In het uiterste noordoosten van Namibië ligt de Zambeziregio. Deze 450 kilometer lange, smalle strook savanne tussen Angola en Botswana wordt begrensd door vier machtige rivieren: de Zambezi, Chobe, Kwando en Linyanti. Door dit landschap lopen eeuwenoude migratieroutes. Dieren als de olifant reizen van omringende landen via dit gebied naar de vruchtbare Okavangodelta. Ongeveer 140.000 mensen en hun vee delen de Zambeziregio met grote roofdieren als leeuwen, luipaarden en wilde honden. Dat leidde vooral in het verleden tot problemen. Leeuwen die koeien te pakken kregen, werden als probleemdieren bestempeld en afgeschoten. Op het dieptepunt in 2013 was er nog maar één leeuw over in de hele Zambezi-regio.
Ze ging probleemleeuwen volgen en bouwde een band op met boeren. ‘Je moet onderdeel van de gemeenschap worden. Het is belangrijk dat mensen je vertrouwen en serieus nemen.’ Ook begon ze met het bouwen van boma’s: roofdierbestendige omheiningen voor vee.
‘Leeuwen worden hier niet meer gedood’ Geen dode leeuwen Haar aanpak is een groot succes. ‘Tegenwoordig leven hier ongeveer tachtig leeuwen verdeeld over negen troepen en de opwaartse trend zet elk jaar door. Leeuwen worden niet meer gedood, wat bijzonder is gezien het aantal mensen en vee in hetzelfde gebied.’ Iedereen in de regio kent Lise en bij problemen met leeuwen wordt ze gebeld. Door boeren zelf of de lokale overheid. Hanssen voorziet leeuwen van zenders en houdt ze in de gaten. Geen gemakkelijke klus. ‘Onlangs moest ik door struiken vol bijtende insecten rennen om een verdoofde leeuwin te vinden.’ Ook levert het soms slapeloze nachten op. Lise krijgt GPS-signalen binnen zodra gezenderde leeuwen te dichtbij mensen of vee komen. Dan moet ze in actie komen om boeren te waarschuwen en de leeuwen te verjagen.
Geboren beschermer Gelukkig kwam Lise Hanssen om de hoek kijken. Deze ZuidAfrikaanse verhuisde in 1991 naar Namibië om via haar eigen ngo, het Kwando Carnivore Project, onderzoek te doen naar luipaarden en cheeta’s. Maar door de nijpende situatie met de leeuwen verkaste ze in 2009 naar de Zambezi-regio. ‘Al op jonge leeftijd wist ik dat ik dit wilde doen, zelfs toen ik me niet realiseerde dat het een baan kon zijn. Het voelde gewoon goed. En dat voelt het nog steeds.’ Haar werk draait om het voorkomen van mens-dierconflicten en het beschermen en verbinden van natuurgebieden.
64