Dirk & Christa LĂźling Een nieuw hart wil Ik jullie geven
Dirk & Christa LĂźling
Een nieuw hart wil Ik jullie geven Gods belofte en onze bijdrage daaraan
Copyright © 2016 ASAPH Verlag, D-Lüdenscheid Originele titel: Ein neues Herz will ich euch geben – Gottes Verheißung und unser Beitrag Bijbelcitaten zijn overgenomen uit de NBG 1951 vertaling, uitzonderingen zijn als volgt aangegeven: NBV: Nieuwe Bijbelvertaling Vertaling: Marianne Martens Redactie: Flavia Mercelina Eindredactie: Ruben Fransen Omslagontwerp: joussenkarliczek, D-Schorndorf (met gebruikmaking van een foto van Prixel Creative/lightstock.com) Zetwerk/DTP: Jens Wirth Drukwerk: cpi Gedrukt in EU ISBN: 978-3-95459-004-9 Productnummer: 148004 Voor gratis informatie over ons uitgebreide leveringsaanbod van christelijke literatuur, muziek en veel meer, kunt u onze website raadplegen www.asaph.eu
Inhoud Voorwoord
................................................................................. 7
Hoofdstuk 1 Ons verhaal............................................................ 11 Hoofdstuk 2 Leidraad voor de vernieuwing van het hart........... 21 Hoofdstuk 3 Bittere wortels....................................................... 29 Hoofdstuk 4 Ouders eren............................................................ 53 Hoofdstuk 5 Ouders verlaten...................................................... 65 Hoofdstuk 6 Versteende harten................................................... 89 Hoofdstuk 7 Innerlijke eden..................................................... 125 Hoofdstuk 8 Vergeving............................................................. 139 Hoofdstuk 9 Schuldbelijdenis.................................................. 163 Hoofdstuk 10 Tips voor zielzorgers........................................... 193 Hoofdstuk 11 Begeleiding van vergeving.................................. 211 Hoofdstuk 12 Begeleiding van schuldbelijdenis en occulte zonden..................................................... 229 Literatuurverwijzingen en adressen............................................. 241
Alle medewerkers van Team.F, die vaak enorm veel uren hebben geĂŻnvesteerd, zodat mensen de helende liefde van God ontmoeten. Jullie zijn geweldig en een grote zegen!
Voorwoord Toen wij halverwege de jaren tachtig van de vorige eeuw onze bediening richting families begonnen, noemden wij de nieuw gestichte organisatie ‘Nieuw leven voor gezinnen e.V.’ (tegenwoordig Team.F). Nadat we enkele moeilijkheden hadden overwonnen en goede ervaringen hadden opgedaan, lag het op ons hart gewone christelijke echtparen en gezinnen te laten zien hoe hun liefde versterkt en hun huwelijk crisisbestendig kon worden. De deelnemers waren enthousiast over onze levensechte, Bijbelse insteek en veel huwelijken en gezinnen werden door de seminars duurzaam hernieuwd. Maar toen hoorden we dat velen van hen in hun relatie, ondanks goede doelen en voornemens, niet werkelijk verder kwamen. Innerlijke blokkades en destructieve basishoudingen maakten het moeilijk om hetgeen men gehoord had in praktijk te brengen. We zagen er de noodzaak van in dat wij, naast goed onderricht, onze diensten moesten uitbreiden met goede, Bijbels gewortelde zielzorg (pastorale zorg). Juist in die tijd leerden wij John en Paula Sandford kennen, die dezelfde doelen als wij nastreefden, maar daarbij de innerlijke genezing van de ziel voor ogen hielden. Dat was precies de aanvulling die wij nodig hadden en die bij ons paste. In de negentiger jaren van de vorige eeuw organiseerden wij met hen bijna jaarlijks seminars in Duitsland, waarin zij over de omvorming van de innerlijke mens onderrichtten en ons lieten zien hoe je met mensen die om raad vragen, kunt bidden. We leerden heel veel van hen en al snel ontstond het Team.F seminar ‘verzoend leven – relaties zuiveren’ (vroeger ‘geheelde
8 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven persoonlijkheid – geheelde relaties’). Deze seminars kregen al snel een goede naam, want het verlangen van mensen naar vernieuwing van het hart en naar de persoonlijke ervaring van de liefde van God was (en is) groot. Om mensen op te leiden die deze seminars konden geven, haalden we in 1995 de School voor gebedszielzorg van John en Paula Sandford naar Duitsland. Vanaf 2002 wordt deze Team.F school voor gebedszielzorg door ons geleid en verder ontwikkeld. Meer dan duizend deelnemers hebben ondertussen deze scholen gevolgd en een intense levensverandering ervaren. Velen van hen zetten de principes van de gebedszielzorg in hun kerkgemeente in, een aantal heeft een eigen praktijk geopend. Tegenwoordig is de school voor gebedszielzorg onderdeel van de Team.F academie. Op de weg waar God, onze Vader, ons de afgelopen dertig jaar geleid heeft, hebben we rijkelijke gaven van Hem ontvangen. Door dit boek willen wij getuigenis afleggen van de liefde van God, van de kracht van de verlossing door Jezus en van de werking van de Heilige Geest in onze tijd. Het is een boek van hoop voor allen die innerlijke problemen of relatiebehoeften hebben, voor hen die verlangen naar een ontspannen leven als kind van God. Het zal een grote vreugde voor ons zijn wanneer nog veel meer mensen innerlijke vernieuwing ontvangen, om dan zelf voor andere mensen een zegen te worden. Toen wij in 2008 ‘Hooggevoeligheid, een miskende gave’ uitbrachten, ons boek voor hooggevoelige lastendragers (HGL), hadden we niet gedacht dat het zo’n sterke weerklank zou hebben. Nog steeds ontvangen we dankbare en ontroerende reacties. Veel hooggevoelige lastendragers vragen ons wanneer er een vervolg op dat boek komt. We hebben veel tijd genomen om te overleggen over welke andere aspecten van het thema hooggevoelige lastendragers we zouden kunnen schrijven. Tijdens onze ‘lastendragen’-seminars werd al snel duidelijk dat veel hooggevoelige lastendragers vanwege hun levensgeschiedenis zwaar verwond zijn en dat er een grote behoefte aan innerlijke genezing bestaat. In dit boek laten we zien hoe het verleden verwerkt kan worden. Een andere groep, die ons de aanzet tot het schrijven van dit boek gaf, zijn de deelnemers aan onze Team.F seminars ‘verzoend
Voorwoord / 9 leven - relaties zuiveren’. Zij hebben meegemaakt hoe gebedszielzorg hun leven heeft veranderd en willen dit onderwerp graag verder uitdiepen. Tijdens de seminars zijn zij, vanwege hun persoonlijke zielzorgproces, vaak niet in staat alle informatie op te nemen en te verinnerlijken. Dat heeft ons ertoe aangezet om, als aanvulling op onze cd’s met lezingen, de fundamentele onderwerpen ook in boekvorm toegankelijk te maken. Daarnaast is er ons veel aan gelegen, dat de inhoud van dit boek en de gebedszielzorg meer ingang vinden in christelijke gemeenten, want de noden van de mensen worden enkel groter en de capaciteit van zielzorgteams zoals Team.F is beperkt. Dit boek geeft predikanten, voorgangers, zielzorgers, coaches en geïnteresseerde leken een op Bijbelse waarden gegrondveste leidraad in de hand, op welke manier u met raadzoekenden stappen tot innerlijke genezing en vernieuwing van het hart kunt zetten. In hoofdstuk 10 vinden zielzorgers en begeleiders verdiepende aspecten van het behandelde en praktische tips bij de behandelde onderwerpen. Onze bijzondere dank gaat uit naar hen, die hun persoonlijke ervaringen in dit boek wilden delen. Wij kregen meer bijdragen dan wij in dit boek konden verwerken. Sommige medewerkers gingen akkoord met vermelding van hun naam, maar in de meeste verhalen hebben wij de namen veranderd. We willen ook John en Paula Sandford bedanken, die ons bemoedigd hebben een eigen boek over de basisbeginselen van hun methode te schrijven. Zij zien het als vrucht van hun zending. Het zou mooi zijn als onze lezers worden geïnspireerd ook de boeken van John en Paula Sandford te lezen, die uniek en onvervangbaar zijn. Bronvermeldingen voor de Sandford-boeken konden we helaas niet geven, omdat wij hun lesstof en verhalen uit zoveel seminars en persoonlijke gesprekken hebben ontvangen. Hun woorden klinken door in onze harten, maar waar ze precies in hun boeken te vinden zijn hebben we niet nagekeken. Christa en Dirk Lüling
Hoofdstuk 1
Ons verhaal Weest dan navolgers Gods, als geliefde kinderen, en wandelt in de liefde, zoals ook Christus u heeft liefgehad … (Efeziërs 5:1-2) Gelukkig wie zuiver van hart zijn, want zij zullen God zien. (Matteüs 5:8, NBV)
Het Vaderschap van God Tijdens de vele jaren van ons dienstwerk heeft een onderwerp ons steeds beziggehouden en ons tot op de dag van vandaag niet losgelaten: het Vaderschap van God. In het begin van de tachtiger jaren werd ons hart diep geraakt door Don Kirkby, een gepensioneerde voorganger uit Nieuw-Zeeland, die met zijn vrouw Mary voor werk bij ‘Jeugd met een Opdracht’ naar Duitsland was gekomen. Zijn inspirerende lezingen over het Vaderschap van God en de betekenis van het christelijke gezin maakten ons erg enthousiast. Hij leefde dat Vaderschap op de beste manier. Daarom noemden we hem allemaal ‘papa Don’. Door zijn onderricht en zijn persoonlijkheid kregen wij een beeld van hoe bijzonder onze hemelse Vader is en welke goede plannen Hij voor huwelijken en gezinnen heeft. Ongeveer in dezelfde tijd leerden we van Eberhard en Claudia Mühlan het Vaderschap van God als ultiem voorbeeld voor de christelijke opvoeding van kinderen te zien. We waren geraakt en enthousiast door dit onderwerp en ons gezinsleven kreeg hierdoor een nieuwe oriëntatie en frisheid.
12 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven De bevrijdende waarheid van het Vaderschap van God aan andere ouders en echtparen uit te dragen, werd onze ‘visie’ en daarna onze ‘missie’, want het motiveerde ons in 1987 samen met de Mühlans de vereniging ‘Nieuw leven voor gezinnen’ (tegenwoordig Team.F) op te richten. We waren overweldigd en aangedaan over wat God allemaal bewerkte tijdens onze seminars. ‘Nieuw leven voor gezinnen’ ontwikkelde zich sneller dan we hadden verwacht. In vertrouwen op Gods roep en Vaderlijke voorzienigheid, stopte Dirk een paar jaar later als leraar, omdat deze snelgroeiende bediening al zijn tijd opeiste. Ons enthousiasme konden we overbrengen op de deelnemers aan de seminars, maar we stelden ook vast dat inspirerende seminars voor veel deelnemers niet voldoende zijn om een blijvende verandering te bewerkstelligen. In de zielzorgbegeleiding beleefden we veel goede dingen, maar ook daar liepen we tegen grenzen aan omdat ons de noodzakelijke kennis over psychologische en geestelijke verbanden ontbrak. Dat veranderde toen God ons in 1990 met John en Paula Sandford in aanraking bracht. Hun zending (verzoening in gezinnen naar Maleachi 4:5-6) paste heel goed bij Team.F. Hun aanpak, door ‘innerlijke genezing’ en ‘gebedszielzorg’ vernieuwing in gezinnen te bewerkstelligen, verbreedde onze geestelijke en zielzorg horizon. We leerden hoe bitterheid, wrok en een versteend hart mensen ervan afhouden in vrede met elkaar te leven en God als Vader lief te hebben en Hem te vertrouwen. Daarnaast begrepen we dat een rein en vernieuwd hart de sleutel is om met God een vertrouwde Vader-kind relatie te ontwikkelen, waarbij geen sprake is van angstgevoelens. Maar allereerst ondergingen wij zelf dit reinigingsproces. Daarbij begrepen we de kruisdood van Jezus en Zijn verlossing steeds beter en we leerden God als Vader steeds meer te waarderen. Zo is het tot op de dag van vandaag gebleven: veel raadzoekenden worden door de Team.F seminars voor gebedszielzorg (‘verzoend leven – relaties zuiveren’) innerlijk vernieuwd en ontwikkelen daarbij een persoonlijke Vader-kind relatie met God. Naast deze gemeenschappelijke ervaringen heeft de Heilige Geest ook in onze persoonlijke levensgeschiedenis gewerkt en ons voor onze bediening voorbereid en verder geleid.
Ons verhaal / 13
Het verhaal van Dirk Ik ben in een christelijke familie opgegroeid, waarin goede christelijke grondwaarden golden en werden nageleefd. Als tiener heb ik mijn leven bewust aan Jezus gegeven. Maar mijn geloof was een puur verstandelijk geloof, tot het moment dat ik me als 18-jarige tijdens een conferentie bewust opende voor de Heilige Geest. Ik beleefde concreet Gods nabijheid en Zijn liefde voor mij. Dat was een heel sterke emotionele ervaring, die mijn manier van kijken naar God en mijn geloof revolutionair beĂŻnvloedde. Ik was diep geraakt, voelde me totaal binnenstebuiten gekeerd en dacht dat mijn oude leven nu voorbij was. Mijn hart jubelde, ik was ondergedompeld in een diepe vreugde. Dingen die vroeger moeilijk waren, leken opeens veel eenvoudiger. Met nieuwe ijver las ik nu de Bijbel, het Woord van God was opeens levend en sprak me aan. Het leed voor mij geen twijfel: Jezus leeft! Ik wist dat Hij van me hield en ik was regelrecht verliefd op Jezus geworden. Deze ervaring gaf richting voor mijn verdere leven. Maar de buitengewone feeststemming hield slechts enkele weken aan, waarna ze opeens volledig verdween. Dat stelde me teleur. Ik begreep de wereld niet meer. Gevoelsmatig was ik nog steeds de oude Dirk. Enkele veranderingen bleven, maar veel problemen, waarvan ik dacht dat ze overwonnen waren, doken weer op. Wat was er gebeurd? Had ik gezondigd? Had Jezus zich weer teruggetrokken of had de Heilige Geest me verlaten? Jarenlang zocht ik verbaasd naar een verklaring waarom het bij mij zo gegaan was. Vandaag weet ik dat het een volledig normale ontwikkeling is. De Heilige Geest heeft me toen een voorproefje gegeven van wat God met mijn leven kan en wil doen. De sterke gevoelens en positieve veranderingen waren een goed startkapitaal voor mijn persoonlijke leven met Jezus. Mijn hart was aangeraakt en een beetje vernieuwd, precies zoveel dat er een blijvende honger ontstond naar meer. Sinds die ervaring werkt de Heilige Geest voortdurend aan mij; maar ik kan, nadat ik al vele jaren Jezus volg, nu zeggen dat mijn hart alleen diepgaand verandert als ik het wil en eraan meewerk. Het gebeurt niet zomaar! God respecteert mijn levensbeslissingen en mijn wil en verlangt bij iedere stap mijn toestemming en mijn medewerking.
14 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven Omdat ik wilde groeien in mijn relatie met God, heeft God een paar mensen in mijn leven geïntroduceerd die me opmerkzaam moesten maken op gebieden in mijn hart die nog veranderd mochten worden. Daarbij reken ik vooral mijn vrouw, mijn vijf kinderen en enkele medewerkers en vrienden. Zij durven het aan om mij een spiegel voor te houden, waarin ik mijn onvolkomenheden kan zien. Dat is niet leuk voor de ‘oude mens in mij’, die zich liever lui achterover laat zakken, want verandering kost inspanning. Wanneer deze medewerkers van God actief worden, heb ik de keus: ik kan proberen me er makkelijk vanaf te maken door bij conflicten of terechte kritiek de schuld op anderen te schuiven, of ik kan onderzoeken of God weer eens een reden heeft om mijn gedrag te corrigeren. Maar omdat ik besloten heb mijn hart te vernieuwen, heb ik ook geleerd mijn krenkende, schadelijke gedragspatronen keer op keer te onderzoeken! Dat is niet eenvoudig, maar het is de weg waarlangs de Heilige Geest mijn hart en mijn houding steeds verder vernieuwt.
Het verhaal van Christa Ik ben als vierde van vijf dochters in een christelijke familie opgegroeid. Toen ik twee jaar was werd ik, vanwege de vlucht van mijn ouders uit de DDR, ondergebracht bij familie van mijn tante. Daar werd ik liefdevol opgenomen. Aan deze familie bewaar ik warme herinneringen. Als zesjarige keerde ik terug naar mijn ouders. Over de volgende jaren thuis, tot aan mijn bekering tot Jezus toen ik elf jaar was, bewaar ik bijna geen concrete herinneringen, omdat ik veel verdrongen heb. In onze vrijzinnige kerk hadden wij de naam een voorbeeldig christelijk gezin te zijn, maar binnen de vier muren van het huis heerste bijna voortdurend strijd, tweedracht en zelfs haat. Onze vader was onberekenbaar. Hij verlangde onvoorwaardelijke gehoorzaamheid van ons, al bij het kleinste vergrijp of een slecht cijfer kregen we vaak slaag. Mijn moeder probeerde dat weliswaar te compenseren, maar zij kon niet tegen haar man op en belastte mij later zelfs met haar huwelijksproblemen. In mijn tienertijd kregen we een nieuwe, jonge voorganger in onze gemeente. Van hem leerde ik wat het betekent vanuit een persoonlijke
Ons verhaal / 15 relatie met Jezus te leven en hoe ik Jezus mijn persoonlijke problemen kan toevertrouwen. Tijdens mijn verlovingstijd met Dirk ervoer ik een persoonlijke geestelijke vernieuwing. We trouwden en ik dacht, met Jezus zal nu alles goed gaan in mijn leven. Maar op een onverklaarbare manier beleefde ik regelmatig emotionele crashes, die zich als sterke vertwijfeling of innerlijke ‘zwarte gaten’ van hopeloosheid lieten zien. Mijn normale gebedspatroon hielp niet en dus zocht ik hulp. God zag mijn nood en leidde het zo dat ik, tijdens een bezoek aan Hongarije, mijn eerste ervaring met gebedszielzorg had. ‘Tante Maria’, een wat oudere domineesvrouw, had samen met haar man en andere voorgangers een geestelijke vernieuwing beleefd. Deze ‘tante Maria’ was een fenomeen voor mij. Zij zag eenvoudigweg hoe het met mijn hart gesteld was. Na ettelijke intensieve gesprekken met haar, leidde ze mij naar een diepe schuldbelijdenis voor mijn zonden en mijn versteende hart. De Heilige Geest gaf haar daarna een innerlijk beeld voor mij. Zij handelde in overeenstemming met dit beeld en sneed mij, in de naam van Jezus Christus, los van mijn negatieve bindingen met het gezin waar ik uit voortkom. Deze gebedstijd met haar was een grote bevrijding voor mijn geplaagde ziel. Dirk merkte de volgende dag direct dat er iets beslissends was gebeurd, zonder dat ik hem details had verteld. Ik had een diepe aanraking van de Heilige Geest meegemaakt. Mijn hopeloosheid en mijn ‘zwarte gaten’ waren (en bleven) weg, innerlijk zweefde ik. Volkomen enthousiast over Jezus kon ik de hele dag zingen en bidden. Deze helende zielzorg werkte in mijn leven en in mijn relaties zeer bevrijdend door en wekte in mij het geloof dat God voor mij nog veel meer hulp en genezing had. Jammer genoeg was na een half jaar de overvloeiende vreugde weg, maar wat bleef was een intense liefde voor Jezus en het geloof in Zijn macht. Na deze ervaring in Hongarije dacht ik dat ik helemaal vrij en van al mijn noden verlost was. Maar het genezingsproces was net begonnen. Steeds weer doken meer innerlijke wonden op. Maar nu wist ik hoe ik daarmee om kon gaan. Ik leerde om Jezus te vragen mij te laten zien wat de oorzaak van de verwonding was en langs welke weg ik genezing kon vinden. Ik vond een goede zielzorgster, die me in de volgende tien jaar bij al mijn vragen en noden begeleidde. Van haar
16 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven leerde ik hoe ik zelf kon bidden en hoe ik, met Jezus, het alledaagse leven als echtgenote en moeder de baas kon worden. Wanneer ik nu op mijn al meer dan veertig jaar durende weg met Jezus terugkijk, moet ik zeggen dat Hij gedurende deze tijd stapsgewijs en op een manier waardoor ik er goed mee om kon gaan, geestelijke wonden en pijnlijke waarheden aan het licht heeft gebracht en me geholpen heeft vooruit te komen. Daarbij hoorden bevrijding van familiebanden, maar ook van geestelijke en occulte lasten. Ik leerde discipline inbouwen in mijn dagelijkse leven. Met vijf kinderen had ik een gestructureerd leven nodig. Tijdens huwelijksseminars kregen we als echtpaar hulp en van de Mühlans en andere vrienden ervoeren wij wat ouderschap op Gods manier inhoudt. Door onze relatie met ‘papa Don’, onze vaderlijke mentor, ontving ik genezing van mijn pijnlijke, gebroken relatie met mijn aardse vader en daarmee van mijn door angst beheerste Godsbeeld. Dat alles heeft ons samenzijn als gezin zeer ontspannen en ons zo enthousiast gemaakt, dat we al snel zelf huwelijks- en opvoedingsseminars gingen geven en de organisatie ‘Nieuw leven voor gezinnen’ oprichtten. Sommige inzichten kon ik echter moeilijk verwerken, soms mislukte het en ik merkte dan een diepe innerlijke pijn. Door de seminars met John en Paula Sandford, die God aan het begin van de jaren ’90 in ons leven bracht, herkende ik de samenhang tussen geestelijke pijn, bitterheid, een versteend hart en innerlijke banden. Tijdens meerdere gebedszielzorgsessies met hen heeft Jezus, in een tot die tijd voor mij onbekende diepte, mijn hart geraakt en vernieuwd. Op die manier genas ook mijn innerlijke pijn. Voor het eerst begreep en ervoer ik, dat Hij al mijn pijn aan het kruis gedragen heeft en ook alle pijn en lasten van mensen, van wie ik dacht dat ik de lasten moest dragen om door Hem geliefd en aangenomen te zijn. Dat heeft mij, als hooggevoelige lastendrager, helemaal bevrijd. Deze intensieve genezingsprocessen hebben meer dan tien jaar geduurd, omdat ze in fasen verliepen. Steeds wanneer ik weer nieuwe verbanden in mijn leven ontdekt had, kon ik die dingen met Jezus ordenen en bij Hem loslaten. Deze processen kostten kracht. Vooral wanneer het erom ging voor mijzelf mijn eigen verkeerde houdingen en levensbeslissingen te erkennen, werd het onbehaaglijk en uitdagend. Er waren tijden dat ik
Ons verhaal / 17 dat liever uit de weg ging. Maar ik bleef ermee bezig, omdat ik Jezus liefhad en wist dat deze weg een doel had dat de moeite waard was: het brengt me dichter bij Jezus en laat me meer en meer de persoon worden die de Vader bij mijn schepping in gedachten had.
Geloof en wijsheid Veel christenen zeggen: “Bij de bekering (of wedergeboorte of doop of doop in de Geest) heb ik een nieuwe geest ontvangen! Ik heb zelfs emotioneel beleefd wat in Ezechiël 36:26 over de nieuwe geest staat. Het was overweldigend. En in 2 Korintiërs 5:17 staat toch: ‘Zo is dan wie in Christus is een nieuwe schepping; het oude is voorbijgegaan, zie, het nieuwe is gekomen.’ Dus ben ik een nieuwe schepping in Christus! Wat moet ik dan nog meer doen?” Ja, het klopt, we hebben de kwaliteit van het nieuwe leven ontvangen, maar een complete genezing en vernieuwing van het hart geschiedt niet zomaar even tussendoor wanneer we christen worden of bijzondere ervaringen met de Heilige Geest hebben. Een voorbeeld kan dat verduidelijken: wie een oud huis koopt is, na ondertekening van de koopakte en betaling van de koopsom, eigenaar van dat onroerend goed. Aan de eigendomsverhouding is iets fundamenteels gewijzigd en de koper is waarschijnlijk enthousiast nu eindelijk eigenaar van het huis te zijn. Maar het huis in bezit te nemen, het ontdoen van rommel, het renoveren of naar eigen ideeën verbouwen is een proces van vernieuwing, dat pas na de koop begint en soms lang kan duren. Schokkende, beslissende ervaringen aan het begin van onze geloofsweg zijn een fantastische start van ons leven met Jezus. De eigendomsverhoudingen zijn veranderd, Jezus is de Heer, wij zijn Gods kinderen, we dragen de kiem van het nieuwe leven in ons, maar we zijn nog lang niet bij de finish! We zijn pas bij het begin, we zullen door de werking van de Heilige Geest innerlijk vernieuwd en veranderd worden in het evenbeeld van Jezus. Het oude leven afleggen, zodat het nieuwe leven die ruimte kan innemen, is een proces dat een leven lang zal duren en dat enkel kan plaatsvinden, wanneer wij het willen en ons actief inzetten. Wie dat te gemakkelijk opvat, zal de zegen van het vernieuwde hart niet meemaken.
18 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven We kennen veel christenen die een bewogen start met Jezus meemaakten, enthousiast hun geestelijke bediening oppakten, maar na een paar jaar jammerlijk strandden. Ze vonden bevestiging in hun succes en leefden van goede ‘geestelijke’ gevoelens. Hun betrokkenheid was indrukwekkend en meeslepend, maar hun karakter bleef onrijp en was niet bestand tegen de toenemende verantwoordelijkheid. Omdat zij zich niet openstelden voor de noodzakelijke innerlijke vernieuwing, struikelden ze in hun bediening en vaak ook in hun huwelijk en in hun geestelijk leven. Steeds weer ontmoeten we ook christenen die denken dat de vernieuwing van het hart als een wonder over hen zou moeten komen. Of ze hebben zelf, zoals beschreven, ooit een heftige geestelijke ervaring meegemaakt, of zij hebben van anderen gehoord dat God hen, tijdens een kerkdienst of conferentie, bovennatuurlijk heeft aangeraakt. Naar een soortgelijke ervaring zoeken zij steeds opnieuw. Hun houding is: ‘Wanneer God beloofd heeft ons een nieuw hart en een nieuwe geest te schenken, dan moet Hij dat ook doen! Het is Zijn taak, niet de mijne!’ Veel mensen die zo denken, bezoeken bepaalde conferenties met speciale sprekers om hulp te ontvangen. Dat is in beginsel niet verkeerd. Maar wie verwacht dat een bijzondere dienaar Gods met een gezaghebbend gebed al zijn problemen zal oplossen, zal teleurgesteld worden. God schenkt daadwerkelijk bovennatuurlijke, bevrijdende ervaringen en wonderen. We hebben dat zelf meegemaakt. Die bijzondere ervaringen hebben een belangrijke bedoeling voor ons leven, maar meestal worden we niet op die manier van lasten uit het verleden bevrijd. Deze bijzondere ervaringen laten ons geloof ontwaken en versterken, het geloof in God en in Zijn macht en het geloof dat Hijzelf in mijn persoonlijke leven en welbevinden geïnteresseerd is. Het is onze wens voor iedere christen om zulke bovennatuurlijke geloofservaringen mee te maken, want ze zijn erg inspirerend. Het wordt echter problematisch, wanneer we onze Godservaring enkel daarop baseren en alleen op zoek zijn deze ervaringen steeds weer opnieuw te beleven. Dat kan tot een soort van geestelijke gemakzucht leiden: ik hoef niets te doen, God moet alles doen. Of ook naar een vroom ‘prestatie’-denken: ik moet op die of die manier bidden en dit of
Ons verhaal / 19 dat doen, zodat God ingrijpt! Wanneer God dan niet precies handelt zoals wij graag willen, leidt het dikwijls tot grote teleurstellingen en we missen op die manier Gods diepere bedoelingen en Zijn zegen over ons leven. Om onze persoonlijkheid te laten rijpen, hebben we meer nodig. De Heilige Geest wil niet enkel ons geloof inspireren, maar Hij wil ook dat we groeien in wijsheid. ‘Over u verblijd ik mij dus, doch ik wil, dat gij niet alleen wijs zijt tot het goede, maar ook onbesmet van het kwade.’ (Romeinen 16:19) En Jezus zegt: ‘doch wanneer Hij komt, de Geest der waarheid, zal Hij u de weg wijzen tot de volle waarheid’ (Johannes 16:13). Wijze mensen hebben belangrijke waarheden erkend en geïnternaliseerd. De Bijbel spreekt met hoogachting over wijze mensen; wijsheid te verkrijgen is een belangrijk levensdoel. Maar hoe worden wij wijs? Pas geleden zagen we toevallig een tv-programma over onderzoek naar wijsheid. Als conclusie werd daar gezegd: ‘Wijsheid ontstaat, wanneer mensen te lijden hebben gehad onder zware en pijnlijke levensomstandigheden en deze op een positieve manier hebben weten te verwerken.’ Wijs worden is dus een pijnlijk levensproces. Het is moeilijker dan een bovennatuurlijke geloofservaring, maar tegelijk ook veel leerzamer. Nood maakt vindingrijk. Wanneer alle ziekten op een bovennatuurlijke manier zouden worden genezen, dan was elk onderzoek naar oorzaken en verspreiding van ziekten overbodig. Niemand zou zich ervoor interesseren hoe men ze verhinderen of genezen kon. God wil niet enkel ons geloof versterken, maar Hij wil ook dat we wijs worden, dat we doorzien en erkennen wat het goede is en hoe we ‘in het goede kunnen blijven’. Toen Dirk en ik onze tekortkomingen erkenden en ons op de weg van de vernieuwing van ons hart begaven, kon God ons diepe waarheden openbaren. We hebben erg veel geleerd en als ‘toegift’ ook wonderen meegemaakt. Maar eerst en vooral hebben we de elementaire samenhang van het leven en geestelijke waarheden verkregen en konden daaruit, voor ons eigen leven, belangrijke conclusies trekken en goede beslissingen nemen. Daarvan hebben wij en onze kinderen geprofiteerd. We leerden wat in de opvoeding werkelijk belangrijk is, dat kinderen moeten opgroeien met een gezonde persoonlijkheid.
20 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven En voor ons huwelijk en onze eigen persoonlijke ontwikkeling werden wij ons bewust van belangrijke geestelijke en psychologische waarheden. Zonder onze persoonlijke en soms ook pijnlijke leerprocessen, zouden veel seminars van Team.F niet zijn ontstaan. Door de verspreiding door Team.F, en via cd’s waarop de lezingen staan, hebben al vele duizenden mensen wezenlijke en diepgaande levenshulp ontvangen. Dat vervult ons met diepe vreugde. Tegelijkertijd maakt het ons nederig, dat God vanuit onze zwakheden zoveel zegen liet voortkomen. Welke sporen van zegen zal uw leven achterlaten, wanneer u de noodzakelijke veranderingsprocessen toelaat? Geloof en wijsheid zijn als twee pilaren, die we in de navolging van Jezus nodig hebben om te groeien en om te rijpen. Is dat een waardevol levensdoel voor u?
Hoofdstuk 2
Leidraad voor de vernieuwing van het hart Jezus zegt: ‘Maar wat de mond uitgaat, komt uit het hart en dat maakt de mens onrein. Want uit het hart komen boze overleggingen, moord, echtbreuk, hoererij, diefstal, leugenachtige getuigenissen, godslasteringen.’ (Matteüs 15:18-19) Doorgrond mij, o God, en ken mijn hart, toets mij en ken mijn gedachten. (Psalm 139:23) Schep mij een rein hart, o God, en vernieuw in mijn binnenste een vaste geest. (Psalm 51:12)
Veel mensen maken God verwijten voor de noden in hun leven en hun relaties. Maar God handelt niet willekeurig en gemeen. Hij is een liefdevolle Vader! Daarom laat Hij ons van tevoren door Zijn geboden weten wat we moeten doen om een succesvol leven te krijgen. Maar omdat wij een eigen wil hebben, kunnen we Zijn aanwijzingen opvolgen of onze eigen weg kiezen – met alle daaruit volgende consequenties. In dit hoofdstuk geven we u een overzicht van de Bijbelse fundamenten van onze zielzorg. Omdat mensen een complexe psyche en vaak een gecompliceerde levensgeschiedenis hebben, zullen we in de volgende hoofdstukken verder ontvouwen wat de relatievoorwaarden van God voor ons leven en onze zielzorgpraktijk inhouden.
22 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven Volgens ons christelijke inzicht verontreinigt de zonde ons hart, ze berooft ons van onze identiteit als evenbeeld van God en vernielt onze relaties. Sinds de zondeval wordt de duivelse spiraal van schuld, verwijdering en vernieling van generatie op generatie doorgegeven. Hoewel deze waarheid voor veel christenen vaststaat, kunnen zij toch nauwelijks uitleggen waarom de zonde die macht heeft en zo destructief op het persoonlijke leven en in relaties invloed heeft. Terwijl veel Bijbelgedeelten heel duidelijk beschrijven hoe schuld ontstaat en ons menselijk hart bederft. Veel mensen verwijten God dat er in hun leven en relaties zoveel nood is. Maar is God oneerlijk of is het Zijn schuld, wanneer wij Zijn heldere geboden, die Hij ons als levensgids heeft gegeven, aan de kant schuiven? Een voorbeeld ter verduidelijking: iedereen weet dat de verkeersregels niet willekeurig en oneerlijk zijn, maar goed onderzochte richtlijnen die zorgen voor algemene veiligheid en persoonlijke bescherming. Wie de verkeersregels niet respecteert, is zelf schuld aan negatieve gevolgen. We zijn het er waarschijnlijk wel over eens dat God, de Schepper van het heelal, onveranderlijke natuurwetten heeft vastgesteld, waaraan deze wereld gehoorzaamt. Wetenschappers onderzoeken deze natuurwetten en ingenieurs en andere vaklieden gebruiken ze in ons voordeel. Zo wordt deze kennis van de natuurwetten voor ons allemaal tot zegen. Maar wanneer we de natuurwetten niet respecteren, moeten we rekening houden met de negatieve gevolgen. Iedereen weet bijvoorbeeld dat dingen volgens de regels van de zwaartekracht op de grond vallen. Dus zijn we extra voorzichtig bij het transporteren van breekbare zaken. Deze natuurwet werkt altijd op dezelfde manier, of we het begrijpen of niet, of we het geloven of niet. Maar God heeft Zijn kinderen ook eeuwig geldende morele en relationele geboden gegeven die als fundament dienen voor het welslagen van uw leven en uw relaties. Net zoals in de natuurwetten, beschrijven ook deze geboden bepaalde waarheden, waaraan ons leven is onderworpen, of we dat nu geloven of niet. Wanneer we deze geboden naleven, leven we een gezegend leven; maar wanneer we deze geboden minachten of veronachtzamen zullen we de negatieve gevolgen ervaren. Tijdens onze begeleiding van mensen
Leidraad voor de vernieuwing van het hart / 23 helpen deze morele geboden van God ons om te herkennen waarom sommige relaties verbroken worden of waarom raadzoekenden bepaalde persoonlijkheidsproblemen hebben. Aan de hand van deze geboden begrijpen we waarom mensen in hun leven slechte vruchten oogsten. Maar God is voor alles een liefhebbende Vader. Hij laat ons in onze mislukkingen en ons lijden niet in de steek, maar Hij wijst ons de weg van vergeving en vernieuwing van ons hart. Ook daarover geeft de Bijbel ons waarheden die als fundament kunnen dienen. Deze geboden laten zien hoe de verlossing door Jezus dieper in ons kan doorwerken en ons uit de demonische spiraal van zonde en schuld kan bevrijden en ons kan binnenleiden in de zegenrijke spiraal van God. Wanneer wij deze weg volgen, zal ons gewonde hart genezen, onze relationele mogelijkheden worden hersteld en wij groeien in onze identiteit en waarde als kinderen van God. Steeds weer zijn we verbaasd hoeveel genezing en vernieuwing van het hart mensen ervaren, wanneer zij onderlinge verbanden ontdekken en de noodzakelijke stappen zetten. We moeten hier echter een beperking aangeven: in onze zielzorgpraktijk komen enkel mensen met ‘normale’ geestelijke verwondingen, die een ‘normaal’ iemand tijdens zijn leven oploopt. Veel raadzoekenden zijn echter niet enkel gewond, maar in hun kindertijd getraumatiseerd en geestelijk aangevallen. Deze getraumatiseerde en geestelijk zieke mensen hebben professionele therapie nodig, zodat ze geholpen worden.
Gods leidraad voor het gewonde hart Om de werking van de relationele geboden van God in ons leven te beschrijven, hebben de Sandfords enkele fundamentele Bijbelpassages verzameld. Wanneer raadzoekenden bij ons komen, bekijken we hun leven in het licht van deze Bijbelpassages. De woorden van Jezus aan het begin van dit hoofdstuk zeggen dat boze gedachten en daden uit ons hart, uit ons innerlijk komen, en dat dit de mens verontreinigt. De twee bepalende vragen zijn: ‘Hoe komen deze verontreinigingen in ons hart terecht?’ en ‘Hoe maken wij ons ervan los?’ De volgende Bijbelpassages helpen om de eerste vraag te beantwoorden.
24 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven ‘Dwaalt niet, God laat niet met Zich spotten. Want wat een mens zaait, zal hij ook oogsten. Want wie op (de akker van) zijn vlees zaait, zal uit zijn vlees verderf oogsten, maar wie op (de akker van) de Geest zaait, zal uit de Geest eeuwig leven oogsten.’ (Galaten 6:7-8)
De wet van het zaaien en oogsten is een natuurwet. Dat betekent dat het zowel in positieve als in negatieve zin geldt: goed zaad brengt goede vruchten voort; een slechte vrucht wijst erop dat het zaad in bitterheid werd gezaaid. Wie het goede in zijn hart zaait zal als gevolg daarvan zegen oogsten in zijn leven. Maar wanneer we een slechte levensvrucht ontdekken, kunnen we ervan uitgaan dat in het verleden slecht zaad gezaaid is. Een fundamentele levensbeslissing die gemaakt is vanuit bitterheid en teleurstelling, is zulk slecht zaad, dat wortel schiet in het hart en in het verdere leven slechte vruchten zal voortbrengen. ‘Zorg ervoor dat niemand zich de genade van God laat ontgaan, dat er geen giftige kiem opschiet, die onrust veroorzaakt en met zijn bitterheid velen besmet.’ (Hebreeën 12:15, NBV)
Wanneer wij worden gekwetst, kunnen we op twee manieren reageren: of we laten de ergernis los, we vergeven en we verlenen genade, of we slaan onze ergernis en boosheid op en worden als gevolg daarvan verbitterd. Bittere wortels veroorzaken veel onheil. Ze verontreinigen en vernielen relaties in gezinnen, families, kerkgemeentes en ver daarbuiten. Wanneer wij de bittere wortels in een mensenleven ontdekken en ‘uitrukken’, komt er ruimte voor nieuwe goede vruchten. In de begeleiding gaan we altijd van de slechte vrucht naar de bijbehorende wortel. ‘Eert uw vader en uw moeder – dit is immers het eerste gebod, met een belofte – opdat het u welga en gij lang leeft op aarde (Exodus 20:12). En gij, vaders, verbittert uw kinderen niet, maar voedt hen op in de tucht en in de terechtwijzing (= de pedagogiek) des Heren.’ (Efeziërs 6:2-4)
De meeste verwondingen en levensbepalende bittere wortels ontstaan in de kindertijd. Ouders lokken bij kinderen boosheid uit en kinderen veroordelen als gevolg daarvan hun ouders en worden
Leidraad voor de vernieuwing van het hart / 25 verbitterd. Hoe groter de kwetsuren vanuit het gezin of de levensomstandigheden zijn, des te meer zal een kind zijn hart verstenen en bittere wortels laten groeien, die in zijn latere leven enkel slechte vruchten voortbrengen. Maar gelukkig is ook het volgende waar: tijdens levensfases waarin we onze ouders konden eren, hebben we zegen ontvangen. ‘Oordeelt niet, opdat gij niet geoordeeld wordt; want met het oordeel, waarmede gij oordeelt, zult gij geoordeeld worden, en met de maat, waarmede gij meet, zal u gemeten worden.’ (Matteüs 7:1-2)
Een direct gevolg van een bittere wortel is het berechten of veroordelen van mensen. Niet enkel snel geïrriteerde volwassenen, maar ook woedende kinderen, veroordelen degenen die hen boos maakten. Ze sluiten hun hart en nemen vaak beslissingen met verstrekkende gevolgen, waarmee ze hun toekomstig gedrag bepalen. Dit leidt tot het verontreinigen en boze handelen van het hart, dat Jezus beschrijft in Matteüs 15:18-19. Naar de wet van zaaien en oogsten zal dit oordeel op onszelf terugvallen. En het kan ook tot het volgende leiden: ‘Daarom zijt gij, o mens, wie gij ook zijt, niet te verontschuldigen, wanneer gij oordeelt. Want waarin gij een ander oordeelt, veroordeelt gij uzelf; want gij, die oordeelt, bedrijft dezelfde dingen.’ (Romeinen 2:1)
Interessant genoeg doen veel volwassenen precies datgene, waarvoor ze als kind hun ouders veroordeeld hebben – of ze gedragen zich precies tegenovergesteld en dat leidt vaak weer tot nieuwe problemen. Wie veroordeelt, zal zelf veroordelingen oogsten van de huwelijkspartner, van kinderen, van vrienden, collega’s, etc., en dat is een slechte oogst die steeds weer opnieuw pijn zal veroorzaken. Als wij slechte levensvruchten oogsten en op zoek gaan naar de bijbehorende wortels en zaden, zeggen wij vaak: ‘De slechte oogst is veel groter dan destijds mijn kleine veroordeling was. Dat is oneerlijk!’ Ja, vaak is dat zo, want ook hiervoor geldt de levenswet van het groeien en rijpen. Een vrucht is groter dan het zaad waaruit het voortkomt, maar is van dezelfde soort. De volgende Bijbelverzen beschrijven de wet van het groeien van de zonde:
26 / Een nieuw hart wil Ik jullie geven ‘Want wind zaaien zij en storm oogsten zij….’ (Hosea 8:7) ‘Maar zo vaak iemand verzocht wordt, komt dit voort uit de zuiging en verlokking zijner eigen begeerte. Daarna, als die begeerte bevrucht is, baart zij zonde; en als de zonde volgroeid is, brengt zij de dood voort.’ (Jakobus 1:14-15)
Gods leidraad naar de vernieuwing van het hart Omdat de Vader in de hemel van Zijn kinderen houdt en ze wil zegenen, laat Hij hen ook de manier zijn waarop hun hart vernieuwd kan worden. De vloek van de ‘slechte oogst’ en de macht van de bittere wortels, zullen door de macht van vergeving en schuldbelijdenis worden gebroken. De volgende Bijbelteksten laten zien hoe we de ‘verontreinigingen van het hart’ kunnen overwinnen.
1. Door vergeving toe te staan ‘Want indien gij de mensen hun overtredingen vergeeft, zal uw hemelse Vader ook u vergeven; maar indien gij de mensen niet vergeeft, zal ook uw Vader uw overtredingen niet vergeven.’ (Matteüs 6:14-15)
Ten volle vanuit het hart vergeven en alle bitterheid loslaten is de fundamentele stap naar een vernieuwd hart.
2. Door troost voor uw innerlijke pijn te ervaren Genade zij u en vrede van God, onze Vader, en van de Heer Jezus Christus. Ik dank God te allen tijde voor u, vanwege de genade Gods, die u in Christus Jezus geschonken is.’ (1 Korintiërs 1:3-4)
Gods troost (genade) is balsem voor onze gewonde harten. Zijn troost is veel meer dan menselijke troost, het bereikt ons hart en neemt de diepste pijn van de ziel weg. Zonder deze diepe troost wordt vergeven zwaar, het nieuwe denken wordt bemoeilijkt en onze gewonde ziel heelt slechts met moeite of helemaal niet.
3. Door schuld te belijden over eigen verkeerde houdingen ‘Indien wij onze zonden belijden, Hij is getrouw en rechtvaardig, om ons de zonden te vergeven en ons te reinigen van alle ongerechtigheid.’ (1 Johannes 1:9)
Het zijn niet enkel ‘de anderen’ die schuldig zijn, ook wijzelf laden met onze harde en veroordelende reacties en beslissingen een
Leidraad voor de vernieuwing van het hart / 27 schuld op ons. Belijden betekent: ik neem de verantwoordelijkheid voor mijn zondige reacties, voor mijn slechte beslissingen en houdingen. Ik beken mijn schuld en zonde en vraag God en diegenen die ik met mijn reactie pijn deed om vergeving. Echte schuldbelijdenis verbreekt de macht van de zonde in mijn leven en geeft bevrijding die leidt naar een nieuwe manier van leven.
4. Door los te komen van afhankelijkheden ‘De Heer maakt de gevangenen los.’ (Psalm 146:7) ‘Wanneer dan de Zoon u vrijgemaakt heeft, zult gij werkelijk vrij zijn.’ (Johannes 8:36)
Veel raadzoekenden hebben zichzelf, bewust of onbewust, geestelijk gebonden aan andere mensen of organisaties, aan ideologieën of zelfs aan demonische machten. Dan is het nodig om hen, in de naam en het gezag van Jezus Christus, daarvan los te maken, zodat ze de beloofde vrijheid kunnen aannemen.
5. Door het nieuwe denken te oefenen ‘…want de wapenen van onze veldtocht zijn niet vleselijk, maar krachtig voor God tot het slechten van bolwerken, zodat wij de redeneringen en elke schans, die opgeworpen wordt tegen de kennis van God, slechten, elk bedenksel als krijgsgevangene brengen onder de gehoorzaamheid aan Christus.’ (2 Korintiërs 10:4-5)
Bij genezing en vernieuwing van het hart hoort ook dat destructieve worden vervangen door een nieuwe manier van denken. Om die oude ‘denkpatronen’ definitief te ontwrichten en af te breken is echter een zekere discipline vereist. Vergeving, troost en schuldbelijdenis effenen de weg, zodat het nieuwe denken en handelen sneller vastgegrepen wordt.