3
सचित्र् हफ्त्याळें
अक :ों 4
सोंख : 44
1 Veez Konkani
ओकटोबर 23, 2021
संपादकीय: भारत प्रदानी नरें द्र मोडी अमेररका आयलो
आनी उपराां त ककतें जालें? मोडीक अमेररका येंवन लोणी सारकयल्ल्या बगार दु स्री वाट ना. तसेंच अमेररकाक भारताक पोटलून धरून उम्ाां ची रास वोत्ल्ल्या किवाय्यी हे र वाट कदसाना.
पाटीां सरानाां त. सां साराक उण्या मोलार बनावटी वसतू दीांवन, मासळ्ाां क, मनजाकतां क इां जेक्षनाां मुखाां त्र जडाय चडां वचीां दृव्ाां चेपून, कृतक प्ल्ल्यासटीक ताां कतयाां , ताां दूळ इत्यादी कवकून सांसाराां तल्या लोकाक भानावन्ांच वे तात.
तेणें मारे कार चीना आनी किां तऱ्याळी रश्या एक जाां वन खेळ खेळटात पाश्चात्य दे िाां कवरोध आपली िाथी, ख्याती आनी कविेष पररस्थीत दाखवन. पयलें थाां वनी अमेररका कवरोध आस्ल्ल्या रश्याकी चीना बराबर मोगाचीां आतववणाां खेळ्ल्ल्या बगार दु स्री वाट ना. ओट्टारे हो एक मनिाकुळाक माती घाल्चो मोगाचो लोळाट आनी खांच्यागी ताळाक नाच्चो एक कोलाट म्हण्येत.
आज सगळो सांसार्च्च कपड्ड्यार जाां वन सवव पयिाां चेर मात्र दोळे दवनव आसात तें कदसता. ह्याच्च लागोन आज भारताां तली चडटाव आसत तेगाां व्ापाररसताां च्या गुदाां वाां नी भरल्या. आमचे राज्कारणी एकलसाां वाां कजकोन फकत्त थोड्याच्च मकहन्ाां कभतर व्हड आसत आपणायतात, कवदे िी खात्याां नी पयिे जमयतात आनी दे िाचें गुदाां व खाली करुांक लाग्तात.
अमेररकाचो भारतालागीां मोग इतलोच्च की चीना-रश्या कवरोध सहकार आिेवांक, िाां त सागोराां त अमेररकाची पोवज बाां दां ु क आनी ह्या कम्ुकनसत राषट् ाां क बूद किखवांक. हें मात्र ककतल्यार यसस्वी जायत म्हण खांच्येय राज्कारणाां तले जाणारी साां गोांक सकानाां त.
राज्कारकणांचो एक बावळो पयिे तर दु स्रो बावळो धमव जाला. धमाव च्या नाां वान लोकाक माां कोड कनव ताां चे मत आपणाां वचेंच ताां चें एक वीर्पण म्हण सांसाराक्च्च फामाद केलाां . हे नाटक व यक्षगान ककतलो तेंप पऱ्याां त भारताां त चल्तीत? आमचो किकपी-बुद्ध लोक केदोळ पऱ्याां त दोळे धाां पून रावतीत? ह्या मजबूत सवालाां क आज आमच्येलागीां जवाबी नाां त.
चीनान आपल्या हीन कतुवबाां नी सांसारार महामारी धाडन सत्त्यानाि करुन्न जालें . हे दोळ्ाां रगात नासचे चैनीस ताां च्याच्च प्रजे क मात्र न्हां य बगार सांसाराां तल्या मू ल्यान मूल्याां तल्या प्रजेक्यी लागाड काडु ां क केकदां च
-डा| आसटीन प्रभू, कचकागो
2 Veez Konkani
जनेर २० वेर १९६६ इस्वेंत आलफोन्सो कपरे रा आनी सेलीन कपरे रा हाां काां जल्माल्ल्या सात बाळाां पयकी कनमाणो जाां वन प्याट् ीक कपरे रा जल्मालो. कोट्टार सैंट पीटसव िालाां त १ तें ५ क्लासी पऱ्याां त किख्तच ५ तें १० तसें मुखलें किकाप ताणें मांगळु च्याव फामाद सैंट एलोयकसयस कालेकजांत सांपयलें.
प्याकट् काक ल्हान थाां वनी सांगीताां त अकभरूच, आसक्त तसें सांगीत्च्च ताचो सांतोस जाां वनास्लो. सुवाव तेर सांगीत िेताां त एक ड्म्मर जाां वन ताणें वावर केलो आनी उपराां त ताच्या आसक्तेक दे वाधीन कवकटर कोन्सेस्सोन आधार कदलो तसें माां कचयेर
3 Veez Konkani
हाडलो. प्याट् ीक म्हणटा की ताची आसक्त पळे कयल्ल्या माां ड सोभाण गुकाव र एरीक ओझेररयो बाबान ताका व्हतो पाकटां बो कदलो म्हण. ताका रूप तरां ग नायट म्हळ्ळ्ळ्ा वेदी
सांगीत पांगडाां त सेकववलो. असें तो ताची गीटार अकभरूच वृद्धी करून एक लीड कगटाररसट जालो. दे वाधीन कवलफी रे कबांबसाच्या पांगडाां ती ताका एक स्थान लाबलें. तसेंच
4 Veez Konkani
5 Veez Konkani
6 Veez Konkani
7 Veez Konkani
8 Veez Konkani
9 Veez Konkani
10 Veez Konkani
11 Veez Konkani
12 Veez Konkani
13 Veez Konkani
14 Veez Konkani
प्याट् ीक क्लाड कडसोजा, मेलवीन पेरीस ताां च्या नायटाां क हे र सांगीतगाराां बराबर सांगीत खेळ्ळ्ळो. २० वसाां ताचेंच सांगीत िाल चलवन प्याकट् कान दोन हजाराां वयर कवद्याकथांक सांगीत तभेती कदल्या आनी लोका मधें ताचें िाल प्याटमा इन्सन्स्टट्यूट ओफ म्ूसीक फामाद केलाां . ताच्या कवद्याकथांनी गाां वाां त तसेंच कवदे िाां नी सांगीताां त कीतव हाडल्या ती गजाल प्याकट् काक भाररच्च हे म्म्म्ाची जाल्या. गलफाां त तसेंच गाां वाां त ताचे कवद्याथी सांगी किक्षक जामण वृत्ती धरून आसात. प्याट् ीक आदीां मागा काम सोधून दु बाय पाव्लो. हाां गासरी ताणें सांगीत साां डल ् ें ना. सांगीत िालाां त तो कवद्याकथांक किखयतालो तसेंच वेदीर जाां वच्या नाटकाां क जाांव, नायटाां क ताणें सांगीत वोदगायलाां आनी सभाराां क कुमक केल्या. त्या वेळार गजेवांताां क प्याकट् कान बररच्च कुमक केल्या आनी सभाराां क फुडाराची वाट दाखयल्या. काम सोधून दु बाय आकयल्ल्याां क ताच्या कूडाां त राां वचो अवकास दीांवन सहकार कदला. वाल्टर नांदकळकेच्या अपेक्षेखाल दु बाां यत्ल्या सवव कोांकणी बरयणाराांक साां गाता घालन दायजी दु बाय बरवप्याां चो एक्तार म्हळ्ळ्ळो पांगड बाां दां ु क कुमक केल्या.
प्याकट् कान १९९४ इस्वेंत प्रपरथम लीनस आनी जेस्सी मोरास हाां च्या सहकारान दु बाां यत मांगळु गाव राां चें कोांकणी क्यारल्स गायन सुवाव कतलें. तसेंच १९९५ इस्वेंत प्याकट् कान दोगाां च जणाां चें ब्ाां ड सुवाव कतलें. त्य उपराां त सभार हे राां नी ह्या मादरीर सांगीत व्हाजयलें.
प्याकट् कान ताचो मुखेली दे वाधीन लीनस मोरासाक तसें कोांकणी बरवप्याां क साां गाता घालन वाल्टर नांदकळकेचे ताां का वाल्टर नांदकळकेची वळक करून दीांवन जमाती पयलें मेज माां ड्लो उगडास आपणाक येता म्हणटा प्याट् ीक ताच्येलागीां उलयताना. ह्या वेळार ताका सहकार कदल्ल्या रोकनचो, लीनस मोरास आनी ताची पतीण जेस्सी मोरास हाां चो तो उपकार आटयता ककत्या तो म्हणटा की दु बाां यत जाां वच्या बर््या कामाांक ताां चे थाां वन सदाां च सहकार आसतालो म्हण. करामा दु बाां यत प्याट् ीक पयलें काम ओकियन ककडस म्ूसीक स्कूलाां त सांगीत किक्षक जाां वन उपराां त कसपररयन डोकमनीक आनी मरलीन डोकमनीक हाां चो उगडास प्याट् ीक काडटा. उपराां त दोन वसाां िाजाव स्वर म्ूसीक स्कूल हाचो म्हालक हरीि पै, मेरीट किन्सपांग कांपेकनचो जोसेफ मथायस हाणीां कुमक प्याकट् काक केल्या तो दु बाां यत आसताना.
15 Veez Konkani
प्रसतूत प्याकट् कान पाटीां माां य गाां वाां त थारो बाां दला एक सांगीत किक्षक जाां वन. तसेंच तो वेदी काऱ्याां नी पात्र घेता मात्र न्हां य आपलो पूताक सांगीताां त तसेंच स्टू कडयो कडसायन कच्याव कामाां त तो कुमक करून आसा. एदोळ वरे ग प्याकट् काच्यो ६ इन्स्ट्रूमेंटल आलबम उग्ताडाक हाडल्यात.
म्ूसीक तो चलयता आनी कवद्याकथांक तभेत करून ताां काां मुखल्या मेटाां क उभाताव . * १० वसाां भर प्याकट् कान दु बाां यत्ल्या गोलडन ट्यालेंत म्ूसीक सेंटराां त आपलो वावर कदला एक सांगीत किक्षक जाां वन.
प्याकट् काची साधनाां :
* दु बाां यत्ल्या ओकियन ककडस इन्सन्स्टट्यूट, दु बाय फाल्कन आटव स सेंटर हाां गासर ४ वसाां सांगीत किखयलाां .
* पाटल्या ३५ वसाां थाां वन प्याट् ीक सांगीत िेताां त खळमीत नासताां वावूनव आसा.
* स्वर इन्स्कटट्यूटाां त सांगीत किक्षक जाां वन वावर केला.
* तुळू आनी कोांकणी कपांतुराां क सांगीत कदरे क्तोर जाां वन वावर कदला. बाकलवूड आनी स्ाां डल्वूड ताराां साां गाता (नौिाद अझीझ, सोनू कनगम, जोन्सपांदर नरूळ, आदे ि श्रीवासतव, गुरू ककरण, वी. मनोहर, इत्यादी) तो वावुरला.
* कट् कनटी कालेज ओफ लांडन हाां च्या सांगीत परीक्षेंक कवद्याकथांक प्याट् ीक तभेत कताव .
* राषट् ीय तसें अांतराव षट् ीय मट्टार सांगीत काऱ्यक्रमाां क सांगीत कदलाां . * गीटाराां , कीबोडव , ड्म्स इत्याकदां नी कविेषता जोडल्या स्टाफ नोटे िनाां क तो खेळ्ळ्ळा आनी ताणें ताचो ऊांचलो ताळो कदला. * आपलेंच प्याट्मा इन्सन्स्टट्यूट ओफ
* कक्रयाळ जाां वन कववीध कालेकजांच्या काऱ्यक्रमाां क एक काऱ्यदिी व घडणूक काऱ्यदिी जाां वन कडग्री कालेकजांक आपलो वावर कदता.
* ड्ग एब्ूस हाां च्या माक ट् े यकनांगाां त माक एक्सर्स्ेज केल्यात माधक वक्ताां क सेवन उणें करुांक आनी ररसक आडवारुांक. ड्ग एब्ूस कवरोध मन्सून रे ली, (रै ट टू इनफोमेिन आकट), हाां च्या धा कदसाां च्या एन्एस्एस क्याां पाां त मांगळू र कजल्ल्याां त पात्र घेतला.
16 Veez Konkani
* कालेह ओथोररकटच्या स्टू डें ट कौन्सन्सलाां त कक्रयाळ पात्र घेतला.
https://www.youtube.com/channel/ UCXG०MDyVLJ५D६zSqOiXxx०A
* गावप्याां क, सांगीतगाराां क काऱ्यक्रमाां क तयार कताव .
गीटार खेळच्याां त अत्युन्नती जोड्लो आमचो प्याट् ीक, खांच्याय कविेष काऱ्यक्रमाां क हाजर जाां वन आयकोवप्याां चे कान मधूर सांगीत नादान खेळच्याक आधार कदता. जाां व तें काऱ्यें लग्नाचें, जल्मा दीसाचें, व वारकषकोत्सवाचें. प्याट् ीक वेदीर येंवन आपलें कगटार व्हाजयता म्हणटाना त्या वेदी काऱ्याचें घन्ांच उभाताव . तो केकदां च नोटस चुकोन गेलो ना ती सांगत अती कवन्सित्कायेची म्हणाजाय.
वेदी
* एक गावपी तसेंच सांगीतगार जाां वन जगत्ताद्यांत प्रदिवन कदलाां . * एक वृकत्तपर कडकजटल आकडयो रे कोकडां ग स्टू कडयो मांगळु राां त चलवन आसा. * दायकजवरलड, V४ टे लेकवजनार ताचीां सांदिवनाां प्रसार जाल्याां त. https://youtu.be/Gr२vX१yx४cY https://youtu.be/UBTOq७Zx०९० म्ाां गळोररयन.काम आनी दायकजवरलड चेर सगळ्ाां त कनपूण सांगीतगार आनी सांगीत किक्षक म्हण सांदिवनाां घेतल्याां त. http://www.mangalorean.com/new s.php?newstype=broadcast&broad castid=५५४८९३ प्याकट् काचें यूट्यून छानेल आसा:
प्याकट् का कवश्याां त तुमीां तो कसो खेळटा म्हळ्ळ्ळें कोणाय्लागीां कवचाऱ्येत. जाां व कोांकणी व तुळू व इतर सांगीतगार. हें साकें गुमानाक येजाय तर तुमीां ताचे आलबम आयकाल्यार कळटा. तें मधूर सांगीत कानाां क आपटाताना जाां वचो तो सांतोस आपाकपांच आमचे पाां य धणी थाां वन वयर येतात नाचोांक! प्याट् ीक म्हणटा आपल्या ६ वसाां च्ये प्रायेर तो िालाां त चल्च्या सांगीत पर्ध्ाां नी कजकोन येतालो. असें ताच्ये थांय सांगीताची उभाव किखराक पावली. आपुण्ांच जाां वन तो सांगीत किकलो आनी एक दीस एक सांगीतगार जातलोां म्हळ्ळ्ळें स्वपाण स्वपणेलागलो.
17 Veez Konkani
उपराां तलें जावांक पावली एक चररत्रा, ककत्या आज प्याट् ीक नकहां च सांगीतगार बगार तो सांगीतगाराां क तयार कताव . प्याकट् काक लोकान सांगीत धमाव क डौन्लोड कनव आपणाां वचें कभल्कूल पसांद ना. तो म्हणटा की सांगीतगार इतल्या कषटाां नी ताां चें सांगीत तयार कताव त वेळ आनी पयिे खचूवन. असल्या वख्ता लोकान ओररजनल सांगी मोलाक घेंवन सांगीतगाराां क कुमक करुांक पेचाडचें किवाय चोरून आपणाां वचें न्हां य म्हण. आयलेवाच्याव वसाां नी कोांकणी सांगीत्यी हे राां भासाां बराबर वयर चडलाां . कोांकणेंत सभार सांगीतगार, गावपी उदे ल्यात आनी त खळमीत नासताां ताां चें सांगीत सुध्रावांक पेचाडटात. असें आसताां आमीां सांगीत प्रेकमांनी धमाव क सांगीत जमांवच्या बदलाक काां य थोडे वाजबी पयिे खचूवन सांगीतगाराां क आनी गावप्याां क आमचो सहकार कदां वचो बरो ताां च्या फुडाराक कुमक जाां वन. कवल्मा प्याकट् काक साां ग्ली पतीण लाबल्या. कतकाय सांगीताां त भाररच्च उभाव , आतुराय आनी गाां वचें म्हळ्ार सांतोस. तीां दोगाां य साां गाता गायतात गायनाां . ताां चो पूत प्याटसन्यी सांगीताचो उजो. तोय सांगीत व्हाजाां त्राां खेळटा मात्र न्हां य आताां तो सभार
ऊांच मादररां चे रे कोकडां क स्टू कडयोय बाां दून हे राां क कदता. आयलेवार सवाां परीां प्याकट् काकी बरोच्च मार बसला म्हण्येत. कोरोना म्हणोन काऱ्यक्रमाां उणीां जाल्याां त आनी लोक कववीध इतर मनोरां जन पळे वन, भोगून आसा. पूण प्याकट् काक कवद्याकथांचो बगाव ल ना. भुगीं ताच्येलागीां किकोांक येतात आनी बरीां सांगीतगाराां जाां वन पाटीां पताव तात. बरो वेळ वापनव बरें अभ्यास केल्यार खांडीत जाां वन एका हुमेद्वांत व्क्तीक एक बरो सांगीतगार/सांगीतगानव जाव्ेत म्हणटा प्याट् ीक. तो म्हणटा ताचें स्वपाण ज्यारी जालाां आनी ताचो िेवट ताणें जोडला म्हण. ताका मेळ्ले सवव अवकास ताणें बर््या रीतीन वापर्ल्ल्यान आज ताचो प्रकतफळ ताका व्हतो करुांक सकला. प्याट् ीक-कवल्माक दोगाां भुगीं व्हडलो पूत प्याटसनान सैंट एलोयकसयस कालेकजांत कबकबएम केलाां तसेंच ताणें सौांड इां कजकनयररां ग सांपयलाां आनी धूव पाल्मा आपलें कालेज किकाप सेकेंड कबकाम सैंट एलोयकसयस कालेकजांत सांपवन वेकगांच ताच्या मुखल्या किकपाक आनी कामाक कवयेटनाम वचोांक पळे ता. ताचीां स्वपणाां ज्यारी जाां व म्हण वीज आिेता.
18 Veez Konkani
दे वान म्हाका कदल्ल्या आिीवाव दाां नी हाां व आज ह्या उन्नतेक पावलाां म्हणटा प्याट् ीक दे वाक दीन्वासून. सांगीत काऱ्यक्रमाां नी पात्र खेळोन आस्ली कवल्मा प्याकट् काक भेट्टाना ताां चें काळीज एक जालें आनीां ताां चो ताळोय सांगीता मुखाां त्र एक जालो. आताां तीां ताां च्या दोगाां भुर्ग्ाां बराबर सांतोसभरीत आसात.
वीज सांतोस पावता प्याकट् काच्या जयताां त पात्र घेंवन ताका सवव बरें मागोांक ताच्या मुखल्या कमसाां वाां त. ह्या सांगीत कुटमाचीां स्वपणाां ज्यारी जाां व म्हळ्ळ्ळें वीजाचें प्राथवन. -डा| आसटीन प्रभू, चिकागो
------------------------------------------------------------------------------------
19 Veez Konkani
’आमेन’ कदनाका.
तुज्या कजकवताचे दीस िेवटाक
पावताना तुज्या मरणाच्या वग्ता तुजें दायज वाां टून दी. - कसराख ३३:२० -२४ (कसराख अवस्वर तेत्तीस; वोळ वीस थावन चवीस) ******* क्लेरेन्स, कैकंब
इकजदोर आलवाररसाच्या कदपडत्या
तुजी सांपत्ती अन्ेकल्याच्या अधीन कररनाका ना तर तूां चुचुवतवलोय आनी तुांवे पाटीां मागाजय पडतेलें. तूां कजयेता पऱ्याां त आनी तुजे कुकडां त स्वास आसता पऱ्याां त कोणाक्च्च
तुजेर
अकधकार
चलवांक
कजकणयेचो आन्ेक दीस नाजूकायेन पािार जावन वेतालो.
ब्रांदावनाच्या मुकल्या
गेकटथावन सुमार मुक्काल मयला पयस आसच्या कापुचीन पाकद्रां च्या साां त इनासाच्या कोपेलाां त सकाकळां च्या कमसाक ताणे आनी
20 Veez Konkani
ताच्या बायलेन, माररयेटान चलोन्ांच्च वेचें
आस्लो आनी मर््णाक आिेलो मनीस
आनी आज्य तीां गेलीां. उपराां त घरा येवन
मरण
दू दाां त ’ओटस’्किजवन सकाकळां चो नासटो
समधानेची तसी जाली ताका. " सुखाचें आनी
आनी पाचवी च्हा जाली.
दोनपाराां च्या
आिेलें मरण मेळ्ळ्ळें ताका माररयेट....
जेवणा पयलें दोन उां ड्या कापाां क लोणी
सवेपर दे व ताच्या आत्म्याक सासणाची
सारवन आन्ेक पुटी चा. आज दोनपाराां च्या
िाां ती
जेवणाक काण्याां ची कडी आनी मोटें िीत
आिेंवचें..... म्हाकाय चड वोसाां वाां चोांक
माररयेटा साां गाता तयर करून, साां गाता
नाका...." मकतांत उदे लीां उत्राां तोांडार कचक्के
जेवल्या उपराां त सादनव एका घांट्याची नीद
व्हडा ताळ्ान म्हळें ताणें.
पाव्ली
दीांव....
खबर
हाां वेंय
एका
तसलेंच्च
ररकतच्या
मरण
जाली. ब्रांदावनाच्या मुखल्या तोटाां त एका घांट्याची भांवडी आनी चलाप. आताां हुनोनी
"आज सन्वार.... भाररच्च बरो दीस...
कोकफयेचें कोप घेवन घर््च्या सोप्यार
माये मररयेक समकपवलो दीस आनी आयच्या
आसच्या कदे लार बस्लो तो. माररयेट
दीसा सर्ल्ल्याां क सासणाचें सालवासाां व
साां जेची चा कपयेताली जाल्ल्यान ती च्हायेचें
खांडीत मेळताच्च.... मररयेच्या मजतीन आज
कोप घेवन भायर आयीली. ताच्या बगलेन्ांच्च
सर्ल्ल्याां क ती आपल्या पासळें त आरावन
आस्ल्ल्या कदे लाचेर माररयेट बसली.
सालवासाां व फावो कताव ....." माररयेट अम्सोांरान
"
रुपटाव चें
फोन
आकयलें.....
म्हणाली,
आपल्या
सदाां च्या
भन्सक्तपणाच्या ताळ्ान.
ब्रांदावनाां त एक मरण जालें म्हण ताणें खबर कदली.... तुजो कमत्र मैकल सोज सर््लो
"काल्च्च हाां व ताका मेळ्लोां.... माां द्रेर
कांय....." माररयेट सवकास आनी कोडश्या
पडोन कचक्के कषटालो पूण मरण ताणें
दू कान म्हणाली.
आिेल्ल्या बरी वेन्सगांच्च आयलें... भागी तो मायकल सोज.."
इकजदोर आलवाररसान एक घोट कोफी सेवली आनी कोप ग्राकदचेर दवरलें. ती खबर कोडसाणेची तर्य आजापाची जाां व
इकजदोर आलवाररसान कोकफयेचें कोप खाली केलें.
दू काची ताका जाली ना. मर््णाच्या तणीर 21 Veez Konkani
मायकल सोज सर्ल्ल्या कवश्याां त
सोज जाल्यार्य तसेंच्च. चलोांक ताां क
ब्रांदावनाां त खबर प्रसार््ली आनी एकेकाच
आसतानाां च्च ते दोगी हाां गासर आकयले.
घरा थावन मनिाां भायर सरलीां आनी
ताां च्याच्च खुिेन. ताां च्याच्च आिेन.
मायकल सोजाच्या घरा कुसीन वचोांक लागलीां.
चेक्क..... दोग पूत केनडाां त आसात, धू कुवेयट आनी आखरे ची धूव दु बायाां त आसा.
ब्रांदावनाच्या उदें ती कुिीन गुलोबाां च्या
वोडताच्या
बगलेन
आस्ल्ल्या
भूर््गीां इतल्या व्हड हुद्द्यार आसताना, इतलें
पांद्रा
जोडताना भूर्र्ग् ् ाां क साां डून प्रायेसताां क
कबडाराां च्या साली पयकी सात्वें कबडार
आसा केल्ल्या ह्या जार्ग्ाक येंवचे समा नांय
मायकल सोजाचें.
म्हण कुटमाच्याां नी आनी सैर््याां नी ताका साां ग्लें. भूर््र्ग्ाां क लोक ककतें म्हणात आनी
इकजदोर
आलवाररसान्ांय
घळाय
ताां ची मर््याध खांय उरली म्हण जायते
केकलना. कल्साां व बदलून तोय माररयेटा
म्हणाले तर्य इकजदोर आलवाररसान ताां का
साां गाता मायकल सोजाकर वेच्याक भायर
साां ग्लें इतलेंच्च - " हो म्हातार््याां चो आस्रो
सर््लो.
नांय बगर उतर प्रायेंच्याां क एक बरें कजवीत कजयेंवचें
कबडार
....
एक
आडां बरीक
ब्रांदावनाां त कजवीत तसेंच्च आस्लें.
कजकवताचो आश्रय जागो... आनी हाां वें
एकामेकाक साां गाता मेळचें. कोणाच्या
कजयेंवचें पकत्त म्हज्या खातीर.... कजयेताां
सुखाां त वाां टेली जाां वचें दू काक खाां द कदां वचो.
म्हणासर भर््मान कजयेवांक हाां व आिेताां
ब्रांदावनाां तली िेंबराां च्याकी चड कुटमाां , सर््व
आनी त्याच्च खातीर हाां व भूर््र्ग्ाां च्या हां गाां त,
उतर प्रायेचीां तर्य एकाच्च कुटमा भािेन
ताां का व्होजें जावन कजयेवांक कबल्कूल
आस्लीां.
आिेना.... तीां म्हजीां भूर््कगांच्च.... ताां का म्हजो
थांयसर कजयेल्ल्याां क काां कयांच्च
उणेंपण जाल्ल्याबरी भगानात्लें.
मोग आसा आनी म्हाका ताां चो.... पूण, म्हजें कजवीत अकेर जावन येतासताना असें
तसलेंच्च कजवीत आिेवन आनी
कजयेल्ल्यान म्हजो भमव वाडता तो खरो....
जीवनाां त सलवोांक नजो म्हण कचांतून इकजदोर
तुमीां हे र ककतेंच्च म्हज्या लागीां साां गची गर््ज
आलवारीस ब्रांदावनाक आकयलो. मायकल
ना... " इषट मांत्र आनी सैरीां मुकार ककतेंच्च
22 Veez Konkani
उलयनासताना
ताच्या
खुिे
प्रमाणें
कर््च्याक ताका सोडून गेलीां.
घराां तच्च ् दवनव ताणे पळकयलें. त्याच्च वेळार तो केदाळा पावटीां मोराना म्हण घर््च्याां नी कचांतल ् ें आनी आां कटच्या भूर््र्ग्ाां नी साां ग्लें
ककतलेश्या वोर््साां पयलें कोलेज जावन बोांबय कामा खातीर गेल्ल्या वेळीां
सयत आनी आकेरीक तो मोर््ताना सर््वाां नी समधानेन स्वास सोड्लो.
पयलें पावटीां म्हातार््याां क जाां वच्या त्रासा कविीां ताणे थांयसर पळकयलें. हे त्रास
कजकवताां चीां पानाां पर््तून, वोर््साां उबोन
म्हणच्याकी ककटणायेचे कषट म्हणचें समा.
वेताना,
तेय... कषट मातारे जाल्ल्याां क न्हय बगार
म्हातार््पणाच्या न्सितेर ताणे जायत्याां क
ताां का साां बाळच्याां क चड म्हण ताका
पळकयलें.
कळ्लें. घराां त आस्ल्ल्या सर््वाां क जाां वचे
तर्य त्या चाक्रेंत घर््च्या सर््वाां क जाां वचें
कषट ताणें पळकयले. बापायच्या दू सऱ्या
त्रास्च्च कवांगड. कविेस.
भयकणच्या,
म्हळ्ार
सांसार
भांवताना,
तसल्याच्च
बरें करून पळां वचीां आसात
इकजदोर
आलवाररसाच्या अांकटच्या घराां त रावोांक
दीस वेताां वेताां , प्राय जावन येताना
वेताना थांयसर आस्लीां अांकलाचीां दोगाां य
ताणें आपणा इतल्याक कचांत्लें इतलेंच्च......
व्हकडलाां , बापोय-अवय. एका बेडरु ् माच्या त्या घराां त, अांकल आां कटच्या दोगाां भूर््र्ग्ाां
काल बदला.... सवलत्यो चडल्यात
साां गाता कततल्या जणाां नीां राां वचें कषटाां चेंच्च
तर ताां का आमच्या पायर्ध्ा खातीर उप्योग
जालें. अांकलाचो बापोय अचानक हुिार
कर््चें आमचें काम आनी हे राां क त्रास
नासताना, नीद्ल्ल्या कडे च्च राां दय जाल्ल्या
कदनासताना ताां तू कजयेंवचें गर््जेचें.
बरी कजयेताना ताका पळवांक आां कलान
ककतेंय उलयता.... ताची पर््वा कर््ची न्हय...
लोक
आनी अांटीन काड्ले कषट कनजायकी वोते. त्या ल्हान घराां त त्या म्हातार््या वोर््वीां पड्ली
घाण
कविय
गर््जेची....
आमच्या
पावटीां सोसुांक
समाजेंत असली बदलावण जाय आनी ती
ताका आपत्रेंत दवरुांक
बदलवण आपणा तसल्याां थावन्ांच्च जायजय
अांकला लागीां ताां क नात्ली आनी आस्ली
म्हण कचांतून ताणे ताचो नीर््धार बळवांत
तर्य कुटमाां ची ककतें म्हणतीत कोण्णा म्हण
केलो.
जायनात्ली.
थोड्या
एक
23 Veez Konkani
सुमार पाां च वोर््साां पयलें ताणीां तर््नाटो आसताना
बोांबय गेलो
ब्रांदावनाक भेट कदली.
तेदनाां तें योजन
इकजदोर आलवारीस उपराां त गलफाक
कार््यागत जातालें मात्र. ताां तू आपणा
वचोन
खातीर, माररयेटा सवें कजयेवांक एक कबडार
जायतें
जोड्लो
मनीस.
माररयेटालागीां लग्न जाल्या उपराां त दे वान
ताणें आमानत केलें.
घाल्ल्या आिीर््वादाां नी चवगाां जणाां भूर््र्ग्ाां चें दे णेंय वोर््तें. चवगाां जणाां क पोसुांक कषट
ब्रांदावानाची नक्षाच्च कवांगड... ताची
जाले तर्य खांचाय न्सितेंत ताां का काां य त्रास
माां डावळ आत्वी... पकत्त कनवरत आनीां
येनात्ल्ल्या बरी ताणे आनी माररयेटान
मातार््याां क ताां च्याच्च पयिाां नी ताां च्याच्च
पळकयलें. पोस्लें.
जाल्या
खुिेन सुगमायेन पळां वचें कवधान. सवलता.
उपराां त तूां आमच्या लागीां राव ड्याड"
धा एकऱ्या जार्ग्ार तें योजन जातालें. ल्हान
केनडाां त आसच्या मालघड्या पुतान आनी
चार -पाां च सेंटस जार्ग्ार बाां दलेलीां दाकटु लीां
सुनेन मोगान कतळकसलें. दू सऱ्या भूर््र्ग्ाां नी
घराां . जार्ग्ाक येवांक वचोांक मुकेल गेट
तर्य तसेंच्च कतळकसलें
आनी थांयच राकवल्याां चें कूड आनी योजन
आनी परात्तुलें.
साां बाळचें दफ्तर. मधें दमाराचो मारोग.
"कनवरत
रसत्याां क कदवे. सगळ्ा ब्रांदावनाक दीस इकजदोर आलवारीस कनवरत जाता म्हणासर
आपल्या
मकतांत
आस्ल्ल्या
आनी रात राकवली. एका पोांतार बर््या दाक्तेराचें न्सक्लनीक आनीां धा बेड्ाां नी
कवषयाचेर काां कयांच्च उलकयलो ना. कनवरत
कचककत्सा कर््च्याक व्वसता.
जावन गाां वाक आयल्या उपराां त मालघड्या
बगलेन वाचनालय आनी सभासाल. ह्या
घराां त तो माररयेटा साां गाता चार वोर््साां
सालाक जात या धर््म नात्लो. आयतारा
राव्लो. भावाां साां गाता कजयेंवचें ताका बरें
सकाळीां मीस जाल्यार त्याच जार्ग्ार
जालें ना. केनडा, कुवेयट आनी दु बाय
दोनपाराां कहां द्वाां खातीर पुजा चल्ताली.
आसच्या
आकयलो.
सुक्राराां चे ब्रांदावनाां त आस्ले मुसलीम सर््व
प्ल्ल्याट म्हळ्ळ्ळ्ा गुडाां तलें तें कजवीत ताका
त्याच्च सालाां त मेळोन साां गाता नमाज
समा जालेंच्च ना.
कर््ताले. भाररच्च अपूर््भायेची रीत आनी
भूर््र्ग्ाां क
मेळोन्ांय
कजकवताचें कवधान 24 Veez Konkani
ताच्या
कजयेंवचें समा नांय.... एकेकल्याच्या घरा ब्रांदावनाां त राां वच्याक साट वोर््साां सांप्ल्ल्याां क मात्र आवकास. साट जाां वच्या
एकेक मकहनो तुमीां रावश्यात तर्य तुमकाां उबगण जाां वची ना..."
पयलें कबडार मोलाक घेव्ेत. ताची सजवणी कर््येत. घोवा बायले मधें कोणायकी
" तुमीां म्हाका पळां वचे नाां त म्हण हाां व
एकल्याक साट वोर््साां जान्सलांच्च ताणीां
हाां गासर
ना....पुता...."
इकजदोर
दोगाां यनी
आलवाररसान धुवेक समजवन
म्हळ्ळ्ळें .
येव्ेत.
थांयसर
कजयेव्ेत.
येवांक
आपल्याच्च पयिाां नी ककतें जाय तें घेव्ेत,
"तुमकाां कोणायकी म्हजे पयिे नाकात.
कवचार््येत. म्हातार््पणार ककतेंच्च हां गाां चे
तुमच्या लागीां जायतें आसा. तर स्वात्रांतऱ्य
नासताना खुिेन कजयेंवची व्वसता ती
होगडयनासताना,
जावनास्ली.
पयिाां कनांच्च
हाां वे
घमांडायेन
जोड्ल्ल्या
कजयेवांक
आमीां
हाां गासर आकयल्ल्याां व. आज हाां व सगळ्ाां नी ब्रांदावनाां त माां द्रेर पडोन कजयेंवचीां
वचोांक सक्ताां .... हाां व तुमगेर्य येताां .....
म्हाताररां य आस्लीां. भारताां त वावर करून
केनडाय वेताां .... पूण तात्कालाक मात्र.....
कनवरत जाल्ल्याां क ताां चे कनवरत वेतन या
जेदनाां म्हाका चलोांक्च्च जायना आनी तेदनाां
गलफाां त आस्ल्ल्याां नी जोडताना पुांजकयल्ल्या
म्हणासर हाां व वाां चलोां तेदनाां म्हाका पळवांक
दु डवाची कुमक. पयिे नासताना ककतेंच्च
हाां गासर मनिाां आसतेलीां..... ताां का म्हज्या
चलानात्लें पूण आपणाच्याच पयिाां नी
थावन्ांच्च
भर््मान, मानान कजयेंवचो आवकास आनी
कोणायकी उबगण येंवची ना..... आनी
साधन ह्या ब्रांदवनाां त जातालें.
म्हाकाय बेजराय जाांवची ना.... ककत्याक हाां व
"ड्याड.... तूां ह्या आसऱ्याां त आसाय म्हण लोक म्हजी कनांदा कर््ता आनी हें समा
साां बाळ
मेळतलो
जाल्ल्यान
जोड्ल्ल्याां तलेंच्च ताणीां घेंवचे आनी म्हाका पळां वचें...."
नांय..." दु बाय आस्ल्ल्या धुवेन इकजदोर आलवाररसाक परात्तून साां ग्लें.
" तुांवे
"ड्याड लोक ककतें म्हणता जाणाां य?
आमकाां जाय जालें जायतें कदलेंय....
आमकाां इतलें बरें कर््न पळयल्या उपराां त,
किकाप
चवगाां भूर््गीां आसोन्ांय तुमकाां वाटे र घालाां
कदलेंय....
कजकवताची
दाककयलीय आनी आताां
वाट
तुमीां आसें
म्हण म्हणतात...."
25 Veez Konkani
म्हजें कजणें भर््मान हाां व कजयेताां ...... आनी हें " हाां व वाटे र पडोांक ना बगार म्हातारो जालोां तर्य भर््मान कजयेताां ..... म्हज्याच्च
उलवणें हाां गासर्च्च अखेर जाल्यार भाररच्च बरें .... "
पायाां चेर कजयेताां ..... हें आमच्या समाजेक समजोांक
नाका....
आमची
समाज
उलवणें आकेर जालें. मुकार ह्या
बदलाना.... बदलोांक आयकाना..... आमीां
कवियाचेर तीां उलवांक्नाां त. पूण कोणायकी,
असें राव्ल्ल्याां त काां य्ांच्च चूक ना.... आनी
ताां च्या भूर््र्ग्ाां क, समधान नात्लें आनी
तसें म्हणच्याां क तुमीां हाां गा हाड्या.... या हाां व
इकजदोर आलवाररसान आपलो नीर््दार
तुमकाां मेळोांक येताना ताां का बेटताां ...."
बदलुांक नात्लो.
"ड्याड .... ककतले कषट आयल्यार्य
मायकल
सोज
ह्या
ब्रांदावनाक
हाां व तुमकाां पळे यताां आनी तुांवें आमच्या
आकयलो ताच्या भूर््र्ग्ाां नी ताका स्वीकार
साां गाता राव्ेत...."
करून न्हय बगर ताच्या भूर््र्ग्ाां नी ताका साां डल्ल्य ् ान.
इकजदोर आलवाररसान धुवेचीां उत्राां
ताचीां
दोगाां च्च
आसट् े कलयाां त आस्लीां.
भूर््गीां
पूत गोर््या
अर््र्ध्ार तुटवन ताका मोगान आरायलें.
चकलयेकडे काजार जालो आनी ताका
"तुजीां कसांकतमेंताां म्हाका समजतात पुता...पूण
साां डून आताां अकिकाच्या एका बायले
म्हजीां कचांत्ाां तुमीां समजनाां त... एक द्रषटाां त
साां गाता कजयेतालो. धू एका सर््दाकजवलागीां
हाां व तुमकाां साां ग्ताां - म्हज्या आवय बापायक
काजार जालें. मायकल सोजान पयिे आनी
धा जणाां भूर््गीां. म्हजो बापोय वेगीां सर्लो
जागो जाग्रुत्कायेन आपणाच्याच्च अधीन
तर्य माां य वाां चली. कतका म्हज्या वडल्या
दवर्ल्ल्यान आज म्हणासर कजयेवांक ताका
भयणीन
जालें आनी ब्रांदावन तसलें योजन ताका
बर््यान
पळकयलें.
ताचो
साकक्रफीस ककतलो म्हण साां गोांक असार्ध्.
पूरक जालें.
माां यक पळां वच्या ताणें केदनाां य पुपूवर्लें हाां वें
पयलेंच्च सर्ली.
आयकोांक ना..... ती कनजायकी भागी
बेंकाच्या नाां वार दवरून मकहन्ाक आकयले
मनीस..... पूण, कतणे काड्लेच्च कषट
पयिे ताका रायाळ वर््गाां च्याक पळकयल्ल्या
म्हज्या भूर््र्ग्ाां क कदवांक हाां व खुिी वोराना...
भािेन पळवांक मनीस आस्ले.
26 Veez Konkani
मायकल सोजाची बायल आस्ल्ल्या जार्ग्ाक
चवीस
वोराां य ताका पळवांक, जतन घेवांक नर््साां
मायकल सोजाच्या पूतान आनी धुवेन
आस्लीां. "जर््तर पयिे आनी जागो म्हज्या
पयलें कवचार्लें, बापायची आसत आनी
भूर््र्ग्ाां क जाय म्हण हाां व म्हज्याच्च जार्ग्ार
ब्ाां काचें एकौांट. ररकार््डाां मेळ्ळ्ळीां. पू ण,
आनी घराां त राव्लोां तर म्हाका पळवांक
आसत जाां व एकौांटाां तले पयिे जाां व पूता-
मनीस्य आसतोना.... म्हाका घाण पडाजय
धुवेक मेळच्यार नात्ले.
आस्ली."
म्हातारो जावन येताना, आपली आसत ताणें
मायकल
सोजान
केदनाां य
म्हळ्ळ्ळें .... आनी तें सत्च्च जावनास्लें.
ब्रांदावनाां त
आस्ल्ल्या
मायकल सोज
ब्ाां काच्या नाां वार आडव दवर्ली आनी
जायत्याां ची
मोर््ता
म्हणासर
ब्रांदावन
आडळत्या
कजकणये चररत्रा कवांगड कवांगड आस्ली.
सांस्थ्याच्या नाां वार जाय कततले पयिे येंवचे
जायत्याां ची दु खाची, भुर्ग्ाां नी साां डल ् ी तर
व्वस्था जाली. मरण केदनाां य येंव,
आनी
भर््मान
ककतल्या वोर््साां उपराां तय ् येंव ब्ाां क पयिे
कजयेंवच्याक म्हण आकयले तसले. सर््वाां क
दाडु न्ांच्च राां वचें खरार तें आनी त्या पयिाां नी
ब्रांदावनान नवें आनी बरें कजवीत कदलें.
सुगमायेन
ताां च्याच पयिाां नी समधानान कजयेवांक
ब्रांदावनाच्या
आवकास कदलो.
व्ापाराां त कजवीत चल्च्या ह्या काळार त्याच
थोडे
खुिेन
कजवीत
म्हातार््याां क
पळां वचें
खरार
आडळीत
सकमती
लागीां.
कवधानार म्हातार््पणार बरें आनी सुखाळ आनी हर््येकले कजयेताले, मोर््ताां म्हणासर समधानेच्या कजकवताां त.....
कजवीत चलांवचें अपूर््भायेचें कवधान आनी सुकाळ व्वहारीक रीत.
************
आसत आनी पयिे मेळानात्ले पळवन मायकल सोजाचीां पूत आनी धू
मायकल सोजाचें मोर््ण माकतयेक
खुबळोन गेलीां. ह्या सांसाराां त पयच्याां खातीर
पाां वच्याक तयराय जाली. तीन दीस
असेंय घडता म्हण द्रषटाां त कदां वच्या खातीर,
आपत्रेंत दवर्लें. आसट् े कलया आस्ल्ल्या
बापायचें मोनव माकतयेक पाां वच्या पयलेंच्च तीां
पुताक आनी धुवेक कळकयलें आनी तीां
आसट् े कलयाक पाटीां वेच्या खातीर भायर
आकयलीां.
सरोन पाटीां गेलीां.
27 Veez Konkani
पूण, ब्रांदवनान मायकल सोजाक
’मातारीां जाल्ल्याां क आमकाां आनी
साां डून घालें ना. पूत धू - सैरीां धैरीां
ककतें जायजय?" माररयेट सदाां चे सादें पणाचें
नासतानाां च्च
उलवणें उलयलें.
मायकल
सोजाचें
मोणव
"रावोांक एक सार््कें
माकतयेक पाां वची व्वसता जाली. सर््व
कबडार... हुिार ना तर चाक्री करुांक
बर््या थरान जालें.
मनिाां ..... दे वाचो उडास काडु ां क इगर््ज... मरण लागीां येताां पर््याां त समधानेन राकोन
"मायकल सोजाचें कजवीत अिें अखेर
रावोांक आवकास..... ब्रांदावन आमकाां हें
करुांक आवकास कदल्ल्या ह्या ब्रांदावनाक तो
सर््व कदता... आमीां सर््वाां ह्या जार्ग्ाक
खांडीत जावन ऋणी" इकजदोर आलवारीस
ऋणी...."
मायकल सोजाचें मरण माकतयेक पावन पाटीां येताना उलयलो.
इकजदोर
आलवाररसान
खुिेन
माररयेटाच्या तोांडाक पळयलें. ------------------------------------------------------------------------------------
28 Veez Konkani
ही समजणी आजून म्हातारीां जायनात्ल्ल्याां क: डा| एडवडड नज्रेत, मंगळू र
उतर प्राय कशी पाटी ं घाल्येत? डा| एडवडव नज्रेत, मांगळू र ताां काां पळे वन ताां ची सकडाां ची प्राय चार वा पाां च वर््साां म्हण साां र्ग्ेता. त्याच
पयल्या क्लाकसांत
साां गाता आस्ल्ल्याां क सुमार सत्तर वर््साां ची प्राय जाताना परत साां गाता बसोवन खांयच्याय
एका
समुदायांतल्या
पयल्या
सार््कें पळे ल्यार एक कवन्सितायेची गजाल
क्लाकिांत आस्ल्ल्या भूर््र्ग्ाां क पळे तना ते
गुमानाक येव्ेता. त्या पांगडाां तल्या सर््वाां ची
सर््व चडु णे एकाच प्रायेचे तिें कदसतात.
प्राय चडु णें एक सार््की आसल्यार्यी
चडताव भूर््र्ग्ाां ची लाां बाय एक सार््की
पळे तना थोडे चड प्रायेसत तिें आसल्यार
आसता,
हे र थोडे काां य पन्नास साट वर््साां कभतर््ले
तिें कदसतात. एकाच प्रायेच्या मनश्यामधें 29 Veez Konkani
कर््येता म्हळ्ळ्ळे कविीां जाकयत्ती समजणी आताां मेळता. सांसरार लोकाचें सरासर आवक एक सार््कें ना.
जाकयत्तो
फरक
आसता.
प्रसतूत
जाां बीयाां त सरासर आवक उणें (३२.४ वर््साां ) प्रायेसत जाां वच्याां त फरक आसा.
एकाच
प्रायेच्या दादल्याां क आनी न्सियाां क साां गाता पळे ल्यार दादले न्सियाां परास चड प्रायेसत तिें कदसतात. म्हनीस केदनाां प्रायेसत जाता? थोडे हे राां परास वेगीां ककत्याक म्हातारे जातात? सभार जणाां उतर प्रायेर्यी तर््नाट्याां परीां चुरूक आसतात, ताां च्या
कजनोसाां त उलास आसता आनी ताां का प्राय जाली कळीत जायना. ताां काां वर््साां च्या लेकान प्राय जाली आस्ेता, पूण ताां ची कूड आजून त्या प्रायेकततली मातारी जावनासाना. ताां ची प्राय ककतली म्हण पळे वन सार््को अांदाज करुांक कषट जाव्ेता. वयजकीय थरान जैवीक प्रायेक ठीhथीsioटogiछी
चीge म्हणतात. जैवीक प्राय क्यालेंडराच्या प्रायेपरास कवांगड. मनश्याचें नैसर््गीक आवक जैवीक प्रायेचेर होांदोन आसा. प्रायेसत जाां वचें पाटीां करुांक, नैसर््गीक थरान आवक चडोवांक आनी उतर प्रायेर सयत तर््नाटपणाचो कजनोस उरोांक ककतें
तर जपानाां त सरासर लोक ८१.६ वर््साां
वाां चोांक सक्ता. भारताां त आताां सरासर आवक ६३.९ वसाां तर अमेररकाां त ७७.१, पाककसतानाां त ६१. जेराल थरान सांसारार मनश्याचें आवक हळतान चडोन येता. आज्काल जाकयत्त्या गाां वाां नी प्रायेसत चडोांक लागलात. त्या पयककांय उदें ती आकसयाच्या सभार गाां वाां नी नोवोद वर््साां पर््याां त वाां च्चें
अपरूप न्हय.
हाां गाच्या थोड्या गाां वाां नी
िेंभर वर््साां प्राय जाले जाकयत्ते आसतात. आमच्या मांगळु राां तल्या लोकाां मधें आयिीां वर््साां पराय सामान् तसें जाल्या. थोड्या समुदायाां त लोक चड काळ वाां चोांक कारण ककतें आस्ेत म्हळ्ळ्ळे कविीां जाकयत्तो सांसोद जाला. केदना थावन कशे प्रायेसत? मनीस केदना थावन प्रायेसत जाता आनी केदना थावन ताची वाडावळ पाटीां घुांवता? दादले चडु णें १४ थावन १६ वर््साां च्या प्रायेर
30 Veez Konkani
पररकपकायेक पावतात आनी २१ वर््साां
साां ग्तात. कदसाक लगबग तीस हजार जीव
म्हणासर कुकडां त वाडावळ जाता. दादल्याां
कण मेंद्वाां त मरोन वेतात. करोडाां च्या करोड
थांय तयार जाां वचो टे सटे सकटरोन (लैंगीक)
जीव्कण आस्ल्ल्यान मेंद्वाां तल्या जीव्कणाां चें
हार््मोन १८ थावन २८ वर््सा पर््याां त चड
मोर््न कविेस बदलाप कररना,
आसता. त्या उपराां त उणो जाकयत्त येता आनी
उत्रोन येताना मेंदू हळतान ल्हान जाकयत्त
थांय थावन दादल्याच्या कुकडां त प्राय उत्रोन
येता. धा वर््साां नी मेंद्वाची जडाय आनी गात्र
वेची प्रकक्रया सुरू जाता. म्हण साां गल्यार
सुमार २% कततलो उणो जाता. कुकडची
सुमार २६ वर््साां नी दादले म्हातारे जावांक
भायली कात प्राय उत्रोन येताना आपली
लाग्तात.
इलासकटकसटी साां डून येता आनी हळतान सुक्ता.
कुकडां तल्या
पूण प्राय
हार््मोनाां च्या
दादल्याां प्रास वेगीां पररकपकायेक पाव्ल्ल्या
उण्यापणाचो प्रभाव पड्ले मासाळ भाग
न्सियाां थांय कुकडची वाडावळ अट् ा वर््साां
आपल्या गात्राां त आनी सक्तेंत उणें जाकयत्त
पर््याां त
थरान
येतात. हाडाां य असकत जातात. काळीज,
मातार््पणाचीां बदलापाां न्सियाां थांय वेगीां
पोपीस आनी जीर््वणेच्या भागाां नीय हळतान
कदसोन येनाां त. न्सियाां च्या कुकडां त तीस वर््साां
बदलाप जाता. काळजाची सकत उणी
उपराां त उतर प्रायेक लग्ती जाल्ल्यो गजाली
जाता. पोप्ाां त चड िेळ उरोन उस्वासाची
सुरू जातात. असली वाडावळ हर व्क्तीां
गत असकत जाता. दोळ्ाां च्या
थांय एक्सार््की आसाना. थोड्याां थांय ह्यो
कानाां च्या सांवेदक भागाां नी बदलाप जाता.
बदलावण्यो वेगीां जाल्यार हे राां थांय पाटीां
कुकडां तल्या भागाां नी उतर प्रायेक लग्ती जाले
पडतात. अिें जाल्ल्यान एकाच प्रायेच्या
हे वाडावळी हळतान जातात, म्हळ्ार
मालघड्या मनश्याां मधें थोडे चड म्हातारे
आमी हळू प्रायेसत जाताां व. आमी आजून
कदसल्यार हे र उतर प्रायेर्यी तर््नाटे च
तर््नाटे म्हण लेकून आसतानाां च आमचे
आसतात.
कुडी कभतर मातार््पण सुरू जावन आसता!
मात्र.
तर्यी
जेराल
आनी
ह्या कविीां चड कववर मुकल्या अवस्वराां त प्राय उत्रोांचें वा उतर प्रायेक वेचें म्हळ्ार
आसा.
कुकडां तल्या हर भागाां नी बदलाप जाकयत्त येंवचें. हाकाच जैवीक प्राय जाां वची म्हण
उतर प्रायेर कुकडां तल्या भागाां नी जाां वच्या
31 Veez Konkani
बदलापाां चेर फकत उत्रोन गेलीां क्यालेंडर
साां ग्तात.
वर््साां वा आमी लेक कर््ची ‘प्राय’् न्हय
भलायकी-ह्या दोनाां यचेर कजन्साां चो प्रभाव
आसताां
प्रभाव
फकत कतनाां त एक वाां ट्या कततलो मात्र आनी
घाल्तात. ह्या पयकीां आमची कजकवता रीत,
ऊर्ले दोन वाां टे कजण्ये ररकतचो आसा
खाण-पीवन, वावर आनी व्ायम असल्या
म्हळ्ळ्ळें उडासाां त आसजे.
हे र
जाकयत्त्यो
गजाली
आवक
आनी
उतर
प्रायेर
सांग्तेंचो प्रभाव चड आसा. हें पयलेंच कळीत आसल्यार आमी म्हातारे
जाां वचें पाटीां
खाण आनी चपयोणें:
कर््येत आनी प्राय उत्रल्यार्यी तर््नाटपण साां बाळन घेव्ेत. िड आवक अनुवंशीय? थोड्या कुटमाां नी दादले वा न्सियो वा दोगाां य जाकयत्तीां वर््साां वाां चतात. तसल्या कुटमाां नी
पोणजे, आब जाकयत्ते आसतात. ताां काां जेराल थरान
कपडायी
उण्यो.
त्या
कुटमाां नी
रग्तादाब, डयाबेटीस, काळजाघात केन्सर आयकोांक्च मेळाना. उतर प्राये पर््याां त ककतेंच भादक नासताां वाां चतात आनी मरोांक एक नीब तसल्या ककतेंय ल्हान कपडें त मोर््तात. मनश्याचें आवक एका कनकदव षट वगाव चे जीन (genes) कनधाव र कर््तात म्हण पात्येवेत तसले सांसोद जाकयत्त आसात. पूण फकत जीन्स आवक कनधाव र कर््तात दे कून बेकफककरायेन कजयेल्यार आवक चडता आनी उतर प्राय भलायकेभरीत जाता म्हण समजनाये म्हण हे च सांसोधक चत्राय
कजण्येच्या लाां भायेक खाणा-जेवणाां त रे ग्र साां बाळन आकयल्ल्याां चें आवक चडता आनी उतर प्राय बरी जाता.
अनुवांिीय गुणाां
उपराां त खाण कपयोणें मनश्याच्या आवक आनी भलायकी दोनाां यचेर कविेस पररणाम कर््ता.
खाण मनश्याच्या वावराक लग्ती जालें तिें आसजे. खाणाां त क्यालोरी गर््जेपरास चड आसानाये. िेंभर वर््साां प्रायेचे जाकयत्ते जण भलायकेन आस्ल्ल्या आकियाच्या गाां वाां नी सांसोध केल्ल्याां प्रकार उणें खाण भलायकेक बरें .
ते
खाणाच्या
32 Veez Konkani
अमेररकाां त
ओपोन
घेत्ल्ल्या
प्रमाणापरास कतनाां त एक
वाां ट्याकततलें उणी क्यालोरी आस्लें खाण सेवतात. ह्यापयककांय चरब चड नात्लें, राां दाय आनी ताां दळाचें खाण (िीत आनी हे र) बरें .
मासापरास मासळी बरी.
खाणाां तल्या प्रोटीनाचो अांि मासळे थावन ना तर मूग, चणें तसल्या वसतूां थावन येजे. ताां बडें मास(दु कोर, बीफ, बोक्रो इत्यादी)
मास उणें खेलें बरें .
रीत भलायकेक आनी आवकाक दोनाां यक
खाणाक उपेग कर््च्या नार््लाचें तेल तसल्या
सकच्या समुदायाां नी असल्या पाश्च्च्यात्य
बरी न्हय. िेंभर वर््साां पर््याां त
पररपूर््ण (saturated) तेलाां परास प्रास चण्याचें वा सूर््याकाां ती तसल्या कबयाां चें तेल
वाां चोांक
खाणावर््वीां काळजाच्यो आनी हे र कपडा आताां च्या तर््न्ाट्याां क लाग्लें आसा. सांपरादायीक खाण खावन आसचे मालघडे िेंबर वर््साां वाां चल्यार, असलीां कृतक खाणाां
खाां वचे ताां चे पूत/नातू काळजाच्या आनी हे र कपडें नी वेगीां अांतर््तात! ह्या वर््वीां अनुवांिीय गुणा
साां गाता
आवकाचेर
खाणा-जेवणाची
गजाल
खांडीत प्रभाव घाल्ता म्हण
समजवेत.
बरें . मनजाते थावन तयार केलें तूप वा चर््बेच्या हे र खाणाां चो उणो उपेग,
आनी
मासळे चें खाण काळजाच्या कपडें थावन पयस उरोांक उपकार््ता म्हळ्ळ्ळ्ा ह्या पयलेंच्या कचांत्पाक आधार आसा. आमाल कपयोण्याां त मीत गर््जेची. सदाां कृतक खाण आनी ‘फासट फूड’- खाणा
कमतीन थोडें च आमाल सेव्लें भलायकेक
33 Veez Konkani
बाधक हाकडना. पूण प्राय उत्रोन वेतना आमाल उणें केलें बरें . आमाल कपयोण्याां त कमती साां गाता आमाल कपयोण्याां त भर््सून आस्ल्ल्या वसतुांचो पररणाम भलायकेचेर जाव्ेता. आमच्या गाां वाां त आताां चड जावन वापार््चो नकली सोरो भलायकेक मारे कार जाता आनी जाकयत्त्या तर््नाट्याां चें आवक
ल्हान करुांक कारण जालो हाां गा उडास कर््येत.
बेसोर पडाना तसलें काम कर््तेल्याां कदादल्या तिें न्सियाां क- सदाां व्ायाम गर््ज. कुडीक भोर पडचें िेताभाटाां चें काम कर््तेल्याां क सोडन हे राां नी कदसाचो थोडो वेळ वेयाम केलें ना तर काळजाच्यो आनी हे र कपडा वेगीां सुरू जातीत. कदसाक अधेंमुक्काल वोराकततलें वेगान चल्चें, उपेंवचें,
टे न्नीस वा तसले खेळ खेळचे कुकडच्या दु मटे चो उपेग भलायकेचेर कविेस वायट पररणाम कर््ता; आवक उणें कर््ता आनी उतर
प्रायेर
कजवीत
कपडे सत
कर््ता.
तर््नाटपणाचेर दु मटी खातेल्या, वा कसग्रेटकबकडयेंच्या रुपार धुरो वोडतेल्याां क हें
समासम लागू जाता. आवक आनी भलायकी नास कर््चें पयलें स्थान धुमटे क कदव्ेत.
तसें काळजा आनी पोप्ाची भलायकी बरी उरोांक उपकार््ता. व्ायाम कर््चे साां गाता कनकदव षट योगाभ्यास्यी भलायकेक बरे . असल्यो भलायकेच्या व्ायामाच्यो सवयो तर््न्ा प्रायेर सुरू कर््न उतर प्राये पऱ्याां त
चुकानासताां मुकारून वररजे. उतर प्रायेर्यी कनकदव षट व्ायाम कुकडची भलायकी राकोांक कुमोक कर््ता. कुकडां त चड चरब जमो
व्यायाम आनी भोर उणो कर्िो: भलायकेक
मासाळ भागाां नी चलवणी, हाडाां नी सकत
जायनािें चत्राय गर््जेची. दादल्याां नी आपलें
कनकदव षट व्ायाम गजेचें
म्हळ्ळ्ळ्ाां त दु भाव्च आसोांक नजो. कुडीक
पोट वाडोांक सोकडनाये आनी बायलाां नी आपल्या पेंकटा आनी पाां याां च्या जाां र्ग्ाां नी
चरब जमो जावांक सोकडनाये.
34 Veez Konkani
मकतचेर
भोर
उणो
जालो
कततलो
भलायकेक बरो. कजकवताां त सकरात्मक धोरण, आस्ल्ल्याां त समधान भोगचें आनी सलीसायेन कजवीत सार््चें (positive and easy
going
कररनासचो,
attitude),
वयुक्तीक
आां गालाप
आनी
उग्त्या
कजकवताां त धर््म-नीत पाळचें, दे वाची भक्त
आनी मागणें हें सर््व मकतचो भोर उणो कर््ता आनी तसल्याां चें आवक चडता; भलायकी बरी ऊर््ता. सदाां च्या कजण्येंत टे निनार आस्ल्ल्याां क कपडायी चड.
काजार जावन कुटमा साां गाता कजयेतेले आां कवार आनी एक्सुरे कजयेतेल्याां प्रास चड काळ वाां चतात म्हळ्ळ्ळें सांसोधनाां नी ह्या पयलेंच कळीत केलाां . उतर प्राये पर््याां त साां गाता कजयेवन आस्लें काजारी जोडें चड काळ वाां च्चें आनी उतर प्रायेर दोगाां पयकीां एकलो/एकली
सर्ल्ल्या
थोड्याच
काळाकभतर ऊर्ल्ल्या साां गात्यान्यी अांतर््चें पळे वांक मेळता. कुटमाां त वा साां गाता कजयेतेल्या उतर प्रायेच्याां क बरें
खाण,
कपडें च्या वेळार मोगाची जतन, आनी मनश्याक नीद कुकडां तले जीव कण भर््ती करुांक गर््जेची. एका कदसाक सररसुमार
सात वोराां ची नीद भलायकेक बरी. चड नीद भलायकेक बरी न्हय. नीद चड्ले परीां मेंद्वाची सुडसुडाय उणी जाता; आळसाय आनी मनोसुक्ती चडता. काजार, कुटाम आनी समाज:
कुटमाां त वातावरण
आस्ेत
जालें
(stress
भोर्कनवार््चें reducing
atmosphere) प्राय आनी भलायकेचेर बरो
प्रभाव घाल्ता. मर्ध्म आनी उतर प्रायेर काजारी मोगाचो सांबांध आनी कनयमीत थरान लैंगीक्एकवटाचे अवकास भलायकेक बरे . मर्ध्म आनी सूर््कवल्या उतर प्रायेर काजारी एकवट साां बाळन आकयल्ल्या जोड्याां क काळजाच्यो कपडा उणें. भलायकी साां बाळन
आकयले उतर्प्रायेर काजारी मोग्यी राकोन 35 Veez Konkani
वरुांक सक्तात.
भलायकेचेर बरो पररणाम कर््ता. एकाि चदसान म्हातारे जायनांत
पाां चतीस वर््साां प्राये उपराां त भूर््गीां जाां वचें आवय आनी भूर््र्ग्ाच्या भलायकेक बरें न्हय म्हण एका कुिीन साां ग्तात तर, उतर प्राये पर््याां त वाां चतेल्या सभार न्सियाां क चाळीस वर््साां प्रायेर भूर््गीां जालीां आसात. तीस
वर््साां उपराां त सुकववलो बाां ळतेर जाल्ल्या न्सियाां चें आवक चड.
समाजेंत मेळचो मान ताां चें आवक वाडयता. मान मनश्याची कभतर््ली सकत चडयता लाां भ जाता.
कुटमाां तलें गुकाव र्प ् ण साां बाळन आस्ले दादले
आनी
घर-दाराचें
वाडावळ. सद्द्याक हें आडावांक सार्ध् ना, पूण
पाटीां करुांक
जाता.
उतर्प्रायेक
भलायकेन पाां वचें आनी उतर प्रायेर्यी भलायकेन कजयेंवचें सार्ध् आसा. खाण-
पीवनाचेर चत्राय, कनयमीत आनी
सराग
व्ायाम, कजकवताकविीां सकरात्मक कचांतप,
उतर प्रायेच्या मनश्याां क कुटमाां त आनी
आनी त्या मुकाां त्र आवक
उतर प्राय एक हळतान जाां वची जैवीक
मकतची स्वसकतकाय, कुटमाचें बरें कजवीत हाां तले थोड्यो गजाली. ह्यो गजाली आवक वाडयतात आनी भलायकी राक्तात, उतर प्राय आनी त्या प्रायेची भलायकी पाटल्या
सगळ्ा कजकवताां त भाां दून हाड्ले तसली.
येिानपण
पळे वक आस्ल्ल्यो न्सियो चड काळ वाां चतात. हें सर््व आपल्या कपळगेच्या हाताां त दीवन कनवृत्त जाल्ल्याां चें आवक उणें जाता आनी भलायकी पाड जाता. येिानपण
साां बाळन आस्ल्ल्याां क मेळचो मान ताां च्या
डा| एडवडड नज्रेत, मंगळू र
36 Veez Konkani
*******
भारताां त कोरोना पररगत सुध्रापाचा वाटे र कोरोना - २०१९ कनमाण्या मकहन्ाां नी चीनाचा वुहान श्च्हे राां त स्वाभावीक जावन उदे लें वा प्रयोगालयाां त जल्मालें म्हळ्ळ्ळो कवषय आजून चीनाक सोडन भायल्या सांसाराक कळीत ना. चीना हो घूट पोकडना.
चीनान वा कवश्व सांस्थ्याचा भलायके कवभागान कोरोनाकविीां वेळार जागकयलें तर पाटल्या सुमार २१ मकहन्ाां नी जावन गेल्ल्या तसली वीद्वावळी जाकतना कोण्णा. कोरोनाचा उदभवाकविीां नख्खी कळ्लें तर कोरोना येनािें आडावांक सकचा तसलीां पररणाम्कारी व्ान्सक्सनाां सोधून काडु ां क्यी सार्ध् जातें म्हळ्ळ्ळी आकभपराय आसा. ह्या कोरोनाचो जल्मा घूट आजून एक कमसतेर जावन ऊर््ला. कोरोनान मनश्याां क सदाां नीत
कषकटलें. जायत्याां चें जीव काडल्यात आनी आजून काडन आसा. सूर््वेर कोरोना ह्या नमून्ार लाां बायेक वोडीत म्हळ्ळ्ळ्ा तसलें ऊहन वा कल्पन नात्लें, थोड्या तेंपाकभतर सार््कें जायत म्हळ्ळ्ळ्ा तसलें भावन जायत्याां थांय आस्लें. लोक्डौन्यी तिेंच. २०२० मार््च २४वेर तें पाचार््ताना तीन हफ्तत्याां क आवदे क पाचार्लें. उपराां तल्या कदसाां नी लाां बायेक वोडीत गेलें तिें वचात म्हण कचांत्ले उणे आसतीत. पूण नकमयार््लेल्या वेळा कभतर पाटीां पर््तोांक कोरोना ककतें वेळ कनघांट कर््न आकयलेंवें? तें आपलो प्रताप दाकयत मुकार मुकार गेलें आनी बहुषा: अकनकी वेतेच आसा. कोरोना थावन कनमाणो कपडे सत बोरो जातावरे ग कोरोना चाल्तेर आसतलें म्हणतात. २०२० अकेरी पर््याां त कोरोनाक व्हकात्यी नात्लें. आताां व्ाक्सीन आयलाां आनी सांसार्बर जायत्याां नी आनी भारताां त सभाराां नी घेवन जालाां म्हळ्ळ्ळें समधान. पूण व्ान्सक्सनाचो प्रभाव ककतलो तेंप म्हण काळान्ांच साां गाजाय. भारता तसल्या दे िाां त सगळ्ाां क्यी व्ाक्सीन मेळािें कर््ची गजाल कचांतल्ल्य ् ा कततल्या सुलभायेची न्हय. ककनषट थांय पर््याां त कोरोना येनािें जाग्रुत्काय घेंवची बोरी.
37 Veez Konkani
कोरोना काां य पयलें साां क्रामीक न्हय: सांसाराचा चररत्रेंत हजारोां वर््साां थावन साां क्रामीक आनी ताां तुांन्ांय वैरस कपडें नी मनिाक कषकटल्ल्या वा धोस्ल्ल्या सांन्सग्तांत कोरोना काां य पयलें न्हय. साां क्रामीक कपडें चा कारणान गाां वाां क गाां व वा िेराां च नास जालीां आसात. चवदाव्ा ितमानाां त (किखर १३४७-५१) आकयल्ल्या ब्ुबोनीक प्लेग कपडें त युरोप – आकिका – एषया Sंां डाां तलो सुमार ७.५ करोडाां वयर लोक मरण पाव्लो म्हणता चररत्रा. त्या वेळार ह्या कपडे न भारताक अपाय केलोना. कवसाव्ा ितमानाां त (१९१८ इस्वेंत) भारताां त प्लेग कपडे ववीं सुमार एक करोड लोक मेलो म्हणतात. कोलेरा, टै पायड, कोटले, कटबी, मलेररया आनी हे र कपडें नी भारताचा लोकाक तेदाळा तेदाळा कषकटलाां . पूण गजाल इतलीच्की आदल्या काळार सांसार इतलो वाडोांक वा सुध्रोांक नात्लो. एका गाां वाां थावन आन्ेका गाां वाां क लोकान पावोांक कततलें सुलभ नात्लें.
तिें जाल्ल्यान कपडा सवकास कवसतार््ताली. आताां तिें न्हय. मनीस ककतल्या वेगान पावता कततल्याच वेगान कपडायी पावता. कततल्याच चड प्रमाणान लुक्षाण करुांक सक्ता. आदल्या काळार जाल्यारी थोड्या कपडें क सभार दिकाां चा आनी थोड्याां क ितकाां चा सोधनेंनी वकत सोधून काडलाां . मनिाकुळाक कषकटले जायते कपडा आताां नाां त. सांकळ तुटतासर कोरोना आसतलें.: २०२० सूर््कवल्या मकहन्ाां नी सांसार्बर कोरोनाकविीां चड माहे त नात्ल्ल्यान जायत्या दे िाां नी जाग्रुत्काय घेतकलना. आिें कोरोना कवसतार््लें. पयकिल्या कदषकटचें मुकेल्पण आसच्या जायत्या दे िाां नी कोरोना कवसतररनािें तुरांत कोरोना आसच्या दे िाां थावन येंवचीां कवमानाां आडाां वचीां, आपल्या गाां वाां त वैद्यकीय सवलताय चडां वचीां, आपल्या पजेन कषटानािें आनी ताणी िेराां थावन हळ्ळ्ळ्ाां क पलायन कररनािें ताां चा कजकवताक जाय तें ओदगावन कदां वचें आनी
38 Veez Konkani
हे र ररकतचीां योजनाां झुजा वेळाचा वावराबरी (समरोपादी रुपार) माां डलीां.
विील्बाजीक आवकास नात्लें धोरण, आडळत्या थावन कनमाण्या नागररका पऱ्याां त सकाव राचे रुली-रे ग्रो पाळची पजाव – आनी हे र सांग्तीां ताां चा आनकूलायेच्यो आस्ल्ल्यो. तिें जाल्ल्यान – असल्या थोड्या दे िाां नी एदोळच्या कभतर दु स्रें वा कतस्रें ल्हार येवन गेलाां वा चाल्तेर आसा तरी थांयसर लोक कविेष कषटालोना. लोकाचे आकलास आकासाक पाव्लेनाां त, सुडकाडाां नी (ििानाां नी) - कसमेत्रेंनी साां बाळुां क असार्ध् तसली पररगत जान्सलना. भारतांत कोरोनािी िडणी – दें वणी:
‘कोरोना थोड्याच कदसाां क वा मकहन्ाां क येवन वेचें न्हय, ताची साां कळ तुटतासर तें आसतलें. थोड्या तेंपाक कोरोनाचो प्रभाव चडतलो आनी उपराां त दें वतलो. हें साां कळे रुपार फुडें वेतलें’्म्हण कवज्ञाकनांनी, वैद्यकीय तज्ञाां नी आनी जाणार््याां नी कदली चत्राय दे िाचा / गाां वच्या आडळत्याां नी बोरीच गुमानाां त घेतली आनी गजेचे सांग्तीां माां डून हाडले. तसल्या दे िाां नी स्वाभावीक जावन्यी म्हणजे - लोकाचो उणो सांखो, सगळो / चडीत किकपी लोक, धमाां कुिीन वोांदानातलें आडळतें, भ्रषटाचार, लोांच,
२०२० एपरील थावन भारताां त कोरोना प्रकरणाां चडोन्ांच गेलीां. सपटें बराां त हाचो किखर जालो. सपटें बर १७वेर प्रकरणाां धा लाखाां वयर पाव्लीां. उपराां तल्या कदसाां नी दें वोन आयलीां. २०२१ पेबरवररां त सुमार ८००० प्रकरणाां दाखल जालीां. आिें प्रकरणाां ककनषट मट्टाक दें वताना कोरोना गेलें म्हणोन सभाराां नी लेक गालें. लोकाचा नाका तोांडाचेर आस्लें मासक खांय्गी पडोन गेलें, हात धुांवचे रावले, स्ाकनटै ज बाटल्यो वा त्या खातीर्च केल्ल्यो व्वस्था मुल्याक गेल्यो. सामाजीक अांतर कवस्रोन गेलो. काजाराांक आनी हे र काऱ्याां क नकमयार््लेल्या सांख्याचा उपराां त परत एक ० (िून्) कुडसाल्यारी कवचातवलो ना जालो. आगोसत - सपटें बरा
39 Veez Konkani
उपराां त व्हड - ल्हान फेसताां आयलीां. तीां आदल्याबरीच चलीां. दसेंबर दु स्रो अधव आनी नवें वरस येताना कोरोनाचो परत उडास येवन सकाव रा थावन थोड्यो बांदड्यो पडल्यो. २०२१ नवें वरस उत्रालेंच कोरोनाचा आदीां किें आस्लें तिेंच पाटीां पताव लें. आिें कोरोनाचें पयलें ल्हार उत्रोन गेलें.
मसत कषटालो. तिें जाल्ल्यान कववीध सांन्सग्तांनी बांदड सवकास पाटीां काडन आकयले. कोरोनासवें कजयेंवचें एक नवें जीवन क्रम ल्हान – व्हडाां सगळ्ाां नी कजकून धर््लें. लोकाक व्ाक्सीन कदां वची माां डावळ केली. आताां य कोरोना सांपूर््ण नीर््नाम जावना तरी चडीत श्च्हे ताां कोरोना आदल्या न्सस्थतेक येवांक लागल्याां त. भारतांत दें वोन येंविी ं प्रकरणां:
२०२१ मार््चा उपराां त कोरोना प्रकरणाां सवकास परत चडोांक सुरू जालीां. हाका कोरोनाचें दु स्रें ल्हार म्हण वोलायलें. राकतची कर्फ्ूव, हफ्तत्या अकेररची कर्फ्ूव आनी एपरील अकेररचा हफ्तत्या थावन परत कर्फ्ूव थारायले. पूण ह्या पावकटां च्यो बांधड्यो आदल्या कततल्या कठीणायेच्यो नात्ल्ल्यो. वेव्हार कषटाले तरी लोकाक कविेष कषट जालेनाां त. पयल्या लोक्डौनाां त वा उपराां तल्या कर्फ्ूव तसल्या बांदडें नी चडावत लोक ताां तुांकनांय दु बळो आनी सकयल्या मर्ध्म वर््गाचो
भारताां त व्ाक्सीन घेतल्ल्य ् ाां चो वा घेतेल्याां चो सांखो चड्ल्ल्याबरी कोरोना प्रकरणाां दें वोन येवांक लागल्याां त. कोरोनाचें दु स्रें ल्हार जार््येर आसताना फुडें कतस्रें ल्हार येवांक आसतलें. त्या वेळार पररगत कभगडची सार्ध्ता आसा म्हळ्ळ्ळी कभराां त आस्ली. पूण आताां ती कभराां त सवकास पयस जातेच आसा. राषट् ीय कपडा कनयांत्रण केंद्र NCDC - National Centre for Disease Control प्रकार भारताां त तीस ल्हाराची कभराां त कदसोन येना. सद्द्याची गजाल पळें वची तर सार््वत्रीक वा साां क्रामीक
40 Veez Konkani
(Pandemic) न्सस्थते थावन स्थळीय वा थोड्याच जार्ग्ाां क सीमीत जावनासचा (Endemic) न्सस्थतेक आकयल्ल्याबरी कदसता. चडीत आवतार नासताना आिेंच फुडें वचात तर मुकल्या स मकहन्ाां नी कोरोना सांपूर््ण कनवारण जायत म्हळ्ळ्ळीअकभपराय राषट् ीय कपडा कनयांत्रण केंद्रान उचार््ल्या. कपडा एां डे मीक न्सस्थतेक येत तर तेदनाां ची पररगत हे र कपडें बरीच नीर््वहण करुांक सार्ध् जाता. म्हळ्ार कपडा वा कपडे चीां लक्षणाां आसच्याां क दाक्तेराां नी आनी वैद्यकीय कसबांदेन गूण करुांक जाता.
भारताां त कोरोना बाबकतचे अांके-सांके पळें वचे तर २०२१ सपटें बर २६ पर््याां त कोरोना कपडा लाग्ले ३३५ करोड, गूण जाले ३२९ करोड, मरण पाव्ले ४.४७ लाख. सपटें बर २७ वेर कपडा लाग्ले २६,०४१ आनी गूण जाले २९,६२१. कोरोना कनयांत्रणाचा वाटे र व्ान्सक्सन्ांय महत्वाचो पात्र खेळोन आसा. सुमार १४० करोड जनसांखो आसच्या भारताां त सगळ्ा
लोकाक व्ाक्सीन मेळािें कर््ची गजाल काां य खुिालायेची न्हय. ह्या वाटे र जायते कषट आसात. सद्द्याचा अांकी-सांख्या प्रकार सुमार २२.९ करोड (१६८% ) लोकान व्ान्सक्सनाचे दोनी डोस घेवन जाल्यात. सुमार ४३% लोकान पयलो डोस घेतला आनी दू सऱ्याक राक्तात. प्रधान मांत्री नरें द्र मोदी जल्मा कदसा सपटें बर १७ वेर भारताां त दोन करोडाां वर््नीां चड लोकाक व्ाक्सीन कदलाां . २०२१ कडसेंबर अकेरी कभतर दे िाचा ६०% लोकाक व्ान्सक्सनेट कर््चो र्ध्ेय केंद्र सर््काराचो जावनासा. सात करोडाां लागीां लोक आसच्या कर््नाटका राज्याां तले अांकी-
41 Veez Konkani
सांखे पळें वचे तर २७% लोकान दोनी डोस आनी ७३%लागीां लोकान एक डोस व्ाक्सीन एदोळ्च घेवन जालाां . कर््नाटकाां त सपटें बर १७वेर २८ लाखाां लागीां लोकाक व्ान्सक्सनेट केलें. ह्या मुकाां त्र दोनी वा पयलो डोस व्ाक्सीन घेतल्ल्य ् ाां चो सांखो पाां च करोडाां क कमकवाला.
आिें आताां भारताां त कोरोना कनयांत्रणार आसा म्हण्येत. पूण कोरोना नवीच साां क्रामीक कपडा जाल्ल्यान ककतेंय साां गोांक जायना. सद्द्याक एकदोन वर््साां वा मुकले
थोडे मकहने पुणी सर््काराचा भलायके खात्यान पाळुां क साां ग्ली / साां गची जाग्रुत्काय पाळचीच िाणेंपण.
-एि. आर. आळव
42 Veez Konkani
प्रायवंतांिो दीस
_ जेफ्री कुमार, जेप्पू.
आकटोबर एक तारीक, सगळो सांसार "प्रायवांताां चो दीस" या "सीकनयर कसकटजन" म्हण मान कताव त. समाजेंत कनरलक्षेक व्हळग जाां वच्या प्रायवांताां क हो दीस अमानत कनव दवरला. उतर प्रायेर प्रायवांताां क लेका भायर दवचें आमीां समाजेंत पळे वन आसाां व. म्हातापवणाच्या कजकवताचे दीस कततल्या ससारायेचें न्हय. प्रायवांताां क कजयेंवचें हक्क आसा. : प्राय या प्रायवांत जाले बररच्च, या म्हातापवण वेंग्ताना, ताां ची आलक्षया, बेपवाव कची न्हय. आज ताां काां , फाल्याां आमकाां हें मातापवण येताच्च. म्हातापवण एक किराप म्हण थोडे क्षुलक ररतीन साां ग्तात तर जाणारी म्हातापवण एक वरदान म्हणतात. प्राय
जाल्ल्या कूडले कोणेंय, कोणायकी कचलून या मसतून उडां वचें न्हय. घच्याां नी, भुर्ग्ाां नी प्रायवांताची जतन काणघेंवची गजव. तेदाळा मात्र मनिा कजवाक मान गौरव कदलेपरीां जाता. २.प्रायवांताां ची भोगणाां :
"तुकाय प्राय जाां वदी... तवळ तुकायी कळतेलें" आिें प्रायेसताां या मालघडीां साां ग्ते आसतात. मालघड्याां च्या ह्या उत्राां नी सबार कुटमाां चाां क बेजार जाता. साां द्याां क हें एक समस्स्ापरीां कदसता. प्रायवांताां च्या ह्या उत्राां नी मालघडीां ताां च्या मनाां त आसलें दू क भायर घाल्ता. ताणीां आिेलें, कचांतलेलें सपण, पुडाराचो भववसो धांडळताना आसलीां
43 Veez Konkani
उत्राां ताां च्या तोांडा थावन येतात. भुर्ग्ाां नी आनी घराां तल्याां नी प्रायेसताां चीां ताररपो या खेळकुळाां केल्यार प्रायेसताां ची सोसकणकाय कोसळाता. त्या वेळार आसलीां उत्राां , भोगणाां ताणीां उचाची आसा. २. प्रायवांताां क तुमचो मोग आसा :
चडावत जावून आधुनीक सांसाराां त प्रायवांताच्या उत्राां क कोणी गुमान कररनाांत. ताणीां उलकयलें पूरा कनरलक्षा कताव त. ताणीां साां गचें सक्कड सत जाल्यारी आयकातेल्याक तें बरें लागाना. ताणें साां गचें पूरा आमच्या बऱ्याक आनी वायटाक तरी आमकाां वोांबवाना. ताणीां साां गची बूद बाळ "तीां आमचो मोग कताव त" म्हळ्ळ्ळ्ाक साक्स जावनासा. ताां चीां भुगीं ककतकलांय व्हड जाां व, किकोांदीत, पूण तीां भुगीं ताां काां ल्हान्ांच. प्रायेसताां सगळो दीस आपल्या भुर्ग्ाां च्या पुडारा कविीां कचांतात. पूण भुगीं आपल्या व्हकडलाां च्या मकतांतलीां भोगणाां ककतें म्हळ्ळ्ळें समजोांक वचानाां त या व्हकडलाां क तीां गण्णें कररनाां त. ३. प्रायवांताचेर ककरी ककरी मनोभाव नाका : प्रायवांताां घरा असल्यार सबाराां क ककककवरी भोग्ता. मालघडीां मनश्याां मधें मधें सवालाां करून कपांतेग चडयतात. मालघड्याां च्या
वतवना द्वारीां आधुनीक कपळगेक उणेंपण भोग्ता. नीज जावन हाका पूरा आमचता सोसकणकायेची गजव आसा. भुगीं ल्हान आसताना, ताां काां पोसून, ल्हान व्हड कनव, हऱ्येका गजाां क पावोन, भुर्ग्ाां क एका अांतस्थेक हाडु ां क ताणीां पेचाडली रीत आनी काडु ली न्सम्हनत कोणायकी घच्याां ल्हानाां क कळीत आसाना. तिें जाल्ल्यान प्रायवांत सबार पावटीां ककककवरी मनीस जावन कदसतात. आनी उपकाराक पडानातल्या भािेन घच्याां चें वतवन बदलाता. ४. प्रायवांताां ची चाक्री : कपडा किडा आयल्यार वक्ताां आपतऱ्यो धाराळ आसात तरी घराां त प्रायवांताची लागकसल्ल्यान सेवा, ताां चें उलोणें आयकोांचें वातावरण उबजाजे . प्रायवांताां क दै हीक कचककत्सा कदल्यार पावाना, ताां काां मानसीक रीतीर साां बाळची गजव आसा. प्रायवांताां क सांतोसभरीत दवचें, ताां चेलागीां उलांवचें, ताां च्या प्राये तेकीद ताां च्यो आिा आत्रेग आसतात तें सार्ध् तर पोांत पावांवचें, ल्हान भुर्ग्ाां साां गाता काां य थोडो वेळ आिार पािार करुांक अवकास कदां वचो, नात्राां साां गाता खेळचें, उलांवचें प्रायेसताां क मतीक समादान कदता. भलायकेक एक व्हकात जाता. "आमकाां प्राय जाली, आमीां घच्याां क वोजें जाल्याां व" आसलीां कचांत्ाां प्रायवांताां च्या
44 Veez Konkani
मकतांत ररगल्यार तीां मानसीक न्सस्थतेर कपडे सत जातात आनी माां द्री धताव त. घच्याव मनश्याां नी मनाां दु खचीां उत्राां उचारल्यार प्रायेसताां सदाां कचांतून कगाव तात. प्रायेसताां क सदाां सांतोसभरीत दवचें काम ल्हान भुर्ग्ाां थावन जाता. भुर्ग्ाां च्यो हासो, उत्राां , प्रायेसताां क सांतोसभरीत दवताव . पूण घराां नी भुर्ग्ाां क मालघड्याां थावन पयस दवताव त म्हळ्ळ्ळी गजाल बेजारायेची. प्रायवांत आवय बापयक ताां च्या उतर प्रायेर पळां वचें हर नागररकाां चें कतवव् आनी जवाब्दारी. ह्या कविीां नागरीक चुकलो दे कून, सकाव रान कानून जाररयेक हाडलाां . प्रायवांताां क कानून बद्ध रक्षण दीवांक कानूनान अवकास कदला. आयच्या समाजेचेर नदर मारल्यार सुसांसक्रत कुटमाां नी प्रायेसताां क मोगान पळे नाां त म्हळ्ळ्ळें सोधून काडलाां . कपडे सत आवय बापायची चाक्री कररनासताां , प्रायेसताां क आसऱ्याां त दाखल करून मनश्याां पण होगडाकयले दाखले धाराळ मेळतात. मालघड्याां च्या आसकतचेर, उरवणेचेर दोळे दवनव आसचें आयचें कनभाव गपण. आमची सांसक्रती आमच्या मालघड्याां क मान गौरव दीवांक किकयता. मालघड्याां ची चाक्री कची नैतीक जवाब्दारीच आमीां कनववहण कररनातल्यान कानूनान मधें पडची गजव उदे ली
बेजारायेची गजाल. आवय बापयची चाक्री करुांक उबगोांचीां, ताां च्या आसत बदकेक लेंबेंवचें जाल्यारी ककत्याक? असलीां सवालाां आमकाां धोकिनाां त? म्हातापवण माका, तुका, ताका मात्र न्हय... हऱ्येका वसतुांक येता. प्रायवांताां क मोगान गौरवान पळें वची गजव. मालघड्याां क कहणसुांचें, कुल्पाां काडचें, मुकार मुकार रागान उलांवचें जाताकततलें आडाां वचें बरें . प्रायवांता प्राये तेकीद कनस्सहायक जावनासात. एक बरें उतार, सेवा, कनतळाय ताां काां दीवांक आयतें आसची आयची गजव. ताां चेर आसचो आकभमान आनी मोग मयपास ताां काां आमीां कदां वची कवांचणार कनी जावनासा. आिें ताां चें ऋण फारीक केलो सांतोस आमकाां लाभात. _ जेिी कुमार, जेपू. ---------------------------------------
45 Veez Konkani
सकालीक चिंतप
--नवीन कुलशेकर
प्रायेसताांनो, तनााटयाां पर ां
आ्यकट व जावन जजयेया
प्राय जाली म्हण कचांकतनाकात. तनाव टे जावन कजयेया. तुमची प्राय ककतकलयी आसोां, तुमच्या कजवाची भलायकी साां बाळची जवाब्दारी तुमचीच जावनासा. तुमच्या भलायके कविीां तुमी जागृत आसाजाय.
तुमची प्राय ६५ - ७० वसाां ची जाल्यार, हवो बदल्चे वेळीां तुमकाां िेळ, ताप व खोांकली सामान् जावून सुरू जाता. तें तुमकाां कळीत आसा. पूण ती िेळ या खोांकली जाल्यार तक्षण कचककत्सा घेजय. कारण, प्रायेसताां चे जीव बळवांत आसानाां त. असल्या कजवाां क
46 Veez Konkani
कपडा घड्येन लाग्ता. तुमकाां जाली िेळ आनी साां गाता ताप आसल्यार तुमी दाक्तेरालागीां तुरांत वचाजाय. काां य जाांवचें ना, एक क्रोसीन घेतल्यार समा जाता म्हण कचांतल्यार चूक जाता. िेळ-ताप चड जावन न्ूमोकनया जाां वचो आसता. न्ुमोकनया जाल्यार तुमच्या कजवाक सबार अपाय आसात आनी कचककत्सा घेतल्यारी गूण जायनासताना कपडा वाडोन जीव गेलेयी आसात. जर्तर तुमकाां असतमा व साक्री कपडा आसा जाल्यार स्वास सोडची कपडा चड जावन तुमकाां धणीक िेवटायता. त्या खातीर तुमच्या आां गाां त रोग प्रकतरोध सकत वाडां वचे तसलें खाण जेवाण सेकवजाय. हाां गासर थोडे कहिारे दीवांक अपेकक्षताां . १. तुमी सक्रीय जायजे: कजवाचो चटु वकटको कजवाचें रक्षण वाडयतात. कनवृत्त जावन घरा बसल्या उपराां त तुमच्या कजवाक कक्रयाळ दवरुांक जाय. ताां तूां मुख्य आनी गजेचें जावनासा चल्चें. तुमी एका कदसाक ककतलें चल्तात्गी, कततलेंच तुमचो जीव सबार कपडें कवरोध झुजोांक सक्ता. तुमी भाग घेंवच्या चटु वकटकाां नी चड भोर
घालुांक वेचें न्हय. हळवायेचें व्ायाम केल्यार पावता. चल्चें, उप्येंवचें व उण्या प्रभावाच्यो एरोकबक्स करुांक मन जाता आसतेले बदला कदसाक २० थावन ३० कमनुटाां भर व्ायाम कर्च्याां त मग्न जाल्यार बरें . म्हळ्ार, एका हफ्तत्याक १५० कमनुटाां व्ायाम करा. साां गाताच तुमकाां ककतलें सार्ध् कततलें वजन उकल्चें प्रयतन केल्यार, तुमच्या कजवाचे स्नायू बळ जातात. तुमकाां बरें म्हण कदसचें सोधून काडु ां क एक कदनचरी आसा कर्ची गजव.
२. गजव आसल्यार कवटमीन थोडे कवटमीन तुमची भलायकी बर्ये ररतीन साां बाळुां क गजव. तुमच्या कुटमाच्या दाक्तेरालागीां सांपकव करून ताची माहे त घेवन, गजव आसचे कवटमीन घेतल्यार तुमच्या भलायकेक बरें . कजवा कभतर रोग प्रकतरोद सकत वाडां वचे खातीर जें कवटमीन, मल्टी कवटकमन्स थोडे पावटीां दाक्तेर घेवांक साां ग्तात. त्यो घेतल्यार बरें . ३. भलायकेभरीत खाण: तुमी सेंवचें खाण बरें आनी ताजा जायजे. चड
47 Veez Konkani
तेलाचें आनी चरबेचें आसोांक नजो. कारण, प्राय चड जाताना कजववणेची सकत उणी जाता. मासाचीां आनी हे र थोड्या खाणाां नी नाराां ि अधीक आसता. तो कजरोांक मात्से कषट. हुनोनी खाण घरा राां द्लें सेवल्यार बरें . रुचता म्हण पोट जड जातावरे ग खाां वचें न्हय. फळ वसतू आनी राां द्वय चड बरी.
वाटे न भुगीं आपल्या आवय बापय कविीां कचांतात या ना म्हळ्ळ्ळें आमी नेणाां व. आमची जवाब्दारी आमी कतकसवल्या आसताां , आमच्या उतर प्रायेर ककत्याक भुर्ग्ाां ची खांत कररजाय? जर्तर भुकगांयी कषटार आसात जाल्यार ती वेगळी गजाल. ६. सकाकळां चो दीस बर्यान सुरू करा:
मासळी आनी धानी खाां वच्याां त पाटीां काकडनाये. चरबेच्या खाणा थावन पयस रावा. ४. मकतची भलायकी: कनवृत्त जाल्ल्या उपराां त लोकान कचांतचें आसा, आनी आपणाचें जालें म्हण. तुमी उळटें कचांता. नवें कजवीत सुरू जालें म्हण. तुमी तुमच्या कमत्राां क भेटा, कुटमागेर वचा. समाज सेवा सांस्थ्याां नी साां दो जावन तुमचो वेळ हे राां च्या सेवेंत खकचवया. कचांता की, तुमी तनाव टेच आसात, सबार कामाां करुांक आसात. ५. मकतांत समाधान आसोां: आमचे मधें तकलेंत कवराराय घेवन कजयेंवचे चड आसात. भुगीं काजार जावन ताां चीां ताां चीां कुटमाां साां बाळन कजयेवन आसल्यारी आमच्या मालघड्याां क ताां ची खांत चड! त्या
सकाळीां जाले तक्षण दे वाक अगाां दीवन दोन व्हडले ग्लास ऊब उदाक कपयेया. थोड्या वेळा उपराां त चलोांक वचा. उण्यार हळत पीडार समथट जार्ग्ार व रसत्या दे गेच्या फूट्पाथीर चला. एक घांटो चलिात जाल्यार, तुमच्या कजवाां तल्या सवव अवयवाां क बरो व्ायाम कदलेपरीां जाता. मन उलासीत जाता. भलायकी बरी ऊर्ता. उण्यार एक घांटो व पाां च ककलोमीटर चल्ल्यार बरें . ७. धुमटी सेवन बांध करा:
तनाव ट्पणार कजवाां त बरी घटाय आसता. जेकवनासताना सगळो दीस जाल्यारी राव्ेता. तिेंच कोणी कबडी, कसग्रेट वोडता जाल्यार, ती सवय आडायजे. दु मटी सेवन केले ववीं कजवा कभतर तर्न्ा नाजूक अवयवाां चेर अपाय हाडता. नाका-तोांडा द्वारीां सेवल ् ो आनी सोड्लो धुांवोर क्यान्सर कपडा
48 Veez Konkani
सुरू जावांक मुख्य कारण जाता. जायत्याां क कजबेचें, ताळ्ाचें क्यान्सर जावन ताां ची पररन्सस्थती कभराां कूळ जाता. सवव प्रायेसताां क कळकळीत उलो कदताां व की, आपणाची प्राय जाली म्हण कचांतून बसचें न्हय.
ताां च्या वाटे न चलोन वचा. खाणा जेवणाां त मीत साां बाळा. अमाल सेवन उणें आसोां. आपणाक प्राय जाली आनी त्या वाटे क लागीां जाताां व म्हळ्ळ्ळीां कचांत्ाां पयस कनव तनाव ट्याां परीां आ् यकटीव जावन कजयेया. -नवीन कुलशेकर
घर्च्या कामाां त कुमक कर्येत. कमत्राां सांगीां ----------------------------------------------------------------------------------एक अनभोग:
आबाच्या घरा.. -ररिडड अलवारीस “माम्मी”् आज िरली ककतेंगी भारीच हुमेदीन आस्लें.
“ककतें पुता?”्आवयन कवचारलें. “माम्मी ह्ये पावटीां दसरा रजेंत आमी तुज्या
49 Veez Konkani
ड्याकडच्या म्हळ्ार म्हज्या आबाच्या घरा यागी?” आवयक अजाप. केदाळाय रजा आयली म्हळ्ार हें किबीर, तें किबीर व सांगीत क्लास म्हण पयलेंच प्लेनाां घालन बसचें िरली ह्ये पावटीां आबाच्या घरा वचोांक भायर सरलाां म्हळ्ार तें अजाप्च सय! “ह्ये पावटीां काां य किकबराां नाां तग ् ी?”कतणे कवचार््लें. “्हो माम्मी, त्या किकबराां क वचोन पुरो जालाां , ह्ये पावटीां आमी आबागर या. हाां व ल्हान आसताना गेलीां. ताच्ये उपराां त वचोांक्ना. माम्मी प्लीझ”्िरलान परातलें. “तुजो ड्याडी घरा येंवदी. उपराां त उलव्ाां . तुजो भाव सुमांत ककतें म्हणता?” “तो ककतें म्हणतलो? आमी गेले कडे तो येतलो”् “बरें आताां तुजें कलसाां व कर. रातीां जेवताना हो कवषय आमी उलव्ाां ” “जायत माम्मी”् म्हणात्त सांतोसान िरली ताच्या वावराक गेलें.
***** ***** ***** रुडोलफान कार भायर काडलें. िरली आनी सुमांत सकाळीां वेगीां उटोन तयार जालीां. िरकलची माम्मी लीना गजेच्यो वसतू घेवन भायर आयली. कार चालू जालें आबाच्या घरा कुिीां. िरली आटवे क्लाकसांत किक्तालें तर सुमांत सोवेंत. भुगीं आज बारीच सांतोसान आस्लीां. सबार वसाां उपराां त ताणीां आबागर वेचें. कार िहर सोडन मुकार गेलेबरीच भुगीं दोगाां य प्रकृतेची सोबाय चाकालागलीां. केदाळाय कटवी, कांप्यूटर व मोबायलार आसचीां भुगीं आज ककतेंगी दु स्रोच सांसार दे कालागलीां. कार आबाच्या घरा आां गणाां त येवन थाां बलें. आब हाां काां च राकोन राव्लो. भुर्ग्ाां क पळवन मुकार आयलो.् ‘बेसाां व दी आबा’् दोगाां य भुर्ग्ाां नी बेसाां व मागलें. आबान दोगाां यकी पोटलून धर््लें. ताका मसतू खुिी जाली नात्राां क पळवन. माम, मामी आनी ताां चीां दोगाां भुगीं हाां काां राकोन राव्लीां. सकडाां घरा कभतर गेलीां. माय लागीां बेसाां व मागलें. मामान बोांड्या उदक कपयेवांक कदलें. “दाट् टू हें पूरा भुगीं कपयेनाां त. ताां काां हाां वे परै ट हाडला.”् म्हणाली लीना.् “मामा हें ककतें?”्भुर्ग्ाां नी कवचारलें.्“तें आमच्या माडा थावन काड्ल्ल्या ताजा बोांड्याचें उदक.”्
50 Veez Konkani
“इलें कपयेवन पळे या पुता”् आजेन मोगान साां गलें. दोगाां यनी ग्लास तोांडाक तेंकलो आनी कपयेलीां.्“माां य हें उदक बरें आसा. तो बोांडो खांय आसा दाकय”् म्हणालें िरली. मामान बोांडो हाडन दाकयलो.् “हाां तलें उदक हाां तू थावन कपयेल्यार आकनकी रूच जाता”्“फाल्याां आमकाां हाां तुांच कपयेवांक दी मामा”् भुर्ग्ाां नी साां ग्ताना लीनान परै टाची बोतल वनव किज्ाां त दवर््ली.
हाां गाच रावोांक जाता? आबाक्आनी माां यक, मामाक आनी माम्ेक तिें सुकनता आनी सुकमताक बाय म्हणोन पाटीां पताव लीां. “आबाच्या घरा किें जालें िरली?”् कारार पाटीां पयण कताव ना लीनान कवचारलें. “सूपर”् जाप कदली िरलीन.् “आब आनी माां य आसल्यार ककतलें बरें नैंगी?”्मुांदरून म्हणालें तें.
दनपाराां भुगीं आबा आनी माय लागीां गजाली “ह्ये पावटीां आबागर वेची आलोचन किी कनव मायन राां द्लें जेवाण रुचीन जेवलीां. आयली तुका?”्आवयन कवचारलें. साां जेर आबा साां गाता कहताल भांवलीां. वाळादे गेन वचोन उदकाां त खेळ्ळ्ळीां. माड“माम्मी, आमकाां आमच्या टीचरीन रजेंत माकडयाां तोट पळवन कविीत पावलीां. गादे हळ्ळ्ळे चो अनभोग जोडून ताच्ये वयर एक पळवन अजापलीां. तीां चलोन आसतानाां च योजन कनव येवांक साां गलाां .” दोन मोराां (नकवलू) तेणेंतल्यान पािार जालीां. भुर्ग्ाां क अत्वोच अनभोग. गोटो, गोवाां , “हो तकिगी गजाल. त्या कनबान पुणी कुांकडाां वाह ताां त्रीक सांसाराां त बूड्ल्ल्या आबागर वचोन आयल्यात नें.” भुर्ग्ाां क नीज सांसार ककतलो सोभीत आसा म्हण आज कळ्ळ्ळें . भुगीं एक हफ्तो आबा “कततलेंच न्हय, कुटमाचो सांबांध माां य साां गाता रावलीां. माम, माकमयेन भुर्ग्ाां क म्हळ्ार ककतें, आब माां यचो बरें भांवडायलें. ताां चीां भुगीं सुकनता आनी मोग, हळ्ळ्ळे चो सुांदर पररसर सुकमता हाां चे साां गाता बरीां खेळ्ळ्ळीां. थरा हें सगळें आमकाां कळ्ळ्ळें ”् थराचीां गाां वच्या खाणाां ची रूच चाकली. कार एदोळ्च ह्या सुांदर भुगीं दादोिी जालीां. कनमाणे पाटीां वेचो दीस पररसरा थावन भायर येवन जालें! आयलोच. भुर्ग्ाां क भारी बेजार. तिें म्हण ------------------------------------------------------------------------------------
51 Veez Konkani
52 Veez Konkani
कंपणेंच्यें मोलांकण आनी ं दृषटी-१
(चिलीप मुदाथड ) कहश्या बजाराां त कनवेष करुांक जाय पडता तसली जाकयत्ती माहे त तीन मकहन्ाां आदल्या सबार अवस्वरराां नी हाां वें कदल्या. कनमाण्या अवस्वराां त, बजारी पुांकजकरण ककतें म्हण कववररलें. नामणेच्ये कांपणे पाटल्यान, नाां व वेले प्रवतवक आसतात. कनवेषी ह्या प्रवतवकाां कवषीां बरें कचांता दे कून, ताां च्याां कांपणेंच्यें कहश्या मोल उां चलें आसता. असले प्रवतवक fly by night चोर नहीां बगार श्लाघनीय Vision, Mission, Values (VMV) गूणाां प्रमाणें कांपणेच्यें कबजनेस चलवन वताव त. हो भारीच महत्वाचो कवषय मुकल्या अवस्वराां त कववररताां म्हण भासावन आताां तीन मकहने उत्रोन गेले. दॆ र आये दु रुि आये. आज, ती भासवणी पूरा करुांक मन केलें. कवषयाक वेच्या पयलें, ह्या तीन मकहन्ाां नी कहस्ा बजाराां त ककतें जालाां तें पळे व्ाां . २०२१ जुलाय पयल्या हफ्तत्याां त, BSE Sensex
५२,००० आस-पास आसलें. आताां , सेप्तेंबर कनमाण्या हफ्तत्याां त, BSE Sensex ६०,००० म्हणासर रावलाां . म्हणजे, ह्या तीन मकहन्ाां नी, बजारी पुांकजकरणाची वाडावळ (६००००५२०००)/५२०००=१५.४% जाल्या. बुद्वांत कनवेषीक व्हड पायदो कहस्ा बजाराां त जाला. मोलाां वाडोन वेच्या ह्या काळाां त, कहश्या बजाराां त ककत्याक कनवेष कररजे तें ह्या ल्हान दाकल्याां त कळता.
दे साची महान कांपणी ररलायेन्स इां डसट् ीस
53 Veez Konkani
कलकमटे ड परत दाकलो जावन घेव्ाां . ह्ये कांपणेच्या एका कहश्याच्यें बजारी मोल ह्या हफ्तत्याां त रुपै २५०० वयर घेलाां . म्हणजे तीन मकहन्ाां नी, वाडावळ रुपै ४०० (=१९%). जेराल बजाराक कमकवोन जर ह्ये कांपणेच्ये कहिे मोलाधीक जाल्यात, तर प्रवतवक मुकेि अांबानी आनीां ताणें नेत्रत्व कदली सवव किबांधी श्लाघनीय VMV गूणाां प्रमाणें कबजनेस चलयता म्हण उटोन कदसता. कहश्या बजार प्रवतवकाां ची चाल-चमकण, प्रकतषटा आनीां ख्याती सदाां नीत ओळकोन घेता. कगरायकाां कवरुद्द, कनवेषीां कवरुद्ध, कामेल्याां कवरुद्द व ररणकाराां कवरुद्द द्रषटी आनीां नीती भायलें कसलें मेट जर प्रवतवक मांडळीन घेतलें, ती खबर िीग्र, घळाय नासताां माकेकटां त वायरल जाता. कांपणेच्या कहश्याच्या मोलाच्येर पररणाम पडता. दृषटी व दीषट व VISION म्हळ्ार ककतें ? एका सांघटणाक, जिें हऱ्येका व्क्तीक, दृषटी गजेची. आपूण ककत्याक आसाां , आपणाच्या असकतत्वाचो उद्दे ि कसलो हें कलकीत दवच्यें अधीक महत्वाच्यें. कांपकणची द्रषटी ककतें म्हण वणुांच्यें तर, कोणा पासून हें कबजनेस? मालकाक लाभ जायजे खांडीत पूण कसो? कगरायकाक अव्वल सेवा दीवन मात्र मू? दे कून आपली दृषटी उत्रायतनाां , कगरायकाची सेवा कबजनेसाचो प्रथम लक्ष
म्हणोांक्च जाय. मालक थावन चपरासी पर््याां त, हऱ्येकलो कमवचारी आपलें वतवन ह्या दृषटी प्रमाणें जर कायाम कररनाां तवळ, तसल्ये कांपणेच्ये दीस भरल्यात म्हण्येत. दाखलो घेव्ाां : आपलेंच म्हळ्ळ्ळें एक घर जाय तें आमच्यें समेसताां च्यें एक सोपाण मू? घचीं मोलाां अिीां वाडल्याां त की सगळें रखम दीवन घर घेंवची श्याथी सामान् लोकाक नाां . घर लोन घेजेच पडता. ही गजव पुरा कच्यें एक कबजनेस ग्रह कनमाव ण कवत्त, Housing Finance. ह्या कबजनेस सेकटराां त, पाटल्याां तीस व्हसाां नीां झळकालीां दोन व्हड नाां वाां . पयलें, Housing Development Finance Corporation (HDFC). दु स्रें, Dewan Housing Finance Limited (DHFL). कबजनेस एक्च: दोनीां कांपणेंनी सामान् लोकाक ताां च्यें फुडाराच्यें घर घेवांक ऐवज वाडीर कदां वच्यें. पकलताां ि मत्र वेवेगळें . HDFC आताां , ह्या कबजनेसाां त पयल्या थळार आसा. दु स्री DHFL? ही कांपणी बुडल्या. कारण ककतें? ह्ये कांपणेच्ये प्रवतवक वाध्वान कुटाम कांपणेची दृषटी कवस्रोन, आपल्या खासगी फायद्या पाटल्यान लागलें. लोका थावन घेतलेलें रीण (पबकलका थावन वाडीर कडपोजीट घेतलेले पयिे) झोपडीां सुध्रायताां व
54 Veez Konkani
(slum rehabilitation) म्हळ्ळ्ळें नवें प्रवतवक आपल्या कांपणेची दृषटी, कमसाांव कबजनेस सुरू करुांक घालें. घुटान, बांडवाळ आनीां मोलाां प्रमाणें कबजनेस्स चलयतात-गी फटकीर््या (shell) कांपणेंक हसताां तर कनव म्हण समजोांक मात्र कनवेकषनीां आपले दोळे पगाां वाां क धाडलें. आपलीां दु षकमाां कलपवांक सदाां उग्ते दवरुांक जाय. व्हड नाां व आसलेले कुमक घेंवच्या इराद्यान, अकधकारार जाकयत्ते प्रवतवक आमच्या दे साां त कबजनेसाां आसच्या कबजेपी पाडतीक वीस करोड दान सुरू कनव, लुटकार जाले दाकले आसात. ते दीवन, थोडो तेंप लोकाक लुटलें. आखरे क चोर म्हण कळतनाां , वेळ उत्रोन वेता. हाका भाां डो पुटलो! चत्राय आनीां जाग्रुत्काय मात्र पर््यार. ------------------------------------------------------------------------------------
55 Veez Konkani
कर््न ‘्हें पोद पेंटेंतल्या आां गकडनी मेळता. तुवें तें मोलाक घेव्ेत’्म्हण म्हणालें.
भूतानाां तल्या एका हळ्ळ्ळें त एक झगड्याची मार िी आस्ली. नाां व कतचें जांगू. सदाां हाां चेताां चेकडे न झगडें कर््चेंच कतचो स्वभाव. ह्या वर््वीां कतच्या तोांडाक पडोांक सेजार््चीां, सयररां धयरीां आनी स्वतााः कतचो नोवरो सयत कभयेतालीां.
जांगू आपल्या नोवऱ्यालागीां ‘बेषटें घरा बसोन
आळसायेन वेळ पािार कर््ताय? पेंटेक वचोन थोडीां पोदाां मोलाक घेवन ये.’्म्हणालें. आपल्या बायले मुकार रावोन उलोांवचें धयर पाप ताका नात्लें.
तो तकली हालवन
पेंटेक आयलो.् ‘पोद म्हळ्ार ककतें? तें खांयसर मेळता? ताचें मोल ककतलें? अिें
एक दीस सेजार््चें चेडूां खांचेंगी एक पोद गुणगुणून आस्लें. जांगू ताचेलागीां वचोन ‘हें पोद खांयसर मेळता? ... म्हाका हें पोद किकोांक आिा जाते आसा’् म्हणालें. चेडवाक जांगुचो स्वभाव सार््को कळीत आस्लो. ककतें पुणी कारण साां गोन कतका थांय्थावन पयस सागकसजे म्हण आलोचन
आां गकडगाराां लागीां कवचाररलागलो. ताचीां उत्राां आयकोन आां गकडगार कविीत जालो.् ‘भोविा हो एक कपसो’् म्हण कचांतून ‘मुकल्या आां गडी कवचार. थांयसर पोद मेळता’्म्हणालो. जांगुचो नोवरो साां ज पर््याां त पेंटेंत भांवलो ककतेंच प्रेजन जावांक ना. पूण
56 Veez Konkani
पोद मोलाक घेतल्या किवाय घरा वेच्यापरीां
एकदम खुिी जाली. ताणे हें च पोद पर््त्यान
ना. जांगू तोांडाक आकयल्ल्यापरीां गाळी
पर््त्यान ताळो घालन गावांक सुरू केलें.
सोवता म्हळ्ळ्ळें ताका कळीत आस्लें. अिें कचांतून वाट सागकसताना एक उां दीर
त्या रातीां मर्ध्ानेच्या वेळार
माटें खोांडचें ताणे पळे लें.
तो आव्हाज
चोर जांगुच्या घरा कन्न घालुांक आयले ...
आयकोन ताणें मना कभतर्च्च गुणगुणलें ...
चोराां नी वोणद खोांडुांक सुरू केली. जांगू त्या
खोांडचें ... खोांडचें ... सरसर ... सरसर. मुकार
वेळार सोपणाां त सयत पोदाां म्हणून आस्लें.
व्हे तासताना एक सरोप सर सर कर््न चरोन
‘सरसर ...
मुकार गेलो. तें पळवन जांगुचो नोवरो ‘सर...
आयकोन भ्यें कदसलें. घर््ची माल्कीण ताां का
सर... मुकार मुकार चर’्म्हणोन एक पांगत
पळवन अिें म्हणता कोण्णा म्हण कचांतून ते
म्हणालागलो.
कतिीन गेले. जांगून आताां दु स्री वोळ म्हळी
खोांड ... खोांड...’.् चोराां क हें
‘मुकार मुकार ... मुकार सर सर’.् चोर पर््त्यान तो मुकार वेताना एक सोसो
अकनकी चड कभयेवन हे विीन तेविीन
कपकळकपळी दोळे सोडन ताका पळे लागलो.
पळे लागले.
तें पळवन जांगुचो घोव तो ‘पळे ... पळे ...
सुरू केली, पळे पळे ... हे विीन तेविीन
तेविीन हे विीन पळे ’्म्हण पोदाची आन्ेक
पळे ...’
कततल्यार जांगून कतस्री पांक्त
पांगत म्हणालागलो. अकनकी मुकार वेताना एक कचतळ उडोन उडोन वेचें ताणे पळे लें.
घर््च्या मान्सल्कणीन आमकाां खांडीत पळे लाां
‘उडोन... उडोन...
म्हण आताां चोराां नी कचांतलें. अनी थांयसर्च
धाां व’् म्हळें
ताणे
आपणाकयतल्याक.
रावल्यार आपूण िीर््कोन पडताां व म्हण ते कचांकतलागले.
उडचें पडचें पळे नासताना
घरा येवन बायलेक जांगूक आपोवन आपणें
थांय्थावन सुराां टी मार््न धाां वले ते. अताां जांगू
पेंटेक वचोन पोद मोलाक घेवन हाडलाां म्हण
कनमाणी वोळ म्हणालागले ‘उडोन ... उडोन
तो साां कगलागलो.् ‘सर सर खोांड, चर चर
... धाां व, धाां व ... धाां व.’्हीां उत्राां आयकोन चोर
मुकार
अकनकी जोरान दाां वालागले.
मुकार
पळे ...
पळे ,
हे विीन
तेविीन... ऊड, ऊड धाां वम ् ार’्हें पोद ताणे
सकाळीां चोराां नी घराक कन्न घालुांक केली
जांगूक किकयलें. जांगूक पोद आयकोन
तयाराय कतच्या नोवऱ्याक कळीत जाली.
57 Veez Konkani
चोर उडोन पडोन दाां वोांक रातीां सोपणाां त, जांगून म्हळ्ळ्ळें पोद्च कारण म्हण ताका
अिें म्हणताना ताचें हर््धें अकभमानान दोन
कळीत जालें. ताणे मोगान बायलेक पळवन
इां चाां मुकार आकयली गजाल सत. जांगूक
म्हळें ,्‘पळे जांगू, तुज्या गाकळां क कभयेवन हाां व
आपल्या नोवऱ्याकविीां अकभमान भोगलो.
कसलें पोद मोलाक घेवन आयलाां म्हण पळे .
झगडचें राववन नोवऱ्यासांगी तें मोगान दीस
चोराां क त्या पोदावर््वीां आमच्या घरा कन्न
साररलागलें.
घालुांक सार्ध्ाजालेंना.’
------------------------------------------------------------------------------------
नैसगीक भलायकी आमिें दायज- ९
लेखक: चिन्सेंट बी चिमेल्ल , ताक िे .
नैसगीक उपिाराचवशी ं चपसांटपण!!! भलायकी दे वान्ांच आमकाां कदां वचें एक उत्तम
आरां भ जाल्ल्या थावन्ांच म्हण्येत सांसोदाां च्या
दे णें; कोण्यी मनिाक तें दीवांक जायना या
नाां वार भलायकेकचयी पररभाषा बदली.
मोलाक तें घेवांक जायना. आनी जर तर हें
भलायकेंत ककतेंय इलें चडु णें जाल्यार
दे णें आमकाां नैसगीक्पणी लाभता तर
केवल वयजालागीां वचोन मात्र ताचो पररहार
जीवनाां त सूख-सांतोसाक काां यच ना उणें.
म्हळ्ळ्ळें एक कचांताप चडावताां च्या मकतांत खांचोन गेलाां ; आनी हाका मुख्य काराण
ह्या फुडें साां ग्ल्ल्यापरीां कोरोना काळार
जावनासा िहरीकरण आनी पोटाच्या भुखे
रोग्प्रकतरोधक
पररभाषाच
खातीर आमी कची ती नवकरी. नवकरी
बदल्ल्ल्या परीां सांसारार औद्योगीक क्राां ती
म्हणतेच साां भाळ; रजा केल्यार स्ालेरी-
सक्तेची
58 Veez Konkani
कट्ट!
चड
स्ालेरी-कट्ट
तर
कपडा आकयल्ल्या वेळार मात्र न्हय, सदाां च्या
मकहन्ाचा बजेटाक जाता इफेकट. दे कून
खाण-पीवनाां तय ् ी; ककत्याक लाां ब पयण
"खाां सी
करून आकफसाक पावाजय दे कून जाय तें
खोकला
जायत
झट-फट
मोकला"
म्हळ्ळ्ळ्ापरीां िेळ-ताप जाताना थोडे पावटीां
तयार करुांक वेळ ना.
वयजाक एक क्वीक-कवसीट करून, आनी तें
आसल्यार्यी आळसाय सुटाना या कटवी-
जायना तर फोनार्च साां गोन एक "म्ाजीक-
कगवी
पोषन" घेवन कामाक हाजर्च. बरें जाल्यार
कचटकोन
निीब्च सय, न्हय तर दू सऱ्या-तीसऱ्या
सदाां चें जाता आनी सवयेर पडता आनी
कदसाां नी हें चालू दवर्ल्ल्या उपराां त जाता
थोड्या तेंपान भलायकेचेर हाचो पररणाम
ककतें पुणी सायड-इफेकट; आनी इलेिें
उग्त्यान कदसोन येताना चडावत जावन वेळ
वीक्नेस भोग्ताना हें तें टे सट जाल्या उपराां त
उतताव . दे कून त्वरीत ररसल्ट कदां वचें ककतेंय
होन्सपटलैसेषन न्हय तर्यी कररजय पडता
कताव त किवाय नैसगीक उपचार कचें
कांपलीट बेड-रे सट. बेड-रे सट एकल्याक
सोड्याां , ताां चो उगडास्यी येंवचें कषट; येता
तर्यी ताचेर र्ध्ान कदां वचा खातीर घचाव
तर्यी एक अांतीम वाट जावन मात्र. आनी
हे राां चेंयी टै म्टेबल जाता अप्ेट. हें सवव
थोडे पावटीां असल्या गांबीर पररन्सस्थतेंत्यी
जाताना
पडता
थोडीां ही अांतीम वाट्यी कषटाां ची म्हण कचांतून
कांपलीटली ररसेट. चडावत जावन हें सवव
आनी तेच गुकळयो आनी कतांच इां जेक्षना
सुलभायेन आडावांक जाता जर िेळ-ताप
काां यच
जाल्ल्या पयल्याच कदसा केलें तर इलें
मुकाकसवतात. ह्या सकयल कदल्ल्या तीन नीज
आराम आनी घराच थोडो नैसगीक उपचार.
घटनाां नी
पूण आयचा ह्या फासट-वर््ळडाां त चडावत
कहतकचांतकाां ची
जावन झट्फटाक्च पयली प्राथकमकता
आसचाां ची
आनी नैसगीक उपचाराां क वेळ मेळचो
समजता.
घचें
बजेट
कररजय
म्हणोन
थोड्याां क वेळ
घांट्यागटल्यान
सोफाक
बस्ल्ल्यान पाट्यी सोकडना. हें
पवाव
नासताां
कपडे सताां ची आनी
मनोन्सस्थती
म्हळ्ळ्ळ्ापरीां या
नवकरी आमकाां
ताां च्या करून साकी
सगळें करून आनी दु स्री खांयचीय वाट ना जाता!
पयलें: एक पावटीां एक मर्ध्म प्रायेची किक्षकी एका होकमयोपतीक वयजालागीां
आज्काल झट्फट पररहार जायजय केवल
आपल्या चोवदा वसाां च्या पुताच्या भलायके
59 Veez Konkani
कवश्याां त खांत (?) उचाताव ;
हऱ्येक दीस
वाचुांक मेळता.
म्हळ्ळ्ळ्ापरीां ताका सायनासाचे उपद्र, िेळ आनी खोांकली.
होकमयोपकथांत ककतेंय
दु स्रें: सवाां क कळीत आसचापरीां सबार
पररहार
म्हण
कवचाताव ना
पावटीां खाणाववेकविीां, थांडप ् ीवनाां कविीां अिें
स्वाभावीक जावन ककतल्या तेंपा थावन हो
तिें म्हण खबरो येतात. असलीच एक खबर
समस्सो चालू आसागी म्हण वयज सवाल
थोड्या
कताव ना भुर्ग्ाव पणा थावन्ांच म्हण ती सत
कवश्याां तय ् ी आकयली; ताां तूां भलायकेक
साां ग्ता. भुर्ग्ाव क आपवन हाड्ल्ल्या उपराां त
अपाय्कारी जावनासचें हें तें रासायनीक
थोडी तपासणी करून वोक्ताां कदव्ेत म्हण
घाल्तात म्हण. वाचताना कोणायकी इली
साां गोन वयजान पुतें अखेर कचाव पयलेंच ती
कावजेणी भोग्ताली तर्यी ह्या सवव प्रोसेस्ड
किक्षकी "पूण होकमयोपकथांत बरें जावांक चड
खाणाकवणें
तेंप काणघेता न्हयगी?" म्हण मधेंच कातताव .
असहायक म्हण लेक्ता या सवयेचो गुलाम
हाां गा किक्षकी म्हण उलेख करुांक्यी एक
जालागी म्हण कळता. एकल्यान पोसट केलें
काराण आसा.
चडावत किकप्याां थांय्च
की ब्रेड्ा बदलाक चपात्यो कऱ्येत म्हण. पूण
असलीां सवालाां . पूण ह्या कोरोना वेळार
सकाळीां वेगीां कामाक वचोांक आस्ल्ल्यान
जाल्याां त
वेळ
आसागी
नवालाां ;
ती
कोरोना
कवश्याां त
वसाां
पयलें
मनीस
मेळाना
"स्लायस्ड-ब्रेड"-
आपणाक
दे कून
ककतलो
दू सऱ्याक
व्हड
किकप्याां चें सवाल खांय गेलाां . मार्ध्माां नी
समस्ाां चो पववतच ् . चार वरार्च उठोन लोांग
येंवचें तें अपूट सत म्हण लेकून किकप्याां चें
मोकनांग-वाक, इत्याकदां क वेळ आसा, पूण
व्हड व्हड गण्ांच तयार जालाां मात्र न्हय
आठ वरार घराभायर पडोांक आसा तर्यी
इतराां क्यी तें घेंवचा खातीर ताणीां प्रोत्साहीत
दोन चपाती लाटू न खावांक खांय फुसवत!
केलाां .
असल्याां ची ही आळसाय खांडीत न्हय; ताां काां
नैसगीक
उपचाराां नी
कोरोनाचो
समस्सो कनवार््येत म्हण साां ग्ल्ल्या वयजाां क
जाय िोट्कवट.
ताणीां कोनिाक लोटलाां ; चड किकाप नात्ल्ल्या सामान् लोकान ह्या महामाररच्या
कतस्रें: वीस उतर्ल्ल्या एका चकलयेचें वजन
काळार्यी नैसगीक उपचाराचेर कवश्वास
इतलें चडतालें की फूल्सायजाचा पेंग्वीन
दवरून बरोच फायदो जोडला म्हण थांय
किडजापरीां.
हाां गा मार्ध्माां नी आमकाां आयकोांक आनी
की
60 Veez Konkani
PCOS
तपासणेंत कळोन आकयलें म्हण.
वयजान
नैसगीक
उपचाराची रीत समजवन खाणा-जेवणाां त
आसताना
त्या
इसकतहाराां च्या
जाळार,
थोड्या तेंपाक पुणी थोडी बदलावण करुांक
सबाराां क कदसता नैसगीक उपचार म्हण एक
सलहा दीवन अखेर जायजय तर ती चली
कपिेंपण. तिें म्हण वैज्ञानीक सांिोधनाां ची
म्हणाली "बट आय लव कचकन". चडावत
कनरलक्षा कररजय म्हण न्हय. वैज्ञानीक
जावन कपडा येंवचीच खाणा जेवणाां त मीत
सांिोधनाां नैसगीक उपचाराकनयी जाल्याांत.
साां भाकळनात्ल्ल्या वेळार. खाणाजेवणाचो
पूण ताका कततली प्रचार मेळाना ककत्याक
कवषय येताना हें या तें नासताना जायना
आधुनीक वोक्ताां नी आस्ल्ल्यापरीां हाां तूां चड
म्हळ्ार तें सवयेर पडलें या त्या वसतुचें
कबस्नेस ना. भलायककयी आज एक कबस्नेस
व्सनी म्हण जालें.
जालाां . त्याच दे कून न्हय्गी एक डोस पावाना; दू सऱ्या डोसाां त कपडा रावाना; वेररयेंटाां ची
ककतें नैसगीक आसा तें एक कपिेंपण म्हण
पट्टी लाां बोन वेताना घेजय पडतेलीां नवीां नवीां
थोडीां लेक्तात आनी तसलीां जर भोांवतीां
व्ाक्सीनाां . लोकाची गत ककतें जाता ताका
आसतात हे राां क्यी इलें पुणी कपिें कताव त.
अकधकारार आस्लीां चड काां य र्ध्ान
मार्ध्माां नी येंवचा थोड्या इसकतहाराां ववीं हें
दीनाां त; ताणीां हाडचीां मात्र नवीां नवीां कानूना
कपसाां ट्पण आनीक्यी इलें बळ जाता.
आनी त्या ववीं फामव कांपेकनांक मुनाफोच मुनाफो जाां वचें तें कोणायक्यी आडावांक
ककतें आधुनीक वयजकीय िासत्राां त मात्र
जाां वचेंना. त्या सवव कानूनाां ववीं काां य इलें
आसा कवज्ञान? तर हें येंवच्या पयलेंचें ककतें
आडावांक जाता तर नैसगीक उपचार मात्र.
सगळें अज्ञान? जर आदलें सवव अज्ञान्ांच तर मनिा सांतत किी वाडोन आयली पुरातन
दे कून,
काळा थावन?
खाण-जेवाण, झड्पालो
नैसगीक उपचाराां कविीां आसचें आमचें तें
आनी
नैसगीक
कवदानाकनांच
कपसाां ट्पण पयस कचें गजव. कानूनापरमाणे
लाभतालो सवव पररहार सवव थराां च्या सदाां च्या
आधुनीक वोक्ताां किवाय हे र खांयचाय
कपडें थावन. थोडे कसाय आनी थोडे लेप्च
पद्धकतांनी कपडा गूण कची सकत आसा म्हण
जावनास्लो तो ताां चो नैसगीक उपचार.
साां गचें व्हड एक आपराद; जैलाची किक्षायी
पूण आधुनीक वोक्ताां च्या आमलार, सोभीत
जावांक सार्ध् आसा.
पजवळचा
साां ग्ल्ल्या परीां खांयचोय नैसगीक उपचार
थोड्या
प्याकेकटां च्या
पमवळार,
आनी
61 Veez Konkani
आमी
भलायकेभरीत
जावांक
पूण ह्या पयलें
रोग्प्रकतरोधक सकत वाडयता किवाय
करुांक
खांयचीय
कसलोय वाद ना.
कपडा
गूण
कररना
आनी
सक्ता
म्हळ्ळ्ळ्ा
कोणायचोय
रोग्प्रकतरोधक सकत हऱ्येक कपडा गूण ------------------------------------------------------------------------------------
सोद-५ ररयाचलटी शो : टाप-१० चवंिोवण ब्ाां क ली. सोद-५ म्ाां गोवा' टोप-१० हां ताक
पावला. वेवेगळ्ा पाां च हां ताां नी कठीण स्फधो फूड
कनव,
वरयणाराां च्या
सांगीत
िेताां तल्या
कवांचोवणे
महान
प्रकक्रयेंतल्यान
पािार जावन `टोप १०’् हां ताक कवांचून आकयले पधीक हे : जेसन लोबो, बोांदेल; वैभव कवश्वास कामत, गोवा; रै नल कसकवेरा, कुलिेकर; मावेल कक्रसटन कडसोज, उडु पी;
जीवन बसत्याां व कसद्दी, मुांडगोड आनी चकलयाां पयकीां लीिा ग्रेटल कडकसलवा, दे रेबैल, सोनल आग्नेस मोांतेरो, कुलिेकर, लवीटा रोकलटा कडसोज, तोक्कोट् टू, ट् ीजा लोपेस,
होन्नावर
आनी
क्यारल
प्रीमा
कसकवेरा, वालेन्सन्सया. ह्या धा जणाां क नेल्सन रोकड्क्स प्रायोजीत रू. १०,००० नगदे न आनी प्रमाण पत्र मेळतलें. फुडें सूपर कसक्स आनी फैनल फोर हां त आसून कनमाणें एक चलो राय कोगूळ जावन माां ड सोभाणान माां डून हाडच्या कोांककणच्या
आनी एक चली राणी कोगूळ जावन कजकून
भोव व्हड गायान ररयाकलटी स्फधो `एां कससी
येतलीां. ताां काां रू. ५०,०००/- नगदे न आनी
62 Veez Konkani
कबरूद तिें प्रमाण पत्र लाभतलें. तिेंच
यूट्यूब च्यानेलार पळे वांक जातात. तिेंच
कजकप्याां क एस.के.ए. लांडन सांघटनाच्या
गोांयाां त
एका काऱ्याक लांडनाक वेचो आवकास
साां बाळतात.
प्रसार
कजकसकटवी
गोवा
हें
लाभतलो. तिेंच ह्या धा गावप्याां थावन आकटोबराची २३९ वी म्हयन्ाळी माां ची
२०२०
फेबरवरी
सादर जातली.
सुवाव तलल्या
१६
वेर
कलाां गणाां त
ह्या सांगीत पयणाां त दक्षीण
कन्नड, उडु पी, उत्तर कन्नड, बेंगळू र, तिेंच
ह्या सगळ्ा काऱ्याचें रे कोकडां ग, एकडकटां ग
गोवा आनी केरळ थावन ओट् टूक १७५
आनी प्रसाराची जवाब्दारी लोकामोगाळ
जणाां नी आकडषन कदलें. ह्या आदीां २००५,
कटवी च्यानेल दायकजवरलड २४x७ हाणीां
२००८,२०११ आनी २०१४ इस्वेंनी सोद
घेतल्या. एदोळचे सवव आां कडे दायकजवरलड
चल्ल्यात.
------------------------------------------------------------------------------------
63 Veez Konkani
चवनोद:
६. लव्वरा संगी ं "कोलेज डे " िो नाटक _ पंिू, बंटवाळ. "अळे बा.. राया, ह्या पावटीां कोलेज डे क नाटक आमच्या क्लासीक खांय.." लव्वर बी. बी. सी. ची कबसी कबसी न्ूस हाडताना हाां वें मुक्काल उडयलें... "तुवें सदाां य कोलेकजांत कचो नाटक पळे वन हो नाटक तुकाच्च
साां जेर पाां च वोराां क सक्कड पात्र धाररां क आां बडे आनी काफी कदली. सुवेर भािण जातच्च स्वागत नृत्य, भरतनाट्य, कवनोद, कफल्मी ड्यान्साां , कमकमक्री, सांगीत रसमांजरी आिें सुवेचे मनोरां जन जातच्च आमचो
कदला..."
नाटक आसलो. नाटकाां त माका आनी
"तूां आ् यकट कताव य जाल्यार मात्र... दू सऱ्याां
पात्र.
म्हज्या लव्वराक मुकेल
साां गाता हाां व आ् यकट कररना.. " ताणें हात धुले. मागीर ताच्या ओत्तायेक लागोन नाटक खेळोांक ओपवालोां. सदाां प्राकटीस... आनी कोलेज डे चो दीस आयलो. कोलेज डे साां जेर भती स वोराां क सुरू जालो
चेक्याव
भुर्ग्ाां क आनी चेडवाां
भुर्ग्ाां क
कवकवांगड ड्ेन्सस्सांग रूम आसलें. मेकप करुांक ताां चेंच एक टीम अकयलें. सुवेर ड्यान्स कतेल्याां चें मेकप जालें. भरतनाट्य कच्याव चेडवाक पुलाां आनी रां गाळ जरी आसचें
64 Veez Konkani
न्हे साण सोभयलें. त्या उपराां त नाटकाच्या
पडचें बचाव जालें. आताां येवन ...
कलाकवदाां चें मेकप. "हे य... तूां थेट्ट म्हाताऱ्यापररां च कदसताय.. बारी "नम्मूर रायरू" नाां वाचो नाटक. समाजेंत
सोभीत कदसताय मा.." म्हणोन म्हज्या
ग्रेसत आनी दु बळो, अपरश्यता कवषयाचेर
गळ्ाक वेडो घालन माका कीस कदताना,
बरकयलो नाटक. नाटकाां त हाां व 'नम्मूर
म्हज्या
रायरू' जाल्यार म्हजें लव्वर नाटकाां त म्हजें
झडोन गेल्यो. मेकप कचे थांयच आसल्यान
बायल.
बचाव. ताणीां पतूवन वोांठार कमश्यो गट्ट
गाां वच्या
लोकाां चेर
जाां वच्या
अन्न्यायाचेर कतणें झजचें नाटकाचो मूळ कवषय जावनासलो.
वोांठार कचडकाकयल्ल्यो कमकियो
बसयल्यो.
हाां गा स वोराां क
काऱ्यक्रम सुरू जाल्यारी आमचो नाटक
रायरू म्हळ्ळ्ळे परीां कदसच्याक माका धवेंच
मात्र आखरे क आसलो.
काच्छें कदलें. रे कडमेड काच्छें मेकप गाराां नी हाड लें. कभतरल्यान धवी लाां ब चड्ी घालन
म्हजा लव्वराक खळाचे काटन कापाड तर
ताचे वयर काच्छें किकाव यलें. काच्छें का-सेंट
माका काच्चें आनी कोट... कामागाराांक
पमवळतालें. हाच्या आदीां ककतल्या जणाां नी
भैरास, मुांडू, लुांगी, बकनयन, कपांजकर कापडाां ,
घालन धुांयनासताां दवर लें कोण जाणाां ?
तकलेक कांडी, हाताां त कोयतूल आिें सगळें
हाताां त एक बेत, खाां द्यार दाट
तयार जालें. माका आनी म्हज्या लव्वराक
आसोन हाां व "रायरू" जालोां.
तुवालो
प्रायेसताां चो पात्र. आमचे केस धवें सारवन धवें केलें. समा कमकियो पुटानातल्या माका,
कोलेज डे
म्हज्या वोांठा वयर
कमकियो
नाटकाक अकनकी एक घांटो बाकी आसलो
बसयल्यो. हाां व म्हाताऱ्या पररां च कदसतालोां.
कोण्णा. पोटाां त काां य नात लें. बरी भूक
तेदाळाच्च हें म्हजें लव्वर खांय आसलें कोण
लाग्ताली. कततल्यार आमच्या िोफेसरान
जाणाां ? तें धाां वोन आयलेंच. कजण्येंत कापाड
सकटाां क कपयेवांक म्हण कोका कोला
च्च
कापाड
हाडलो. मेळ लें लाभ म्हण घट घट कनव
येंवच्या
कोकाकोला कपयेलोां.
न्हे सानातल्या
गोकणयेपरीां
दाट धव्ो
लव्वराक
कदसतालें.
धाां वोन
फोसाव क कापाड किकोन दोदोन पावटीां
बऱ्यान चल्तालो. आमच्या
अकनकी नाटकाक
काल्दो घांटो बाकी आसलो.
65 Veez Konkani
कोका कोला कपयेवन दोन कमनुटाां जायजय
थांय मायकार आमच्या नाटकाकविीां साां गोांक
तर माका वयल्या वयर धेंक येवांक सुरू
सुरू केलें. हाां व आताां कभांयान घामेवांक
जाले. एकाच्चाणें ककतेंगी आडवाळ्ळ्ळे भािेन
लागलोां. लव्वर िीदा ताच्या ड्ेन्सस्सांग रूमाक
वोांकारे
गेलें. ताणें कोलेजीक येताना चुकडदार न्हे सोन
येताना दोनी हाताां नी हाां वें तोांड
धाां पलें. तेदाळाच्च
नाकाां तल्यान उसतुरें
आयलें. आनी उसतुरें वेताना
म्हज्या
आकयलें तें घेवन आयलेंच. चुकडदाराच्या पेंकडाचो नाडो ताणें वोडन काडलो.
पेंकटार आसलें रे कडमेड काच्चें इलें लूस
इलेकट् ीिनाचें ककट्टां ग फ्लयर
जालेपरीां
ताां ब्ाचें वयर हाडलें. वयर नाड्याच्या कभतर
भोगलें.
रे कडमेड
काच्छें
काच्याक
कभतरल्यान
आनी
किकाव वांक सलीस जाां वदी म्हण काच्याक
घालें.
भांवतणी
कपन्न किकाव कयलें. थांयच
कपन्नाचें किांवोण
बुराक काडु ां क सुरू केलें. ह्या काच्याक
तुटोन पेंकडावयलें काच्चें उमजाळोांक
बुराक काडताना म्हजें काच्छें घड्ये घड्ये
लागलें.
गळतालें. एका वाटे न ऊर लीां चेडवाां हासतालीां .. माका धवे चाड्े र लज कदसताली.
आताां सुरू जाली घडबड. हे णें मेकपाच्याां क
माका राग आयलो. "हासतात ककत्याक?"
सोधताना ताणीां पयकलच्च पोटली भाां द ली.
कवचारलें हाां वें.
आताां उरुलीां म्हळ्ार नाटकाां त पात्र घेंवचीां भुगीं मात्र. िोफेसर
लोकाां मधें किसत
"चाड्ी.... कदसता.." तीां ककडककडोन हासलीां.
साां बाळतालो.. "ताच्या कभतर अन्ेक चाड्ी आसा.. पळे तात थांय हाां गा कोणालागीां आलकफन्न मेळतागी म्हण सोधताना
ये?" म्हणताना सकडाां धाां वलीां.
खांयसरी कोणालाकगांयी
आलकफन्न मेन्सळ्ळ्ळना. सुवी सूत सोधताना
हीां चेडवाां पुणीां कुमक कच्याव बदलाक
खांय मेळतेली?
मुक्काल उडयतात.
कततल्यार म्हज्या लव्वराक ककतेंगी उगडास
आताां काच्याक बुराक काडन, लव्वरान
आयलो. तें माका 'धरा धरा' बुरबूऱ्याां वोडन
नाडो ररगयताना िोफेसर आनी कप्रन्सन्सपाल
व्हे लेपरीां व्हनव गेलें.
दववड्याां धाां वोन आयले. नाटक स्टे ज करुांक
66 Veez Konkani
वेळ जालो. ते कालुबुले जाले. पूण नीज कवषय कळताना ताां काां बारी बेजार जालें.
स्क्रू ड्ैवराक चुकडदाराचो नाडो घट्ट भाां दलो आनी चुकडदाराच्या नाड्या बराबर स्क्रू ड्ैवर
कसोय स्टे जीर आमचो नाटक जालो.
उळटो ररगवन सुलबायेन नाडो ताणें घालन कदलो.
आताां नवो नाटक सुरू जालो. लव्वराच्या चुकडदाराचो नाडो सुलभायेन काड लो.
नाटका कभतर अन्ेक नाटक च्च नाटक
आताां त्या चुकडदाराक नाडो किकाव यजे तर
जालो. लव्वराक आनी नाटक नाका म्हण
कजवार येतालें. कततल्यार इलेकट् ीिन लैट
जालो.
पालववांक म्हण आयलो. ताणें इली तकली
_ पंिू, बंटवाळ.
खचव केली. ------------------------------------------------------------------------------------
67 Veez Konkani
अवस्वर - ५.
म्हळ्ळ्ळी ताकीद कदली. ना तर त्ये हळ्ळ्ळे चो लोक गकलवराक पळे वांक म्हण दोदोन ,
रायाच्या पररवाराच्ये
आनी हे र
लोक
गकलवराक पळे वन पाटीां गेलेंच, गकलवराक ककतेंगी
खुिी
भोगली.
ताच्ये
मकतची
करां दाय, कवराराय, उद्वे ग उणो जालो. तरी गकलवराक एक कदां डो मानाय आनी अपरूप व्क्ती आयला म्हळ्ळ्ळी खबार सगळ्ान पाचारलीच. पयकिलो लोक कहां ड कहां डाां नी ताका पळे वांक येवांक सुरू जालो. गकलवराक पळे वांक येंवच्या लोकाां क थांयच्या रायान ताका एक पावटीां मात्र पळे वन वचाजे
कततीन दीस रावतो. गकलवराक कजवांत उरवांक सोडचें बरें न्हय म्हण सबार जणाां नी रायाचे कान पुांकले . गकलवर थांय थावन
चुकारी मानव वचोन त्या राज्याक एक समस्सो
उबजावांक
पुरो
म्हण
ताां ची
आलोचन. गकलवराक चुकोन वचोांक सार्ध् ना तरी, ताच्या खाणा जेवणाचे समस्से ताां काां कवपरीत जाले. गकलवराक खाण जेवाण कदलेववीं ताां चें राज्य नास जावन वेचा कततल्या मट्टाक पावुलें. एकच्च गकलवराक
68 Veez Konkani
खाण जेवाण दीनासताना उपवािीां दवरून
आनी तो लुगटान केलेबरी आसलो. कारण
ताका लगाड काडचो ना तर कवकाळ तीर
कलकलपूट लोकाचें वसतूर चड म्हळ्ार तीन
प्रयोग करून आत्म्याक काबार कररजे म्हण
इां चाां रू ां द, तीन फूट लाां ब जाल्यार ती एक
थांयच्या लोकान रायाक कळयलें.
व्हड गजाल.
ताणीां
ककतें
गकलवराचेर
साां गल्यारी बरी
रायाक
गकलवराचें जेवाण
तयार करुांक नेमक
आसली.
जाले कतनिी जण गकलवराच्या घच्ये दे गेन
गकलवरान त्या दीस स जणाां क आपलें बरें
गुडसुलाां त कजयेताले. ताच्या जेवणा खाणा
मन दाखवन ताकाां सुटका कदल्ल्यान रायाक
खातीर एक मेज आनी बसोन जेंवचे खातीर
गकलवराचेर बरो अकभमान उबजालो. तिें
एक कदे ल सयत आयलें. जेवणा वेळार एक
जाल्ल्यान
खाणा
पावकटां च्याक वीस जणाां सेवकाां क तो
जेवणाक त्या गाां वच्या लोकाकडे कवनती कनव
उकलून मेजार दवताव लो. कदे ला पांदाक
कवलेवारी केली. थांयच्या आस पासच्या
सबार जण सेवक रावताले. बाां यत लें उदाक
हळ्ळ्ळें तल्या लोकाकडे गकलवराच्या जेवणा
कोळश्यान वोडलेबरीां ताचें खाण सकयल
खाणा खातीर सदाां नीत कततलीां गोवाां , बोक्रे ,
थावन उकलन मेजार दवताव ले. ताणीां बोिी
भाकऱ्यो आनी दू द सरबराय करुांक ताकीद
भनव वाडल्यारी गकलवराक तें एक उां कडये
कदली. कतनिीां जण बोटलेर गकलवराचें
भािेन आसलें तिें ताका पन्नास साट उां कडये
जेवाण तयार करुांक नेमक जाले. उरले
कततलें जेवाण तिेंच कततल्यो बोकियो जायजे
कतनिीां जण
गकलवराच्या हे र गजाां क
आसल्यो. गकलवर कततलें खाण जेवाण
कनयमीत जाले. कतनिी जण वसतूर किांवतेले,
खाां वचें जेंवचें पळें वच्या खातीर राय आयलो.
गकलवराक वसतूर किांवोांक आयते जाले.
गकलवरान ताां चीां कदे लाां पूरा आपल्या मेजा
गकलवराक कोट घालन सवय जाल्ल्यान
वयर दवरलीां. भोांवतीां अांग रक्षक आसले
कोटाचें जोक काडचे खातीर गकलवराक
ताां काां सवाां क आां ग जुम्म जाां वचेपरीां गकलवर
ताणीां उटवन बसयलें . जाल्यारी हाां काां जोक
हिेंच्या कदसा प्रास चडतीक जेवलो. हो
काडु ां क खांय जाता? ताणीां एक कनसण दवनव
ककतलें जेवता हाबा म्हण पळे वन ते हाां क्रेले.
वयर थावन्ांच ती मेजची पट्टी धणी पऱ्याां त
पूण
दें वयली. गकलवराचो कोट तयार जालो.
कोिाकधकारीक मात्र ककतेंगी ना समादान.
रायान
अकभिाय
मात्र
गकलवराच्या
69 Veez Konkani
ताां च्या
साां गाता
आसच्या
गकलवरान कततलें खाां वचें जेंवचें ताका फसांद
म्हण कळयलें. पूण गकलवरान बांदूक ताका
जाले ना. वोांबवालेंना. तो आड दोळ्ाकनांच
कदां वचे पयलें मात्र एक पावकटां चाक त्ये बांदुके
हाणें खाां वचे
जेंवचें पळे वन आसलो तो.
थावन फार सोडलो. हो बांदूकेच्यो अवाज
इतलें जेवीत तर रायाची कतजोरी वेकगांच
आयकोन भोांवतणी हाजर आसलो लोक
खाली जातेली म्हळ्ळ्ळी आलोचन ताची.
कभांयान कावजेलो. उपराां त ताची बोांदूक
रायाच्या
आसल्या
आनी तलवार काडन पयस दवरली. उरल्या
कवांद्वासापयकी स जण गकलवराक ताां ची भास
हे र वसतुांक काां यच हात लायनासताां तश्योच
किकचे खातीर नेमक जाले. गकलवर वेकगांच
सोडल्यो.
आस्थानाां त
कलकलपूट गाराां ची भास किकलो. ताां चेकडे उलांवची रीत पूरा जाणा जालो. राय सयत
गकलवराक
थोडे पावटीां गकलवरा सिीं येवन थोडे पाठ
कररजे आसली. ताणें स्वतांत्र जाां वचें सयत
किकयतालो. ताां ची पूरा भास किकोन
भारी गजेचें जावनासलें. दे कून ताां चेकडे तो
जातच्च गकलवरान रायाकडे
आपणाक
बऱ्यान चल्तालो. एकेक पावटीां तो उदारें च
स्वतांत्र रीतीर चलोांक आवकास कररजे म्हण
कनदतालो. ताच्या त्या कविाल हद्याव र सबार
साां गलें. रायान गकलवराची मनवी आयकोन
जण तेणें हे णें मयदानार पासायो मारलेपरीां
ताका बरी जाप कदली. गकलवराक स्वतांत्र
चल्ताले. त्या किवाय ताच्या त्या उग्त्या हातार
ररतीन सोडु ां क पूवव तयारी जावन हो
आट नोव जण खुिी आकयलेपरीां नाचताले.
कोणायकी काां य उपाद्र कचोना म्हळ्ळ्ळे
चेडे चेडवाां ताच्या केसाां चेर आपाकलपा खेळ
कवश्याां त रायाक खात्री कररजे आसलें. दे कून
खेल्तालीां. ताां चो खे ळ पूरा एकदम कवकचत्र
ताणें
जावनासलो. डोांबराटाच्या दोररये
आपले
आकधकाररां क
आपवन
थांयच्या
लोकाची
इषटागत
वयर
गकलवराच्या बोल्साां नी ककतेंय व कसलीां
चडोन कसरत्त कचो खेळ ताकाां बारीच
आयदाां हातेराां आसातगी म्हण पळे वांक
फसांधेचो जावनासलो.
तपासण करुांक साां गलें. गकलवर सयत ह्या रायाच्या तपासणेच्या कामाक ओपवोन
रायाक
रायाच्या
एकल्याक
पात्येणी चडली. गकलवर आपणाचो ईषट
उकलून आपल्या एका बोल्सा थावन अन्ेक
तिें म्हळ्ळ्ळे परीां लेकून ताका स्वतांत्र कचो
बोल्साक सागसून ककतेंय आसा तर पळे
कनधाव र ताणें घेतलो. ताच्या खातीर कलकलपूट
अकधकारी
पयकी
70 Veez Konkani
आताां
गकलवराचेर
राज्याच्या तिेंच गकलवरा मधें खरार पत्र
जायनातले जडायेचे फातर हाडन रावळे रा
कची व्वस्था जाली.
ह्या खरारा प्रकार
पऱ्याां त पाववांक गकलवर ओपवालो. आिें
गकलवरान
काऱ्याां क
लागोन
खरार पत्राक दसकत घालन जातच्च
कलकलपूट गाां व सोडन वचोांक ना म्हळ्ळ्ळो
गकलवराच्या हाताां पाां याां क घाले कट
उलेक आसलो. कमल्याां डो श्च्हे राक खांचोय
सोडवन ताका बांधडें तलें मुक्त केलें. दोन
कहिारो नासताां प्रवेि जावांक नजो म्हळ्ळ्ळो
हजार कलकलपूट जणाां क जाय पडचें खाण
आदे ि सयत केलो. राज मागाां नी मात्र
जेवण गकलवराक धाडन कदां वची वेवसता
भांवाजे, खांचोय कलकलपूट पजाव जाां व ताची
सयत जाली. तिें गकलवराक हर एक रीतीर
पववणगी नासताां ताां काां उकलुांक नजो म्हण
बरें कनव पळें वची वेवसता
खरार पत्रार कलकलें. तें न्हय आसताां रायाचें
रायान केली.
खांच्याय
खांचेयी तपाल आसल्यार तें पयकिल्या गाां वाक
व्हरुांक,
कुल्काराां क
उकलुांक
(मुांदरुांक आसा)
------------------------------------------------------------------------------------
सस्फेन्स
लेसली : अरे रे डोला... ककतेंरे बारी कचांतेसत आनी खांकतषट जालाय?
(गोंदोळ)
डोला : बारी एक सपेन्स लेसली... कभराां कूळ गुपड गोांदोळ...
(डोला कचांतेसत जावन प्रवेि जाताना लेसली मेळता)
लेसली : सस्फेन्स .. कसलें सपेन्स... सोडवन साां ग रे
71 Veez Konkani
डोला : काल सकाळीां बेंदूर सोजा सिीं
डोला : तिें न्हय लेसली... दाक्तेरान
मास हाडु ां क गेलोां. बस्सार थावन दें वोन
कवचारलें "हाका कारण तुांच मू?" ताणें
मारोग उतताां म्हणताना एकलें तनाव टें चेडूां
माकाच्च बोट दाकयल्या उपराां त परत ताची
"आ् यककटवा" थावन मागाव क उसाळ्ळ्ळें .
मत
मागाव र कोणी नातलीां. हाां व धाां वोन वचोन
आ् यककटवाचेर रै ड करुांक नजो गोत्तुनाां गी?"
चेडवाक
म्हणोन दाक्तेरान माकाच्च गुन्ाां वकार केलें.
उकल्ताना,ककतें
पळें वचें?
चुकल्या.
"भरल्या
गुवाव रीन
चेडवाची मत चुकल्या.
लेसली : हें बरें आसा. ताणें तें तुजीच बायल लेसली : बापा भोगोस... मागीर ककतें जालेंरे?
म्हण कचांतलें कदसता.
डोला : चेडवाचें पोट पळे ताां लेसली, पोट
डोला : व्हय लेसली... हाां वें दाक्तेराक
उबार आसा. चेडूां गुवाव र. छे ... वाां चलाां गी हाां व.
समजायलें. तें म्हजी बायल न्हय, हाां व वाटे न
हे णें तेणें पळे ताां कोणी लागीां येनाां त. तक्षण
येताना तें पडलें. उपराां त ताका हाां वें
हाां वेंच एक ररक्षा राववन, कतका ररक्षार घालन
आपत्रेक हाडलें म्हण ककतलें साां गल्यारी तो
लागकसल्ल्या कसटी हान्सपटलाक व्हे लें.
आयकोांक ना.
लेसली : पाप.. कोणा लोका मायेचें भुगेंगी?
लेसली : ओट्टारे तुजी फकजांत जाकलमूरे?
कभमवत. दे वाचें बेसाां व आसा तुका.. मागीर
कुमक करुांक वचोन तूां फोांडाां त पडलोय नें!
ककतें जालें?
उपराां त ककतें जालें?
डोला : मागीर दाक्तेर आयलो. चेडवाक
डोला : उपराां त दाक्तेरान पोकलसाां क पोन
परीक्षा केली. दाक्तेरान ताका कवचारलें
केलें. पाटापाट पोलीस आयले.
जायजे.. ताणें माका बोट जोकलें. लेसली : सायबा सालवदोरा... पोकलसाां नी लेसली
:
म्हळ्ार
तुवेंच
नें
ताका
ककतें केलें?
होन्सपटलाक अडमीट केलेंय. दे कून तुका बोट जोकून साां गलें जायजय.
डोला : पोकलसाां नी माका सवाल केलें. हाां वें, 72 Veez Konkani
चेडवाक आनी माका काां य सांभांध ना म्हळें
डोला : सपेन्स सपेन्स्ांच... लेसली.
तरी आयकोांक नाां त. कनमाणें माका "मेटकनवटी टे सटा"क आपवन व्हे लें.
लेसली : अकनकी कसलें सपेन्स?
लेसली : ररजल्ट ककतें म्हण आयलें?
डोला : माका "जीन्स" नाां त. भुगीं जावांक सार्ध् ना..." म्हणोन ररपोटव आयलाने?
डोला : "म्हज्या आां गाां त जीन्स नाां त. आदीां
आताां आनी मुकारी माका भुगीं जावांक सार्ध्
लेसली : व्हय
ना" आिें ररपोटव आयलो. उपराां त माका सुटका मेळ्ळ्ळी.
डोला : तर म्हज्या घरा आसलीां म्हजीां दोगाां भुगीं कोणाचीां?
लेसली : बचाव जालोयरे तूां.. गूड सांतोसाची गजाल. मागीर कसलें टे निन तुका?
लेसली : हाां ...!
सपेन्स म्हणालोय?
_ डोल्ला, मंगळू र. ------------------------------------------------------------------------------------
73 Veez Konkani
पेद्रू : एका लोररयेचो ड्ैवर म्हज्ये बायलेक घेवन धाां वलोलो. लोऱ्येक पळे ताना हऱ्येक पावटीां माका भ्यें कदसता... म्हज्ये बायलेक पाटीां हाडन आयलोगी म्हण... ************* *************
ड्याडी : व्हय पुता जेन्नी, तूां व्हड जाल्या उपराां त तुका खांचो पती जायजे? जेन्नी : (लजेवन) माका... माका... ड्याडी : लजेनाका पुता.. साां ग जेन्नी : आलोपती या होकमयोपती... ************************** िी : (कभकाऱ्याकडे ) काल तुकाच्च नें हाां वें माकेकटकडें पाां च रुपय कदले. तें व्हय.. तूां
_जेफ्री जेप्पू.
काल थांयसर कुांटावन चल्तालोय... आज
लाद्रू आनी ताची पतीण ररक्षाचेर वेतालीां. ड्ैवरान आसो समा केलो. लाद्रू रागार जावन
बोबाटलो... म्हजे बायलेक लैन
माताव यगी? व्हच
हाां गाां आज आपूण कुडो म्हण साां गोन भीक माग्ताय? कभकारी : व्हय बाये..ककयें जालें आताां ? आमव्ा सांघाचो डै रेकटर ककतें साां ग्ता तिें
पाटल्यान बस. हाां व ररक्षा सोडताां ...
आमीां वेस पाां गुचो.. पूरा ताची इच्छा..
****** ********* **********
**************************
लोसूव : लोरी पळे ताना ककत्याक कभांयेताय?
कपडे सत : दाक्तेराबा... माका कळानातली
74 Veez Konkani
वसत खांचेंय, कसलेंय' हाताक मेळात तर
जेस्सी : हे री, तूां दाक्तेर जाल्यारी बी. कोम.
हाां व वोडताां कळ्ळ्ळें मू?
किकल्या चेडवालागीां
दाक्तेर : पयलें तूां म्हज्या कोलराचो हात
कारण ककतें?
सोड.
हे री : हाां वें जोडु ल्ल्या दु डवाचें लेक दवरुांक
काजार जावांक
आकौांट गोत्तासलें चेडूां जाय म्हण भोगलें **************************
दे कून ताचेकडें काजार जालोां.
घोव आनी बायल लडाय कररत्त भायर
**************************
आयलीां. एकल्या वळककच्यान हें पळे वन " आळे सायबा... सेजाचो लोक तुमकाां पळे वन
लोसूव : ये दे वा... नीद पडाना.. भूक लागाना...
आसा. दयाकनव वेगीां कभतर व्हचा." म्हण
आां ग पाां ग पूरा दू ख, मोग म्हळ्ार हें च गी?
साां गालागलो.
दे व : मनश्या हो मोग न्हय.. कचकून गुन्ा..
दे कून तो पती "लोक सयत हे पूरा पळें वदी सायबा.. म्हज्या बायलेचा हाताां त आसची
**************************
लाटणी पळें वदीत. दाक्तेर : तुका इली िुगर आसा. हें च मकतांत ********** ****************
दवनव कगाव नाका.. लोसूव : छे .. छे .. तिें काां य ना. हाां व घरा चा
प्रेयसी : हाां व तुजेकडें काजार कबल्कूल
कताव ना घालन कपयेवन सोडताां .
जायनाां . हाां वें बरकयलीां लव लेटराां पूरा पाटीां दी...
**************************
लोसूव : (पेटेंत दवरलीां लव लेटराां पूरा भायर वोमकतत्त)
हाां तूां तुवें बरकयलें लव लेटराां
खांची आसातगी? तीां पूरा कवांचून व्हर.
इन्स पेकटर पोकलसा कडें : तो चोर साां पडलोगी? पोलीस : ना सर ताचें कफांगर कप्रांटस हाडले.
************* ************
इन्स पेकटर : दाकय? 75 Veez Konkani
वेररगूड... खांय आसात
पोलीस : ते म्हज्या कान्सुलाचेर आसात सर
लोरी : अळे रे हे री... तें खांचेंगी एक प्रेकमचें पद
.. पळे या.
बरयलाां य म्हण साां गलेय न्हयवे.. पळे याां कचक्के वाचून साां ग..
*************************
हे री : तर आयक... पोन कनाव का कडयर..
लोसूव : आज हाां वें तीन चेड्या जळाररां क मानव
ड्याडी आसता कनयर
सोडले..
उलवांक जायना न्सक्लयर
पेद्रू : जळाररां त चेडे आनी चेडूां म्हण तें किें
गजाल कळ्ळ्ळ्ार कफयर
सोधून काडलेंय?
मेसेज कर कडयर
लोसूव : तें खांचें व्हडलें काम.. तीन म्हज्या
तुजे सांगीां रावताां पोर एवर...
बायलेच्या कापडावयर बसुल्ल्यो. तीां चेडूां जळारी. तीन म्हज्या प्याां टार बसुल्ल्यो, ते
_ जेफ्री, जेप्पू.
चेडे जळारी..कसांपल.
-------------------------------------
**************************
*दुघडटना*
लोसूव : तूां तुज्या आवयक "मम" म्हणताय. तिें जाल्यार कतच्या व्हड आनी ल्हान भयकणांक किें आपयताय?
(भाग-३) मुांबयी येत्तना ताां का कोणाां क कनफमव
पेद्रू : वेरी कसांपल... लोसूव : म्हळ्ार माका समजाना... कचक्के सोडवन साां ग. पेद्रू : म्हज्या मान्सम्मच्या
***************
व्हड भयणीक
"म्ान्सक्समम" आनी धाकट्या भयणीक "कमकनमम" म्हण आपयताां . **************************
कतकीट
मेकळलनाकसले.
कारवाराां तू
ते
मुकावैल जनरल कांपाटव मेंटाां तू घुन्सस्सले. ते कामगाराां क तस्सीां प्रवास कोनूव अनुभव आन्सस्सलो. पण दळवीक नाकसलो. ताणे मडगाां व येनापडे न , खांचे की एक टी.सी क धोनूव, पैसे खावोनू A C कांपाटव मेंटाां तू जागो मेळैलो. तोची डब्बो सगळ्ाां तू जासती डे मेज जाकललो. मेन्सलले पूरा त्याच डब्बेंतुले.
76 Veez Konkani
कनद्रावस्थेंतू आस्सील तेन्ना दळवीक मरण
मुक्कावैल डब्बे एक्का-एक आपटू नू ,
आकयलें. तें बरे मरण की...वायट मरण
एक्कारी एक चकडले. भाऱ्यी येवची वाट
म्हकळलें साां गच्याक मेगेल बुन्सद्धिक्ती कम्मी
नाकसली.
पडता. बुद्धीच हद्द सताव . कबलकडां गा कलर कतवल त्या नौकराां ल जेन्ना बुद्धीच हद्द सताव तेन्ना श्रद्धे च कवचार
िुरू
म्हळ्ारी
जात्ताती.
अर्ध्ात्म.
श्रद्धे च
आज
हाां व
कनत्य व्वसायाच अनुभव थयीां कामा
कवचार
पळ्ळ्ळो. तान्नी खांचान की दोन-चार साडी
तेच
सोद् दू न काळ्ो. एक्काक एक गाां टी मानव,
अर्ध्ात्माच कवचार करत बसलाां .
कांपाटव मेंटाच न्सखडकीक बाां दून , कभत्तवैल ककतलकी कभत्रे लोकाां क भाऱ्यी काळ्ळ्ळे .
ककत्याक पैसे खावोनू त्या ए.सी डब्बेंतू वोच्ची दु रबुद्धी ताक्का आयली ?
त्मा पाविी काळकाां तू जीवा भयान
अस्सीां पैसे खावोनू अन्ायान अडचणी
हाक मातवल लोकाां क हात्ता धोनूव भान्सऱ्यकाणू
दू र कोचे सवय ताक्का तागेल व्वसायान
तान्नी जीवदान केलें. ताज्ो कहसोब मात्र
ताक्का किकैलवे ?
कोणे दवररलना. ताां का धन्वाद भी साां गला की...ना की !
पैसे खालील करपट टी.सीक कस्सने जाकललनावे ? इत्यदी कवचार खाां बे सुत्तू घाकलल्यावरी मात्तेंतू घुांवत आसताती. ताां तूल ताां तू मनुषयत्वाच उच्चकोटी उदाहरण भी त्या घटनेंतू कदसून आयली.
------------------------------------
कोांट्ेकटर दळवी बिी काम कोच्याव क कारवार गेकलले कामगार आत्मरक्षणे बरोबर इतराां ल रक्षणेच काम थयीां मन दीवनू कतवकसले. 77 Veez Konkani
सदाां चीां कामाां तुमी सवकासायेन करै त. जडायेचें उकल्चें, किांवणेचें कमिीन घुड्ाां वचें असलीां कामाां कररनाकात.
बागाताना
कनटायेन बागोन वसतू हातीां धरात. एकदम बाग्वोांचें बरें न्हय. आटो ररक्षाचाकी बस्सार वेचें बरें . घड्ये घड्ये मेटाां चडोन दें वचें बरें न्हय. सुकववल्या तीन मयन्ाां नी आनी आट
मयन्ाां उपराां त दीफव पयण कचें व कट् पाक वेचें बरें न्हय.
नीद: गभेसत िीयेक जाय पुती नीद गजेची. राकतचीां आट वोराां आनी कदसाक दोनफाराां जेवणा उपराां त एक घांटो पुणी कनदल्यार काळजा मनाक सुिेग लाबता. व्ायाम: आां ग सडीळ जावांक, कजवाां त उलास भरोांक
घराां त जनेलाां बागलाां उग्तीां दवनव कनतळ वारें
आनी मकतांत अनांद
व्हाळोांक अवकास कनव कदया.
उब्दोांक व्ायाम गजेचें. कदसा कदसाचीां
आसल्यार घरा मुखल्या तोटाां त साां जेचो वेळ 78 Veez Konkani
तोट
खचुांचो बरो.
नोवरोय साां गाता आसल्यार
सडीळ वसतूर घाल्चें बरें . वसतूर टै ट
भारी बरें .
तवळ भुर्ग्ाव लागीां तुमकाां
आसल्यार स्थनाां क कात्रे पडचे सांभव चड.
कळ्ल्ल्या पमाव णें उलया. तूां आमकाां जाय.
कतका पुगासण भोगचीय कविेस.
तूां आमचो राय (राणी) म्हण. ह्मा ववी० माां स
पडल्यात तर, जाल्यार तेल मालीि कचें.
पेिी घट जाां वन तुमची भलायकी सुद्राता
स्थनाां च्यो तुकदयो पुरोन गेल्यात जाल्यार तेल
आनी बाां ळतेर सुलभायेन जाता. ह्या वेळार
सारवन भायर वोड्ो बको. ह्या ववी० फाल्याां
धुमटी घाकलनासताना तुमी पान फोड
जल्मोांच्या भुर्ग्ाव क जाय पुतें दू द लाबता.
केल्यारी बरी.
गभेसत िीयेन खांतीन आसल्यार कतका दू द
पानपोकडां त आसचो चुणो
भुर्ग्ाव क जाय पुतें क्कान्सल्सयम लाभयता.
कात्रे
जाां वचें उणें. मकतचका ओत्तडा ववी० ग्रांथी साक्याव ररतीर काम कररनासताना रावैत.
न्हाण: दाां त: सदाां य सकाकळां चें व साां जेचें न्हाण अती गजेचें.
गभेसत न्सियेच्या िरीरा थाां वन
दाां त ककडीन खेल्यात जाल्यार आनी तवळ
नाकारी वसतू घामा रुपार भायर येतात. बरें
तवळ दू क उटता तर, जाल्यार दाक्तेरा
कनव न्हाल्ल्या वेळार ताचे थावन सुटका
लागीां वचोन पररक्षा करां वची बरी. ना तर ह्या
लाबोन मत उलासान भताव .
वकवव०च जायत्यो कपडा येंवची सार्ध्ता आसा.
वाडता.
भलायकी
भुगाव चका आां गाां तलो नाकारी
दाां ताां नी इडीां आसल्यार तीां फील करया.
वसतूय आवयच्या रग्ता माररफात भायर येवन घामा रुपार भायर पडतात. त्या दे कून
लैंगीक जीवन:
गभेसत न्सियेन घामेंवचें चड. नाक्षी ऊब उदकान न्हाल्यार बरें . न्हाां वन पुरासण
सामानक जावन तीन मयने पऱ्याां त गभाव पात
जाल्यार थोडो वेळ आराम केल्यार बरें .
जाां वचो सांभव चड. त्का ववी० ह्या आवदें त सांभोग करुांक नजो. आट मयनका उपराां त्यी
स्थनाां :
सांभोग चुकांवचो भुर्ग्ाव च्या भलायके दृषटे न बरें . पूण तुमचो मोग जायत्या इतर कवधानाां
गभेसत न्सियेन सडील ब्रा आनी इतर
माररफात 79 Veez Konkani
तुमीां दाकवैत.
दादल्यान
सोम्ान म्हळाां : "आवयदा
गभाां त
थावन
हाां व
तुका
वोळ्ळ्ळताां . तुका म्हज्या तळहातार हाां वें काां तयलाां '' म्हण. हीां उत्राां तुमकाां धयर, बळ, पात्येणी, भावाडत आनी भववसो लाबवांक सक्तात. खरो भावाडत आसल्या कडे कषट
िीयेच्या
पोटार
मोगान
मातें
दवनव
भुर्ग्ाव लागीां लोव लोव उलयल्यार भारी बरें . तवळ थाां वन्ांच भुगे० तुमचो ताळो पाकुांक किक्ता आनी तुमचो मोग ताच्या काळजाां त ककरलाता. मुकार ताच्या कजकवताां त एक बरी आवय व बरो बापूय जावांक ताका मेल फांक्त मेळता मात्र न्हय, तो/तें एक खरो बापूय व
रावानाां त. पोळापळ घेतात. ती तात्कालीक पररगत उत्रोन वोत्याव मोगान ताच्या कमसाां वाां त तुमकाां तो वाां टेली कताव . तथासतू.
तिेंच
जाां व. आमेन. खबरो:
आवय जावांक सक्ता.
"तुका खबर आसाये?''
घच्याव इतर साां द्या० सवें सांबांध:
"नीताक एडमीट केलाां खांय”
गभेसत िीयेन सवाव ० सांगी० मोगान आनी
“पयर कठीण पोटकाणी आसा म्हणतालें''
“कसली?” "ककत्काक?''
एकटटान कजयेंवचें भारी गजेचें. ह्मा ववी०
सगळ्ा कुटमाां त धादोसकाय व्हाळता. एकामेका थांय मान, गौरव, मोग आनी मयसास चडता. भुगीं त्यागाचो आनी सेवेचो मनोभाव
आपणावांक
सक्तात.
एकादावेळार घची पररगत साकी ना तर जाल्कार धयर) साां कडनाकात.
"I think she is्on्the्family्way” “व्हय, त्या वकवव०च ककतेंगी Complication खांय” असलीां सांभािणाां तवळतवळ आमच्या कानार पडतात.
फाल्याां जल्मोांचें भुगे०
भलायकेभरीत आनी सुदृड आसाजे तर, बाां ळतेर'
सुलभायेन
आनी
सलीसायेन
जायजे तर, तवळतवळ दाक्तेराक भेट्टें 80 Veez Konkani
गजेचें.
ह्या वेळार कसल्यो कपडा येतात म्हण समजोांचेंय गजेचें.
थांयसर दाक्तेर गभाव च्या पोकतयेचो गात्र, आकार पळे वन तुमीां गभेसत व्हयगी न्हयगी
गभेसत्पणार केदनाां य योकनांतल्यान रग्ता
म्हळ्ळ्ळें पाकूवन साां ग्तात.
उपराां त कववीध
स्राव जावांक नजो. अिें जाल्यार गभाव पात
ररकतच्यो पररक्षाय चल्तात. रग्तादाब, रगत
जाां वची सार्ध्ता आसता. तकली फडाफड,
खांयच्या वगाव क सेवाव लाां , मुताची पररक्षा
तकली
असल्यो पररक्षा चलोवन तुमची सामानक
आसल्यार रग्तादाब आसा म्हण अथव. कहां व,
न्सस्थती किी आसा म्हण पाककवतात.
ताप, मुताां त हुलोप आसल्यार ककडकनांक
तुमी अदृषटवांत जाल्यार खांयच्याच ररकतचे
सांबांदीत कपडा आस्ेत.
उपद्र नासताना तुमी सांतोसान आसतात.
आसल्यार अनीकमया आस्ेत.
पूण जायत्याां क थोडे उपद्र सोसुांक मेळतात.
ककतेंय कपडे चें लक्षण कदसल्यार तक्षण
घुांवोळ,
हाता
पा०याां नी
सूज
असकत्काय त्या ववी०
दाक्तेराक भेट्टें गजेचें. ------------------------------------------------------------------------------------
81 Veez Konkani
‘’माहे त
-
आज ह्या गादीक घरा कभतर बसोन कांप्यूटर -अांतर जाळी मुकाां त्र सवालाां क जापी मेळचो प्रसांग आमचे मुकार आसा. पयलें आमकाां ‘’माहे त तांत्रज्ान’’्कवषयाां त कळाजे जाल्यार
तंत्रज्ञान ‘’
अमी मासट् ाां क सांपन्मूल व्क्तीक सोधुन्न वचाजे आसलें.
जल्मा कदसाचे िुभािय 'गूगल ् ' लोकामोगाळ सचव इां जीन ''गूग्ल'' सोमारा सेपटें बर २७ तारीकेक २३ वसाां सांपयल्याां त. एक खबरे च्या
प्रकार सेपटें बर ४, १९९८
इस्वेंत जल्मल्यारी सेपटें बर २७ ताररके उपराां त अकधक्रत थरान गूग्ल्सचव इां जीन काऱ्यरां भ जालें . त्या खातीर ह्या कदसा सांसार भर अांतजाव ळीर ‘’गूग्ल’’्हाचो जल्मा दीस आचरण कताव त. होम पेज म्हळ्ार मुकल्या पानार एक आकरषक ररकतचें
डूडल
‘’गूग्ल’’्
पांगडाचाां नी प्रकट केलाां . डोनट आनी केक वाती आसच्या ‘’गूग्ल’’्् डूडल हाच्या वयर क्लीक
कताव ना एक
पान उग्तें जाता आनीां आमकाां
गूग्ल
कवषयाां त माहे त कळीत जाता. हऱ्येक कविेष ''मुांदे गुरी इरबेकू कहां दे गुरू इरबेकू'' म्हळ्ळ्ळी आदली एक कानडी भािेची गाद असुली
सांदरबार
‘’गूग्ल’’् जल्मा
सांभ्रमार, डूडल रचन कताव .
82 Veez Konkani
कदसाच्या
हऱ्येक दीस सगळ्ा सांसार भर १५० वोनी अधीक भाषेंनी अांतजाव ळीर साधनात िेंबोर कोरोडाां सोधनाां चल्तात.
‘’गूग्ल’’्
वोनी अधीक
२३ व्ा जल्मा कदसाचे
िुभािय ‘’गूग्ल!्‘’
अनीश क्लोड मुदरं गडी
------------------------------------------------------------------------------------
म्हातापडण म्हनश्या कजकवताचे दीस अखरे चे साट वसाां उपराां तलें जीवन तें निीब वांताां क मात्र मेळचें सांतोसान खचुांक प्रयत् कचें थोडीां घट-मूट आसतात आनी थोडीां कपडें त बुडतात जायतीां उडोन पडतात मागीर थोडीां एक्सुरीां रडतात. ह्या कपरायेचेर हासोन राां वचें
जीवन जाां व तें चार कदसाां चें एक्सासाव यज कनव घट्ट जाां वचें मकतांत बरें च आटां वचें सक्कड यी खावांक जाां वचें ना खेल्यारी कजवोन आसकचना नीद म्हळ्ळ्ळी लागीां येंवकचना
गुकळयाां किवाय कजयेवांक जाां वचेंना नात्राां सांगीां खेळोन आसचें वाऱ्याक इलें हे णें-तेणें भोांवचें मागणें रजाराां त वेळ खचुांचें जीवन सुखी करुांक पेचाडचें
बदलेल्या ह्या सांसाराां त म्हातापवण चड कश्ाां चें म्हनिा हें तुवें समजोांचें कषटाां त धयर ना साां डचें... नाका, कोणाचोय आस्रो नाका दू सऱ्याां चो आधार आिेनाका बरो आसताना हुिागाव य दाकय तुज्या पायाां वयर तुवें रावाजाय म्हनिा तूां सांसाराां त कजयेतासताना तयार कर ह्या म्हातापवणाक बरी कजणी तुजी जावनासताना 83 Veez Konkani
सगव च जातलो सांसाराां त....
तन्ाव न हासचेंय नाका कुटमा बाळाां क आस्रो कदल्ल्याां क
_ जेनेट वास, बेंगळू र.
कस्रो कसो लेकचें नाका
--------------------------------------
कजण्ये साां ज आसोां िाां त
चजचवता सांजेच्यो िार घचडयो
तारू ां बांद्राक तेंक्तच याकदां चे वावळे र गुांतून
मोलाां ची फुलाां फुलवन कुकडच्या सांदाां नी दु की
पाटल्यान चमकोांच्या ल्हानाां क
पुरासाणेचे उस्वास
राक्तेलें ताां चें बेसाां व.
कजकवता सूऱ्यान असतमेक मूख केल्ल्या घकडयाां क आडावांक जाां वचेना कोणाक...
नीट आस ली पाट हळू बाव एवांक लाग्ताना हातीां तेंको कदां वच्याक बेत कजण्ये साां जेक वेळ लागीां पावला म्हण कोणे साां गची गजव ना. केसाां नी रां ग बदलून काकतनीां कमररयो वोळू न चाल कनधान जाताना उगडासाच्यो किरो सलवोन आयल्यार उडोन पडची गजव ना. पनें पान लकोन पडताां
--- िेल्सी लोबो. दे रेबैल. --------------------------------------
कांटो आनी िूल हाां व फुलोांक आिेलोां काां टो तूां काां टो जावांक आिेलें फूल फूल गो तूां म्हज्या कजकवताां तलें मोगान तुका पोिेलें
उग्तो मोग म्हजो सववस्व म्हजें समकपवलें तुज्या हास्ानीां म्हजें फोट भरलें तुज्या सोबायेन माका कुड्ें केलें सववस्व म्हजें लुटून 84 Veez Konkani
कभकारी माका केलोय
मुसक घालन, कथांपी गीळन मोनें रुदान कनव
हाां व गो चेडवा
रग्ताघाम व्हाळोवन
फुलोांक आिेलोां काां टो
कपकय ल्ल्या भाां गाराच्या कितान
तुका फूल जावन कजकवताां त म्हज्या हाडलें
आज म्हजो स्वास उरयला.
फूल तूां काां टो जावून काळीज पाप्ून गेलेंय
✍️ प्रमीळ फ्लावीय, काकडळ.
--------------------------------------चपंताम ताकोडे -------------------------------------
जीव दातार
हांव िली हाां व चली दे कून ताणी चलयलें हाां व बोळी दे कून , बोळायलें
अनाथ जावन
हाां व खाल्ती जाली दे कून खाल केलें
खटकट्या वोताक
बोऱ्याची भोकुवटी मात्यार सुकयली ना
किरीां चुकोन मूऱ्यार पडोन
घराां त घसटो काडची. , यांत्र जाली
मात्येंत लोळोन
अयल्या गेल्ल्याक चाकणव जाली
घच्याव दारार पावतानाां यी
दे ख्तेल्याां क भाणकिरें तसें जाली
तो मौन जालो.
उलवांक येता तरी मोनी जाली
भुकेल्ल्या मनश्यान
दादल्याां क हाां व खेळाां ची बावली जाली
मोगान आरावन,
राकतचा सुखाक , भोजन जाली
मुकटां त कचडूवन,
फाां त्यार उटोन दादल्याची काां पीण जाली
रोस पीळन,
चूकी नासताां तरी, कनांदा खेळकुळाां सोसली
उज्याउबेंत खत्कतावन, बोकवांक तयार जातानाां यी
मासूम कुडीर गीदा नदर खांचली
तो मोनोांच रावलो.
हजार तें वाटे क आड रावोन वेडोच घालो 85 Veez Konkani
अबल हाां व दे कून सालवार जाली
पाळाां नी चडले भुगे पोक्री
चली हाां व कळां क समाजेंत चामडे जाली
प्रेकमकाां ची इड्याां त मसती... सकाव र उटला रसत्याक वाट
सांतान वाडोांक , म्हजो गभव वापरलोां
कात्रुांक कनधाव र, लोक कवरार
नोव मकहन्ाची फकत आवय जाली
जालीां एक, उरलो रूक
प्रसूत्पणाचा त्या दू न्सखांत एक्सुरी जाली
म्हजो अबरू लुटलोां दादलो , सांसाराक
खबर जाली, अवचीत रातीां वादाळ
येवन जालोां
वाऱ्याक रूक पडला.. लोक रडला..
-अड्यािो जोन
उपराां त कळ्ळ्ळें भाड्याचानीां कचरला
--------------------------------------
वोडा रूक वोडा रूक वाडला पेंटे सालार...
पयिाां च्या बळाक!
_ म्याक्सीम चमरांदा, लोरे ट्टो. --------------------------------------
सावळी साकी, सुिेग वाटसूऱ्याां क..
केन्ना येताय?
एकलो राां द्वय कवक्ता...
सपणाां मोडाां
एकली फुलाां दाळता...
खेळतात अपाकलपा
काट्यार काण्यो हजार
आां ग मजें
सुकणीां सावजाां क अस्रो जाला
हून हून ताप्ता
पानाां पडोन कस्रो वाडला
तुकाच कचांतून
गोवाां तोांडाक नाश्ो पावला
मकतांत'च जळताां केन्ना येताय
पुलाां फळाां चो रूकार मेळ
सवाल आिेंय धोसता
सुकण्याां सावजाां चो मोगा खेळ 86 Veez Konkani
वाटे र उबच्या
कुडां कुडांिी काणी...
धुकळां त केन्ना माकतये पमवळ उटात?
तुवें बाां दुल्ल्या घराक
कपोन वेच्या
तुजी साकी वळक अजून जावांक ना...
तणार पाचवो
केदना केदना तुवेंय राां दाप कचें पळे वन
रां ग केन्ना चडात?
राां दप्याां पैकी तुांय एकलो म्हण समजालाां
दीस तुका
राां दपा कूड...
घेवन म्हज्या दारार केन्ना उदे त?
तूां एक पोटारी म्म्हूण समजालाां जेवणा कूड...
चांद्राक धाडला
एकेका कुडाां ची एकेक काणी...
साां गोांक तुका
थोडीां कुडाां तुका पळे वन हासल्याां त...
हाां गा आमासे रात चडल्या
आज एलां जाते असा घर..!
म्हजे तुजे
तुवें बाां दुल्ल्या घराक च
घूट उश्याक
तुका समजोन काणघेवांक जावांक ना
साां गोांक लागल्याां
रीण कदलें बेंक किें समजातेलें...?
केन्ना येताय कचांतून तुका
घरा कभतर भायर बोांवोन आसुल्ल्या
वोली कभतर रडल्याां
एलमाां त भाग घेवांक आयलेल्याां चीां
उत्राां आयकोांक कुडाां कुडाां च्यो वणदी आज कान जाल्यात... एलां प्रकक्रया जालीच तुवेंच बाां द ल्ल्या ह्या घराक
_कलैव सोज --------------------------------------
आनी तुका ककतेंच सांबांद ना मुळ्ळ्ळे बरीां आपली वाट दरून चमकालोय ने...
87 Veez Konkani
कुडाां कुडाां आताां चडपडतात
कोणें म्हळाां कोण म्हजो?
वेगळाचाराचा दु खीन...
कोण आसचो, कोण वेचो?
तुवें उगदास नासताना वणदीर…
असा नें बेत बगलेक.. पुरो...
-Navin Pereira, Suratkal ---------------------------------------
आताां य आसाां ... कभांयेना...
बेत बगलेक..
हाां व...
दु बळे घेवन गेले गजेक किकाप पुडार जागो भुर्ग्ाां क उरवन पनें घर, पात्येणेचो पेटो आनी बगलेक बेत... गाां वार व्हड नाां व
पनें घर... पात्येणेचें सुणें... आनी धैराचें बेत बगलेक. _पंिू, बंटवाळ. --------------------------------------
नेणतुली ं
दु बळ्ाां धाकट्याां क दे व..
आज...
भुर्ग्ाां क नाका गाां व
तनाव टे आवयन
माका? पुरो बगलेक बेत.
उकलून ररक्षार बसयताना दाकटु लो पूत काां यच नेणाां ..
घर नाका बाबा,
अपणाक इसकोलाक
जागो कवकुयाां ...
दाखल केलाां म्हणोन
हाां व पोसताां तुका हां ग नाका... ताां ची ऐकडया
....कबमोत!
जागो भुांय भाट
फाल्याां ....
ताां काां नाका व्हचोां..
तनाव ट्या पुतान
भुगीं त्या पयश्याां नी नाचोां
उकलून ररक्षार बसयताना 88 Veez Konkani
तीच म्हातारी आवय
भुगी बाळाां
ककतेंच नेणाां ...
नात्राां सवाां
अपणाक आसऱ्याक दाखल
ता'ताां च्या घरा,
केलाां म्हणोन
आनी हाां व पयस एक्सुरो, असऱ्या दारार
.....कभमोत आज तीां दोगाां य नेणतुलीां!!
ही साां ज तुका येंवची नाका.
हाडु लें जोडु लें सलोमी कमयापदव
बाां दुलें पुांजायलें
---------------------------------------
मोगान ताणीां वाां टून घेतलाां
ही सांज तुका येना जांव
कहिारो माका नासताां
काल च्च फाां तें जालें
हुमेकदचें पाकाटे रां ग रां गीन कजवीत...! दनपार जालो कळ्ळ्ळोच्च ना दनपारी काां य उणें नासलो आपलोच्च सांसार... भतेचें वोराण कचकलकपली गायन सगाव क एक च्च गेण
पूण.. साां ज जाली कन्सळ्ळ्ळच्च ना
मोगान माका उकलन कदला आसऱ्या घरा, वाां टे कररनासताां .
सवाां असोन अनाथ जालाां नकिबाक हाां व दु साव ना मोांवाां क मुयानीां वाां टून जालाां कजण्ये साां जेर काळोक जाला. जिें माका भुर्ग्ाव नीां केलाां तिें ताां च्याां नी कच्यें नाका मोडकोर कदां ब्ेर माग्ताां सदाां असली साां ज कोणाकी येंवची नाका.
साां ज कपकोन आयल्या... हाां व थकोन गेलाां मात्या चेपे पाां या मोचे गत म्हजी उचाताव
_ चजयो अग्रार 89 Veez Konkani
तुजी गजव कतसाव ली तेदनाां हे राां क तूां मुकटां त
हाय तूं चजबे
धताव य लोकाक कपश्यार घाल्च्या िैलेर तूां भाषण
मनश्या कुकडचो तूां एक कवकिषट कवस्वो
कनव वोट माग्ताय
ल्हान असताना तूां उलोवांक किक्तायी
तुज्या भुलवण्याक कपस्वाल्ल्याां क लात
गोद्द्या भािेन..
माताव य.
व्हड जातच उत्राां तुजीां खडक्क तूां ककतेंयी करुांक सक्ताय
तुजी मऱ्याद गेल्यार थांड बसताय
हासयताय, नाचयताय, पुगाताव यˌ रडयताय, भुजयताय, खेंडताय, किराप्ताय.
कोणायची खबर म्हण कोक्कें उलयताय.
उज्वाडाक येंवचें तूां कलपयताय कलपोन आसलेलें हे राां च्या कानाां त घाल्ताय
काां यच नातलेलें तूां आसा कताव य
राग तुज्यान तडवुांक जायना
कताव य.
ताां क्ता कततलें उडताय ताां कना जाल्यारी थांड बसानाां य
जर तर सांभ्रमाां त सोरो ना कमकटयो मारून पोट फुटासर जेवताय आनी
सबार जणाां क पुतें जेवण मेळोना तरी तूां मात्र म्हणताय काऱ्यें गम्मत आनी दादोिी. जर तुका हे राां ची गचव आसा तेदना तूां खाल्ती जाताय..
कनवांवच्या कडे न लासयताय ...
पालवोांच्या कडे न पेटयताय...
नीज ककतें आसा तें फटी मारून नाां च
जर तर सोरो असा
सू आसलें सुकुरुांडे कनव पेंपारें व्हाजयताय साां गचें सगळें साां गोन आमकाां ककत्याक
तूां सवव थराचे खेळ खेळोांक जाणाां य
गाां वार साां ग्ताय काऱ्यें ‘चापे ’
सेजाची मऱ्याद गेल्यार गाां वार गाजयताय
मुक्कररताय, पुपुसताय, गुणगुणताय, मुणककताय, हे डायताय आनी नांज्यो वोांक्ताय फाल्याां बूद किकयताां म्हणोन राग मकतांत दवनव कनदताय.. आनी सपणाां ती गाळी सोवताय. गजव पडताना िेले उलयताय अमाल सेवल्यार लेले घाल्ताय..
90 Veez Konkani
हुळवुळताय, नाडायताय कचडायताय, कोलायतायˌ पुपुवताव य, माां गटायतायˌ
हाय तूां कजबे !
भासायताय, मोस कताव य, सोपूत घाल्ताय, बासतायˌ करां दाय कताव य..
_ ओझी, नीमाडगड.
दे कून’च तुका म्हणतात हाड नातलेली सात
--------------------------------------
कोल लाां ब
माणकां
ककत्याक तूां जीब वाटे र घाल्ताय..?
कोरलो
जेवणाक बसलो कोरलो
जेवता-खाताना बात्तीस दाां त एकामेका
धाां वोन आयलो जरलो
चाबतात तरी..
कबलू तुताव न ताचेर उडलो
तूां जाग्रुतायेन कमकटयो म्हाताव य.. त्याच वेळार हाां वें राग कचांतलो तर म्हज्याच दाां ताां मधें तूां घकडयेन साां पडताय... फरामसेन चाबोन
वेताय तें तुवेंच न्हां यगी साां गलाय पाां य कनसरल्यार हसत'यी पडता म्हण..?
चतूर कबलून गुळक कगळू न पुसुांक लागलें गाल.
चतूर कबलून बक्क करून
कववीध तालेंताां चें भांडार तूां.. कुकडच्या सबार कवस्व्ाां पयकीां तुांच श्रेषट म्हण वोलायताां नेणत्यापणार तूां पयले पावटीां उलयताना
आकलास.
जाले कोरल्या हाल
कतळू न आसलो किरलो
भलायकेची तपासणी कताव
कनमाण्या घकडये तूां उलयनाां य तर घराां त
वोणतीर चरली पाल
जनेलाच्या खाां कचांत
दाक्तेर सयत तुका पळे वन म्हज्या
घराां त उलास
चटाक्क करून धरलो.
किरल्याक धरून मारलो. कोरलो आमच्या बाबूक जालो हळदी बुबू कबलू न्सखणान पेंटेक धाां वलो हाडलो वोक्ता कोबू _आ् यन्सी पालडका.
91 Veez Konkani
िेंिुल्लो कोळसो
हरे क घडी मालघडी ं
उदाक वोडताना चेंचुलो तूां
चलुांक किक्ताां धर्ले
कवद्रूप कदसल्यारी
लकून पडताां उकलले
तान बागयताय!
तेच्च मोवाळ हात काळोकाां त सापताना
बुडतेल्याचा हाताक मेळ्ळ्ळ्ार तूां
उज्वाडाची वात जाले
अिक्त कदसल्यारी
तेच्च जत्े हात
जीव वाां चयताय! वाां कड्या वाटे न चल्तना नाका म्हणोन गुकजरीक कदल्यारी
साक्याव वाटे क वोड्ले
चेंचून गेल्ल्या तुका
तेच्च राकचे हात
चार कास तरी मेळतीत!
दीस आनी रात
चुकून पडताां भगकिले तुज्या त्या चेंच्ल्ल्या तोांडाक
सत्तर पावटीां सात
दे क्ताना कचांताां ... म्हातारी जाताना हाां व किीां कदसता
व्हाडचा असकत वालीक
कोण्णा?
कतांच आधार रूक आमचा खाली पोटा मुकार
दोररये साां गाता बाां द पळे वन भोग्ता
नातली ताां काां भूक
तुका दोरी पुणी आसा म्हजी मुकली गत ककतें कोण्णा?
भुलवण्याां चा दऱ्याां त िाभीत आमचें होडें स्वाथाव चा कूर््डेपणाां त कतांच आमचे दोळे
- डा। फ्लाचवया क्यासटे चलनो.
कजण्येचा वादळाां नी 92 Veez Konkani
कतांच आमचीां पाळाां
हाडाां क आमचा कतांच मास
दु बावाचा सुकळयाां नी
धकगांत बावताां पावसा पावळी
भावाडताचीां मुळाां मालघकडां च हरे क घडी कतांच आमचे पाटे
कोनश्याक ताां काां घाल्यार
आमी जर रयलाां
पेटवांक तुमकाां जाां वचें ना
बळ आमच्ये वाटे क
एक्च्च एक काडी!
पावताां कजण्ये मयलाां कजवांत आसताां आमचो स्वास
-चसवी, लोरे ट्टो
मेल्या उपराां त आमची सावळी -----------------------------------------------------------------------------------
M JESSY DSOUZA
93 Veez Konkani
MUTTON 🐑🐑GREEN CURRY MANGALOREAN WEDDING STYLE Very authentic & flavoursome Mangalore Mutton Curry prepared with healthy greens & many aromatic roasted spices. Can be served with Appam, Sanna, Idli, Shavieo & many more. INGREDIENTS: 1 kg mutton with bones {I have used Bannur mutton} 1 big potato or as required 6 - 7 green chillies 1 bedgi or kashmiri chilli 10 - 15 mint leaves 1" ginger 2 big onion
2 tomatoes 1/2 bunch coriander leaves or more 8 - 10 garlic cloves 1. 5 tbsp coriander seeds 2 tsp poppy seeds 1/2 tsp cumin Pinch of mustard 15 pepper corns 5 cloves 2 piece cinnamon 4 green cardamon 1 star anise 2 tbsp coconut Small ball of tamarind 1/4 tsp turmeric powder 1 tbsp ghee 1 tsp oil 1/2 sliced onion 94 Veez Konkani
METHOD: ▪︎Pressure cook cleaned mutton with added water & little salt for 3 whistles. {This is for Mangalore Bannur mutton}. Gulf mutton no need to pressure cook. ▪︎Slighty roast all dry ingredients & transfer to plate. Same pan add 1 tsp oil add onion, garlic, ginger, green chilli and saute few mins. ▪︎ Add coconut & tomato to same pan & fry for some time. Add coriander & mint leaves just toss it, take it off. ▪︎Grind all dry roasted & other ingredients into very fine paste.
▪︎Add peeled, washed potato pieces. When half cooked add boiled mutton and mix well. Keep curry medium thick. Simmer well & take it off. ▪︎Your yummy, Mangalorean wedding style, green masala curry is ready to serve. Enjoy. NOTE: ▪︎Adjust all ingredients as per your taste & spice control. ▪︎Skip, increase or decrease any ingredients. Its ur own choice. ▪︎If required use more coriander leaves for brighter green colour.
▪︎Take cooking vessel with ghee, heat, add 1/2 sliced onion, fry until golden. Add masala paste. Stirr well. Adjust consistency, use mutton cooked water & salt to taste. Bring to boil.
95 Veez Konkani
------------------------------------------------------------------------------------
96 Veez Konkani
Crab curry (kurli curry)
1) 1 kg crab, preferably big size cut into 2 pieces 2) 1 cup full grated coconut 3) 5-6 pcs kashmiri chillie 4) 1 tsp black pepper corns
What a yummy lunch we had ..big size crab curry (crab with full of flesh and tasty), white raddish vegetables, green salad and boiled rice .. long weekend.. holiday mood.. waiting to cook variety of dishes during weekend.. Ingredients:
5) 1 tbsp coriander seeds
6) 1 tsp cumin seeds 7) 1/2 tsp mustard seeds 8) 7-8 pcs methi (fenugreek) seeds 9) 2 medium onions, finely sliced
97 Veez Konkani
cumin seeds, mustard seeds, methi seeds and black pepper seeds. Fry for a minute and keep aside to cool
10) 2 cloves garlic 11) 1/4 tsp turmeric powder 12) 2 tsp tamarind pulp (adjust as per taste)
13) 1 sprig curry leaves
- Fry grated coconut with 1/4 tsp turmeric powder and keep aside to cool
- Shallow fry one medium onion and 2 garlic cloves
14) Salt to taste - In a mixer grinder, add all above fried ingredients, fried onion garlic, fried coconut and tamarind pulp and grind to a fine paste.
15) 2 tbsp cooking oil Recipe:
- In a wide open kadai, heat 2 tbsp oil - Once oil is hot, add one onion and curry leaves and fry until onion is half brown - Reduce the flame and add masala paste. Stir well and fry for 5 mins on very low flame
- Clean crab and drain the water well - In a frying pan, add 1 tsp oil and fry kashmir chillies, coriander seeds,
- Add hot water as per the consistency of curry. Keep the curry
98 Veez Konkani
slightly thin because crab will absorb the curry later
Crab curry is ready to serve with boiled rice and veg as a side dish
- Take a full boil of curry on medium flame - Add crabs, mix well and take full boil again on medium flame - Reduce the flame to low and let the crab cook for 5 more mins - Switch off the flame ------------------------------------------------------------------------------------
University of Cincinnati invites activist Harold D’Souza to speak on ‘How to Change the World’ Enrollment invited internationally renowned् speaker् Harold् D’Souza् to्educate्students्on;्‘How्to्
Dr. Jon Weller, University of Cincinnati, Director International 99 Veez Konkani
society’s् largest् problems.् He् communicates humility, accessibility, warmth, and grace in a way that I believe helps move students from feeling interested and wondering्‘I्don’t्know्if्I्can् help”् and् energizes् them् to् think् “what्can्I्do्to्get्started”.
Change्the्World’. This in-person presentation was held on September 29, 2021 at Edwards One Complex, University of Cincinnati campus.
Dr. Aaron Murnan, Assistant Professor at University of Cincinnati’s् College् of् Nursing् spoke to the press after the event; “Harold’s्story्is्inspiring,्and्he्is् truly engaging as a speaker. What stood out to me most is the way that he calls on the next generation of students and thinkers to tackle
University of Cincinnati students were aghast on listening to Harold D’Souza’s् talk् on् ‘How् to् Change् the् World’.् Harold् empowered्the् students् by् addressing;् “Cultivate your own future. Volunteer your time, talent, and treasure of wisdom with family, friends, and community members. Making a mistake is not a mistake. Making no mistake is a mistake. Repeating a mistake is a mistake. Learning from your mistake, like I did, to enlighten vulnerable population to live a happy्life्is्not्a्mistake”. Inspirational crusader Harold D’Souza् is् the् President् of् Eyes् Open International, a non-profit organization registered under
100 Veez Konkani
501c3 in America and is registered as Eyes Open Trust in India. Eyes Open International is operational in five countries but are focused to start in fifty countries. The University of Cincinnati is a public research university in Cincinnati, Ohio. Founded in 1819 as Cincinnati College, it is the oldest institution of higher education in Cincinnati and has an annual enrollment of over 44,000 students, making it the second largest university in Ohio. Harold् spoke,् “every् student् has् the ability to change the world. I changed first to make a difference
on labour trafficking. Age is just a number. Aim high, achieve higher, and aspire happiness. Failure is the path to success. Four things to take away from my experience, be happy, think positive, never quit, and believe in yourself.
If you or anyone you suspect is a victim of Labour or Sex Trafficking in the United States of America call the National Human Trafficking Hotline number 1-888-373-7888. Life has come a full circle for Harold D’Souza.्From्being्a्near्slave्in् Lady् Liberty’s् land,् is् now् an् legendary personality globally.
101 Veez Konkani
MODEL CO-OPERATIVE BANK LTD. HOLDS 104th AGM (News/Photos by Rons Bantwal)
Mumbai, Sep.30: The 104th Annual General Meeting of Model Cooperative Bank Ltd. was held at
10.30 a.m. on Thursday 30th September, 2021 online. Due to the pandemic related restrictions on gatherings this was the first time
102 Veez Konkani
that the Bank was holding its AGM online. The Chairman Albert W. D'Souza presided over the meeting and
extended a warm welcome to the Shareholders / Members. He thanked them for participating online in the Annual General Meeting and reposing their trust in the Bank. The Chairman in his
opening address to the Shareholders gave an overview of the economy and spoke on how the Bank् was् able् to् support् it’s् customers during the pandemic. The Bank had kept all services operational and ensured care was taken for safety of customers and staff. He thanked the shareholders for their continuous support and encouragement, due to which the Bank has been able to grow from strength to strength. He appealed to the shareholders to avail of the services offered by the Bank and to introduce new customers to the Bank. Financial highlights of the Bank include - achieved deposit of Rs.1103.33 crores and Advances of Rs. 572.28 crores i.e. a Business mix of Rs. 1675.61 crores; well controlled NPA level at 2.22%; capital adequacy ratio of 13.55%; CRR and SLR always maintained; CBS full implemented; Sound control and Regulatory comfort. The Bank has met all the parameters required for
103 Veez Konkani
a FSWM (Financially Sound and Well Managed) Bank, which was commendable considering the economic situation caused due to Covid. The overall performance of the bank has been good. The Chairman presented the Audited Statements of Accounts including the Balance Sheet and Profit and Loss Account for the year ended March 31, 2021. The Members raised queries and the Chairman and Officiating General Manager् Zenon् D’Cruz् provided,् clarifications to the queries to the satisfaction of the Members present. Founder Chairman, John D'Silva addressed the gathering.
Directors Vincent Mathias, Paul Nazareth, A. C. Lobo, Sanjay Shinde, Thomas्Lobo,्Lawrence्D’Souza,्
Adv.Pius Vas, Benedicta Rebello, Gerald् Cardoza,् Ancy् D’Souza् and् George Castelino were also present. Shareholders who interacted at the meeting giving their views and suggestions were Dr. Thomas Mathai, Neville् D’Silva,् Mark् Oliveira, Edwin Menda, John Lobo, Robert् Nazareth,् Desmond् D’Silva,् Aldon Fernandes and Francina D’Souza. Approximately 115 shareholders participated in the meeting on-line. The meeting commenced with a short prayer by Director Thomas Lobo and a reading read by Sr. Manager Beata Carvalho. Mr. Osden Fonseca (currently Asst. General Manager and to be General Manager & CEO - Designate) compered the programme. Vice Chairman William Sequeira proposed the vote of thanks.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
104 Veez Konkani
Christian Chamber of Commerce and Industry conducts its 23rd AGM on 25th September 2021.
Mumbai, Nov.28: The Christian Chamber of Commerce and Industry conducted its 23rd AGM on
25th September2021. The proceedings of the same were broadcast through Zoom for the benefit of its members. The Present Chairman् Mr.् John् D’Silva् spoke्
eloquently about the historical journey of the CCCI and its present growth and stature was possible due to the noble ideals set up by the Founder Directors and taken forward by the past Chairmen. The Board of Directorsunanimously elected Mr. John Mathew as the new Chairman of the CCCI. Mr. Albert D’Souza,् Mr.् Pius् Vas् and् Mr.् Agnelo Rajesh Athaide were elected as the Vice Chairmen of the CCCI. Mr. John Mathew is an illustrious, multifaceted personality and an
105 Veez Konkani
educationist. He is the Vice President of the St Mary Malankara High School. The Trustee of the Malankara Catholic Church, Mumbai, The Pastoral Council Member of the Mumbai Archdiocese, Past President of the Lion’s् Club् of् Marol,् the् Treasurer/Vice Chairman of ODAKKUZHAL a Malayalee
Organization. Mr. John Mathew is also one of the Promoters of the Christian Chamber of Commerce and Industry. He is a Marine Refrigeration Engineer. He holds a Government Commercial Diploma with Advanced Accountancy and an M. Com degree from the Annamalai University.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
106 Veez Konkani
Life's Evening... inviting the sun to set acceptance is not remote, this perhaps is not uncommon after the Biblical old age of "three score and ten" (equated 20 x 3 +10 = 70 yrs). All around it is seen and felt deeply everyday in various aspects of life and it's futility. Time moves quickly, though it has to be lived one day at
-Ivan Saldanha-Shet.
The evening of life is inexplicably a mystery, associated ills and pains set the tone for unfathomed trends of self doubts and one sees the unproductiveness and scourge of living long; unknown calm
a time, with uncertainty and anxiety unequal. These older citizens feel like yesterday they were young, just married, and embarking on a new life. Yet in a way, it seems like eons ago, wondering how and where all those times and folks have gone, yet
107 Veez Konkani
struggling to hold on and be positive - the evening of life is uncertain and unbalanced. There is a palpable invitation and acceptance of it to merge with the setting sun soon. The obsolescence and supersession is real and progresses involuntarily and unjustly. You feel bad about it, but
body go? Remember seeing older people through the years and thinking that those "old people" were years away and never expected to be the same just yet, never fathomed it would engulf sooner, too soon.
But, many of us are there now unplanned......many friends retired
accept it; there is no alternative or option. All face it, all are facing it, all will face it sooner than later!. One recalls all the past, the good and even the bad times and loves them all. Mind's screen is like a TV picture, glimpses of how it was back then and of all hopes and dreams flash by. Now, here, surprisingly in the evening of life it is a shock. How did we get here unaware, unconsciously so quickly. Where did the years go and where did a strong
and grey, all movement is unsure, slow and shaky, some bad others worse, but, see the sad change. They were young and vibrant but,
108 Veez Konkani
like most, their age is beginning to show and are now those older folks that used to wonder at and never thought could be like. Time to understand more now. For the last half a century or more we earned, saved, lived and never thought life's evening would come soon. Children, kith and kin can not compensate. Suddenly new
situations and circumstances have made all our preparations for remote use. When the need is felt none is around, all are caught in their own centrifugal spin. No one can spare time. No one is committed to other requirements,
it's so at home and old age homes. Those who moved to old age institutions feel they pay adequately but, no one cares or takes their call. The homes are run for the management's own needs and aims, it sure is. Each one for himself and God for all. Money makes a difference, if you play your cards right you may have a little temporary care and attention. Acceptance and adjustment is best,
regrets are always there. There are things you wish were not done... things should have been done, but indeed, there are also many happy things that are done. All in a lifetime has its own place of value. Now, arriving at this new season of
109 Veez Konkani
life unprepared for all the aches and pains and the loss of strength and ability to go and do things you wish had done but never did!! But, at least sure the evening is in sight, uncertain how long it will last, when it's over on this earth... it's over the sun finally sets. A new adventure will begin! Now if you're not in that evening yet, be sure that it will be here faster than you think. So, whatever you would like to accomplish in your life, do it quickly. Don't delay it all too long!! Life passes one quickly, unawares. So, do what you can today, as you can never be sure if you have time left or not! You have no promise that you will see all the seasons of your life, so live now, say all the things that you want your loved ones to remember, and hope that they appreciate and love you for all the things in all the years past. "Life" is a 'present', the way you live your life is your gift to the world around you. It is Health that is real
Wealth and not pieces of gold and silver. Children are taking your role, grandchildren are in their own world. Going out is good, coming home is better. Forget names and things? It's OK, because other people forgot they even knew you. The things you used to care to do, you no longer care about, really feel that you don't want them anymore. You miss the days when everything worked and was so simple. Life and life after is real and simple, our reluctance and misunderstanding makes it complicated and uncomfortable most of the time. But "Old" the "past" is good too... in some things, Old memories, Old Songs, Old movies, Old places, Old books ... and best of all, ...OLD FRIENDS. So, friend, stay well as you can and fear not, God your creator cares for you - you came alone and you will go alone, so whatever, hail the Almighty and cheer the world here and hereafter. ---------------------------------------
110 Veez Konkani
Bhas mukhar vhoronk Konknnichea sonsthamni ektthaim yeunchem : Vincy Quadros
Raia : Konknni bhas unchayer vhoronk Dalgado Konknni Akademi, Konkani Bhasha Mandal, Tiatr Academy of Goa ani Goa Konkani Academy hannim ektthaim yeun paulam marunk goroz asa oxem nam’necho् Konknni् Lekhok् ani् Dalgado Konknni Akademicho Odheokx Xri. Vincy Quadros hannem Mukhel Soiro hea natean
uloitanam ulo marlo. Fattlea 33 vorsam thaun Konknni mollar vaurpi Fatorda् ganvcho् nam’necho borovpi Xri. Menino Almeida hachea् ‘JINNECHEA् ANGNNANT’् hea kothanchea pustokachem prokaxon ani tachea 50vea Zolm Disa somoyar, mhollear 21 Setembr, 2021 disa Raia Poncheayot Vosreant ghoddoun haddlolea eka bhou
111 Veez Konkani
akorxit suvalleant to uloitalo. Tache borabor Konknni Lekhika ani Konkani Bhasha Mandal-achi Odheokx Xmt. Anwesha Singbal Manachi Soiri mhonn, Marrish Prokaxonache votin Xmt. Rosaria Miranda e Almeida, Pustokacher Ulovp korpi Konknni Lekhika Sonia Gomes toxench Borovpi Xri. Menino Almeida hea vellar machier hajir aslim. ‘Jinnechea् Angnnant’् hem् Devnagri lipintlem pustok uzvaddaile uprant tannem Menino Almeidachi tust-tokhnnai keli ani Konknni khatir pustokam topaspacho ani DKA-k adhar korpacho to zo vaur korta to sodanch् chalu् dovrunk् taka् sol’lo dilo.
Marrish Prokaxon, Fatorda hie sonsthe votin ghoddoun haddlolea pustok uzvaddavnnie dobajeak Manachi Soiri mhonn uloitanam Xmt. Anwesha Singbal hinnem vachop sonskrutik sarem ghalpacho haves ballgilo.
‘JINNECHEA् ANGNNANT’् hea् pustokant kuttumbik, somajik oxea veg-vegllea vixoyancher adharlolia 13 kothancho aspav asa. Menino Almeidachem hem sovvem pustok. Tachio kotha, kovita, lekh vegvegllea nemalleancher, masikancher porgott zaleat. To Romi toxench Devnagri oxia donui lipimni boroita. Rosaria Miranda e Almeida hinnem yeukarachem ulovp kelem zalear Borovpi Menino Almeidan aplem monogot ugtailem ani tanninch upkarachem ulovp kelem. Tiatr kolakar toxench TV ani TV channel news्anchor्Xmt.्Candida्D’Souza् e Miranda hinnem sutrsonchealon kelem. Covid 19-che्nem’्pallun्hi् karyavoll zali. Te uprant Xri. Menino Almeida hachea 50vea Zolm Disacho dobazo somorombhpant ailo. - Rosaria Miranda e Almeida
--------------------------------------
112 Veez Konkani
ಕೊಂಕ್ಣೆ ಚೊಂ ಪ್ರ ಮುಖ್ ಸೊಂಸ್ಕ ೃತಿಕ್ ಸಂಘಟನ್ ಮೊಂಡ್ ಸೊಭಾಣ್ ಹಾಚಿ 34 ವಿ ಜೆರಾಲ್ ಜಮತ್ 2021 ಸೆಪ್ಟ ೊಂಬ್ರರ 05 ವೆರ್ ಕಲೊಂಗಣೊಂತ್ ಚಲ್ಲಿ . ತ್ಯಾ 113 Veez Konkani
ದಿಸ ಫುಡ್ಲ್ಿ ಾ ವರಾ्ಾ ಕ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸ್ಮಿತಿಚಿ ವಿೊಂಚ್ಣೆ ಕ್ ಜಾಲ್ಲ. ವಿೊಂಚ್ಣನ್ ಆರ್ಿ ಲಾ ಸೊಂದ್ಾ ೊಂನಿ 17-09-2021 ವೆರ್ 2021-22 ವ್ಯಾ ವರಾ्ಾ ಕ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸ್ಮಿತಿ ವಿೊಂಚ್ಣನ್ ಕಾಡ್ಲಿ . ಮಂಗ್ಳು ರಾ ಭಾಯ್ಲ್ಿ ಾ ಮೊಂಡ್ ಸೊಭಾಣಚ್ಯಾ ವ್ಯವ್ಯರ ಕ್ ಚಡ್ಲತ್ ಸ್ರಾಯ್ ದಿೊಂವ್ಯಯ ಾ ಕ್ ಥೊಡ್ಲ್ಾ ಹುಮೆದ್ವ ೊಂತ್ ಪ್ರರ ದೇಶಿಕ್ ಪ್ರ ತಿನಿಧೊಂಕ್्ಯಿ ಹ್ಯಾ ವೆಳೊಂ ವಿೊಂಚ್ಣನ್ ಕಾಡ್ಿ ೊಂ. ------------------------------------------
Conference “Empowering् Educators”् in् association् with् the्
Teachers’ Conference – “Empowering
Educators” held at SAC
The Department of Commerce, St Aloysius College (Autonomous), Mangaluru् organised् Teachers’्
Institute of Company Secretaries of India (ICSI), Mangaluru Chapter on 28th September, 2021. Former Chairman of ICSI, Mangaluru, CS Chethan Nayak and CA् Daphny् D’Souza् were् the् resource persons. They shared their expertise् on् the् topics् “Career् Opportunities for Company Secretaries”् and् “Opportunities् for् GST्Consultants”्respectively.् Director of Arrupe Block, Dr Denis Fernandes, Dean of Commerce Faculty, Dr Manuel Tauro, Dean of Business Administration, Mrs Arathi
114 Veez Konkani
Shanbhag, H.O.D of Commerce Department, Dr Shobha, H.O.D. of B.Com. (Professional), Dr Zeena Flavia् D’Souza् were् present् along् with 45 faculties from the department of Commerce and Business Administration. Ms Ashritha Crasta compered the sessions, Mr Arjun Prakash and Ms Pooja assisted in conducting the program successfully. Mr Shankar, from ICSI coordinated the program. --------------------------------------WORLD KONKANI CENTRE Shaktinagar, Mangaluru
CALLS APPLICATIONS FOR BASTI VAMAN SHENOY VISHWA KONKANI SEVA PURASKAR-2021 Nominations invited Vishwa Konkani Kendra, Shakti Nagar, Mangalore has announced TWO Annual Awards in the name of Sri Basti Vaman Shenoy when he
completed 80 years. Now this year the Awards are constituted to recognize outstanding contributions by Konkani-speaking
individuals or organisations managed by Konkanies in fields such as Education, Governance, Social Service, Health Care, Science, Journalism, Literature (Non Konkani), Performing Arts, Humanities, Industry, Commerce, Sports etc. There are separate awards for men and women. The awards are constituted as part of `Vision् TVM’् which् dreams् of् One् Strong Konkani Community by 2030. Both awards carry a purse of Rs.1.00 lakh apart from a citation.
115 Veez Konkani
Following are nominations:
the
criteria
for
1. The Nominee can be an individual/individuals/institution. 2. The mother tongue of the Nominee should be Konkani
be in service for a minimum period of Ten years at the Time of considering its Nomination for the award. 6. Self nominations are allowed by individuals and institutions
3. Age of the Awardee should be more than 25 years and above.
Nominations forms may be downloaded from www.vishwakonkani.org and sent to 4. In case of Institutions, the same the Chairman, BASTI VAMAN should be managed by Konkani SHENOY VISHWA KONKANI SEVA people and the founders PURASKAR Selection Committee, are्to्be्Konkani’s. Vishwa Konkani Kendra, Lobo Prabhu Nagara, Konkani Gaon, 5. In case of an institution it should Shakti Nagar, Mangaluru -575016 by 10.10.2021. ------------------------------------------------------------------------------------
116 Veez Konkani
Harold D’Souza rewarded ‘RASHTRA PRERNA AWARD 2021’ for Social Activist
love्them.्Harold्D’Souza्a्native् of Bajpe, Mangalore has definitely exemplified the epitome of what community members are challenged to do in their life. Honorable्Harold्D’Souza्has्been् recognized् with् ‘Rashtra् Prerna् Award् 2021’् for् his् social् activist्
Mother Teresa rightly said; If you judge people, you have no time to
mission. The World Book of Star Records jury members chose Honorable्Awardee्Harold्D’Souza् based in the United States of America for his services in India and
117 Veez Konkani
Worldwide. D’Souza् is् the् co-founder of Eyes Open International, a non-profit focused on combating human trafficking by developing prevention efforts globally through survivor informed research. Former U.S. President Barack Obama appointed् D’Souza् to् the् United States Advisory Council on Human Trafficking in 2015, and he continued his services under President Donald Trump. This ordinary man has accomplished extra-ordinary humanitarian deeds worldwide. Harold has proved all long journey’s् start् with् a् small् step.
reflection of dedication, love, and compassion from passionate supporters of Eyes Open Trust in India. We have over 500 volunteers empowering our Eyes Open International mission, passion, and vision. Team work makes the dream work’. Hriday Raval is the Regional Director – India for Eyes Open International. Rachna Sabarwal is the Trustee and Hriday Raval is the Managing Trustee of Eyes Open Trust in India. Eyes Open Trust is registered in India and Eyes Open International is registered under 501c3 in America. EOI goal is to open branches in 50 countries.
Bollywood is working on a blockbuster् silver् screen् ‘Biopic् Film’् on् Harold् D’Souza’s् life् from् India to The White House. The title of the movie is not released.
Indian American human trafficking survivor्and्activist्Harold्D’Souza् will soon have his story told by way of a film that is being executive produced by Hollywood actor Martin Sheen, according to a press release.
Harold्shared;्‘This्award्is्a्pure्
The film which is in development, is
118 Veez Konkani
titled्“To्Be्Free”्and्is्produced् and directed by Benjamin Ryan Nathan.
Harold spoke to the press; “Survivors् are् poor् starters् but् strong finishers. Turn obstacles into opportunities”. ------------------------------------------------------------------------------------
119 Veez Konkani
120 Veez Konkani
121 Veez Konkani
122 Veez Konkani
123 Veez Konkani
124 Veez Konkani
125 Veez Konkani
126 Veez Konkani
127 Veez Konkani
128 Veez Konkani
129 Veez Konkani
130 Veez Konkani