Báo chí Trẻ #34: Khát vọng và nghị lực

THƯ BAN BIÊN TẬP

KHÁT VỌNG VÀ NGHỊ LỰC Bạn đang cầm trên tay Đặc san Báo chí Trẻ số 34 với chuyên đề: ‘‘Khát vọng và nghị lực’’. Qua chuyên đề này, Ban Biên tập muốn mang đến cho quý độc giả cái nhìn chân thực và rõ nét về hành trình vượt lên số phận của những con người thiếu may mắn và những tấm gương tiêu biểu, những sáng chế có ích dành cho cộng đồng người khuyết tật. Nếu cuộc sống là đại dương thì mỗi người là một con sóng, dù có ở phương nào sóng cũng sẽ tìm về bờ, cũng như con người, dù có khó khăn đến đâu, họ vẫn luôn cố gắng tìm kiếm hạnh phúc. Có thể những người khuyết tật không được may mắn như bao người bình thường khác, nhưng cũng bởi thế họ sẽ luôn mạnh mẽ để chứng tỏ giá trị của bản thân. Có thể lắm, họ từng là nạn nhân định kiến xã hội. Có những lần nước mắt họ đã rơi, một số người vấp ngã nhưng họ luôn biết cách tự đứng lên, cống hiến cho xã hội và không chỉ mở ra tương lai cho riêng mình, họ còn giúp đỡ những người cùng cộng đồng hòa nhập vào xã hội, để từ đó mọi người thêm trân trọng cuộc sống mình đang có. Cũng trong số này, các chuyên trang, chuyên mục quen thuộc như: Nhịp sống trẻ, Đời sống số, Văn nghệ trẻ, Truyền thông hình ảnh... chắc chắn sẽ mang đến cho quý độc giả những món ăn tinh thần thú vị trong số này.

ĐẶC SAN BÁO CHÍ TRẺ

1

Chỉ đạo - Chịu trách nhiệm xuất bản PGS,TS. LƯU VĂN AN Quyền Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền Tổng biên tập PGS,TS. TRƯƠNG THỊ KIÊN Phó tổng biên tập TS. LÊ THỊ NHÃ TS. VŨ HUYỀN NGA Thư ký tòa soạn TS. NGUYỄN QUANG HÒA Phụ trách Phóng viên ThS. LƯƠNG THỊ PHƯƠNG DIỆP Phụ trách Trị sự - Truyền thông ThS. TRẦN MINH TUẤN Tham gia viết, biên tập - xuất bản Ban phóng viên Thiết kế trình bày Ban thư kí Trụ sở tòa soạn B7, Học viện Báo chí và Tuyên truyền 36 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội Điện thoại: 0982245346 E-mail: baochitre2017@gmail.com

Giấy phép xuất bản Đặc san BÁO CHÍ TRẺ SỐ 29/GP-XBĐS do Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 11/02/2020

2

6

Chàng trai làm báo bằng những thanh âm

11

Anh Hoàng Văn Lý, phóng viên kênh VOV giao thông, Chủ tịch Hội người mù quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) chia sẻ về những khó khăn trên đường đời...

Nữ giám đốc trên chiếc xe lăn đi khắp thế giới Suốt 15 năm bôn ba, Nguyễn Thị Thanh Vân, cô gái nặng 21kg, chỉ có một ước nguyện duy nhất: “Người khuyết tật phải vươn lên để phá bỏ định kiến”.

16

Phượt thủ xe lăn Phan Vũ Minh: Không thử sẽ không bao giờ biết

Mắc bệnh dị dạng máu mạch tuỷ sống từ năm 12 tuổi, Phan Vũ Minh đối mặt với việc không thể đi lại và phải làm bạn với xe lăn cả đời. Vượt qua những mặc cảm, anh vẫn lên đường thỏa mãn đam mê du lịch của mình

Công xưởng thú nhồi bông của những người câm điếc

8

Thấu hiểu được sự khó khăn của người khuyết tật khi tìm kiếm cơ hội việc làm, anh Phạm Việt Hoài đã xây dựng nên công xưởng thú nhồi bông, tại đây các công nhân đều là người câm điếc...

Học sinh cấp 3 chế tạo sản phẩm học chữ nổi hỗ trợ ngươi khiếm thị

14

Sản phẩm sáng tạo “Học chữ nổi” của Ngọc Ngân và Hà Vy đã vinh dự nằm trong top những công trình sáng tạo trẻ tuổi được vinh danh tại Diễn đàn tuổi trẻ toàn quốc năm 2020.

Vận động viên khiếm thị Lã Minh Trường vượt qua chính mình

30

Đối với Lã Minh Trường, cờ vua không đơn thuần chỉ là một môn thể thao mà nó còn là một người bạn, một người thầy dạy em về sự lạc quan, tự tin trong cuộc sống.

3

TIÊU ĐIỂM

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TỔNG KẾT CÔNG TÁC NĂM 2020 TRIỂN KHAI NHIỆM VỤ NĂM 2021

PGS.TS Dương Trung Ý - Thường vụ Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội nghị Sáng 23/12, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã diễn ra Hội nghị tổng kết công tác năm 2020 và Triển khai nhiệm vụ năm 2021. Phát biểu tại Hội nghị, PGS,TS. Dương Trung Ý, Thường vụ Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đánh giá cao các kết quả mà Học viện đã đạt được trong năm 2020. Thay mặt lãnh đạo Nhà trường, PGS.TS Lưu Văn An, Phó Bí thư Đảng ủy, Quyền Giám đốc Học viện đã trình bày báo cáo tổng kết công tác năm

2020 và phương hướng, nhiệm vụ công tác cho năm 2021. Báo cáo nêu rõ trong năm 2020, tuy chịu sự ảnh hưởng phức tạp của dịch bệnh Covid 19 nhưng Học viện đã thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được giao, công tác tuyển sinh đạt được những thành công nhất định,... Từ đó, đồng chí mong muốn rằng, trong thời gian tới, Học viện sẽ tiếp tục phát huy những thế mạnh của mình và khắc phục những điều còn thiếu sót. Hội nghị các ý kiến đóng góp, tham luận từ các phòng ban trong đơn vị. Qua đây, Ban giám đốc và lãnh đạo Học viện

đã ghi nhận và sẽ bổ sung thêm vào phương hướng hoạt động của mình trong năm 2021. Trong hội nghị, các cá nhân, tập thể có thành tích và đạt được các kết quả tốt về các mặt trong năm 2020 đã nhận bằng khen vì các đóng góp với Học viện Báo chí và Tuyên truyền nói riêng và với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh nói chung. Đặc biệt, cũng trong khuôn khổ của Hội nghị tổng kết, Đoàn thanh niên Học viện rất vinh dự khi được nhận bằng khen về thành tích xuất sắc trong phòng chống dịch Covid 19.

Sáng 6/12, hành trình thiện nguyện “Ba Vì - Đông ấm yêu thương” do chi đoàn Quản lý hoạt động tư tưởng - Văn

hoá K37A2 (trực thuộc Liên chi đoàn Tuyên truyền, Đoàn Thanh niên Học viện Báo chí và Tuyên truyền) đã được tổ chức

tại Trung tâm Bảo trợ xã hội số IV (xã Tây Đằng, huyện Ba Vì, TP Hà Nội) để gặp gỡ các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn.

4

Số 34 - tháng 12/2020

TIÊU ĐIỂM

Thoả thuận hợp tác giữa Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Báo điện tử Đảng cộng sản Việt Nam

Chiều 11/12/2020, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã diễn ra Lễ Ký kết thỏa thuận hợp tác giữa Học viện Báo chí và Tuyên truyền và Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Theo đó, hai bên đã chính thức hợp tác trên nguyên tắc đảm bảo sự gắn kết chặt chẽ giữa cơ quan báo chí với cơ sở đào tạo, giữa hoạt động giảng dạy lý thuyết trong nhà trường với các hoạt động thực hành tại các cơ quan báo chí. Các nội dung, kế hoạch hợp tác được đảm bảo phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, góp phần giúp mỗi bên hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ của mình. Đây là một cơ hội rất lớn nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giảng dạy, đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học, ứng dụng thực tiễn cho cán bộ, giảng viên, học viên, sinh viên trong Học viện, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kỹ năng hoạt động báo chí - truyền thông của cán bộ, biên tập viên, phóng viên, kỹ thuật viên, cộng tác viên của Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam.

BÁO CHÍ TRẺ Ngày 20/12/2020, Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp với Công an quận Cầu Giấy đã tổ chức thành công buổi tập huấn, diễn tập phương án phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ, cứu nạn cho cán bộ, giảng viên, người lao động và sinh viên trong toàn Học viện. Buổi tập huấn nhằm tuyên truyền, phổ biến kiến thức phương pháp phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cho đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, người lao động và sinh viên của Học viện. Đồng thời, buổi tập huấn còn giúp nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động và ý thức trách nhiệm trong việc phòng cháy chữa cháy để hạn chế tối đa số vụ cháy và thiệt hại do hỏa hoạn gây ra.

Sinh viên được hướng dẫn sử dụng bình chữa cháy

Quang cảnh Lễ kí kết Trong hai ngày 17 và 18/12/2020, Khoa Phát thanh Truyền hình, Học viện Báo chí và Tuyên truyền phối hợp với Quỹ Thomson Reuters và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tổ chức khóa Tập huấn nghiệp vụ báo chí chủ đề “Báo chí viết về lao động di cư” cho phóng viên, biên tập viên các cơ quan báo chí tại Việt Nam. Phát biểu khai mạc khóa tập huấn, PGS,TS. Nguyễn Thị

Trường Giang, Phó giám đốc Học viện chia sẻ: “Khoa Phát thanh - Truyền hình rất vinh dự khi được hợp tác cùng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Quỹ Thomson Reuters tổ chức khóa Tập huấn nghiệp vụ báo chí chủ đề “Báo chí viết về lao động di cư”. Hy vọng kết thúc khóa tập huấn, các phóng viên, nhà báo Việt Nam sẽ học thêm được những kỹ năng báo chí viết về lao động di cư”.

Thực hiện chỉ đạo của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tại Thông báo số 1048-TB/HVCTQG ngày 11/12/2020 về Lịch nghỉ tết Dương lịch năm 2021; Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền thông báo: cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, học viên và sinh viên được nghỉ Tết Dương lịch ngày 01/1/2021 (thứ Sáu).

Nguyễn Nhung - VHPT K39

5

Số 34 - tháng 12/2020

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

Hoàng Văn Lý đang biên tập bản tin phát thanh

Chàng trai làm báo bằng những thanh âm Thu Hà - Kinh tế chính trị K38 Hoàng Văn Lý được nhiều người biết đến với những sản phẩm xuất sắc được đăng trên nhiều trang báo. Khi đọc những bài viết của anh, ít ai biết Lý là một người khiếm thị, nhưng đã vượt qua số phận và hoàn cảnh vươn lên bằng sự phấn đấu không ngừng nghỉ. Bộc lộ năng khiếu từ nhỏ Sinh ra với đôi mắt chỉ nhìn thấy bóng tối, tuổi thơ của anh Lý là sự khép mình trong chiếc vỏ bọc mang tên tự ti. Từ ngày vào cấp 2, sự tự ti đó dần biến mất. Trong một buổi giao lưu, vì nhút nhát nên anh đã tuột mất cơ hội có thêm một người bạn khác trường. Điều này đã khiến cho anh Lý quyết tâm từng bước, thay đổi bản thân, mạnh dạn và cởi mở hơn. Năng khiếu về văn chương và sở thích viết lách đã được anh phát hiện ra ngay từ lúc 6

học lớp 4. Năm đó, trong cuộc thi báo trường chúc mừng nhân ngày 20/11, bài viết của anh là một trong những tác phẩm đoạt giải. Nhờ vào sự khích lệ từ thầy cô và bạn bè, anh có thêm động lực hơn để cho ra nhiều tác phẩm chất lượng. Những năm cấp 2, Hoàng Văn Lý đã có nhiều tác phẩm được đăng ở nhiều báo dành cho lứa tuổi học trò như Thiếu niên Tiền phong, Nhi đồng. Lên cấp 3, Lý được tham gia vào ban biên tập báo trường và quen biết một số anh chị ở tờ

báo khác. Lý được một số nhà báo khen ngợi khi họ đến thăm trường và đọc những cuốn nguyệt san ở đây. Từ đó, ước mơ cháy bỏng được làm báo chuyên nghiệp dấy lên trong lòng Hoàng Văn Lý. Khi Lý đỗ vào khoa Báo chí trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, anh bắt đầu viết bài gửi một số cơ quan báo chí. Ra trường, anh xin làm cộng tác viên, rồi biên tập viên chính một chương trình cho người khuyết tật của Đài Tiếng

Số 34 - tháng 12/2020

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

nói Việt Nam có tên gọi “Niềm tin ánh sáng”. Nghị lực phi thường Viết báo là một nghề đòi hỏi phải đi lại, quan sát, tiếp cận với nguồn thông tin. Cả ba hoạt động tác nghiệp này vốn dĩ không hề dễ dàng với một phóng viên bình thường, với một người không thấy ánh sáng như anh Lý thì điều đó gây ra rất nhiều khó khăn nhưng chưa bao giờ anh nghĩ sẽ từ bỏ công việc. Anh vẫn còn nhớ ngay từ những ngày đầu làm nghề báo phải học cách đi bằng các phương tiện công cộng để có thể tiếp cận được các địa điểm diễn ra sự kiện. Với phương pháp tác nghiệp, biên tập, dàn dựng cũng phải học và chọn phần mềm có thể tiếp cận dễ dàng, đồng thời máy tính cũng cần cung cấp công cụ hỗ trợ giọng nói cho người khiếm thị. Anh Lý chia sẻ thêm:”Bước thu thập thông tin cũng phải đi trước các phóng viên khác một bước. Với phóng viên bình thường, đến hiện trường tiếp cận với nhân vật rất nhanh, chỉ cần cầm thông cáo báo chí, tài liệu phát ra trong buổi hội thảo thì có thể nghiên cứu ngay. Còn với người khiếm thị thì phải liên hệ với người tổ chức sự kiện vài hôm trước và thực hiện phỏng vấn qua điện thoại”. Là một phóng viên của kênh VOV giao thông, hàng ngày anh Lý được tiếp xúc với nhiều người, tạo dựng thêm nhiều mối quan hệ mới. Điều đó, không chỉ tạo nên niềm vui, niềm hạnh phúc mà còn tiếp thêm sức mạnh, nghị lực để anh gắn bó hơn với nghề.

Hoàng Văn Lý cùng các đồng nghiệp của kênh VOV giao thông Mỗi thử thách là một cơ hội Gắn bó với nghề báo, anh Lý đã nảy ra ý tưởng làm dự án truyền thông “Đom đóm Studio” với tiêu chí “nghe một chương trình, từ lần sau ra đường mọi người có thể biết cách giúp đỡ người khuyết tật”. Dự án đã tạo ra sự thay đổi, không chỉ giúp mọi người thích thú mà chuyển hóa thành hành động. Về sau, khi không còn làm chương trình đó nữa nhưng anh Lý vẫn được đông đảo mọi người nhắn tin ủng hộ. Chàng trai Hoàng Văn Lý là người truyền cảm hứng cho những học sinh khiếm thị yêu nghề báo bằng việc mở Câu lạc bộ báo chí Tương lai để cung cấp, hướng dẫn những bài học vỡ lòng cho họ. Để nghiên cứu lĩnh vực gì thì cần có đầu mối, một phóng viên không thể biết được tất cả mọi thứ, nhưng anh Lý vẫn thường nói với các cộng tác viên hay phóng viên trẻ:”Chúng ta không phải là người biết tất cả nhưng chúng ta sẽ có cách để biết tất cả những thứ chúng ta muốn” Năm 2020 là một năm vô cùng khó khăn do dịch

Covid-19, Hoàng Văn Lý vẫn cùng với Hội Người mù quận Hoàn Kiếm, Hà Nội khai trương cơ sở dịch vụ tẩm quất Toàn Phát. Theo anh, việc mở ra cơ sở tẩm quất không chỉ mang lại thu nhập và việc làm cho người khiếm thị mà còn giúp nâng cao đời sống, văn hóa và tinh thần, giúp họ tự tin hòa nhập cộng đồng. Anh Hoàng Văn Lý đang là Chủ tịch Hội người mù quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Hàng ngày anh vẫn mầy mò với những con chữ; ngoài ra còn quan tâm, hỗ trợ đến những người cùng hoàn cảnh như mình. Anh mong được gửi đến người khuyết tật cả nước những thông điệp đáng trân quý của sự vươn lên để chiến thắng chính bản thân mình: “Cuộc sống này có thú vị hay không, có khiến cho chúng ta thay đổi hay không chính là việc bạn có cho mình một ước mơ. Khi ta đã có ước mơ rồi thì sẽ có động lực làm từ những việc nhỏ nhất để có thể biến ước mơ đó trở thành hiện thực”. 7

Số 34 - tháng 12/2020

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

CÔNG XƯỞNG THÚ NHỒI BÔNG CỦA NHỮNG NGƯỜI CÂM ĐIẾC Bạch Dương, Phùng Nhung - Báo in K39

Kym Việt là doanh nghiệp xã hội do Phạm Việt Hoài sáng lập tháng 12/2013. Các công nhân tại đây đều là người câm điếc. Họ sản xuất các mặt hàng thủ công làm từ vải như thú nhồi bông, chăn, ga, gối… Cùng với đó, trong công xưởng kết hợp thêm không gian giáo dục - trải nghiệm thế giới người khuyết tật; dịch vụ đồ uống và ẩm thực; tổ chức sự kiện.

Các công nhân tại xưởng đang tập trung làm việc “Kym” trong từ “kim khâu”, “Việt” trong tên Tổ quốc – Việt Nam, Kym Việt là cái tên mang trong mình những khát khao lớn lao, ước vọng đem niềm tự hào về sản phẩm thủ công Việt vươn mình từ một cộng đồng nhỏ vươn ra thế giới. Được vận hành bởi đa số công nhân là người khuyết tật, doanh nghiệp mong muốn tạo ra việc làm ổn định cho chính những người khuyết tật, giúp họ hòa nhập cuộc sống. 8

Linh hồn của Kym Việt Anh Phạm Việt Hoài, người sáng lập kiêm Chủ tịch HĐQT công ty Kym Việt, đồng thời cũng là một người khuyết tật giàu nghị lực. Do một tai nạn năm 7 tuổi, cột sống đã bị chấn thương nặng. Từ đó, Hoài đã mất khả năng đi lại. Bố anh Hoài đã phải lặn lộn khắp Hà Nội tìm cho anh một chiếc xe lăn để anh có thể đi học. Nhìn bạn bè chạy nhảy, vui đùa ngoài sân khiến anh

vô cùng tùi thân. Năm 29 tuổi, trong một lần ăn cơm, anh Hoài chợt nghĩ: “Người khỏe mạnh họ cũng ăn như mình, tại sao họ đi làm kiếm ra tiền được còn mình thì không”. Ý nghĩa đó khiến Hoài cảm thấy day dứt với bản thân hơn và càng lo lắng khi bố mẹ anh ngày một già đi mà anh vẫn chỉ loanh quanh trong bốn bức tường. Từ đó, Phạm Việt Hoài đã lặng lẽ khảo sát thị trường và

Số 34 - tháng 12/2020 cùng một số người bạn đã tốt nghiệp trường Mỹ thuật Công nghiệp tạo ra sản phẩm làm từ vải vụn. Đó chính là những con thú nhồi bông với hình dáng vui tươi, màu sắc bắt mắt. Ngay từ đầu anh đã xác định phải chinh phục khách hàng bằng những sản phẩm thật sự giá trị, tức là không chỉ dừng lại ở mẫu mã đẹp, chất lượng cao, mà sản phẩm phải truyền tải được thông điệp nhân văn, ý nghĩa tới cộng đồng. Anh Hoài chia sẻ: “Trước đây tôi đã từng làm rất nhiều công việc, trải qua rất nhiều nghành nghề. Trước khi mở Kym Việt tôi chưa từng nghĩ mô hình của mình sẽ được nhiều người ủng hộ, quan tâm. Sau khi Kym Việt được thành lập tôi không ngờ nhận được sự giúp đỡ, hỗ trợ, đồng cảm từ rất nhiều người. Đó chính là động lực to lớn để tôi tiếp tục nhân rộng và phát triển mô hình này”. Phạm Việt Hoài cũng cho

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

Từ những tấm vải vụn, các công nhân tại đây sẽ cắt và may thành những con thú nhiều màu sắc, đa dạng biết lúc đầu nhiều người nghi ngại, không biết người khuyết tật câm, điếc, thậm chí thiểu năng trí tuệ thì sẽ làm việc như thế nào? Chính vì định kiến về người khuyết tật rất nặng nề nên cơ hội việc làm của họ thấp, họ bị gạt sang lề xã hội. Nhưng giờ đây, anh đã chứng minh người khuyết tật có năng lực, có giá trị qua cách họ tạo nên một sản phẩm của Kym

Anh Phạm Việt Hoài trò chuyện với công nhân ở xưởng bằng ngôn ngữ ký hiệu

Việt, từng công đoạn cắt-khâu kỹ lưỡng đã được thực hiện tỉ mỉ ra sao và người thợ nào đã làm ra sản phẩm ấy. Nhờ sự chủ động, tích cực và hướng tiếp cận đầy mới mẻ, Kym Việt đã trở thành doanh nghiệp xã hội tiêu biểu, nhận bằng khen của Bộ Lao động Thương binh & Xã hội cũng như giải thưởng về thiết kế sản phẩm của thành phố Hà Nội. Sản phẩm của Kim Việt còn được bình chọn vào top 3 hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích nhất và giành được rất nhiều giải thưởng danh giá khác. Mái nhà của người khuyết tật Bước vào Kym Việt chúng tôi bị bất trờ trước sự yên tĩnh nơi đây. Bốn bề lặng thinh, không một tiếng người chỉ nghe thấy tiếng cót két của những chiếc máy khâu. Đi vào sâu trong, chúng tôi mới hiểu rằng tất cả những công nhân ở đây đều câm, điếc. Cách duy nhất để chúng tôi trao đổi thông tin với họ là sử dụng ngôn ngữ ký hiệu. Mặc dù không phải người 9

BÁO CHÍ TRẺ câm điếc, anh Hoài vẫn dành thời gian để học cách sử dụng ngôn ngữ ký hiệu. Nhờ đó, anh có thể trò chuyện với nhân viên của mình mỗi ngày. Những câu chuyện của họ không chỉ thể hiện qua những cử chi của ngón tay mà còn là biểu cảm khuôn mặt. Mỗi khi được anh Hoài đến hỏi chuyện, các nhân viên đều cười rất tươi, thân tình như với người thân trong một gia đình. Anh Hoài chia sẻ: “Những người thợ khuyết tật luôn tâm niệm: Chúng ta là những người khuyết tật nhưng chúng ta không tạo ra những sản phẩm khuyết tật. Mỗi sản phẩm phải đạt yêu cầu mẫu mã, màu sắc và chất lượng để thị trường chấp nhận chứ không phải dựa vào sự thương cảm”. Đối với người khuyết tật, tìm được công việc là điều vô cùng khó khăn, thấu hiểu được điều đó anh Phạm Việt Hoài đã xây dựng và cố gắng để mọi người ở đây thấy được sự bình đẳng, để mọi người xem công ty như ngôi nhà của mình, vì vậy ai cũng cố gắng làm việc hết khả năng. Mỗi sản phẩm thủ công của người khuyết tật làm ra vô cùng tinh xảo và tỉ mỉ từng chi tiết không kém gì những nghệ nhân chuyên nghiệp. Những sản phẩm này sẽ được phân phối trong các khu du lịch như: Đà Nẵng, Phú Quốc, Hội An… các sản phẩm mang thương hiệu Kym Việt đều được du khách trong nước và quốc tế vô cùng ưa chuộng. Nâng cao nhận thức về người khuyết tật cho trẻ em “Kym Viet Chơi” là chương trình giáo dục trải nghiệm độc 10

CHUYÊN ĐỀ

Số 34 - tháng 12/2020

Anh Phạm Việt Hoài cầm trên tay một trong những sản phẩm do các công nhân là người câm điếc tạo ra đáo dành riêng cho đối tượng học sinh. Chương trình được xây dựng bởi doanh nghiệp xã hội Kym Việt và những chuyên gia giáo dục uy tín. “Kym Việt Chơi” nằm trong khuân khổ của “Kym Việt Edu”, một nhánh thuộc hệ sinh thái Kym Việt. Với chương trình công phu, ý nghĩa và hấp dẫn, Kym Việt khát khao chung tay phát triển giáo dục, cùng xã hội vun đắp những thế hệ Việt ưu tú, giàu cảm xúc, kĩ năng và trải nghiệm. “Kym Việt Chơi” mang tính giáo dục, tính nhân văn và tính trải nghiệm sâu sắc. Tại đây, có các chương trình trải nghiệm cho học sinh Trung học cơ sở và Trung học phổ thông. Khi tham gia, các em sẽ thay đổi nhận thức về người khuyết tật,

vun đắp lòng nhân hậu, tính sẻ chia và đồng cảm, từ đó lan toả niềm lạc quan, nghị lực sống của người khuyết tật. Đặc biệt các em có những trải nghiệm làm thú nhồi bông, được sáng tạo nghệ thuật trong các không gian liên hoàn, giàu tính thẩm mỹ của Kym Việt. Hiện nay chương trình đã tiếp cận được trên 3000 học sinh các cấp trên địa bàn Hà Nội. Hơn nữa, chương trình đã lan tỏa những giá trị tích cực đến nhiều bạn trẻ trên các trường đại học. Thông điệp xuyên suốt qua các sự kiện, các sản phẩm anh Hoài muốn nhắn gửi là: “Người khuyết tật có một thế giới riêng đầy màu sắc và vô cùng thú vị”.

Số 34 - tháng 12/2020

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

NỮ GIÁM ĐỐC TRÊN CHIẾC XE LĂN ĐI KHẮP THẾ GIỚI Nhật Minh Nguyễn Thị Thanh Vân (SN 1987), hiện là Chủ tịch Hội đồng quản trị công ty chuyên về đồ họa cho các doanh nghiệp BĐS nước ngoài kiêm người đồng sáng lập Trung tâm Nghị lực sống. Suốt 15 năm bôn ba, cô gái nặng 21 ký này chỉ có một ước nguyện: “Người khuyết tật phải vươn lên để phá bỏ định kiến”. Lấy định kiến làm động lực vươn lên Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có người anh trai cũng bị khuyết tật vận động, Thanh Vân đã phải chịu nhiều lời rèm pha từ những người xung quanh. Họ coi Vân là điểm gở, ra đường gặp chị sẽ xui xẻo. Có người con coi chị là người kiếp trước làm việc ác nên kiếp này phải chịu đựng sự tật nguyền. Họ nghĩ rằng người như chị chỉ ăn bám gia đình chứ không nên đi học làm gì… Tất cả những lời cay nghiệt đó đã biến cả tuổi thơ của chị Vân thành những chuỗi ngày dài tiêu cực. Chị nuốt nước mắt vào trong để tiếp tục sống. Một đứa trẻ chưa kịp hiểu được vì sao mình sinh ra lại không lành lặn như các bạn khác, đã phải chịu những điều tiếng nanh nọc. Mặc dù vậy, chị Vân vẫn cố đi học. Cuộc sống trường lớp của chị cũng không mấy yên ả. Chị bị xa lánh, kỳ thị. Chị cảm thấy tủi thân. Nhiều khi chị muốn khóc, nhưng chị lại sợ bị người khác coi là kẻ yếu đuối. Nếu bất giác giọt nước rơi xuống, chị Vân sợ sẽ không ngừng khóc được. Chị đã phải chịu đựng quá nhiều. Những lúc thấy bố mẹ chăm sóc mình

Thanh Vân (ngồi xe lăn ở giữa) cùng các thành viên trong công ty Imagtor tham gia hoạt động ngoài trời và anh trai, trong lòng chị Vân điểm đáng nhớ của cuộc đời cảm thấy biết ơn vô cùng. Dù chị Vân. Từ Nghi Lộc (Nghệ vậy chị vẫn hiểu rằng, một An) chị sang huyện Diễn Châu ngày nào đó, chị phải tự tìm để lập nghiệp. Chị trở thành cô con đường của chính mình. chủ nhỏ của một tiệm internet. Học hết lớp 9, Vân quyết Những đồng tiền đâu tiên chị định nghỉ học. Chị chuẩn bị Vân dùng để hoàn vốn và tái hành trang cho hành trình “rời đầu tư. Cùng với đó, chị để tổ”. Đối với chị Vân, tin học và dành một số tiền nhỏ cho hành ngoại ngữ là hai thứ vô cùng trình đầu đời của bản thân. cần thiết. Chị tập trung trau dồi hai thứ đó. Sau 3 tháng, Nghị lực phi thường chị Vân thành thạo tin học văn trong thân hình bé nhỏ phòng. Chị tiếp tục mày mò về Trên chặng đường đi tìm giá kỹ thuật đồ họa. Vì tiếng Anh trị bản thân, chị Vân gặp được có thể phục vụ tốt cho việc sử rất nhiều người tốt giúp đỡ. dụng máy tính nên đôi khi chị Sau ba tháng mở tiệm internet, rèn luyện song hành cả hai thứ. chị Vân thu hồi đủ vốn, chị Mùa hè năm 15 tuổi là thời chuyển lại máy móc và thiết 11

BÁO CHÍ TRẺ bị cho anh trai quản lý. Bất ngờ, một thầy hiệu trưởng ở trường cấp ba dân lập gần tiệm internet đã đến gặp chị. Thầy cầm tay chị Vân và nói: “Em nên xem xét việc quay trở lại trường học, thầy sẽ miễn phí tiền học cho em, nếu em không đi được thầy sẽ bảo các bạn đến đón em”. Những lời chân thành đó đã khiến chị Vân xúc động. Chị quyết định đi học tại trường cấp 3. Trong ba năm tại đây, chị tiếp tục trau dồi thêm kỹ năng tin học và tiếng Anh. Đặc biệt, chị tìm hiểu thêm được rất nhiều về đồ họa 2D. Năng khiếu tin học trong chị, cùng với môi trường sư phạm, mọi thứ như thúc đẩy sự phát triển trong cô gái khuyết tật. Sau những ngày tháng chịu đựng sự miệt thị từ xã hội, chị Vân đã mạnh mẽ hơn, vững bước hơn trên đường đời. Sau khi tốt nghiệp THPT, chị Vân quyết định bắt đầu hành trình đầu tiên của mình vào Tiền Giang. Chị không dám nói với bố mẹ rằng chuyến này chị đi để tìm kế mưu sinh. Chị sợ bố mẹ sẽ lo lắng và không cho phép chị đi nữa. Vậy là cô gái bé nhỏ trên chiếc xe lăn, cùng một người bạn đồng hương lên đường đi tìm kiếm sự đổi đời. Đặt chân đến Tiền Giang ở tuổi đôi mươi, chị Vân phải tự mình lo đủ thứ: nhà cửa, đồ ăn, công việc… Chị phải ở trong một khu trọ giá rẻ, nơi dành cho những kẻ cùng đời mạt hạng. Đàn ông thì làm bảo kê, đàn bà thì đi phục vụ khách làng chơi, người già thì bán vé số, còn người tật nguyền thì đi ăn xin. Ban đầu, chị Vân cũng rất sợ, chị cố gắng giữ cuộc sống của 12

CHUYÊN ĐỀ

Số 34 - tháng 12/2020

Các học sinh tại Trung tâm Nghị lực sống đang thực hành các kỹ năng tin học chị thật kín đáo. Một thời gian sau, chị Vân tiếp tục hành trình của mình. Điểm đến mới của chị là Sài Gòn. Chị làm đủ thứ việc để có thể trả đủ tiền nhà, tiền ăn. Số tiền tiết kiệm của chị ngày một vơi đi, nếu chị không đi làm thì việc đi tìm kiếm giá trị bản thân của chị chỉ nằm yên trong những giấc mơ. Loay hoay một thời gian, chị cảm giác khu đang sống vẫn không phải nơi chị thuộc về. Vậy là cô gái nhỏ lại lên đường đến Thủ đô hoa lệ, hoa cho kẻ giàu và lệ cho kẻ nghèo. Những khó khăn giữa Thủ đô Một điều chị Vân luôn giữ trong lòng suốt các hành trình của chị là: “Không bao giờ được để bố mẹ phải phiền lòng vì mình”. Chị sợ phải nói

với bố mẹ cuộc sống của chị giờ đây khổ cực như nào. Khi ở nhà được bố mẹ chăm lo, nhưng ra ngoài mọi thứ đều đến tay. Năm 2003, chị Vân đặt chân đến Thủ đô, chị cùng ba người bạn khác ở trong khu ký túc xá của Đại học Sư phạm Hà Nội. Vì đã tự lập từ sớm nên chị học cách làm mọi việc với cơ thể bị khiếm khuyết vận động. Chị tự tìm công việc, tự chi trả tiền nhà, tiền điện, tiền nước. May mắn một lần nữa mỉm cười với chị, những người bạn cùng phòng chị rất tốt bụng, họ đã giúp chị trong một số hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Nhờ vậy, chị có thể tập trung hơn và công việc. Trong căn phòng bé nhỏ đến nỗi không có chỗ để xe lăn, chị Vân cặm cụi tìm kiếm công việc trên internet. May thay chị

Số 34 - tháng 12/2020 tìm được một số công việc phù hợp như gõ captcha, bóc băng ghi âm… Chị bắt đầu có thu nhập cá nhân. Để tiếp tục hành trình, chị Vân phải tiết kiệm. Mỗi bữa ăn, trên mâm cơm của cả phòng chỉ có đậu phụ sốt cà chua, lạc rang muối và rau muống xào tỏi. Thi thoảng, mọi người mới dám mua nhiều thịt để có một bữa no. Chị Vân tâm sự: “Những món ăn đạm bạc ngày đó đã hằn sâu trong tâm trí của tôi. Đó là những ngày tháng vô cùng khó khăn, nhưng tôi biết nếu mình không vượt qua thì sẽ không bao giờ thành công”. Thậm chí, có lúc chị bị ốm nặng, chị không dám đi khám vì sợ tốn tiền. Tới khi một người bác đến thăm, hứa sẽ không nói cho bố mẹ chị và trả tiền viện phí, chị mới dám đi. Biết bao nhọc nhằn chị Vân phải chịu đựng, trong tâm khảm, chị luôn ý thức rằng mình không được dựa dẫm vào

CHUYÊN ĐỀ gia đình. Nếu chị muốn truyền động lực đến cho cộng đồng người khuyết tật thì bản thân chị phải là một tấm gương. Cuộc đời chị là minh chứng chống lại định kiến: người khuyết tật chỉ có ăn bám gia đình. Sau một thời gian, chị cảm thấy rằng những nơi chị đi qua vẫn không thể thỏa mãn thú xê dịch của mình. Chị tiết kiệm và thuê một căn chung cư tại bán đảo Linh Đàm cùng 8 người bạn khác. Tại đây, ý muốn an cư lập nghiệp mới nảy ra trong đầu chị. Thế rồi từ đó, một trang sách mới mở ra trong cuộc đời chị Vân. Sống phải là một đóa hướng dương Chị cùng anh trai mình, Nguyễn Công Hùng, người được phong là “hiệp sĩ công nghệ thông tin” thành lập Trung tâm Nghị lực sống. Tại đây, chị và anh Hùng sẽ đào

Một trong các hoạt động kết nối của trung tâm Nghị lực sống với các công ty công nghệ bên ngoài

BÁO CHÍ TRẺ tạo tin học và hỗ trợ tìm kiếm việc làm cho người khuyết tật. Những ngày đầu thành lập, học viên còn ít, chị Vân và anh trai đã phải xoay xở rất nhiều để có duy trì được trung tâm. Dù có khó khăn nhưng chị Vân nhất quyết không đi xin các quỹ từ thiện. Chị Vân tâm sự: “Một trong những định kiến gắn liền với người khuyết tật và là việc nhận từ thiện. Để phá bỏ định kiến đó, tôi và anh Hùng nhất quyết không đi xin bất cứ khoản nào từ các quỹ. Chúng tôi chỉ đồng ý các hợp đồng song phương”. Tư tưởng đó xuyên suốt trong quá trình hoạt động của Trung tâm. Người khuyết tật có cơ hội được tiếp cận tri thức, tham gia vào quá trình xây dựng đất nước. Đó mới là đích đến cuối cùng của chị Vân: Xóa bỏ rào cản và trao quyền cho người khuyết tật. Trong mắt chị Vân, những viễn cảnh xa hơn dần mở ra. Cho đến nay chị đã đến hơn 13 nước, chị chia sẻ câu chuyện của cộng đồng người khuyết tật tại Việt Nam đang vươn lên. Chị hiểu được rằng một vẻ đẹp có ở tất cả người khuyết tật tại đây chính là khát vọng sống. Đối với chị Vân, sống không thể như ánh đèn trước gió leo lét qua đêm. Sống phải làm một đóa hướng dương, luôn hướng về mặt trời, về nguồn sống. Chính vì vậy, chị không dừng chân ở việc thành lập trung tâm Nghị lực sống, đào tạo các bạn trẻ khuyết tật. Chị mở thêm công ty đồ họa chuyên làm cho các doanh nghiệp BĐS nước ngoài mang tên Imgator để kết nối cộng đồng người khuyết tật Việt Nam với thế giới. Tại đây, hơn 50% nhân viên 13

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

Chị Nguyễn Thị Thanh Vân và các học sinh tại Trung tâm Nghị lực sống tham gia các hoạt động ngoại khóa

Chị Vân phát biểu trong buổi workshop CLB Chấn thương cột sống Khát Vọng là người khuyết tật. Điều đầu tiên khi thành lập công ty chị Vân đã xóa bỏ toàn bộ rào cản trong môi trường làm việc, tạo sự bình đẳng và cầu nối giữa hai thế giới, một bên là người khuyết tật, một bên là những người đầy đủ khả năng vận động. Cho đến năm 2019, chị Vân được vinh danh là một trong 50 người phụ nữ có ảnh hưởng nhất tại Việt Nam. Chị là người đã góp công lớn trong việc xóa 14

bỏ định kiến với người khuyết tật. Khi được hỏi chị cảm thấy gì khi nhận giải thưởng này, chị Vân bình tĩnh trả lời: “Một phần trong chị cũng thấy vui, nhưng đây không phải là niềm vui chị hướng tới”. Trong quan niệm của chị Vân, niềm vui đến từ những thứ nhỏ nhất. Trong lớp học của chị, có một cậu học sinh nghèo tên Dũng đến từ Hòa Bình. Vì không đóng được tiền, Dũng phải nghỉ học. Biết được điều

Số 34 - tháng 12/2020 đó, chị Vân đã tìm cách giúp đỡ em. Hỏi thăm qua một số người, chị biết gia đình Dũng bán thịt ở các chợ trên Hòa Bình. Chị dặn bà của Dũng, người thường xuyên xuống Hà Nội thăm cậu rằng: “Bây giờ mỗi lần bà xuống, bà mang cho con một triệu tiền thịt, con sẽ trả giá ở dưới này cao hơn trên Hòa Bình”. Khuôn mặt chị Vân bỗng rạng rỡ hẳn lên khi chị nghĩ về kỉ niệm đó. Chị nói: “Như vậy vừa giúp Dũng có tiền học, vừa giúp gia đình cậu ấy, vừa giúp bà cậu ấy bớt tiền đi lại”. Điều đó mới tạo nên giá trị đích thực cho cuộc đời chị. Niềm vui của chị Vân nằm ở những điều người khác tưởng chừng như không thể nghĩ tới. Chị Vân cũng có cho mình một gia đình nhỏ, một chàng kỹ sư người Úc, anh Neil Bowden Laurence. Hai người quen nhau qua facebook, anh Neil ấn tượng bởi những tấm hình với nụ cười đầy tự tin của chị Vân. Sau một thời gian đồng hành cùng nhau qua những chuyến đi công tác, chị Vân và anh Neil đã kết hôn. Chị chưa từng hỏi anh vì sao anh lại đến và yêu thương cô gái như chị. Khi người khác hỏi, anh Neil chỉ bảo: “Tôi yêu Vân vì vẻ đẹp phát ra từ lòng yêu đời của cô ấy”. Trong tiết trời se lạnh của Hà Nội, chị Vân ngồi bên bàn làm việc. Bên cạnh chị là những bắp ngô của học sinh ở Trung tâm trồng được mang từ quê lên cho chị. Một nụ cười nở trên môi, đối với tôi, chị là một người phụ nữ có nghị lực phi thường, còn đối với cộng đồng người khuyết tật chị là một người mẹ vĩ đại.

Số 34 - tháng 12/2020

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

HỌC SINH CẤP 3 CHẾ TẠO SẢN PHẨM HỌC CHỮ NỔI HỖ TRỢ NGƯỜI KHIẾM THỊ Thùy Linh, Thanh Nhã

Sản phẩm sáng tạo “Học chữ nổi” của Ngọc Ngân và Hà Vy đã vinh dự nằm trong top những công trình sáng tạo trẻ tuổi được vinh danh tại Diễn đàn tuổi trẻ toàn quốc năm 2020.

Trần Kim Ngọc Ngân đại diện nhóm sáng tạo đến Diễn đàn Tuổi trẻ toàn quốc năm 2020 Khao khát được sẻ chia khó khăn Trần Kim Ngọc Ngân, Đỗ Hà Vy (học sinh lớp 11A1, Trường THPT Nhơn Trạch, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai), là người sáng tạo thiết bị hỗ trợ học sinh mù, khiếm thị lớp 1 học chữ nổi. Trong chuyến trải nghiệm tới thăm trường của trẻ em khiếm thị, Ngân và Vy chứng kiến sự khó khăn trong quá trình học tập như sách quá to, cồng kềnh,

học chữ bị khó ghi nhớ… mà các em mắc phải. Nhóm tác giả quyết định tìm hiểu những mẫu thiết kế đã có trước đó, nghiên cứu và đã sáng tạo thiết bị mới hơn, tiện dụng hơn nhằm hỗ trợ cho các em học sinh mù, khiếm thị lớp 1 trong việc rèn kỹ năng học chữ braille và làm các phép toán đơn giản. Qua đó, hai nhà sáng chế mong muốn tạo điều kiện thuận lợi cho các em trong việc tự học, cũng như giúp cho một số giáo

viên kiểm tra bài học một cách dễ dàng hơn. Sản phẩm được thiết kế với 6 nút nhấn mô phỏng chấm nổi trong chữ braille, có kích thước và được bố trí giống như sách thật. Ngoài ra, thiết bị được bổ sung thêm hai nút nhấn là nút “khoảng trắng” và nút “ghép vần”, sử dụng dữ liệu âm thanh từ Google Speech nên cần phải có kết nối Internet. Để phát âm thanh, Ngọc Ngân sử dụng các thiết bị phát âm thanh có jack 15

BÁO CHÍ TRẺ cắm phù hợp để có thể dễ dàng lựa chọn trong nhiều trường hợp. Nhà sáng tạo nhỏ tuổi Trong quá trình hoàn thiện sản phẩm, Ngân đã gặp rất nhiều khó khăn vì phải sử dụng hệ lập trình ngôn ngữ hoàn toàn khác so với những thứ em được học trong chương trình phổ thông. Vì vậy, xuất phát điểm của Ngân và Vy gần như là con số không. Không chỉ vậy, trong quá trình thử nghiệm và thiết kế máy, điểm thiết kế các nút chấm nổi phức tạp hơn so với tưởng tượng ban đầu của các em. Ngân phải tính toán kích thước và vị trí các nút phù hợp với kích cỡ tỉ lệ bàn tay của người khiếm thị, đặc biệt là các em nhỏ. Để chiếc máy có tính ứng dụng cao, Ngân đã dành thời gian đến thực tế các trường

CHUYÊN ĐỀ khiếm thị thực nghiệm. Không may mắn, quá trình thực tế đó buộc phải dừng lại vì lệnh cách ly xã hội. Ngọc Ngân chia sẻ: “Để có thể cân bằng giữa việc học trên trường và việc thiết kế sản phẩm hỗ trợ, chúng em đã sắp xếp lịch một cách khoa học, hợp lý để không bị ảnh hưởng tới việc học đó là: Buổi sáng học văn hóa, buổi chiều Ngọc Ngân hẹn bạn lên trường để nghiên cứu.” Vào các buổi ra chơi hoặc những buổi chiều tối sau khi tan học, Ngân và bạn tranh thủ gọi điện cho nhau nghiên cứu kỹ lưỡng hơn về quy trình thiết kế sản phẩm, làm sao để cho ra được sản phẩm tốt nhất,… Mặc dù mệt mỏi, nhưng Ngân chưa từng nghĩ tới việc bỏ cuộc. Mẹ của Ngân thấy con gái hăng say nghiên cứu đến 11 rưỡi đêm, bà lo lắng nhưng cũng chỉ dám nhắc Ngân đi

Cách sử dụng thiết bị: Bắt đầu sử dụng thiết bị: Trước tiên, cắm dây tai nghe vào cổng audio 3.5. Khởi động thiết bị bằng cách cấp nguồn vào cổng micro USB thông qua adapter (đèn tín hiệu có màu đỏ nhấp nháy). Sau đó, thiết bị phát ra âm thanh “Xin chào, rất vui được gặp bạn” (Thiết bị đã sẵn sàng). + 6 nút nhấn: Khi nhấn ta chỉ cần nhấn các ký tự Braille của từ (số) mà ta cần viết. Và viết theo quy ước 1 6. Sau khi nhấn xong thì 2.5 giây sau thiết bị sẽ đọc từ (số) mà ta vừa nhấn. (Khi nhấn sai ký tự thì thiết bị sẽ đọc “Không tìm thấy ký tự”). + Nút “khoảng trắng”: tương ứng với một khoảng trắng + Nút “ghép vần”: Sau khi nhấn các ký tự Braille của từ (số) mà ta cần ghép, ta nhấn nút ghép vần. Tắt thiết bị: rút dây nguồn ra khỏi thiết bị (đèn tín hiệu mất). Sau đó rút dây loa (tai nghe) khỏi thiết bị.

16

Số 34 - tháng 12/2020 ngủ sớm để mai làm tiếp. Ngân nhất quyết không nghe, em tự nhủ: “Bao giờ đọc hết cuốn sách về lập trình mới được đi ngủ”. Đúng như ước mong của Ngân và Vy, khi sản phẩm của hai em vừa mới ra mắt, đã tiếp cận được nhiều bạn trẻ khiếm thị, giúp đỡ được các bạn ấy trong quá trình học tập. Tuy nhiên, sản phẩm thiết kế của Ngọc Ngân cũng gặp phải nhiều ý kiến trái chiều như đi lệch với hướng đi giảng dạy của giáo viên hoặc gặp phải một số lỗi kỹ thuật, có những bạn học sinh không thích sử dụng,… Hai em đều tiếp thu những ý kiến đó và cố gắng cải tiến chiếc máy của mình. Bên cạnh người bạn cùng lớp, Vy và Ngân cũng được sự ủng hộ và giúp đỡ từ nhiều người như từ các thầy cô giáo, các anh chị cựu học sinh trong trường và được sự ủng hộ từ gia đình. Hai em rất vui vì trong thời gian hoàn thiện sản phẩm đã có nhiều ý kiến tích cực đóng góp. Lúc lên nhận giải, trong đầu Ngân tua nhanh gương mặt của tất cả những người đã ở bên em lúc chế tạo máy. Em muốn gọi tên từng người để gửi lời cảm ơn nhưng lúc đó, giọng em nghẹn lại và chỉ biết nói: “Em cảm ơn mọi người đã giúp đỡ em”. Thiết bị sáng tạo của Ngân và Vy là một bước đi mới, một cánh cổng mới dành cho các em học sinh khiếm thị còn đang gặp khó khăn trong việc học tập. Sản phẩm thiết kế thiết bị hỗ trợ học sinh mù, khiếm thị lớp 1 học chữ nổi của đôi bạn Ngân đã được nằm trong top 37 Nhịp Sáng Tạo Trẻ của Thành phố Hồ Chí Minh.

Số 34 - tháng 12/2020

CHUYÊN ĐỀ

BÁO CHÍ TRẺ

Phượt thủ xe lăn Phan Vũ Minh:

KHÔNG THỬ SẼ KHÔNG BAO GIỜ BIẾT Thu Hà Mắc bệnh dị dạng máu mạch tuỷ sống từ năm 12 tuổi, Phan Vũ Minh đối mặt với việc không thể đi lại và phải làm bạn với xe lăn cả đời. Nhưng anh không chịu đầu hàng mà nỗ lực vượt qua mặc cảm của bản thân để theo đuổi đam mê “xê dịch” và sống một cuộc đời đầy ý nghĩa. Phóng viên Báo chí Trẻ đã có cuộc trò chuyện với anh Phan Vũ Minh – chàng phượt thủ đã làm bạn với xe lăn 9 năm, nghe anh chia sẻ câu chuyện vượt qua mặc cảm của bản thân và hành trình trở thành phượt thủ xe 3 bánh. PV: Khi biết tin đôi chân không thể đi lại được nữa và phải đối mặt với việc làm bạn cùng xe lăn cả đời, anh cảm thấy như thế nào? Lúc đó, mình rất bàng hoàng và không tin đó là sự thật. Mình luôn trong tình trạng bế tắc, mông lung về tương lai và không tìm được mục tiêu sống. Song mình vẫn cố gắng đấu tranh với bệnh tật, duy trì tập vật lí trị liệu để tiếp tục điều trị bệnh. PV: Điều gì đã khiến anh nảy ra ý nghĩ đi khắp Việt Nam bằng xe lăn? Đó là một quá trình dài 4 năm. Thời gian đầu tập vật lí trị liệu, mình tập nhiều nhưng không có kết quả nên bác sĩ khuyên mình giữ sức và thử hoà nhập với cộng đồng. Nhưng khi tiếp xúc với thế giới bên ngoài, gặp ai mình cũng ngại. Khoảng nửa năm sau, mình quyết định kinh doanh cây cảnh và kiếm được một số vốn nhất định. Lúc đó,

Chiếc xe Honda 3 bánh anh Minh chế tạo để đi phượt. mình cảm thấy không thể tiếp tục cuộc sống tù túng nên nảy ra ý định chế tạo một chiếc xe có thể để đi xa và tận hưởng cuộc sống. PV: Vậy anh đã vượt qua những mặc cảm và giới hạn của bản thân bằng cách nào? Gia đình có một người bệnh thì không khí lúc nào cũng trầm uất, buồn bã và áp lực. Vì vậy, mình luôn cố gắng sống tiếp và nghĩ tới những điều tích cực. Nhờ vậy, dù có ai nhìn mình tỏ ve ái ngại, mình cũng lơ đi, miễn sao bản thân cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc là được. Mình cũng may mắn khi

gia đình luôn hiểu và ủng hộ về mọi mặt. PV: Trong quá trình hiện thực hoá ý tưởng “phượt” bằng xe lăn, anh đã gặp phải những khó khăn gì? Khó khăn rất nhiều. Mình phải thuyết phục gia đình đi điểm gần rồi mới đi xa hơn. Ngoài ra, sức khỏe là trở ngại lớn nhất do mình không đi lại được mà phải ngồi xe lăn. Khi liên tục đi trong một thời gian dài, có thời điểm mông mình bị loét do phải ngồi nhiều. Thậm chí, mình phải nằm viện 3 tháng để mổ và điều trị vết loét. Khi đi phượt, xe cộ là 17

BÁO CHÍ TRẺ

CHUYÊN ĐỀ

Số 34 - tháng 12/2020

nguy hiểm nhất. Đôi khi, xe bị hỏng dọc đường nhưng mình không biết sửa hay có lúc thời tiết không ủng hộ khiến mình cảm thấy mệt mỏi suốt chuyến đi. PV: Đã bao giờ anh cảm thấy muốn từ bỏ? Điều gì đã thôi thúc anh tiếp tục cuộc hành trình phượt khắp Việt Nam của mình? Rất nhiều lần! Rất nhiều lần mình nghĩ “Sao mình cứ phải chịu khổ để chạy một quãng đường dài mệt như vậy?”. Song, mỗi khi đến vùng đất mới, mình đuợc gặp nhiều người, biết nhiều nền văn hóa, phong tục tập quán khác nhau dù chân không thể đi lại. Hơn nữa, khi đến 1 nơi lạ lẫm, cảm giác mệt mỏi luôn đan xen với cảm giác thú vị khi được khám phá những thứ mới lạ. Điều đó đã tạo động lực để mình đi tiếp.

Mệt mỏi sau những chuyến đi tan biến mỗi khi anh đặt chân đến một vùng đất mới sắc nhất với anh hay không? nước. Họ thấy mình thân thiện, Mình đã đi 30 điểm và dự hoà đồng nên nhiệt tình dẫn định tháng 9 vừa rồi khám phá đi tham quan các điểm, đưa Đông Bắc, Tây Bắc nhưng đi ăn các món ngon và chia phải hoãn do dịch. sẻ rất nhiều điều thú vị ở Tây Mình rất thích Tây Nguyên, Nguyên cho mình… đó cũng là điểm đến gần đây của mình. Mình đến Tây PV: Anh nghĩ sao về việc dám Nguyên đúng vào mùa cà phê bứt phá bản thân đã thay đổi nên cảnh rất đẹp, không khí se cuộc sống của anh và mang lạnh và trong lành khiến mình lại cho anh rất nhiều thứ? cảm thấy rất thoải mái, dễ Có, mình cho rằng bản thân PV: Anh đã chinh phục được chịu. Ở Tây Nguyên, mình có phải bứt phá để cuộc sống bao nhiêu điểm ở Việt Nam? quen và nói chuyện rất hợp với mới mẻ hơn, tinh thần thoải Nơi nào để lại ấn tượng sâu các bạn nhân viên ở một quán mái chứ nếu chỉ quanh quẩn ở nhà thì sẽ luôn cảm thấy rất áp lực và mệt mỏi. Hơn nữa, khi đi và trải nghiệm các vùng đất khác nhau, mình hiểu biết nhiều hơn, quen thêm nhiều người bạn, nhận được nhiều tình thương từ mọi người xung quanh. Quan trọng nhất là mình có được sự tin tưởng từ gia đình, cho họ thấy rằng mình hoàn toàn tự lo được cho bản thân và không phụ thuộc vào ai cả. Đặc biệt, năm nay tuy có dịch nhưng mình được rất nhiều người trong cộng đồng mạng biết đến, quan tâm và ủng hộ. Phan Vũ Minh (bên trái) được đề cử nhân vật truyền cảm hứng Xin cảm ơn anh! của năm 2020 tại giải thưởng We Choice Awards 18

Số 34 - tháng 12/2020

NHỊP SỐNG ĐỀ TRẺ CHUYÊN

BÁO CHÍ TRẺ

Nhóm tác giả được Thủ tướng khen ngợi chính thức và cả bên lề sự kiện Techfest 2020 do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trung ương Đoàn tổ chức

Mũ chống dịch Covid-19 của ba nhà sáng chế trẻ Việt Nam được WHO khen ngợi Phan Linh - Báo ảnh K39 Sự ra đời “Mũ cách ly di động Vihelm” của 3 nhà sáng chế trẻ đã cho phép xã hội tiến hành “cách ly di động”, thỏa mãn 3/5 yêu cầu hành động chống dịch Covid-19 của WHO. Tổ chức Y tế Thế giới khen ngợi sản phẩm mũ chống dịch Covid-19 Đỗ Trọng Minh Đức (học sinh Monvertde Academy, Florida, Mỹ), Trần Nguyễn Khánh An (học sinh Trường THCS Chu Văn An, Hà Nội) và Nguyễn Hoàng Phúc (học sinh Trường quốc tế Pháp Lfay Hà Nội) là nhóm tác giả của sản phẩm sáng tạo “mũ bảo vệ đường hô hấp” vừa giành Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo toàn quốc năm 2020. Nhóm các nhà sáng chế trẻ này tin tưởng rằng sản phẩm mũ Vihelm đã thỏa mãn 3/5

yêu cầu hành động chống dịch Covid-19 của WHO. Cụ thể, WHO kêu gọi công dân toàn cầu thực hiện “5 hành động anh hùng” chống dịch Covid-19 gồm: Keep your distance (Giữ khoảng cách); Don’t touch your face (Đừng chạm tay vào mặt bạn); Stay home (Ở nhà); Sneeze into your elbow (Hắt hơi vào chỗ khuỷu tay của bạn); Wash your hands (Rửa tay). Chiếc mũ Vihelm giúp người đội không cần giữ khoảng cách vật lý, vẫn có thể chạm vào mặt, mọi người vẫn có thể ra ngoài làm việc, giao tiếp. Nhờ

vậy, người dùng mũ vẫn an toàn với dịch bệnh như yêu cầu giãn cách xã hội, nhưng lại không làm gián đoạn công việc hàng ngày. Trong buổi họp của WHO tại Việt Nam ngày 4/11/2020, Tiến sĩ Kidong Park, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam và các chuyên gia khác chúc mừng nhóm sáng chế trẻ đã tạo ra chiếc mũ Vihelm với tư duy sáng tạo và đưa ra những lời khuyên thiết thực cho nhóm sáng chế. WHO Việt Nam cho rằng thiết bị này có tiềm năng sử dụng trong môi trường cần phải cách ly và môi trường ô 19

BÁO CHÍ TRẺ nhiễm, độc hại. Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam đánh giá sáng chế của nhóm học sinh Việt Nam sẽ truyền cảm hứng cho ngày càng nhiều thanh niên trong nước đóng góp vào cuộc chiến chống lại Covid-19. Ý tưởng của sản phẩm này xuất phát từ thực tế nỗ lực phòng chống dịch Covid-19 trong cộng đồng ở Việt Nam và sự vất vả của y bác sĩ tuyến đầu trong thời gian qua. Ba nhà sáng chế trẻ đặt ra vấn đề làm cách nào để mọi người tiếp xúc gần nhau mà không bị lây nhiễm; người dùng có thể chạm tay vào mặt, gãi ngứa, ăn uống mà vẫn đảm bảo an toàn. Mặt khác, nhóm tác giả cũng nghiên cứu giải pháp để khi sử dụng Vihelm, người dùng có thể đi ra ngoài mà không bị virus tấn công hay mang virus truyền cho người khác. Sự cống hiến về “Tâm - Trí - Lực” Vihelm được 3 nhà sáng chế áp dụng cấu trúc của PAPR, gắn thêm 1 găng tay đặc biệt ở đáy mũ. Khi người dùng xỏ tay vào găng từ phía ngoài thì đường hô hấp vẫn giữ cách ly với môi trường bên ngoài nhưng tay lại nằm gọn bên trong mũ để có thể gãi mặt, dụi mắt, ăn uống thoải mái, đem lại sự tiện lợi cao nhất, giúp loại bỏ các nhược điểm truyền thống của PAPR. Người dùng hoàn toàn có thể thoải mái đội mũ trong suốt 1 ca làm việc 4 tiếng mà không lo ngứa hay nóng, thậm chí có thể ăn uống các thức ăn chứa trong mũ để có thể làm việc cả ngày trong trạng thái thoải mái. 20

NHỊP SỐNG TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

Các nhà sáng chế trẻ báo cáo trước Thủ tướng Chính phủ về giải pháp “cách ly di động” tại Techfest 2020 Hiện trạng phòng chống dịch ở Việt Nam và sự nỗ lực của các y bác sĩ đã thôi thúc các nhà sáng chế trẻ hình thành nên ý tưởng nghiên cứu, chế tạo Vihelm. Vihelm là chiếc mũ bảo hộ che kín đường hô hấp, được bơm không khí liên tục qua một màng lọc giúp ngăn chặn và không để virus đi xuyên qua trong khi đội. Sản phẩm cũng được thiết kế một hệ thống quạt làm thoáng khí, không gây đọng hơi nước bên trong, do đó không làm ảnh hưởng tầm nhìn của người dùng. Khi người cần cách ly đội mũ Vihelm vào là có thể đi khắp nơi làm việc như bình thường với nguy cơ lây giảm tới 99,9%. Minh Đức chia sẻ về quá trình làm việc tại Vihelm: “Với vai trò là Đội trưởng, phải tìm hiểu thông tin chung về kiến thức khoa học, các dữ liệu thông tin về sở hữu trí tuệ của quốc tế, đặc biệt là Mỹ. Em cùng Khánh An và Hoàng Phúc đã dành nhiều thời gian chuyên

tâm cho nghiên cứu, thuyết minh về sản phẩm. Có những ngày cao điểm, chúng em phải làm việc đến 1,2 giờ sáng, mặt mọc đầy mụn là chuyện bình thường. Khánh An, nữ tác giả chia sẻ thêm: “Tương lai, em cùng với nhóm mong muốn sẽ phát triển chiếc “mũ cách ly di động” trở thành chiếc mũ thông minh vừa phòng bệnh, vừa bảo vệ người dùng, vừa có thể kết nối dữ liệu. Thêm nữa, nhóm em rất muốn có thể cải tiến sản phẩm thành “mũ bảo hộ kiêm mũ bảo hiểm” tránh khói bụi, độc hại, sẽ rất có ích cho người đi xe máy ở Việt Nam và giúp cảnh sát giao thông khi làm nhiệm vụ. Sản phẩm đã được các nhà sáng chế trẻ đăng ký bản quyền sở hữu trí tuệ tại Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam. Đồng thời, các nhà sáng chế trẻ cũng đang tiến hành đăng ký bản quyền sở hữu trí tuệ thế giới theo luật pháp quốc tế và sự hướng dẫn của Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới WIPO.

Số 34 - tháng 12/2020

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

HỨA HẸN NHỮNG “THAY ĐỔI NHỎ - DỊCH CHUYỂN LỚN” TỪ DỰ ÁN SMALL CHANGE - BIG IMPACT Nguyễn Nhung - Báo in K39 Dự án “Small change - Big impact” là dự án được thực hiện, điều phối bởi các thành viên nhóm Helius+.

H

elius+ là nhóm truyền thông cho các hoạt động, dự án cộng đồng có ý nghĩa thiết thực nhằm hướng tới thay đổi nhận thức và hành vi của con người góp phần xây dựng xã hội ngày càng văn minh, tốt đẹp. Vừa qua, nhóm Helius+ đã gửi ý tưởng tham gia Cuộc thi “Sáng kiến phòng ngừa và ứng phó với hành vi quấy rối tình dục tại trường đại học” do Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng khoa học về giới - gia đình - phụ nữ và vị thành niên CSAGA phối hợp với Tổ chức Bánh mì Thế giới phát động. Sáng kiến của nhóm Helius+ đã được lọt vào vòng phản biện cùng với 18 sáng kiến khác đến từ ba trường Đại học lớn tại Hà Nội là Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Bách Khoa Hà Nội và Đại học Y Hà Nội. Dự án small change - big impact đặt mục tiêu kiến tạo những giá trị sống tinh tế, độc đáo và khác biệt, thay đổi những điều nhỏ để tạo lên những điều lớn, góp phần tạo lên một xã hội công bằng, văn minh, không bạo lực, không định kiến để trẻ em gái và phụ nữ không còn nỗi đau bị xâm hại! Bên cạnh đó, dự án nhằm tăng cường, bồi dưỡng kiến thức về giới và bạo lực trên cơ sở giới đối với phụ nữ và trẻ

TS. Nguyễn Thị Tuyết Minh chia sẻ kiến thức trong buổi tập huấn em gái dành cho các sinh viên báo chí truyền thông tại Viện Báo chí, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Ngoài ra, dự án mong muốn tạo ra các sản phẩm truyền thông về vấn đề này đạt chuẩn về kiến thức, sạch về nội dung và hay về hình thức. Trước hết, Helius+ sẽ tổ chức hai ngày tập huấn kiến thức sâu về giới và bạo lực giới cho các thành viên của câu lạc bộ Báo chí Truyền thông CJC, các thành viên của Báo trí trẻ và đội ngũ thành viên của Truyền thông trẻ. Dự án tổ chức thi

dưới hình thức video, ảnh, bài viết, bài bình luận sâu, phóng sự… về phòng ngừa và ứng phó với hành vi quấy rối tình dục tại trường đại học. Các sản phẩm truyền thông sẽ được đăng tải trên fanpage của Câu lạc bộ báo chí truyền thông CJC và fanpage Helius+. Ban tổ chức sẽ tiến hành chấm và trao giải vào ngày 30/12/2020. Chúng ta hãy cùng chờ đón những “THAY ĐỔI NHỎ”để tạo nên “DỊCH CHUYỂN LỚN” qua fanpage Helius+.

21

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

Quán quân của “Đường tới Cầu Vồng 2020”

Thu Ngân - Thông tin đối ngoại K39

Yêu thích nghề dẫn chương trình từ năm 16 tuổi, chàng trai trẻ Thành Phong luôn nỗ lực hết mình để hiện thực hóa ước mơ. Với những cố gắng không ngừng nghỉ, anh đã đạt được danh hiệu quán quân của chương trình Đường tới cầu vồng. “Đường tới cầu vồng” bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2020 (được công chiếu trên sóng truyền hình từ tháng 8 đến tháng 11 năm 2020) đã thu hút được 1000 thí sinh tham gia ngay từ vòng tuyển sinh. Đây còn là một cuộc thi có nhiều thử thách và tình huống bất ngờ nên các thí sinh tham gia đều phải chuẩn bị hành trang cho mình một cách cẩn thận, kĩ càng. Thành phong cũng không ngoại lệ, bước vào cuộc thi, anh không những chuẩn bị cho bản thân một tâm lý vững vàng mà còn dành nhiều thời gian và tâm huyết cho nó. Nhưng dù đã sẵn sàng tâm lý cho cuộc thi, Thành Phong vẫn có những áp lực khó tránh khỏi: “Khi mình bị cuốn theo những cảm xúc mà bạn dẫn của mình mang lại, mình vô tình quên mất khác mời của mình (BTV Thư Hiền) đang có vấn đề về sức khỏe, vẫn yêu cầu chị đứng dậy để cùng mình trò chuyện”. Đây là một kỷ niệm đồng thời cũng là một bài học nhắc Phong phải luôn giữ bình tĩnh, làm chủ được bản thân trong mỗi buổi đi dẫn. Đặc biệt, đối với một người dẫn chương trình luôn phải xem xét kỹ lưỡng thông tin khách mời để đưa ra những câu nói, hành động phù hợp. 22

MC Thành Phong nhận giải quán quân “Đường tới cầu vồng” Sau khi trở thành Quán quân chương trình “Đường tới cầu vồng”, Thành Phong vẫn cảm thấy mình cần trau dồi thêm về giọng nói. Phong cũng đang rèn luyện từng ngày để kiểm soát tốc độ nói của mình. Anh mong muốn mỗi khi khán giả nhắc đến Thành Phong, mọi người sẽ nghĩ đến một người đĩnh đạc nhưng hài hước. “Đó chính là con người của mình ở bên ngoài và mình muốn mang con người đó lên sân khấu” anh Phong chia sẻ. Trước đó, sau khi trúng tuyển ngành Quan hệ công chúng của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Thành Phong mạnh dạn đăng ký vào câu lạc bộ AMC. Tại đây, Thành Phong là một trong những thành viên có hoạt động sôi nổi. Vì vậy, anh đã được thầy cô, thành viên trong AMC tín nhiệm làm Chủ nhiệm câu lạc bộ.

Thành Phong chia sẻ về những ngày đầu làm quen với cây mic: “Mình đã tự luyện giọng bằng cách đọc theo các tin vắn trên chương trình thời, luyện tư duy bằng cách nhìn các sự vật vốn đã quen thuộc theo một hướng sáng tạo, hài hước. Mình nghĩ khi nói theo kiểu dẫn, dẫn theo kiểu nói thì trong bất kỳ trường hợp nào cũng có thể nói một cách tự nhiên, trôi chảy”. Được biết trước khi tham gia Đường tới cầu vồng (được tổ chức tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền là nơi anh không bỏ qua một sự kiện lớn nhỏ nào trong vai trò người dẫn chương trình. Bên cạnh đó, Thành Phong cũng cầm mic trải nghiệm khá nhiều chương trình như S Việt Nam (VTV1), Nét đẹp dân gian (VTV1), Nét ẩm thực Việt (VTV3), Thử thách Khoa học (VTV7)…

Số 34 - tháng 12/2020

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

STAND UP 2020 -“TÔI LÊN TIẾNG, TÔI HÀNH ĐỘNG !”

Nhung Phùng - Báo in K39

Cuộc thi Hùng biện Stand Up là sự kiện được tổ chức với mục đích thúc đẩy mối quan tâm và nâng cao nhận thức của các bạn trẻ, là học sinh, sinh viên về vấn đề giới nói chung. Tiếp nối thành công của mùa trước, Stand Up 2020 quay trở lại với diện mạo và chủ đề mới.

T

heo báo cáo Dự án School Tour 2019 của CSAGA tại 10 trường Đại học và dạy nghề tại Hà Nội, Hà Tĩnh và Bắc Ninh, có 900 trong số 1.200 sinh viên từng bị QRTD nhưng đã sợ hãi không dám nói ra do sợ bị trả thù, kỳ thị hay bị đổ lỗi ngược. Theo báo cáo năm 2014 của ActionAid Việt Nam, 87% PN&TE tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội từng bị QRTD ở nơi công cộng. 67% trong số đó đã không có bất kỳ hành động, phản ứng nào khi họ bị QRTD. 89% nam giới từng chứng kiến các vụ QRTD nhưng 67% trong số đó đã “Im lặng và bỏ qua” không có bất kỳ hành động gì. Báo cáo này cũng chỉ ra, nhóm học sinh và nữ sinh viên bị QRTD nhiều nhất với 60%. Với mong muốn cùng các bạn trẻ xây dựng môi trường học đường an toàn, Câu lạc bộ Báo chí Truyền thông CJC (Viện Báo chí – Học viện Báo chí và Tuyên truyền) phối hợp với Trung tâm nghiên cứu & ứng dụng về Giới - Gia Đình - Phụ Nữ và vị thành niên - CSAGA Vietnam và Tổ chức bánh mỳ cho thế giới - Brot fur die Welt (BfdW) tổ chức cuộc thi Hùng biện STAND UP 2020. Cuộc thi nhằm tạo ra sân chơi để các bạn học sinh, sinh viên được thể hiện quan điểm,

Trước đó, cuộc thi hùng biện Fire Up Debate của Viện Báo chí đã tạo tiếng vang trong cộng đồng Debate tại Hà Nội tiếng nói của mình về vấn đề này. Đồng thời, tăng cường hiểu biết và khả năng ứng phó với vấn đề QRTD của các bạn học sinh, sinh viên trong môi trường học đường.Tiếp nối thành công của mùa trước, Stand Up 2020 quay trở lại với diện mạo và chủ đề mới, nóng hổi trong thời gian gần đây “Quấy rối tình dục”. Cuộc thi được phát động với chủ đề “ quấy rối tình dục”, qua đó ban tổ chức muốn truyền tải thông điệp ý nghĩa: “Hãy tôn trọng. Chấm dứt quấy rối tình dục.” Đối tượng tham gia cuộc thi là tất cả các học sinh THPT và sinh viên các trường cao đẳng, đại học, học viện trên địa bàn Hà Nội.

Tiến trình cuộc thi gồm 3 vòng: Vòng Online: 08/12/2020 – 16/12/2020; Vòng Chung khảo: 20/12/2020 và Vòng Chung kết: 27/12/2020. Cuộc thi Hùng biện theo hình thức Online và Offline, tham dự theo cá nhân. Ban tổ chức hi vọng sẽ nhận được sự ủng hộ của đông đảo các bạn học sinh, sinh viên để cất lên tiếng nói của mình đẩy lùi những hành vi xấu xa, vi phạm đạo đức và pháp luật, nhất là trong môi trường học đường. Bạn hãy liên tục cập nhật những kiến thức bổ ích và đón chờ các thông tin thú vị của cuộc thi trong thời gian tới qua fanpage Cuộc thi hùng biện: Stand Up. 23

BÁO CHÍ TRẺ

NHỊP SỐNG TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

Thanh niên Đồng Tháp dùng máy bay 500 triệu đồng phun thuốc bảo vệ đồng ruộng Linh Thùy - Báo Ảnh K39 “Máy bay không người lái phun thuốc bảo vệ thực vật sẽ là mảnh ghép quan trọng trong bức tranh hiện đại hóa sản phẩm lúa gạo hiện nay”, anh Lâm Trọng Nghĩa, chủ nhân sáng tạo chiếc máy bay phun thuốc bảo vệ đồng ruộng chia sẻ. Tầm nhìn xa Anh Lâm Trọng Nghĩa (sinh năm 1987, sống ở Tràm Chim, Tam Nông, Đồng Tháp) bắt đầu khởi nghiệp từ ứng dụng công nghệ hiện đại với mong muốn cải thiện năng suất và lợi nhuận cho người nông dân. Từ thực tế, anh Nghĩa nhận thấy khâu phun thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) là giai đoạn duy nhất bắt buộc phải thực hiện bằng phương pháp thủ công. Vấn đề này không những ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến sức khỏe người lao động mà còn làm tăng giá thành sản xuất. Thậm chí, nhiều nông dân phải chấp nhận tình trạng sụt giảm năng suất do không tìm được người phun thuốc kịp thời. Bên cạnh đó, do chất lượng phòng, trị bệnh bằng phương pháp thủ công kém hiệu quả, nông dân phải sử dụng liều lượng vượt quá mức khuyến cáo, vỏ bao bì nằm rải rác khắp ruộng đồng gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường xung quanh. Những vấn đề trên đang làm cho quá trình tái cơ cấu nông nghiệp gặp khó khăn, không thể liên kết với các công ty xuất khẩu theo chuỗi giá trị. Trước tình hình đó, với vai trò là người công tác trong lĩnh vực nông nghiệp nhiều năm, 24

Công nhân điều khiển máy bằng bộ điều khiển riêng. thanh niên 8x này đã tìm ra giải pháp thay thế sức lao động trong khâu phun thuốc BVTV trên cây lúa tại quê hương mình. Anh nhận thấy rằng, máy bay không người lái chính là giải pháp tối ưu nhất cho vấn đề trên nên mình đã đầu tư chiếc máy bay đầu tiên vào tháng 5/2019 để bắt đầu cung cấp dịch vụ phun thuốc bằng máy bay tại địa phương. Giai đoạn đầu khởi nghiệp, anh Nghĩa gặp khó khăn lớn về tài chính và khả năng thuyết phục người nông dân thay đổi tư duy sản xuất truyền thống.

Anh Nghĩa chia sẻ: “Do giá trị đầu tư ban đầu khá lớn, mỗi chiếc máy bay không người lái trị giá 500 triệu đồng. Mình đã vay mượn nhiều nơi để có đủ vốn đầu tư chiếc máy đầu tiên. Tuy nhiên, để thuyết phục được người dân về hiệu quả của công nghệ mới đem lại là khó khăn lớn nhất của mình. Bởi mình cho rằng đây là phương pháp phun thuốc bảo vệ thực vật hoàn toàn khác so với cách làm thủ công trước đây”. Để có thể vận hành máy bay điều khiển từ xa trên bầu trời, anh Nghĩa đã xin giấy phép tại Bộ Quốc phòng sau đó trình

Số 34 - tháng 12/2020

NHỊP SỐNG TRẺ

BÁO CHÍ TRẺ

báo với cơ quan quân sự địa phương. Sau khi được phê duyệt, anh đưa vào sử dụng và ngày càng mở rộng thị trường trên nhiều địa bàn. Hiện nay, anh Nghĩa đang điều hành và quản lý 15 chiếc máy bay điều khiển từ xa phun thuốc bảo vệ thực vật trên 20.000 ha cây nông nghiệp tại địa bàn huyện Tam Nông. Khát vọng hiện đại hóa nông nghiệp Sau 18 tháng triển khai tại huyện Tam Nông, diện tích được ứng dụng thiết bị bay phun xịt thuốc BVTV là 20.000 ha, số lượng máy bay tăng lên 15 chiếc, tạo công ăn việc làm cho 35 lao động thường xuyên. Máy bay không người lái đã góp phần hạn chế tối đa sự tiếp xúc trực tiếp với hóa chất ảnh hưởng đến sức khỏe. Qua thực tế, hiệu suất làm việc của máy cao gấp 10 lần so với phun thuốc theo hình thức thủ công. Điều đáng chú ý, máy bay không người lái sẽ giúp giảm giá thành sản xuất khi giảm 20% thuốc và 90% lượng nước sử dụng. Anh Nghĩa cho biết: “Trong tương lai, mình sẽ hình thành trung tâm cung cấp trọn gói các dịch vụ nông nghiệp bao gồm: cơ giới hóa, ứng dụng công nghệ cao, thuốc bảo vệ thực vật và liên kết tiêu thụ nông sản. Mình tin đó cũng sẽ là thời điểm nền nông nghiệp địa phương bước vào kỷ nguyên mới, khi mà người nông dân thật sự quyết định được mức lợi nhuận từ sản phẩm do mình làm ra”. Start-up này cho rằng câu chuyện ứng dụng máy bay

Một người có thể điều khiển 3-5 máy bay liền một lúc

Hình ảnh mô phỏng quá trình chuẩn bị trước khi hoạt động máy bay không người lái trên diện tích trồng lúa

phun thuốc chính là minh chứng cho làn sóng cơ giới hóa mới. Nếu nhìn xa hơn, máy bay không người lái sẽ xuất hiện ở nhiều nơi dễ dẫn đến sự cạnh tranh về giá. Khi đó chất lượng dịch vụ giảm và người bị ảnh hưởng nhiều nhất chính là nông dân. Do đó, anh đã đưa định hướng phát triển: “Mình nghĩ, cần phải xây dựng mô hình dựa trên nền tảng kinh tế chia sẻ, nơi mà các cá nhân sở hữu máy bay sẽ vận hành

chung một hệ thống, kết nối với nông dân qua phần mềm. Lúc này, tài sản vẫn thuộc về cá nhân nhưng nguồn lực sẽ được phân bổ một cách tối ưu. Đối với nhà đầu tư, lợi ích sẽ cao hơn khi vận hành đơn lẻ; đối với nông dân, chất lượng dịch vụ đồng đều và nhanh chóng; lợi ích của tổ phun thuốc cũng tăng theo số lượng máy nhờ lợi thế kinh tế theo quy mô”. 25

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

NGÔI NHÀ HẠNH PHÚC Nhật Minh - Báo In K38 Một người phụ nữ bình thường đã chấp nhận lấy một người đàn ông bị nhiễm chất độc da cam, ngồi xe lăn từ tình yêu thương và sự thấu hiểu. 12 năm qua, vượt qua những mặc cảm, gièm pha, họ đã sống hạnh phúc bên nhau để cùng gọi tên những điều “tưởng như không thể” thành có thể.

Gia đình anh Sơn có hai cô con gái đều bị ảnh hưởng bởi chất độc màu da cam Trong sự thương yêu của gia đình Anh Nguyễn Đức Sơn sinh năm 1985, ở phường Phúc Lợi, quận Long Biên, Hà Nội. Trong thứ âm thanh bập bẹ như trẻ lên ba tập nói, anh giới thiệu về mình: “Anh tên Sơn, do bố mẹ anh trước đây đi bộ đội , chiến đấu tại chiến trường nên anh bị nhiễm chất độc da cam”. Anh là con út trong một gia đình có 3 anh em trai. Bố anh là Nguyễn Đức Lượng, năm nay 77 tuổi, từng có thời 26

gian dài chiến tại chiến đấu trường Quảng Nam - Đà Nẵng. Nguyễn Đức Sơn lúc mới sinh ra bụ bẫm và mạnh khỏe như biết bao đứa trẻ bình thường khác nhưng càng lớn lên tứ chi của anh càng yếu đi. Chân anh dần teo lại, không thể vận động như bạn bè cùng trang lứa. Bố anh đã đưa anh đi khắp các bệnh viện lớn nhỏ để châm cứu, điều trị nhưng không có kết quả. Thời điểm đó, bố mẹ Sơn còn nghèo nên chỉ biết đưa con vào học lớp tình thương

dành cho những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn gần nhà. Sơn lớn lên trong sự đùm bọc của gia đình và bố mẹ, trong cả phần cố gắng của hai anh đầu cho “khúc ruột” út ít của cả gia đình. Bố anh nhớ lại những ngày tháng gian nan trong phần đời của chính mình: “Ngày đó, vì hoàn cảnh vất vả nên để lo cho Sơn có tiền thuốc thang chữa bệnh, hai anh nó phải chịu khổ rất nhiều. Có những ngày, vừa mới tan học, người anh cả đã phải đi phụ hồ,

Số 34 - tháng 12/2020

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

bốc vác. Tôi và vợ sau giờ làm tranh thủ buôn gánh, bán bưng để có thêm tiền lo thuốc thang, chữa bệnh cho con”. Sơn cứ thế trưởng thành trong sự đùm bọc của mọi người. Lớn lên, nhận thức được về sự khiếm khuyết của bản thân, anh lại càng nỗ lực hơn để hòa nhập với mọi người. Anh tâm sự: “Nhiều lúc, nhìn bạn bè đá bóng, chạy nhảy vui chơi mình cũng thèm khát được như vậy nhưng không thể. Đôi lúc cũng buồn, cũng tủi phận nhưng nhìn bố mẹ và hai anh đang phải nỗ lực từng ngày để có thể lo cho mình tốt hơn, mình lại như được động viên, tiếp thêm động lực để sống sao cho xứng đáng”. Lấy vợ khi còn “chưa biết gì” Năm 2008, khi nhìn thấy con trai đã ở tuổi trưởng thành mà mình lại ốm yếu, bệnh tật, bố anh Sơn đã về quê để hỏi vợ cho anh. Ông Lượng, bố anh Sơn kể: “Con trai đau ốm, bệnh tật nên chỉ mong sao kiếm được người yêu thương thật lòng chăm sóc là mình đã thấy mãn nguyện rồi”. Qua sự giới thiệu của người thân ở quê gốc tận huyện Đô Lương, Nghệ An, ông Lương đã tìm được chị Ngô Thị Minh. Gặp trực tiếp chị Minh, nét chịu thương, chịu khó của người con gái quê đã khiến ông Lượng khó mở lời. Ông Lượng muốn mọi việc được diễn ra theo hướng tự nhiên nhất: “Tôi cũng chẳng giấu giếm gì về hoàn cảnh của con trai. Tôi bảo Minh nếu đồng ý thì cứ gặp gỡ, về ở với nhau một vài tháng xem thế nào rồi hẵng quyết định. Kể cả không hợp nhau mà dứt áo ra đi cũng

Chị Minh vừa ôm bé Ngân Hà vừa chia sẻ về những khoảnh khắc hạnh phúc khi đứa con đầu lòng chào đời khỏe mạnh không có vấn đề gì vì mình biết sự thiệt thòi của người ta khi về làm dâu nhà mình”. Sau sự nhiệt thành của ông Lượng, chị Minh cũng đã đồng ý lên Hà Nội “thử” làm dâu nhà người. Ngày gặp “chồng tương lai”, chị Minh vẫn còn nhớ in trong kí ức của một cô gái từ quê lên tỉnh: “Ngày đó, nhìn thấy anh Sơn nằm trong một góc giường lại còn gầy yếu, tiều tụy mình chỉ thấy thương. Thứ tình cảm đó lúc đầu mình cảm nhận cứ như “mẹ thương con” vậy thôi”. Còn với anh Sơn, ngày đầu gặp vợ anh vẫn còn “chưa biết gì”. Chị Minh sinh năm 1977 còn anh Sơn sinh năm 1985. Tính ra chị hơn anh đến 8 tuổi

nên ít nhiều vẫn có khoảng cách. Nhìn chị Minh, anh cười, nét gượng gạo vẫn còn vẹn nguyên: “Thời đó, mình có biết gì đâu. Khác với bạn bè cùng tuổi, do bệnh tật nên gần như cách giao tiếp, ứng xử vẫn “khép mình” hơn, trẻ con hơn”. Thấm thoát 3 tháng cũng trôi qua, khi nhìn thấy anh Sơn đau đớn lúc trái gió, trở trời chị lại càng thương hơn người đàn ông tội nghiệp. Chị đồng ý ở lại làm dâu. Một lễ cưới nhỏ có đủ nội ngoại, người thân và hàng xóm láng giềng đã được tổ chức. Cũng từ ngày đó, chị trở thành chỗ dựa tinh thần cho anh Sơn và bố mẹ chồng của mình. 27

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ Trang mới trong cuộc đời Gọi là trang mới trong cuộc đời vì từ đấy anh Lượng và chị Minh sẽ có một vai trò mới, trở thành bố và mẹ của những đứa nhỏ. Một năm sau ngày về sống với nhau, chị Minh có thai. Anh Sơn mừng rỡ và vẫn nhớ rất rõ sự dị nghị của mọi người dành cho mình. Anh kể: “Có nhiều người đến bảo riêng với anh xem lại xem có phải con mình không vì anh bị như thế làm sao có thể có con được”. Còn chị Minh thì không sợ mà chỉ cảm thấy xót xa và lo lắng. Xót xa vì thương anh Sơn khi phải nghe điều tiếng còn lo lắng khi không biết đứa con của mình chào đời có bị ảnh hưởng giống như người cha hay không. Qua thời gian thai kỳ, Hương Giang chào đời trong niềm vui mừng tột độ

của cả tổ ấm nhỏ. Cô bé mũm mỉm và có đôi mắt giống hệt bố. Ông Lượng thì nghĩ chỉ cần cháu sinh ra lành lặn thì đã là phép màu rồi. Nhưng mọi chuyện không bình yên như suy nghĩ của cả nhà khi thứ chất độc da cam đáng sợ đã di truyền sang đến cả thế hệ thứ ba trong gia đình ông Lượng. Hương Giang tuy di chuyển, đi lại bình thường nhưng lại bị run tay và không thể cử động được khiến mọi thứ lại càng khó khăn hơn với gia đình ông. Anh Sơn thương con mà thêm phần lo lắng. Mỗi buổi chiều lăn bánh xe lăn đi dạo cùng con, anh càng thương Giang hơn. “Những đứa bé cùng tuổi thì được bố cõng trên lưng, được chở đi bằng xe đạp rồi chạy bộ, chơi trò chơi cùng bố còn con mình thì nhiều lúc còn phải dìu bố”.

Hương Giang giới thiệu về bức tranh em vẽ và ước mơ trở thành nhà thiết kế thời trang 28

Số 34 - tháng 12/2020 Phần phước lớn nhất của gia đình anh chị là Hương Giang có đầu óc nhanh nhạy và ngoan hiền. Nhiều năm học tiểu học, em đều đạt danh hiệu học sinh Khá, Giỏi. Giang nhỉnh hơn về môn Toán còn môn Tiếng Việt thì yếu hơn các bạn vì tay run nên thường viết không kịp giờ. Vậy nhưng, nỗi bất hạnh lớn nhất của anh Sơn chính là chưa một lần được ôm con vào lòng hay ru con ngủ. Tay anh Sơn rất yếu, chị Minh hiểu được điều đó nên mỗi lần đặt cô con gái út của hai người vào trong lòng anh Sơn, chị đều phải giữ. Mặc dù vậy những đứa trẻ trong nhà đều rất yêu quý anh. Chỉ cần nhìn thấy anh Sơn ở bên, Ngân Hà, cô gái út đã đòi được ở trong lòng anh ngay. Nhìn về phía trước Trong căn nhà nhỏ của anh Sơn và chị Minh chưa bao giờ ngớt đi tiếng cười nói của trẻ con. Khi nhìn vào những thứ đang diễn ra trước mắt mình, chị Minh tâm sự: “Ban đầu tôi lấy anh Sơn vì tình thương, nhưng rồi thứ tình cảm đấy đậm sâu hơn từng ngày và tôi nghĩ đó gọi là tình nghĩa”. Trong mắt chị Minh, anh Sơn không phải là một người đàn ông bị khuyết tật, anh chính là chỗ dựa tinh thần của các cô con gái. Những người hàng xóm nhìn anh Sơn với ánh mắt đầy tội nghiệp, nhưng chị Minh thì chỉ nói rằng: “Anh Sơn có làm sao đâu, anh ấy hiền lắm”. Có lẽ chính sự hiền lành và tử tế trong cốt cách của chàng trai bị chất độc màu da cam đó đã làm chị Minh thấy thương chồng mình hơn. Chất độc đã cướp đi sức khỏe của anh Sơn, nhưng mãi mãi không thể làm

Số 34 - tháng 12/2020

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Vì tay anh Sơn rất yếu nên chị Minh không dám để anh bế lâu, dù vậy bé Ngân Hà vẫn thích cuốn lấy bố mờ đi vẻ đẹp trong tâm hồn người đàn ông này. Không thể đưa cô con gái đi dạo trên những con xe đắt tiền, nhưng những chuyến đi trên chiếc xe lăn của bố luôn đong đầy những ưu tư tâm tình của Hương Giang. Đến bây giờ, thấy hai bố con cùng nhau đi quanh phố, nhiều người qua đường dừng lại. Họ im lặng và bất chợt nở một nụ cười thật ấm áp. Họ hiểu rằng, một người đàn ông dù có những khiếm khuyết bẩm sinh nhưng vẫn luôn xứng đáng có cơ hội làm một người cha. Trước khi có Hương Giang, anh Sơn chỉ giam mình trong bốn bức tường. Nhưng sau khi cô con gái lớn và thấu hiểu cho bố mình, Giang đã đưa bố bước ra thế giới. Không mặc cảm, không tự ti, Giang là lí

do để anh Sơn vươn tới một lẽ sống tích cực hơn: “Sống là cho, đâu chỉ nhận riêng mình”. Giờ đây, Giang chính là đôi chân của bố mình. Mặc dù chưa đến độ tuổi tứ tuần nhưng đầu anh Sơn đã bạc trắng. Mái tóc của người ở dốc bên kia cuộc đời ở trên khuôn mặt của người đàn ông còn trẻ trung. Giang lắng nghe mọi câu chuyện và thấu hiểu bố mình, em không còn thắc mắc tại sao bố mình nhìn không giống bố các bạn nữa. Điều ước lớn nhất của em là mong sao bố có thể đi lại được. Vậy nhưng Giang chưa bao giờ trách bố vì không thể đi cùng mình trên con đường đi học. Sự đồng hành không có nghĩa là kề vai sát cánh, tay trong tay mà sự đồng hành lại là việc anh Sơn dõi theo từng bước trưởng

thành của Giang. Niềm vui nhân đôi khi cô con gái thứ hai chào đời. “Vì mình tên Sơn nên muốn đặt tên con là Ngân Hà”, anh Sơn vừa cười vừa giải thích tại sao cô gái út có tên như vậy. Trên bàn tay trái của Hà có 6 ngón, anh Sơn thấy buồn vì chất độc màu da cam đã ảnh hưởng đến hình hài bé nhỏ này. Nhưng anh nghĩ rằng một ngày nào đó khi Hà lớn lên, em sẽ phải tự quyết định có nên cắt bỏ ngón tay đó đi hay không. Mười hai năm, chẳng dài nhưng cũng chẳng ngắn, chỉ cần nhiêu đó thôi, câu chuyện cổ tích giữa lòng Thủ đô huyên náo đã được dệt nên với chất liệu là tình yêu và những ước mơ.

29

BÁO CHÍ TRẺ

PHÓNG SỰ

Số 34 - tháng 12/2020

Vận động viên khiếm thị Lã Minh Trường vượt qua chính mình Lệ Thủy - Phát thanh K38 Đối với Lã Minh Trường, cờ vua không đơn thuần chỉ là một môn thể thao mà nó còn là một người bạn, một người thầy dạy em về sự lạc quan, tự tin trong cuộc sống. “Nó nhát lắm….” Đó là câu nói nghẹn ngào của mẹ Trường khi nhớ lại tuổi thơ của cậu con trai. Trường chào đời với đôi mắt bị đục thủy tinh thể bẩm sinh cùng với đó là hội chứng rung giật nhãn cầu, nhãn cầu bé, điện võng mạc trên ½ ngưỡng sinh lý. Với mẹ của Trường, bệnh viện đã chẳng còn là nơi xa lạ khi gắn bó từ những ngày Trường được ba tháng tuổi. Nhận thức được mắt mình không bình thường từ những năm học mẫu giáo, cuộc sống của Trường dần trở nên khép kín. Tan học cũng là lúc em quay về với bốn bức tường, không ra ngoài chơi đùa, không bạn bè. “Nó cứ nằm ở giường, rồi đạp chân lên cái màn cô mắc, chơi suốt ngày một mình. Bảo ra ngoài nó cũng không nghe, nó nhát lắm. Cô nói thì nó cứ lặng im thôi”. Lên cấp trung học cơ sở, Trường chuyển lên học Nguyễn Đình Chiểu, một năm đầu tiên em giành thời gian cho việc học chữ nổi. Xa nhà, bỡ ngỡ với môi trường mới, nhiều lần Trường định bỏ về thế nhưng với sự động viên từ gia đình em đã vững tâm dần làm quen việc học và bạn bè nơi đây. Và cũng chính từ môi trường này, Trường đã biết đến những sân chơi cờ vua. 30

Lã Minh Trường là một trong bốn đại diện của Việt Nam tham gia cuộc thi Thách thức công nghệ thông tin toàn cầu cho thanh thiếu niên khuyết tật năm 2018. Đào Xuân Trung bạn cùng lớp Những ván cờ đầu tiên học cờ với Trường tâm sự: Tại trường Nguyễn Đình “Hồi đó, mẹ Trường ngày nào Chiểu, cứ mỗi dịp nhập học cũng gọi điện. Say xe nhưng đầu năm, nhà trường lại tổ chức tuần nào cũng đều đặn cô lên các hoạt động ngoại khóa để hai lần để động viên tinh thần phát hiện năng khiếu của các cho bạn ấy. Rồi cả những anh em học sinh từ đàn, trống đến chị khóa trên cũng nói chuyện chạm khắc, vẽ… trong đó có động viên nhiều lắm”. bộ môn cờ vua. Biết đến những Được sự khích lệ từ gia đình, quân cờ từ khi là học sinh lớp bạn bè Trường mạnh dạn tham 3, nhưng với Trường bàn cờ gia các lớp học đánh cờ do nhà ngày ấy chỉ như là người bạn trường tổ chức. Không còn là của em sau giờ học. Những cậu học sinh nhút nhát ngồi ngày đầu tham gia ngoại khóa, ngoài Trường lăn xả trong các Trường không đến lớp học giờ học. Tập đánh với các bạn cờ hoặc có đến cũng chỉ dám rồi, luyện đánh cả với thầy, “có ngồi ngoài nhìn các bạn. Anh

Số 34 - tháng 12/2020 lần em cầm hòa được thầy em luôn đấy” Trường vui vẻ kể lại. “Những bạn học cờ cùng em ai cũng có kiến thức cơ bản từ trước rồi, đến khi em vào thì tự mình phải tự học lại từ đầu” Trường bộc bạch. Sau mỗi giờ lên lớp, Trường lại dành hàng giờ để đọc tài liệu, nghiên cứu các nước đi của từng quân cờ. “Cờ vua phá vỡ đi giới hạn mà em tự áp đặt cho bản thân” Mỗi lần đi thi đấu là một lần Trường được học hỏi và khám phá ra những điều thú vị ở bản thân. Giải đấu đầu tiên mà Trường tham gia là Giải thể thao cho người khuyết tật năm 2017 tại Thành phố Hồ Chí Minh hạng mục cờ vua trẻ. Đây cũng chính là lần đi xa nhà đầu tiên, Trường xúc động nhớ lại: “Thời tiết hôm đấy nóng lắm, mà chỗ em ngồi thi đấu còn không có quạt trần cơ, người đổ mồ hôi ròng ròng. Lúc đấy thế quân của em yếu hơn đối thủ, nhưng em vẫn vẫn cố ngồi kéo vừa đấu trí vừa đấu sức và cuối cùng thì nhờ bền bỉ hơn em đã thắng. Lúc đứng lên đi ra, em còn đi không vững được vì ngồi lâu quá”. Tấm huy chương Vàng cá nhân cờ tiêu chuẩn khi ấy đã giúp Trường nhận ra bản thân mình có thể làm được nhiều hơn những gì mình nghĩ. Trường mạnh dạn đăng kí tham gia nhiều cuộc thi hơn tận dụng tất cả những cơ hội mà mình có thể nắm bắt không chỉ trong lĩnh vực cờ vua mà còn trong cả lĩnh vực tin học. Đạt được nhiều thành tích ở lĩnh vực cờ vua và tin học thế nhưng mong muốn sau này của Trường không phải trở thành một kiện tướng cờ vua hay theo hướng công nghệ thông tin.

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Lã Minh Trường tham gia giải vô địch cờ vua người khuyết tật toàn quốc năm 2020 Hiện Trường đang là sinh viên năm nhất khoa công tác xã hội học của Đại học sư phạm Hà Nội. Không chỉ chút trọng việc học, Trường còn năng nổ tham gia các câu lạc bộ hoạt động tình nguyện như Đội sinh viên Tình nguyện trường Đại học Kinh tế quốc dân, câu lạc bộ sự kiện khoa xã hội học. Tham gia nhiều hoạt động của các tổ chức phi chính phủ và các cuộc thi, Trường cảm nhận được sự nhiệt tình của những người hoạt động công tác xã hội. Chính những con người

đó đã giúp em cảm nhận được sự sẻ chia, tình yêu thương và sự đồng cảm với mọi người xung quanh. Từ đó, Trường cố gắng cởi mở và giao tiếp nhiều hơn với bạn bè xung quanh. Em cảm thấy cuộc sống trở nên dễ dàng hơn khi mình biết cách thoát khỏi sự tự ti. “Khi nhận được sự thấu hiểu từ mọi người, em đã rất vui và hạnh phúc vì thế em cũng muốn giúp đỡ và lan tỏa tinh thần này đến những người cũng có những khó khăn như em” - Trường bộc bạch.

Những thành tích nổi bật: - Năm 2017, nội dung cờ vua trẻ, nam: Huy chương vàng cá nhân cờ tiêu chuẩn, huy chương vàng đồng đội cờ tiêu chuẩn, huy chương bạc cá nhân cờ nhanh, huy chương vàng đồng đội cờ nhanh - Năm 2018, nội dung cờ vua trẻ, nam: huy chương vàng cá nhân cờ tiêu chuẩn, huy chương bạc cá nhân cờ nhanh. Giải nhất cuộc thi học tin học cho thanh thiếu niên khuyết tật cấp quốc gia. Huy chương đồng đồng đội eCreative Challenge. - Năm 2019, nội dung cờ vua, nam: huy chương bạc đồng đội cờ tiêu chuẩn. Huy chương bạc cá nhân eTool Challenge.

31

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

Nghề gõ hà đá ở Hải Phòng Tuyết Anh - Báo ảnh K38 Nhiều thập kỉ qua, nghề thu hoạch hà đá tại các bãi biển Đồ Sơn, Cát Hải, đảo Cát Bà,… đã giúp ngư dân ở đây có thêm thu nhập trang trải cuộc sống, mặt khác còn góp phần tạo nên một nét đặc trưng riêng ở Hải Phòng.

Hầu hết các bãi đá ở biển Đồ Sơn đều có vô vàn con hà bám vào dưới khe đá, tạo nên một hình ảnh đặc biệt chỉ có tại Hải Phòng Hà đá (hay hà biển) cùng họ với hàu nhưng có vỏ ngoài sần sùi, sắc lẹm, chúng sống bám vào các ghềnh đá ven biển. Với tập tính sinh sống bám rất chắc vào vật thể của con hà, khi thu hoạch ngư dân thường sử dụng chiếc búa có hai đầu nhọn (hay còn gọi là diều hàu) để nạy vỏ dễ dàng và thuận tiện hơn. Công việc “gõ” hà được diễn ra ròng rã quanh năm, nhưng tập trung chủ yếu vào vụ mùa đông (từ tháng 12 tới tháng 5 năm sau) để con hà được ngon và ngọt nhất. Hà đá - một “thứ quà” đặc biệt của biển Để tìm hiểu sâu hơn về nghề gõ hà, chúng tôi tìm đến chợ Cố Đạo – một khu chợ nổi 32

tiếng gắn liền với nét ẩm thực của Hải Phòng. Tại đây người ta bày bán rất nhiều hải sản tươi ngon: nhiều cua, cá vẫn còn đang quậy nhảy trong thau nước nhưng tuyệt nhiên khó tìm được gian hàng nào bán hà đá. Tưởng chừng sẽ không tìm được con hà nào thì nhờ sự giúp đỡ, chỉ dẫn nhiệt tình của người dân bản địa, chúng tôi mới may mắn gặp được bác Vũ Kim Thoa (51 tuổi) – một ngư dân hành nghề gõ hà đã buôn bán tại chợ Cố Đạo, Hải Phòng từ năm 1986. Khi chúng tôi hỏi bác vì sao đang vào mùa mà lại ít người buôn con hà đến vậy? Bác chia sẻ: “Từ sáng sớm họ đã bán hết hà rồi, mỗi lần thu hoạch cũng ít nên bán nhanh lắm. Không ra

sớm là không kịp mua đâu”. Thậm chí, bác còn nhiệt tình giới thiệu cho chúng tôi những điểm đầu mối lớn để có thể mua được hà ngon và tươi ở Hải Phòng, như: chợ Đồ Sơn, chợ Dư Hàng... Bác Thoa tâm sự với chúng tôi về quá trình thu hoạch hà đá của bác, rằng, cứ tầm cuối giờ chiều cho đến tối muộn là bác đem đồ nghề gồm một chiếc diều hàu và một cái cặp lồng ra bãi biển Đồ Sơn để gõ hà, hôm nào nước lên nhanh thì thu hoạch được ít, hà óp, bán không được bao nhiêu, có lúc bác còn phải ra biển vào sáng sớm ngày hôm sau để có đủ hà đem đi bán. Còn vào những ngày cuối năm thì nước rút sớm lại được mùa nên con

Số 34 - tháng 12/2020 hà to, ngọt thịt, dễ bán với giá cao. Bác cho biết thêm, với sức lao động của 1 người/ngày sẽ thu hoạch tối đa khoảng 2kg - 2,5kg hà, bán với giá trung bình là 200.000 nghìn đồng/ kg, phần nào giúp bác trang trải cuộc sống nên bác vẫn cố gắng theo nghề dù tuổi đã cao. Có thể thấy được, với một bộ đồ nghề hết sức đơn giản cùng với kĩ thuật và sự dẻo dai khéo léo vốn có của một người phụ nữ, bác Thoa đã có thể đóng góp một phần kinh tế cho gia đình nhỏ của mình. Không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế cho những ngư dân Hải Phòng, hà đá còn có những ưu điểm về dinh dưỡng, như: vitamin E vitamin C; tốt cho tim mạch, xương và mắt,… chưa kể còn đa dạng về cách chế biến. Cô Trần Thị Bích, một nội trợ cư trú tại đường Trần Nhật Duật, phường Cầu Đất (Hải Phòng) cho biết: “Gia đình cô và bản thân cô rất thích ăn hà, vị béo, bùi mà nấu cùng canh chua hoặc nấu cháo cũng rất ngon, giá thành hợp lí nên khoảng 1-2 tuần cô lại mua về nấu cho gia đình. Tuy nhiên phải đi chợ vào sáng sớm thì thì mới mua được hà

PHÓNG SỰ

BÁO CHÍ TRẺ

Bác Vũ Kim Thoa là một trong số ít người buôn hà đá ở chợ Cố Đạo

ngon, phải chọn những con hà tươi béo, nhiều nước thì thịt mới ngọt”. Những hiểm nguy kề cận Ngoài những lợi ích có được từ nghề thu hoạch hà đá, ngư dân ở đây cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn, rủi ro, do làm việc ở gần biển, nhiều người đã từng bị ngã vì đứng trên những ghềnh đá phủ rêu trơn trượt rất nguy hiểm. Cùng với đặc trưng của nghề gõ hà là chiếc diều hàu sắc nhọn cộng thêm vỏ ngoài của hà cũng rất bén, nên tổn thương trong quá trình lao

Một ngư dân đang di chuyển tới bãi đá để thu hoạch hà tại biển Đồ Sơn

động là khó có thể tránh khỏi. Cô Nguyễn Thị Minh – một ngư dân tại quận Đồ Sơn, theo nghề gõ hà gần 30 năm chia sẻ: “Con hà bám rất chắc vào đá nên có lần gõ hụt, lưỡi diều bật khỏi đá đâm trúng tay làm chảy máu, giờ tay cô chỗ nào cũng chi chít seo to sẹo nhỏ”. Cũng theo cô Minh, hà đá còn có vỏ ngoài sắc nhọn, chúng bám vào tàu thuyền, thậm chí ăn mòn và đục khoét nhà cửa, đê kè, các công trình ven biển của người dân khu vực, gây ra không ít phiền phức. Để khắc phục điều này, ngư dân phải phủ một lớp đá hoa cương lên mặt ngoài các công trình, rất tốn kém về kinh tế. Khó khăn vất vả là vậy nhưng vì kế sinh nhai nên nhiều ngư dân và tiểu thương Hải Phòng vẫn cố gắng từng ngày để theo lấy nghề. Những con người chăm chỉ, cần cù không kể nắng mưa ấy cũng đã góp phần hình thành nên tinh hoa nghề gõ hà độc đáo, được xem như là một nét đặc trưng riêng biệt trong văn hóa biển Hải Phòng.

33

BÁO CHÍ TRẺ

TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH

Số 34 - tháng 12/2020

Nằm sâu bên trong những cánh đồng chuối, ngô bạt ngàn là nơi mà người dân nơi đây vẫn gọi với cái tên là xóm Phao. Những người dân lao động ở đây đến từ nhiều tỉnh khác nhau nhưng có hoàn cảnh giống nhau, không nhà cửa, làm những nghề tự do như bốc vác, gánh hàng thuê, xe ôm, thu mua đồng nát

NHỮNG THAY ĐỔI DIỆN MẠO Ở XÓM PHAO Nhóm PV Báo chí Trẻ Nằm dưới chân cầu Long Biên. xóm Phao là một khu ổ chuột tập trung những người lao động di cư không có giấy tờ tùy thân nằm ở ven sông Hồng. Sau nhiều năm khó khăn, nơi đây đã có nhiều dấu hiệu tích cực về cả đời sống vật chất lẫn tinh thần.

“Đường Hạnh Phúc”- tên gọi của con đường dẫn vào dãy nhà phao. Dù vất vả hay thiếu thốn về mặt vật chất đến đâu, người dân ở đây vẫn luôn tràn đầy hạnh phúc về tinh thần, không ngừng hi vọng vào một cuộc sống tốt đẹp hơn

34

Số 34 - tháng 12/2020

TRUYỀN THÔNG HÌNH ẢNH

Ông Nguyễn Đăng Được, người được cư dân Xóm Phao bầu lên làm “trưởng xóm” kể về quá trình thành lập và xin giấy tờ cho Xóm Phao. Các cư dân không giấy tờ nơi đây dưới sự giúp đỡ của ông Được, đã dần dần được cấp những giấy tờ cơ bản để làm người

BÁO CHÍ TRẺ

Với những đứa trẻ được cư dân trong xóm sinh ra, ông Được cũng cố gắng làm mọi thủ tục để các em có cơ hội được học hành. Ông kể: “Phải làm mọi cách cho con em có giấy khai sinh để đi học biết chữ, để có tương lai sáng lạng hơn. Chúng đang tuổi ăn tuổi học không thể để nó mù chữ rồi lại nghèo khổ như cha mẹ được.”

Dù điều kiện kinh tế eo hẹp, ông Được và mọi người trong xóm đã cố gắng để cho các em thiếu nhi nơi đây không bị thua kém so với các bạn cùng trang lứa. Ông mở một thư viện miễn phí và thu mua những đồ vật cũ về như những miếng gỗ, lốp xe để xây dựng công viên cho các em Giờ nghỉ trưa, những người lao động tranh thủ trở về với gia đình, nấu mì tôm ăn cùng với các con, để tới đầu giờ chiều, công việc lại tiếp tục. Dịch Covid-19 đã khiến cho cuộc sống của người dân ở đây thêm phần chật vật để lo cơm áo qua ngày.

35

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

Nhân rộng mô hình phân loại và tái chế rác thải:

TỪ DỰ ÁN ĐẾN THỰC TIỄN

Doãn Nhàn - BMĐT K38 Trong nhiều năm trở lại đây, các tổ chức tình nguyện vì môi trường hoạt động sôi nổi, nhiều mô hình xanh, thân thiện được truyền thông rộng rãi. Tuy nhiên các dự án môi trường đến nay vẫn còn nhiều khó khăn trong việc nhân rộng mô hình và đi vào thực tiễn.

N

Hoạt động đổi pin lấy cây do luky.vn tổ chức

hiều dự án vì môi trường do các bạn sinh viên hay các cá nhân, tổ chức thực hiện như Greenlife, Luky.vn, Soap For Hope,… đã có những đóng góp tích cực tới cộng đồng. Tuy nhiên từ hoạt động của nhóm nhỏ đến nhân rộng ra trong cộng đồng và đi vào thực tiễn đời sống là cả một hành trình dài và gặp rất nhiều khó khăn. Bởi sức lực của “một nhóm người” là không đủ, thiết nghĩ chính quyền cần nhân rộng, triển khai đồng bộ các mô hình 36

phân loại rác và tái chế để góp phần xây dựng môi trường sống xanh hiệu quả. Phân loại rác và những “hố đen” Hiện nay, việc phân loại rác tại nguồn ở các hộ gia đình chủ yếu đang diễn ra tự phát, nhỏ lẻ và hiệu quả chưa thật sự cao. Nhiều hộ dân bày tỏ lo ngại về những bất cập trong phân loại rác tại nguồn hiện nay. Mặc dù nhiều người dân đã có ý thức phân loại các loại rác

thải, nhưng do các đơn vị vẫn chưa được trang bị đồng bộ các phương tiện thu gom, vận chuyển cho nên khâu thu gom vẫn để lẫn lộn các loại rác với nhau. Ra đến bãi tập kết rác mọi thứ lại như cũ, việc xử lý rác vẫn chưa có biến chuyển đáng kể. Anh Nguyễn Văn Tùng ở Phú Diễn cho biết: “Mình và gia đình thì luôn phân từng loại rác riêng, rác hữu cơ, rác tái chế,… Tuy nhiên khi đem ra cho các bác thu rác thì họ lại đổ chung vào một xe, nên

Số 34 - tháng 12/2020 nhiều khi thấy việc mình làm thành ra công cốc.” Mặt khác, hiện nay có nhiều tổ chức môi trường hoạt động nhận thu gom rác thải phân loại nhưng quá trình này vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn. Một trong số những nguyên nhân chính là quy mô tổ chức nhỏ, nguồn nhân lực còn hạn chế và các cơ sở nhận thu gom nhỏ lẻ và cách xa nhau; Điều này dẫn đến hoạt động nhận thu gom rác không được tổ chức thường xuyên, nhiều người dân e ngại việc di chuyển khoảng cách rất xa để phân loại rác. Chị Hiền ở Cầu Giấy chia sẻ: “Mình phải chạy xe những 20 cây số mới tới tới được điểm nhận thu gom rác phân loại gần nhất, nên mình không phân loại rác nữa, đi lại mất thời gian lắm”. Thực tế tại Hà Nội, mô hình phân loại rác thải tại nguồn đã hoạt động thí điểm ở nhiều quận, huyện tuy nhiên hiệu quả về lâu về dài vẫn chưa được duy trì và nhân rộng. Nhiều nơi phát giấy hướng dẫn người dân phân loại rác, quy định ngày thu gom từng loại rác, tặng cả túi đựng từng loại rác cho người dân... Tuy nhiên hoạt động này đang gặp khó khăn về kinh phí duy trì. Bên

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Người dân “vô tư” xả rác chưa phân loại bừa bãi ra môi trường cạnh đó, hiện nay nhiều người dân vẫn thờ ơ với việc phân loại rác thải, cho rằng thu gom rác là công việc của công nhân công ty vệ sinh môi trường nên chưa có ý thức trong việc phân loại rác thải sinh hoạt. Chung tay đẩy lùi rác thải Trước tình trạng các bãi chôn lấp ngày càng bị thu hẹp, môi trường sống ngày càng ô nhiễm từ chính phương thức xả thải, thu gom và xử lý rác còn mang nặng tính thô sơ, hơn ai hết, người dân mong muốn một dự án xử lý rác thải tại nguồn mang tính bền vững trong chính sách, được đầu tư cơ sở hạ tầng đồng bộ và sẽ được triển khai rộng rãi trong tương lai. Cùng với đó, thành

phố cần triển khai sắp xếp, bố trí các thùng rác công cộng phù hợp, thực hiện dán nhãn nhận biết trên nắp và thân thùng rác để người dân bỏ rác phân loại theo quy định. Bên cạnh đó, cần đầu tư để thay đổi phương tiện thu gom, vận chuyển rác nhằm từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý rác; xây dựng hình ảnh thành phố văn minh, hiện đại. Bạn Đỗ Thị Thanh Mai, chủ nhiệm dự án vì môi trường Greenlife chia sẻ: “Mục tiêu của chúng mình trong 5 năm tới là giảm 50% lượng rác tại Hà Nội nên mình hy vọng Nhà nước có thể đồng hành các tổ chức như chúng mình và tuyên truyền đến các Ủy ban, Đoàn Thanh niên để tổ chức nhiều hoạt động hơn nữa.” Tái chế rác không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế mà còn giúp cho môi trường sống của chúng ta thêm xanh, từ đó cuộc sống của mỗi người sẽ hạnh phúc, mạnh khỏe hơn. Thay vì kết thúc vòng đời của rác tại các bãi thu gom, mỗi người dân hãy để rác thải có cơ hội đóng góp giá trị cho cuộc sống.

Rác thải được gom lại chất đống trên xe không hề phân loại 37

BÁO CHÍ TRẺ

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

Số 34 - tháng 12/2020

Nghệ sĩ Việt đối mặt với antifan ảo trên mạng xã hội Đức Tuấn - TTĐC K38 Việc lập các group anti nghệ sĩ thời gian gần đây dường như lại trở thành xu hướng sau sự bùng nổ của group anti ca sĩ Hương Giang - “Anti Nữ hoàng Đạo lý”. Đây có lẽ là vấn đề được nhắc đi nhắc lại trên mạng xã hội, nhất là trên các group, fanpage facebook. Antifan tự cho mình quyền phán xét Antifan là từ để chỉ cộng đồng những người không thích hay ghét bỏ một nghệ sĩ nhất định nào đó. Thời gian gần đây, “trào lưu anti” đang hot trên mạng xã hội Facebook. Các group antifan liên tiếp được tạo ra với số lượng thành viên cực kì lớn: “Anti Nữ hoàng Đạo lý” (anti hoa hậu Hương Giang, hơn 140 nghìn thành viên), anti ca sĩ Thủy Tiên (hơn 18 nghìn thành viên), anti nhà văn Gào (hơn 145 nghìn thành viên), Anti Trấn Thành, Hari Won (hơn 66 nghìn thành viên),... Mặc dù số lượng thành viên lớn như vậy nhưng chỉ có một bộ phận là “anti chân chính”, còn lại là các thành phần cư dân mạng tham gia vào để hóng biến, vì nó vô thưởng vô phạt. Bạn Đỗ Thanh Trúc, thành viên của một trong số các group antifan cho hay: “Mình nghĩ những thành viên tham gia group cũng không hẳn là những anti “chân chính”, bởi cũng như mình, họ tham gia một phần cũng bởi tò mò. Ở các group này, họ đăng đàn liên tục để nói xấu, chế ảnh, trưng lên những cảnh hậu trường hay những đoạn phim có chứa những khoảnh khắc 38

Nhóm anti fan Hoa hậu Hương Giang trên Facebook với hơn 140 nghìn thành viên xấu xí của nghệ sĩ… Phía dưới thiện hơn. Ở một góc độ khác, những bài viết châm biếm cho đội antifan đông đảo còn được bõ ghét này là hàng trăm bình coi như lực lượng PR hùng hậu luận rôm rả kiểu “tát nước hâm nóng tên tuổi người cần theo mưa”. Các “anti chân nổi tiếng. Nhưng trên thực tế, chính” thì kêu gọi mọi người hoạt động của không ít nhóm công kích, tấn công các nhãn anti fan đang vượt quá giới hạn hàng, chương trình có mặt có khi công kích, chửi bới, bôi nghệ sĩ. Thậm chí, nhiều người nhọ, lăng mạ, moi móc chuyện lập ra hội nhóm khi đạt đủ số đời tư… bằng ngôn từ khiếm lượng thành viên thì lại trục lợi nhã, bất lịch sự. từ đó như bán group để hưởng lợi cho bản thân. Mạng xã hội trở thành Việc gì cũng có hai mặt nên tòa xét xử online nếu nhìn theo hướng tích cực, Ca sĩ Hương Giang từng những đánh giá của antifan có đăng lên Facebook cá nhân của thể coi là một kênh phê bình để mình: “Càng đi Giang càng những nghệ sĩ, người nổi tiếng nghĩ, chỉ một admin group nào tự nhìn lại mình, đánh giá và đó có thể tạo ra được những khắc phục khuyết điểm để hoàn điều đó hay không? Có lẽ câu

Số 34 - tháng 12/2020 trả lời là không, không admin nào có thể kêu gọi được nếu ai ai cũng yêu mến mình, không group anti nào có thể phát triển nếu mình không làm gì phải khiến mọi người phiền lòng, và những điều xảy ra ngày hôm nay là kết quả của cả một quá trình đó.” Trong các chương trình truyền hình, giải trí, các nghệ sĩ thể hiện quá nhiều cảm xúc và phát ngôn đạo lý có thể khiến người xem bị cảm giác khó chịu. Khi mới bị lập các group anti, nhiều nghệ sĩ chưa có cách ứng xử phù hợp, đôi khi còn dấy lên những luồng ý kiến trái chiều, gây mất thiện cảm cho công chúng. Bên cạnh đó, phần lớn những thành viên trong các group này tuổi còn nhỏ, quan điểm chưa rõ ràng, dễ bị lôi kéo và làm thay đổi hẳn thái độ về các nghệ sĩ này. Nhiều khi chính anti fan bị biến thành thế lực tấn công, triệt hạ lẫn nhau trong showbiz. Khi các antifan đi quá giới hạn “Việc thích hay không thích một người là điều bình thường, và đó là cảm xúc của mỗi người mình không có quyền để bàn tán hay chỉ trích điều đó. Nhưng khi những hành động không thích của mỗi người đi quá giới hạn thì phải bàn tới, vì đây là hành động có tổ chức và không đẹp trong xã hội.” - bạn Phạm Thế Vinh, sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, fan của hoa hậu Hương Giang chia sẻ. Với nghệ sĩ, hệ lụy mà các group anti này mang đến không chỉ về tinh thần mà còn cả vật chất. Khi bị công kích, các

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

MC Trấn Thành đã từng cảm thấy suy sụp vì bị antifan gọi là giả tạo của antifan chỉ vì khóc trên sóng truyền hình nghệ sĩ phần nào sẽ gặp vấn đề tinh thần, lo âu, bị áp lực khi đứng trước công chúng và danh tiếng cũng bị ảnh hưởng theo. Các nhãn hàng mà nghệ sĩ đó đại diện đương nhiên bị tấn công, chắc chắn sẽ làm tổn thất đến doanh thu của công ty. MC, diễn viên hài Trấn Thành từng chia sẻ: “Tôi dành cả đời mình để luyện tập và lan tỏa năng lượng tích cực. Tôi luôn muốn mọi người hướng thiện, tập sống yêu thương nhau nhiều hơn, làm được nhiều điều có ích hơn cho mình và cho xã hội. Thì hôm nay, tôi lại bị ghét bởi chính lý tưởng mình đang theo với cái tên “Hội anti mc hay nói đạo lý”. Bất chợt, lại hoang mang với bản thân. Mày đang làm cái gì vậy Xìn? Mày có đang sống đúng không?” Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng đến đạo đức xã hội, giới trẻ chạy theo những điều tiêu cực, dễ dàng sa đà vào những

góc tối của cuộc sống. Hơn thế, vấn đề xúc phạm, bôi nhọ danh dự của người khác trên mạng xã hội có thể bị xử phạt theo quy định của pháp luật. Tại Việt Nam, Nghị định 15/2020 của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 15/4 đã quy định rõ ràng hơn về việc xử lý các thông tin sai lệch, giả mạo trên mạng xã hội. Theo đó, người cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật; xúc phạm, vu khống danh dự, nhân phẩm người khác sẽ bị phạt 10-20 triệu đồng. Còn theo Điều 592 Bộ luật dân sự (BLDS) 2015, mức phạt tối đa đối với hành vi sử dụng mạng xã hội để xúc phạm uy tín, nhân phẩm của cá nhân không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định. Mức lương cơ sở áp dụng ở thời điểm hiện tại là 1,49 triệu đồng nên mức phạt tối đa là 14,9 triệu đồng. 39

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

KẾT THÚC HÀNH TRÌNH KẾT NỐI VỚI THẾ GIỚI CỦA NGƯỜI KHIẾM THỊ Tuấn Anh Sau nhiều tháng miệt mài hoạt động, dự án The Eyes Project đã chính thức khép lại trong một không gian mở dành cho tất cả mọi người. Buổi lễ kế thúc là chặng cuối cuộc hành trình hơn hai tháng của Ban tổ chức và các cặp nhân vật mắt sáng - khiếm thị tham gia trải nghiệm. Thư viện con người - Nơi cảm xúc được kể lại Thư viện con người là phần đầu tiên và cũng là món quà tinh thần mà ban tổ chức dành cho những người đến tham dự. Tại đây, mười cuốn sách là mười câu chuyện mà dự án đã lựa chọn trong số những câu chuyện mà các nhân vật trải nghiệm đã gửi về cho ban tổ chức. Điều đặc biệt là những câu chuyện này sẽ được chính người viết ra nó kể lại trực tiếp cho người nghe. Hơn nữa khách mời đến tham quan và nghe chuyện còn được bình chọn cho câu chuyện mà mình cảm thấy yêu thích nhất. Theo đó trước khi đến với mỗi cuốn sách khách mời sẽ được phát một tấm phiều bầu để cuối phần Thư viện con người sẽ bỏ vào câu chuyện mang lại cho họ nhiều cảm xúc và một người chỉ có hai lần bỏ phiếu. Có thể nói Thư viện con người đã cho những người tham gia được nghe những cuốn sách sống động thông qua lời kể của tác giả - người đã trải qua câu chuyện đó. Tuy không phải người kể nào cũng có được lối kể chuyện hoàn hảo nhưng chính cảm xúc chân thật trong mỗi câu chuyện đã đem lại những cung bậc khác 40

Born To Shine là đội có phần thi ấn tượng nhất trong The Eyes Got Talent nhau cho người nghe. ngờ khi biết rằng có nhiều Thông qua những cuốn sách người yêu thích câu chuyện tiêu biểu được chọn của cả của mình đến vậy. Thật ra người khiếm thị và người mắt ngay trong lúc kể câu chuyện sáng, ban tổ chức muốn gửi ấy mình đã khóc vì nhớ lại gắm những thông điệp ý nghĩa những kỷ niệm vừa buồn vừa về cộng đồng người khiếm thị, đẹp về người bạn của mình và về những gì mà họ đã trải qua mình thấy mọi người cũng rất trong và ngoài dự án. Đó cũng xúc động”. là những câu chuyện mà các bạn trẻ mắt sáng đã có được The Eyes Got Talent - Cuộc thi cùng người bạn đồng hành tìm kiếm tài năng đặc biệt khiếm thị của mình để xã hội Sau Thư viện con người là hiểu rõ hơn về khó khăn mà họ cuộc thi The Eyes Got Talent đang phải đối mặt. nơi bốn đội chơi tham gia thể Đinh Trần Phương Mai, tác hiện tài năng của bản thân. Bốn giả của cuốn sách được yêu đội là các cặp nhân vật trải ngthích nhất có chia sẻ khi nhận hiệm khác nhau đã mang đến được kết quả: “Mình khá bất cho sự kiện những phần thi

Số 34 - tháng 12/2020 không chỉ nhiều cảm xúc mà còn hết sức ý nghĩa. Thứ hạng của mỗi đội do những khách mời danh dự đồng thời ban giám khảo của cuộc thi lựa chọn. Đội một mang tên Nhún nhảy đã thể hiện tiết mục chính kịch “Bạn ơi cho chúng mình xin lỗi” nhằm phản ánh tình trạng bạo lực học đường nói chung và sự kỳ thị đối với những người khiềm thị nói riêng. Giám khảo Thu Hương, phụ trách về các vấn đề quyền cho người khuyết tật nhận xét rằng vở kịch này nên được nhân rộng đến nhiều trường học hơn nữa để mọi người thấu hiểu hơn về sự nguy hiểm của bạo lực và kỳ thị trong học đường. Đội thứ hai có cái tên rất dễ thương là Leng keng mang đến cuộc thi tiết mục hài kịch về những “nỗi khổ” của con người như chuyện deadlines, chuyện lấy chồng, chuyện bài tập của sinh viên và đặc biệt nhất là chuyện về quê ăn tết. Tiếp đó là liên khúc những bài ca về tình bạn của đội chơi We are one nơi các bạn khiếm thị và mắt sáng cùng nhau cất lên tiếng hát trên một sân khấu. Bằng tiếng hát mộc mạc và những lời ca quen thuộc, đội thứ ba đã đưa người nghe trở về năm tháng học trò vô tư với tình bạn trong sáng. Cuối cùng là đội chơi Born to shine với tiết mục kịch “I have a dream” kể về nghị lực của cô bé khiếm thị vượt qua định kiến của gia đình và bạn bè để vươn đến ước mơ làm họa sĩ. Đây cũng là phần thi khiến ban giám khảo cảm thấy xúc động nhất bởi hình ảnh “mầm cây vươn lên qua kẽ đá” thể hiện sức mạnh và ý chí.

HẬU TRƯỜNG TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Bạn Đinh Trần Phương Mai xúc động kể lại câu chuyện của mình trong Thư viện con người

Chung cuộc Born to shine là đội thi giành được giải nhất. Các đội còn lại là Nhún nhảy, Leng keng và We are one lần lượt xếp thứ hai, thứ ba và thứ tư. Tuy vậy ban giám khảo vẫn vẫn đánh giá rất cao nỗ lực từ bốn đội chơi và hy vọng các bạn sẽ tiếp tục phát huy phần trình diễn của mình. Suggar cubes - “viên đường ngọt ngào” cho phần kết Đây là hoạt động cuối cùng để tất cả các thành viên của dự án bao gồm cả ban tổ chức, các bạn trẻ khiếm thị và các bạn mắt sáng nhìn lại hành trình mà The Eyes Project đã đi qua. Mọi người đều không giấu được nỗi bồi hồi và xúc động khi hình ảnh từ những ngày đầu tiên cho đến những thử thách cùng những lời gửi gắm của các cặp nhân vật trải nghiệm trao cho nhau chiếu trên màn hình. Sau đó mọi người cùng ôm nhau và viết ra lời nhắn gửi của mình để trao đến những

người mình yêu thương, trân trọng nhất trong dự án. Những câu chúc, lời cảm ơn và hứa hẹn như những “viên đường” đã gắn kết các thành viên lại với nhau như một đại gia đình. Đấy cũng là mong muốn của ban tổ chức để dự án The Eyes Project thực sự là nơi kết nối cộng đồng người khiếm thị với xã hội ngoài kia thông qua các nhân vật tình nguyện và trải nghiệm trong dự án. Đỗ Trần Nhật Linh, trưởng ban điều phối của dự án đã không giấu nổi niềm tự hào khi chứng kiến những thành công của dự án. Cô chia sẻ: “Mình mong rằng đây sẽ mới là phần mở đầu cho một chặng đường dài hơi hơn nữa mà mình cùng với The Eyes Project sẽ thực hiện trong tương lai để mang lại cơ hội bình đẳng và thấu hiểu nhiều hơn cho những người khiếm thị nói riêng và người khuyết tật nói chung.”

41

VĂN HÓA TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

“CÂY GẬY THẦN”: SỰ KẾT HỢP ĐỘC LẠ VÀ MẠO HIỂM

Thu Hường - TTĐC K38

“Cây Gậy Thần” là tác phẩm đặt hàng của Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch đối với hai đơn vị Nhà hát Cải lương Việt Nam và Liên đoàn Xiếc Việt Nam, là vở diễn mở màn cho dự án Huyền Sử Việt. Với sự kết hợp độc đáo này, “Cây Gậy Thần” đã mang đến làn gió mới cho nghệ thuật sân khấu Việt Nam và thành công thu hút sự quan tâm của công chúng. Sự kết hợp chưa từng có giữa xiếc và cải lương Tác phẩm “Cây Gậy Thần” được thực hiện dưới sự phối hợp của Liên Đoàn Xiếc Việt Nam và Nhà hát Cải lương Việt Nam. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử sân khấu có sự kết hợp này. Trong vở diễn, các phân cảnh Xiếc và Cải Lương được lồng ghép khéo léo, không kém phần kịch tính. “Cây Gậy Thần” tạo ra cho người xem một không gian nghệ thuật mới mẻ. Khán giả không chỉ được thưởng thức giai điệu Cải lương mượt mà trên nền nhạc Jazz, mà còn được chứng kiến những màn xiếc đặc sắc mạo hiểm như “bay trên không”, “múa lửa”, xiếc thú, nhào lộn... NSND. Tống Toàn Thắng – Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam chia sẻ: “Hai loại hình nghệ thuật lần đầu tiên hòa quyện vào nhau, tạo ra một sân khấu thăng hoa, đưa tới cho khán giả một trường cảm xúc mới mẻ. Chúng tôi xây dựng kịch bản đan xen những tiết mục Xiếc đặc sắc nhất với các phân đoạn Cải lương giống như những điểm nhấn hay cú đúp gây thêm kịch tính cho tác phẩm”. Sân khấu tròn 4 mặt kết hợp 42

Nghệ sĩ Xiếc thể hiện múa lụa trên không trung với hai sân khấu phụ cũng là một nét độc đáo của vở diễn. Với cách sắp đặt này, những diễn viên có thể tương tác với khán giả. Đây là một nét sáng tạo của tác phẩm, giúp công chúng có được cảm giác tiếp xúc gần hơn với nghệ thuật. Tôn vinh giá trị truyền thống, tiếp thu xu hướng hiện đại Tác phẩm Cây gậy thần thể hiện sự tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam. Đó là văn hóa tâm linh, là giá trị nghệ thuật sân khấu Việt. Tác phẩm lấy cảm hứng từ huyền tích Chử Đồng Tử Tiên Dung, một trong tứ bất tử của lịch sử Việt Nam, được chắp bút bởi cố tác giả Hoàng Luyện, do Ths. Biên kich. Lê

Thế Song cải biên. Toàn bộ nội dung ca ngợi huyền thoại một tình yêu lứa đôi vĩnh cửu, thể hiện khát vọng tự do, hạnh phúc của nhân dân, phổ trên nền chất liệu cải lương giàu cảm xúc. NSND. Triệu Trung Kiên – Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam cho biết: “ Mục đích tối cao của tác phầm không chỉ là lôi kéo khán giả trở lại với các loại hình nghệ thuật truyền thống mà còn giới thiệu những trang sử, những di sản văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc”. Đồng thời, Cây gậy thần đã góp phần đưa các nghệ thuật sân khấu truyền thống bắt kịp xu hướng hiện đại. Điều đó được thể hiện qua những cách tân táo bạo trong sự kết hợp

Số 34 - tháng 12/2020

VĂN HÓA TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

giữa Xiếc, Cải lương và lồng ghép loại hình Rap - một xu hướng đang rất nổi trên thị trường hiện nay. Với sự kết hợp tài tình này, ekip thực hiện đã mang đến một làn gió mới cho nghệ thuật, phục vụ kịp thời nhu cầu xem của công chúng, đồng thời lưu giữ và tôn vinh bản sắc văn hóa Việt một cách khéo léo. Thành quả sau hành trình vất vả Tác phẩm này là một bài toàn khó đối với các nghệ sỹ và diễn viên của hai đơn vị. Họ đã trải qua quá trình hơn hai tháng luyện tập với cường độ cao, vừa tập diễn xuất, cảm thụ âm nhạc, vừa tập cưỡi ngựa, đu dây… Toàn bộ ekip đã nỗ lực vượt qua nhiều khó khăn để mang đến cho khán giả những màn biểu diễn hoàn hảo nhất. Đêm 12/12, buổi khai mạc tác phẩm chính thức được diễn ra. Nỗ lực của các diễn viên, nghệ sỹ và ekip sản xuất đã được đền đáp bởi sự cổ vũ và đón nhận nồng nhiệt của khán giả. Cô Nguyễn Xuân Yến (Ba

Các nghệ sỹ luyện tập với cường độ cao và khó Đình, Hà Nội) cảm thấy bất ngờ vì buổi diễn: “Bản thân cô rất thích xiếc và cải lương, vở diễn này kết hợp cả hai loại hình, thật sự quá đặc biệt và tuyệt vời”. Cô Hoàng Thúy Ngân (người dân Hà Nội) dành nhiều lời khen: “Hôm nay quả thực sẽ vô cùng tiếc nếu không đi xem vở diễn. Kịch bản và dàn dựng của tác phẩm không thể chê bất kỳ một chỗ nào, quá hoàn hảo. Đặc biệt những phân cảnh của Chử Đồng Tử khiến tôi

Ý nghĩa nhân văn cao đẹp của tác phẩm được thể hiện sinh động qua diễn xuất của các nghệ sỹ

cảm thấy thật sự xúc động”. Anh Lâm Hữu Tặng (Bình Phước): “Vở diễn này đã làm tôi mãn nhãn, một đêm diễn đầy màu sắc. Tôi cảm thấy sự kết hợp này thật sự mang lại cảm giác mới lạ, hy vọng những vở diễn như thế sẽ ngày càng có nhiều hơn nữa” NSND. Tống Toàn Thắng chia sẻ thêm: “Thật sự cảm xúc của tôi đã dâng trào. Chúng tôi rất cảm ơn sự quan tâm cũng như mở lòng một cách hào hứng của khán giả. Đặc biệt có những lúc, tôi cảm thấy họ như sống với nhân vật trong vở diễn, và đó là điều thành công nhất đối với toàn bộ ekip thực hiện”. Sự thành công này đã tiếp thêm động lực cho toàn bộ ê – kíp thực hiện trong những tác phẩm tiếp theo của dự án Huyền Sử Việt. Đồng thời, đây cũng là sự mở đầu hoàn hảo cho làn gió nghệ thuật mới ở Việt Nam. Hy vọng với những giá trị mà vở diễn “Cây Gậy Thần” mang lại, khán giả sẽ tiếp tục cổ vũ và đón nhận hơn nữa. 43

VĂN HÓA TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

Nghề vẽ tranh truyền thần tìm cách khẳng định mình trên bản đồ du lịch Hà Nội Phi Yến - TTĐC K38 Theo dòng chảy của thời gian, nghề vẽ tranh truyền thần trải qua biết bao thăng trầm, có lúc rực rỡ, có giai đoạn khó khăn và có những khởi sắc nhất định.

Cơ sở “thổi hồn” vào nhũng bức tranh truyền thần Tranh truyền thần, thời kì rực rỡ Thời kỳ đỉnh cao của tranh vẽ truyền thần là những năm 60 của thế kỷ trước. Khi đó, dọc khắp các các tuyến phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Đường cho đến Đồng Xuân có hàng trăm cửa hàng vẽ tranh truyền thần. Chia sẻ về quãng thời gian hoàng kim ấy, nghệ nhân Trần Thịnh - một cái tên nổi danh trong nghề vẽ truyền thần chia sẻ: “Sinh ra trong gia đình có truyền thống vẽ tranh truyền thần, cả bố và các anh tôi đều là những nghệ nhân. Thời đấy, cứ cuối tuần khách 44

đi ô tô xếp dài cả vài dãy phố đặt vẽ tranh của nhà tôi, có những lúc vẽ mãi không thấy hết tranh của khách đặt”. Ngày đó, bức tranh truyền thần là phương pháp hiệu quả nhất để nghệ nhân có thể phục chế ảnh cũ, vẽ làm ảnh thờ. Bởi thời gian đó, các phương tiện sáng tạo đều vô cùng thủ công, tranh truyền thần lại không bị ẩm mốc, có độ bền lâu với thời gian. Tranh truyền thần, qua bàn tay điêu luyện của người nghệ nhân, không chỉ thể hiện được vẻ ngoài giống nhân vật, mà còn phải thể hiện được cái hồn, cái thần của nhân vật.

Nốt trầm và sự khởi sắc Giai đoạn những năm đầu của thập niên 90, khi công nghệ kĩ thuật số lên ngôi, tranh truyền thần không còn là lựa chọn duy nhất. Nghề vẽ tranh truyền thần dường như bị mai một, bị quên lãng. Cũng thời gian ấy, các cửa hàng tranh truyền thần ế ẩm, nhiều người lựa chọn bỏ nghề, tìm kiếm những cơ hội phát triển khác. Không còn nhiều hình ảnh các nghệ nhân cặm cụi ngồi bên giá vẽ truyền thần ở phố cổ, không còn nhiều cửa hàng tranh như ngày trước. Ngay cả gia đình nghệ nhân Trần Sỹ

Số 34 - tháng 12/2020 Nghệ - gia đình có tiếng mấy đời vẽ tranh truyền thần, cũng phải lựa chọn phân chia mỗi người một nghề kiếm sống, chỉ còn lại cậu con út giữ nghề nghệ nhân Trần Thịnh. Nghệ nhân Trần Thịnh, một trong số ít những người nghệ nhân vẽ tranh truyền thần vẫn còn bám trụ với nghề, cho biết: “Trước đây, một đoạn phố từ Hàng Đường đến Hàng Đào có đến 4-5 chục người, các cửa hàng tranh truyền thần san sát nhau. Thời điểm đó, trên con phố Hàng Đường này dần dần chỉ còn lại mỗi mình tôi. Có khi nhiều tháng trời không có ai đặt, không có tranh để vẽ, tôi tồn tại lại với nghề bằng sự đam mê, yêu thích.” Cứ thế, những tưởng rằng nghề vẽ tranh truyền thần sẽ mai một và dần biến mất, nhưng từ năm 2000 đến nay, chúng ta lại đang chứng kiến những nét khởi sắc mới. Con người dường như “chán” công nghệ hiện đại, và muốn tìm đến một điều gì đó truyền thống xưa cũ. Họ “chuyển hướng” sang chuộng “cái hồn” trong

VĂN HÓA TRUYỀN THÔNG

BÁO CHÍ TRẺ

Nghệ nhân Trần Thịnh nói về những thăng trầm của nghề vẽ tranh truyền thần

mỗi bức tranh truyền thần hơn sự nhanh và tiện của những bức ảnh kĩ thuật số. Khẳng định mình trên bản đồ du lịch Hà Nội Cùng với sự “chuyển hướng” của con người và sự sáng tạo, nhạy bén của người nghệ nhân, tranh truyền thần hiện đại không chỉ dừng lại với mục đích sử dụng chủ yếu là để phục chế ảnh hay làm tranh thờ, mà người ta còn vẽ tranh truyền thần để làm kỉ niệm, làm quà tặng,... Đối tượng khách hàng cũng ngày càng được mở

24 Hàng Đường, một trong những cửa hàng tranh truyền thần còn sót lại, khắc hẳn với những thập niên 60

rộng hơn, không chỉ có người Việt, mà du khách nước ngoài cũng đặc biệt yêu thích những bức tranh đầy “hồn cốt”, tinh tế được sáng tạo bởi những người nghệ nhân tài hoa Những cửa hàng tranh truyền thần hiện nay không còn nhiều, tuy nhiên, ưu điểm của nghề này là tồn tại và phát triển trong lòng phố cổ - con phố với số lượng người nước ngoài du lịch đông. Hứa hẹn trong tương lai, vẽ tranh truyền thần sẽ trở thành một bộ môn nghệ thuật được nhiều du khách nước ngoài biết tới, hướng đến quảng bá du lịch, nền văn hoá của nước nhà. Nghề vẽ tranh truyền thần có thời gian thăng trầm cùng thời cuộc, đã có lúc tưởng chừng như sẽ không còn tồn tại. Thế nhưng, đến nay nó vẫn âm thầm “sống” cùng sự cống hiến, nỗ lực của những người nghệ nhân. Giờ đây, nghề vẽ tranh truyền thần không chỉ đem đến giá trị cho riêng một cá nhân người nghệ sĩ, hay khách hàng, mà nó còn khẳng định dấu ấn của mình mạnh mẽ hơn trên bản đồ du lịch Hà Nội. 45

BÁO CHÍ TRẺ

THẾ GIỚI 360

Số 34 - tháng 12/2020

Tháp rau hữu cơ - Giải pháp tối ưu giúp bảo vệ môi trường Mỹ Uyên - Truyền hình CLC K38 Hiện nay, việc trồng rau sạch trên sân thượng không còn xa lạ với người dân sống tại các thành phố lớn. Bởi lẽ, phần lớn rau ngoài thị trường không đảm bảo an toàn và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người tiêu dùng. Chính vì thế, xu hướng trồng tháp rau hữu cơ từ tận dụng rác thải sinh hoạt không chỉ giúp tiết kiệm không gian mà còn là giải pháp tối ưu cho “những người nông dân thành thị” về vấn đề bảo vệ môi trường. Tháp rau hữu cơ là mô hình có công nghệ tại Mỹ, đã đạt được nhiều giải thưởng về bảo vệ môi trường và là ý tưởng mở cho cộng đồng. Khi sang đến Việt Nam, mô hình này được các kỹ sư cũng như những nhóm khởi nghiệp cải tiến cho phù hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa của nước ta. Tháp rau hữu cơ ngày càng trở nên phổ biến và được nhiều hộ gia đình tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh,… sử dụng. “Những nhà máy xử lí rác” Việc cho rác thải hữu cơ trong sinh hoạt hàng ngày như vỏ chuối, lõi bắp ngô, cuống rau thừa, vỏ hoa quả, bã trà, bã cà phê,… vào lõi vi sinh ở giữa tháp rau để ủ rác, giúp xử lí khoảng 30 kg rác thải trong một tháng, tức là khoảng 360 kg rác trong một năm. Anh Hồ Đức Cảnh – đồng sáng lập Eco Farm Hoàng Mai cho biết: “Đặc điểm quan trọng nhất của tháp rau hữu cơ, khác với những phương pháp trồng rau khác chính là ở lõi giữa của tháp, nó giống như “cơ quan tiêu hóa” của mỗi tháp rau, có nhiệm vụ biến các loại rác thải sinh hoạt thành chất dinh 46

Các tháp rau hữu cơ được trồng tại nông trại ở Hà Nội dưỡng để nuôi rau phát triển. Mỗi lõi tháp được thả trùn quế, chúng sẽ ăn rác khi nó hoai mục và di chuyển ra khắp các hốc tháp để tạo độ tơi xốp cho đất và nuôi cây”. Trùn quế đóng vai trò như những “người công nhân”, ngày đêm cày xới đất giúp cho toàn bộ sinh khối đất luôn màu mỡ và tơi xốp. Trong quá trình di chuyển của trùn quế, chúng sẽ thải ra phân trùn, trong phân trùn có chứa rất nhiều dải vi sinh giúp phân hủy rác, tạo thành mùn để cung cấp chất dinh dưỡng cho cây. Chính vì thế mà phân trùn quế được coi

là “chìa khóa” của nông nghiệp hữu cơ. Hơn thế, việc sử dụng tháp rau để trồng theo phương thẳng đứng không chỉ giúp khuếch đại diện tích trồng rau lên ba đến bốn lần mà còn giúp tăng năng suất cây trồng lên 40% đến 50%. Một tháp rau hữu cơ tương đương với tám đến mười thùng xốp. Nguồn tài nguyên quý giá cho cây trồng Theo anh Kiều Minh Thắng – Chuyên gia Nông nghiệp công nghệ cao tại chia sẻ: “Ưu điểm vượt trội của tháp rau không

Số 34 - tháng 12/2020 chỉ dừng lại ở việc xử lí khối lượng rác thải hữu cơ khổng lồ mà còn giúp khử mùi hôi tanh do rác để lại. Khi trùn quế hoạt động, chúng ăn rác hữu cơ, do đó giúp hạn chế gần như 100% mùi hôi thối từ rác thải của nhà bếp”. Ngoài ra, còn có dịch trà trùn (chứa rất nhiều chất dinh dưỡng và vi sinh vật giúp ức chế nấm mốc phát triển,…) chảy xuống khay chứa trà trùn ở đế tháp, được tưới ngược lên đỉnh tháp, làm giàu dinh dưỡng cho cây phát triển tốt mà hoàn toàn không cần bón phân hay thay đất như những phương pháp trồng khác. Mỗi tháp rau hữu cơ giống như một khu rừng nhỏ, hoạt động trên cơ chế tự phân hủy rác thực vật nhờ các vi sinh vật và trùn quế thành chất hữu cơ cho cây hấp thụ. Chị Thanh Hà – khách hàng sử dụng mô hình tháp rau cho biết: “Điều mà chị thích nhất ở tháp rau hữu cơ chính là việc

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Anh Hồ Đức Cảnh – đồng sáng lập nông trại tháp rau hữu cơ tại Hà Nội

bảo vệ môi trường. Từ chỗ vứt rác đi, nay chị đã giữ lại rác và còn đi xin thêm rác. Ở cơ quan hay nhà người thân chị, mọi người bây giờ có ý thức lắm, chịu khó gom rác lại cho bác Hà mỗi khi ăn xong để về bỏ vào lõi tháp. Hoặc mỗi sáng đi chợ, chị cũng hay xin thêm cuộng rau thừa, vỏ hoa quả để thả vào lõi tháp rau”. Xu hướng trồng rau từ tận

dụng rác thải đang phát triển rất nhanh ở nhiều thành phố lớn trên cả nước. Mô hình tháp rau hữu cơ giúp phần nào thay đổi nhận thức của người dân về vấn đề bảo vệ môi trường. Rác thải hữu cơ không nên bị bỏ đi, vì chúng chính là nguồn tài nguyên quý giá cho cây trồng.

Trồng rau “3 không” Theo hướng dẫn của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, để rau thật sự an toàn, cần trồng theo phương pháp “3 không”: không phân hóa học, không thuốc trừ sâu - chất tăng trưởng và không dùng nước nhiễm bẩn tưới rau. Và những tháp trồng rau hữu cơ đáp ứng đủ cả ba yếu tố trên. Rác thải thực vật được cho vào lõi tháp giúp cây trồng phát triển

47

BÁO CHÍ TRẺ

THẾ GIỚI 360

Số 34 - tháng 12/2020

Các rạp chiếu phim “tung chiêu” mời khách trong bối cảnh COVID 19 Bạch Dương - Báo in K39 Mặc dù đã mở cửa trở lại từ hồi tháng 5, sau thời gian dài ngưng hoạt động vì COVID 19, các rạp chiếu phim vẫn tiếp tục tung chiêu lạ để thu hút lại lượng khách trước khi có dịch bệnh. Bên cạnh nhiều khuyến mãi hấp dẫn không thể bỏ qua như minigame, check in có thưởng,… các rạp chiếu phim vẫn đảm bảo các biện pháp phòng chống dịch. Sau nhiều tháng cách ly xã hội vì dịch Covid-19, thị trường phim trong nước lẫn quốc tế đều ảm đạm. Vì vậy nhiều rạp phim đã phải phát lại những phim cũ ăn khách, đồng thời tung những khuyến mãi độc đáo chưa từng có. Rạp chiếu phim lớn nhất cả nước CGV, đã kết hợp cùng ví MoMo, săn vé phim Kẻ Săn Mộ 79.000 đồng/vé và đặc biệt sẽ tặng thêm bắp và nước miễn phí nếu đặt vé trên MoMo vào mỗi cuối tuần. Thêm vào đó, khi khán giả chụp ảnh cuống vé xem phim: Hồi ức không quên lên Facebook cá nhân ở chế độ công khai kèm với các hashtag, chia sẻ cảm nhận bộ phim và gắn thẻ ba người bạn, họ sẽ có cơ hội nhận được phần quà đặc biệt là những bìa hồ sơ độc quyền đến từ Đoàn làm phim. Tiếp đến, rạp chiếu BHD Star Cineplex, mỗi thứ hai đầu tuần sẽ giảm giá vé chỉ từ 50.000 đồng /vé. Hơn nữa, rạp còn dành tặng voucher nghỉ dưỡng dành cho 2 người tại Dalat Wonder Resort, với tổng giá trị lên đến 4.000.000 đồng cho 5 khách hàng có chi tiêu cao nhất trong tháng 12 này. Trên fanpage của rạp chiếu phim cũng tổ chức minigame: Kể tên phim – Nhận vé xem phim, chỉ 48

Rạp phim vắng khách kể cả vào ngày cuối tuần cần follow fanpage, kể tên 3 bộ phim đang chiếu tại rạp, kèm các hashtag và tag tên 3 người bạn sẽ có cơ hội may mắn được Ban tổ chức lựa chọn tặng vé xem phim. Chị Nguyễn Thanh Thủy, quản lý rạp chiếu BHD Star Cineplex Phạm Ngọc Thạch cho biết: “Sau nhiều tháng đóng cửa, doanh thu của rạp đã giảm từ 65-70%. Các phim nước ngoài cũng bị hoãn lịch công chiếu nên chúng tôi đành phải phát các bộ phim cũ. Các gói khuyến mãi đã được tung ra nhưng kết quả không mấy khả thi”. Anh Nguyễn Đức Trọng (quảng lý CGV Long Biên) cho biết: “Bắt đầu từ sau sự xuất hiện của một số bộ phim nước ngoài như Tenet, Wonder Woman, doanh số bắt đầu có dấu hiệu tăng trưởng trở lại,

nhưng nhìn chung, doanh thu có được vào quý IV năm nay vẫn không đủ cho chúng tôi bù lỗ thời gian qua. Lotte Cinema cũng không ngoại lệ trong dịp tung chiêu kéo khách trở lại rạp trong dịp này, khi khách hàng mua 2 vé xem phim hoặc combo bất kì tại Lotte Cinema sẽ được nhận 1 dấu tích để nhận phần quà hấp dẫn. Có thể nói, các chương trình khuyến mãi của các rạp chiếu phim đều rất đa dạng, dễ thực hiện, đa số tiếp cận khán giả trên nhiều nền tảng. Chỉ cần vài bước thực hiện dễ dàng, khán giả có thể nhận được phần quà lớn, tiết kiệm cho lần xem phim tiếp theo. Chính yếu tố giảm giá, miễn phí, chơi game có thưởng đã một phần nào đó kéo được một lượng khách không nhỏ trở lại rạp.

Số 34 - tháng 12/2020

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Chủ động tìm kiếm cơ hội phát triển bản thân Minh Thành - TTĐC K38 Đối với sinh viên ngày nay, bên cạnh việc học tập trên giảng đường thì việc tự trau dồi, tìm kiếm những cơ hội để phát triển bản thân cũng là một điều vô cùng cần thiết và quan trọng. Hãy cùng nhóm phóng viên lắng nghe xem các bạn sinh viên có suy nghĩ gì về vấn đề này.

Bạn Trần Đức Nam – sinh viên năm 3 Chính sách công khoa Chính trị học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền chia sẻ: “Đối với mình thì cơ hội là do mình tự tạo ra, mình cũng là người không ngại thử thách, vậy nên ngoài những kiến thức ở trường thì mình sẽ chủ động học hỏi thêm những kiến thức khác bên ngoài nữa. Hiện tại, mình có đi làm thêm, dù chuyên ngành và công việc của mình không liên quan đến nhau (mình làm bên mảng du lịch) nhưng nó cho mình rất nhiều trải nghiệm và vốn sống”. Còn Lê Minh Khánh (sinh viên trường dạy thiết kế đồ họa Arena Multimedia) là người thích tự tạo cho bản thân một con đường riêng. Khánh biết bản thân muốn gì, mục tiêu hướng ngắn hạn và dài hạn của bản thân. Ngoài ra, việc tự trau dồi bản thân, học hỏi thêm nhiều kĩ năng mới để làm bản thân tốt hơn cũng khá cần thiết. Thế giới luôn thay đổi, nên việc biết đủ là tư duy sai lầm nếu mình muốn bản thân phát triển hay tốt hơn. Khác với Khánh, Trần Thị Thanh Trà (sinh viên năm 3, chuyên ngành Kinh tế và Quản lý, Học viện Báo chí và Tuyên truyền) chia sẻ: “Làm cho bản thân mình ngày càng

Trần Thị Thanh Trà – sinh viên năm 3, chuyên ngành Kinh tế và Quản lý, học viện Báo chí và Tuyên truyền

hoàn thiện là điều mình luôn chú tâm đến. Mình nghĩ điều đó sẽ giúp mình tiến đến gần hơn những mục tiêu mà mình đã đặt ra, từ đó mình có thể đạt tới công việc mà mình mong muốn”. Trà thường xem các video, hoặc đọc một số bài viết liên quan đến chuyên ngành để tăng thêm những kiến thức phục vụ cho chuyên ngành, cũng như công việc mình định phát triển trong tương lai. Bên cạnh đó, Trà có học thêm 1 số kỹ năng mềm, như kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm,… Những kỹ năng đó đã giúp Trà tự tin hơn rất nhiều. Bây giờ, Trà có thể đứng trước lớp và

thuyết trình một bài tập hay ý tưởng nào đó mà không còn bị run, bị ngợp trước đám đông. Trà nói thêm: “Mình cảm thấy mình loại bỏ được một rào cản để tiến đến nắm bắt nhiều cơ hội hơn trong tương lai phía trước. Mình thấy rất vui vì điều đó”. Hiện tại, Trần Thị Thanh Trà đang làm tư vấn bán hàng. Công việc này giúp Trà khá nhiều về giao tiếp cũng như thuyết phục khách hàng. Cùng với đó, công việc giúp em học được cách nắm bắt những nhu cầu, thị hiếu của khách hàng trong thị trường, bổ trợ khá tốt về ngành học của hiện tại của Trà. 49

BÁO CHÍ TRẺ

THẾ GIỚI 360

Số 34 - tháng 12/2020

NHỮNG ÔNG GIÀ NOEL BƯỚC RA TỪ CỔ TÍCH Hải Anh - BMĐT K38 Mỗi mùa Giáng sinh đến, anh Thắng lại khoác lên mình bộ quần áo màu đỏ, đội chiếc mũ cùng bộ râu trắng. Vác sau lưng là một túi đầy áp nhũng món quà, anh Thắng đem niềm vui đến cho các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn. Ông già Noel của các em học sinh khiếm thính Không cưỡi tuần lộc, không chui ống khói như trong truyền thuyết, những “ông già” Noel này chạy xe rong ruổi khắp các ngõ ngách, các con đường, mang đến những niềm vui, bất ngờ dành cho trẻ em. Đó là việc anh Ngô Quốc Thắng (48 tuổi, trú tại Đức Giang, Long Biên, Hà Nội), hiện đang là tình nguyện viên dạy võ thuật tại trường PTCS Hy Vọng. Suốt 6 năm gắn bó với công việc hóa trang thành ông già Noel, anh Thắng chưa bao giờ cảm thấy mệt mỏi khi mang niềm vui đến cho các em nhỏ khiếm thính vào mỗi dịp Giáng sinh. Bản thân làm tình nguyện viên dạy từ thiện, vợ làm giáo viên, về mặt kinh tế, gia đình anh Thắng cũng tương đối ổn định, nhưng anh nghĩ không phải cứ có tiền mới đi làm từ thiện. “Bởi vì nếu đợi đến lúc có tiền thì chẳng bao giờ làm được những việc từ thiện cả. Đó có thể là những việc nhỏ như đem lại ước mơ cho trẻ con, mang lại niềm vui cho những người đang gặp nỗi buồn, đang gặp hoàn cảnh khó khăn,… Giúp đỡ họ về mặt tinh thần cũng đã rất là quý rồi”, anh Thắng tâm sự. Nhưng vượt lên trên tất cả 50

Anh Ngô Đức Thắng đến tặng quà cho các em nhỏ tại trường PTCS Hy Vọng những khó khăn ấy, chính tình yêu trẻ con đã thôi thúc anh Thắng cũng như anh Nhiên hóa thân thành ông già Noel để hiện thực hóa những giấc mơ cổ tích của các em. Với anh Thắng, ngay từ nhỏ, anh đã có tình yêu thương đặc biệt đối với trẻ em, nhất là những đứa trẻ có hoàn cảnh kém may mắn. Anh ấp ủ trong mình suy nghĩ tương lai sẽ đi làm từ thiện, giúp ích cho đời. Qua quãng thời gian dài gắn bó với những học sinh khuyết tật, câm điếc bẩm sinh hay bị down… anh cũng phần nào hiểu được các em tuy là những đứa trẻ thiệt thòi, không may mắn như những đứa trẻ khác, nhưng với chúng thì những mơ ước vẫn còn vẹn nguyên. Anh Thắng thì vẫn còn nhớ

mãi bức thư của Hải Nam – cậu học trò rất nhiều năm được nhận quà của ông già Noel nhưng chưa từng được gặp mặt. Trong thư, cậu bé viết: “Ước mơ của cháu là được gặp ông vào đúng hôm Noel, đúng giờ ấy ngày ấy trước cửa nhà cháu. Cháu hứa với ông là cháu sẽ chăm ngoan, cháu không cần quà gì cả, chỉ cần gặp được ông thôi…”. Trong ánh mắt của cậu bé ấy vẫn còn đầy những câu chuyện cổ tích rất thật. “Mặc dù có thể những giấc mơ cổ tích ấy chỉ là cổ tích thôi nhưng mà nó khiến người ta dịu dàng, người ta sống có ước mơ, người ta sẽ quên đi những nỗi buồn”, đây chính là điều mà anh chàng giáo viên mong mỏi nhất trong mỗi lần tham gia làm từ thiện.

Số 34 - tháng 12/2020 Hiện thực hóa những giấc mơ cổ tích Không chỉ xuất hiện ở những thành phố lớn, hình ảnh ông già Noel nay đã len lỏi vào từng xóm làng nơi thôn quê. Hai năm nay, những người dân tại Hải Dương đã quá quen thuộc với những ông già Noel trong nhóm thiện nguyện “Kết nối trái tim tỉnh Hải Dương” do anh Hoàng Văn Nhiên làm chủ nhiệm. Tuy mới là năm thứ hai tổ chức chương trình từ thiện vào dịp Noel, nhưng anh và cả nhóm đã thực hiện tặng quà thành công tại 5 điểm cầu trong tỉnh Hải Dương, gồm có các huyện Chí Linh, Gia Lộc, Tứ Kỳ, Ninh Giang, Thanh Miện, Thanh Hà. Theo anh chia sẻ, tại Hải Dương vào dịp Giáng Sinh từ trước tới giờ chưa có nhóm nào làm chương trình trao quà miễn phí, thường thường là phần của bố mẹ, ông bà mua, còn nhóm mặc quần áo ông già Noel đến trao quà cho các cháu. Vậy nên, bắt đầu từ năm 2019, anh và cả nhóm đã có ý tưởng tổ chức một chương trình đóng giả làm ông già Noel trao quà cho các trẻ em, đặc biệt là những em có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương. Không chỉ là những câu chuyện cổ tích, ông già Noel nay đã bước ra khỏi trang sách, khỏi lăng kính và trở thành ông già Noel ngoài đời thực. Điều đó khiến cho mùa Giáng sinh của các em thêm phần háo hức, mong chờ. Trước mỗi lần từ thiện, anh và cả nhóm sẽ đăng bài kêu gọi mọi người trên mạng xã hội: “Tất cả các chương trình của nhóm thì tất cả đều thành viên

THẾ GIỚI 360

BÁO CHÍ TRẺ

Anh Hoàng Văn Nhiên đến tặng quà cho các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn tại Hải Dương

đăng bài kêu gọi các nhà hảo tâm. Các mạnh thường quân ủng hộ về tiền mặt, ủng hộ về hiện vật, có cái gì ủng hộ thì nhóm đều thu thập mà nhận hết”. Công việc của anh Nhiên là chạy xe hàng ngày nên cũng rất bận. Thành viên nào cũng đều có công việc riêng nên anh chủ yếu là sắp xếp vào những ngày thứ bảy, chủ nhật”. Bên cạnh đó, thành viên của nhóm anh chủ yếu là nữ, mà theo kế hoạch của nhóm anh để tổ chức chương trình Noel tại 5 điểm cầu cần đến 8 ông già Noel. Đã từng lắng nghe rất nhiều điều ước, anh Nhiên bị ấn tượng với ước mơ được gặp ông già Noel ngoài đời thực

của các em. Với các em, hình ảnh ông già Noel thường rất xa vời, và chỉ có trên sách báo, tranh ảnh. Vậy nên chỉ cần được nhìn thấy và chạm vào người ông già Noel cũng là cả một niềm hạnh phúc lớn lao. “Khi nhóm mình đi vào các trường tiểu học, các cháu quây quần xung quanh, có chảu bảo cháu không cần quà chỉ muốn gần ông già Noel” - Anh Nhiên cười. Đối với “ông già Noel” Thắng và Nhiên, một món quà nhỏ, một lời động viên, một lần gặp gỡ,… nhưng lại có rất nhiều nụ cười đã được gieo ở đó, những hy vọng cứ mãi lớn dần. 51

ĐỜI SỐNG SỐ

BÁO CHÍ TRẺ

Số 34 - tháng 12/2020

Vay tiền bằng iCloud:

CẦM DAO ĐẰNG LƯỠI Thu Hà - BMĐT K38 Thời gian gần đây, hình thức vay nóng bằng tài khoản iCloud lại nở rộ với nhiều lời mời chào hấp dẫn. Nhưng ít người biết rằng, đằng sau những lời mời ấy, nếu tính ra số tiền lãi phải trả lên tới 25%/tháng và tiềm ẩn rất nhiều rủi ro về lộ thông tin cá nhân. Theo khuyến cáo của các chuyên gia an ninh mạng, tài khoản iCloud chính là “nút thắt” để ràng buộc giữa bên vay và bên cho vay. ICloud là hình thức bảo mật của Apple dành cho các thiết bị iPhone, iPad, Macbook hay Apple Watch. Chỉ bằng cách nhập đúng mật khẩu đi kèm tài khoản iCloud được lưu ở trong máy thì mới có thể sử dụng được thiết bị đó. Theo đó, trong truờng hợp người vay không trả tiền đúng hẹn, chiếc điện thoại của họ lúc này không khác gì cục gạch vô dụng. Lúc này, iPhone đã bị người cho vay khoá lại từ xa. Không ít người vay nghĩ rằng, có thể ra các hàng điện thoại để phá khóa tài khoản iCloud hoặc nhờ đến công ty chính hãng mở khóa nên không trả đủ tiền. Chỉ đến khi tài khoản iCloud bị bên cho vay khóa, họ mới té ngửa là tài khoản này không dễ dàng can thiệp được nếu không có mật khẩu. Chia sẻ về việc cho vay bằng tài khoản iCloud, ông Võ Đỗ Thắng - Giám đốc Trung tâm đào tạo an ninh mạng Athena cho rằng: “Đây chỉ là một hình thức mới để nhóm cho vay kiểm soát được người vay. Bản chất của nhiều app cho vay tiền qua mạng không cần thế chấp là lãi suất cao, khi khách 52

Giao diện đăng nhập bằng tài khoản Icloud trên các dòng điện thoại của Iphone để thực hiện vay

hàng không trả tiền đúng hạn thì sẽ bị khủng bố bằng tin nhắn hay gọi điện. Nay thông qua iCloud càng dễ bị khóa máy ngay. Vì vậy người dùng luôn cẩn thận vì công nghệ càng phát triển thì có thể ứng dụng vào mọi lĩnh vực và ngay cả những băng nhóm tội phạm cũng có thể ứng dụng công nghệ cao cho các dịch vụ lừa đảo, cho vay nặng lãi”. Trong vai là người cần đi vay, nhóm phóng viên chúng tôi đã liên hệ với bên cho vay bằng tài khoản iCloud và được tư vấn rằng: “Chiếc iPhone của chị có thể được vay tối đa 12 triệu đồng và tổng số tiền

phải trả cả lãi là 15 triệu đồng trong vòng 30 ngày, tối đa là 40 ngày”. Có thể thấy, với số tiền lãi phải trả là 3 triệu đồng, nếu vay được số tiền này tôi sẽ phải trả bên cho vay với lãi suất lên tới 25%/tháng. Với mức lãi suất “khủng” như trên, cùng với việc người vay sẽ phải đối mặt với nguy cơ rủi ro lộ dữ liệu riêng tư khi không còn đủ khả năng chi trả, người dùng iPhone nên cân nhắc kỹ trước khi đưa ra quyết định vay tiền bằng tài khoản iCloud. Trong trường hợp cần vay tiền, người vay nên tìm đến những dịch vụ cho vay chính thống.