Programmaboek Allerzielen

Nederlandse Bachvereniging

Allerzielen zondag 30 oktober, 16.00 uur Den Haag, Nieuwe Kerk dinsdag 1 november, 20.00 uur Heerlen, Parkstad Limburg Theaters woensdag 2 november, 20.15 uur Amsterdam, Muziekgebouw aan ‘t IJ donderdag 3 november, 20.15 uur Utrecht, TivoliVredenburg vrijdag 4 november, 20.00 uur Arnhem, Musis

Programma

zaterdag 5 november, 20.15 uur Naarden, Grote Kerk

programma

uitvoerenden

Antonio Draghi 1634 - 1700

Nederlandse Bachvereniging Leonardo García Alarcón, orgel en leiding

Il dono della vita eterna Rappresentazione sacra al ss. sepolcro di Christo, 1686 Eerste moderne uitvoering

Mariana Flores, sopraan (Amor divino) Christopher Lowrey, alt (Morte eterna) Valerio Contaldo, tenor (Merito di Christo) Victor Sicard, bariton (Genere umano) Salvo Vitale, bas (Odio infernale) Lauren Armishaw, sopraan (Grazia) Sofia Gvirts, alt (Vita eterna) Immo Schröder, tenor (Peccato d’Adamo) Matthew Baker, bariton (Dio padre) orkest Pieter Affourtit, viool 1 Ivan Iliev, viool 2 Femke Huizinga, altviool Anneke van Haaften, tenorviool Lucia Swarts, cello Hen Goldsobel, contrabas Rodrigo Calveyra, Gustavo Gargiulo, zink/fluit Benny Aghassi, fagot Fred Jacobs, theorbe Israel Golani, aartsluit/gitaar Siebe Henstra, orgel/klavecimbel Emma Huijsser, harp In dit project speelt Anneke van Haaften op een tenorviool, gebouwd door Ronald de Jongh in 1997 in Amsterdam, die zij in bruikleen heeft van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds.

Kijk voor meer informatie op muziekinstrumentenfonds.nl.

—2—

over het programma

Een dynamische strijd tussen goed en kwaad

door Thomas Batelaan

Antonio Draghi’s Il dono della vita eterna beleeft met dit programma zijn hedendaagse wereldpremière. Muzikaal avonturier Leonardo García Alarcón wekt het ‘passie-oratorium’ weer tot leven, nadat het meer dan drie eeuwen in de archieven van Wenen lag. Wie een alternatieve Matthäus verwacht, heeft het mis.

Draghi’s werk biedt in plaats van de bijbelse verhaallijn een mystiek schouwspel waarin goed en kwaad het tegen elkaar opnemen.

Draghi schreef zijn Il dono della vita eterna in 1686.

Draghi was sinds 1658 hofmusicus van Leopold I, de keizer van het Heilige Roomse Rijk. Dat rijk strekte zich van Antwerpen in het Westen tot Praag in het Oosten, en van Denemarken tot Oostenrijk. Het hof van Leopold bevond zich in Wenen. Voor musici uit Draghi’s tijd was een aanstelling aan het hof het hoogst haalbare. Hoewel Draghi officieel enkel musicus was, componeerde hij in zijn tijd aan het hof maar liefst 41 geestelijke vocale werken, de grootste verzameling van die soort muziek die we uit deze periode over hebben.

—3—

—4—

Keizer Leopold I (Benjamin von Block, 1672)

over het programma

Leopold had grote belangstelling voor de Italiaanse cultuur. Als er een kerk gebouwd, of een belangrijke preek uitgesproken moest worden, trok hij Italiaanse architecten en geestelijken aan. Vanaf ongeveer 1675 werd Italiaans zelfs de voertaal aan zijn hof. Net als de architectuur, literatuur en religie was ook Leopolds muzieksmaak sterk Italiaans. Draghi schreef in de populaire Napolitaanse stijl, die componisten als Scarlatti en Pergolesi in de zeventiende eeuw groot maakten.

Religieuze spektakels

De regeerperiode van keizer Leopold I, die bijna vijftig jaar duurde, werd sterk bepaald door religie. Een van de hoogtepunten van het kerkelijk jaar was de week voorafgaand aan Pasen, de Goede Week. In die week bezochten Leopold en zijn stiefmoeder Eleonora de belangrijkste religieuze plekken in Wenen, waarbij ze onder andere deelnamen aan een ritueel waarbij ze de voeten wasten van 24 arme inwoners.

In de periode voor Pasen was opera aan het hof verboden.

Wereldlijke muziek maakte plaats voor geestelijke. Op Goede Vrijdag beleefde de geestelijke hofmuziek zijn hoogtepunt. Dan werd er een groot werk uitgevoerd, compleet met decor en een uitgebreide instrumentatie. Draghi’s Il dono della —5—

In de periode voor Pasen was opera aan het hof verboden vita eterna is zo’n werk.

Draghi’s geestelijke werken kun je indelen in twee genres: het oratorium en de zogenaamde sepolcro. Draghi’s oratoria waren niet of weinig geënsceneerde werken. Ze konden op elke dag in de vastentijd worden uitgevoerd en vergden weinig instrumenten; meestal was een continuopartij, een groep solisten en twee violen genoeg. De thematiek liep uiteen van bijbelse verhalen tot heiligengeschiedenissen.

Il dono della vita eterna is een sepolcro. De sepolcro was een groter spektakel, passend bij de hoogfeesten van Witte Donderdag en Goede Vrijdag. De thematiek was altijd hetzelfde: de dood van Jezus Christus. Vaak speelden sterk metaforische plots zich af tussen Jezus’ kruisdood en opstanding.

Niet alleen vereisten sepolcri meer zangers en instrumentalisten, ook werden ze vaak geënsceneerd voor een piekfijn geschilderde achtergrond en een voorstelling van Jezus’ graftombe, gemaakt door Leopolds vaste scenograaf Ludovico Ottavio Burnacini.

over het programma

Strijd

Antonio Draghi (onbekend)

Het thema van de sepolcro is dan wel de kruisdood van Jezus; Draghi volgt het bijbelse verhaal echter niet op de letter, zoals bijvoorbeeld Bach dat deed in zijn beroemde Matthäus-Passion. In plaats daarvan behandelde Draghi’s librettist Nicolò Minato de christelijke thematiek abstract.

Dat deed hij door middel van allegorische personificaties van bepaalde ideeën. Zo komen in

—6—

dit werk de ‘Eeuwige Dood’ en het ‘Eeuwige Leven’ aan het woord alsof zij personen zijn.

Door middel van zo’n allegorische opzet wist Draghi steeds een ander aspect van het Christelijke lijdensverhaal uit te lichten. Ook leende de sepolcro zich om bepaalde katholieke leerstellingen te verkondigen en verdedigen.

De sepolcro eindigde vaak met een tutti-ensemble waarin de moraal van het libretto expliciet benoemd werd.

In Il dono della vita eterna luidt die moraal: “Zo ziet de mensheid duidelijk dat de dood van Christus het eeuwige leven is.” In een bonte mix van recitatieven, aria’s en ensembles laat Draghi zien hoe goed en kwaad in de mens kunnen strijden.

Hoofdpersoon is De Mensheid; door het stuk heen ondergaat hij een transformatie. Terwijl hij eerst gevangen is in het aardse leven, waarin onder andere de Eeuwige Dood en de Oerzonde hem tergen, proberen de Genade en de Liefde van God hem te overtuigen dat hij door Jezus’ dood gered kan worden. Als hij gelooft en goed is zal hij namelijk na zijn dood bij God mogen zijn. De dood wordt door Jezus’ dood onschadelijk.

over het programma

de Dood en het Leven komen bij Draghi aan het woord alsof ze personen zijn

Het eerste blad uit de partituur van Il dono della vita eterna

Draghi’s operatische stijl maakt het spirituele libretto perfect verstaanbaar. In veel dramatische barokmuziek is er een duidelijke scheiding tussen recitatieven, waarin de personages met elkaar interacteren, en aria’s, waarin ze hun persoonlijke

gevoelens uiten. Draghi’s stijl is flexibeler; in zijn muziek vloeien vertellende en lyrische passages in elkaar over. Bij Draghi is religie iets dynamisch.

Het diepreligieuze libretto van Minato speelt zich bij hem af op het menselijke niveau.

—7—

foto JELMER DE HAAS

ontdekking, richtte ik me tot mijn vader en in een eerste daad van onafhankelijkheid, verklaarde ik dat mijn lievelingsmuziek die van een zekere Bach was, een onbekende componist die weinig gewaardeerd werd in de wereld. Sinds die dag rijgen de gebeurtenissen rond zijn muziek zich op natuurlijke wijze aaneen: het orgel, het klavecimbel, dirigeren, mijn reis naar Europa en een leven gewijd aan de muziek en het allesomvattende universum van Bach. In mijn adolescentie hebben twee opnames mij bepaald: de Matthäus-Passion van Gustav Leonhardt en vooral de Mis in b klein, ‘Hohe Messe’ met Frans Brüggen.

Hoe meer ik er over nadenk, hoe ontroerder ik ben dat ik vandaag in Nederland de grote passie van Bach mag dirigeren en die mag delen met publiek dat dit werk de plaats geeft die het verdient – de hoogste in het universum van de menselijke creatie.

Om eerlijk te zijn, heb ik nooit de drang gevoeld het werk van Bach met het publiek te delen. Zijn muziek maakt deel uit van mijn intieme universum. Ik dank u allen voor de mogelijkheid om deze fout te corrigeren. Het is een eer hier vandaag met de Nederlandse Bachvereniging te zijn.

Het geeft me ook de gelegenheid iedereen te bedanken die hier heeft bijgedragen aan de wereldwijde waardering van de cantor uit Leipzig.

En vooral om hém te bedanken, hij die een reden voor het bestaan van de mens in dit universum heeft gegeven, degene die God opnieuw heeft uitgevonden: Johann Sebastian Bach.

Biografie Leonardo García Alarcón, dirigent Graag deel ik een episode uit mijn jeugd in Argentinië die me buitengewoon heeft gevormd. Mijn grootmoeder kocht een prachtige muziekencyclopedie voor me, over het leven van componisten, met daarbij muziekcassettes.

Elke dinsdag kreeg ik een nieuw werk en op een zonnige dinsdag in juli 1984 ontdekte ik Bachs Matthäus-Passion in een uitvoering van Eugen Jochum, het Koninklijk Concertgebouworkest en het Nederlands Radiokoor. Ik deelde deze ontdekking met mijn moeder die toevallig een boek had gekocht, getiteld Par-delà le désir, denkend dat het een romantisch verhaal was. Deze roman van Pierre La Mure, uitgegeven in 1955 beschrijft de tegenslagen van Mendelssohn toen die in 1829 Bachs passie in Berlijn opnieuw uitvoerde. Nog steeds vol van mijn —8—

WEIHNACHTSORATORIUM Vier kerst met de Nederlandse Bachvereniging!

Onder leiding van Shunske Sato speelt en zingt ons ensemble de eerste drie cantates van dit schitterende werk. Het Weihnachts wordt omlijst door prachtig kerstrepertoire van Stölzel en Buxtehude.

11 t/m 23 december

in Amsterdam, Naarden, Utrecht, Hasselt (BE), Haarlem, Kampen, Alkmaar en Tilburg

Bestel uw kaarten via bachvereniging.nl —9—

teksten ANTONIO DRAGHI IL DONO DELLA VITA ETERNA 1. Sinfonia Scopertosi il Santissimo Sepolcro, si vede l’apparenza d’una valle, con rupi spinose da una parte, e una grotta d’Inferno dall’altra. E nell’alto, tra l’apertura de’ cieli, un tratto di Gloria di Paradiso.

Appariscono tutt’ a un tempo il Genere Umano, il Peccato d’Adamo, l’Odio Infernale, la Morte Eterna. E nella gloria, Dio Padre, l’Amor Divino, la Vita Eterna, il Merito di Cristo.

Nadat het Heilig Graf onthuld is, ziet men het beeld van een vallei met spitse rotsen aan één kant en een hellegrot aan de andere kant. En bovenin, door een opening in de hemel, een deel van de glorie van het Paradijs. Allen tegelijk verschijnen de Mensheid, Adams Zonde, de Hellehaat, de Eeuwige Dood. En in de glorie God de Vader, de Goddelijke Liefde, het Eeuwig Leven, Christus’ Verdienste.

2. Aria – 3. Ritornello – 4. Aria Genere Umano: Dure spine! Ahi-mè! Ahi-mè!

Uman genere infelice!

Già la terra produtrice ti fu sol di frutta e fiori: sterpi, triboli e rigori ora germina per te.

Dure spine! Ahi-mè! Ahi-mè!

Mensheid: Harde doornen! Ach wee! Ach wee!

O mensheid, bij wie ongeluk hoort!

Eens bracht de aarde voor jou voort bloemen, fruit: de grond droeg vrucht.

Dorheid, distels, harde tucht zal nu de grond voor jou ontspruiten.

Harde doornen! Ach wee! Ach wee!

Gioie perse! Ahi-mè! Ahi-mè!

O terrestre Paradiso!

Giacio qui, da te diviso, sottoposto a ingiurie, ad onte: co’ i sudori su la fronte, con i ceppi intorno ai piè, Gioie perse! Ahi-mè! Ahi-mè!

Verloren vreugd! Ach wee! Ach wee!

O paradijs dat op aard gedijde!

Hier lig ik, van jou gescheiden, onderwerp van laster al te wreed, met het voorhoofd vol met zweet, ketens die zich rond de voeten sluiten.

Verloren vreugd! Ach wee! Ach wee!

5. Recitatief Peccato d’Adamo: Tu sei degno d’ogni sdegno; ti si deve ogni rigor.

Adams Zonde: Alle woede ben je waard, alle strengheid komt je toe.

— 10 —

Morte Eterna: Or soggiaci a eterna morte.

Eeuwige Dood: De eeuw’ge dood is aan wie je toebehoort.

Odio Infernale: De l’Inferno su le porte qui t’aspetto, o peccator.

Hellehaat: Ik wacht hier op je bij de hellepoort, o zondaar, dat is wat ik doe.

6. Trio Morte Eterna, Peccato d’Adamo, Odio Infernale: Tu sei degno d’ogni sdegno; ti si deve ogni rigor.

Eeuwige Dood, Adams Zonde, Hellehaat: Op alle woede heb je recht, alle strengheid komt je toe.

7. Recitatief Genere Umano: Io t’ho perso, Eterno Regno, io t’offesi, o creator.

Mensheid: ’t Eeuwig koninkrijk heb ik mijzelf ontzegd, ik beledigde je, schepper, dat geef ik toe.

8. Trio Morte Eterna, Peccato d’Adamo, Odio Infernale: Tu sei degno d’ogni sdegno; ti si deve ogni rigor.

Eeuwige Dood, Adams Zonde, Hellehaat: Op alle woede heb je recht, alle strengheid komt je toe.

9. Recitatief Peccato d’Adamo: Io, de l’inobbedienza del primo del tuo genere son figlio; io cagion del tuo esiglio, io fabro de’ tuoi ceppi, io tua catena.

Adams Zonde: Uit de ongehoorzaamheid kwam ik voort van de eerste van jouw soort; ik, de reden voor je ballingschap, ik, de smid van je ketenen, jouw ketting ben ik zelf.

Morte Eterna: E la morte perpetua è la tua pena.

Eeuwige Dood: En je straf is de eeuwige dood.

Odio Infernale: Vil congerie di terra del campo damasceno, io t’odiai, t’aborrì dal primo instante

Hellehaat: Vuige menigte op aarde op het Damasceense veld, ik haatte je, verachtte je direct

— 11 — — 11 —

teksten che ti vidi animata dal fiato del tuo Dio: sotto forme di serpe t’assalii, t’insidiai, genere umano; e del primo divieto ti resi transgressor, ti feci reo.

Sei de l’odio infernal preda e trofeo.

toen ik je tot leven komen zag door de adem van je God: in de vorm van een slang viel ik je aan, en bedreigde je, o mensheid, ik maakte je van het eerste verbod een overtreder, schuldig aan ‘t verraad Je bent trofee en prooi van de hellehaat.

10. Aria Genere Umano: Morte eterna, eterno lutto!

O d’un frutto acerbo frutto che mi venne da quel legno, che vietommi il mio Signor.

Mensheid: Dood en rouw, zonder eind noch maat!

Van een stuk fruit het bittere resultaat: van die boom kwam het bij mij terecht, al had de Heer ’t verboden als taboe.

11. Sextet Grazia, Vita Eterna, Dio Padre, Morte Eterna, Peccato d’Adamo, Odio Infernale: Tu sei degno d’ogni sdegno; ti si deve ogni rigor.

Gratie, Eeuwig Leven, God de Vader, Eeuwige Dood, Adams Zonde, Hellehaat: Op alle woede heb je recht, alle strengheid komt je toe.

12, 13. Recitatief Peccato d’Adamo: È qual foglia la tua vita che dal vento vien rapita.

Adams Zonde: Een boomblad is je leven, mensenkind, dat gegrepen wordt door harde wind.

Odio Infernale: Sei di polve, e lo vedrai: tosto in polve tornerai.

Hellehaat: Stof ben je, en je zult zien en leren dat je snel tot stof zult wederkeren.

Morte Eterna: E del tempo ch’è volante, hai di certo un solo instante.

Eeuwige Dood: En van de tijd die wegvliegt al te gauw is zeker slechts een ogenblik van jou.

Peccato d’Adamo: Ma l’alma ch’è immortale in te spirata fu, per castigo coeguale avrà eterna schiavitù.

Adams Zonde: Maar de ziel en haar onsterf’lijkheid, die jou ingeblazen werd met recht, zij wordt als straf, in evenredigheid, in eeuw’ge slavernij geknecht.

— 12 —

Morte Eterna: S’a l’inganno tu credesti sì di breve, soffri il danno.

Eeuwige Dood: Geloof je in ‘t bedrog zo’n korte tijd, zie dan hoe je ondergaat het gevolg alsnog.

14. Duet Morte Eterna, Odio Infernale: Ti si deve una morte sempiterna se perdesti sì di lieve una vita ch’era eterna.

Eeuwige Dood, Hellehaat: Jou komt toe een dood tot in de eeuwigheid. als je verliest zonder veel gedoe het leven dat was eeuwigheid.

15. Recitatief Morte Eterna: Se le gioie negligesti ov’eri posto, prova noie.

Eeuwige Dood: Verwaarloos je ’t plezier, van waar je was, dan ga je beleven irritatie hier.

16. Duet Grazia, Vita Eterna: Vivi esposto a una morte sempiterna, se perdesti così tosto una vita ch’era eterna.

Gratie, Eeuwig Leven: Je leeft blootgesteld aan een dood tot in de eeuwigheid, als je verliest zo zeer versneld het leven dat was eeuwigheid.

17. Recitatief Genere Umano: Ahi, lasso! Ahi lasso! A chi mi volgo? È meco giustamente adirato quel Dio che m’ha creato; vita eterna ch’ho persa!

Grazia, di te son privo: tra le miserie vivo; incontro inciampi e spine ad ogni passo: A chi ricorro? A chi mi volgo? Ahi, lasso!

Mensheid: Ach, arme! Ach, arme! Tot wie wend ik mij?

Terecht dat jegens mij van woede beeft die God die mij geschapen heeft: ik heb verloren t’eeuwig leven!

Gratie, jij bent van mij geweken: ’k leef tussen armoe en gebreken, bij elke stap obstakels, doorns, de hele dag: Naar wie? Tot wie wend ik mij? Arme, ach!

Peccato d’Adamo: Dei, con sudori e stenti, gl’alimenti acquistarti.

Adams Zonde: Met zweet en afzien moet je je bewegen om voeding voor jezelf te vinden.

— 13 — — 13 —

teksten Morte Eterna: Aspirano le fere al lacerarti.

Eeuwige Dood: De wilde beesten willen je verslinden.

Odio Infernale: Nemica hai la natura.

Hellehaat: Als vijand heb je de natuur.

Grazia: Contrari gli elementi.

Gratie: De elementen heb je tegen.

Vita Eterna: Il cielo ti rigetta.

Eeuwig Leven: De hemelen verwerpen je.

Morte Eterna: Del baratro t’aspetta il profondo più basso.

Eeuwige Dood: In de afgrond wacht op jou de diepste trog.

Genere Umano: A chi ricorro? A chi mi volgo? Ahi, lasso!

Mensheid: Naar wie? Tot wie wend ik mij? Arme, och!

Peccato d’Adamo: Dalla colpa macchiato, sei da tutti aborrito, sei da tutti fuggito.

Adams Zonde: Door schuld bevlekt wordt er door allen op je neergekeken, word je door iedereen ontweken.

Morte Eterna: Cercano la tua stragge tutti gl’enti, sdegnati, i composti insensati:

Eeuwige Dood: Woedend wordt jouw dood gewenst door ieder wezen dat maar leeft en ook door wat geen leven heeft:

Odio Infernale: ogni arena del mare, ogni vapor de l’aria, de la terra ogni sasso.

Hellehaat: alle stranden van de zee, alle gassen in de lucht, en ied’re steen op aard ook nog.

Genere Umano: A chi corro? A chi mi volgo? Ahi, lasso!

Mensheid: Naar wie? Tot wie wend ik mij? Arme, och!

— 14 —

18. Aria Amor Divino: A me ricorri, ricorri a me, che pietoso, ch’amoroso mi conservo ancor per te.

Goddelijke Liefde: Kom maar naar mij, kom maar naar mij, want barmhartig en met liefde ben ik nog steeds de jouwe.

Non v’è per te, per te non v’è né ricorso, né soccorso; in me solo aver puoi fé.

Er is voor jou, voor jou is er geen toevlucht en geen hulp: alleen op mij kun je vertrouwen.

A me ricorri, ricorri a me.

Kom maar naar mij, kom maar naar mij.

19, 20. Recitatief Grazia: È vero ch’ancora nelll’infelice tua sorte funesta questo tesor ti resta: ch’hai del tuo creatore persa la grazia, sì, ma non l’amore.

Gratie: Het is immers waar dat in jouw ongelukkig lot al te funest deze schat jouw toch nog rest: dat de gratie van je schepper je verliet, jawel, maar zijn liefde niet.

Genere Umano: O dei miei guai dolce sollievo, Celeste amor!

Mensheid: Voor mijn zorgen biedt een soelaas o zo zoet de hemelse liefde, genot!

Amor Divino: In me riponi la tua speranza, o peccator.

Goddelijke Liefde: Stel je vertrouwen in mij en eveneens je hoop, o zondaar tot op ’t bot.

Genere Umano: Non meritai quel ch’io ricevo, divin favor.

Mensheid: Verdienen deed ik niet wat mij komt tegemoet, o grote gunst van God.

21. Duet Amor Divino: In me riponi la tua speranza, o peccator

Goddelijke Liefde: Stel je vertrouwen in mij en eveneens je hoop, o zondaar tot op ’t bot.

— 15 — — 15 —

teksten Genere Umano: O dei miei guai dolce sollievo, celeste amor!

Mensheid: Voor mijn zorgen biedt een soelaas o zo zoet de hemelse liefde, genot!

22. Recitatief Odio Infernale: No ci lasciamo vincere da quest’amor divin.

Hellehaat: We laten ons niet overwinnen door deze goddelijke liefde.

Morte Eterna: Non ci rubbi i pregi nostri: non ispogli questi chiostri.

Eeuwige Dood: Beroof ons niet van onze buit, kleed deze kerkers toch niet uit.

Odio Infernale: Dov’è l’odio de l’inferno?

Hellehaat: Waar is de haat van de hel gebleven?

Morte Eterna: Dov’è morte senza fin?

Eeuwige Dood: Waar is de dood zonder eind?

23. Duet Morte Eterna, Odio Infernale: No ci lasciamo vincere da quest’amor divin.

Eeuwige Dood, Hellehaat: We laten ons niet overwinnen door deze goddelijke liefde.

24. Recitatief Vita Eterna: No, non lasciamo perdere il misero mortal.

Eeuwig Leven: Nee de arme sterveling laten we niet vallen.

Grazia: Benché sia di grazia indegno, gl’apra amore questo regno.

Gratie: Gratie is hij niet waardig, maar kijk: moge de liefde voor hem openen dit rijk.

Vita Eterna: Dove sta la grazia eterna,

Eeuwig Leven: Waar de eeuwige gratie verblijft,

Grazia: è la vita, ch’è immortal.

Gratie: daar is het leven, dat onsterf’lijk is.

— 16 —

25. Duet Grazia, Vita Eterna: No, non lasciamo perdere il misero mortal.

Gratie, Eeuwig Leven: Nee de arme sterveling laten we niet vallen.

26. Recitatief Deh, sempiterna ed increata essenza, esser ti piaccia Dio di misericordia, Dio di Pietà, con l’uomo, nella terrena valle di lagrime, infelice, esule, peregrino.

O eeuwige en niet geschapen entiteit, moge het je goeddunken om God van mededogen, God van barmhartigheid te zijn voor de mens, die in het aardse tranendal ongelukkig, balling, vreemdeling is.

27. Trio Amor Divino, Grazia. Vita Eterna: Salvi il genere uman l’amor divino.

Goddelijke Liefde, Gratie, Eeuwig Leven: Laat goddelijke liefde de mensheid redden.

28. Recitatief Dio Padre: Mosso d’amor lasciai assumer carne umana al verbo mio, far passibile un Dio: alla misericordia omai consento, alla pietà già inclino.

God de Vader: Door liefde bewogen liet ik mijn woord menselijke vorm aannemen, en zo een God sterfelijk worden: met mededogen stem ’k nu in reeds nijg ik naar barmhartigheid.

29. Kwartet Amor Divino, Grazia, Vita Eterna, Dio Padre: Salvi il genere uman l’amor divino.

Goddelijke Liefde, Gratie, Eeuwig Leven, God de Vader: Laat goddelijke liefde de mensheid redden.

30. Recitatief Amor Divino: Odi, odi, o mortale, odi gl’effeti del divino amore: creatura s’è fatto il creatore.

Prese forma di servo, per salvarti, il Signore.

Goddelijke Liefde: Hoor toe, hoor toe, o sterveling, hoor de effecten van de goddelijke liefde: de schepper maakt zich schepsel.

Om jou te redden nam de Heer de vorm van dienaar aan.

— 17 — — 17 —

teksten Grazia: Si sottopose, del perduto cielo per aprirti le porte.

Gratie: Hij onderwierp zich, om van de verloren hemel voor jou te openen de poorten.

31. Duet Amor Divino, Grazia: L’eterno al tempo, e l’Immortale a morte.

Goddelijke Liefde, Gratie: De eeuwige wordt tijdig, en de onsterfelijke gaat dood.

32. Aria – 33. Ritornello – 34.Aria Peccato d’Adamo: Fatto umano iddio per te!

Puoi vantarti dell’errore, che d’un tanto reddentore meritevole ti fè.

Adams Zonde: God is mens gemaakt voor jou!

Ben blij dat je, zo zeer verdorven, zulk een verlosser hebt verworven, die je waardig maken wou.

Sceso Dio per te dal ciel!

Vuol sanarti, col suo sangue, dal veleno di quell’angue che ti rese a lui ribel.

God daalde voor jou uit de hemel af!

Hij wil je genezen met zijn bloed van ’t gif van dat slangengebroed dat jou tot rebellie de aanzet gaf.

35. Recitatief Genere Umano: Per me, il Verbo incarnato?

Per me? Fragile polve.

Mensheid: Voor mij is vlees geworden ’t Woord?

Voor mij, kwetsbaar stof geheel en al?

Odio Infernale: Per purgar un peccato, morrir un Dio risolve?

Hellehaat: Te sterven heeft het een god bekoord om zo te helen de zondeval?

Morte Eterna: O che strano desire!

Eeuwige Dood: O wat een vreemde wens!

Genere Umano: Che pietoso desio!

Mensheid: Wat een barmhartig verlangen!

— 18 —

36. Trio Morte Eterna, Genere Umano, Odio Infernale: Per un uomo, un dio morire!

Eeuwige Dood, Mensheid, Hellehaat: Een god wil sterven voor een mens!

37, 38, 39. Recitatief Amor Divino: Nacque in rigido verno, in vil presepe bambin, perseguitato, adulto, de la turbe con le pietre scacciato.

Soffrì de le stagioni le contrarie vicende, il gel, gl’ardori, fame, sete, sudori.

Goddelijke Liefde: In een strenge winter, in een vuile stal werd geboren ’n kind, dat werd opgejaagd, en, volwassen, door de massa’s met stenen nog werd weggejaagd.

Hij leed van elk seizoen het eigen ongemak: hij had het koud en heet, kreeg honger, dorst en zweet.

Genere Umano: Infelice! Per me cotesto avvenne?

Le miserie de l’uomo Iddio sostenne!

Mensheid: Voor mij gebeurde al dat in die tijden?

God draagt van de mensheid al het lijden!

Amor Divino: Ahi! Ahimè! Già s’appresta la tragedia funesta: Gesù ne l’orto in agonia già langue; stilla sudor di sangue.

Goddelijke Liefde: Oh wee! Op ’t punt om te beginnen staat het schouwspel dat slecht eindigen gaat: In de tuin lijdt Jezus reeds groot leed; van bloed zo zijn de druppels die hij zweet.

Grazia: Il maestro è venduto, il Signor è tradito: è vilipeso chi d’incensi è degno e di vil tradimento il bacio è segno.

Gratie: De meester is verkocht, de Here is verraden: wie wierook waardig is krijgt haat, de kus is teken van een vuig verraad.

Vita Eterna: È innocente ed è preso: turba indegna lo lega; de’ discepoli suoi altri’l fugge, altri’l nega.

Eeuwig Leven: Hij is onschuldig en toch gegrepen: gebonden door een menigte die ziedt; van zijn leerlingen vlucht d’ene weg en de ander zegt: ik ken hem niet.

— 19 — — 19 —

teksten Amor Divino: Come lo scherne Erode!

Come ‘l tratta Pilato, che qual reo lo condanna, e’l dichiara innocente.

Che corona pungente gli traffige le tempie!

O quai flagelli lo battono aspramente!

Il divin sangue allaga: ei, dal capo alle piante, è una sol piaga.

Goddelijke Liefde: Hoe bespot Herodus hem!

Hoe gaat Pilatus met hen om, die hem veroordeelt als een boef en tegelijk zijn onschuld preekt.

O kroon die prikt en steekt en doorboort zijn slapen!

O harde zweep die hem nu slaat en breekt!

Het bloed van God verspreid in ’t rond: hij is van kop tot teen één enkele grote wond.

Genere Umano: Cotanti martiri, mio Cristo, per me?

Mensheid: Al die marteling, mijn Christus, heb je voor mij beleefd?

Amor Divino: Per te.

Goddelijke Liefde: Voor jou.

Grazia: Per te.

Gratie: Voor jou.

Vita Eterna: Per te.

Eeuwig Leven: Voor jou.

Amor Divino: Acciò qunat’ei t’ami, ingrato, rimiri.

Goddelijke Liefde: Opdat je ziet hoeveel hij om je geeft.

Grazia: Acciò ch’a la grazia di novo tu aspiri.

Gratie: Opdat je wederom in gratie leeft.

Vita Eterna: Acciò che de’ cieli ti s’aprono i giri.

Eeuwig Leven: Opdat je de open hemel binnenzweeft.

Odio Infernale: E fia vero ch’a se tutto trarrà s’è in croce alzato!

Hellehaat: Als hij eenmaal hangt aan ’t kruis zal alles hem toekomen.

— 20 —

Peccato d’Adamo: Il possesso de l’uom torrà al peccato!

Adams Zonde: Het bezit van de mens wordt Adams Zonde ontnomen.

Odio Infernale: L’odio infernale si vedrà schernire!

Hellehaat: De Hellehaat ziet zich geridiculiseerd!

Morte Eterna: Morte fia de la Morte il suo morire!

Eeuwige Dood: De dood van d’Eewige Dood is wat zijn sterven garandeert.

Odio Infernale: E lo sdegno del ciel sarà placato!

Hellehaat: Zo is de woede van de hemel in te tomen!

40. Trio Morte Eterna, Peccato, d’Adamo, Odio Infernale: A sé tutto trarrà s’è in croce alzato!

Eeuwige Dood, Adams Zonde, Hellehaat: Aan het kruis zal alles hem toekomen!

41. Recitatief Amor Divino: Già sotto il grave pondo della dura croce, vassi al Calvario il re del mondo; con funi strascinato, con le spinte, con gl’urti, crudelmente affrettato.

Goddelijke Liefde: Onder ’t groot gewicht van het zware kruis heeft de koning van de wereld zich op de Calvarieberg gericht; voortgesleept, in ketenen bekneld, geduwd en ook geslagen, opgejaagd met grof geweld.

Grazia: Già, già su l’aspro legno vien affisso co’ chiodi.

Gratie: Hij wordt met spijkers vastgepind op het harde hout van ’t kruis.

Vita Eterna: Con che perfido sdegno!

Eeuwig Leven: O woede al te kwaadgezind!

Grazia: Con che barbari modi!

Gratie: O wee, wat houden ze hard huis!

— 21 — — 21 —

teksten Amor Divino: Che spettacolo atroce!

Eccolo tra duo ladri, eccolo, eccolo in croce.

Goddelijke Liefde: Wat een schouwspel al te naar!

Zie hem tussen ’n tweetal dieven, zie hem aan het kruis, zie daar!

Grazia: Dai Farisei crudeli di fiele abbeverato, senz’aita de’ cieli, dal Padre abbandonato.

Gratie: Zijn dorst die werd met gal gelest door Farizeeërs al te kwaad.

Van de hemel nul op het rekest: ook de Vader is ’t die hem verlaat.

Vita Eterna: Ha già il capo inchinato.

Eeuwig Leven: Zie hoe hij ’t hoofd gebogen laat.

Amor Divino: È già essangue, già spira.

Goddelijke Liefde: Hij is overleden, blies zijn laatste adem uit.

Grazia: Il sol s’oscura, dall’occaso all’orto.

Gratie: De zon wordt duisternis, van west tot oost, zo groot.

42. Duet Vita Eterna, Merito di Cristo: Cristo è morto, è morto.

Eeuwig Leven, Christus’ Verdienste: Christus is dood, hij is dood.

Amor Divino, Grazia: Cristo è morto, è morto.

Goddelijke Liefde, Gratie: Christus is dood, hij is dood.

43. Sinfonia kwartet 44. Recitatief Odio Infernale: Che cos’è? Trema la terra!

Hellehaat: Wat is dit? De aarde beeft en trilt!

Peccato d’Adamo: Odo spezzarsi i monti!

Adams Zonde: De bergen splijten op hoorbare wijze!

Morte Eterna: Risorgono i defonti!

Eeuwige Dood: De gestorvenen zijn aan ’t herrijzen!

— 22 —

Peccato d’Adamo: Di Lucifero chi le forze atterra?

Adams Zonde: Wie heeft Lucifers kracht op aard gewild?

Morte Eterna: Chi l’anime c’invola?

Eeuwige Dood: Wie berooft ons van de zielen?

Odio Infernale: Che cos’è? Donde vien sì grave torto?

Hellehaat: Wat? Waarvandaan dit onrecht o zo groot?

45. Duet Vita Eterna, Merito di Cristo: Cristo è morto, è morto.

Eeuwig Leven, Christus’ Verdienste: Christus is dood, hij is dood.

Amor Divino, Grazia: Cristo è morto, è morto.

Goddelijke Liefde, Gratie: Christus is dood, hij is dood.

46. Aria Genere Umano: È morto il mio Dio in croce per me!

Per chi fu sì rio cotanto egli fè!

Mensheid: Mijn God voor mij gestorven, hij die zich kruisigen laat: voor iemand zo verdorven, verrichtte hij zo’n daad!

47. Recitatief Merito di Cristo: È morto il tuo Dio in croce per te.

Christus’ Verdienste: Je God voor jou gestorven, hij die zich kruisigen laat.

Amor Divino: Per te.

Goddelijke Liefde: Voor jou.

Grazia: Per te.

Gratie: Voor jou.

Vita Eterna: Per te.

Eeuwig Leven: Voor jou.

— 23 — — 23 —

teksten 48. Aria Genere Umano: Che render poss’io per tanta mercè?

Affetto sì pio, divino sol è.

Mensheid: ’k Heb zo veel genade verworven: wat geef ik terug voor zulk een daad?

Onder ’n sentiment bedolven dat alleen van God uitgaat.

49. Recitatief Merito di Cristo: È morto il tuo dio in croce per te.

Christus’ Verdienste: Je God voor jou gestorven, hij die zich kruisigen laat.

Amor Divino: Per te.

Goddelijke Liefde: Voor jou.

Grazia: Per te.

Gratie: Voor jou.

Vita Eterna: Per te.

Eeuwig Leven: Voor jou.

50. Recitatief Il Peccato d’Adamo lascia il Genere Umano, dicendo: Il possesso de’ miei lacci mi vien tolto; sei già sciolto, sei già sciolto.

Adams Zonde verlaat de Mensheid en spreekt: ’t Bezit van mijn ketenen ben ik nu kwijt: je bent bevrijd, je bent bevrijd.

Morte Eterna: Io ritorno al mio soggiorno.

Eeuwige Dood: Ik vertrek terug naar mijn plek.

Odio Infernale: Io rientro nel mio centro.

Hellehaat: Ik kom weer thuis in mijn tehuis.

51. Trio Morte Eterna, Peccato d’Adamo, Odio Infernale: Duolo acerbo, pena atroce!

A l’Inferno

Eeuwige Dood, Adams Zonde, Hellehaat: Bitt’re smart, de pijn ontwricht!

De hel die gaat kapot,

— 24 —

tanto nuoce, tanto scherno fa una croce!

veel schade aangericht: zulk een grote spot wordt door een kruis verricht.

Partono il Peccato d’Adamo, l’Odio Infernale e la Morte Eterna.

Adams Zonde, de Hellehaat en de Eeuwige Dood vertrekken.

52. Recitatief Dio Padre: Dall’eterno unigenito di Dio, umanato per l’uomo, già de la prima colpa fu il gran prezzo esborsato: è paga la giustizia, e io placato.

God de Vader: Door d’eniggeboren zoon van God, mensgeworden voor de mens, werd voor de erfzonde de grootste prijs betaald: er is recht gedaan, mijn rust is neergedaald.

53. Aria – 54. Ritornello – 55. Aria Dio Padre: De l’agnello immacolato già la vitima si offrì: Cristo in croce fu svenato, l’olocausto si adempì.

God de Vader: Als ’t schone, vlekkeloze lam, zo bood het slachtoffer zich aan.

Dat men Christus het leven ontnam: zo werd de offering begaan.

L’uom de l’albero vietato di gustar il frutto ardì: per redimer quel peccato sopra un tronco Dio morì.

Cristo in Croce fu svenato, l’olocausto si adempì.

Hoewel de mens ’t verbod vernam wist hij de vrucht niet te weerstaan: opdat hij die zonde overkwam, daarvoor stierf God aan een stam.

Dat men Christus het leven ontnam: zo werd de offering begaan.

56. Recitatief Vita Eterna: Dunque, eterno monarca, da la cui sempiterna onnipotenza il tutto si governa, dona al genere uman la vita eterna.

Eeuwig Leven: Daarom, o eeuwige monarch, wiens almacht zonder einde controle over alles is gegeven: geef de mensheid ’t eeuwig leven.

— 25 — — 25 —

teksten Grazia: Sia ritornato in grazia.

Gratie: Moge hij wederkeren in de gratie.

Merito di Cristo: E per li merti di Gesù, ch’è morto, sia ricondotto dai naufragi in porto.

Christus’ Verdienste: Opdat Jezus’ verdienste, al stervend bereid, hem na schipbreuk naar de haven leidt.

57. Aria Grazia: Afflitto, penitente, dolente, mesto plora, supplice implora pietà da te.

Gratie: Treurig, schuldbewust en ongerust zie hij droef klaagt en smekend vraagt om jouw barmhartigheid.

58.

Genere Umano: Misericordia, Signor, di me.

Mensheid: Heer, heb meelij toch met mij.

59. Ritornello 60. Aria Grazia: Già versa fuor dai lumi i fiumi del suo pianto: sta sotto il manto de la tua fè.

Gratie: Zie hoe uit zijn ogen komen de stromen die hij huilt.

Dit is waar hij schuilt: onder de mantel van ’t geloof.

61.

Genere Umano: Misericordia, Signor, di me.

Mensheid: Heer, heb meelij toch met mij.

62. Recitatief Merito di Cristo: Per quei trentatré anni, che, de l’umanità soffrendo il pondo, visse il Verbo nel mondo,

Christus’ Verdienste: Door die drieëndertig jaren die, ’t gewicht van ’t mens zijn dragend, het Woord op aarde leefde,

— 26 —

per l’asprezze e i disaggi del pressepe ove nacque, per la fuga in Egitto, per le dispute avute infra i dottori, per il zelo del tempio, per il lungo digiun, per le deluse tentazioni, per tanti rubelli convertiti, miracoli operati, misteri instituiti, sacramenti ordinati, ciò ch’al genere umano tolse la sua disgrazia, rendi tu, bontà superna.

door de hardheid en het ongemak van de stal waar je geboren werd, door de vlucht richting Egypte, door discussies met de schriftgeleerden, door de geestdrift in de tempel, door het lange vasten, door weerstane verleidingen, door bekeerde tegenstrevers, en voltrokken wonderen, en mysteries ingesteld, en verordonneerde sacramenten, is wat de mensheid door zijn eigen schande werd ontnomen dankzij jou, o hoogste goed, teruggekomen.

63. Kwintet Amor Divino, Grazia, Vita Eterna, Merito di Cristo, Genere Umano: Fagli dono della grazia, fagli don di vita eterna.

Goddelijke Liefde, Gratie, Eeuwig Leven, Christus’ Verdienste, Mensheid: Geef hem de gift van de gratie, geef hem de gift van ’t eeuwig leven.

64. Recitatief Merito di Cristo: Per l’umiltà con cui lavò le piante fin al suo traditor, Cristo amoroso, per la presa ne l’orto, del schiaffo enorme per l’iniquo torto, per la colonna a cui fu flagellato, per le spine pungenti onde fu coronato, per la canna irrisoria, e per lo scherno della veste di porpora, per l’odio che’l pospose a Barabba, per gl’insulti, per l’onte che soffrì, portando al Calvario la croce, per l’amaro pudore de la sua nudità, per quelle piaghe ond’uscì tutto il prezioso sangue,

Christus’ Verdienste: Moge door de nederigheid waarmee de liefdevolle Christus zelfs de voeten waste van wie hem verried, door de gevangenneming in de hof, door de klap voor een onrecht al te grof, door zijn geseling gebonden aan ’n kolom, en de dorens stekend uit de kroon rondom, door de belachelijke rieten scepter, door de spot van de purperen mantel, door de haat die Barrabas voor liet gaan, door de beledigingen en de geleden laster toen hij ’t kruis naar de Calvarie droeg, door de bitt’re schaamte van zijn naaktheid, door die wonden waaruit vloeide al dat kostbaar bloed,

— 27 — — 27 —

teksten per la Vergin che langue a piè del duro legno, di tua pietà sia degno l’uman genere afflitto: lo tormenta, lo strazia aspro duolo, pena interna.

door de maagd Maria, aan de voet van ’t kruis ineengezakt in pijn: moge de mensheid waardig zijn jouw medelijden te ontvangen.

Hij wordt gepijnigd, wordt gekweld door bitter leiden en intern geweld.

65. Kwintet Amor Divino, Grazia, Vita Eterna, Merito di Cristo, Genere Umano: Fagli dono della grazia, fagli don di vita eterna.

Goddelijke Liefde, Gratie, Eeuwig Leven, Christus’ Verdienste, Mensheid: Geef hem de gift van de gratie, geef hem de gift van ’t eeuwig leven.

66. Aria – 67. Ritornello – 68. Aria Merito di Cristo: Ecco il segno che trionfò.

Qui l’agnello si svenò: quest’è il legno su cui spirò.

Christus’ Verdienste: Zie het teken dat overwon, zie waar men slachten kon het lam, dat hier op dit hout stierf.

Qui l’Inferno sconfitto fu.

Quest’ è’l trono di Gesù, dove il regno si confermò.

Hier werd verslagen de hel.

Dit is Jezus’ troon, jawel, waar ’t Rijk bevestiging verwierf.

69. Recitatief Amor Divino: Deh, prevaglia l’amore, o eterno creatore!

Goddelijke Liefde: Maak dat de liefde wordt erkend, o schepper zonder end!

Merito di Cristo: Contro il genere umano, deh, sia l’ira omai sazia, o esistenza sempiterna.

Christus’ Verdienste: Laat dat de woede tegen de mens zich voldoende heeft bewezen, o eeuwigdurend wezen.

70. Kwintet Amor Divino, Grazia, Vita Eterna, Merito di Cristo, Genere Umano: Fagli Dono della Grazia, fagli dondi Vita Eterna.

Goddelijke Liefde, Gratie, Eeuwig Leven, Christus Verdienste, Mensheid: Geef hem de gift van de gratie, geef hem de gift van ’t eeuwig leven.

— 28 —

71. Recitatief Dio Padre: Sia, per l’immenso et infinito merto del crocefisso Verbo, la preghiera esaudita: dono al genere uman l’eterna vita.

God de Vader: Omwille van de enorme verdienste van ’t aan het kruis geslagen Woord, zal ik aan ’t gebed gehoor gaan geven: ik geef de mensheid ’t eeuwig leven.

72. Kwintet Amor Divino, Grazia, Vita Eterna, Merito di Cristo, Genere Umano: O merto, o virtù del sangue che sparse in croce Gesù.

Goddelijke Liefde, Gratie, Eeuwig Leven, Christus’ Verdienste, Mensheid: O verdienste al te groot, van het bloed dat Jezus aan het kruis vergoot.

73. Recitatief Il Genere Umano si inginocchia.

Genere Umano: Grazie mio creatore, signor pietoso e pio; grazie, mio redentore, crocefisso mio Dio, sì, sì, la vita eterna mi procurasti tu.

De Mensheid knielt.

Mensheid: Dank, mijn schepper, dank, barmhartige en goede heer, Dank, verlosser, dank, aan het kruis geslagen God, ja, ja, het eeuwig leven gaf u mij.

74. Kwintet Amor Divino, Grazia, Vita Eterna, Merito di Cristo, Genere Umano: O merto, o virtù del sangue che sparse in croce Gesù.

Goddelijke Liefde, Gratie, Eeuwig Leven, Christus’ Verdienste, Mensheid: O verdienste al te groot, van het bloed dat Jezus aan het kruis vergoot.

75. Recitatief Genere Umano: Verbo Eterno incarnato, per diffendermi sol, perseguitato, per risvegliarmi tu vegliasti: sangue sudasti, per purgarmi gl’umor maligni della colpa,

Mensheid: Vleesgeworden Eeuwig Woord, vervolgd alleen om mij te verdedigen, om mij te wekken waakte jij, je zweette bloed om mij te helen van de sappen van de schuld,

— 29 — — 29 —

teksten

fosti venduto per comprarmi, legato per disciormi, spogliato per vestirmi, il manto de la gloria, e de l’eternità.

je werd verkocht om mij te kopen, gebonden om mij te bevrijden, uitgekleed om mij te hullen in de mantel van de glorie en de eeuwigheid.

76. Duet Amor Divino, Merito di Cristo: Amore infinito, immensa bontà!

Goddelijke Liefde, Christus’ Verdienste: Eindeloze liefde, immense goedertierenheid!

77. Recitatief Genere Umano: Gesù mio, fuggisti nel deserto per acquistarmi la città celeste; per scusarmi, accusato, coronato di spine per coronarmi d’immortal corona coperto il volto, per scoprirmi il cielo, battuto per sottrarmi a gl’eterni flagelli, portarsi il peso della grave croce per adossarti quel delle mie colpe, gustasti aceto e fiele, per raddolcir le mie amarezze, fosti su la croce innalzato per innalzarmi al cielo, e de’ Giudei la barbarie soffristi, per meco usar pietà.

Mensheid: Mijn Jezus, je vlucht de woestijn in om voor mij de hemelse stad te verwerven, werd beschuldigd om mij te vergeven, gekroond met doornen om mij te kronen met onsterf’lijkheid, je gezicht bedekt om mij de hemel te tonen, geslagen om mij te onttrekken aan de eeuwige zweepslagen, je droeg het gewicht van het zware kruis om zo mijn zondenkruis op je te nemen, je proefde azijn en gal, om mijn bitterheid te verzoeten, je werd aan ’t kruis gehesen op mij de hemel in te laten rijzen, en je leed de barbarij van de Judeeërs, om mij barmhartigheid te tonen.

78. Duet Grazia, Vita Eterna: Amore infinito, immensa bontà!

Gratie, Eeuwig Leven: Eindeloze liefde, immense goedertierenheid!

— 30 —

79. Aria Genere Umano: Bontà immensa et infinita, con il dono della vita, dammi ancora quel del pianto, dammi quello del dolor.

Mensheid: O goedheid onomschreven, geef naast de gift van ’t leven mij ook die van de traan: maak dat ook pijn mij raakt.

Dio Padre: T’apro al cielo la salita già che fece per te tanto l’umanato redentor.

God de Vader: Ik laat je naar de hemel zweven, want veel werd reeds voor jou gedaan door de verlosser, mens gemaakt.

Genere Umano: Con il dono della Vita, etc.

Mensheid: Geef naast de gift van ’t leven, etc.

80. Recitatief Dio Padre: Quindi il genere umano chiaramente discerna che la morte di Cristo è vita eterna.

God de Vader: Zo is de mensheid duidelijk te verstaan gegeven: Christus’ dood is ’t eeuwig leven.

81. Tutti Quindi il Genere Umano chiaramente discerna che la morte di Cristo è vita eterna.

Zo is de mensheid duidelijk te verstaan gegeven: Christus’ dood is ’t eeuwig leven.

— 31 — — 31 —

biografie

De Nederlandse Bachvereniging is een uniek en toonaangevend

vocaal-instrumentaal ensemble.

100 jaar geleden begonnen we met het uitvoeren van Johann Sebastian Bachs MatthäusPassion in Grote Kerk Naarden.

Sindsdien zetten we ons met hart en ziel in om zijn muziek met de wereld te delen. Met educatieve projecten, talentontwikkeling en ruim zestig concerten per jaar geven we invulling aan onze missie Bach voor iedereen. Daarnaast kunnen muziekliefhebbers van over de hele wereld genieten van All of Bach: ons YouTubekanaal vol hoogwaardige opnames van Bachs muziek.

Ons ensemble bestaat uit professionele spelers en zangers. Ze spelen op historische instrumenten en worden gedreven door nieuwsgierigheid en speelplezier: hun hart klopt voor Bach en zijn tijdgenoten. Onder artistieke leiding van Shunske Sato laten zij de veelkleurigheid van de oude muziek én van de Nederlandse Bachvereniging horen. bachvereniging.nl youtube.com/bach — 32 —

over onze musici

Maak elk concert kennis met een zanger of instrumentalist uit ons ensemble. Deze keer:

Pieter Affourtit, viool

Ik ben geboren in een gezin waar klassieke muziek geen dagelijkse aandacht had. De radio stond vaak aan op populaire zenders en daar hield ik van. Toen ik zes was zag ik Michael Jackson op tv en dat wekte de diepe wens in mij om ook op te gaan treden, om een ‘podiumdier’ te worden, in wat voor vorm of waarmee dan ook.

Onze ouders stimuleerden ons een instrument te leren. Ik mocht op blokfluitles. Ik was zeven en vond het een feest! Na een jaar mocht een ‘echt’ instrument gekozen worden en ik had geen flauw idee.

— 33 —

Mijn zus kreeg een piano en ik had veel plezier om daarop de liedjes van de radio na te spelen, maar les wilde ik niet.

Drie jaar heeft dat gesudderd, totdat ik aan een meisje uit mijn klas werd gekoppeld om iets te spelen op de kerstviering.

Bij het oefenen vroeg ik haar of ik even op haar viool mocht en dat was het! Voor mijn gevoel kon ik het al, het was als thuiskomen. Het instrument was gevonden!

Vanaf dat moment ging er een wereld voor me open: vioolles, het ontdekken van klassieke muziek, de pijn en ontroering bij het voor de eerste keer horen van het dubbelvioolconcert van Bach, Tartini’s vioolconcerten en de Mariavespers van Monteverdi. Eigenlijk is er sinds die tijd niets veranderd: nog steeds voel ik me een kind in een snoepwinkel, nog steeds stromen er regelmatig tranen bij het horen en spelen van muziek en: er is nog zoveel te ontdekken. En ja, ik ben een podiumdier. Optreden is feest!

Met dank aan Michael Jackson…

subsidiënten, sponsors en donateurs Mecenassen J.M. van Alphen-Jager; M.B.W. Brenninkmeijer; P.C.H. Broerse; W.W. Deelman; Jan Kalff; Hilde Laffeber-Nicolaï; C. Maas; H.J. Scheepstra; Feike Sijbesma; Stichting Taberna Leporis; Remmelt Veenstra; Marise Voskens; Familie Van der Wind.

En twee mecenassen die anoniem wensen te blijven.

Premium partner Deloitte

Patronen A.J.M. van Achterberg; Liesbeth Ament; Gertjan van der Baan; Jan Arie en Joan van Barneveld; A.A. (Nollie) van Berge; C.J. Beuving; Ruud Bom; Aart van Bochove; Lex Bouter en Mayke Arts; Nina en Wolter Brenninkmeijer; F.S.E. Cremers; L.N. Degle; Marc Dijkstra; Aden Liesbeth Dijkstra-Beaumont; P. Emeis; Nel van den Eng; Paul Franken; H. van Gessel; L.C.M. Gieles; Geeske en Simon de Graaf; Carolijn Ploem & Rutger Groot; J.H.Groot Koerkamp; J.W. Gunning; J.P. Haalebos; Erik en Machteld Habers; A.P.M. van der Harten; Harry en Ethelka Hendriks; Frank en Sietske Hofstra; J.S. Joosten-van der Hem; Gerke Kok en Alie Ekkelkamp; H.A. Lie; Hanneke en Michiel Meurs; Piet en Connie Moerland; Pim W. Mol; Jan F.A. Mooren; R.J.M. Nefkens; Anita Nijboer; jhr. mr. Paul van Nispen tot Sevenaer; de heer en mevrouw A. van Oord; Frans Oort; Hans en Christien van Oostveen PJ Foundation; Jaap Jan Prins; Elly van der Scheer; Philip en Marjan Scheltens; de heer Munnig Schmidt; A.H. van Schie; M.F. Scholten; Liesbeth en Frank Schreve-Brinkman; Lisette Schuitemaker; familie Slingerland; familie Steendam; Anneke en Kees Storm; E.J. Storm; Astrid en Robert

Subsidiënten en fondsen Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Gemeente Utrecht Gemeente Gooise Meren Stichting Eleven Floawers Foundation Stichting Kampen Cultuur Sponsors Achmea Holding Aegon nv Koninklijke Ahrend Amerborgh Bomhof Holding B.V. Royal Boskalis Westminster N.V. EQT Life Sciences EValuation Capital Management B.V. EY Havenbedrijf Rotterdam nv INCISION, Sharing Surgical Skills Kapp Nederland KLM KPMG McKinsey & Company Nederlandse Spoorwegen nv Norinchukin Bank Partners in Equity Philips Nederland bv Simac Techniek N.V. TBI Holdings TenneT Holding bv Unilever VvAA Wealth Management Partners NV — 34 —

Swaak; Joyce Sylvester; M.J. van Til en C. de Raay-van Til; Julia Veldkamp; G.A. Verbeet; E.A.J. Verschuurvan der Voort; Odilia Weber-Swarte; drs. A.G. Werkhoven.

En vijftien patronen die anoniem wensen te blijven.

All of Bach Partners Amerborgh MWH4impact Particuliere schenkers ARANIDI; Willem Brouwer; Howard Fee; Dick van Gameren; Edgar and Geraldine Foundation; Olivia Maria Humphreys; Familie van Til; Familie van Sibylle Pretzer; Bert Terpstra en Hisako Morioka; Dr. van Wijk-Bos; Laurence Wuillemin

Colofon

Talentontwikkeling, educatie en innovatie

Nederlandse Bachvereniging tekst Thomas Batelaan vertaling Huub van der Linden redactie zangtekst Wouter Steenbeek eindredactie Eva Terpstra beeld Simon van Boxtel, Jelmer de Haas ontwerp Pot & van der Velden drukwerk Opmeer

Subsidiënten en fondsen Instituut Gak Jos van Veldhoven Fonds Prins Bernhard Cultuurfonds Particuliere schenkers L.C.M. Gieles; anoniem; Het Witte Donderdag Gezelschap

Nederlandse Bachvereniging Postbus 295, 3500 AG Utrecht 030 - 251 34 13 info@bachvereniging.nl bachvereniging.nl youtube.com/bach

Kijk voor de actuele lijst van subsidiënten en ondersteuners op bachvereniging.nl/steun-ons

Benieuwd naar de medewerkers en besturen van de Nederlandse Bachvereniging? Kijk op bachvereniging.nl/organisatie.

— 35 —

KIJK & LUISTER VANUIT HUIS

Alle werken van Johann Sebastian Bach nemen we op in beeld en geluid en plaatsen we op youtube.com/bach, voor een miljoenenpubliek over de hele wereld.

Zo kan iedereen - met de mooiste opnames in de hoogste kwaliteit - altijd en overal gratis genieten van de muziek van Bach.

Mis geen enkele opname en klik op abonneer

YOUTUBE.COM/BACH