BÁO CHÍ TRẺ #44: VIỆT NAM ANH HÙNG

THƯ BAN BIÊN TẬP

“T

VIỆT NAM ANH HÙNG

uổi trẻ của tôi, của chúng ta là đất nước”, đó là câu nói của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Thị Thu Nguyệt trong một buổi phỏng vấn mới đây. Không chỉ riêng bà Thu Nguyệt, cũng như bao người chiến sĩ khác, tuổi trẻ của những người đã tham gia cách mạng là sự lạc quan, quyết tâm chiến đấu và niềm tin vào một tương lai tươi sáng hơn. Dù ở bất kỳ giai đoạn nào, từ lý tưởng sống cao đẹp đó mãi mãi là kim chỉ nam soi sáng cho cả những thế hệ sau này. Với những điều đặc biệt đó, Ban Biên tập Đặc san Báo chí Trẻ đã quyết định đem đến cho bạn đọc chuyên đề mang tên: “Việt Nam Anh Hùng”, mừng kỷ niệm 47 năm ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Đồng thời,chuyên đề cũng đem tới thông điệp về sự kiên cường, sáng tạo, lòng dũng cảm. Trong chuyên đề đã được các thành viên trong Báo chí Trẻ dày công thực hiện lần này, sẽ là những bài viết về câu chuyện của những người biệt động bước qua cuộc chiến khốc liệt; những khoảnh khắc đáng nhớ của Quân chủng Phòng không - Không Quân, một huyền thoại trên bầu trời mang tên Quyết Thắng và chân dung một vị đại tướng tài ba. Tất cả sẽ được trình bày thiết kế theo hình thức mới để bạn đọc tăng tính trải nghiệm khi cầm trên tay Đặc san Báo chí Trẻ. Cảm ơn quý độc giả đã đồng hành trong thời gian qua, chúc các bạn sẽ có những phút giây thoải mái cùng Báo chí Trẻ. ĐẶC SAN BÁO CHÍ TRẺ

Tổng biên tập PGS,TS. TRƯƠNG THỊ KIÊN Phó tổng biên tập TS. LÊ THỊ NHÃ TS. VŨ HUYỀN NGA Phụ trách Phóng viên ThS. LƯƠNG THỊ PHƯƠNG DIỆP Phụ trách Trị sự - Truyền thông ThS. TRẦN MINH TUẤN Tham gia viết, biên tập - xuất bản Ban phóng viên Thiết kế trình bày Ban thư kí Trụ sở tòa soạn B7, Học viện Báo chí và Tuyên truyền 36 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội Điện thoại: 0982245346 E-mail: baochitre2020@gmail.com

Giấy phép xuất bản Đặc san BÁO CHÍ TRẺ SỐ 25/GP-XBĐS do Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/01/2021

2

8

12

Sở chỉ huy nằm giữa lòng địch

Trong những dòng thư ông Lê Đình Lang gửi cho cô con gái nhỏ của mình Lê Thị Thu Nguyệt là biết bao yêu thương chan chứa, những trăn trở chất chồng sau gần 20 năm xa cách

Mở đầu cho chuyến hành trình, chúng tôi tìm đến Quán Nhan Hương. Đằng sau vỏ bọc là một điểm ăn chơi xa hoa khi ấy, nơi đây là sở chỉ huy của lực lượng Đoàn biệt động quân khu Sài Gòn - Gia Định cấp lữ đoàn (hay còn gọi là F100).

19

16 Ký ức về lần đầu chạm trán pháo đài bay B52

Huyền thoại bầu trời mang tên Phi đội Quyết Thắng

Chiều ngày 28/4/1975, tiếng bom vang lên từ sân bay Tân Sơn Nhất làm quân địch hoảng loạn. Thừa thắng xông lên, quân ta ồ ạt tiến vào giải phóng Sài Gòn. Chỉ sau 2 ngày, đất nước ta chính thức được thống nhất sau hơn 20 năm chia cắt.

Cho đến thời điểm hiện tại, trong ký ức của những người phi công hai bên, trận đánh đêm 20/11/1971 là một tiền đề làm nên chiến thắng chiến dịch Điện Biên Phủ trên không.

28

NHỮNG LÁ THƯ TỪ TRONG KHÓI LỬA

Một ngày của các em học sinh bán trú tiểu học vùng cao

34

Các thiết kế độc lạ được hé lộ tại tuần lễ thời trang Việt Nam 2022

Sống xa bố mẹ và ở môi trường tập thể khi độ tuổi còn bé, các em được nhà trường rèn luyện các kỷ luật bản thân để nâng cao tinh thần tự lập.

3

BÁO CHÍ TRẺ

TIÊU ĐIỂM

Số 44 - tháng 4/2022

Công an thành phố Hà Nội trao tặng Giấy khen cho cá nhân và tập thể Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Đại tá Đinh Hữu Tân, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ công an Thành phố Hà Nội, phát biểu tại buổi lễ Sáng 29/4/2022, đồng chí PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Phó Bí thư Đảng ủy - Giám đốc Học viện và tập thể Văn phòng đã vinh dự được Công an thành phố Hà Nội trao tặng Giấy khen vì đã có thành tích xuất sắc trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2021”. Tham dự buổi Lễ, có PGS,TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy - Chủ tịch Hội đồng trường; PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Phó Bí thư Đảng ủy - Giám đốc Học viện và các đồng chí cán bộ Đội 4, Phòng PA03 thuộc Bộ Công an

thành phố Hà Nội. Thượng tá Ngô Xuân Hải, Phó Trưởng phòng PA03 cho biết, trong thời gian qua, Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã làm tốt công tác giữ gìn an ninh, trật tự, an toàn của nhà trường và khu vực. Ông cũng khẳng định, những kết quả này đã đóng góp tích cực vào việc giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn Thủ đô, xây dựng và củng cố phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; đồng thời, mong rằng thời gian tới, Nhà trường sẽ tiếp tục sát cánh, phối hợp cùng lực lượng công an trên địa bàn để đảm bảo

an ninh, trật tự tốt nhất. Thay mặt cho cá nhân và tập thể Học viện, PGS,TS. Phạm Minh Sơn đã bày tỏ niềm xúc động và vinh dự khi được nhận Giấy khen của Công an thành phố Hà Nội trao tặng. PGS,TS. Phạm Minh Sơn cũng mong rằng trong thời gian tới, Học viện Báo chí và Tuyên truyền sẽ tiếp tục nhận được sự quan tâm và sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa của Công an thành phố Hà Nội để an ninh, trật tự của Học viện được đảm bảo tốt nhất, giúp Học viện có thể hoàn thành tốt các nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

Sẵn sàng cho Lễ khai mạc Hội Báo toàn quốc 2022 Sau hơn 2 năm vắng bóng vì ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, Hội Báo toàn quốc 2022 đã chính thức quay trở lại với chủ đề “Báo chí Việt Nam đoàn kết, chuyên nghiệp, hiện đại và nhân văn”. Hoạt động trưng bày tại Hội báo gồm 4 khu vực, cụ thể: khu vực trưng bày chuyên đề gồm gian trưng bày chuyên đề của Bộ Thông tin Truyền thông, Liên chi hội một số cơ quan báo chí; khu vực trưng bày của Hội Nhà báo TP Hà Nội, Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh; khu vực trưng bày báo chí khối Trung ương; khu vực trưng bày trung tâm trưng bày toàn cảnh báo chí 63 tỉnh, thành; khu trưng bày khối các đơn vị đào tạo, bồi dưỡng báo chí. Đặc biệt, khu trưng bày của Học viện Báo chí và Tuyên truyền sẽ mang tới những thông tin về các ngành đào tạo của trường cũng như trưng bày những cuốn sách tiêu biểu do các giảng viên, nhà nghiên cứu của Học viện biên soạn. Bên cạnh đó, Ban tổ chức hội báo của Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng phát động cuộc thi ảnh “Check in AJC” nhằm khơi nguồn cảm hứng sáng tạo của học viên, sinh viên và những người yêu mến Học viện Báo chí và Tuyên truyền khi tham quan gian trưng bày của AJC.

Số 44 - tháng 4/2022 Chiều 13/4/2022, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Sinh viên với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch”. PGS, TS. Phạm Minh Sơn - Phó Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền chủ trì buổi tọa đàm. Tham dự toạ đàm gồm có các chuyên gia, nhà khoa học nghiên cứu, góp ý về cuốn “Sổ tay hỏi đáp về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai

TIÊU ĐIỂM trái, thù địch dành cho sinh viên”. Sáng 15/4, Lễ trao giải cuộc thi ảnh “Check-in AJC” diễn ra tại Hội Báo toàn quốc 2022. Sự kiện do Học viện Báo chí và Tuyên truyền phát động. Tham dự Lễ trao giải có PGS,TS. Mai Đức Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng trường; PGS, TS. Phạm Minh Sơn - Phó Bí thư Đảng ủy, Giám Đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền; cùng các thầy, cô trong Ban Tổ chức. Cuộc thi ảnh “Check-in AJC” nhằm góp thêm các hoạt động có

BÁO CHÍ TRẺ ý nghĩa cho Hội báo toàn quốc năm 2022, gắn kết các hoạt động nghiệp vụ và quảng bá hình ảnh của Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Tổng số có 10 tác phẩm xuất sắc nhất được Ban tổ chức lựa chọn và trao giải gồm: 2 giải Nhất, 3 giải Nhì và 5 giải Ba. Cuộc thi khép lại với nhiều khoảnh khắc đáng nhớ đã được đăng tải. Điều này chứng minh cho sức hút của Hội Báo toàn quốc 2022, đồng thời thể hiện sự nhiệt tình của sinh viên, học viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

PGS,TS. Trần Thanh Giang được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Ngày 19/4/2022, Học viện Báo chí và Tuyên truyền long trọng tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về công tác cán bộ. PGS,TS. Trần Thanh Giang, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ - Bí thư Chi Bộ, Trưởng Ban Quản lý đào tạo được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền. PGS,TS. Nguyễn Duy Bắc, Phó Bí thư Đảng uỷ - Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì buổi Lễ. Tại buổi Lễ, thừa ủy quyền của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, PGS,TS. Hoàng Anh, Thường vụ Đảng ủy,

Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Cán bộ đã Công bố Quyết định bổ nhiệm đồng chí PGS,TS. Trần Thanh Giang, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ - Bí thư Chi Bộ, Trưởng Ban Quản lý đào tạo Học viện Báo chí và Tuyên truyền giữ chức Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Thời gian bổ nhiệm 5 năm, từ tháng 4 năm 2022. Phát biểu nhận nhiệm vụ, PGS,TS. Trần Thanh Giang gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. PGS,TS. Trần Thanh Giang cho rằng, đây vừa là vinh dự vừa là trọng trách mà Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí

Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền và các đồng nghiệp, cán bộ, viên chức, người lao động của Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã tin tưởng giao phó. Trên cương vị là Phó Giám đốc, PGS,TS. Trần Thanh Giang hứa sẽ nghiêm túc tiếp thu ý kiến chỉ đạo và giao nhiệm vụ của lãnh đạo Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ được giao và tiếp tục hiện thực hóa sứ mệnh của Học viện, duy trì sự ổn định và xây dựng một tập thể Nhà trường đoàn kết, dân chủ, sáng tạo, cống hiến vì sự nghiệp chung, để Học viện ngày càng phát triển lên tầm cao mới.

PGS,TS. Nguyễn Thị Trường Giang được bầu làm Phó Chủ tịch Liên chi Hội nhà báo Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, nhiệm kỳ 2021-2025 Đồng chí Nguyễn Thị Trường Giang hiện là Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Tổng biên tập Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông, Tổng biên tập Cổng thông tin điện tử Học viện, Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam khóa XI (2020-2025). Tại Đại hội, GS,TS. Nguyễn Xuân Thắng, Bí thư Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đánh giá cao

những đóng góp của Học viện Báo chí và Tuyên truyền với tư cách là cơ sở đào tạo báo chí lớn và trọng điểm, đã có những đóng góp quan trọng trong công tác đào tạo báo chí của Đảng và Nhà nước. Trước đó, ngày 31/12/2021, tại Đại hội Hội Nhà báo Việt Nam khóa XI, đồng chí Nguyễn Thị Trường Giang cũng được bầu vào Ban chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam Khóa XI, nhiệm kỳ 20202025 gồm 52 đồng chí. Cùng với đồng chí Nguyễn Trường Giang được bầu làm Phó

chủ tịch, Học viện Báo chí và Tuyên truyền có 3 đồng chí được bầu làm ủy viên Liên chi hội là đồng chí Nguyễn Đức Hạnh - Phó Tổng biên tập, Thư ký chi hội nhà báo Tạp chí Lý luận Chính trị và Truyền thông; đồng chí Đỗ Thị Thu Hằng - Viện Trưởng Viện Báo chí, Thư ký chi hội nhà báo Viện Báo chí; đồng chí Đinh Thị Xuân Hòa - Phó trưởng Khoa Phát thanh - Truyền hình, Thư ký chi hội nhà báo Khoa Phát thanh Truyền hình.

BÁO CHÍ TRẺ

VIỆT NAM ANH HÙNG

Số 44 - tháng 4/2022

DẤU CHÂN NGƯỜI LÍNH BIỆT ĐỘNG T

rải dài suốt những năm tháng chống Pháp, bước vào thời kỳ chống Mỹ, lực lượng biệt động trở nên tinh nhuệ và đông đảo hơn. Theo các tài liệu được ghi chép lại, nhiệm vụ chính của biệt động là đánh sâu, đánh hiểm vào các mục tiêu đầu não, sào huyệt địch, phối hợp với chiến trường chung, trừ gian diệt ác, tạo vùng lõm chính trị trong nội đô của ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn.

6

Số 44 - tháng 4/2022

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

Những người biệt động sống trong lòng địch, để thực hiện những trọng trách được giao, người chiến sĩ biệt động tùy theo chức trách, tính chất công tác của mình mà tạo ra một bình phong an toàn nhằm bảo vệ mình, bảo vệ tổ chức, bảo vệ cơ sở. Vì vậy phương pháp “ba hóa” được áp dụng: Hợp pháp hóa, nghề nghiệp hóa và quần chúng hóa.

“Những trận đánh của lực lượng Biệt động đều mang ý nghĩa “kép”, vừa là đòn cảnh cáo, tiêu diệt, vừa cổ vũ Nhân dân chống Mỹ, vừa phối hợp với hậu phương lớn miền Bắc chống chiến tranh phá hoại của Mỹ, tạo nên tiếng vang lớn đối với chính trường và nhân dân Mỹ, khích lệ tinh thần yêu chuộng hòa bình của nhân dân thế giới chống chiến tranh phi nghĩa mà Mỹ đang gây ra ở Việt Nam”

Để hiểu rõ hơn hành trình chiến đấu gian khổ của những người biệt động năm ấy, mời quý độc giả đón đọc tác phẩm “Dấu chân người biệt động” gồm 4 tác phẩm sau đây.

7

BÁO CHÍ TRẺ

VIỆT NAM ANH HÙNG

Số 44 - tháng 4/2022

Sở chỉ huy nằm giữa lòng địch Đức Huy - Báo in K38 Hiện nay, tại TP HCM, những “địa chỉ đỏ” vẫn còn in dấu một thời bom đạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước của quân dân ta. Mỗi nơi chốn lại có một câu chuyện khác nhau. Mở đầu cho chuyến hành trình này, chúng tôi tìm đến Quán Nhan Hương. Đằng sau vỏ bọc một điểm ăn chơi xa hoa khi ấy, nơi đây là sở chỉ huy của lực lượng Đoàn biệt động quân khu Sài Gòn - Gia Định cấp lữ đoàn (hay còn gọi là F100). Lớp vỏ bọc hoàn hảo Trong hành trình tìm kiếm dấu chân người biệt động, tôi đã có cuộc gặp gỡ với ông Nguyễn Văn Thân (Bí danh là Mười Thân, nguyên cán bộ Phòng Quân báo miền A54, Trưởng ban liên lạc khối điệp báo khu vực miền Nam). Theo các tài liệu được lưu giữ về biệt động Sài Gòn, ông Thân từng hoạt động trong lực lượng F100 từ năm 1967 - 1969, sau đó ông bị địch bắt. Dù đã bước sang tuổi 80, khuôn mặt với những nét đồi mồi chấm ở đuôi mắt vẫn còn sáng lên rạng rỡ mỗi khi ông được gặp lại các đồng đội cũ, với những cái bắt tay và tiếng cưới giòn tan kèm theo câu nói: “Thấy được ông là tôi mừng rồi”. Quay trở lại những ngày tháng hình thành bước ngoặt cho cả cuộc đời ông Mười, đó là khi ông nhận được thông tin từ cấp trên về nhiệm vụ giao tài liệu lấy được từ quân địch tại một địa chỉ mang tên: “Quán Nhan Hương”. Đây là địa điểm đầu tiên trong hành trình dấu chân người biệt động cũng là địa điểm đặc biệt nhất, nơi khởi nguồn cho nhiều trận đánh vang dội. Theo các ghi chép về “địa chỉ đỏ” này, Quán Nhan Hương là sở chỉ huy của lực lượng Đoàn biệt động quân khu Sài Gòn - Gia Định cấp lữ đoàn (hay còn gọi là F100). Người phụ trách lực lượng là Đại tá Nguyễn Đức Hùng (tức ông Tư Chu). Hai nhiệm vụ chính của lực lượng F100 là: Đánh, đánh mạnh vào, đánh tiêu diệt nhiều sinh lực địch, tập trung chủ yếu vào thằng Mỹ. Thứ hai, mà nhiệm vụ này mới quan trọng, là 8

Hình ảnh tư liệu quán Nhan Hương vẫn hoạt động buôn bán sau năm 1975 chuẩn bị cho thời cơ chiến lược. Địa chỉ đỏ này nằm giữa Thảo cầm viên, vị trí trung tâm của Sài Gòn sát gần với các cơ quan đầu não của quân ngụy. Nơi đây đã được Nguyễn Văn Tửng (SN 1913, quê Trà Vinh) thầu khoán và do bà Diệp (vợ ông Tửng) nắm giữ kinh tế. Hàng ngày quán vẫn hoạt động buôn bán bình thường, phục vụ rất đông người dân Sài Gòn và quân ngụy lúc bấy giờ. Một phần kinh tế được chuyển về quân khu, phần còn lại để quán duy trì hoạt động. Anh Trần Văn Phùng (cháu ruột ông Nguyễn Văn Tửng, người từng sinh sống tại Quán Nhan Hương) chia sẻ: “Lúc ấy, quân ngụy và người dân lui tới quán nhiều. Mọi người nghỉ ngơi và ăn uống thoải mái trong đây. Thế nên địch không để ý tới những hoạt động ngầm tại nơi đây”. Những ám hiệu của người đưa tin Trước khi quán Nhan Hương được lập ra không lâu, ông Mười Thân theo chỉ thị của cấp trên trà trộn vào hàng ngũ hải quân của ngụy quyền Sài Gòn. Sau một thời gian nhập vai, ông Mười đã thành công, được thăng chức lên thiếu tá và có quyền chạm vào những tư liệu mang tính chất bí mật hơn. Mỗi khi đi họp hay được giao đi chuyển tài liệu, ông Thân đều lén lút dùng máy ảnh chụp lại, sau đó rửa ra và để trong một chiếc cặp da. Theo hướng dẫn của cấp trên, ông đưa chiếc cặp đến quán và nói nhỏ với người bồi bàn kí hiệu của mình: “A54 Hòa Bình”. Người phục

Số 44 - tháng 4/2022

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

Ông Thân và anh Phùng đang thuyết minh tại Quán Nhan Hương

vụ đi cứ vậy mà đưa thức ăn, rồi đồ uống ra cho ông. Sau khi ra về, chiếc cặp bị bỏ lại dưới chân bàn của ông Mười được phục vụ cất đi rồi chuyển cho người chỉ huy. “Một tuần tôi có thể đến 2-3 lần hoặc những lúc không cần nhiều thì một tháng đến một lần để đưa tin tức, những cái được thấy, nghe và một số tấm ảnh chụp tư liệu của quân địch. Khi đến tôi không hề biết tài liệu sẽ được gửi cho người nào, chỉ cần thực hiện đúng lệnh của cấp trên, bỏ cặp lại và ra về. Tôi cứ tiếp diễn như vậy trong một thời gian dài, cho đến năm 1969, tôi mới bị tình nghi và bắt giam rồi đày ra Côn Đảo”, ông Mười kể lại. Không chỉ sử dụng duy nhất một cách thức truyền tin qua những cái cặp, các mật mã, ký hiệu cũng được quy định ngầm với nhau tại nơi đây. Anh Trần Văn Phùng cho biết thêm: “Sau khi ăn uống, người đưa tin sẽ nói ký hiệu của mình cho phục vụ. Nhân viên đó sẽ báo với ông Nguyễn Văn Tửng. Nếu xác nhận đúng ký hiệu, ông Tửng sẽ cử người đem một tờ giấy ra cùng đồ ăn. Tờ giấy đó là mệnh lệnh triển khai, thông tin. Mọi hoạt động chỉ vậy chứ không nói chuyện với nhau”. Chiến công và hòa bình trở lại Sau một thời gian dài nung nấu và tìm hiểu, các cán bộ quán Nhan Hương dần tiến đến bước cuối của kế hoạch X, tiến tới cuộc nổi dậy tấn công vào các cơ quan đầu não địch, cùng quân giải phóng đánh gọng kìm vào Sài Gòn. Từ “địa chỉ đỏ” này, thông tin bắt đầu được chuyển tới lực lượng biệt động thành. Trong cuộc nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, quán nhan hương trở

Một số hình ảnh ngày nay tại Quán Nhan Hương Hình ảnh ông Nguyễn Văn Thân được treo tại Quán Nhan Hương

thành hậu cứ quan trọng cho các trận đánh vào Dinh Độc Lập, đài Phát thanh Sài Gòn, Bộ tổng tham mưu, Đại sự quán Mỹ,… làm lung lay chế độ ngụy quyền Sài Gòn. Cho đến khi hòa bình lập lại, quán Nhan Hương vẫn tiếp tục duy trì buôn bán. Anh Phùng cùng gia đình mình dành ra một số tiền để gửi đến CLB Biệt động Sài Gòn của thành phố. Phải đến những năm 2000, quán mới được nâng cấp và tu sửa thành di tích lịch sử. Hiện nay, một số đoàn khách vẫn tiếp tục ghé thăm nơi đây, ông Mười Thân và anh Phùng sẽ đến giới thiệu và thuyết minh những câu chuyện lịch sử tại quán cho khách. Tuy nhiên, đây chỉ là nơi xử lý giấy tờ, sổ sách vậy còn vũ khí đã được vận chuyển và cất giấu trong lòng địch ra sao? Mời quý độc giả tìm hiểu ở kỷ tiếp theo của dấu chân người biệt động mang tên đào hầm trong nhà giấu 3 tấn vũ khí.

9

BÁO CHÍ TRẺ

VIỆT NAM ANH HÙNG

Số 45 44 - tháng 4/2022

Đào hầm trong nhà giấu 3 tấn vũ khí Đức Huy - Báo in K38 Tiếp bước cùng những người biệt động năm xưa, chúng tôi tìm đến căn nhà số 287/70 đường Nguyễn Đình Chiểu (TP HCM). Đây từng là nơi giấu 3 tấn vũ khí của những người biệt động Sài Gòn. Khi trở về căn nhà năm ấy, bà Tuyết Mai (người tham gia đào hầm, vợ AHLLVTND Trần Văn Lai) hồi tưởng lại về khoảnh khắc xuất quân Tết Mậu Thân 1968.

Căn hầm được giấu kín dưới sàn nhà, lối đi xuống chỉ một người chui vừa

Bà Mai đang kể về chiều trước cuộc nội dậy 1968 tại Sài Gòn

Chiếc xe trở vũ khí phía trước nhà ông Năm Lai hiện tại 10

Quá trình xây hầm Từ trong con ngõ nhỏ với đầy những gánh rau dưa thúng mẹt từ một chợ dân sinh tại đó bỏ lại, một căn nhà hai tầng với dáng vẻ cổ kính hiện lên. Phía trước ngôi nhà, chiếc ô tô cũ vẫn còn biển số được đặt ngay ngắn với lớp sơn đã được quét lại. Đây từng là chiếc xe chở vũ khí từ Củ Chi vào trong Sài Gòn, chuẩn bị cho cuộc nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Chủ nhân của chiếc xe và ngôi nhà này là ông Trần Văn Lai (còn gọi là Năm Lai). Với vỏ bọc là nhà thầu khoán của Dinh Độc Lập, ông có thể dễ dàng ra vào thành phố mà không sợ bị kiểm tra. Cứ như vậy, hàng tấn vũ khí được chuyển vào trong lòng địch. Ngôi nhà này còn là nơi ở của bà Đặng Thị Thiệp (vợ bé của ông Năm Lai, còn gọi là Tuyết Mai). Khi chỉ vừa mới tuổi trăng tròn, theo lệnh của chỉ huy, bà đã vào Sài Gòn và vào vai vợ bé của ông Lai, ngày đêm đào hầm chôn cất vũ khí. Theo kết cấu của ngôi nhà, ông Lai và bà Mai đào theo hình chữ nhật với một cầu thang thông xuống dưới sàn nhà được ngụy trang bằng một viên gạch lát. Căn hầm cao chừng 2m và dài gần 6m. Bên trong có các lỗ thông giữa các căn nhà bên cạnh của ông Lai mua để tiện chuyển vũ khí. Một chiếc lỗ để thoáng khí cũng được ông Lai bố trí nhằm bảo quản vũ khí khi để dưới hầm. Trong trí nhớ của bà Mai lúc bấy giờ, căn phố nơi bà sinh sống vắng hoe, chỉ có mấy nhà lụp xụp làm ve chai của người Hoa. Những người xung quanh

Số 45 44 - tháng 4/2022

VIỆT NAM ANH HÙNG

đều đi làm từ sáng đến tối mịt, vậy nên không ai chú ý việc của nhà nhau. Ngôi nhà cũng cách khá xa trung tâm, để di chuyển thường phải dùng xe. Việc mua bán cũng rất dễ dàng đối với ông Lai, chỉ cần ký tá vài loại giấy tờ là có được ba ngôi nhà. “Khi ấy tôi mới có 20, 21 tuổi nên còn trẻ khỏe lắm, mỗi lần ôm cả chục cân vũ khí xuống dưới hầm cất. Ngày ấy đào mấy tháng trời, không biết mệt là gì nhưng may mắn nữa là những người gốc Hoa xung quanh không để ý, thế nên chúng tôi cứ làm việc của mình thôi. Việc cất giấu vũ khí diễn ra nhiều năm, cho đến Tết Mậu Thân 1968, chúng tôi mới thực sự dùng đến”, bà Mai kể lại. Căn hầm qua các thời kỳ Không chỉ là nơi cất giấu vũ khí, khi giai đoạn chuẩn bị cho cuộc nổi dậy Tết Mậu Thân đi đến giai đoạn cuối cùng, căn hầm nhà ông Năm Lai còn được sử dụng cho việc nuôi giấu những chiến sĩ cách mạng. Khi ấy, Củ Chi được coi là nơi đứng chân đầu tiên của chỉ huy biệt động và Hố Bò hay Bến Dược đã nổi danh là những mật khu. Những người trở về từ đây thường bị khám xét rất kỹ và lọt vào tầm mắt của quân dịch. Việc nuôi giấu cán bộ thường được các gia đình bí mật thực hiện tại các căn hầm, trần nhà, gác xép và bố trí đường thoát hiểm. “Buổi chiều cuối cùng của năm 1967, 16 người từ Củ Chi được bí mật đưa và Sài Gòn. Tôi bố trí, nấu ăn đưa xuống cho họ ở dưới căn hầm giấu vũ khí. Sau đó, họ có đi được 4 khẩu súng. Thế nhưng mãi đến gần tối, sau khi cùng ông Lai dọn dẹp lại, chỉ huy mới hạ lệnh đánh. Tất cả lên xe cùng tiến thẳng đến Dinh Độc Lập”, bà Mai vừa kể vừa nhìn lại vào những tấm ảnh không có mặt được treo trong tủ kính. Khi hòa bình được lập lại, quá trình tái dựng địa chỉ đỏ này gặp không ít khó khăn. Đa phần các đồ vật đều bị tịch thu bởi công an ngụy lúc bấy giờ, một số được bán lại cho những nhà sưu tầm từ các nơi khác nhau. Thế nhưng nhờ sự bền bỉ và ngọn lửa thôi thúc trong tim, những người con của ông Lai vẫn cố gắng thương thảo với người bán, tìm kiếm lại các đồ vật, sưu tầm những bức ảnh của những người biệt động thành ngày ấy. Mặc dù còn một số bức ảnh đang bị để trống vì không thể tìm lại được danh tính những

BÁO CHÍ TRẺ

Còn tại công xưởng của ông Lai, đây là nơi cất giữ những tài liệu mật

Toàn cảnh phía dưới căn hầm chứa vũ khí người biệt động cảm tử đó nhưng nhìn chung căn hầm đã được tái tạo lại đến 80%. Mới đây, tour du lịch mang tên “Theo Dấu chân biệt động Sài Gòn” đang được anh Trần Văn Bình (con trai ông Trần Văn Lai) thực hiện. Tour du lịch thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Trong lịch trình, mọi người sẽ được tìm hiểu về những địa chỉ đỏ giữa lòng thành phố Sài Gòn, được hình thành trong kháng chiến chống Mỹ. Số lượng địa điểm được phục dựng và lưu trữ tư liệu lên tới hơn 11 điểm. Đằng sau mỗi người chiến sĩ biệt động, đều là sự cổ vũ động viên tinh thần không nhỏ từ gia đình. Vì vậy, bên cạnh các trang thiết bị chiến đấu, những lá thư từ hậu phương ngày ấy cũng trở thành kỷ vật vô giá. Để tìm hiểu, mời quý độc giả theo dõi kỳ sau của Dấu chân người biệt động mang tên: “Những lá thư từ trong khói lửa.”

11

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

NHỮNG LÁ THƯ TỪ TRONG KHÓI LỬA

Đức Huy - Báo in K38

Trong những dòng thư ông Lê Đình Lang gửi cho cô con gái nhỏ của mình Lê Thị Thu Nguyệt là biết bao yêu thương chan chứa, những trăn trở chất chồng sau gần 20 năm xa cách không thể nhìn mặt con vì chiến tranh. Mỗi dòng chữ vùa là sự lạc quan của người cách mạng nhưng cũng là yêu thương riêng tư của một người cha mong ngóng ngày hòa bình lập lại.

Xa cha từ khi còn nhỏ Trong diện các cán bộ tập kết ra Bắc, ông Lê Đình Lang đành lòng phải từ biệt gia đình của mình và cô con gái nhỏ Lê Thị Thu Nguyệt (SN 1944) chỉ mới mười tuổi, người vợ hai và những đứa con thơ. Từ hậu phương, ông Lang vẫn ngày đêm mong ngóng và viết thư về cho gia đình. Ông luôn dành một tình cảm đặc biệt cho bé Nguyệt và lo sợ rằng sống trong vùng địch o ép, cuộc sống của những đứa trẻ cũng bấp bênh theo. Còn với ký ức của Nguyệt, những lá thư ba gửi luôn đong đầy yêu thương. Mỗi khi nhận được, cô đều cất giữ chúng rất cẩn thận. Những dòng thư, ba nhắc nhở ân cần Nguyệt phải chăm lo cho các em, giúp ba liên lạc với người này người kia, cố gắng học tập sao cho tốt. Ông Lang luôn gửi gắm niềm tin về một ngày mai 12

đất nước sẽ được thống nhất. Trong những trang viết của ông Lang, mở đầu luôn là dòng “Con thương nhớ của ba”, “Nguyệt thương nhớ” và tái bút lại là câu “Ba của con”. Câu văn như lời nhắc đi nhắc lại để Nguyệt hiểu, ông ngóng trông trở về với cô bé biết nhường nào. Năm 1957 - 1959, khi trở thành nữ giao liên của lực lượng biệt động Thành (lực lượng của Nguyệt có số hiệu 159), em vẫn viết thư cho cha từ khu kháng chiến. Tuy nhiên, thư từ ngày đó khó khăn, Nguyệt không biết rằng cha đi ra miền Bắc tập kết mà chỉ gửi theo một nơi ở được ghi là ở Châu Đốc. Mãi sau này, cô Nguyệt mới biết chúng được gửi qua Lào và rồi đến địa chỉ 80 phố Thuốc Bắc (Hà Nội) nơi ông Lang sống và làm việc. Không chỉ việc vận chuyển khó khăn, những lá thư ngày

của chiến sĩ cách mạng ngày đó được xem như tài liệu mật. Một khi chiến sĩ đó bị bắt, thông tin về họ sẽ bị xóa sổ hoàn toàn để địch không thể điều tra ra nơi chỉ huy. Vì vậy, năm 1963, khi bị địch điều tra và giam giữ, Nguyệt đã mất hoàn toàn liên lạc với cha. Nối liền những yêu thương Sau những năm tháng bị địch bắt và tù đày ngoài Côn Đảo, Nguyệt trở về Sài Gòn với đầy những thương tích trên người. Lắng đi một khoảng thời gian, Nguyệt mới gửi thư cho ba và kể ngọn ngành sự việc. Ông Lê Đình Lang lúc bấy giờ không khỏi đau xót và tự hào vì cô con gái của mình đã nghe theo tiếng gọi của cách mạng. Trong mỗi bức thư sau này, ông vẫn hay động viên và mong ngày con gái đi ra Bắc cùng ông để tiếp tục việc học dang dở. Sau khi hiệp định Paris

Số 44 - tháng 4/2022 (1973) được ký kết, thư từ giữa hai miền Nam Bắc mới thông thoáng. Dẫu thời gian có đi qua như thoi đưa, trong tâm tưởng của ông Lang, Nguyệt mãi là cô con gái nhỏ. “Ông gửi cho tôi đường, bánh và dặn cẩn thận rằng con gọi các bạn đến rồi chia nhau nhé”, cô Nguyệt rưng rưng kể lại. Biết bao ngày tháng đau đớn trong tù, chỉ cần nghĩ đến việc gặp lại cha, sức sống của cô như tràn đầy trở lại. Tuyệt thực, đấu tranh, đả đảo, yêu sách, những ký ức nơi “địa ngục trần gian” mang tên Côn Đảo ấy rồi cũng sẽ đi xa bởi hình ảnh người cha trở đi trở lại trong tâm trí khiến cô kiên cường hơn. Năm 1974, ra Bắc không được bao lâu với cha, Nguyệt lại trở vào miền Nam theo tiếng gọi của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam để tiếp tục kháng chiến giành độc lập. Khi đất nước được thống nhất, bà Nguyệt mới bắt đầu đi tìm lại những bức thư của cha từ chiến khu cũ. Một số đã bị tiêu hủy khi bà bị địch bắt, một số vẫn còn giữ lại. Bà gói chúng lại thành một tập và mong rằng sau này các con mình sẽ đọc để hiểu về những năm tháng chiến tranh gian khổ ngày ấy. Bước sang dốc bên kia của cuộc đời, trong mắt bà Nguyệt những năm tháng tuổi trẻ như chỉ vừa mới lướt qua. Một vẻ đẹp bình dị hiện lên ở người chiến sĩ đó bất chấp những thương tích vì chiến tranh. Tất cả sẽ có trong kỳ cuối: Vẻ đẹp bình dị của nữ biệt động “chim sắt”.

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

Ảnh chụp gia đình bà Lê Thị Nguyệt Trích đoạn lá thư của ông Lê Đình Lang (Cán bộ làm công tác lương thực tại miền Bắc năm 1974): Hà Nội, ngày 20/11/1974 Con thương nhớ của ba, Nhận được thư con đề ngày 14/11/1974, điều trước tiên ba vô cùng phấn khởi là con đã được cấp trên đồng ý ra thăm ba. Kế đó, ba xem thư cô Bảy, ba lại còn phấn khởi hơn nữa. Thật là cô Bảy đã thương con chẳng khác nào ba thương con vậy. (Cô Bảy là người dì của Nguyệt). Con thương nhớ! Tình cảm ruột thịt ba đã biết để lại trong miền Nam hằng 20 năm, tưởng chừng cuối đời ba cũng chưa được nối liền thật là đau đớn!! Có lắm lúc ba tặc lưỡi thở phào một cái mặc cho thời gian đưa đẩy đến đâu hay đến đấy vì ba thấy mỗi ngày một già yếu. Qua một mùa đông giá lạnh, thời tiết thay đổi, sức khỏe cũng thay đổi theo làm cho lòng ba ngày càng lạnh lùng với chuỗi ngày xa cách các con. Sở dĩ sức khỏe ba ngày này còn được như vậy là nhờ đến lòng nhiệt tình cùng lạc quan cách mạng, tư tưởng mãnh liệt nhất định thắng lợi thuộc về chính nghĩa của Đảng ta. Cho nên ba đã gác tất cả nỗi nhớ các con lại một bên, biến đau thương ấy thành hành động, dành hết sức lực nhỏ bé của mình cống hiến cho cách mạng, lo củng cố và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc vững mạnh để làm hậu phương vững chắc cho cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam, đưa cuộc cách mạng của chúng ta đến chỗ thắng lợi hoàn toàn. Niềm hy vọng dần dần biến thành sự thật, đó là con đã chiến thắng trở về và từng ngày miền Nam như vầng hồng lóe sáng, không còn bao lâu nữa những đau thương của ba cũng như các con sẽ được toại nguyện. Nói như thế không phải ba đang lạc quan tếu đâu mà một người cách mạng luôn phải cảnh giác đúng không con nhỉ? (...) Ba của con Lê Đình Lang 13

BÁO CHÍ TRẺ

VIỆT NAM ANH HÙNG

Số 44 - tháng 4/2022

Vẻ đẹp bình dị của nữ biệt động “chim sắt” Đức Huy - Báo in K38 Lại một mùa mưa nữa trở về với mảnh đất Hồ Chí Minh yêu dấu, 80 năm gắn bó tại nơi đây, nữ biệt động Lê Thị Thu Nguyệt (thuộc lực lượng biệt động thành 159 được mệnh danh là “chim sắt”) vẫn không sao quên được những đau thương, mất mát do chiến tranh để lại. Phía dốc bên kia cuộc đời, chứng kiến sự đổi thay của đất nước đi ra từ khói lửa, trong lòng bà bất giác đặt ra một câu hỏi: “Tuổi trẻ của chúng ta là gì?”

L

ê Thị Thu Nguyệt (SN 1944) là một trong hai nữ biệt động đầu tiên của lực lượng Biệt động Sài Gòn. Sớm được giác ngộ cách mạng bởi người cha là ông Lê Đình Lang, cô tham gia làm giao liên nhí đưa tin từ vùng kháng chiến vào trong thành phố khi còn 12,13 tuổi. Cho đến khi 16, cô cùng đồng đội thực hiện những nhiệm vụ đánh phá lớn hơn như: Gài mìn nổ chậm vào máy bay Boeing, đánh bom bộ tổng tham mưu của địch, đánh bom vào lễ duyệt quân của ngụy quân ngụy quyền Sài Gòn. Khi ấy cô có bí danh là Mỹ Linh và được mọi người phong là “chim sắt”. Một tuổi thơ đầy sóng gió Đối với cô, những năm tháng tuổi thơ luôn đầy ắp những niềm vui dù rằng vùng kháng chiến bà con còn nhiều gian khổ và thường phải chống chọi với những đợt phá hoại mùa màng của quân Pháp. Cô Nguyệt kể lại: “Khi còn bé, tôi cùng những đứa trẻ con trong xóm thường thấy những chiếc máy bay lớn bay qua, một tiếng ào và những loại hạt bé tí rơi xuống như nước mưa.

14

Một thời gian sau, sâu bệnh lên đầy trên các loại cây của nông dân. Chúng tôi cùng mọi người phải bắt sâu để bảo vệ mùa màng. Không chỉ sâu mà còn rất nhiều chuột. Dù cuộc sống khó nhưng khi ấy vẫn vui, đặc biệt là thời khắc được vào đoàn”. Bên trong một chiếc chuồng trâu, lá cờ được treo lên, Nguyệt dõng dạc đọc thật to đơn xin vào Đoàn của mình. Dù đã chuẩn bị trước từ tối nhưng trong lòng em lúc bấy giờ vẫn còn run lẩy bẩy. Khi còn nhỏ, thấy các anh chị đoàn viên, lòng Nguyệt đã hằng mong ước có một ngày được đội lên chiếc mũ ca nô kia, đi làm công tác tuyên truyền, trong nhà máy, xí nghiệp. Thế rồi, ngày ấy cũng đến, Nguyệt bồi hồi và xúc động. Cảm giác được trở thành đoàn viên khiên em thấy mình như lớn hơn và phải có trách nhiệm hơn với đất nước. Bình yên đến với Nguyệt chẳng được bao lâu, mẹ em trải qua một cơn sốt ác tính rồi qua đời. Vì không thể trở về nhà kịp từ vùng kháng chiến, Nguyệt đã không thể nói lời tạm biệt với mẹ. Những năm tháng sau đó là khoảng thời gian

Số 44 - tháng 4/2022

VIỆT NAM ANH HÙNG

đầy những nhọc nhằn khi phải sống chung cảnh với người mẹ kế và những đứa cong riêng. Khi cha Nguyệt tập kết ra Bắc, em được gửi ở nhà cô chú để trông nom. Có những khi nhận được thư cha, nhớ quá, em đành ôm gối của cha để cảm nhận chút mùi hương của ông còn sót lại. Những năm tháng chiến đấu Thời gian thấm thoát trôi, Nguyệt đã trở thành một cô gái chín chắn hơn, cô tham gia vào cách mạng với nhiệm vụ người giao liên nhí. Cái tên “giao liên” đối với Nguyệt ý nghĩa biết bao, cô đã tự hứa với bản thân bằng mọi giá phải hoàn thành được nhiệm vụ. Với vóc dáng nhỏ nhắn cùng gương mặt cá tính, Nguyệt có phần giống những cô tiêu thư Sài Gòn lúc bấy giờ. Tinh thần cách mạng ngày một sục sôi, những nhiệm vụ Nguyệt đảm đương cũng lớn dần. Cô đã nhiều lần thực hiện những cuộc vận chuyển vũ khí vào trong lòng địch, bằng tài ăn nói cùng diện mạo ngây thơ, cô qua mắt được chốt kiểm tra. Tháng 10/1962, cô cùng các đồng đội của mình đánh phá làm rối loạn lễ diễu quân nhằm

BÁO CHÍ TRẺ

phô trương uy lực của ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn. Một chiếc máy bay trực thăng của địch (UH1A) đã phát nổ, trong đó có 3 tay sai của địch tử vong và 2 tên còn lại bị thương. Không dừng lại ở đó, cô đóng giả làm người tình của một người tình báo có bí danh E8, vào sân bay và gài mìn ám sát sĩ quan cao cấp của Mỹ, cố vấn quân sự cho ngụy quyền Sài Gòn. Máy bay đã phát nổ tại sân bay Honolulu. Lúc bấy giờ, chiến công của biệt đội 159 đó đã tạo tiếng vang đến cả thế giới. Năm 1963, sau phi vụ đánh bom vào cơ quan quân sự của Mỹ (MAAG), Nguyệt bị bắt và đày ra Côn Đảo cùng một số nhà tù khác. Dù cho bị đánh đập dã man, Nguyệt vẫn không khai một câu nào. Những ngày tháng đọa đày trong ngục tối cùng các loại chuồng cọp, cô cùng các chị em tuyệt thực đến cùng để bắt quản ngục thực hiện các yêu sách đảm bảo điều kiện vệ sinh cho các nữ tù. Tại đây, cô gặp được rất nhiều người đồng chí khác, họ đã dạy cô về chính trị, hàng ngày tình yêu cách mạng được bồi dưỡng từ nơi gọi là địa ngục trần gian.

Cho đến mười một năm sau, năm 1974, cô mới được trả tự do. Khi ấy, cô đã 30 tuổi với đầy những thương tích do chiến tranh để lại. Nghĩ về những ngày tháng đã Một trận đánh qua, cô Nguyệt chỉ khẳng khái nói với tôi rằng: “Tuổi trẻ của tôi, của chúng ta là của bà Nguyệt đất nước”. và đồng đội Truyền lòng yêu nước đến thế hệ sau Ở độ tuổi “thất thập cổ lai hy”, cô Nguyệt vẫn hay tham gia những buổi nói chuyện với các em học sinh về những ngày tháng chiến đấu anh dũng ngày xưa ra sao. Chiến tranh và ngục tù có thể tước đi tất cả nhưng dường như nó đã bỏ quên lại sự cá tính và gai góc của người phụ nữ này. Từ mái tóc, cho đến lời nói, bóng dáng cô giao liên ngày ấy với cái bí danh kiều diễm Mỹ Linh vẫn còn hiển hiện trong tâm hồn. Trong những câu chuyện của cô, một điều trăn trở không bao giờ nguôi đó là việc lớp trẻ bây giờ tìm hiểu về lịch sử ra sao. Khi dịch bệnh hoành hành, những buổi gặp gỡ các em học sinh không được tổ chức. Đồng thời, vì lí do sức khỏe, cô cũng không còn có thể để đi lại nhiều và tham gia các hoạt động dài hơi. “Mong muốn lớn nhất của cô là làm sao để các em biết tự hào về đất nước ta, đơn giản là yêu thương gia đình, người thân, trên kính dưới nhường, biết trân trọng chiếc khăn quàng đỏ, tấm huy hiệu của Đoàn Thanh niên”, cô Nguyệt chia sẻ. Ai cũng có những mơ ước khi còn là một đứa trẻ, cô Nguyệt thường mơ về chiếc mũ ca nô hay những ngày tháng được cùng các đồng chí ra trận. Với thế hệ sau này, giấc mơ đó là những cuộc sống đủ đầy. Dù rằng có sự khác biệt nhưng mục tiêu chung đều là vì sự phát triển của đất nước. Quả không sai khi cô Nguyệt nói rằng tuổi trẻ là đất nước.

được báo chí ngày ấy viết

Chân dung bà Nguyệt hồi trẻ

15

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

Số 45 44 - tháng 4/2022

Ký ức về lần đầu chạm trán pháo đài bay B52 Đức Huy - Báo in K38 Một sự đối lập dần hiện lên giữa hai chiến tuyến: Niềm sung sướng và xúc động của sở chỉ huy B8, sự nháo nhác và hỗn loạn của đội quân pháo đài bay B52. Cho đến thời điểm hiện tại, trong ký ức của những người phi công hai bên, trận đánh đêm 20/11/1971 là một tiền đề làm nên chiến thắng chiến dịch Điện Biên Phủ trên không. Phá thế trận cảm tử Theo tài liệu được ghi chép lại của Sư đoàn Không quân 371, đã có nhiều chuyến bay mang tính răn đe - cảm tử của các biệt đội MiG - 21 Trung đoàn 921 sang tới khu vực Sầm Nưa - Sầm Tơ để ngăn chặn B52 theo yêu cầu của Bộ Tư lệnh chiến trường Lào. Nhiệm vụ được giao là sẵn sàng cất cánh trong mọi điều kiện thời tiết, lên độ cao 10 đến 12 km bay theo hướng Cánh Đồng Chum, nếu B52 vẫn tiếp tục vào thì biên đội bỏ ngay thùng dầu phụ, tăng tốc độ vượt qua lực lượng tiêm kích bảo vệ để đánh rơi B-52 trên chiến trường Lào. Một số nhận định lúc bấy giờ rằng nếu phải đánh như vậy, xác suất phi công ta bay về hạ cánh ở sân bay là rất thấp, phải xác định tinh thần và chuẩn bị sẵn tư tưởng quyết đánh dù có tổn thất. Đã có nhiều chuyến bay xuất kích làm nhiệm vụ. Mỗi lần xuất kích, B-52 lại buộc phải quay trở lại Thái Lan, không dám vào làm nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực ở khu vực tác chiến nữa. Như vậy, trong thời gian trước đó, việc đối đầu với pháo đài bay B-52 dường như là một nhiệm vụ cảm tử. Chìa khóa 16

Phi công Vũ Đình Rạng (người bắn máy bay B52) nhìn lại cỗ máy chiến đấu mình từng lái đêm 29/11/1971

để giải mã con quái vật sắt của cường quốc Mỹ lúc bây giờ là làm sao để phá trận địa nhiễu được giăng ra bởi B-52. Kể từ tháng 10/1970 đến tháng 8/1971, trên chiến trường Nam Khu 4, nhiệm vụ nghiên cứu, tìm cách đánh B-52 vẫn gặp nhiều khó khăn. Sau đó, Bộ Tư lệnh chỉ đạo gấp rút bí mật sử chữa sân bay Đồng Hới để MiG-21 có thể hạ, cất cánh, đánh B-52. Bộ Tư lệnh đã tổ chức một đoàn nghiên cứu gồm các sĩ quan tham mưu, tác chiến, dẫn đường, quân báo, các phi công có kinh nghiệm chiến đấu vào Khu 4 khảo sát thực tế. Tổ chức sở chỉ huy tiền phương của Binh chủng (B8) ở thôn Đông Dương, Ba Đồn, Quảng Bình để nghiên cứu

và tổ chức đánh B52. Trong đoàn di chuyển lúc đó có đại tá Nguyễn Văn Chuyên, một người dẫn đường nhận được sự tín nhiệm cao trong sư đoàn. Vạch nhiễu tìm thù Lại một đoàn nữa trở về từ quân Khu 4, tình hình đang trở nên xấu hơn cho không quân Việt Nam khi phải đối mặt với sự bất khả chiến bại của pháo đài bay B-52. Theo một số tài liệu nghiên cứu lúc bấy giờ, B52 là loại máy “tàng hình”. Vỏ bọc của máy bay sử dụng một loại chất sơn khiến ra-đa của quân ta phát hiện. Thứ hai là bản thân máy bay B-52 cũng có thể phát ra được một lớp nhiễu dày đặc, đây là lớp nhiễu đặc biệt khó xuyên thủng,

Số 45 44 - tháng 4/2022 thường máy bay quân ta phải tiếp cận gần và bật ra - đa mới có thể tìm được. Cùng với đó là một loại nhiệu điện tử với ký hiệu EB66. Theo Đại tá Nguyễn Văn Chuyên (Sư đoàn 371, tham gia trận đánh đêm tháng 11/1971 tại đèo Mụ Giạ): “Từ năm 1968, quân Mỹ ngừng ném bom miền Bắc. Đến năm 1969, quân ta đưa một đài ra đa vào Cẩm Xuyên. B-52 đánh vào Mụ Giạ thì mình cách Cẩm Xuyên khoảng 100km, chúng tôi bắt đầu phát ra - đa. Nhưng nhiễu quá dày không thể phát hiện được. Tình hình năm 1970 không mấy khả quan hơn. Cho đến 1971 thì mình tổ chức khác”. Một trong những điểm khác biệt đó chính là việc bố trí các trạm ra - đa. Có hai đại đội ra - đa dẫn đường 41 và 47 trực tiếp phục vụ việc mở máy theo dõi B-52. C41 đặt ở Pháp Kệm cách B8 2km. C47 bố trí ở Văn Tiền phía đông bắc B8, cách 7km. Ngoài ra, hai đại đội khác ở Đô Lương (Nghệ An) và C31 ở Vĩnh Linh (Quảng Trị) giúp sức. Dựa vào tin tình báo chiến lược, Sở chỉ huy B8 cho mở rada theo dõi theo thời gian linh hoạt, thay đổi liên tục. Điều này cho thấy quân ta đang cử đi những người tinh nhuệ nhất và sử dụng gấp 3 vật lực từ các nguồn. Tháng đầu tiên là khoảng thời gian đầy khó khăn của người dẫn đường Nguyễn Văn Chuyên cùng các đồng đội. Với kiến thức rất hạn chế về pháo đài bay B-52 và thường phải đối mặt với hiểm nguy từ việc máy bay địch có thể ném bom vào trạm dò tìm bất cứ lúc nào, kết quả thu lại vẫn chỉ

VIỆT NAM HÙNG VIỆTANH NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

là những tín hiệu nhiễu. Khoảng thời gian tiếp theo, khi ra-da của ta đang phát đi các bước sóng để tìm máy bay địch thì gặp phải sự đánh phát liên tiếp của B-52. Dù có vài giây nao núng nhưng mọi người vẫn giữ một tinh thần chiến đấu quyết phải tìm bằng được quân Mỹ xâm chiến trên không phận Việt Nam. Ban ngày, đoàn khảo sát được Bộ Tư lệnh cử đi trò lên cả đỉnh đèo Mụ Giạ quan sát B-52 hoạt động để tìm cách dẫn máy bay lên đánh. Một trong những khó khăn khác gây nguy hiểm cho phi công đối mặt với B-52 là số tiêm kích dày đặc bao quanh pháo đài bay này. Người dẫn đường như ông Nguyễn Văn Chuyên phải bằng mọi giá tìm ra được cách để MiG qua được hàng rào bảo vệ mà không phải đụng đầu quần nhau với chúng. Cho đến tháng thứ hai, trạm ra-da C41 phát hiện ra được B-52 trong nhiễu nhưng chưa thật chính xác và ổn định. Tốc độ của B-52 có lúc 1000km/ giờ, có lúc lại lên đến 3500km/ giờ. Tiếp theo, trạm C47 và C45 cũng có lúc phát hiện được nhưng số liệu nhận từ các nơi lại không trùng khớp với nhau. Chấm đen hi vọng trên màn ra - đa Hơn 60 ngày đêm ăn ngủ cùng những tháp ra - đa, thế nhưng kết quả thu lại được chỉ là những dòng nhiễu dài cùng với một vài chấm đen không rõ hình dáng. Cho đến cuối tháng

9/1971, các kết quả dò tìm B-52 đến từ C41 tương đối chính xác. Lúc này, sân bay Đồng Hới cũng đã được phục hồi và sửa chữa lại sau trận đánh phá của không quân Mỹ. Chưa đầy một tuần sau đó, sở chỉ huy B8 hạ quyết tâm sử dụng tiêm kích Mig-21 để đối đầu với B-52. Lý giải về việc có thể tìm kiếm được B-52 lúc bấy giờ, đại tá Nguyễn Văn Chuyên cho biết: “Từ năm 1965-1971, quân ta đã trải qua 7 năm chống chiến tranh phá hoại. Không quân ta đã nghiên cứu, trực tiếp đánh Mỹ, từng bước làm nhiễu trinh sát điện tử của Mỹ, việc tìm tòi và phát hiện từng bước dần hoàn thiện hơn. Cùng với đó là quãng thời gian 3 tháng ròng rã nghiên cứu kiên gan bền lòng để tìm cho kỳ được pháo đài bay B-52”. Ngày 4/10, sau khi đại đội Ra - đa 41 phát hiện tốp B-52 vào cách biên giới 275km, phán đoán địch sẽ vào đánh đường 12 và đường 20, sở chỉ huy B8 lệnh cho phi công Đinh Tôn cất cánh lúc 19h10’. Sau khi vừa kéo máy bay lên độ cao,11.000 mét, phi công phát 17

BÁO CHÍ TRẺ

VIỆT NAM ANH HÙNG

Số 44 - tháng 4/2022

hiện tín hiệu trên ra - đa và có phán đoán ban đầu về B-52. Nhưng ngay lập tức, các tiêm kích của địch đã tiến đến từ nhiều hướng, phi công Đinh Tôn buộc phải hạ cánh ở sân bay Thọ Xuân. Đối đầu với B-52 Ngày 20/11/1971, nhận thấy thời tiết thuận lơi, dựa vào kinh nghiệm chinh chiến của bản thân, đại tá Nguyễn Văn Chuyên (người dẫn đường chính) đã đề xuất cất cánh đánh trong đêm. Trước đó, sở chỉ huy B8 tạo một phương án nghi binh khiến cho địch phán đoán sai bằng cách mỗi máy bay chỉ cất cánh một lần trong đêm. “Tất cả chỉ là một bầu trời tối đen, chỉ có thể quan sát thông qua ra - đa trên máy bay. Nhiệm vụ đánh đêm luôn đặc biệt nguy hiểm. Nó còn phải cẩn trọng hơn khi đối đầu với kẻ địch ta chưa nắm rõ được thông tin”, ông Rạng chia sẻ. Thế nhưng, đối với những phi công, nguy hiểm kề cận là chuyện bình thường phải đối mặt. Với chưa đầy 200 giờ tập huấn bay, phi công Vũ Đình Rạng cùng chiếc MiG-21 tiến lên vào đêm đen vào lúc 20h37’.

Lần này, do công tác chỉ huy, dẫn đường, bắt mục tiêu được chuẩn bị chu đáo, nên sau khi cất cánh 20 phút, phi công Vũ Đình Rạng phát hiện cách địch 11 km. Lúc này ở sở chỉ huy 18

Chân dung phi công Vũ Đình Rạng đang kiểm tra các thông số của máy bay (Ảnh: T.L) B8, không còn một tiếng động nào phát ra, mọi người nín thở, im phăng phắc. Tưởng chừng như chỉ cần một tiếng động nữa thôi sẽ là “giọt nước tràn ly”, mọi cảm xúc vui sướng vỡ òa vì sau bao ngày tháng ròng rã cuối cùng đã phá được trận địa nhiễu của địch. 20h57’, đồng chí dẫn đường Nguyễn Văn Chuyên cho phi công tăng tốc để tiếp cận B-52. Thủ trường trực chỉ huy Trần Hanh lệnh: “Đồng chí Rạng, bình tĩnh công kích”. Ông Rạng phóng một quả tên lửa sau đó theo lệnh thoát ly. 21h15’, đồng chí Rạng hạ cánh an toàn tại sân bay Anh Sơn.

Phải một khoảng thời gian sau đó, theo tin tình báo, không quân ta mới biết trận đèo Mụ Giạ đã gây thiệt hại lớn cho B-52 của địch. Cho đến những ngày tháng hòa bình được lập lại, phi công David Volker Robert lái B-52 ngày ấy có quay về Việt Nam thăm chiến trường xưa cùng ông Vũ Đình Rạng. Khi đang ôn lại chuyện cũ, David có gửi lời cảm ơn đến ông Rạng rằng, “Nhờ tối ngày 20/11/1971 ông Rạng không bắn rơi máy bay nên tôi mới có thể sống đến ngày hôm nay”. Hai người lính, hai chiến tuyến, sau tất cả, điều còn lại là chữ tình.

Số 44 - tháng 4/2022

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

Mô hình máy bay A-37 tại Bảo tàng PK-KQ

Huyền thoại bầu trời mang tên Phi đội Quyết Thắng Đức Huy - Báo in K38 Chiều ngày 28/4/1975, tiếng bom vang lên từ sân bay Tân Sơn Nhất làm quân địch hoảng loạn, thừa thắng xông lên quân ta ồ ạt tiến vào giải phóng Sài Gòn. Chỉ sau 2 ngày, đất nước ta chính thức được thống nhất sau hơn 20 năm chia cắt. Đứng trước chiếc máy bay năm xưa từng đánh phá quân thù, đại tá Nguyễn Văn Lục bồi hồi nhớ về ký ức hào hùng năm đó. Chuyển loại thần tốc Ngày 21/4, quân dân ta giải phóng thị xã Xuân Lộc. Tình hình chiến sự diễn ra rất nhanh. Bộ Tư lệnh Quân chủng PK KQ cho phép ta sử dụng hai phi công của quân đội Sài Gòn đã ra trình diện và tự nguyện xin được phục vụ cách mạng, làm người hướng dẫn kỹ thuật, cách sử dụng máy bay A-37. Đây là một loại máy bay cường kích nhẹ do Mỹ chế tạo, tự đo lường thiết bị trong khoang lái, khác hẳn với máy bay MiG-17, có hai chỗ ngồi bên trái và bên phải hoàn toàn

độc lập với nhau. Khi vận hành hệ thống điều khiển vũ khí cũng hết sức phức tạp. Đối với Đại tá Nguyễn Văn Lục, một trong những nguyên nhân làm nên trận oanh tạc dữ dội này vào sân bay Tân Sơn Nhất của địch là nhờ việc chuyển loại máy bay thần tốc: “Lần đầu tiên trong lịch sử không quân Việt Nam, chúng ta chuyển loai may bay chỉ vỏn vẹn có ba ngày rưỡi. Thời gian đưa ra quá nhiều áp lực. Chúng tôi bước đầu phải dán các chữ phiên dịch tiếng Việt lên để hiểu những chức năng trên máy bay.

Mỗi người chúng tôi đã phải quyết tâm rất lớn để tìm hiểu toàn bộ cách vận hành A-37”. Theo chỉ thị của Bộ Tư lệnh Quân chủng, trưa ngày 27/4, phi đội được lệnh chuyển vào sân bay Phù Cát bằng máy bay An-24. Tại Phù Cát, phi đội tiếp nhận 4 máy bay A-37 vừa được khôi phục, kiểm tra. “Phi đội Quyết thắng” được thành lập trên cơ sở 4 Trung đoàn không quân 923 gồm các phi công: Nguyễn Văn Lục (Phi đội trưởng), phi công Trần Cao Thăng (Chính trị viên) cùng các phi công Từ Đễ, Hán Văn 19

BÁO CHÍ TRẺ

VIỆT NAM ANH HÙNG

Số 44 - tháng 4/2022

Quảng, Nguyễn Thành Trung, Hoàng Mai Vượng, Âu Văn Hùng, Tạ Đông Trung và Trần Văn Toán. Tới ngày 27/4, chi bộ phi đội họp ra nghị quyết lãnh đạo phi đội quyết tâm hoàn thành tốt nhiệm vụ và đề nghị phê chuẩn các phi công của phi đội tham gia trận đánh. Tám giờ sáng ngày 28/4, tại sân bay Phù Cát, Tư lệnh Quân Chủng phê chuẩn lực lượng chiến đấu của phi đội.

Đại tá Nguyễn Văn Lục, Đại tá Vũ Danh Chương và AHLLVTND Vũ Đình Rạng đang trò chuyện về kỉ niệm trận đánh của Phi đội Quyết Thắng

Giờ đây nhìn lại 47 năm trôi qua, chúng tôi vẫn cảm thấy sự hào sảng từ trận đánh lịch sử như chỉ mới diễn ra ngày hôm qua. Tôi mong các thế hệ phi công sau này sẽ học tập và làm theo tấm gương những ngươi đi trước để luôn giữ vững hòa bình đất nước.

Đại tá Nguyễn Văn Lục kể về trận đánh lịch sử

20

Giây phút lịch sử đã điểm 13 giờ ngày 28/4, Đại tá Lê Văn Trị (Tư lệnh Quân chủng PK - KQ) cùng các Thượng Tá Trần Hanh (Tư lệnh Bộ Tư lệnh Không quân chiến đấu), Thượng tá Trần Mạnh, Trung tá Nguyễn Hồng Nhị, Phó Tư lệnh Bộ Tư lệnh Không quân chiến đấu đã trực tiếp giao nhiệm vụ chiến đấu cho phi đội tại sân bay Thành Sơn. Mục tiêu oanh tạc là sân bay Tân Sơn Nhất, phi đội tập trung đánh bom khu vực để máy bay chiến đấu của không quân ngụy. 14 giờ 30 phút, Tư lệnh Quân chủng hạ mệnh lệnh chiến đấu. Đồng chí Nguyễn Thành Trung thay mặt phi đội hứa với Tư lệnh hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, lập chiến công và trở về an toàn.

Số 44 - tháng 4/2022 Tổ đặc nhiệm kết hợp với bộ phận kỹ thuật tại sân bay Phan Rang đã sử dụng xe nâng bom chuyên dụng của Mỹ để lắp bom vào máy bay A-37. Đến 15 giờ 25 phút ngày 28/4/1975, mọi công tác chuẩn bị kỹ thuật, lắp bom, nạp đạn cho 5 máy bay đã hoàn tất, máy bay đã sẵn sàng đợi lệnh cất cánh. Cả sân bay mong chờ giây phút lịch sử đó. 16 giờ 25 phút ngày 28/4, phi đội cất cánh. Đồng chí Tư lệnh Không quân chiến đấu, Thượng tá Trần Hanh trực tiếp chỉ huy trận đánh tại đài chỉ huy sân bay Thành Sơn. Nguyễn Thành Trung bay số 1, Từ Đễ bay số 2, Nguyễn Văn Lục số 3, Hoàng Mai Vượng số 4, Hán Văn Quảng số 5. Đúng 18h15 phút, toàn bộ phi đội hạ cánh an toàn tại sân bay Thanh Sơn (Phan Rang), không có bất kỳ tổn thất nào. Trận oanh kích này đã làm thay đổi những tính toán của Mỹ. Các cố vấn quân sự của Mỹ phải di tản, tháo chạy khỏi Sài Gòn ngay chiều ngày hôm sau, tạo sự hỗn loạn trên chiến trường. Địch hoang mang và suy sụp, giúp 5 cánh quân còn lại tấn công chiếm Sài Gòn thuận lợi và ít tổn thất hơn. “Khi chúng tôi nhận nhiệm vụ, chỉ huy có ra lệnh chỉ tấn công vào đường lân, sân đỗ và máy bay của địch ở sân bay chứ không tấn công vào đường băng. Theo tôi, đây là một nước đi vô cùng sáng suốt vì nếu tấn công vào đường băng, địch sẽ bị ứ lại và buộc phải dùng đến hỏa lực để phòng thủ. Do đó, chúng ta sẽ không phải đổ máu nhiều mà vẫn giành được chiến thắng”, Đại tá Nguyễn Văn Lục chia sẻ.

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

Phi đội Quyết Thắng trở về (Ảnh: T.L) Một trận đánh vang dội Tiếng bom của Phi đội Quyết Thắng là đòn đánh phối hợp của lực lượng không quân chiến đấu với các cánh quân của ta đang ồ ạt tiếng vào giải phóng Sài Gòn. Trận đánh của không quân Việt Nam vào thẳng sân bay Tân Sơn Nhất, một trong những sào huyệt cuối cùng của ngụy quân, ngụy quyền Sài Gòn, khiến cho địch vốn đã hỗn loạn, hoang mang, nhanh chóng suy sụp tinh thần để rồi tan rã. Trận đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất của không quân phối hợp với pháo binh ta dồn dập công kích, đã làm tê liệt cầu hàng không di tản của địch, buộc chúng phải di tản bằng máy bay trực thăng ngày 29/4 trong chiến dịch di tản mang tên “người liều mạng”. 47 năm sau, khi nhìn lại về trận đánh lịch sử đó, phi công Vũ Đình Rạng (AHLLVTND) chia sẻ: “Chỉ trong một thời gian rất ngắn, chưa bay ở khu vực đấy bao giờ và sử dụng loại máy bay mới, chiến công được tạo nên bởi phi đội Quyết Thắng là một kỳ tích”. Còn với lớp phi công thế hệ sau, Đại tá Vũ Danh Cương (Giám đốc Bảo tàng PK - KQ) cho biết: “Chúng tôi đã học được

rất nhiều từ kế hoạch của trận đánh chiều ngày 28/4 đó. Đặc biệt là cách thiết lập đường bay khoa học, chớp đúng thời cơ để giành được chiến thắng”. “Trận oanh kích này mang niềm cảm hứng tự hào của quân dân ta đặc biệt là lực lượng PK - KQ. Trận đánh đã tạo tiếng vang, làm lung lay ý chí cố thủ của quân địch, giúp quân ta tiến vào dễ dàng hơn. Giờ đây nhìn lại 47 năm trôi qua, chúng tôi vẫn cảm thấy sự hào sảng từ trận đánh lịch sử như chỉ mới diễn ra ngày hôm qua. Tôi mong các thế hệ phi công sau này sẽ học tập và làm theo tấm gương những người đi trước để luôn giữ vững hòa bình đất nước”, Đại tá Lục tâm sự. Chiến công của Phi đội Quyết thắng thể hiện tinh thần quyết chiến, quyết thắng cao của Không quân nhân dân Việt Nam, là thành quả đáng tự hào của quá trình chuẩn bị tổ chức huấn luyện công phu, táo bạo của ta. Đó cũng là chiến công của tinh thần chiến đấu dũng cảm, kiên quyết triệt để và sự hiệp đồng chặt chẽ của các lực lượng phi công, thợ máy, nhân viên kỹ thuật và các bộ phận bảo đảm khác. 21

BÁO CHÍ TRẺ

VIỆT NAM ANH HÙNG

Số 44 - tháng 4/2022

Chủ nhiệm TCCT Chu Huy Mân tới thăm, kiểm tra bộ đội tên lửa, tháng 2-1977 (Ảnh: T.L)

ĐẠI TƯỚNG CHU HUY MÂN

NGƯỜI KHỞI ĐỘNG CÔNG CUỘC XÂY DỰNG KINH TẾ VỚI QUỐC PHÒNG TRÊN ĐỊA BÀN CHIẾN LƯỢC TÂY NGUYÊN Đại tá Nguyễn Huy Long Nguyên trưởng Ban Lịch sử, Tổng Cục Chính trị (Quân đội nhân dân Việt Nam) Cuộc đời, sự nghiệp của Đại tướng Chu Huy Mân là một tấm gương đạo đức cao đẹp của người cán bộ cách mạng hết lòng vì nước, vì dân, luôn đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân, suốt đời phấn đấu, hy sinh vì sự nghiệp vẻ vang của Đảng, của dân tộc.

Đ

ại tướng Chu Huy Mân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Đồng chí là một vị tướng có tài thao lược,dạn dày chiến chinh và tinh thông văn võ, là những cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước và quân đội ta, có tuổi đời, tuổi Đảng và tuổi quân thuộc hàng cao nhất. Ngày 1-5-1964, Bộ Chính trị

22

quyết định thành lập Mặt trận Tây Nguyên, lấy danh hiệu là chiến trường B3. Nhiệm vụ chủ yếu của Mặt trân Tây Nguyên là xây dựng Tây Nguyên thành chiến trường lớn, có đội quân chủ lực mạnh làm nòng cốt, thúc đẩy ba thứ quân phát triển, tiêu diệt, tiêu hao nhiều và rộng rãi sinh lực, phương tiện chiến tranh của địch, thu hút và giam chân lực lượng cơ động Mỹ - Ngụy, tạo điều kiện cho đồng bằng và thành phố nổi dậy, phối hợp chặt chẽ TrịThiên, Đông Nam Bộ và các chiến trường khác tiến công

địch trong những thời điểm chiến lược. Năm 1964, đồng chí Chu Huy Mân dẫn đầu đoàn cán bộ cao cấp Trung ương và Bộ Quốc phòng vào kiểm tra tình hình chiến trường Quân khu 5, sau đó đồng chí được phụ trách Chính ủy kiêm Tư lệnh Mặt trận B3. Sau năm 1972, khu 5 đã hình thành một vùng căn cứ và vùng giải phóng tương đối hoàn chỉnh, rộng gần 2 vạn Km2. Một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của khu 5 là ra sức xây dựng căn cứ địa và vùng giải phóng

Số 44 - tháng 4/2022 vững mạnh, xây dựng kinh tế, phát triển sản xuất, tăng nhanh tiềm lực kinh tế tại chỗ, tiềm lực quân sự để đánh thắng địch trong bất cứ tình huống nào. Tháng 7 - 1973, đồng chí Chu Huy Mân đề xuất thành lập Binh đoàn xây dựng kinh tế 773. Được sự chi viện của Miền Bắc XHCN về cán bộ kỹ thuật, máy nông nghiệp, lực lượng lao động xây dựng những cơ sở sản xuất nông nghiệp với quy mô vừa và tương đối lớn. Từ giữa năm 1974, một số cơ sở bắt đầu sản xuất như Khâm Đức (Quảng Đà), P lây Cần, Diên Bình (Kon Tum). Sau ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng, với cương vị Tư lệnh kiêm chính ủy, Bí thư Đảng ủy Quân khu 5 đã quyết định lấy Binh đoàn 773 làm nòng cốt, thực hiện chủ trương giảm quân số, sử dụng các đơn vị (ra quân) kết hợp với lao động từ Miền Bắc vào tiến hành xây dựng kinh tế kết hợp

VIỆT NAM ANH HÙNG

BÁO CHÍ TRẺ

với quốc phòng trên địa bàn chiến lược Tây Nguyên. Xây dựng những khu chuyên canh chủ yếu là trồng cao su, trước mắt ra sức sản xuất lương thực bảo đảm cung cấp cho bộ đội; tổ chức nhiều nông - lâm trường và tiếp quản những đồn điền của Mỹ-ngụy để lại, giải thể Binh đoàn 773, thành lập Cục Kinh tế Quân khu 5 (biên chế tương đương sư đoàn). Năm 1975 đầu năm 1976, Trung ương đưa từ Miền Bắc đưa vào 16.000 lao động, chủ yếu là lực lượng Thanh niên xung phong Quân khu kết hợp với lực lượng hiện có thành lập 4 đoàn kinh tế: - Đoàn 331 ở Kon Tum và Gia Lai nhiệm vụ chủ yếu là trồng cao su. - Đoàn 332, chủ yếu là khai thác và chế biến gỗ; - Đoàn 333, chủ yếu trồng cây lương thực và công nghiệp; - Đoàn 334, trồng bông và làm thủy lợi ở Bình Thuận.

Đến năm 1978 - 1979 ở Tây Nguyên căn bản đã định hình 3 đoàn kinh tế với hơn 30 lâm trường và nông trường. Từ năm 1985 đến năm 2000 đã trồng được 1 triệu ha cao su, chủ yếu là Đông Nam Bộ và Tây Nguyên. Căn cứ vào những thành tựu của Quân khu 5, Bộ Quốc Phòng đã chính thức thành lập Binh đoàn 15 có nhiệm vụ triển kinh tế với quốc phòng trên địa bàn Tây Nguyên và Binh đoàn 16 ở Miền Đông Nam bộ. Từ đó cho đến nay, các Binh đoàn đã phát triển, không ngừng lớn mạnh. Trong đó có sự đóng góp ý tưởng ban đầu của Đại tướng Chu Huy Mân-anh Hai Mạnh - người chiến sĩ Cộng sản chân chính.

Đồng chí Chu Huy Mân, tên khai sinh là Chu Văn Điều, sinh ngày 17-3-1913 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Yên Lưu, tổng Yên Trường, phủ Hưng Nguyên, nay là xã Hưng Hòa (TP Vinh, Nghệ An). 93 tuổi đời, 76 năm tuổi Đảng, 61 năm tuổi quân, Đại tướng Chu Huy Mân đã cống hiến cả cuộc đời mình, chiến đấu vì mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, hết lòng phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân, có nhiều đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cũng như thực hiện nghĩa vụ quốc tế.

Tư lệnh Quân khu 5 Chu Huy Mân (ngoài cùng, bên trái) tại đài quan sát một chiến dịch, tháng 6-1972. Ảnh tư liệu

23

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Giải mã hiện tượng mạng:

Những ngôi sao vụt tắt ‘‘chực’’ tiền quảng cáo

Đức Huy, Quỳnh Chi - Báo in K38 Theo ý kiến của các nhà sáng tạo nội dung, một bộ phận người làm truyền thông đang cố tình khai thác vào những mặt trái của xã hội mà không chú ý đến những hậu qyar lâu dài. Những hiện tượng mạng trôi nổi “chực chờ” tiền quảng cáo này cần có biện pháp để xử lý và ngăn chặn.

Các sản phẩm trên nền tảng mạng xã hội thường thu hút được rất nhiều người quan tâm “Content bẩn” - Biết là bẩn nhưng vì sao một số người vẫn tạo ra? Việc nổi tiếng chưa bao giờ lại dễ như ở thời đại bùng nổ của Tik Tok. Chỉ cần một video khoe thân, một phát ngôn gây sốc cộng với một vài biểu cảm xấu lạ đã có được hàng triệu lượt xem và tương tác. Mặc dù mong muốn có được nhiều lượt theo dõi, nhiều lượt xem rồi trở nên nổi tiếng để có thể thu được lợi nhuận, nhưng không phải người sáng tạo 24

nội dung nào cũng có đủ sự kiên nhẫn để xây kênh bằng những “content sạch”. Chính vì vậy, họ tìm đến “content bẩn” để đốt cháy giai đoạn. Có một số người còn ham hư vinh ảo đến mức sử dụng những chiêu trò hết sức tục tĩu như ăn mặc thiếu vải, trò đùa tình dục hay phát ngôn phản cảm. Một khi video đã lên mạng thì rất dễ dàng lôi kéo được những người khác cùng tham gia. Lý giải về việc trong thời gian gần đây người xem trên các nền tảng mạng xã hội liên tục gặp phải những nội dung

xấu bởi những hành vi bất chấp câu views ngày càng phổ biến.theo ý kiến của những người sáng tạo nội dung, một bộ phận người làm nội dung đang lợi dụng những mặt trái của xã hội mà quên đi những hậu quả lâu dài. Chia sẻ về vấn đề những hiện tượng mạng tiêu cực, ông Nguyễn Anh Tuấn (Giám đốc công ty Yolo Media) nói: “Chúng ta không thể phủ nhận được một sự thật rằng hiện tượng mạng ngày nay, không phải ai cũng xấu, có rất nhiều người mang đến những nội

Số 44 - tháng 4/2022 dung hay, sở hữu giá trị cốt lãi. Tuy nhiên, đối với những hiện tượng xấu, điều này chỉ diễn ra khi những người sáng tạo ra chúng không có kiến thức hay năng khiếu gì nổi bật nhưng rất muốn trở nên nổi tiếng để tạo ra nguồn thu, kiếm được nhiều tiền. Những người này thường tìm đến những chủ đề về mặt trái của xã hội, ví dụ như bạo lực, phát ngôn gây sốc hoặc sáng tạo nội dung theo những cách tiêu cực và lố lăng. Những dạng nội dung này tuy xấu nhưng lại có khả năng thoả mãn tính hiếu kỳ của người xem, đáp ứng được nhu cầu giải trí. Đánh giá chung lại, tuy chúng hời hợt, không được đầu tư nhưng lại đáp ứng được cái mục đích phổ biến nhất của người dùng hiện nay là xem cho vui. Quy chuẩn nào cho những nhà sáng tạo nội dung? Bên cạnh mục đích tìm, tạo ra nhiều nguồn thu khác nhau hay phát triển lợi nhuận, có thể còn một bộ phận những người sáng tạo nội dung vô tình tạo ra những “content bẩn, content độc hại” vì thiếu kiến thức cũng như sự hiểu biết về những quy chuẩn, quy định trên không gian mạng, cũng như họ không thể lường trước được những hậu quả do mình gây ra. TS. Nhạc Phan Linh - Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam có chia sẻ: “Chúng ta có những quy chuẩn pháp luật chung, gồm Luật An ninh mạng, Bộ quy tắc Ứng xử trên không gian mạng, và những quy chuẩn đạo đức thành văn hoặc bất thành văn. Trước hết, đối

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

Ông Nguyễn Anh Tuấn (Giám đốc công ty Yolo Media) với những người làm nội dung, họ cần nhớ và tuân thủ những điều trên. Nếu họ không tuân thủ thì bắt buộc người quản lý truyền thông buộc phải thực hiện vai trò giám sát, ngăn chặn và xử lý các trường hợp vi phạm. Bên cạnh đó, các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Tik Tok, YouTube hay Twitter cần phải tự ý thức về trách nhiệm xã hội, đóng góp nghĩa vụ trong việc xây dựng một môi trường truyền thông

lành mạnh, có ích và tránh được những hậu quả tiêu cực”. Hơn bao giờ hết, trong thời đại công nghiệp số và xu hướng “thế giới phẳng” đang vô cùng mạnh mẽ, các tổ chức xã hội cần phải có một bộ quy tắc xã hội cho những nhà làm truyền thông chuyên nghiệp để bảo vệ người dùng mạng xã hội, cũng như giữ gìn sự trong sạch của không gian mạng.

TS. Nhạc Phan Linh - Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam 25

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Giải mã hiện tượng mạng:

Trẻ em trở thành đối tượng không được bảo vệ Đức Huy, Quỳnh Chi - Báo in K38

Bên cạnh những mặt tích cực, một số hiện tượng mạng lại bất chấp câu view để lấy sự nổi tiếng và những hợp đồng quảng cáo. Trong khi đó, trong chính sách sử dụng, bảo vệ người dùng của Tik Tok hiện nay mặc dù đã có những giới hạn độ tuổi nhưng vẫn có nhiều khe hở khiến những nội dung không lành mạnh vẫn tiếp cận được tới trẻ em. Nhiều phụ huynh tỏ ra lo ngại trước vấn đề này.

Các bé dễ dàng tiếp cận với các nội dung phản cảm từ các nền tảng mạng xã hội Niềm vui của con, nỗi lo của bố mẹ Khoảng thời gian gần đây, nền tảng Tik Tok rộ lên vô vàn những nội dung độc đáo. Bên cạnh mục đích chia sẻ kiến thức, lan toả năng lượng tích cực, giải trí, một số hiện tượng mạng lại bất chấp chiêu trò để câu tương tác, sự nổi tiếng và kiếm những hợp đồng quảng cáo. Mặc dù TikTok đã đưa ra những cam kết bảo vệ sự 26

an toàn của trẻ vị thành niên trong điều khoản chính sách kiểm duyệt nội dung đến với trẻ em hay giới hạn độ tuổi sử dụng là 13, những nội dung mang nhiều yếu tố độc hại vẫn dễ dàng tiếp cận đến trẻ em vị thành niên. Trước tình hình đó, rất nhiều phụ huynh cảm thấy e ngại cho con em mình khi phải tiếp xúc với những văn hoá phẩm độc hại. Chẳng khó khăn gì để chúng ta tìm được những video có nội

dung “người lớn”, tục tĩu khiến người xem không khỏi đỏ mặt khi xem trên nền tảng Tik Tok. Đó là những clip mà người lớn cố tình khoe những điểm nhạy cảm trên cơ thể. Điều đặc biệt, người thực hiện còn là những bạn trẻ học sinh, sinh viên ngồi trên ghế nhà trường. Chị Nguyễn Thị Thu (hiện đang sinh sống tại khu vực quận Long Biên) chia sẻ rằng con gái chị có niềm đam mê với vũ đạo và thường sử dụng

Số 44 - tháng 4/2022 Tik Tok như một công cụ để bé tự phát triển khả năng. Tuy nhiên, chị vẫn muốn Tik Tok có thể cải tiến hơn, thêm một mục dành riêng cho các bé tương tự như YouTube Kid để những bậc phụ huynh có thể dễ dàng hơn trong việc theo dõi cũng như giảm thiểu tối đa các nội dung xấu đến với trẻ. Mặc dù nền tảng Tik Tok đã có những cam kết, điều khoản chính sách rất rõ ràng trong việc bảo vệ an toàn cho trẻ vị thành niên, tuy nhiên, chúng ta có thể thấy rất nhiều nội dung xấu đã bị “lọt lướt”. Chị Phạm Thị Hoa (Đống Đa, Hà Nội) chia sẻ: “Hiện nay, Tik Tok vẫn chưa phân biệt độ tuổi của người dùng nên vẫn chưa có những chính sách phù hợp để phân bổ các nội dung phù hợp với các em học sinh thiếu nhi.”. Suy nghĩ này tương tự với hầu hết những bậc phụ huynh khác. Điều này chứng tỏ những gì Tik Tok đã cam kết về bảo vệ an toàn cho trẻ vị thành niên không đạt được hiệu quả, có thể nói là “có như không có”. Đã có những lo ngại về nội dung không được kiểm soát, đại diện Tik Tok tại Việt Nam khẳng định rằng “an toàn của người dùng luôn được đưa lên hàng đầu”. Tuy nhiên thực tế đã chứng minh rằng tất cả những gì họ đang làm chỉ là đảm bảo lợi nhuận hay số lượng người dùng của họ. Làm sao để giữ cho trẻ một không gian mạng lành mạnh? Trao đổi về những giải pháp để giữ gìn cho trẻ em một không gian mạng lành mạnh, PGS. TS. Trần Thành Nam, chuyên

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

PGS. TS. Trần Thành Nam, chuyên gia về tâm lý học thành viên Hiệp hội tâm lý giáo dục Việt Nam gia về tâm lý học thành viên Hiệp hội tâm lý giáo dục Việt Nam có đưa ra ý kiến: “Bây giờ các bậc phụ huynh không thể cấm đoán hay bắt con tuyệt giao với mạng Internet vì mạng Internet và các thiết bị công nghệ sẽ hỗ trợ hữu ích trong quá trình học của trẻ. Bên cạnh đó, việc cấm đoán vô lý thường sẽ khó thành công vì việc này có thể khiến đẩy xa mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Chính vì vậy, cần một cách thức bền vững hơn đó chính là trang bị những giá trị cho một cá nhân để sống an toàn trên Internet, những kiến thức cơ bản để biết ứng xử trên môi trường mạng.” Và theo PGS. TS. Nguyễn Văn Dững, Chuyên gia báo chí - truyền thông thì, cần có một chương trình đào tạo, đề

án Truyền thông Quốc gia và truyền thông cho trẻ em. Bên cạnh đó, trẻ em cũng là “báu vật” của quốc gia nên cộng đồng cũng cần nâng niu và bảo vệ. Để khắc phục những lỗ hổng trong công đoạn kiểm duyệt còn lỏng lẻo, có thể sắp tới Tik Tok sẽ phát triển tính năng dành riêng cho trẻ em, những nội dung không lành mạnh sẽ bị lọc ra, hoặc không đáp ứng đủ tiêu chuẩn sẽ bị giới hạn lại độ tuổi, tuy nhiên, người dùng cần đợi khoảng 3 - 6 tháng nữa, các phiên bản mới được cập nhật tính năng này.

27

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Một ngày của các em học sinh bán trú tiểu học vùng cao

Khánh Linh - Báo Ảnh K38

Sống xa bố mẹ và ở môi trường tập thể khi độ tuổi còn bé, các em được nhà trường rèn luyện kỹ năng kỷ luật bản thân để nâng cao tinh thần tự lập. Nhìn tác phong quân đội của những đứa trẻ còn bé xíu thì chắc hẳn các thầy cô giáo đã bỏ ra không biết bao nhiêu công sức để rèn giũa.

5 giờ sáng khi bình minh đang lên, cô Liên lặng lẽ đến gõ cửa từng phòng bán trú gọi các em học sinh dậy. Thầy Kiên hiệu trưởng tới từng phòng với câu chào buổi sáng kinh điển “Các bạn tối qua có ngủ ngon mơ đẹp không? Hay là ngủ ngon quá nên quên hết giấc mơ rồi?”

Các bạn học sinh nữ sẽ hoàn thành khâu gấp chăn màn và dọn dẹp phòng nhanh hơn các bạn nam để kịp thời chải chuốt trước khi ra tập trung ở sân trường.

Mỗi khi tiếng trống báo hiệu ngoài sân vang lên, học sinh tự giác nhanh chóng tập trung ở khu sinh hoạt để thực hiện các hoạt động chung của buổi sáng bao gồm tập thể dục, vệ sinh cá nhân, dọn dẹp theo từng khu vực được phân công như chỗ ăn, phòng ngủ, nhà vệ sinh.

Thực đơn bữa sáng trước của ngày hôm nay là cơm trắng và lạc rang. Chế độ ăn ngày 3 bữa của các em được cập nhật công khai hàng tuần ở trong nhà bếp, chủ yếu là thịt lợn, đậu phụ, bắp cải hoặc những món rau được nuôi trồng trong khuôn viên trường 28

Số 44 - tháng 4/2022

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

10 giờ 30 phút, kết thúc tiết học buổi sáng ở trên trường, học sinh sẽ quay về khu nhà bán trú cách trường 50m, để ăn bữa trưa và nghỉ ngơi đến 2 giờ chiều sẽ lên trường học.

Trong nhà bếp có từ 3-4 bạn được phân công hỗ trợ các cô điều dưỡng chia cơm tới các bạn.

Từng hàng nối đuôi nhau chờ lấy xuất cơm của mình. Trước mỗi bữa ăn, các em đứng lên và hô “em mời thầy cô ăn cơm, tớ mời các bạn ăn cơm”

Ngoài việc học tập, mỗi khi đến trường hay tan trường, học sinh phải dọn dẹp vệ sinh khu vực đúng lịch trực tuần của lớp, chăm sóc vườn hoa cây cảnh của lớp, trường.

29

BÁO CHÍ TRẺ

PHÓNG SỰ

Số 44 - tháng 4/2022

Trở về với khu vực bán trú là khoảng thời gian các em được giải lao sau những giờ học trên lớp. Mỗi người lại một việc, người thì ra vườn bổ luống đất, người thì chọn đọc sách, hoặc chơi ngay trong khuôn viên bán trú. Đá bóng là môn thể thao yêu thích của các bạn nam, quả bóng được sử dụng trong trận đấu ở sân sau được chế từ vỏ dừa.

Trong điều kiện cơ sở vật chất khang trang cùng với sự chăm lo của thầy, cô giáo, học sinh được học tập, vui chơi, và rèn luyện các kỹ năng sống. Phụ huynh học sinh hoàn toàn yên tâm khi các em ở lại trường.

Ngày hôm nay là thứ 5, khác với mọi ngày trong tuần, thầy cô tổ chức thêm chương trình văn nghệ sinh hoạt trước ngày các em về nhà, khích lệ sự tự tin, mạnh dạn của học sinh. 30

Số 44 - tháng 4/2022

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Những đứa nhỏ lại ùa về phòng lưu trú sau khi tiếng trống vang lên vào lúc 21 giờ 30. Thầy giáo cô giáo trực đi từng phòng hỗ trợ và đồng thời kiểm tra sĩ số học sinh

156 em học sinh từ lớp 2 đến lớp 5 của Trường PTDTBT xã Cốc Rế được hỗ trợ ở lại trường học tập trong tuần do nhà xa, các em không thể đi đến trường và trở về nhà trong ngày. Thế nhưng trong điều kiện cơ sở vật chất khang trang cùng với sự chăm lo của thầy, cô giáo, học sinh được học tập, vui chơi, và rèn luyện các kỹ năng sống. Phụ huynh học sinh hoàn toàn yên tâm khi các em ở lại trường. Để nhắc về thành công của mô hình trường bán trú không thể không nhắc đến sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp chính

quyền. Hằng tháng, theo chính sách của Nhà nước, các em sẽ nhận được 15kg gạo và khoảng 600.000 đồng trợ cấp để phục vụ chi phí sinh hoạt, học tập. Tại đây, nhà trường tổ chức ăn cơm bán trú đều đặn ngày 3 bữa ăn, bữa nào các em cũng ăn tập trung, được ăn cơm nóng sốt, đủ khẩu phần, ăn no. Học sinh lớp 2 là đối tượng mới bắt đầu với hình thức ở bán trú. Bối rối và bỡ ngỡ ở độ tuổi khi mới lên 7, các em phải mất 2 tháng đầu năm học để làm quen với việc sống xa bố mẹ, các thầy cô giáo cũng phải kiên nhẫn hơn để các em học cách làm

quen với nề nếp bán trú. Nhiều em trong những đêm đầu xa nhà bật khóc vì nhớ bố mẹ. Ngoài những giờ dạy học ở trên lớp, các thầy cô giáo lại trở thành là người cha, người mẹ thứ 2 của các em học sinh bán trú nơi đây. Mỗi ngày phải có 1 thầy và 1 cô trực từ 4 giờ chiều hôm trước đến ngày hôm sau để giám sát, giải quyết kịp thời những vướng mắc của học sinh.

31

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Nhận tin nhắn vào app vay tiền, gái gọi: Người dân lo thông tin cá nhân bị lộ

Đức Huy - Báo in K38

Hiện nay, nhiều người đang phản ánh về việc nhận được những tin nhắn có cùng nội dung từ một số máy lạ. Dù rằng họ không hiểu đã cung cấp tiết lộ số điện thoại, họ và tên tại đâu nhưng các đối tượng thuộc bên thứ ba đã lợi dụng thông tin cá nhân để phát tán quảng cáo rác.

Lời quảng cáo các web 18+ từ những tin nhắn rác qua hệ thống sms của nhiều thuê bao.

Tràn lan tin nhắn rác 18+ Em Nguyễn Thị Tâm (22 tuổi, trú tại Long Biên) vào ngày 28/5 đã nhận được một dòng tin nhắn với nội dung mời chào câu kéo vào cuộc nói chuyện kín thông qua một số điện thoại lạ. Điều kỳ lạ xảy ra khi gọi thử vào số gửi tin nhắn thì không thấy phản hồi và thông báo rằng máy bận. Còn số điện thoại được quảng cáo trong tin nhắn lại sử dụng để làm một 32

tài khoản mạng Zalo ảo có tên “*** Anh”. Mục đích của các tài khoản ảo này là để quảng cáo cho những ứng dụng 18+ được người môi giới khẳng định rằng: “gọi gái dễ như gọi Grab”. Khi ấy Tâm mới hốt hoảng không hiểu tại sao số điện thoại của mình lại có thể rơi vào tay những kẻ như này. “Em đã kiểm tra lại lịch sử trình duyệt trên cả máy tính lẫn điện thoại đều không thấy có

truy cập vào các trang có nội dung đồi trụy. Em đang lo rằng có thể cả số điện thoại lẫn tên tuổi của mình đã được bán cho bên thứ ba nào đó để họ quảng cáo”, Tâm chia sẻ. Không chỉ Tâm, em Đ.Q.V. (23 tuổi, trú tại quận Hai Bà Trưng) cũng nhận được tin nhắn tương tự. Người môi giới với giọng nữ cho biết: “Phải nạp 100.000 để kích hoạt tài khoản và vô phòng dịch vụ. Tùy theo từng khu vực tỉnh

Số 44 - tháng 4/2022

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

thành sẽ có gái gọi riêng”. V. chia sẻ: “Ứng dụng này kín đáo hơn và không khác gì so với các web 18+ tôi đã thấy trước đây. Một số người là thật nhưng đa phần ảnh đều là ảo và lấy từ nguồn khác trên mạng về trá hình”. Các tin nhắn rác quảng cáo về dich vụ cho vay hay đăng ký các gói ưu đãi bảo hiểm vẫn được xuất hiện nhưng việc quảng cáo cho các web 18+ thông qua hệ thống sms gần đây mới bắt đầu xuất hiện và tiềm ẩn nhiều rủi ro trong việc bảo mật thông tin cá nhân. Việc nhẹ lương cao Không chỉ những lời mời tham gia ứng dụng gái gọi, thông tin cá nhân bị sơ hở còn được các đối tượng khác lợi dụng để quảng cáo những công việc nhẹ lương cao như thả tim, thả like, follow Facebook với mức giá dao động từ 200.000 - 500.000đ/ngày. Sau khi đồng ý tham gia qua trao đổi với người giới thiệu trong cuộc gọi, tất cả sẽ được thêm vào một nhóm zalo với tư cách là “cộng tác viên thả tim Tik Tok”. Anh T.M. (trú tại Hoài Đức) đã nhận được cuộc gọi giới thiệu công việc này một lần duy nhất, sau khi thử nghe lời người hướng dẫn anh được thêm vào một nhóm trong đó có khoảng 11 - 12 người. Ban đầu họ bắt đóng lệ phí 250.000 đồng và gọi là phí “duy trì”. Cùng với đó, một tài khoản Zalo chủ nhóm cam kết sẽ hoàn lại sau khi hoàn thành công việc. “Trước đó, em có tìm hiểu một chút thông tin trên mạng về vấn đề này. Đây có thể là

Người giới thiệu hướng dẫn từng bước tham gia vào ứng dụng 18+, trong đó có cả các sàn để đánh bạc. một hình thức lừa đảo trước đó từng diễn ra thế nên em không đồng ý và rời khỏi nhóm đó”, M. cho biết. Thế nhưng điều M. hay Tâm đều vẫn không thể hiểu rằng tại sao những người như này lại có số điện thoại của mình và biết được cả tên tuổi rõ ràng. Dù rằng đã kiểm tra lại lịch sử trình duyệt hay một số cài đặt khác, không ai phát hiện ra thông tin cá nhân của mình đã lọt theo đường nào. Một số chuyên viên bảo mật cho biết, có hai con đường để thông tin cá nhân bị lộ ra. Thứ nhất là việc đăng ký các

tài khoản trên các web game, web tin tức không chính thống. Thứ hai là việc đồng ý tham gia các trang dưới hình thức bốc thăm trúng thưởng, bốc thăm đổi quà trên mạng xã hội, tất cả những ứng dụng ẩn trong website này hoàn toàn có thể đánh cắp thông tin của người sử dụng. Chỉ cần một nút bấm, số điện thoại, họ và tên có thể dễ dàng thuộc về một bên thứ ba. Vì vậy người sử dụng cần tỉnh táo hơn khi truy cập vào các website được cảnh báo trên internet. 33

TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Các thiết kế độc lạ được hé lộ tại tuần lễ thời trang Việt Nam 2022

Minh Đăng - Báo In K36A1

Với thông điệp #Refashion đầy mạnh mẽ, chương tuần lễ thời trang Việt Nam 2022 sẽ chào đón sự góp mặt của 18 nhà thiết kế (NTK), thương hiệu lớn trong nước.

Với chủ đề #Refashion, một số bộ sưu tập (BST) đặc biệt sẽ được NTK tham gia Vietnam FashionWeek 2022 sử dụng chất liệu làm từ nhựa, sợi sen, bã cafe.

Không chỉ thời trang cao cấp cho những buổi tiệc, thời trang hằng ngày cũng được thể hiện trên sân khấu.

Các mẫu nhí trong bộ áo dài cách tân hứa hẹn sẽ bùng nổ hơn tại VNFW 2022.

Ngay từ lúc hâm nóng sàn diễn, những bộ sưu tập với màu sắc bắt mắt đã xuất hiện mang tinh thần Xuân - Hè năm nay. 34

Số 44 - tháng 4/2022

TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH

BÁO CHÍ TRẺ

Cận cảnh những bộ cánh lấy cảm hứng đậm chất thành thị, hiện đại, thời thượng.

Những chiếc váy đi tiệc cocktail không thể thiếu trong phần trình diễn.

Những mẫu váy pha trộn giữa truyền thống và hiện đại lấy cảm hứng họa tiết từ những thứ đời thường giống như áo, váy của các đồng bào miền núi.

Trong show diễn tới đây, thời trang nam với phong cách tối giản sẽ trở thành xu hướng mới trong năm 2022.

35

BÁO CHÍ TRẺ

TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH

Số 44 - tháng 4/2022

Phố đường tàu Phùng Hưng ‘hậu xử phạt’: Đâu vẫn hoàn đấy Nguyễn Long, Thảo My- Báo in K39, Báo Ảnh K40 Sau khi được nhiều cơ quan báo chí đưa tin về tình trạng vi phạm trật tự đô thị, vi phạm hành lang an toàn đường sắt trên tuyến phố Phùng Hưng, ngày 5 - 4, Đội Cảnh sát giao thông đường sắt đã chủ động triển khai kiểm tra tuyên truyền nhắc nhở khách du lịch và các hộ kinh doanh chấp hành nghiêm quy định bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường sắt. Thế nhưng đến nay, tại tuyến phố này các hành vi đi lại trên đường tàu vẫn tiếp tục diễn ra như chưa có vụ xử phạt nào.

Phố đường tàu Phùng Hưng từng là một trong những địa điểm thu hút khách du lịch khi đến Hà Nội. Thế nhưng nơi đây đã phải tạm thời đóng cửa một thời gian do dịch bệnh và quy định an toàn hành lang đường sắt.

Thời gian vừa qua, nơi đây đã bắt đầu “nóng” trở lại và đón một lượng khách khá đông đến tham quan, du lịch. Nhiều du khách trong và ngoài nước đến đây đã đi bộ, chụp ảnh và tạo dáng trên đường tàu gây ra tình trạng mất an toàn đường sắt. Trước tình trạng đó, ngày 4/5, Đội Cảnh sát giao thông đường sắt đã chủ động triển khai kiểm tra tuyên truyền nhắc nhở khách du lịch và các hộ kinh doanh chấp hành nghiêm quy định bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường sắt. Tổ công tác tiến hành kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở khách du lịch và các hộ kinh doanh quán cà phê, quán nước chấp hành nghiêm quy định bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường sắt; không để phương tiện, hàng hóa, thiết bị, vật liệu lấn chiếm hành lang an toàn giao thông đường sắt; không bán hàng, kinh doanh dưới mọi hình thức trong phạm vi bảo vệ công trình và hành lang an toàn giao thông đường sắt...

36

Số 44 - tháng 4/2022

TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH

Tuy nhiên, chỉ sau đó vài ngày, tại phố đường tàu Phùng Hưng, tình trạng các du khách đi lại chụp hình trên đường sắt vẫn tiếp tục xảy ra như chưa hề có việc gì xảy ra.

BÁO CHÍ TRẺ

Người dân sống xung quanh khu vực này thậm chí không sợ nguy hiểm mà còn tiếp tục các sinh hoạt đời sống thường ngày của mình ngay trên đường tàu.

Các chủ nhà hàng, kinh doanh - đối tượng có trách nhiệm nhắc nhở, hướng dẫn khách hàng chấp hành nghiêm các quy định về đảm bảo giao thông, nay còn đứng trên đường sắt để chào mời.

Việc hướng dẫn du khách chấp hành các quy định về đảm bảo giao thông đường sắt đã bị các chủ kinh doanh “nhắm mắt làm ngơ”. Khách du lịch vẫn chủ yếu chọn cách di chuyển trên thành hoặc giữa lòng đường tàu.

Mặc dù đã có các biển báo ghi các quy định an toàn tại lối lên cầu, nhưng dường như những biển báo này không có hiệu quả.

37

BÁO CHÍ TRẺ

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

Số 44 - tháng 4/2022

Giá xăng ‘nhảy múa’, tài xế taxi lao đao, doanh nghiệp vận tải loay hoay Minh Đăng - Báo In K36A1 Việc giá xăng tăng đến lần thứ 4 liên tiếp trong vòng 5 tháng đầu năm 2022 khiến nhiều tài xế taxi lâm vào cảnh lao đao, một số người đã quyết định bán xe đổi nghề vì không thể trụ được. Doanh nghiệp vận tải vẫn đang từng ngày chờ đợi để đề xuất điều chỉnh giá. Khó khăn chồng chất Những tưởng sau khi dịch Covid-19 được kiểm soát, anh Nguyễn Đức Tuấn (Long Biên, Hà Nội) có thể quay trở lại công việc làm lái xe theo hợp đồng của mình. Thế nhưng trớ trêu thay, việc giá xăng “nhảy múa” liên tục từ đầu năm đến nay đã khiến anh phải chịu lỗ nặng nề. Vì vậy, anh Tuấn đã quyết định giao bán chiếc xe của mình trên một số trang mạng xã hội, cùng với đó, anh nhờ bạn bè tìm kiếm người mua để nhanh chóng hoàn vốn và chuyển sang công việc mới. “Tôi cùng em trai chung tiền mua trả góp xe từ năm 2019, hai anh em chạy để kịp trả nợ đúng thời hạn. Dịch bùng phát, xe phải đắp chiếu hai năm, chúng tôi xoay xở đủ mọi công việc khác để kiếm đủ khoản tiền phí hàng tháng trả góp. Đến bây giờ, khi dịch được kiểm soát nhưng giá xăng lại tăng, số tiền thu lại chẳng đủ bao nhiêu vậy nên chúng tôi đành phải bán xe để lấy vốn kinh doanh thứ khác”, anh Tuấn chia sẻ. Trong khoảng thời gian xe nằm đắp chiếu vì dịch, anh Tuấn cùng vợ đã từng mở một quầy bán hoa quả. Mặc dù lãi lời không được đáng bao nhiêu 38

Lái xe chờ khách xếp hàng dài tại khu trung tâm thương mại. nhưng cũng đủ mức chi tiêu. Thế nhưng trước tình hình vật giá leo thang như bây giờ, gánh hoa quả của vợ chồng anh Tuấn cũng khó để đủ cho cả gia đình. Khác với anh Tuấn, anh Nguyễn Duy Khánh (một tài xế taxi tại sân bay Nội Bài) quyết định bám trụ với nghề trong những ngày các mặt hàng bão giá. Theo chia sẻ từ anh Khánh, nếu chỉ chạy một chiều từ sân bay về nội đô, giá xe tính trên đồng hồ cũng cao hơn nên khách đã lựa chọn việc

di chuyển bằng xe buýt của hãng hàng không để tiết kiệm chi phí. Vì vậy, có những ngày anh chờ dài ở sân đón mà chỉ có duy nhất một người khách. “Khi giá xăng còn ở mức chịu được, chúng tôi vẫn chạy thoải mái hơn các chặng vào nội đô hoặc trong vòng bán kính 20 km. Nhưng bây giờ nếu chạy những chặng thế phải cố bắt thêm khách từ dọc đường để có thể chịu tiền xăng khi trở về sân bay từ điểm trả khách”, anh Khánh cho biết. Trước tình hình trên một số hãng đã có động thái điều

Số 44 - tháng 4/2022

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

chỉnh giá xe tính theo đồng hồ gắn trên xe thế nhưng việc điều chỉnh trên vẫn chưa đủ sức hấp dẫn để níu chân các lái xe ở lại. Tình trạng bỏ xe, bán xe để đổi ngành nghề đang diễn ra ở một bộ phận tài xế. Doanh nghiệp loay hoay trong bão giá Qua theo dõi sự biến động của giá xăng, các doanh nghiệp đã thực hiện tiết giảm các chi phí cần thiết phù hợp với từng mức độ khác nhau. Tuy nhiên, việc điều chỉnh giá xe để đảm bảo doanh thu cho tài xế còn gặp nhiều rào cản. Chính vì vậy tình trạng tài xế bỏ xe mới diễn ra hàng loạt. Có những doanh nghiệp chỉ còn giữ được 40 - 50% lượng xe lưu hành. “Để điều chỉnh cơ chế lương cho cả một hệ thống lái xe còn phải tính toán rất nhiều, trong vài kỳ điều chỉnh tới giá xăng tiếp tục biến động, các doanh nghiệp sẽ đề xuất xin tăng giá. Trước mắt chúng tôi, đang tìm cách tiết giảm các chi phí sao cho phù hợp nhất và giữ được lái xe ở lại với hãng, đảm bảo yếu tố về nhân lực trong bối cảnh này”, ông Đỗ Văn Bằng (Giám đốc Công ty TNHH Minh Thành Phát, Chủ nhà xe Sao Việt) cho biết. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp còn đưa ra ý kiến về việc miễn chi phí bảo trì đường bộ và nới lỏng các chính sách hỗ trợ, vay vốn để có thể hồi phục được trong bối cảnh hậu Covid-19. Đồng thời, việc triển khai các gói hỗ trợ cũng cần được nhanh chóng hoàn tất và tránh rườm già trong khâu thủ tục, xác minh để doanh nghiệp có

Giá xăng tiếp tục tăng lần thứ 4 liên tiếp trong 5 tháng đầu năm 2022, riêng xăng RON 95 vượt mốc 30.000 đồng/lít.

thể kịp thời đưa ra những kế hoạch phát triển cụ thể. Không chỉ các hãng xe lớn, những nhà xe tư nhân nhỏ lẻ cũng đang gặp khá nhiều khó khăn dù rằng họ đã tích hợp với hình thức công nghệ để có thể kiếm thêm từ lượng khách ngoài hợp đồng. Chị Nguyễn Thị Thoa (Chủ nhà xe chuyên dành cho khách du lịch) chia sẻ: “Sau khi dịch được kiểm soát, các chặng đường du lịch thường được khách đặt như Hà Nội - Hạ Long, Hà Nội - Ninh Bình,… được rất ít người lựa chọn. Vì vậy, một phần doanh thu của chúng tôi cũng bị ảnh hưởng khá nhiều. Năm 2021, chúng tôi đã giảm số xe xuống còn một nửa để duy trì hoạt động. Trong thời gian tới đây, với biến động giá xăng như này, chúng tôi đang thực hiện nới lỏng một số hoạt động cho tài xế để họ có thêm thu nhập

khi nhận khách ngoài”. Theo ý kiến của một số chuyên gia về, hiện tại còn rất nhiều dư địa để giảm thuế phí xăng dầu, như thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt, và 2.000 đồng/lít còn lại của thuế môi trường, ngoài ra còn quỹ bình ổn giá, lợi nhuận định mức trong cơ cấu giá xăng dầu. “Một khi giảm được thuế phí, đưa giá xăng dầu về mức hợp lý khoảng 20.000 - 22.000 đồng/ lít, đồng thời cân đối được dự trữ xăng đầu một cách hợp lý trong thời gian tới thì sản xuất kinh doanh dịch vụ sẽ phát triển trở lại. Khi đó, sức sống của các ngành sản xuất kinh doanh phát triển mạnh hơn trước, đời sống tiêu dùng của người dân được cải thiện, đỡ khó khăn hơn so với hiện nay”, chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú nhận định. 39

BÁO CHÍ TRẺ

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

Số 44 - tháng 4/2022

Xu thế mua sắm mới: Lên mạng, săn hàng nội địa Trung Quốc!

Nguyễn Long, Thảo My - Báo In K39, Báo Ảnh K40

Sau hai năm bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nhiều doanh nghiệp đã tận dụng cơ hội để mở rộng thị trường qua các sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm của các doanh nghiệp trong nước đều gặp phải sự cạnh tranh khốc liệt đến từ các mặt hàng nội địa Trung Quốc với những lời quảng cáo có cánh.

Giá ship trung bình chỉ 10k từ Trung Quốc về Việt Nam. Chưa kể khi áp dụng các voucher giảm giá sản phẩm cũng như freeship.

Khi người Việt không mua hàng của người Việt Lướt một vòng trên các sàn thương mại điện tử lớn, đặc biệt là Shopee và Lazada, không khó để tìm thấy những món đồ nội địa Trung Quốc với đủ loại hình dạng, mẫu mã đẹp mắt. Các mặt hàng trên cũng rất đa dạng, từ thực phẩm chức năng, tới quần áo, mỹ phẩm... và giá cả rẻ hơn gần như một nửa so với các nhãn hàng đến từ Việt Nam. Không thể không nói, những món hàng xuất phát từ nội địa Trung Quốc được chào mời trên các sàn thương mại lớn 40

kia có một ma lực rất lớn với đối tượng khách hàng trẻ, đặc biệt là các bạn sinh viên ưu tiên “ngon - bổ - rẻ”. Các loại hình thương mại điện tử được tạo ra thu hút đông đảo người dân, đặc biệt là các đối tượng khách hàng trẻ, thường là những người có trình độ nhất định về tin học công nghệ. Với ưu điểm khắc phục được vấn đề về khoảng cách địa lý, đồng thời có rất nhiều mã ưu đãi giảm giá, đây là một vùng đất màu mỡ để cho các bạn sinh viên hoặc người mới đi làm chưa có nguồn tài chính ổn

định săn được những món đồ giá rẻ mà vẫn đi kèm với chất lượng tốt thay vì các loại hình mua bán truyền thống như siêu thị, chợ dân sinh hay các chuỗi cửa hàng tiện lợi. Chỉ cần ở nhà, với vài cú click chuột, bạn đã có thể đặt những món đồ từ những người bán hàng cách xa cả ngàn cây số. Mọi loại ngôn ngữ đều được dịch ra tiếng Việt, hoặc tiếng Anh bằng hệ thống dịch tự động giúp người mua chỉ cần ở nhà cũng có thể dễ dàng giao tiếp với người bán hàng, thương lượng hoặc đặt thắc

Số 44 - tháng 4/2022 mắc khi có vấn đề về sản phẩm. Điều này đã khiến những món hàng nội địa Trung Quốc được các bạn trẻ người Việt săn đón nhiệt tình. Nếu trước kia, mua bán phải thông qua một người thương lái đi nhập hàng ở tận Trung Quốc, rồi mang về bán và giá cả bị độn lên cao hơn gấp nhiều lần so với giá trị thực tế của nó. Ví dụ, khi bạn mua một thỏi son nội địa Trung, nếu bạn mua ở một cửa hàng bất kì, giá cả thường sẽ rơi vào khoảng 90.000 - 100.000 đồng, trong khi tại các sàn thương mại điện tử, giá cả chỉ rơi vào tầm 40.000 - 50.000 đồng. Đó là chưa kể, tại những sàn này thường xuyên tổ chức các sự kiện khuyến mãi kèm các ưu đãi lớn, thường là trừ thẳng vào tiền mua hàng khiến các món hàng này đã rẻ nay càng thêm rẻ. Một trong những nghịch lý của các sàn thương mại điện tử, là khi giao hàng từ các cửa hàng quốc tế, chi phí vận chuyển thường ít hơn rất nhiều so với mua từ một cửa hàng trong nước. Chỉ với 10.000 đồng chi phí vận chuyển, các món hàng từ nội địa Trung Quốc sẽ được giao tận tay người mua, trong khi mặc dù chỉ giao hàng ở trong nước, tiền phí vận chuyển có thể bị đẩy lên cao hơn rất nhiều. Từ TP HCM ra Hà Nội, phí vận chuyển có thể rơi vào từ 30.000 đến 50.000 đồng. Chi phí cao, đắt đỏ là một trong những nguyên nhân mà các cửa hàng trong nước thường không được ưa chuộng bằng những cửa hàng đến từ nước bạn.

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Giá thành rẻ, mặt hàng đa dạng, hàng nội địa Trung trở thành lựa chọn ưu tiên của nhiều bạn trẻ.

Ma trận bán hàng nội địa Trung Quốc Hầu hết các mặt hàng trên các sàn thương mại điện tử có xuất xứ từ Trung Quốc đều rất đa dạng về mẫu mã, số lượng, trải dài trên các ngành nghề từ dệt may, y tế, mỹ phẩm... trong khi đó, những mặt hàng có nguồn gốc từ Việt Nam gần như không xuất hiện trên Shopee. Kể cả có xuất hiện, thì giữa ma trận hàng Trung Quốc với đủ loại mẫu mã công năng, hàng Việt Nam sản xuất vẫn bị lép vế hoàn toàn. Chính vì vậy, để có thể làm ăn có lãi, nhiều thương lái Việt Nam đã nhập hàng từ Trung Quốc về Việt Nam để rao bán trên các sàn điện tử. Một trong những trang web được các thương lái tin dùng là Taobao, nơi được coi là “sàn thương mại điện tử nội địa Trung”. Sau khi đặt hàng và phải chịu thuế cũng như thời gian và chi phí vận chuyển, hàng sau khi đến tay người dùng đã bị độn

lên nhiều lần, khiến người mua cũng phải đắn đo khi móc hầu bao. Những năm gần đây, những nguồn cung hàng cho các thương lái Việt Nam trên Taobao đã dần dần chuyển hướng sang tấn công thị trường tiềm năng như các sàn thương mại điện tử quốc tế. Điều này đã khiến các thương lái Việt Nam gặp khó khăn khi vừa mất nguồn hàng, vừa mất khách và còn phải cạnh tranh về giá cả với chính những nguồn nhập hàng của họ ở phía Trung Quốc. Đây là một trận chiến không cân sức khi các nhà bán hàng người Việt Nam bắt buộc phải để giá cao để bù lỗ. Trong khi đó, các nhà bán hàng người Trung Quốc chỉ mất chi phí vận chuyển thấp, không sợ bị tồn hàng, còn được hưởng các ưu đãi chung trên sàn. Có thể nói, hàng nội địa Trung Quốc chất lượng cao giá lại rẻ thì vui cả làng, chỉ có thương lái Việt Nam là khóc! 41

BÁO CHÍ TRẺ

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

Số 44 - tháng 4/2022

Hình ảnh đông đúc tại một hàng ăn ở TTTM thuộc quận Hà Đông (Hà Nội).

Không chịu cảnh chen lấn, nhiều người ở nhà tận hưởng ngày nghỉ Minh Đăng - Báo In K36A1 “Chôn chân” trên đường cả tiếng đồng hồ, đi hết cả một trung tâm thương mại không có chỗ ăn,... đó là tình cảnh dễ dàng có thể bắt gặp trong đợt nghỉ lễ 30-4 - 1-5 này. Vì vậy một số người đã lựa chọn ở nhà để tận hưởng những giây phút thư giãn và lặng yên bên gia đình. Không tìm được bàn ăn vì quá đông Trước đó chừng 2 tuần, chị Nguyễn Thị Hương (người dân tại Hai Bà Trưng, Hà Nội) đã lên kế hoạch cùng gia đình mình có một chuyến đi ăn và dạo chơi ở trung tâm thương mại gần nhà. Đây là dịp để các thành viên gặp mặt sau thời gian vì dịch bệnh và công việc nên không thể gặp nhau. Mặc dù rất háo hức là thế, nhưng đến khi đặt bàn, chị Hương thực sự cảm thấy mệt mỏi vì gọi đến 7 42

nhà hàng đều đã hết chỗ. “Kể cả trước thời gian có dịch, tôi không cần đặt trước các nhà hàng vẫn có đủ bàn, mặc dù hơi đông hơn thường ngày nhưng tôi thấy dịch vụ vẫn rất kịp thời.Thế nhưng đây là lần đầu tiên tôi đặt bàn đến tận nhà hàng thứ 7 họ vẫn từ chối vì đã kín khách đặt trước đó 2-3 ngày. Vì vậy gia đình tôi đành đặt suất lẩu ở một hàng gần nhà về ăn”, chị Hương chia sẻ Không chỉ gia đình chị Hương, anh Nguyễn Văn Đức (Long Biên, Hà Nội) cũng

mong muốn có một ngày ra ngoài để xả hơi sau khoảng thời gian dịch bệnh và công việc online bận rộn. Dậy từ 8h sáng để chuẩn bị, anh Đức cũng chắc mẩm rằng nên đi sớm mới có chỗ ngồi nghỉ ngơi ăn uống vì giờ này chắc đông hơn. Thế nhưng, không may rằng, đến nơi là 9h, anh Đức bị kẹt ở cửa ra vào phải đến 30’ vì quá đông người đến và phải tìm chỗ đỗ xe. Vào đến bên trong, anh Đức đi mua sắm và chọn quần áo một chút cho con. Khi lên khu ẩm thực, anh Đức

Số 44 - tháng 4/2022 phải đi cả một tầng dài để tìm chỗ nghỉ thế nhưng các quán từ sớm đã có người đặt hoặc nếu không khách đã ngồi hết. Anh Đức tâm sự: “Dù cũng biết là sẽ đông nhưng tôi không nghĩ là người dân sẽ đổ ra đường đông đến như thế này. Trước đó có một vài cửa hàng ăn gần nhà chúng tôi vẫn thường ghé qua nhưng vì dịch nên nó đã đóng cửa”. Qua lời nói của anh Đức, phần nào có thể hiểu được tình cảnh đông đúc và chen lấn vào kỳ nghỉ lễ năm nay tại các hàng quán xuất phát từ tác động của bệnh dịch khiến nhiều nơi phải dừng kinh doanh, trả mặt bằng. Mặc dù, nhiều cửa hàng cũng đã trở lại và làm mới thế nhưng chừng đó vẫn chưa thể đủ khi nhu cầu người dân đang trong giai đoạn cần nguồn “giải khát” trong tình hình dịch bệnh có dấu hiệu lắng xuống. Giúp con tạm “đăng xuất” khỏi mạng xã hội Đối với một số người khác, việc lựa chọn ở nhà trong những ngày nghỉ là điều bình thường bởi công việc hàng ngày họ đã phải di chuyển quá nhiều. Anh Hùng (36 tuổi, quận Đống Đa, HN) là một lái xe vận chuyển các chuyến hàng từ vùng Điện Biên, Sơn La xuống Thủ Đô. Với đặc thù công việc luôn gắn liền với những con đường, sáng ngủ đêm đi làm, anh Hùng cảm thấy phải dành thời gian cho gia đình nhiều hơn. Vì vậy, anh đã quyết định sau khi trở về nhà từ chuyến đi Sơn La vào rạng sáng ngày 28/4. Trong một không gian vừa đủ, không cần quá nhiều thiết bị điện tử hiện đại, anh Hùng

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Tắc đường kéo dài tại vành đai 3 vào ngày 30/4.

cùng các thành viên khác tận dụng những bộ đồ chơi như cá ngựa, xúc xắc, cờ vua để giải trí. “Tôi nghĩ một số người như tôi sẽ thường ở nhà vào những dịp như này, vì thời gian công việc diễn ra thường vào tối và đêm nên sáng ngủ nghỉ, tôi không có mấy thời gian cho con. Ăn uống vào những ngày như này tùy từng năm nhưng năm nay tôi có tiết kiệm hơn một chút vì các bạn bè đều đang bận về quê nên không tụ tập”, anh Hùng chia sẻ. Cũng nhờ dịp này, một số bố mẹ giúp con cái phần nào thoát khỏi các thiết bị điện tử. Thay vào đó, họ cho con em mình gặp gỡ những người hàng xóm tại vườn hoa của các chung cư, hay những công viên mini trong khu đô thị. Tại một số nơi, ban quản lý cũng bố trí xe đạp để người dân có thể tập thể dục nhanh và dạo quanh khuôn viên các biệt thự. Một trong những hình thức

khác các phụ huynh có thể cùng con cái làm trong kỳ nghỉ lễ là việc đọc sách, nghe nhạc và xem phim. Những việc tưởng chừng như hàng ngày có thể làm được nhưng thực ra để đầy đủ tất cả mọi người lại rất khó. “Tại công việc bận rộn, nên mỗi ngày mỗi người đều gần như một ngả riêng. Chúng tôi gặp nhau chỉ chút thời gian vào buổi sáng, khi tan tầm và tối. Hoặc có vài hôm, chúng tôi cũng chẳng nhớ là đã gặp nhau. Vì vậy nên khoảng thời gian được ở cạnh nhau như ngày nhỉ như này là rất quý, có khi nó còn thảnh thơi hơn cả một chuyến đi du lịch”, chị Thanh (33 tuổi, quận Long Biên, HN) tâm sự. Mỗi gia đình đều có một sự lựa chọn riêng, nhưng đối với đại đa số, đây là kỳ nghỉ thực sự đầu tiên sau khoảng thời gian dài dịch bệnh diễn biến phức tạp. 43

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Thể dục dụng cụ gấp rút chuẩn bị tham gia SEA Games 2022 Thảo My - Báo Ảnh K40

Trong không khí háo hức, sôi động trước thềm SEA Games 31, đội tuyển thể dục dụng cụ đã có những bước chuẩn bị cuối cùng về cả tinh thần cũng như thể chất để có thể mang về những vinh quang cho Tổ quốc.

Trước thềm SEA Games 31, đội tuyển Thể dục dụng cụ Việt Nam đã có cơ hội thi đấu và cọ sát ở giải Cúp thế giới. Việc này giúp các vận động viên có một tiền đề để chuẩn bị cũng như chỉnh lại các bài tập cho phù hợp với SEA Games.

Đã sắp tới SEA Games, khoảng thời gian này được nhận định là rất quan trọng để chuẩn bị cả về thể lực lẫn tinh thần cho SEA Games sắp tới. Lịch tập của đội tuyển là từ 6-8 tiếng một ngày, trong đó cũng có những điều chỉnh phù hợp để các vận động viên hồi sức lại, bên cạnh đó cũng có những buổi hồi phục thể lực cho các vận động viên.

Theo huấn luyện viên Trương Minh Sang, huấn luyện viên đội tuyển thể dục dụng cụ nam, đối thủ nặng kí của đội năm nay là Indonesia, Thái Lan và Phillipines.

Đội tuyển thể dục dụng cụ đặt mục tiêu sẽ bảo vệ được những thành quả ở các nội dung thể mạnh như xà kép, nhảy chống, nội dung đồng đội.

44

Số 44 - tháng 4/2022

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Vận động viên trong đội tuyển có những bạn còn rất nhỏ.

“Mình đã rất nỗ lực, phấn đấu hết sức có thể cho SEA Games sắp tới. Với mình, những “anh lớn” lão làng như Lê Thanh Tùng, Trương Minh Thành là những đối thủ đáng gờm nhất của mình”, Nguyễn Phước Hải, vận động viên đội tuyển nam cho biết.

Các vận động viên đều đang nỗ lực tập luyện và hướng đến những bài thi tốt nhất tại SEA Games 31.

Chỉ còn 27 ngày nữa là diễn ra SEA Games 31, các vận động viên đội tuyển thể dụng dụng cụ đã chuẩn bị sẵn sàng về cả thể chất lẫn tinh thần để có thể mang về những kết quả tốt nhất.

45

NHỮNG ĐỊA ĐIỂM NHẤT ĐỊNH PH BÁO CHÍ TRẺ

46

THẾ GIỚI 360

Số 44 - tháng 4/2022

HẢI ĐẾN KHI TỚI HÀ NỘI 30/4 Số 44 - tháng 4/2022

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

47

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Bãi cắm trại dưới chân cầu Vĩnh Tuy đông nghịt người ngày đầu nghỉ lễ

Nguyễn Long, Thảo My- Báo in K39, Báo Ảnh K40

Hà Nội - Thay vì chen chúc nhau trên các đoạn đường cao tốc để du lịch xa trong ngày nghỉ lễ, nhiều gia đình lựa chọn cắm trại ở bãi giữa dưới chân cầu Vĩnh Tuy là điểm đến để nghỉ ngơi trong ngày lễ 30.4

Bãi cắm trại dưới chân cầu Vĩnh Tuy cách trung tâm thành phố Hà Nội gần 10km. Khu vực này có địa hình rộng, thoáng mát nên thường thu hút nhiều người đến vui chơi những dịp cuối tuần. Trước đây có một số lối nhỏ men theo chân cầu Vĩnh Tuy để có thể đi xuống bãi, nhưng đến nay những lối này đã bị chặn lại. Hiện chỉ có thể đi qua lối vườn nhãn Long Biên với giá vé 20.000 đồng cho xe máy và 50.000 cho xe ôtô.

Chiều ngày 30.4, theo ghi nhận của PV, gần nghìn người đổ về khu vực cắm trại dưới chân cầu Vĩnh Tuy để vui chơi. Đa số người dân đến đây là các gia đình và bạn trẻ đến để cắm trại, tham gia các hoạt động ngoài trời, chụp ảnh.

Nhiều bãi đất trống đều được người dân tận dụng để cắm trại, dựng xe và làm đồ nướng.

“Ở đây không gian khá rộng rãi, thoáng đãng, đồng thời không khí ngày hôm nay cũng mát mẻ, thích hợp để cắm trại vui chơi sau những ngày làm việc căng thẳng. Nhìn cảnh tắc đường từ hôm qua đến giờ ở các cửa ngõ thì mình thấy lựa chọn ở lại Hà Nội dịp này khá là đúng đắn”, anh Đặng Đình Long (Hải Dương) cho hay.

48

Số 44 - tháng 4/2022

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Những hoạt động ngoài trời như thả diều, đá bóng, cắm trại được ưa chuộng.

Khu vực bờ sông được nhiều phụ huynh lựa chọn để đưa các con đến bơi lội, xây lâu đài cát,… Nhưng hầu hết các em đến bờ sông chơi đều không mặc áo phao và đồ bảo hộ.

Có nhiều người dân đến đây cắm trại, nhưng mang theo loa công suất lớn để bật nhạc, gây ồn ào khiến nhiều người khác cảm thấy khá khó chịu.

Bên cạnh đó, vẫn còn tồn tại tình trạng người dân sau khi đến cắm trại đã xả rác thải bừa bãi, gây mất vệ sinh và ảnh hưởng đến không gian chung.

49

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Số 44 - tháng 4/2022

Bí quyết siết cân siêu tốc được chia sẻ từ võ sĩ Kurash

Đức Huy - Báo in K38

Đối với các môn võ thuật, việc quy định hạng cân là được tuân thủ theo các quy tắc chặt chẽ để đảm bảo tính công bằng khi thi đấu. Có những thời điểm, các võ sĩ đã phải siết đến cả chục cân chỉ trong một tháng.

HLV Nguyễn Tuấn Học (ở giữa) chụp ảnh cùng các VĐV tại Giải Kurash vô địch châu Á 2022. Là một trong những người thuộc lớp vận động viên đầu tiên của bộ môn Kurash tại Việt Nam, anh Nguyễn Tuấn Học (hiện đang là HLV trưởng bộ môn Kurash) nghĩ lại về những ngày tháng phải “sống mái” để giảm từng cân một. “Nhớ hồi đó làm bạn với mình trong lúc chạy là bộ ép cân, đôi giày và máy mp3 nghe nhạc. Ngoài chế độ ăn uống hạn chế tinh bột và dầu mỡ, tăng cường hoa quả rau xanh (các loại thực phẩm chứa ít nước…) thì còn 50

phải hạn chế cả cung cấp nước vào cơ thể, hồi đó đâu có thuốc bổ bổ sung nhiều như bây giờ, nói chung rất vất vả và ý chí đấu tranh với bản thân, ăn hay không ăn, uống hay không uống, chạy hay bỏ cuộc”, anh Học chia sẻ. Đấy là khoảng thời gian rất khó khăn với anh để chuẩn bị cho giải Đại hội Võ thuật châu Á năm 2009 tại Thái Lan. Từ 72 kg, anh buộc phải giảm xuống 60 kg để phù hợp với hạng cân đã đăng ký.

Lúc đầu, anh Học cảm thấy đây thực sự là một thử thách rất lớn với chính bản thân mình. Nhưng dần dần, anh cũng tự động viên bản thân vì sức trẻ không cho phép anh dừng lại khi mọi thứ mới chỉ bắt đầu. Một tuần, hai tuần, cứ đều đặn mỗi ngày mỗi ngày ba buổi tập. Sáng sớm từ 5h - 6h, ca 2 từ 9h-11h, ca 3 từ 15h 17h. Thường buổi sáng sớm và buổi chiều sẽ là các bài tập thể lực như tập tạ hoặc chạy. Sau 3 ca tập chính, anh Học phải mặc

Số 44 - tháng 4/2022 2-3 bộ áo ép cân dày. Có buổi giặt chưa khô kịp thì mặc lót trong là bộ áo mưa mỏng ngoài là bộ ép cân nữa hoặc bộ đồ thể thao nỉ để chạy ngoài trời mùa hè oi bức miễn sao để ra được mồ hôi. Khi trở về, gia đình anh không khỏi xót xa khi nhìn thấy hình dáng con mình gầy sọp hẳn đi. Mọi người bảo anh ăn vài miếng cơm vào cho lại sức nhưng vẫn không dám động đũa. Mặc dù đã hoàn thành chỉ tiêu về cân nặng nhưng mọi chuyện chưa dừng lại ở đó. Sang đến Thái Lan, sau khi ban huấn luyện họp và quyết định để cho anh Học đấu ở hạng 66 73 kg. Anh Học thở phào nhẹ nhõm vì không phải nhịn ăn nhịn uống nữa, thế nhưng vấn đề mới lại phát sinh, anh phải tăng gấp lên 66 kg và đấu chọi với những đối thủ rất nặng ký đến từ Mông Cổ. Bằng nỗ lực và sự may mắn, anh Học đã giành được tấm HCB đầu tiên tại giải đấu quốc tế cho bộ môn võ thuật Kurash. Cho đến nay, việc ép cân của các vận động viên dễ dàng hơn. Các bộ quần áo chuyên để ép cân cũng xuất hiện và được may riêng. Cùng với đó, chế độ dinh dưỡng, thực phẩm chức năng cũng được nghiên cứu và phát triển rồi đưa vào sử dụng. Lượng calo được theo dõi sát sao bằng các thiết bị hiện đại, chứ không chỉ dựa trên tính toán ước lượng. Nhờ vậy, các lứa động viên có nhiều cơ hội hơn điều chỉnh bản thân trong trường hợp ban tổ chức khống chế hạng cân. Tại SEA Games 31 tới đây được tổ chức tại Việt Nam, các

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Võ sĩ Kurash Trần Thị Thanh Thủy ở hạng cân trên 87 kg nữ đang tập luyện cho SEA Games 31. vận động viên tuyển Kurash vẫn đang nỗ lực tập luyện. Mặc dù ban tổ chức vẫn khống chế hạng cân nhưng đây không phải vấn đề quá lớn nữa. Anh Nguyễn Tuấn Học chia sẻ: “Tôi hy vọng những thành công tại SEA Games 30 tại Philippines sẽ là động lực để cho các vận động viên phấn đấu, quyết tâm bảo vệ ngôi vô

địch mà các vận động viên đã đạt được tại kỳ SEA Games trước, ngoài ra các vận động viên trẻ mới tham dự tại SEA Games lần này sẽ khẳng định được vị trí ở hạng cân của mình”.

Kurash là môn võ cổ xưa nhất khi xuất hiện từ 2.500 đến 3.000 năm trước. Các nhà nghiên cứu phát hiện những hình ảnh mô tả động tác đấu vật mang dáng dấp của môn Kurash được chạm khắc trên các vật dụng, hình vẽ trên đá tại Uzbekistan. Kurash thực tế được hình thành qua nhiều thế kỷ. Về luật thi đấu, Kurash có lối đánh tương tự như Judo và vật.

51

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Ngọc Hà - Báo In K39

Số 44 - tháng 4/2022

‘‘Em không lẻ loi’’

“Em không lẻ loi” là một chiến dịch toàn quốc với mục đích hỗ trợ, tạo điều kiện cho các em nhỏ về mặt vật chất cũng như tinh thần khi phải đối mặt với nỗi đau mất cha mẹ do sự hoành hành của đại dịch Covid-19. “Những ngày thành phố chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của dịch bệnh, gia đình em gặp vô vàn khó khăn. Ông nội và chị gái mắc bệnh Covid, cả nhà cầm cự sống nhờ vào tiền trợ cấp ít ỏi từ phía công ty nơi chị Hai làm việc. Đau đớn hơn cả, sự vô thường của cuộc sống đã mang người bà của H. ra đi mãi mãi. Bà em mất vì Covid. Phải mất một thời gian lâu sau, H. mới chấp nhận được sự thật bà đã không còn. Người mẹ đã bỏ em đi khi còn thơ bé, nay thêm một “người mẹ” – người chăm sóc em từ những bước chập chững đầu tiên, cũng rời xa em, về cõi vĩnh hằng.” Đó là những lời chia sẻ của “Em không lẻ loi” về trường hợp của bé H – đứa con của nạn nhân đã tử vong trong cuộc chiến với bệnh dịch Covid-19. Làn sóng của dịch bệnh dường như không chỉ cướp đi người thân của các em, mà nó còn cướp đi cả chỗ dựa, nguồn sống và có khi là cả tương lai của các em. Trên thực tế, Việt Nam đã có 10.169.929 ca mắc Covid-19, trong đó có khoảng 1.629.603 ca đang được điều trị, 8.497.532 đã khỏi bệnh và 42.794 ca tử vong do Covid-19 dựa theo số liệu của ngày 10/4/2022. Theo số liệu của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, tính đến ngày 10/11/2021 trên cả nước đã có hơn 2.500 trẻ em mồ côi cha mẹ do đại dịch 52

Những người vận động và tuyên truyền cho chiến dịch Covid-19. Theo ước tính của Bộ Giáo dục, riêng TP.HCM đến tháng 9/2021 có tới hơn 1.500 trẻ mồ côi cha mẹ vì cơn bão của dịch bệnh đang hoành hành. Con số trên đang vượt ngưỡng báo động và có xu hướng tăng lên. Hướng đến tinh thần tương thân tương ái và hoạt động vì quyền lợi của trẻ em. Ngày 24/9/2021, chiến dịch “em không lẻ loi” được khởi động nhằm mục tiêu giúp đỡ những trẻ em cơ nhỡ mồ côi bởi đại dịch Covid-19. Chiến dịch được thực hiện bởi ba tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận gồm Saigon children’s Charity (Saigonchildren), Viện Nghiên cứu Quản lý và Phát triển bền vững (MSD) và Trung tâm Nâng cao năng lực, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em (CSWC). Chiến dịch không chỉ hỗ trợ các em bé cơ nhỡ về mặt vật chất mà còn về cả mặt tinh thần. Cụ thể, tổ chức trong

chiến dịch chuyên hoạt động vì trẻ em sẽ đứng ra chăm sóc và khôi phục tinh thần sau khi mất người thân của các em, khích lệ các em tự tin vươn lên phát triển bản thân trở lại và hỗ trợ về mặt giáo dục giúp các em có thể tiếp tục cắp sách đến trường. “Tất cả trẻ em đều xứng đáng có cơ hội phát triển trong điều kiện an toàn, ổn định và được yêu thương. Chiến dịch “Em không lẻ loi” cung cấp cho các bé sự hỗ trợ về tài chính và tinh thần để chữa lành vết thương tình cảm khi các em ấy bị mất cha mẹ. Mặc dù chúng ta sẽ không bao giờ có thể chữa lành hoàn toàn vết thương trong quá khứ của các bé, nhưng chúng ta có nhiều cơ hội hỗ trợ và giúp đỡ cho sự phát triển và thành công trong tương lai của những “mầm non” ấy.” – Doanh nhân Thái Vân Linh, đại sứ của chiến dịch “Em không lẻ loi” chia sẻ.