FIRST LADIES
NOVEMBER 2015
MAGNA CHARTA MAGAZINE
ARBEIDSRECHT MADELEINE LAMERS
2
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
3
FIRST LADIES
v.l.n.r. mr. H.M.J. Bogaard, mr. M.J.G.M. Lamers en mr. M. Grootveld. 4
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
ARBEIDSRECHT
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
5
EDITOR’S LETTER Tijdens de MAGNA CHARTA ROUNDTABLES met FIRST LADIES en LEADING MEN worden op een informele manier actuele juridische vraagstukken besproken. Tijdens deze MAGNA CHARTA ROUNDTABLE First Ladies Arbeidsrecht komen de onderwerpen cao-ontslagcommissie, de transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid en het non-concurrentiebeding aan de orde. In 2015 is AvdR gestart met de series FIRST LADIES en LEADING MEN. In deze series worden onder meer roundtable gesprekken georganiseerd waaraan telkens drie FIRST LADIES respectievelijk drie LEADING MEN deelnemen. De FIRST LADIES en LEADING MEN zijn uitgenodigd aan te schuiven aan de MAGNA CHARTA ROUNDTABLE op grond van hun specialisme op het terrein van het recht dat in de betreffende ROUNDTABLE wordt besproken. De MAGNA CHARTA ROUNDTABLE gesprekken worden gevoerd onder leiding van Wouter Kurpershoek aan de hand van drie stellingen. U kunt hierop tijdens de live uitzending reageren. De MAGNA CHARTA ROUNDTABLES zijn geïnspireerd een Engelse traditie. In 1215 ondertekende King John of England de Magna Charta (Latijn voor Grote Oorkonde) waarmee belangrijke waarden over vrijheid, recht en democratie werden vastgelegd. Legendarisch is voorts de round table waaraan de mythische King Arthur met zijn ridders vergaderde op voet van gelijkwaardigheid. Voor de FIRST LADIES dient Margaret Thatcher - the First Lady Prime Minister - als rolmodel. Veel kijkplezier, Etienne
6
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
MADELEINE LAMERS FIRST LADIES # 8.3 NOVEMBER 2015 FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
7
8
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
INDEX
WHO IS MADELEINE LAMERS HER FOUR THINGS DE VOORBEREIDING DE STELLINGEN DE UITZENDING
p. 10 p. 12 p. 16 p. 18 p. 19
ZIJN UW VERTROUWELIJKE BEDRIJFSGEGEVENS GOED BESCHERMD?
p. 22
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
9
Who is
MADELEINE LAMERS
10
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
Madeleine Lamers is gespecialiseerd in het arbeidsrecht en is hoofd van de arbeidsrechtsectie in Utrecht. Zij heeft ruime ervaring op het gebied van collectief ontslagrecht, medezeggenschapsrecht, CAO-recht, arbeidsvoorwaarden en contracten, arbeidsconflicten, statutair bestuurder en overgang van onderneming. Zij is sedert 1988 advocaat en heeft uitgebreide proceservaring. Zij is werkzaam voor het bedrijfsleven en non-profitorganisaties (waaronder onderwijsinstellingen en woningcorporaties). Madeleine spreekt regelmatig op seminars en geeft met regelmaat inhouse workshops voor cliĂŤnten.
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
11
Her
FOUR THINGS
12
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
1. W elk artikel zou u willen aanpassen en waarom? Artikel 7:653 lid 5. In dit artikel is bepaald dat indien een concurrentiebeding de werknemer in belangrijke mate belemmert om anders dan in dienst van de werkgever werkzaam te zijn, de rechter steeds kan bepalen dat de werkgever voor de duur van de beperking van de werknemer een vergoeding moet betalen. De rechter stelt de hoogte van deze vergoeding met het oog op de omstandigheden van het geval naar billijkheid vast. De vergoeding is niet verschuldigd indien het eindigen of niet voortzetten van de arbeidsovereenkomst het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werknemer. In de praktijk blijkt dat ondanks diverse verzoeken van werknemers die aan concurrentiebedingen worden gehouden (kanton)rechters vrijwel nooit overgaan tot het toekennen van een dergelijke vergoeding. Mijn ervaring is ook dat de afwijzing van een dergelijk verzoek amper wordt gemotiveerd terwijl het gaat om een ernstige inperking van de vrijheid van een werknemer die gehouden wordt aan het non-concurrentiebeding. Lid 5 van dit artikel zou of geschrapt moeten worden of er zou daadwerkelijk in de rechtspraktijk invulling aan gegeven moeten worden.
2. W elk arrest, vonnis heeft bij u het meeste “impact” gehad en waarom? Hoge Raad 7 april 1995, JAR 1995/98 Staten Bank / Fiet. De door de Hoge Raad geformuleerde hoofdregel te weten dat de rechter (behalve bij een vaststellingsovereenkomst) vrij is in zijn beoordeling van een overeengekomen vergoeding maar dat hij wel rekening moet houden met hetgeen in de overeenkomst is verdisconteerd, heeft met de inwerkingtreding van de WWZ aan actualiteit ingeboet. Immers, de kennelijk onredelijk ontslagprocedure van voor de inwerkingtreding van de WWZ is geschrapt. Toch is dit arrest een mooi voorbeeld van een werkenemer die zich niet uit het veld laat slaan en doorprocedeert omdat hij van mening is dat de overeengekomen contractuele vergoeding niet passend is. Hij kreeg uiteindelijk gelijk en kreeg een veelvoud van de overeengekomen contractuele beëindigingsvergoeding toegewezen door de rechter. Een mooi voorbeeld dat het in het arbeidsrecht alle kanten uit kan gaan.
3. W ie is voor de grootste jurist te wereld? Hillary Clinton, afgestudeerd aan de Yale Law School in 1973 heeft zij een indrukwekkende carrière doorlopen. Ondanks het feit dat zij gedurende acht jaar First Lady was in verband met het presidentschap van haar echtgenoot Bill Clinton. Ik heb enorme bewondering voor haar scherpe geest, haar kracht, haar gevoel voor rechtsvaardigheid en haar grenzeloze ambitie.
4. W elke jurist heeft u geïnspireerd (kan docent zijn, kan collega zijn) en waarom? Erik Vilé. Van hem heb ik in mijn beginjaren van mijn advocatencarrière geleerd te procederen en geleerd ervoor te zorgen dat cliënten echt het gevoel hebben dat zij het probleem waarmee zij zich geconfronteerd zien wordt opgelost door de advocaat en het probleem van hun bordje is. Je moet er als advocaat niet alleen in juridische zin voor 100% voor zijn voor je cliënt, maar belangrijker nog is dat je ze het ‘comfort’ geeft dat de zaak bij jou in goede handen is. FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
13
14
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
“Elke cliënt is uniek en elke zaak is uniek”.
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
15
DE VOORBEREIDING
16
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
17
DE STELLINGEN Door mr. M. Grootveld: “Een cao-ontslagcommissie is te verkiezen boven een procedure bij het UWV.” Door mr. M.J.G.M. Lamers: “De transitievergoeding zou alleen gebruikt mogen worden voor de transitie naar een andere baan en dus niet moeten worden uitgekeerd in geval van volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid“ Door mr. H.M.J. Bogaard: “De geest is uit de fles wat betreft het non-concurrentiebeding“
18
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
DE UITZENDING
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
19
20
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
21
Zijn uw vertrouwelijke bedrijfsgegevens goed beschermd? Iedere onderneming beschikt over vertrouwelijke informatie. Kennis van de inhoud van die informatie kan de werknemer een voorsprong geven als de werknemer in dienst treedt bij een concurrent. Het is van belang om te voorkomen dat een werknemer zijn voordeel kan doen met dergelijke informatie. De beoordeling van vraagstukken van onrechtmatige concurrentie luistert zeer nauw, zo blijkt ook weer uit een recent vonnis van de rechtbank Gelderland (ECLI:NL:RBGEL:2015:5299). In deze zaak had een Accountmanager bedrijfsinformatie die was vervat op digitale gegevensdragers van zijn zakelijke e-mail adres verzonden naar zijn privé e-mailadres. Wat er vervolgens met de bedrijfsinformatie is gebeurd, is onduidelijk. Wel is bekend dat de arbeidsovereenkomst met de werknemer is beëindigd en dat de werknemer bij een concurrent is gaan werken. De inmiddels “oudwerkgever” vreest dat de “oud-werknemer” de bedrijfsinformatie zal aanwenden bij zijn nieuwe werkgever en de oud-werkgever daarmee concurrentie zal aandoen. De oud-werkgever laat het er niet bij zitten en vordert een verklaring voor recht dat werknemer met het doorgeleiden van aan de werkgever toebehorende bestanden naar zijn privé e-mailadres onrechtmatig heeft gehandeld jegens de werkgever. De rechter oordeelt dat het vast staat dat de bedrijfsinformatie buiten het bedrijfsnetwerk is gebracht. Dat leidt volgens de rechter nog niet tot het oordeel dat de bedrijfsinformatie buiten het bedrijfsnetwerk is gebruikt. De werkgever kon dit ook niet aantonen en heeft slecht de vrees geuit dat de bedrijfsinformatie buiten de onderneming gebruikt zou kunnen worden. Die vrees is volgens de rechter onvoldoende om een inbreuk op het gebruiksrecht en de bedrijfsinformatie aan te nemen. Er zijn geen wettelijke bepalingen die verhinderen dat een werknemer informatie aan zijn privé e-mail adres stuurt. Daarop voortbordurend oordeelt de rechter dat het aan de werkgever is om in het kader van de arbeidsovereenkomst met haar werknemers dergelijke regels te stellen en toe te zien op de naleving daarvan. Die regels zullen naar het oordeel van de rechter afhankelijk zijn van de door de werkgever geboden mogelijkheden om thuis te werken, de functie van de werknemer, de aard van zijn werkzaamheden, de vertrouwelijkheid van de digitale bestanden waarover hij in het kader van de arbeidsovereenkomst de beschikking heeft en 22
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
het risico van openbaarmaking. De rechter stelt vervolgens vast dat de werkgever niet over dergelijke interne regels beschikt. Daarnaast stelt de rechter vast dat er in de arbeidsovereenkomst wel een geheimhoudingsverplichting is opgenomen, maar dat de werkgever geen beroep heeft gedaan op die bepaling. De handelwijze van de werknemer is niet als onrechtmatig aan te merken, zodat de vordering van de werkgever wordt afgewezen. Deze uitspraak is weer een goed voorbeeld van de gevolgen van de verdergaande digitalisering van de werkomgeving. De rechter overweegt daarbij dat omstandigheden als thuis werken van invloed kunnen zijn op de wijze waarop met de digitale informatie en programmatuur wordt omgegaan. Iedere werkgever zal goed moeten nadenken over de wijze waarop hij toestaat dat zijn werknemers met digitale informatie en programmatuur omgaat, zeker als deze digitale informatie en programmatuur bedrijfsgebonden of zelfs bedrijfsspecifiek is. Het is daarom van belang bedrijfsgebonden regels te stellen en die op te nemen in een personeelsgids of arbeidsovereenkomst. daarbij kan onderscheid worden gemaakt tussen IT-rechten (en het behoud daarvan) en geheimhouding van bepaalde informatie. Tot slot is het raadzaam om direct ook een sanctie te koppelen aan het niet naleven van de bedrijfsgebonden regels, zodat er op basis van geüniformeerd beleid kan worden gehandeld. Daarmee staat de werkgever ook een stuk sterker als een zaak uiteindelijk voor de rechter komt.
WHATEVER THE WORLD THROWS AT YOU, TAKE IT ON
www.avdr.nl
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
23
HE WON’ T, WON’ T HE? THEN BRING ME MY BOOTS. R I C H A R D
H A R R I S
- Student of Oxford University -
B A R H A M
THE MAGNA CHAR TA CAMBRIDGE-OXFORD LEC TURES
W W W . A V D R . N L
FIRST LADIES ARBEIDSRECHT
25
THIS IS
MAGNA CHARTA