Issuu on Google+

ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 4/ΘΕΣΙΟ ∆ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΡΟΥΣΣΟΣΠΙΤΙΟΥ


ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙ∆ΟΥ ΧΑΙ∆ΕΜΕΝΗ ΚΑΡΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΚΑΛΥΒΙΑΝΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΑ


ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΘΙΜΩΝ ΠΟΥ ΥΦΙΣΤΑΝΤΑΙ ΚΑΙ ΕΘΙΜΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΕΙ ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΕΘΙΜΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ(ΡΕΘΥΜΝΟΥ) ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΠΑΙ∆ΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ


ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ :Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΜΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΑΝΟΙΞΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΕΘΙΜΑ


Τα ήθη και τα έθιµα, τα δηµοτικά τραγούδια και οι παροιµίες, οι παραδόσεις, οι θρύλοι αποτελούν το λαϊκό πολιτισµό, που είναι ο καθρέφτης του λαού. Μελετώντας τον ελληνικό λαϊκό πολιτισµό αντικρίζει κανείς ένα λαό απλό και αληθινό, συγκροτηµένο πάνω σε στέρεο προσανατολισµό, µε πίστη στο παρελθόν και αισιοδοξία για το µέλλον, µε ιδανικά και αξίες. Κάθε έθιµο ή δοξασία προχωρεί φτάνοντας και µέχρι τους προϊστορικούς χρόνους.


Αναµφίβολα λοιπόν µέσα από το λαϊκό πολιτισµό: Αναζητάµε τις ρίζες µας . Ανακαλύπτουµε τη φυσιογνωµία µας σαν λαός. Πιστοποιούµε την ταυτότητά µας. Θωρακίζουµε τη συνέχιση του έθνους µας. Εναρµονίζουµε το χθες µε το σήµερα. Χτίζουµε το αύριο.


ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΕΟΡΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ (∆ΕΝΤΡΟ, ΚΑΡΑΒΑΚΙ, ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ, ΦΑΓΗΤΑ ΚΑΙ ΓΛΥΚΑ) ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ (ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ, ∆ΟΞΑΣΙΕΣ, ΕΘΙΜΑ ,ΦΑΓΗΤΑ ΚΑΙ ΓΛΥΚΑ) ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ (ΑΓΙΑΣΜΟΣ ΤΩΝ Υ∆ΑΤΩΝ, ΤΕΛΟΣ ∆Ω∆ΕΚΑΗΜΕΡΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΧΩΡΗΣΗ ΤΩΝ ΚΑΡΑΚΑΤΖΟΛΩΝ)


Τα καρακατζόλια ( ΚΡΗΤΗ) Η κρητική άποψη για τα καρακατζόλια είναι ότι τα παιδιά που γεννιούνται την ηµέρα των Χριστουγέννων ( άρα έχουν συλληφθεί την ηµέρα του Ευαγγελισµού, που καλό είναι από σεβασµό στην Παναγία να αποφεύγει κανείς την ερωτική πράξη) µεταµορφώνονται σε καρακατζόληδες κάθε χρόνο την ηµέρα των Χριστουγέννων και την ηµέρα του Αγιασµού ( όπου ο καθαγιασµός της φύσης διώχνει όλα τα κακα- αρχαία δοξασία) ξαναγίνονται άνθρωποι- αυτό συνεχίζεται και όταν µεγαλώνουν. «Περιοδικό Ρεθύµνου κ Πολιτείας»


ΣΤΟΛΙΣΜΟΣ ∆ΕΝΤΡΟΥ ΜΕ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΙΜΑ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΩΝ Ε∆ΕΣΜΑΤΩΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΩΝ ΚΑΛΑΝΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΘΙΜΩΝ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΑ ΚΑΡΑΚΑΤΖΟΛΙΑ


ΑΠΟΚΡΙΑ ∆ιαλαλήστε το παιδιά ήρθε η Αποκριά! Η βδοµάδα η Προφωνή πρώτη είναι στη γραµµή ετοιµάστε τη στολή. ∆εύτερη η Κρεατινή Τσικνοπέµπτη και γιορτή. Με µπριζόλα και ψητό θα µυρίσει, θα τσικνίσει θα χορέψει το χωριό. Τρίτη είν’ η Τυρινή µε ολόπαχο τυρί. Με τις πίτες στο ταψί το τρελό το καρναβάλι φτάνει πια στην Καθαρή που ‘ν’ ∆ευτέρα γιορτινή!


Ανοίγει το Τριώδιο. Ακολουθούν τρεις χαρούµενες εβδοµάδες Αποκριάς µέχρι τη Μεγάλη Σαρακοστή! Τριώδιο λέγεται το λειτουργικό βιβλίο που χρησιµοποιείται στην Εκκλησία µας τις δέκα εβδοµάδες πριν από το Πάσχα. Έχει τρεις ωδές (τρι – ώδιο) Η λέξη Αποκριά ή Καρναβάλι (λατινική προέλευση) σηµαίνει αποχή από το κρέας. Πράγµατι οι άνθρωποι σταµατούν να τρώνε κρέας αλλά µόνο την Τρίτη εβδοµάδα της Αποκριάς. Σε παλιότερους καιρούς την πρώτη εβδοµάδα, την Προφωνή, έβγαιναν στους δρόµους µε ταµπούρλα και διαλαλούσαν την αρχή της Αποκριάς. Αυτό γινόταν για να φροντίσουν όλοι οι νοικοκυραίοι να προµηθευτούν τα απαραίτητα για την γιορτή (δηλαδή κρέας και κρασί). Την δεύτερη εβδοµάδα, την Κρεατινή, τρώµε κρέας. Την Πέµπτη της εβδοµάδας αυτής, που την λέµε και Τσικνοπέµπτη, µπαίνουµε για τα καλά στις Αποκριές (µασκαρέµατα, χοροί, γλέντια, κέφι και παιχνίδια…). Την ονοµάζουµε Τσικνοπέµπτη, γιατί αυτή τη µέρα ο καθένας «θα τσικνίσει τη γωνιά του». Θα ψήσει δηλαδή κρέας (χοιρινό) κι από τη µυρωδιά του (τσίκνα) θα µοσχοβολήσει όλο το σπίτι και η γειτονιά.


Την τρίτη εβδοµάδα, την Τυρινή ή αλλιώς Μακαρονού, σταµατάµε να τρώµε κρέας. Τρώµε κυρίως αυγά, τυρόπιτες, γαλατόπιτες, γιαούρτι, µακαρόνια, αγριόχορτα κτλ. Η τρίτη εβδοµάδα είναι και η πιο ξέφρενη από την άποψη της διασκέδασης. Για αυτό το λόγο και η τελευταία Κυριακή της Τυρινής είναι η Τρανή Αποκριά. Μικροί και µεγάλοι µεταµφιεσµένοι κοροϊδεύουν πρόσωπα και γεγονότα. Οι µασκαράδες τριγυρνούν όλη µέρα και νύχτα, χορεύουν, αστειεύονται και τραγουδούν. Το βράδυ συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία κάθε τόπου και καίνε τον Καρνάβαλο. Ο Καρνάβαλος είναι µια κούκλα που συµβολίζει συνήθως καθετί κακό του χρόνου, που πέρασε. Με το κάψιµό του κάνουν οι άνθρωποι νέα αρχή. Το έθιµο του Καρνάβαλου διαφέρει από τόπο σε τόπο.


Καθαρή ∆ευτέρα Ήρθε η Καθαρή ∆ευτέρα ήρθε η Σαρακοστή για να φάµε κρεµµυδάκια για να φάµε πιταστί. Με κλαρίνα και µε ντέφια µε λαούτα και βιολιά θα χορέψουµε στ΄ αλώνια νέοι, γέροι και παιδιά. Με κρεµµύδια και µε σκόρδα, µε ελιές και µε φακή, θα περάσει τούτ’ η µέρα πρώτη στη Σαρακοστή


Την Καθαρή ∆ευτέρα οι άνθρωποι ξεχύνονται στην ύπαιθρο, πετάνε χαρταετούς, τρώνε νηστίσιµα – όπως τα θαλασσινά, τις ελιές, τον ταραµά, το χαλβά – και φυσικά λαγάνα. Η λαγάνα είναι ένα ψωµί, το οποίο έχει φτιαχτεί βιαστικά από τις νοικοκυρές για να το πάρουν µαζί τους στην εξοχή. Είναι πλατύ, γιατί δεν έχουν χρησιµοποιήσει ούτε προζύµι ούτε µαγιά, κι έτσι δεν µπόρεσε να φουσκώσει. Τη λέµε Καθαρή ∆ευτέρα, γιατί σε πιο παλιές εποχές τη µέρα αυτή οι νοικοκυρές καθάριζαν τα µαγειρικά τους σκεύη από τα λίπη. Λόγω της νηστείας δεν θα ξαναµαγείρευαν κρέας µέχρι την Κυριακή του Πάσχα. Ακόµη, λέµε ότι αυτή τη µέρα γιορτάζουµε τα Κούλουµα. Κατά µια εξήγηση Κούλουµα σηµαίνει αφθονία από σαρακοστιανούς µεζέδες.


Οι στόχοι, που τέθηκαν εξαρχής, για την υλοποίηση του προγράµµατος επιτεύχθηκαν. Τα παιδιά γνώρισαν και βιωµατικά τα ήθη και τα έθιµα του τόπου τους. Ενηµερώθηκε η τοπική κοινωνία µέσα από τις δραστηριότητες του προγράµµατος. Οι γονείς των παιδιών µας πρόσφεραν υλικοτεχνική και οικονοµική βοήθεια καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράµµατος. Οι δυσκολίες που αντιµετωπίσαµε ήταν η πίεση του χρόνου, καθώς έπρεπε να είµαστε συνεπείς µε την διδακτέα ύλη αλλά και µε την υλοποίηση των υπόλοιπων προγραµµάτων. Η συνεργασία των µαθητών και των µαθητριών γινόταν καλύτερη και αποτελεσµατικότερη κατά τη διάρκεια του προγράµµατος.


"Ηθη και έθιμα του τόπου μας"