Peter de Lange, Michiel Maas, Yvonne Ton.
Redactie Cobouw Vakmedianet/BouwCommunities BV T.a.v. redactie Cobouw Prinses Margrietlaan 3 2404 HA Alphen aan den Rijn
Fotografen Persbureau APA, Ronald Bakker, Guido Benschop, Ton Borsboom, Fotopersbureau Dijkstra, John Gundlach (Flying Holland), Alex de Haan (Persbureau Noordoost), Ruud Jonkers, Suzanne van der Kerk, Christiaan Krouwels, Peter van Mulken, Ruud Ploeg, Ries van Wendel de Joode
Redactiesecretariaat Stiny Parlevliet stinyparlevliet@vakmedianet.nl (088) 58 40 998 Uitgeefdirecteur Joop Uitendaal joopuitendaal@vakmedianet.nl Hoofdredacteur Theo van Vugt, hoofdredacteur. theovanvugt@vakmedianet.nl Joost Zwaga, adjunct-hoofdredacteur. joostzwaga@vakmedianet.nl Persberichten Cobouw@vakmedianet.nl Redactie Thomas van Belzen ( Cobouw Café Congressen en evenementen, wet- en regelgeving, onderzoek) thomasvanbelzen@ vakmedianet.nl Marc Doodeman, (economie, data) marcdoodeman@vakmedianet.nl Ingrid Koenen (aanbesteden) ingridkoenen@vakmedianet.nl Ad Tissink (techniek) adtissink@vakmedianet.nl Webredactie Wesley van Haaster (onlineverslaggeving, social media) Wesleyvanhaaster@vakmedianet.nl Eindredactie Hendrik Jan Huurdeman hendrikhuurdeman@vakmedianet.nl (088) 58 40 998 Vormgeving colorscan bv www.colorscan.nl Basis ontwerp PotatoPixels.com Ykeswerk.nl Artdirection cover Pascal Tieman, Death Valley Design
58
cobouw
AGENDA
Redactie vakgebieden E-installaties en W-installaties Marjolein Eilander marjoleineilander@vakmedianet.nl Maarten Legius, maartenlegius@vakmedianet.nl Tieneke Wilms, tinekewilms@vakmedianet.nl Infografieken Erik Flokstra, Pixels G Inkt Advertenties Najia El Zoulali, (088) 58 40 822 najiaelzoulali@vakmedianet.nl Postbus 448 2400 AK Alphen aan den Rijn Abonnementen Jaarabonnement binnenland €775,- (excl. btw). Het basisabonnement bestaat uit: het Cobouw-weekblad inclusief thema-specials, onbeperkt toegang tot www.cobouw.nl met drie inlogcodes, toegang tot de vijftig laatste Bouwberichten, gebruikmaking van de Cobouw-app op drie devices, een uitgebreide elektronische nieuwsbrief op alle werkdagen. Op alle uitgaven van Vakmedianet zijn de Algemene Voorwaarden van toepassing. Deze zijn te vinden op www.vakmedianet.nl. Op alle artikelen in Cobouw en op Cobouw. nl rust auteursrecht. Auteursrechtelijk beschermde werken mogen niet elders openbaar worden gemaakt, gearchiveerd of verveelvoudigd zonder schriftelijke toestemming van de hoofdredacteur of de uitgever. Indien bij gebruik van artikelen van weekblad Cobouw en/of Cobouw.nl niet is voldaan aan bovenstaande, is Cobouw gerechtigd hiervoor schadevergoeding te claimen.
MEI
Inl.: www.dagvandeprojectontwikkeling.nl
wo. 17
Training ‘Juridische aspecten van informatiebeveiliging’ Driebergen Inl.: www.informatiebeveiliging. heliview.nl
do. 18
wo. 17
do. 18
Cursus ‘Duurzaam beheer, renovatie en onderhoud van woningen’ Conferentiecentrum Kaap Doorn, Doorn Inl.: www.otb.nl
Studiedag ‘De nieuwe Ladder voor duurzame verstedelijking en Transformatie van vastgoed’ Regardz La Vie, Utrecht Inl.: www.ibr.nl
Studiemiddag ‘Bodem, bouwen, besluiten en aansprakelijkheden’ Regardz La Vie, Utrecht Inl.: www.ibr.nl
wo. 17
Cursus ‘Verbindingstechnologie van aluminium’ Nieuwegein Inl.: www.aluminiumcentrum.nl
do. 18
wo. 17
do. 18
Studiedag ‘Staatssteun; regels en rechtspraak (I en II)’ Meeting Center New Babylon, Den Haag Inl.: www.ibr.nl
Seminar ‘Chance Energieerffizienz – bautechnische Innovation und Erfarhungsberichte aus der Praxis’ Landratsamt in 75365 Calw, BadenWürttemberg Duitsland Inl.: www.beton.org
wo. 17
VBR-A/IBR Cursus ‘Privaatrechtelijk bouwrecht 2017’ Regardz La Vie, Utrecht Inl.: www.ibr.nl
Landelijkie Asbest Praktijkdag 2017 Van der Valk Hotel, Utrecht Inl.: www.asbestpraktijkdag.nl
di. 23
Jaarlijkse Dijkwerkersdag Media Plaza, Utrecht Inl.: www.dijkwerkersdag.nl
wo. 17
Constructeursdag Tata Steel Congres Center, IJmuiden Inl.: e-mail: studiedagen@betonvereniging.nl
di. 30, wo. 31 en do. 1 juni
wo. 17 mei en wo. 14 juni
di. 30 t/m do. 1 juni
2-daagse Masterclass ‘Trends in het wonen voor toezichthouders en bestuurders van woningcorporaties’ Faculteit Bouwkunde, TU Delft Inl.: www.otb.bk.tudelft.nl
Transformatieplein 2017 Rai, Amsterdam Inl.: www.vastgoedmarkt.nl
do. 18
BIM praktijkdag 2017 Jaarbeurs Supernova, Utrecht Inl.: http://bimpraktijkdag.nl/
Provada Rai, Amsterdam Inl.: e-mail: info@provada.nl
wo. 31 en do 1 juni
Cursus ‘Nieuwe wegen in technisch beheer van woningen’ Conferentiecentrum Kaap Doorn, Doorn Inl.: www.otb.nl wo. 31 en do 1 juni
do. 18
Cursus ‘Aanpak herstel houten paalfunderingen’ Delft Inl.: www.paotm.nl
Vakbeurs ‘Materials 2017’ NH Conference Centre Koninghof, Veldhoven Inl.: events@mikrocentrum.nl JUNI
do. 18
Dag van de Projectontwikkeling ‘Ruimte maken voor het nationaal geluk’ Congrescentrum Brabanthallen, Den Bosch
do. 1
Cursus ‘Aanpak herstel houten paalfunderingen’ Delft. Inl.: www.paotm.nl
5 $)) ) ) ,"$ ) $)!, ( ,&. ($ ' $& ( * # * ) 1* & ) $ . ) 0**, . 0 -. ) .$% '$%& +*-$.$ - ) ($%) 1 ,& " $& 0**, ,'$%&# $ ) /$ '$%&# $ * ) 1 . % 4 ". ) 4 "" ) 1 . % * . **, - ( ) ( . ($%) *+ , #." 0 , 0, " #. , 0, " . #. ,# ' ) ) **, +,* .$ ! ( . )& ) ) $& $) -. . /1 1 ,0$)"-0, "-./& *! .$% '$%& & ))$- ) + $. $.-0, "-./& *+ . '*-- ) 6
5 $% ) $& 0 , ).1**, '$%& 0**, ($ '$)" YDQ SURÄ€HOHQ ELQQHQ GH YDVWJRHG HQ ERXZ HQ GDQ PHW ) ( +*-$.$ - ( . ) *(( , $ ' -+ . $%) ) ,"$ # ' $& /$. ($ '$)" 0 ) & ) $ . ) 0**, ' -.$" +*-$.$ - & /,! */. *! .# *2 . )& ) ) " , 0 ) ) *+'*--$)"-" ,$ #. **, ($% $) /1 *," )$- .$ . 0 , $ + ) ) 4 $)!*,( .$ . &*++ ' ) ) ($%) ./ ' & ))$- ) ) .1 ,& 0$) $& 0**, / .*++ ,- /$. ( ,&. 6
Onze expertise
Maak kennis met YER J J J J J
% , .$ ! $) , $ - ($ '$)" , #.$" , $& -+ $ '$- , *)-/'. ). *,. **,'**+.$% ) ' 2$ ' ) /$ '$%& !-+, & )
J J J J J
. # ,$)" ,0$)" - ' .$ ). ,$( ( ) " ( ). 2 /.$0 - , # -- --( ).- */.+' ( ).- ) ., $)
-#$+-
$ /1-"$ ,$" " 1*, ) ) , *)4 $ )-.0 ,' )$)" $% -. '' ) ", " ) 0**,-. ' 0**, / - ( ) 1 ,$) /1 1 ,0$)"- #* !. ) *)4 )+ & 1*, ) /$." 1 ,&.
( 0,$% '$%0 ) *). . *+ ( . ,. ) #*/. ) 0$
*! ( ,. )- #*/. ) 3 , )'
ontdek meer op www.yer.nl/bouw