Veez Konkani Global Illustrated Konkani Weekly e-Magazine in 4 Scripts - Devnagari Script.

सचित्र ् हफ्त्याळें

अकों: 3

संखो: 40

सप्तंबर 10, 2020

सोंगीत क्षेत्रोंतल उसतरद प्रज त डे ’सर, कल्यरिपूर 1 वीज क क ों णि

सोंगीत क्षेत्रोंतल उसतरद प्रज त डे ’सर, कल्यरिपूर

वृत्तेन एक साफ्टवे र इं मजमनयर आनी ताचो पाशां व र्ां वचो. णिकरप: * कंप्यूटर सायन्ां त बी.ई., िूडलकट्टे इन्सन्टट्यूट ओि टे क्नालजी, कुंदापू र. हां र्ासर ताका ’बेसट औटर्ोमयंर् स्टू डें ट’ म्हण प्रशसती मदल्ली. प्रजोत डे ’सा जल्माल्लो कल्याणपुर्च्ा​ा मिलाग्रीस काथेद्राल मिर्ाजेंतल्या संतेकट्टे , उडु मपं त.

* इनिोिेशन मससटम्ां त एि.बी.ए. वृमत्तपर काि: 2 वीज क क ों णि

िटव्यान स्ां डलवुडां त साधनां (कन्नड मपंतुरां ):

- िंर्ळवार रजादीन (२०२० इस्वें त उग्तावण जाता) - िोटोग्रािर पां डू (२०२० इस्वेंत उग्तावण जाता) - रग्त र्ुलाबी (उग्तावण जाता) - अिर प्रेि काव्यं (ओमडयो २०१७ इस्वेंत उग्तायला आनी टै टल पदाक ऊंचल्या १५ पयकी आसा) - बयोपीक ओि नारायण (राषटीय मिल्म िेसमटवलां त प्रदमशालां .)

संर्ीत मनदे शक आनी पदां घडपी जां वन:

परटथळरच गरवपी जरोंवन:

* लीड इं मजमनयर/िोबायल एपमलकेशन डे वेलपर, जेनप्याकट, बेंर्ळू र. * र्ावपी, संर्ीत मदरे क्तोर, पदां घडपी, सं र्ीत साधरक, कलाकार तसेंच कलाकारां क ताळो मदवपी.

3 वीज क क ों णि

- हुमळराय (२०१७ टै टल पद) - अिर प्रेि काव्यं (२०१८ टै टल पद) - िंर्ळवार रजादीन (२०२०) आनी हे र थोडीं नां वां दीनासलीं मपं तुरां ह्या वसा​ा उग्तावण जां वर्च्ार आसात. मटव्यरन क क ों िेंतलें सरधन: - लंडन, बाह्रे यन, इस्रायेल, कुवेयट (दोन पावटी) तसेंच दु बां यत प्रदशानां मदल्यां त.

-प्रथि आलबि ’उडी उडी’ २०१३ इस्वेंत उग्तायला, कोंकणेंतल्या ख्यात आलबिां

पयकी उत्तीि म्हण लोकािोर्ाळ जां वन अत्यधीक मवक्रो जाला.

- िोर्ाचें स्थुमतर्ीत ’तु जो िोर् म्हाका जाला’ प्रजोतार्च्ा आलबिां त अत्यंत लोकार्च्ा ख्यातेक पावलां .

- ’एक आसल्यार एक ना’ कोंकणी मपंतूर तसें इतरां नी र्ायलां .

- कोंकणी मपंतूर ’पासपोटा ’ हाका संर्ीत मनदे शन मदलां आनी र्ायलां . टै टल पदाचीं उत्ां बरयल्यां त.

- २०० वयर कोंकणी आलबिां नी र्ायलां आनी चडटाव पदां लोकािोर्ाळ ख्यातेक पावल्यां त.

4 वीज क क ों णि

- मकतेंच संर्ीत साधनां वापररनासतां ’आकापेल्ला’ र्ामयल्लो संर्ीतर्ार म्हण दाखलो केला.

- तार्च्ा आलबिां नी तसेंच प्रदशानां नी नव्याच कलाकरां क पात् मदल्लो व्यक्ती म्हण नां वाडला. उडु पी सुत्तुरां तल्या र्ावप्यां क जिंवन कोरस पंर्ड तार्च्ा प्रदशानां क मवंचला.

-कोंकणेंतलीं प्रख्यात प्रदशानां - मवलिी नायट, मवल्सन ओमलवे रा नायट, िां ड सोभाण इत्यामदं नी पात् घे तला.

- ’ब्याक टू लैि’ हाचो स्थापक, एक सु मवा ली वेदी कोंकणी तालेंतां ऊजीत करंक (ह्या मवश्ां त चडीत म्हाहे त सकयल आसा). मटव्यरन तुळू सरधनरों ( परटथळ गरवपी जरोंवन) - एक्का सका - दबक्क दबा अयसा - कुसाल्द जवाणेर - तोट्टील

5 वीज क क ों णि

- अम्मेर पोलीसा (पदां घडन, र्ावन टै टल पदाक संर्ीत मनदे शन मदलां ) - अप्पे टीचरर्ळन्नू सोंगीतरच सोंणक्षप्त णववर: - िाध्यिां नी प्रजोताक सार्क्ा​ा रीतीन "करावळी कना​ा टकाचो सोनू मनर्ि" म्हण वोलायला.

- िुंबंयत चलया पां चव्या आमटा सट एलौड संर्ीत प्रशसत्यां नी ख्यात पु रूष र्ावपी आनी ख्यात पद प्रशसत्यो लाबल्यात. सलीि सुलेयिान ख्यातेर्च्ा सुलेयिान िचंटान प्रजोताक प्रशसती प्रदान केल्ली जां वनासा.

- ’कारें बो’ मपं तुराक मदया पाटथळ संर्ीताक ’कन्नड इं टरन्याशनल म्यूजीक प्रशसती’ िे,ळ्ळ्या.

6 वीज क क ों णि

- ग्लोबल कोंकणी म्यू जीक एवाडा स हाका पुरषां च्च्र्च्ा मवभार्ां त तीन पावटी ’बेसट मसं र्र’ म्हण नां वाडला.

- २०० कोंकणी आलबिां नी (२००+ पदां ) र्ायल्यां त आनी हीं पदां भारीच लोकािोर्ाळ जाल्यां त. कोंकणी सं सारां तलो मसं मतिें ताळ र्ावपी म्हण प्रजोत नां वाडला आनी तरूण जनां र्ा िधें तो िािाद जाला.

- आज पऱयां त २,०००+ स्टू मडयो रे कामडं र्ां ताणें केल्यां त, जां तूं आसात संर्ीताचे मववीध

आलबि (इं र्लीष, कोंकणी, महं दी, कन्नड आनी तुळू), मपंतुरां , िटवीं मपंतुरां , रे मडयो आनी टीवी मजंर्ल्स, स्थुमतर्ानां , सुवारी, नाटकां आनी इत्यादी.

- मपमडलैट, शापसा स्टाप, मटमवएस असें इतर कंपण्ां क ताणें मजंर्ल/स्थुमतर्ायनां घडल्यां त.

- एक प्रख्यात हे ळल्लो र्ावपी, संर्ी घडणार, संर्ीत उत्पादक, आनी प्रदशाक जां वनासा प्रजोत.

7 वीज क क ों णि

- प्रेक्षकां क आपल्ये िू टी मभतर धना आपल्या प्रदशानां नी तां र्च्े थां वन आमनकी जाय म्हळ्ळ्ळीं भोग्ां प्रजोत उबजायता. लोकाक आकरषीत कर्च्ां प्रजोत प्रथि स्थानार आसा.

- बामलवूड, इं डी पाप, कन्नड, इं र्लीष आनी इतर पदां नी बाल्लडस तें राख, रे र्े तें मडसको पदां क प्रजोताचें हे ळल्लें नां व जालां .

- कोंकमणंत आकापे ल्ला र्ां वर्च्ां त ताणें प्रथि िेट काडल्लें जां वनासा. कना​ा टकां तलो तो

पयलो कलाकार ह्या िेटां त. आकापेल्ला जां वनासा संर्ीत साधनां चो उप्योर् कररनासतां र्ां वचें.

- २०१५ संर्ीत संसारां तलें ख्यात ग्रािी मवजेत ररक्की केजार्च्ा योजनां नी प्रजोतान ताका सां र्ात मदला. ग्रािी मवजेत आलबि ’शां ती संसार’ हाका प्रजोतान आपलो ताळो मदला.

- संसारा भोंवारीं प्रजोतान म्हयार लंडन, बाह्रे यन, इस्रायेल, कुवे यट, दु बाय इत्यादी दे शां नी आपलीं यशस्वी प्रदशानां मदल्यां त.

8 वीज क क ों णि

- टीवी छानेलां मनंय प्रजोतान आपलीं प्रदशानां मदल्यां त.

- आपल्या रप्याया तायान प्रजोतान लोकाचें जयत जोडलां मकत्या म्हयार तो र्ायताना लोक तार्च्ा तायार्च्ा िोर्ारच पडटा.

- सिाजीक िाध्यिां जां वनासर्च्ा िेसबू क, सौंडलौड, यूट्यूब इत्यामदं नी तार्च्ा पदां क ताका भारीच पामटं बो अख्या संआरां तल्या तार्च्ा अमभिानीं थां वन लाबला.

- महं दी टे मलमपंतुराक ’कूछ अलर्सा’ प्रजोतान पद घडून, ताळो दींवन तें ताणेंच र्ायलां . हें प्रजोताचें एक मवशेष िेट म्हण्ेत.

- प्रजोत कीबोडा , मर्टार, हािोमनका आनी िेलोमडका संर्ीत साधनां खेळर्च्ां त प्रवीण.

- प्रजोताक सभार राज्य आनी राषटर ीय प्रशसत्यो िेळ्ळ्यात.

- तार्च्ा पुडलद आलबि उडी उमडं त १० मवमवंर्ड संर्ीताचे अं र् आसात आनी ह्या आलबिाक दाखलो रचीत मवक्रो जाला.

- उडी उडी बराबर, प्रजोता वीकऱयाचो कोंकणेंत क्रां मतकारी दाखलो केला वापारून सवा वेदी एप्पल म्यूजीक (ऐट्यून्), अिाझोन प्रैि म्यूजीक, स्पाटोिै आनी इतर. हाचो पाटलाव हे र संर्ीतर्ारां नी करून िायदो जोडला.

9 वीज क क ों णि

- ख्यात कवी, पदां घडपी र्ोंयचो जयंत कायमकणी हाणें प्रजोतार्च्ा रप्याया तायाक होर्ोळमसलां आनी आपूण तुजो िोर् म्हाका जाला ह्या पदार्च्ा िोर्ार पडलां म्हळां .

- िािाद संर्ीत मनदे शक कन्नड उध्यिां तले प्रवीण दत्त स्टीवन (िं र्ळू र िले ख्यातेचो), रवी बस्रूर, अनूप सीलीन हां र्च्े बराबर आपलो वावर मदला.

- तुळू मपंतुरां एक्क सका, दबक दबा ऐसा, कुसाल्द जवाणेर, तोमट्टलू आनी सभार इतर मपंतुरां नी र्ायलां .

- ’वरलड कप २०१५’ स्थुमतर्ीताक जें सचीन तेंडुळकारान प्रदान केल्लें ’दे श को हे भरोसा’ ं​ं त र्ायलां .

- भारताद्यंत १२ कलाकारां लार्ीं सां र्ाता काि करून आमदत्य नारायण बराबर ’वरलड म्यूजीक डे २०१४ पद "डोंट वरी, बी ह्याप्पी" र्ायलां आनी हें पद अख्या अंतजा​ा ळार वै रल र्ेलां .

10 वीज क क ों णि

- "प्रजोत डे ’सा - लैव" बोंदेराखाल सभा प्रदशानां वेदीर हाडल्यां त.

- ताचें बाह्रे यनां तलें प्रदशान हौजिूल जां वन प्रेक्षकां थां वन ’वन् िोर’ बोबात मनरं तर काऱया वेळार र्ाजमयल्लें आयकालां . हें ५.५ वोरां चें काऱयें लोकार्च्ा अमभनंदानान भोरोन र्ेल्लें जां वनासा.

- िलनाड इं मजमनयररं र् कालेज, हासन इत्यामदं क प्रजोतान जीवाळ प्रदशानां मदल्यां त.

- बेंर्ळु रां त प्रजोत ’प्रजोत डे ’सा म्यूजीक’ आनी स्टू मडयो सेट-अप ’अंटोमनयो स्टू मडयोस’ हां चो म्हालक जां वनासा. हां र्ासर प्रजोत आपलें संर्ीत तयारण आनी रे कोमडं क चटु वमटको चलवन व्हता​ा .

- प्रसतूत प्रजोत आपलो िुखलो आलबि ’परत उडी उडी’ हाचो वावर चलंवन आसा. प्रजोत खरोच एक संर्ीताचो पूंजो, िधूर तायाची झर आनी सं र्ीत व्हायाचो कुंवर जां वनासा. असलें िधू र दे णें आसचे व्यक्ती कोंकणी संसारां त भारीच आपरूप म्हण्ेत.

11 वीज क क ों णि

प्रजोत एक काऱयाळ काऱयमनवा​ा हक, आपल्या उत्ां नी तो लोकाक हालयता, धलयता आनी तां र्च्ा िनपसंदेचें तो उलयता. ह्याच वयल्या कारणां क लार्ोन तो लोकाक प्रमसद्धे चो जाला आनी ताणें तार्च्ा िोर् कर्च्ा​ा अमभिामनंचो संखो हजारां नी केला. ह्या वख्ता वीज ताका सवा बरें िाग्ता आनी तार्च्ा जीवनां त यश आशेता. कोणी आं कवार चमलयो ताचो िोर् करंक आशेतात तर, सोरी, ताचें लग् शक्ती नर्र, िंर्ळु र्च्ा​ा वे लीशा आश्मा(इं मजमनयर) लार्ीं जालां आनी तीं बहूत संतोसान आसात. प्रसतूत दोर्ां य कल्याणपुरां त आपल्या घरा थां वन्ंच काि करून आसात.

प्रजोत डे ’साक र्ावपाची हुिेद ऊटल्ली इर्जे कोयरां त. हां र्ासर तो प्रथित र्ावं क शीकल्लो. तार्च्ा िधू र तायाक तेन्नां चो मिलाग्रीस इर्जा, कल्याणपूर िा| क्षेमवयर मपंटोन ईट घाल्लो ताका र्ावंक उत्तेजन दींवन ताचें र्ावपा तालेंत अमभवृद्धी करंक. आपलें र्ावपा दे णें जाणां जाया प्रजोतान उपरां त र्ायन स्पध्यां नी पात् घेतलोआनी सभार बहुिानां जोडलीं. तो पयल्ये पावटी वेदीर चडल्लो उडु मपं त जाया ’रे ड क्रास उत्सवां त’ आपल्या धावे लामसंत मशकोन आसतां . ह्या उपरां त प्रजोतान मभल्कूल पाटीं पळे ल्लें ना. आपली र्ावपा रीत ताणें पाजली

12 वीज क क ों णि

आनी अंतर कालेज र्ायन स्पध्यां नी ताणें पात् घेतलो. २०१० इस्वेंत प्रजोताक केवीन मिसकीत नायटां त सुरत्कल पात् घेंवचो अवकास प्राप्त जालो आनी ताचें धैर आमनकी िुखार र्ेलें जां वन एक पदां घडणार आनी र्ावपी. १९९० इस्वेर्च्ा दसेंबर ६ वेर ताचें जनन पीटर आनी मलल्ली डे ’सा हां चें मतस्रें बाळ जां वन जालें. तां कां तेर्ां भुर्ीं प्रजोताक धना. एक चेडूं आनी दोर् चले. पीटर स्टे ट ब्यां क ओि इं मडयां त काि करून आतां मनवृ त जाला. मलल्ली डे ’सा सां त जोसेिस है यर प्रैिरी शालां त िुखेल िेसतीणा जां वन मनवृत जाल्ली

ती वसा​ा आदीं दे वाधीन जाल्या. ताची भयण परलीन अिे ररकां त वसती कता​ा आनी भाव प्रज्वल प्रसतूत आसटर े मलयां त कािार आसा. आपलें मपयुसी मशकाप कल्याणपुर्च्ा​ा मिलाग्रीस कालेमजंत संपयतच, प्रजोत कंप्यू टर सायन्ां त मबई मडग्री आपणावंक सकलो िूडलकट्टे इन्मटट्यूट ओि टे क्नालजी, कुंदापुरां त. मनिाण्ा वसा​ा प्रजोताक व्हड प्रशसती िेळ्ळ्ळी "बेसट औटर्ोमयंर् स्टू डें ट"

13 वीज क क ों णि

’अिृत मबंदू’ं​ं त र्ावंक आपयलें , उपरां त महं दी

मपंतूर ’कूछ अलर्सा’ सिाजीक संदेशा बराबर.

जां वन. उपरां त ताणें इनिोिेशन मससटिां त एमिबए केलें. कालेमजंत आसतां प्रजोतान आपल्या कालेमजचो प्रमतमनधी जां वन ब्यामडिं टन स्पध्यां त पात् घे तलो मजल्ला िट्टार. अं तर कालेज वामलबाल पंर्डां तयी प्रजोत आसलो. ताका स्ट्यां पां आनी नाणीं जिंवची व्हड मपसाय आसली. सवां प्रास चडीत र्ां वचें आनी संर्ीत हाची अमभरूच प्रिुल्लीत आसली. ताका पयल्ये पावटी मवलिी नायटां त र्ावं क अवकास िेळया ते न्नां ताचें स्वपाण ज्यारी जाल्लो अनभोर् जालो आनी िां ड सोभाणाचें मवरासत प्रदशान. पयलें ताका कन्नड मपं तूर

र्ावपां त आसचो अवकास ताका इतलो रचलो की सवकास तो महं दी, कोंकणी, इं र्लीष, कन्नड आनी तुळू भासां मनंय र्ावंक लार्लो. असें प्रजोत जावंक पावलो एक नािणेचो व्यक्ती संर्ीत संसारां त. ताणें र्ामयल्लें आकापेल्ला महं दी पद "िेरा िन" सिाजीक जाळां नी लारां हाडु ं क पावलें. रोशन बेळिाण हाणें प्रजोताक आपलीं पदां आकापेल्ला र्ावंक हुिेद मदली तार्च्ा ’तुंच तूं’ आलबिां त, हें जावंक पावलें प्रपरथि कोंकणी संसारां त. प्रजोताचो प्रपरथि सं र्ीत आलबि, ’उडी उडी’२०१३ इस्वेंत नतालां िेसता मदसा मिलाग्रीस काथेद्रालां त उडु मपचो मबस्प डा| जेरालड ऐसाक लोबोन उग्तायलो. हार्च्ो २,००० वयर प्रमतयो तु था​ा न मवकून र्ेल्यो आनी परत मतस्री आवृत्ती काडु ं क पडली. ह्या उपरां त तो आलबब हुनोनी केकीं परीं मवकलो.

14 वीज क क ों णि

15 वीज क क ों णि

16 वीज क क ों णि

बापाय पररं च वे लीशाचो बापय र्क्ानरा ब्यां कां त काि कता​ा आनी आवय एक मशक्षकी जां वनासा. मनशेल प्रजोतापररं च एक साफ्टवे र इं मजमनयर जां वन मडएन्सससं त काि कता​ा .

Personal Webpage (Contains all updates and songs of Prajoth D'sa): www.prajothdsa.com YouTube Channel: www.youtube.com/prajothdsamusic Facebook: www.facebook.com/prajothdsamusic

ह्या िािाद प्रजोताचें लग् जालें शन्सक्तनर्रां तल्या वेलीशा डी’क्रुझालार्ीं २०१८ जनेर ६ वेर कल्याणपू र मिलाग्रीस कालेज उग्त्या िैदानार. प्रसतू त ताचीं आवय-बापय बेंर्ळु रां त वसती कता​ा त. प्रजोतार्च्ा आवय-

Android App: “Prajoth D’sa” https://play.google.com/store/apps/d etails?id=com.prajothdsamusic.prajot hdsa&hl=en_IN ------------------------------------------

कक ों िी लेककरोंची णनस्वरथी सेवर? (व कपटपि) आदल्या अंर्क्ां त "कोंकण्ां चीं रदानां आनी म्हजी अमभपराय" म्हळ्ळ्या िाताया सकला बरमयल्लो अवस्वर िु कारंक आसा म्हळ्ळ्ळें . ह्या हफ्तत्यां त, कोंकणी लेककां ची एक "मनस्वाथी" र्ुणा मवषीं बरवंक आशेतां .

मनस्वाथी म्हयार altruist म्हण सिजोंचें. जशें क्रश्णान सां र्लेलें आसा: "किाण्े वासतू वामदकरसते, ि िले शू कदा चना...". किा कते वच. िळ आशेनाका. िळ मदं वचें व नां तें दे वाक सोड. धतीर िात्ये मभतर रोंपलेली भी मकरलाता. ती रोंपी जाता. सूऱयो, सावळी, उदाक आनीं पोशण लाभल्यार वार्ोन रूक

17 वीज क क ों णि

जाता. िळ मदता. ही मनसर्ा​ा ची रीत-नीत. हाका क्रश्णाची र्जा नां . जामयत्ते रूक िळ मदतात. िळ मदनातले ले "वां ज" रूक भारीच उणें. भीं रोंबलेल्याक िळ खावंक िेळता म्हण खात्ी नां . म्हज्या अबान रोंबलेलीं जामयत्तीं मबकणां मकरलोंक एक पावसाळो जाय पडलो. नंतर थोडीं व्हसां लार्ली तां तू िोणोस जावंक. तवळ आब नातलो; तो "कुंयका" जाल्लो. तार्च्ा पुतार्च्ा कुटिान ते िोणोस खेले. पूण आबाक स्वाथा नातललो म्हणोंक जाता? आपणाक नहीं तर्यी आपणार्च्ाच िुकल्ये मपळर्ेक िळ लाबाजे म्हळ्ळ्या स्वाथा​ा न ताणें मबकणां रोंबले ली नहीं म्हण कशें सां र्चें? पूण ताचो स्वाथा आपणार्च्ाच िायद्याचो नहीं दे कून तो "मनस्वाथी" म्हण अपव्येत. ने ?

“The meaning of Karma is in the intention. The intention behind the action is what matters. Those who are motivated only by desire for the fruits of action are miserable, for they are constantly anxious about the results of what they do.”

मकत्याक मबकणां रोंपलीं हें अवश्. कने पाटली नीयत अधीक र्जेची. जो कोण आपल्या कनेचो िळ िात् आशेता, तो दे देस्फोर जातलो. मकत्याक तो आपल्या कनेर्च्ा िळा मवषीं तकली तापयतलो. पूण, कने पाटलो इरादो व्हड मिनत कना आपणावंक क्रश्णा ले र्ून आडवानां . जावंक पुरो. ह्या तत्वाक आनी कोंकणी लेककां र्च्ा रदानां क मकतें संबंध? आसा, सां ग्तां . म्हज्ये नद्रे न पडलेल्या परीं, कोंकणेंत वाचप्यां प्रास चड लेकाक आसले आनी आसात. हऱयेकलो अल्लू, बावतू, लाद्रू, पेद्रू लेककच. १९६७ ओक्तोबरां त हां वें म्हजें पयलें लेकन पयणारीक धाडन दींवन िमहनो भर राकोन पळे ल्लें. केदळा छाप्तीत? छाप्तीत र्ी नां ? १४ व्हसां प्रायेर्च्ा हळ्ळ्ळें त थावन Inland letter वापरून पोसटार धाडलेल्या आनी िळाक राकोन आसलेलो हां व एकलों लाद्रू, पेद्रू नासतानां आनी मकतें? आनी कसलें मभकाण म्हणश्ात. मवषय कथोलीक धिा​ा क लाग्ती जाल्लो. मवषय अनैतीक आनी अचानक िोना पावलेल्यां ची पाथीक कूड मसिे मत्ंत नहीं, भायर पुचो. अनैतीक म्हणजे १९६७ इस्वेंत मजवघात म्हण लेकचें. खुनी म्हण रज्वात्यो जिावन, कोडमतंत नीमतदारा िु कार वाद-अपवाद िां डून, कोण खुनीर्ार म्हण हातां क सां पंडलीं नां त तर्यी, मजवघात नहीं म्हण ि​िा​ा ण घे वंक पोमलसां क खंय पुसात आसा? ते आपलें किा करंक तयार नां त.

18 वीज क क ों णि

दामडजे पयलें. जाप नां . मकत्याक बावडो १० पयशे आनावशे खमचा तलो? पूण, िळ िेळ्ळ्ळें म्हण्ां . जुसत १९ नवें बर १९६७-व्येर म्हजें नां व छापोन आयलें! म्हजें नां व पळे वन जाल्ली खुशी कशी मववरू ं ?

अशें मजवघात म्हण पोलीस ररपोटा म्हळ्ळ्ळें िळ िेळ्ळ्ळे ल्यां पयकीं म्हजी बापू ल िावशी एकली. मतची मनजीव कूड आपल्याच घर्च्ा​ा अंर्णां त आसलेल्या बां यत उपे तेली तें म्हज्या बान (व्हडली िां यन) पळे वन बोबाट घालन, सर्या वाड्याक जियल्या नंतर, उळग्यान पोमलसां क आपवन, बां यतली भायर काडन आं र्णां त दवरलेली. हें द्रश् म्हज्या पां च व्हसां र्च्ा िनो-पटळार्च्ेर खंचलां . तें मवस्रानां . दे कून म्हज्या कडे बरं वची तसली काणी आसली. दयाळ जेजू मक्रसतार्च्ा पाटलावदार याजकां नीं मसिेमत्ची "पमवत्" िाती मतका पावो मकत्याक केमलनां ? सवाल वाजबी नमहं र्ी? पयणारीक हें "नासतीक" बरवप छापचें धयर आसार्ी? पूण, त्या काळार, कोण पुनेर्ेल्लो मिर्ा मजर्च्ा मवर्ारा मवरद्ध मवचारप करंक वेतलो? कोणाक जाय ती कनी? मकत्याक "िळ" म्हणर्च्ाकी, "मनिाळ" खळीत आसताना, किा कोणाक जाय? िळ पयलें पळे जे ने? व्हय, िळ िेळाजे जाल्यार, कनेर्च्ें एक िेट काडन छु प्प बसल्यार जायना. दे कून, िमहनो संप्तच, पयणाररर्च्ा सं पादकाक पोसट काडा

पूण, साकें पळे ल्यार हें िळ नहीि. छापचें एक कनी िात्. सेकंडरी ले वेलाची. िळ म्हयार, वाचप्यां क हें बरवप पािवचें , तां का रच्चें वा नाका म्हण भर्चें. जर बरें म्हण भर्लें, आपलें मचंताप इल्लें बदली कचें. हें जावन आसा, िळ. उरलेली सवा "कनी" िात्. दे कून, लेककां नीं मिनत कामडजे पडता. केवल एक लेख बरवन उडयल्यार जालेंर्ी? नािणेचीं बोमलवू ड तारां लेर्ून आपल्या मिल्माची पबमलमसटी करंक मिल्म ररलीस जां वर्च्ा पु डें िमहने - दोन िमहने जामयत्त्या वटारां त भोंवा नां त र्ी? मिल्म मवक्रो कची जवाब्दारी केवल मडसमटर ब्युटर िात् पळे त तर लोकाक मसनेिा होलाक हाडचें कशें ? तशें आिर्च्े मतयामत्सत. नाटमकसत पबमलमसटी कता​ा ले, आतां यी कता​ा त तें सत. पूण, कवी? बरवपी? सामहती? ते मकत्याक आपलेंच "र्ुिट" वाजयनां त? र्ुिट वाजंवचें िळ आशेवन नहीं बर्ार पळ मदं व्येत तसल्ये रोंमपयेक "ईट" मदं वची कनी. "ईट" नासतां , रोंपी र्ोड् डू जायत तर, कोणाक िायदो? दे कून, लेकाकां नी व्हड जवब्दारी वहमसजे. आपल्यां सयऱया-दयऱयां क, इषटां -िंत्ां क, महतै मशंक आनी पाटावदारां क मवनंती करंक जाय:असलें म्हजें लेख िलाण्ा िां मचयेर

19 वीज क क ों णि

छापलां /मचपकायलां , वाचा, तुिची प्रमतमक्रया मदया म्हण आडदोस िार्ोंक कसली लज? हऱयेक कनी एक हं ताची नहीं. मबकणां रोंबली, एक. सदां उदाक घालें , दोन. सारें -िीट घालन, िूळाक घालें, तीन. पोस केलो, र्च्ार. िूळां त जल्माल्ली तणां बुड्डून उडवन, सशी वार्ोन रूक जाता पर्यां त पोस कररजे नमहं र्ी? हाका म्हजें एक नां व आसा: "The Law of Farm". हें तत्व आिीं जल्मया िामतये थावन मशकोन येंवचें. "The Law of School: नहीं. हें तत्व आिीं इसकोलां त मशकलेलें. पयलें तत्व आिचे पाय धनीर, भुिीर दवरून "किा​ा " कचें. दु स्रें, पयल्या िामळयेर बसोन, मबकणां सकलां उडं वचीं. िार्ीर त्या मभकणां ची हालत मकतें जाली तें "नमशबार्च्ेर" सोडचें’. नशीभ बदलुंक प्रेतन केल्यार आिीं "स्वाथी" जातां व नहीं? ह्या पावटीं, इतलें पुरो. मकत्याक आिकां लेककां क कपटपण सोडन, से वा कतां म्हळ्ळ्ळें सोडन, बरं वचो दु स्रो िुख्य इरादो मकतें म्हण मचंतुंक इल्लो वेळ जाय. ने ? .

14 िोबायलाक रें ज िेळतमसले. डोंमबवलीक िोनू केल्लो. बायलेन कोल ररसीव केल्लें. हां व एकदि आराि आस्सा

म्होणू " नरो वा कुंजरोवा " म्हमळल्यावरी िाल्स सां र्लें. आनी बमसलकडर्च्ान करिल घाटाची सुरेख वणाना केल्ली. " मससी दे मविने " घाटावरीवे ? " तीणे मवचारलें.

" दे मविने एक्कू घाट. हां र्ा दे मविने वरी

(णिलीप मुदरथथ)

एक जाल्ले की आन्नेक घाटी मदसता. दाव्यां न

--------------------------------------------

भयंकर पाताळ र्ुंडी. उज्वव्यां न सह्याद्री मभंत.

20 वीज क क ों णि

रान म्हयारी घोर कानन. वाट्टे री िोरे सट

करिल घाटान आिर्ेली सत्वपरीक्षा

मडपाट्ा िेंटाचे वोचिेन्न िेळ्ळ्ळे . तान्नी सां र्लें

केल्ली. हां वे महिालयां तू " सर पास " टर े क

की...रान्नां तू वार् , करडी , काडु कोण आस्सा

केल्ला. Valley of flowers , हे िकुंड यात्ा

ती."

केल्या. खय्ीं अय्ब्बा...!! म्हमळलना. पण करिल घाटारी , िाल्स सां र्ना तुिका ,

हें आयकले की बायल म्हळाली , " तूम्मी बस्स धोनूा वाचा."

नाक्क...नाक्क जावनू र्ेल्लें. पाय्ां क शोस घालर्च्ाक जायना. शोस

घाल्लेमतकी...सुज्जील पाय बट्टां तू खोळसूर्च्ाक तो घाट चोणवोच्चें कठीण म्होणू िेर्ेल

जायनां सी वळवळतालो.

चेल्यान र्ूर्ल्लारी सचा कोनूा मतक्का सां र्ील खयीं !

थट्ट्ने खयीं की वान्सज्जलें उर्डास जाल्लो. " No road is too long when you

" आत्तं घाट चोणू जाल्लें. दें वचे बाकी

have good company "

आस्सा. दें वर्च्ाक मततल त्ास जायना " म्हळ्ळ्ळें .

मवनोद भट्टाक िोनू केल्लो. " खय्ीं आस्सारे तूम्मी ? " मवचारलें.

" कस्सन जावका ते करा. सां र्ील आयकूची जाती न्हयीं. " म्हणत िोनू दवरल तीणे.

तो िाल्स सां र्ना परं तू खरें मनपैता. " ही मवद्या तार्ेल्यार्ी शीकका.

बायलां ले पवरिूल असत् म्हयारी टोंट. तें तीणे िारलेंची.

" जासती दू र ना अण्णप्पण्णा. तुम्मी िाक्का मदसताती " म्हळालो. ताक्का स्माटा िोनोरी र्ूर्ल ओन कोनूा पोळोर्च्ाक कळता. िाक्का िां तारे क कळना. ते मदकून " बाळ्ळ्ळी स्टे षन आनी मकतल मकलोिीटर दू र आस्सा पळे रे " म्हळ्ळ्ळें . " एक तासा मभत्तरी आस्सा. नमलनी , संर्ीता ( िावस भयणी ) थयीं येवनू पावले ती.

21 वीज क क ों णि

आिर्ेल खामत्तरी खावर्च्ाक , मपवर्च्ाक

दािोदरा...म्हणत दे वाल नाि स्मरण करत

घेवनू आयले ती " म्हळालो.

िुक्कार वचत उरलों.

एक तास म्हयारी आनीक चार पां च की.िी. वोचका. हर्ूर कन्सस्संतरी पाय बुट्टां तू खोळमसले. बु डतल्यान घट्टी लाग्गी आमसल्याक धररल्यावरी रघुरािाक धोनूा इब्बी

राबलों. िार्शी पळ्ळ्ळे मतकी अडणा म्होणू सावकाश हे ज्जे घालत , youth hostel न - पद्मनरभ नरयक.

टर े मकंर् कताना मशकैलें , रसतेरी येवचे अडी

( continue )

अडचणीक , " l don't care " म्होणका म्हमळलें येवजूनू , नार्े शा , िंर्ेशा , रािनाथा ,

-----------------------------------------

On Choosing a Great Career We need to train our children to be good human beings.

That is the foundation on which any or all careers are to be built There is a lot of opportunity in this area and very little competition’”.

BY Bishop Gerald John Mathias, Lucknow

Recently I came across a profound and very meaningful post in the WhatsApp which read like this: “I asked a wise man, ‘tell me Sir, in which field could I make a great career?’ He said with a smile, ‘be a good human being.

Indeed, to be a good human being is a noble career but a daunting and challenging one; a life-long task. Most people either just exist and do not live as goodhuman beings, or else they are in the hot pursuit of professions and careers in order to make money and be wealthy and rich. In the bargain they fail to be good human beings.

There is hardly any or very little competition among people to be good human beings. On the other hand, there

22 वीज क क ों णि

is cut-throat competition to be doctors, nurses, engineers, managers, secretaries, auditors, teachers, politicians, bureaucrats, police or army officers etc. etc. The rat race is so highly competitive, that many forget ordinary forms of decency, courtesy and humanity, leave alone justice and equality or other moral principles. Corruption is so rampant that it has become normal part of life and many do not even realize that they are being unfair, unjust and corrupt, or are brazenly so.

The wise man’s advice to choose to be a good human being as one’s career is so profound and meaningful and urgently necessary for peaceful co-existence of human beings and for the survival of human society. If you are a good human being you will be a good doctor, good engineer, good teacher, good bureaucrat etc. But if you are a bad human being you cannot really be a good doctor, engineer, teacher etc. If your character itself is bad that will reflect in your dealings and life in general. That is why we see so much of corruption, injustice, oppression, violence etc. in the society because of bad human beings. If human society is to be just and humane, we need more good human beings in it.

We need to train our children to be good human beings. That is the

foundation on which any or all careers are to be built. Let them be good human beings, then there is no worry which career they choose.

They will be good teachers, doctors, politicians, bureaucrats etc.

Recently Delhi police arrested a doctor for allegedly killing more than 100 patients in order to remove their kidneys.

Obviously, it was a racket carried out not just by one person but several. How could a well-trained doctor, a surgeon commit such heinous crimes? If he was a good human being this would not have happened.

There were other bad human beings who cooperated with him and ran the racket, going to the extent of even killing patients for the sake of money.

That is the height of greed and love of money. St. Paul has reminded us that the love of money is the root of all kinds of evils (cf. 1 Tim.6:10).

The multi-crore scams, bank frauds, money laundering, bribery, extortion, arms race, lucrative business in drugs and pornography, flesh trade, human

23 वीज क क ों णि

trafficking etc. are only concrete examples of greed and love of money.

One is reminded here of the famous words of Mahatma Gandhi: “The earth

for everybody’s greed.”

In the Book of Proverbs we read: “There are six things that the Lord hates, seven that are an abomination to him: haughty

has enough for everybody’s need, not

eyes, a lying tongue, and hands that shed innocent blood, a heart that devises wicked plans, feet that make haste to run to evil, a false witness who breathes out lies, and one who sows discord among brothers.”

(Prov.6:16-19).

Further the wise man in the Book of Proverbs says: “A good man obtains favour from the Lord, but a man of evil devices he condemns.

No one is established in wickedness, but the root of the righteous will never be moved” Prov. 12:2-3).

It is indeed a great challenge to be a good human being, a righteous person, and a person of character. People are more inclined to choose easier paths and comfort zones, and end up in wickedness and sin. Or else in pursuit of efficiency, maximum production and 24 वीज क क ों णि

maximum profit they lose human character. Charles Lindbergh shared his experience thus: “I grew up as a disciple of science…. Now I have lived to experience the early results of scientific materialism…. I have watched pride in workmanship leave and human character decline as efficiency of production lines increased.”

Pope St. John Paul’s exhortation is very pertinent: “Help transform the world around you by giving the best of yourself. Teach others the value of faith --------------------------------------------

and prayer and goodness”.

And the great St. Paul wrote to the Romans: “Do not be overcome by evil, but overcome evil with goodness” (Rom. 12:21).

Let us therefore choose and guide and help our children to choose the great career of becoming a good human being. Let us use every opportunity in this field without fear of any competition, for as the wise man said: “there is a lot of opportunity in this area and very little competition”.

--------------------------------------------

ONE RUPEE for A NEW INDIA -*Fr. Cedric Prakash SJ Just a couple of days before his retirement from the Supreme Court, Justice Arun Mishra gave (perhaps unwittingly) the people of India a very special gift: a ONE RUPEE COIN! (coin because the one-rupee note has totally disappeared!). It was in the form of the ‘punishment’ meted out to senior public interest lawyer and activist Prashant Bhushan for the contempt of court case against him. Bhushan was already found ‘guilty’ and the quantum of ‘punishment’ was only to be given. It was done on 31 August a little after the clock struck twelve noon! The 82-pages sentencing judgement concludes with, “We,

therefore, sentence the contemnor with a fine or (SIC) Re. 1/-(Rupee one) to be

deposited with the Registry of this court by 15.09.2020, failing which he shall undergo a simple imprisonment for a period of three months and further be

debarred from practicing in this Court for a period of three years”(#93) It was perhaps one of the most highprofile cases in the Supreme Court in recent times. Bhushan after all, is a well-

25 वीज क क ों णि

known lawyer and has taken up cudgels on behalf of the poor, the excluded and the exploited; it has always been against the powerful, the vested interests and of course the ruling regime -particularly the current political dispensation. The immediate provocation was two tweets Bhushan made in June; first against four former Chief Justices and in a second tweet against the current Chief Justice.

As the case unfolded it was clear that

Bhushan would never relent; besides, Justice Mishra was well known in giving favourable judgements to the likes of the BJP/RSS and other powerful groups.

Justice Mishra said that they were “showing magnanimity” by not imposing a severe punishment. He is fooling no one! There would have been ‘magnanimity’, if he had declared the entire case null and void and apologized to Bhushan for all the mental trauma he has caused him, for the tremendous loss of resources and time and if he had decided to look objectively at all the charges of corruption against past and sitting judges. Instead by awarding the Re 1/- fine he has initiated a national movement; where hundreds of people who stand up for democratic principles,

for truth and justice, for Constitutional values and certainly for Prashant Bhushan, were spontaneously ready to put the Re1/- into the kitty. Re 1/- is mainly in coins today; but the ordinary citizen is short-changed all the time. If you pay in cash with a big note or coin, the small change (particularly the Re1/-) is hardly returned. In fact, one cannot get one of those ‘masala’ pouches or even a gulp of tea, today for Re 1/-. That coin has become useless; today however, it is pregnant with meaning! It is not about a ‘token’ punishment; it has suddenly become a powerful symbol of a resilient and new India waiting for change, ready to overthrow all those who have been destroying every sacred institution of our democracy!

One needs to re- visit the sequence of this case: on 27 June (the day after the anniversary of the 1975 emergency in India) Bhushan wrote a one-sentence tweet opining about the Indian Supreme Court’s role in eroding freedoms in the world’s largest democracy; he said

“When historians in the future look back at the last six years to see how democracy has been destroyed in India even without a formal Emergency, they will particularly mark the role of the SC in this destruction, and more particularly the role of the last four CJIs.” Two days later (29 June), his second tweet said,

“The CJI rides a Rs 50-lakh motorcycle belonging to a BJP leader at Raj Bhavan, Nagpur, without wearing a mask or

26 वीज क क ों णि

helmet, at a time when he keeps the SC on lockdown mode denying citizens their fundamental right to access justice!”; this tweet had a photo of the CJI Bobde astride a Harley-Davidson.

Some members of India’s Apex Court were upset with these tweets. On July 9, 2020, a petition was filed by an advocate, for contempt based on the tweet against the CJI sitting on a motorbike, with an application for exemption from producing consent of the Attorney General (AG) or the Solicitor General (SG). The matter was listed on July 22 before the Bench presided over by Justices Arun Mishra, B R Gavai and Krishna Murari, which passed an order, inter-alia, stating, “this

petition was placed before us on the administrative side whether it should be listed for hearing or not as permission of the Attorney General for India has not been obtained by the petitioner to file this petition. After examining the matter on the administrative side, we have directed the matter to be listed before the Court to pass appropriate orders.

We have gone through the petition…

We take suo motu cognisance of the aforesaid tweet also apart from the tweet quoted above and suo motu register the proceedings… We issue notice to the Attorney General for India and to Mr. Prashant Bhushan, Advocate also.” The Supreme Court issued a show

his two tweets. Besides this, another suo motu contempt petition was also pending before the same three-judge bench against Bhushan for calling past CJIs corrupt in a 2009 interview to Tehelka magazine. Bhushan had offered an explanation but the Supreme Court refused to accept the same and ruled the matter would be heard (that case, however, is now expected to come up before a different bench on 10 September) In its judgment dated 14 August, the bench ruled that Bhushan was guilty of contempt of Court for his tweets against Chief Justice of India SA Bobde and last four CJIs, saying, “such an attack which

tends to create disaffection and disrespect for the authority of this court cannot be ignored.” Further adding, “The scurrilous/malicious attacks by the alleged contemnor No. 1 (Bhushan) are not only against one or two judges but the entire Supreme Court in its functioning of the last six years. Such an attack which tends to create disaffection and disrespect for the authority of this court cannot be ignored….If an attack is made to shake the confidence that the public at large has in the institution of judiciary, such an attack has to be dealt with firmly…If such an attack is not dealt with, with requisite degree of firmness, it may affect the national honour and prestige in the comity of nations.”

cause notice to Bhushan after initiating the criminal contempt against him for 27 वीज क क ों णि

Symbolically, 20 August (the day of the next hearing and on which the quantum of punishment was expected to be given to Bhushan) was the seventh death anniversary of the rationalist Dr Narendra Achyut Dabholkar who was shot dead by two bike-borne assailants in Pune. His murder and three more similar killings, that of communist leader Govind Pansare (February 2015), Kannada scholar MM Kalburgi (August 2015) and Bangalore journalist Gauri Lankesh (September 2017), sparked nationwide debate surrounding issues of freedom of speech and on various hostile forces to rational thought. The suppression of democratic rights and freedom had begun in India long before Prashant’s tweets. On that day however, several hundreds of citizens had gathered all over the country and particularly on a national webinar to express their solidarity with Bhushan.

Updates of the court proceedings were given regularly to the participants at the webinar. Several concerned citizens openly expressed their disgust of the way the Constitutional rights of the citizen were being trampled upon.

Towards the end of the hearing Bhushan’s statement included the

following, “I have gone through the

judgment of this Hon’ble Court. I am pained that I have been held guilty of committing contempt of the Court whose majesty I have tried to uphold -not as a courtier or cheerleader but as a humble guard – for over three decades, at some personal and professional cost. I am pained, not because I may be punished, but because I have been grossly misunderstood. I am shocked that the court holds me guilty of “malicious, scurrilous, calculated attack” on the institution of administration of justice. I am dismayed that the Court has arrived at this conclusion without providing any evidence of my motives to launch such an attack. I must confess that I am disappointed that the court did not find it necessary to serve me with a copy of the complaint on the basis of which the suo motu notice was issued, nor found it necessary to respond to the specific averments made by me in my reply affidavit or the many submissions of my counsel. My tweets were nothing but a small attempt to discharge what I considered to be my highest duty at this juncture in the history of our republic. I did not tweet in a fit of absence mindedness. It would be insincere and contemptuous on my part to offer an apology for the tweets that expressed what was and continues to be my bonafide belief. Therefore, I can only humbly paraphrase what the father of the nation Mahatma Gandhi had said in his trial: I do not ask for mercy. I do

28 वीज क क ों णि

not appeal to magnanimity. I am here, therefore, to cheerfully submit to any penalty that can lawfully be inflicted upon me for what the Court has determined to be an offence, and what appears to me to be the highest duty of a citizen”.

Caught very badly on the wrong foot, Justice Mishra and his colleagues refrained from giving the order for the sentencing of Bhushan on that day. In an apparent face-saving device and as a last-ditch effort they felt that Bhushan had to unconditionally apologise in order to settle the matter; asserting that they were giving him 2-3 days more to think over things. But Bhushan in a style which is so characteristic of him, was unrelenting saying that he would never apologise.

On 24 August, in a supplementary statement filed through his advocate, Bhushan said, “It is with deep regret that

I read the order of this Hon’ble Court dated 20th of August. At the hearing the court asked me to take 2-3 days to reconsider the statement I made in the court. However, the order subsequently states: “We have given time to the contemnor to submit unconditional apology, if he so desires.” I have never stood on ceremony when it comes to offering an apology for any mistake or wrongdoing on my part. It has been a privilege for me to have served this

institution and bring several important public interests causes before it. I live with the realization that I have received from this institution much more than I have had the opportunity to give it. I cannot but have the highest regard for the institution of the Supreme Court. I believe that the Supreme Court is the last bastion of hope for the protection of fundamental rights, the watchdog institutions and indeed for constitutional democracy itself. It has rightly been called the most powerful court in the democratic world, and often an exemplar for courts across the globe.

Today in these troubling times, the hopes of the people of India vest in this Court to ensure the rule of law and the Constitution and not an untrammeled rule of the executive. This casts a duty, especially for an officer of this court like myself, to speak up, when I believe there is a deviation from its sterling record.

Therefore, I expressed myself in good faith, not to malign the Supreme Court or any particular Chief Justice, but to offer constructive criticism so that the court can arrest any drift away from its long-standing role as a guardian of the Constitution and custodian of peoples’ rights. My tweets represented this bonafide belief that I continue to hold.

Public expression of these beliefs was I believe, in line with my higher obligations as a citizen and a loyal officer of this court. Therefore, an

29 वीज क क ों णि

apology for expression of these beliefs, conditional or unconditional, would be insincere. An apology cannot be a mere incantation and any apology has to, as the court has itself put it, be sincerely made. This is especially so when I have made the statements bonafide and pleaded truths with full details, which have not been dealt with by the Court. If I retract a statement before this court that I otherwise believe to be true or offer an insincere apology, that in my eyes would amount to the contempt of my conscience and of an institution that I hold in highest esteem “.

The high drama continued on 25 August. On this day however, the Attorney-general of India K.K. Venugopal was given some token importance. Earlier (particularly on 20 August), inspite of being the Chief law officer of the country he was clearly sidelined by the Bench. Towards end of the arguments on 20 August when he was allowed to submit his views, he was cut short as the Bench said that it was not hearing on ‘the merits of the case’ He submitted that he has a list of five judges of the SC speaking of threats to democracy and of another nine who had spoken of corruption in the higher judiciary – but before he could complete his arguments, Justice Mishra interrupted him saying ‘we are not hearing on the merits’. Strange but true!

On 25 August, Venugopal made a strong case for Prashant Bhushan,

particularly on his tweet on retired judges; “Can anything be said whether

whatever has been said is correct or not?

We cannot possibly go into this aspect without the views of those judges. That would mean an inquiry which will go on and on. Prashant Bhushan can't be punished till this inquiry concludes. So, my suggestion would be to give a quietus to this matter without getting into that exercise.

“Bhushan may be given a warning and need not be punished, a warning to tell him 'Don't repeat this in future'.

Bhushan's tweets seek the improvement of the administration of justice. Bhushan can be told not to repeat this and not given punishment... I myself wanted to file a contempt case against Prashant Bhushan when two CBI (Central Bureau of Investigation) officers were fighting and he said I fabricated documents. But after he expressed regret, I withdrew. Let democracy follow in this case when he has exercised his free speech... It will be tremendously appreciated if the court leaves it at that. Even if he says he hasn't done anything wrong, this court should take a compassionate view. I speak for the Bar also... Although it is too late for him to go back on what he has said, he can still express regret”. He urged the Supreme Court “to show statesmanship and not use the powers of the contempt.”

Once again, the Supreme Court did not hand over the ‘punishment’ to Bhushan.

30 वीज क क ों णि

One wondered why? Heading the bench was Justice Arun Mishra. His track record in the Supreme Court has been just disgraceful: he has blatantly been on the side of the RSS/BJP combine ( his admiration of Prime Minister Modi is unabashed, referring to him in public once as “a genius who thinks globally but acts locally”) ; he has sided with their crony capitalist friends like the Adanis most of the time; given several questionable and dubious judgments ( with others) like the case of Sanjiv Bhatt , the Haren Pandya murder case( where he overturned the acquittal of the ‘alleged’ killers), the mysterious death of Justice Loya and many others! His bench was regularly given important and politically sensitive matters. That was one of the bone of contentions which prompted Justice Gogoi and three other senior judges of the Supreme Court to hold an unprecedented press conference in January 2018. Prashant Bhushan has over the years has also been his ‘bête noire’. Giving Bhushan some punishment was perhaps, the only way by which, Justice Mishra could have ‘his pound of flesh’ and be crowned, by Modi and his ilk, just as they did so to the former CJI Gogoi, post-retirement!

In a significant no -holds barred interview with the ‘Frontline” Magazine(11 September 2020)Justice A.P. Shah, former Chief Justice of the Delhi and Madras High Courts and the Chairman of the 20th Law Commission of India said that the Supreme Court now appeared to see the world only through the executive gaze and in doing so was failing in its duty to protect fundamental rights. “There is no doubt

in my mind that with this decision, the Supreme Court has come across as an intolerant institution. It has effectively announced to the world that it is not open to any criticism. The more concerning aspect is how and why the court appears to be going after Mr. Bhushan for these tweets. The tweets in question are actually fairly trivial and inconsequential, which even the Supreme Court realises. This probably explains why the nine-year-old contempt case against Mr. Bhushan was tagged on here.

“With regard to the tweet where Mr. Bhushan refers to personal liberties being destroyed, he could have arguably been more diplomatic in his choice of language, but it does not take away from the fact that it is the truth. Even I have said the same thing very often. And many historians, legal scholars, senior advocates, policy experts, political scientists, and other public intellectuals have expressed similar views. This

31 वीज क क ों णि

decision is surely going to have a chilling effect, and will cause a complete curtailment of the most precious rights of all the fundamental rights—Article 19.1 (a)—the freedom of speech and expression. This right to freedom of expression is important not just for young lawyers. It is important for everyone who is critical of the court.

With this decision, the court has basically sent out a message that no one must criticise the institution, and everyone must stay quiet”.

Not only Justice Shah, but several legal luminaires, intellectuals, civil society leaders from across the board, leading editorials/op-eds have expressed their disgust with what is happening in the Supreme Court today. Some of the judgments have been extremely prejudiced, one -sided and hardly befitting of the most important pillar of democracy. Besides important cases (and judgements) are kept in cold storage. That several of the judges have succumbed to the political powers and have not displayed the courage and the prudence to protect the Constitutional rights of the citizen is to say the least.

Later in the evening Prashant Bhushan at a Press Conference stated, The Supreme

Court of India has announced its verdict on the contempt case against me. It holds me guilty of contempt of court and has decided to impose a fine of Re

1, and failing that imprisonment of three months and debarring me from practicing for three years. I had already said in my first statement to the Court: "I am here to cheerfully submit to any penalty that can lawfully be inflicted upon me for what the Court has determined to be an offence, and what appears to me to be the highest duty of a citizen". Therefore, while I reserve the right to seek a review of the conviction and sentencing, by way of an appropriate legal remedy, I propose to submit myself to this order and will respectfully pay the fine, just as I would have submitted to any other lawful punishment. I have had the greatest respect for the institution of the Supreme Court. I have always believed it to be the last bastion of hope, particularly for the weak and the oppressed who knock at its door for the protection of their rights, often against a powerful executive. My tweets were not intended in any way to disrespect the Supreme Court or the judiciary as a whole, but were merely meant to express my anguish, at what I felt, was a deviation from its sterling past record.

This issue was never about me versus the Hon’ble Judges, much less about me vs the Supreme Court. When the Supreme Court of India wins, every Indian wins. Every Indian wants a strong and independent judiciary. Obviously if the courts get weakened, it weakens the republic and harms every citizen. I am extremely grateful and humbled by the

32 वीज क क ों णि

solidarity and support expressed by countless persons, ex-judges, lawyers, activists and fellow citizens who encouraged me to remain firm and true to my beliefs and conscience. They strengthen my hope that this trial may draw the country's attention to the cause of freedom of speech and judicial accountability and reform. What is very heartening is that this case has become a watershed moment for freedom of speech and seems to have encouraged many people to stand up and speak out against the injustices in our society. I would be failing in my duty if I do not thank my legal team, especially senior Advocates Dr Rajeev Dhawan and Shri Dushyant Dave. I am more confident now than ever before that truth shall prevail.

Long live democracy! Satyameva Jayate!”

A powerful statement! It should be because the Re 1/- is the symbol of change: of a NEW INDIA! 31 August 2020

*(Fr Cedric Prakash SJ is a human rights and peace activist/writer. Contact: cedricprakash@gmail.com) ------------------------------------------------------------------------------------------------

"णदल्ली णदग्विजय" भारतीय अध्यात्ां तू संर्ीताक िहत्वाचे

वाजप्यां चाल कुटुं ब प्रत्येक र्ां वांतू आस्सती.

स्थान आस्सा. पूजा , होि , हवन कताना , लग् ,

इं र्लीष भेंड , रे कोडे ड म्यूसीक मससटम्

िुंज , ग्रहपरवेश इत्यादी िंर्ल काऱय कताना वाद्य

येवर्च्ामदकून तां र्ेल धंदेक बरो िार बसला.

वाजैतले वाजंत्ी जावूका. तान्नी ना जाल्यारी त्या

पैलेवरी तां का िान िऱयादा िेळना.

काऱयक्रिां तू िंर्ल वातावरण मनिा​ा ण जामयना. अस्सीं जावनू वाजप्यां र्च्ाली िुक्कावैली शंकर , पावातील लग्ा सिारं भां तू प्रथि

संतती कूल कसब कोर्च्ा​ा क सहसा तयार

शहनायी चौघडा वाजैल खयीं ! ती परं परा

जायनां ती. स्कूला वोच्चून मशक्कून , नौकरी दं धो

आजयी चलत आयल्या.

कता​ा ती.

33 वीज क क ों णि

भावजी , तार्ेल धूवेल लग्ां क हे ची वाजंत्ी जावका म्होणू , तां का एडवान् पैसेदीवनू ठरोनू र्ेल्लो. आत्तं र्णपती शहनायी , सेसोिोनू वदनां तू प्रवीण जाल्ला. स्वभावान सीदा सादा ,सदा हसन्मुखी, मनर्वी . िुख्य म्हयारी िेन्सळ्ळ्ळल्यां तू सिाधानी. लोकाले िन मजंकून ताणे नां व किैलें. हुब्बळ्ळ्ळी , धारवाड , बेंर्ळू रू, र्ोवा , मशविोग्ग , िंर्ळू रर्च्ान लोक ताक्का सोद् दू नू आप्पोन व्हता​ा ती. आिर्ेल र्ां वचो र्णपती दे वामडर्ा , वाजप्याल घरां जन्मा आमयलो , सान आस्थन धोनूा िुरळी, शहनायी आनी सेसोिोन वाजोर्च्ाक मशकलो. ती संर्ीत कला आत्सात कोनुाघेवर्च्ाक मनत्य नेिान , िन दीवनू ताणे अभ्यास केल्लो. तार्ेल बापाय सोिय्ान ताक्का मशकैलें. ही पारं पारीक व्रत्ती कीळू म्हळील तुच्छ भावना तार्ेल

ई.स २०१२ तू िध्यंतरी भटकळ राघवेंद्र स्वािी िठां तू तीन मदसाचो एक होड काऱयक्रि आन्सस्सलो. त्या काऱयक्रिां क मदन्सल्लसावनू एक सावकार आमयलो. दे वाडीर् कुटुं मबयानी वाजैल चौघडा शहनायीच लोक संर्ीताक तो पूणा मपस्सो जाल्लो. मदल्ली परत वत्तना , तार्ेल धूवेल लग्ांक हान्नी मदल्ली येवका म्होणू ठरोनू र्ेल्लो.

िनातुल्यान काणू उडै ली.

ठरै ल प्रिाणे ताणे मदन्सल्लसावनू र्णपती

हां वे ई.स २००४ तू िेर्ेल चेल्याल िुंज

दे वामडर्ाक आनी तार्ेल सामथदारां क , िंर्ळू र-

भटकळ कािाक्षी दे वळां तू केमलली. िुंजीक

मदल्ली-िंर्ळू र मविाना मतकीट धाणू मदल्लें.

वाजंत्ी म्होणू सोिय्ाक आपैलें. त्या चार पां च लोकां ल वाद्यवरं दांतू र्णपती भी आन्सस्सलो . तेन्ना तार्ेले वय जेि तेि सत् अठर वरषं. जाल्यारी

एरपोटा सावनू कारारी आपोनू व्हे ल्लें. मववाह सिारं भ जाल्लेनंतर मदल्ली शहर दाक्कोनू , भरपूर िानधन दीवनू , उमडमर्रें , स्वीटस दीवनू परत

शहनायी तो इतल िधूर वाजैतालो की...

र्ां वा धाण मदल्लें.

आयकतले िंत्िुर्द जात्तन्सस्सले. श्वास आनी स्वरां चे लय सां भाळतना तो इतल तन्मय जात्तमसलो की... संर्ीताचे थोडतरी ज्ञान आन्सस्सले आश्चऱय चकीत जात्तमसले. " िुकार हो भरपूर नां व किैतलो " म्होणू भमवषय सां र्ून शुभेच्छा व्यक्त

त्या काऱयक्रिां क तुम्मी मकतले घेत्ताती म्होणू ताणे हां का मवचाररलना. हान्नी अिूक इतले दीवका म्होणू ताक्का सां मर्लना. पण त्या

कतामसले. र्ोवासावनू िुंजीक आयील िेर्ेल 34 वीज क क ों णि

सावकारान लर्बर् दे ड दोन लाख रू. हां र्ेल

अन्सस्संची िुकार चलोन व्हर. दे व तुक्का सदा

खामत्तरी खमचालेल उरत म्होणू िेर्ेल अंदाजो !

सवादा सुखी , सिाधानी दवतालो " म्होणू शुभेच्छा व्यक्त केल्ली.

हें जालील थोडे मदसानी आिर्ेल र्ां वचे कािाक्षी दे वस्थानां तूल अिासे पाल्की उत्सवा मदसू र्णपती िाक्का िेळ्ळ्ळो. तार्ेल तोंडान हां वे ही मदल्ली मदन्सिजया खबर आयकली. आयकून खुषी जाल्ली. हां वे ताक्का , " खंचे...काि िनदीवनू केल्यारी , खंचो व्यवसाय प्रािामणकपणान केल्यारी ताज्जे िल र्ोड उता​ा . त्या मनमित्त

- पद्मनरभ नरयक.

जीवाक जालील त्प्ती , आनंद तो अनिोल आनी

(ड णों िवली)

अनंत जावनासता. ही लोक संर्ीताची परं परा

------------------------------------------------------------------------------------

भरवपूिथ शृद्रोंजली

कनरथटक क क ों िी सरणित्य अकरडे णमच मरजी सरोंद थ ड्यरच आवदे च्यर णपडे क लरग न दे वरधीन जरल . तरच्यर अत्म्यरक सरसिीक िरोंती लरि ों म्हि वीज मरग्तर.

------------------------------ओों िरोंती िरों ती िरोंती​ीः सत्य िीव आनोंदर वरटी िेग्गी दरकील मुरे दे वर घर समरज सरणित्य आनी आश्शीले तरोंची सेवर

एच.वी. णिवरनोंद िेट 35 वीज क क ों णि

भरसकर ररव दे वरधीन मनरोंतू भ ररले भरवनर लेखनी ोंतू दें वले रचनर भरवरती सत्व णचोंतन भरव भक्ती सोंगम

एक्रर रसरळी कवन क ब्बर गरद्दे वरी आन्नेक्रर पळे मोंथन आलचे ग्वथथतीचे दिथन जीवन सोंग्ररमरोंतू द नदीस उचे चेड जरल्ले की िरे मनरच णगरे सतू दे वरक म सत प्रीत जरल्ल की

सत्य िीव सुोंदर अनोंत णवश्रोंतू णिवरनोंदू नक्षत् जरल्ल णिवरनोंद प्ररप्त जरव्व णदवोंगत णिवरनों द मरम्मरक िरोंती मेळ --चोंद्रमती वेिेकर

आपल्यर ९२ वसरां प्ररयेर थ ड्यरच्च तेंपरच्यर णपडे न मोंगळू र आपल्यर घरर तरिें प्ररि स डल . भरसकर ररव आरे स्सीस सोंघरच स्वयोंसेवक, तसें भररतीय जनतर परडणतच म्हरलघड करऱ्यकतथ जरोंवनरसल्ल त एक उत्तीम सरणितीय जरोंवनरस न सभरर पुसतकरों तरिें िरणयल्ली ों. पत्रोंनी अोंकिरों, समरजीक जरगृती िरडची ों लेखनरों िरों वन आसल .

36 वीज क क ों णि

ि आयलेवरर णवधरन पररषतेक णवोंचयर प्रतरपणसोंि नरयक िरच मरोंव. त आपली पतीि तसें एक पूत आनी द गरों धुवरोंक, नरत्रोंक तसें सभरररोंक सरोंडून गेलर.

-------------------------------

क्लरसटररची जेषठ नरगरीक

आग्नेस एि णडअल्मेडर चकरल

णिक्षकरोंच्यर णदसरचे

मरि

जरोंवनरस न, एक धरमीक करमेली युवजिरोंक सदरोंच प्रेरि जरोंवनरसली. ती तीन पुरूष, एक स्त्री भुर्ग्रांक तसेंच सभरर कुटमर सरोंद्रोंक सरोंडून गेल्यर.

-र न्स िोंटवरळ, मुोंिय ---------------------------------------

आचरि - क क ों िी णिक्षकरोंची कणवग श्टी सप्तेंबर ५ ताररकेर ’मशक्षकां चो दीस’ आचरण कर्च्ा​ा मदसा, आशावादी प्रकाशनान ’अखील भारतीय िट्टार्च्ा कोंकणी मशक्षक कमवंची कमवर्ोश्टी’ मडमजटल िाध्यिाचेर चलयली. र्ोंय, कना​ा टक, िहाराश्टर तशेंच केरळाथावन वीस कमवंनी ह्या कमवर्ोन्सश्टंत वां टो घेतलो. वल्ली क्वाडरसान चलवन वेया ह्या

अोंधेरी चकरल णसग्रेट फ्यरकटरी लरगणिल्यर पवरव कुटमरची म्हरलघडी आग्नेस िेडर ीक णडअल्मेडर (८७) आपल्ये उतर प्ररयेर िरोंगरसर आयतररर

आपल्यर घरर मरि परवली. उडु पी णजयरच्यर त ट्टरम मूळरची आग्नेस सैंट ड णमणनकन सरणवय

कमवर्ोन्सश्टंत, कोंकणी पररशद कुिटाचो अध्यक्ष बाब अरूण उभयकर हाणीं स्वार्त र्ीत ’जय कोंकणी’ र्ायतच, दे |बेन्ना रजाय तशेंच दे |पावल िोरास हां चेपासत एक िुनुटां चें िवन िार्णें कताच; दो|प्रकाश वज्रीकर (प्राध्यापक) हाणीं सुमवालीं उत्ां उलवन ’आयर्च्ा काळार मशक्षकां नी

37 वीज क क ों णि

मडमजटल िाध्यि कशें सत आनी नयतीक

योमर्ता वणेकर, कोच्चीन थावन

मदशेन र्ळसून बरी सिाज िां डून

आर.एस.भासकर, म्यां चेसटर थावन

हाडचेमदशेन वावर कची र्जा’ मवश्ां त

लारे न् मवनोद बारबोज अशें वेवेर्या

उलयलो. बाब प्रकाश पडर्ां वकर हाणीं

प्रां त्याथावन हाजर आसलीं.

कमवर्ोन्सश्टची अखेचीं उत्ां उचारलीं.

--------------------------------------

ररयन णिक्षि सोंस्थ्रोंत णिक्षकरोंच णदवस आचरि

प्रकाश द. नायक (र्ोंय), फ्लेमवया आलबुकका (पुत्तूर), अरूण उभयकर

(कुिटा), राजश्री सैल (र्ोंय), शैलेंद्र िेहता (िुंबय), ग्यानेश्वर किलाकां त तारी (र्ोंय), मलनेट डी’सोज (िुंबय), प्रेि िोरास (िंर्ळू र), वैषणवी मप्रतेश रायकर (र्ोंय), जोन सुंमटकोप्प (कूर्ा), न्यान्ी िेनां डीस (दावणर्ेरे), िनोज हळनेकर (र्ोंय),

एमलजा िाटीस (शंकरपूर), उरबन डी’सोज (बेंर्ळू र), दो|सुवणा र्ाड (होन्नावर), दो|अरमवंद श्ानभार् (कुिटा), दो|मडं पल िेनां डीस (पुत्तूर), न्सस्मता शेणय (िंर्ळू र) हाणीं आपलीं कमवता सादर केलीं.

सपटें बर ५ ताररकेर भारताचो दु स्रो अध्यक्ष ख्यातेचो मशक्षक आनी तत्वज्ञानी डा| सवापल्ली राधाकृषणन हार्च्ा जल्मा दीसार्च्ा

र्ोंय मवश्वमवध्यालयार्च्ा कोंकणी मवभार्ाची

उर्डासाक दे शाद्यं त ’मशक्षकां चो मदवस’

आधली िुखेसत ररटायडा डीन दो|चंद्रलेख

आचरण कचो दीस. ’मशक्षक दे शाचे अत्युत्ति

डी’सोज, अथा प्रकाशनाचीं र्वरीश आनी

ज्ञानी म्हणटालो डा| राधाकृषणन. मशक्षक

38 वीज क क ों णि

आजीव मशकचे आनी मनरं तर मशकंवचे मकत्याक मशकाप केमदं च रां वचें उदाक नंय, मनरं तर व्हाळचें म्हणाली डा| ग्रेस मपंटो, रायन अंतरा​ा षटर ीय सिूह मशक्षण संस्थ्ां ची मनदे शकी आपल्या संदेशां त.

-----------------------------------------

णिक्षकी,कवी िेल्सी जूणलयेट ल ि क सन्मरन

दे रेबैलची मशक्षकी तसें च कोंकणी, कन्नड, इं र्लीष लेखकी, कवी िेल्सी जूमलयेट लोबोक ह्याच आर्ोसत ६ वेर जेमसऐ, िंर्ळू र, लालबार् हाणीं िान दींवन सन्मान केलो. त्याच दीस मतचें ’मशक्षण आनी कवन’ म्हळ्ळ्या

मवषयार ’झूि’ जाली जाग्यार वीज सम्मे ळ (वेमबनार) आसलो. वीज मतका पोरबीं म्हणटा आनी मतर्च्ा िुडारार्च्ा सवाय कािां नी यश 39 वीज क क ों णि

आशेता. मतचें भुग्यां र्च्ा कमवतेचें नवें पुसतक

मितीय मपयुसी परीक्षेंत कला मवभार्ां त ५८७

वेमर्ंच पर्ाट जां वर्च्ार आसा.

(९७.८%) अंक जोडन, र्च्ार मवषयां चेर १०० अंक

-----------------------------------------

जोडया (इमतहास, राजशासत्, सिाज शासत्

कथ लीक सभर मदर तेरेजर

आनी अथश ा ासत्) राज्यां त आटवें स्थान जोडन, दक्षीण कन्नड मजयांत प्रथि स्थान जोडया

वरररड सुरत्कल आनी लयन्स

ररशल मिटनी िेनां डीस, रोनालड िेनां डीस

क्लि मुल्की थरोंवन सन्मरन

लेमडहील मवकटोररया पदमवपूवा कालेज िंर्ळू र,

आनी न्यान्ी डोरती िेनां डीस हां ची धूव, कथोलीक सभा िदर तेरेजा वलय, सुरत्कल तिेन सन्मान केलो. केंद्रीय कथोलीक सभा अध्यक्ष रोलिी मडकोसता, कथोलीक सभा िदर तेरेजा वलय अध्यक्ष रसल रोच आनी लयन् लब िुल्की अध्यक्ष प्रमतभा हे ब्बार इत्यादी हाजर आसलीं.

-रोन् बंटवाळ, िुंबय

-----------------------------------------------------------------------------------------------

40 वीज क क ों णि

सन्नरों मरन्नर मत ों ी िेसतरक आळूों दें ट

णजण्ये नरकर कलोंि स्वरथरथ पोंदर दरोंि

सुखर दुखरोंत सकटरोंक वरोंट

मटवें आवक लरोंभ

कीर्लल्ल मूग

मत ों ी िेसतरक िुलरों जत्ने िूल िुल्लरों

रुचीक िर कुटमरोंत म ग

भुोंयची ों प्रथम िळरों करळीज म गर भुल्लरों

कीर्लूों खर रुचीक ग डस र स ग सरळी ों ती ों िेंडरों

आवय िरपयक प स

परलवूों ररगर केंडरों करे तें तें क डू

करप्सरिरी ों सन्नरों म ग

म स्रर वीक करडूों त वश्यरची ती करों ि

कुटमर मरन्नर -णसवी, ल रे ट्ट 41 वीज क क ों णि

*एक-दोन-तीन* एक दे व

एक एक दोन िोर्ाचे उपदे स दोन दोन एक तीन दे वा संबंधाचे शेर्ूण तीन तीन एक र्च्ार मनिाण्ो वसतू र्च्ार र्च्ार एक पां च पमवत् सभेचे उपदे स पां च पां च एक स दे वान सृषटी रचल्ले दीस स स एक सात साक्रािेंत सात सात एक आट भार्ी आसात आट आट एक नोव आं जाचे कोर नोव

नोव एक धा दे वाचे उपदे स धा -ज्यानेट मडसोजा, िडं त्यार 42 वीज क क ों णि

ए म गर...... तुज्यर हुन नी उश्रसरक लरग न म्हज्यर स्वपिरोंतली ों िुलरों हुल्प न गेली ों तुज्यर द ळ्रोंनी ों दें वलेल्यर दु खरोंनी ों मणतोंत स डे णयल्ली ों

णपोंतुररों मरज्व न गेली ों तुज्यर परोंयरोंच्यर वजनरक लरग न म्हजेर उिजरल्ली ों खुिेची लरररों णपगळ न गेली ों तुज्यर िों करररक म्हज्यर िरोंणतच्यर सुकण्यरोंची ों परकरों म ड न सकलर पड न मर न गेली ों तुज्यर दु ग्वखच्यर

णपोंगोिेक पळे वन म्हजी ों ररगरची खुिरों गळ्रोंत च लरसत गेली ों....

✍सुरेि सलडरन, सकलेश्पूर 43 वीज क क ों णि

र वरिेर क ि ों ी आ् यन्सी परलडकर कि ों ी आसर र वरिेर

ग िरर क डक्रों त मरोंय उदक तरपवन आसर व्हडल्यर म डक्रों त क ब्य ों े क ब्य ों े आयकग म्हरकर

र वरिेर िसनरकर र वरिेर िसल्यरर पळे सोंणचकरर तुकर मरोंय िळू तुकर दरून ग मटी णचणितेली खत्कत्यर त्यर उदकरोंत िुडवन परकरों िुणितेली क ब्य ों े क ब्य ों े ऊट गे ऊट वेग्गी ों भरयर धरों व

मरोंय तुकर च र्यरों डरून णनसतें कनरथ जरोंव

44 वीज क क ों णि

तुज्यर म गरक पयले परवटी ों तुकर पळे वन मन म्हजें णपस्व लें

िैकरर वेची स्टै ल पळे वन करळीज म्हजें उडलें वट ों म्हजे ’ऐ लव य’ म्हि क ों अत्े ग न ररवले तुज्यर मुकरर ररवतरनर करळीज करोंप क ों लरगलें. ररणतच्यर स पिरोंत गरलरक पयल उम मेळ्ळ रे म्हरकर गरल म्हजे तरि​िे लें णदसरक दे ख्तरनररे तुकर िैकरर तुज्यर परटल्यरन िस क ों मन म्हजें ऊर्डरलें वरर्यर वेगरन म्हरकर सरोंडून वेतरनर करळीज म्हजें रडलें तुज्यरच्च णचोंतिरों त दीस म्हजे करडतरोंरे म गर म्हज्यर करळजरोंत तुजें म गर ररवळे र िरोंदून दवर्लरों

केदनर णिडरर कर्तरय म्हि णचोंतुोंक पडल्यरों तुज करळजर ग ड ों जरवोंक आिें वन ररवल्यरों तुजे णविें णजिें म्हजें अधुरें म्हि भ गुोंक लरगलरों म्हज्यर स पिरोंतली करिी णवस्र क ों िरोंव सकरनर जरल्यरों तुज्यर म गरक ररक न िरोंव ररवल्यर

वेणगोंच येरे म गर णजण्ये सरोंगरतीि कर तूों म्हरकर -लवीटर णडस जर, नक्रे 45 वीज क क ों णि

णनयरळ णजणवतरच टीक टीक घणडय

अोंि र णपक िरस

उगडरसरच्य ....

करळजर गरज गरजल

सदरों णनयरळच्य ...

लि डि करळजरों त

म ग उलयल . णिरी णिरी परवसरक

टीक टीक व ररों

झरच्च व्हरळ्ळी...

जरली ों म गरची ों ल्हरररों...

थोंड थोंड वरर्यरक वेंगेन आररयली..

करळजरोंतल्य ...

टीक टीक घणडय म गरन सररली ों.

वेंगेंत आस न कुिीन िस न

म गरची ों...

वेंगेक आिेवन आसल ों नरच न

दू धर धव्यर ध वरन

णममीरयर उम्यरक

व ल परोंग तरथनर

सरलवरर जरल ों

व तर सत्ेंत आों ग परोंग लरगयतरनर

एकवटरच्य ...

टीक टीक घणडय सरक्स जरल्ली ों...

आतरों.... णनयरळ ...णनयरळतरों

टीक टीक उणडय .... उमरळ्रोंची...

करळजरच्य ... _ पोंचू िोंटवरळ 46 वीज क क ों णि

तर केल्लें क िे? आदरोंव िरप िणलये ि क्र

मनिर ररयर दवलतेच्यर कोंु वरर

दे वर मुखरर परत्करों व पल

क िरची सरवळी तूों?

गुन्रोंव सगळ

जुदरस, पेद्रू व आदरोंव

एकर रूकर ख ल्यरन

णचोंतच्ये आणदों च

धरोंपून व्हेल

मरसकरन सगळें धरोंिरि घरलें

जुदरस िरवड घरत्की क ल

चीनर दे ि जुदरस जरल

नरण्यरों मुखरर सपथडल

िरत्की क ल्यरन िळ रचलें

िोंकरर सगळ

मनश्यरकूळ आदरोंव जरल

एकर रूकरर उमक ळन

णततल्यरर पेद्रुच्यर क ब्य ों रन

कुस न गेल

सरद घरल

आतरों िीत व तून पेज जरल्यर! पेद्रू भरव खरल्त भ ळ नेगररून लजेक पडल

िरोंवेंय करुोंक नर

परप तरचें

तुोंवेंय करुोंक नर

एकर क ब्य ों र सरदरन

सरोंगर म्हरकर तर केल्लें क िे?

णलप न व्हेलें - मेलवीन वरस, नीमरथगथ 47 वीज क क ों णि

48 वीज क क ों णि

घ व आनी िरोंव िरयल णकतलें स भीत तरी तरकर स ितर पेल्यरची नररी ररोंदपर कुडरोंत मसती करी णनिर स दतर मररुोंक गरळी िरोंवी त ड ों कतरां करळी ससक ों जरयनरसतर सकरळी ों जिें णपक न थक ल्लर िरी ों केळी ों ररोंदप णकतलेंय िरें तरी तरकर रुचतर सेजरऱ्यरचें कपरथल्लें णनसत्यरचें मूरी सदरों मीस चुकयनर घररोंत मरत् समरधरन नर िरयलेक गरळी णदनरसतर ररवरनर

मीस मु गद न येत तर घररोंत सुरू तरच सेमरांव करन केप्पे जरतर म्हिरसर उपरस यर िेसत सदरोंच जरय खरवोंक मरस िगलेक एक स ऱ्यरच ग्लरस क िरक जरय िरची ध स? (करल्पनीक िकत णवन दरखरतीर मरत्) -असुोंतर णडस जर, िजरल 49 वीज क क ों णि

कक ों िीक णलपी खोंचे? डर. अरणवोंद श्यरनभरग, िरळे री

िुकार कोंकणीक शाश्वत जावनू मलपी िेळो िोणू

कक ों िी अोंिरणसडर, पेपरवीि

www.paperwiff.com

तकलेनाव पळोवनू अजब जाल्लेकी? असले सवाल मवचारचाक कारण आसा. आिी कोंकणी िातृभाशीक. आिर्ेले आवय भाशेचेर आिका मकतले प्राथिीक ज्ञान आसा पळोव्या. अर्सट

िैन्यां त आिी सवा​ा नी कोंकणी िान्यता दीस आचरण केल्ले. सुिारशे वेमदकेर काऱयक्रिाक आमयले सोयर्यानी वा आयोजकानी कना​ा टकांत परपरत कोंकणी मलपी मवषयारी भासाभास चलयल्या. कोंकणीक मलपी ना, नवीन मलपी उडु पाचो एक भुरर्ो संसोध करतासा. ताणे शोध करचे मलमपचे वणािालांत ऊणे वणा आसा. चड

सवलताय िेळता. वापतालेंक सुलभ जाता. हीबरू भाशा िूळ अभ्यास कोरनू असले एक अपरूपायेचे मलपी शोध करतासा. आनी हाजे

थोडे कोंकणी िोमर्नी अमभपराय व्यक्त केले. तशें खबरपत्ां त बी मलपी मवषयाचे एक अंकण प्रकट जाले. तें वाचूनू िाका आश्चऱय मदसले. कोंकणीक आनीक मलपी ना िोणू सां र्तल्यां क कोंकमणचे

50 वीज क क ों णि

सािान्यज्ञान ना िणचे स्पषट जाले. हाका जार्ृती

भाशा सिजून घेवपाक आयकुवचे, उलोवचे,

हाडोवपाक हें लेखन बरयतासा.

वाच्चुचे आनी बरोवचे िोणू चार सोपान आसा.

खूब कोंकणी भासाभास करचे लोकां क मलपी

नवे भाशा मशक्तल्यां क आयकुवचे, उलोवचे हें

मवषयाचेर ज्ञान ऊणे आसा. तानी िक्त

दोन आसलेर िुरो. कोणाक सामहत्य वाचुचे

उलयतात, बरयनात, वाचनात. कोंकणी िान्यता

अमभरची आसता तां का मलपी जायी आणी भाशेचे

ियार मकते िोणू सुिारशे जाणां क िाहे त ना. हें

र्ूंडायी कळनू घेवचे र्रज आसा. भाशे चे मतसरे

आिर्ेले दोष नय. आिर्ेले भाशेचे काि करचे

सोपान वाच्चुचे. तेन्ना वणाज्ञान जायी. आखेरीक

वावराडी लोकानी थोडोसो र्ुस्पार्ोंदोळ कोनूा

बरोवपाक मलमपचे संपूणा ज्ञान जायी. अशें

दवरल्या. अथवा कोंकमणचे वावर करचे लोकानी

कोंकणीक एक ज्ञानपीठ प्रशसती आयल्या,

तां र्ेले वठारां त कोंकणी मवषयाचे सािान्यज्ञान

सरस्वती सम्मान िेया. िान्यता िेळनू तीन

प्रसार करचे कां केमलले ना. हाजे िदें पां च मलपी,

दशक जात्ता. हें संदभा​ा र मलपी जायी िणचे

तीन धिा, ४१ पंर्ड........ असले सर्ट होडपणाचे

मकतले हास्ास्पद न्हयवे?

उत्ां . भाशेक कोणे धिा, जाती, पंथ सां र्ल्या.

51 वीज क क ों णि

दु सरे जणां क हें मवषयांत मकते संदेह आसलेर मनवारण करचाक शक्तात. कोंकणीक स्वंत मलपी ना. संसकृत भाशेचे दे वनार्री मलपी आम्मी मवंचून घेतल्या. कोंकणीक कानडी वा िलयाळं तशे रोिी मलपी म्हणचे हास्ास्पद. कानडी मलपी मनमित्त कन्नड भास, िलयाळं मलपीन िलयाळं भास, रोिी मलपीन अंग्रेजी, अरब्बी मलपीन उदू ा , अशें दे वनार्री मलपीन संसकृत भास आस्सा. तसलेर तुिी मवचार्येत.. ... महं दी, िराठी भाशेक? हें सकड भाशेंक स्वतंत् मलपी ना. दे वनार्री िाध्यिान बरयतात. तशे कोंकणीक बी स्वतंत् मलपी ना. संसकृत भाशेक िूळ जान्सल्लली दे वनार्री मलपी िाध्यिान कोंकणी बरोवचाक संमवधानान अवकाश मदल्या. म्हयार संमवधानान आिका कोंकणीक दे वनार्री अमधकृत मलपी िोणू सां मर्ले हां र्ा स्पषट जाता. खंचे भाशेक स्वतंत् मलपी ना, तसले भाशेंक अन्य खंचेतरी आिका कोंकणी भाशेक मलपी आस्साकी ना

मलपी िोणू मवंचून घेवनू तां तूच बरोवचाक अभ्यास

िणचे कळीत ना. िामहती आसलेर थोडे शे संदेह

करका. तां तू थोडे सामहत्य सृषटी कोरनू दाकोवनू

आसा. खबर आस्सूनू िक्त मकतेतरी मववाद

उपरां त तीच मलपी अमधकृत िोणू अंर्ीकार

सृषटी कर्या िोणू उल्लयतामतकी अशे संशय.

घेवपाक शक्तात.

कोंकणी भाशेचे भरि उल्लोवचे सोणू कोंकणीक

हां र्ा आश्चऱयाचे मवचार मकत्की म्हयार, एक

भेर्ीच एक मलपी संशोधन जावो िोणू आशीवा​ा द

भाशेचे सामहत्य वरलेले भाशेंक वचका जाल्यार

करचाक हान्नी दे विानव की? या अवतार घेवनू

तेन्ना तें भाशेचे मलमपंत ताजे प्रसार कका​ा . तेन्ना तें

भूंयीक आमयले दे व? कांय अथा जायना.

सकड आिर्ेले मलपी िोणू स्वीकार करपाक

एक मवषय याद दवरा. संमवधानान िान्यता

जायना. उदाहरणेक संसकृत. हाजे अमधकृत

मदन्सल्लली भास म्हयार ताक्का एक मलपी आसा.

मलपी दे वनार्री. अशी आसलेरी संसकृत भारती

मलपी नाशी आसलेर कोंकणीक राषटर िान्यता

िणचे एक संस्थो पत्ाचार संसकृत िोणू भाश

िेळतामशलेवे? तसलेर हे भाशेचे मलपी खंची?

मशकोवचे कोसा तमिळू , िलयाळं , कन्नड, तेलुर्ू,

र्ोंदोळ मनवारण जावका. आनी िुकार आिी

इं र्लीष, िराठी, र्ुजराथी, महं दी, बंर्ाल, ओमडया 52 वीज क क ों णि

१० भाशेंत, ते भाशेचे संबंधीत मलमपंत मशक्षण

अदो रडै ता !

मदता.

-यिवोंत डी एस

(ह्यर लेखनरोंतली अणभपररय लेखकरची, वीज पत्रची नोंय, तुमच्यर अणभपररयेक अवकरस

णचटकर

आसर.)

---------------------------------------------

१, मतचा तो०डा०त

चुटुकरमृत - ३

सदानीत

आज करल मबयर, मवसकी मपये अनी काड सुसती तनो म्हणालो

आं र् वोळावन…….. सकाळीं पन्नास बसकी बोमशभर जेवशी युवक च उशी,,,,,, वोळायल्यो. मिमशयो सत्तरां चान……. * रे मोंड णडकूनर

मवस्रोन र्ेला घरा०त तेसा! २. दे वाक मदं वचो उणे जाला िान..... िार्ल्यारी दे व आसा िौन!

-यिवोंत डी एस िल्ल .....? काल्च्र्च्ा रातीं प्रकृते वयर हल्लो केलो....

िरयकू १

वेसा,

पार्क्ां चे नळे उबवन रै त

भुकेया वेळी० उ०डी मशताचो हात

िाडां चीं िोडलां र्ळवन रूकाचीं पाळां हुिटू न उग्र वादी वार्यान !

र्ाद्या िेरेर ! २

सूख दू ख

मपयावू का०दो सर्लो धणीर खेळता

-मरच्चर, णमलरर 53 वीज क क ों णि

इल्लें तेल घेंवन A-ं​ं तल्यो वसतू, लां ब मशंदून भाज, नूडल्स ताकाच घाल. इल्लें िीट मशंपडाय आनी B-ं​ं तल्यो वसतू

स्टर फ्ररयड

घालन चाळ. हुनोनी खावंक दी.

नूडल्स जरय पडच्य वसतू: १ प्याकेट नूडल्स A. इल्ले तने फ्रेंच बीन् १ र्क्ारे ट

--------------------------------------

१ काबूली मिसां र् १ स्पररं र् मपयाव

कक ों िी मरन्तर

B. २ टे बल स्पून मचल्ली सास

णदनरचरि

२ टीस्पून सोया सास १/२ टीस्पून मिररया मपटो मचिमटभर िीट, रूचीक तेकीद १ टीस्पून मशको कची रीत:

नूडल्स उदकां त उकडन वाळन मवंर्ड दवचें.

कना​ा टक कोंकणी सामहत्य अकाडे िी थां वन कोंकणी भाषेक सां मवधानीक िान्यता िेळल्लो 54 वीज क क ों णि

उर्डास काडन "कोंकणी िान्यता मदनाचरण" काऱयक्रि नर्रां तल्या उवा​ा , दै वज्ञ कल्याण िंटपां त चलयलें. शां तराि मसद्धी, दै वज्ञ िाह्मण संघाचो अध्यक्ष सुधाकर शेट िुखेल सैरे जां वनासले. अकाडे मिचो अध्यक्ष डा| जर्दीश पैन स्वार्त करून प्रासतावीक कोंकणी भाषेचें उर्ि, पालेवन आमयल्ली वाट, प्रसतूत न्सस्थती

टी.पी.जे. (टे िी) कवरथल (८५) मरि कुंदापूर कान्वेंट पररसरां तलो मनवासी

र्ती मवशीं उलयलो. सां दे नवीन नायकान

टी.पी.जे. (टे ड्डी) कवा​ा लो एक कृषीक

वंदनापाण केलें. सदस् पूमणािा सुरेशान

जां वनासोन सभार वसां पयलें स्वतंत्

काऱयक्रि मनरूपण केलें.

पाडमतचो संयोजक, कारऱयकता

काऱयक्रिां त कना​ा टक मवधान पररषत्ताचे सदस् प्रताप मसंह नायक आनी शां तराि मसद्धी हां कां र्ौरव मदलो. २०१९ इस्वेचें कोंकणी अध्ययन

जां वनासलो. तो थोड्या दीसां आदीं अस्वस्थेन िंर्ळु रां त आस्पत्ेक भती जाल्लो तो िरण पावलो. तो तेर् पूत, दोर्ी धुवो

तसें अपार िोर्ार्च्ां क सां डून र्ेलो.

मवभार्ां त डा| िा| मिदे लीस मपंटो हां र्च्ा पुसतकाक र्ौरव दींवन सन्मान केलो. मववीध

- बना​ा डा जे. कोसता

सां सकृतीक मवनोदावळी चलयल्यो. काऱयक्रिांत अकाडे िी अरे मजसत्ार कुिार बाबू बेक्केरी, सदस् अरूण जी शेट, केन्यूट जीवन मपंटो, नरमसंह काित तसें र्ोपाल कृषण भट हाजर आसले. नम्म कुडल टीवीर काऱयक्रिाचो जीवाळ

प्रसार केलो.

Tasty Chicken Curry

-ररमजसत्ात, कना​ा टक कोंकणी सामहत्य अकाडे िी.

Ingredients: 55 वीज क क ों णि

1.

1 kg chicken, cut into medium size pieces

11. 1 1/2 tablespoon fennel powder 12. 1 teaspoon garam masala powder

Ingredients for the marination: 1.

2 teaspoons red chilli powder

2.

1 teaspoon turmeric powder

13. 1 cup coconut milk or almondsesame milk (Grind 2 tbsp sesame seeds and 15 soaked almonds in 1/2 cup water)

3.

1-2 tbsp ginger-garlic paste

14. Salt to taste

4.

Salt to taste Ingredients for the Gravy:

15. 3 tablespoons coconut oil Method:

1.

2 finely sliced onions 1.

Marinate the chicken with the ingredients marked for marination, and set aside for 1 hour.

2.

1 stick of cinnamon, 2 cardamom and 5 cloves 3.

1 sprig curry leaves

4.

2 green chillies

5.

1-inch ginger crushed

6.

5 cloves garlic crushed

7.

1 tomato, chopped

2.

In a deep pan, add coconut oil and keep on medium heat. When the oil is hot, add cinnamon, cloves, cardamom, finely sliced onions and the curry leaves.

3.

Add a pinch of salt while sautéing the onions, this helps in speeding up the process of the onions browning.

8.

2 tablespoon red chilli powder or as per your tolerance 9.

1 tablespoon coriander powder.

10. 1 teaspoon turmeric powder

4.

Once the onions turn brown, add the crushed ginger and garlic. Stir till the raw smell goes away.

5.

Add in chopped tomatoes, sauté till tomatoes turn mushy.

56 वीज क क ों णि

6.

Add in the spices, red chilli powder, coriander powder, fennel powder, turmeric powder, garam masala, mix the ingredients well.

10. Serve the tasty chicken curry garnished with chopped coriander leaves, along with sannas or plain rice and Tendli sukka for a delicious lunch.

7.

Once the oil starts to separate from the sides, add in the marinated chicken pieces along with the marinade and toss gently until the chicken is well coated with the masalas. Check for salt.

Happy Eating!

8.

Cover with a lid and cook the chicken curry on low flame for about 10 minutes, stir in between. If it's dry, add ½ cup of water and give a stir.

9.

Now, pour the almond-sesame milk or coconut milk of thick consistency and adjust the salt and boil on a medium flame for 3 minutes, adjust the consistency of the chicken gravy to your choice, it’s better to keep a medium-thick gravy.

Author: Violet Mascarenhas ---------------------------------------------------

द ळ्रोंक दीषट

नरसली प्रिसती णवजेतीि कसतूरी करमत (४५) दे वरधीन राज्य प्रशसती िेळल्ली संर्ीत मशक्षकी दोयां क

दीषट नासली कसतूरी काित काळजाघातान सपटें बर वेर िरण पावली. एक व्हड दे ण्ां नी भरल्ली र्ावपीण, कसतूरीक मतर्च्ा दोयां क दीषट नासली पूण मकतेंच मतका 57 वीज क क ों णि

घेतल्लो आनी पळवप्यां अजाप केल्लें. कसतूरीक मतर्च्ा तालेंतां क सभार प्रशसत्यो

लाबयो आसात. २००९ इस्वेंत मतका एक पाटीं दवरंक जालें ना. मतणें मतर्च्ा मवद्यामथंचीं िनां मजकलीं तसेंच प्रेक्षकां क अजाप केलें. ती िंर्ळज्योती शालां त पाटल्या २० वसां थां वन संर्ीत मशकवन आसली. ५,००० काऱयक्रिां मतणें मदल्लीं िात् नंय टीवीरयी ती पजाळल्ली. िंर्ळू र, बेंर्ळू र आनी केरळ आकाशवाणीरयी मतणें

ख्यात अंमर्वकल संर्ीत मशक्षकी प्रशसती लाबल्ली. मतका मकत्तूरू चेन्नम्म प्रशसती, हे लेन केल्लर दीसा जार्तीक स्त्री प्रशसती, आऱयभट प्रशसती, नम्म कुडल प्रशसती, अत्यधीक उन्नद स्त्री प्रशसती जेयसी थांवन, कोंकणी प्रशसती, कन्नड राज्योत्सव प्रशसती, पुरंदरोत्सव प्रशसती,

मजल्ला िट्टाची अंमर्वकल साधक प्रशसती,

आपलीं काऱयक्रिां मदल्लीं.

द्रोणाचाऱय प्रशसती, उत्तीि संर्ीत टीचर

आयलेवार दायमजवरल्ड २४X७ टीवीर मतणें तां र्च्ा ख्यात ’कोरोना र्ेल्लोना’ काऱयक्रिां त पात्

प्रशसती, सायराि आनी सुिसौरभ प्रशसती संर्ीताक लाबल्ली.

58 वीज क क ों णि

*******

मोंगळु चो णिस्प आग्वस्ससी

स्टू णडय आिीवथणदतर

हाचें उदघाटन केलें. िा| चेतन कापुचीन उडु पी मदयेसेमजचो संपका​ा मधकारीि काऱयाक बुन्याद घाली.

ह्याच सप्तेंबर ६ वेर िंर्ळु चो मबस्प डा| पीटर

पावल सलडान्हान इजंयतल्या जेयल रसत्यार नवोच बां दल्लो आन्सस्ससी स्टू मडयो आशीवादीत केलो.

िा| डा| आलवीन डायस, प्रोमवनमशयल

होली मटर मनटी कापुचीन प्रोमवन्, कना​ा टक हाणें

मबस्प डा| पीटर पावल सलडान्हा, िा| आलवीन डायस, एम्मेल्ये वेदव्यास काित, दायमजवरल्द म्यानेमजंर् मनदे शक वाल्टर नंदमळके, प्रोड्यूसर

59 वीज क क ों णि

आश्वीन मपंटो हाजर आसले. िा| स्टीिन मडसोजा, सह संचालक आन्सस्ससी प्रेस हाणें स्वार्त केलो.

िंर्ळु चो ख्यात संर्ीतर्ार दे रेबैल्च्चो प्याटर ीक मपरे रा संर्ीत साधनां ची संर्ीत काऱयावळ प्रसतूत 60 वीज क क ों णि

एम्मेल्ये वेदव्यास काितान सां र्लें की, "हां व भवा​ा सतां आन्सस्ससी स्टू मडयो लोकाक चडीत काऱयक्रिां िां डून हाडटे लें म्हण. आतां र्च्ा काळार लोक िनोरं जनाक सभार काऱयक्रिां क आतुरायेन रावता. ह्या भां ग्राया अवकासाचो सदु पयोर् करंक स्थळीय तालेंत्वंत िुखार येतेले म्हण मचंत्तां ." स्टू मडयोक सवा बरें िार्ोन वाल्टर नंदमळके म्हणालो, "कोरोना िहािाररर्च्ा वेळार आिीं िोसतू मशकल्यां व. लोक उदारी जावंक मशकलो, एकािेकाक कुिक करंक िुडें सरलो आनी ह्याच वेळार तां मत्कतेचो संपूणा उप्योर् करून िुखार आयलो. दे वाचें आराधानयी संपका साधनां िुखीं लोकाक प्राप्त जालें."

केली. आन्सस्ससी स्टू मडयोची मवशेषता ख्यात कोंकणी पद "तूं स्वपणां त येताय" ह्या दीसाचो

िा| आलवीन डायसान सां र्लें, "ह्या िंर्ळु रां त

सैरो हाणें मववरून सां र्ली. अत्याधुनीक सौलत्यां नी सजमयया ह्या स्टू मडयोंत मडएडबल्यू साफ्टवेर वापना मिडी कंटर ोलसा आसात म्हळें .

संपका साधनां अत्यवश् जां वनासात. आिीं एकािेकाक संपका कररनासल्यार आिर्च्े िधें एकवट मभल्कूल येना. तसेंच आिकां एकािेकाक सिजोंक साध्य ना. संपका साधन म्हयार िकत एकािेकाक वळकुंचें व मकतेंय एकािेकाक मदं वचें/स्वीकार कचें िात् नंय; पूण आिर्च्ा काळजा िुखांत् संपका कचो. असलो उलव्येत म्हणालो" तो.

हां व हृत्पूवाकीं दे व बरें करू ं म्हणटां . सां त फ्रान्ीस आन्सस्समसर्च्ा धोरणां खाल हो स्टू मडयो

आपल्या संदेशां त मबस्प सां र्ालार्लो, "जीवनांत

संपका आिीं केल्यार आिकां दे वालामर्ंय

हो नवो स्टू मडयो बां दंु क कुिक केया सवां क

बां दला. आिी आिचो सकारात्क संदेश ह्या स्टू मडयोिारीं सिाजेक मदं वचें प्रयत्न कतेल्यां व. तसेंच आिीं सवां क आपवणें मदतां व ह्या स्टू मडयोंतली नवीन तां मत्कतेचो िळ जोडु ं क." आपल्या वंदनापाणां त िा| पावल िेलवीन मडसोजान स्टू मडयो मडजायनर, इं मजमनयर प्याटसन मपरे रा, लंडन मटर मनटी कालेमजचो मवद्याथी आनी दु बां यत सौंड इं मजमनयर जां वन वृत्ती केल्लो जाणें मववीध मपंतुरां क संर्ीत मनदे शक जांवन तसेंच मर्टार खेळोन आलबि रचुंक कुिक केल्या हाचो उपकार आटयलो.

61 वीज क क ों णि

62 वीज क क ों णि

63 वीज क क ों णि

64 वीज क क ों णि

65 वीज क क ों णि

66 वीज क क ों णि

67 वीज क क ों णि

68 वीज क क ों णि

69 वीज क क ों णि

70 वीज क क ों णि

71 वीज क क ों णि

72 वीज क क ों णि

73 वीज क क ों णि

74 वीज क क ों णि

75 वीज क क ों णि

76 वीज क क ों णि

77 वीज क क ों णि

78 वीज क क ों णि

79 वीज क क ों णि