Interview: Anna Gimbrère

Tekst: Fleur Baxmeier, beeld: Janita Sassen

Bijna haar hele leven denkt Anna Gimbrère na over hoe we als mens beter voor de planeet kunnen zorgen. Haar belangrijkste boodschap: ‘Je kunt met de natuur samenwerken in plaats van ertegen te vechten.’

Ze weet het nog precies: een groen park en een vijver vol ganzen. Anna was vier jaar en stond oog in oog met een snaterende snavel die in haar hand beet toen ze iets te dichtbij kwam. ‘Ik weet nog dat ik schrok, maar begreep niet waarom de gans mij niet net zo aardig vond als ik de gans’, vertelt ze vanuit haar woning in Utrecht. ‘Ik voelde een soort verwantschap met dieren, wilde vrienden met ze zijn. Al heel jong wilde ik dwalen door het park in Zwolle, waar we tegenover woonden. Het liefst alleen en net iets verder dan mocht. Het idee dat iets ongerept was, trok me enorm.’ Toch stond de natuur in haar jeugd niet op een voetstuk. ‘Mijn ouders waren van de verplichte zondagse wandelingen. Daar had ik toen een hekel aan. Nu denk ik: wat fijn dat mijn ouders me hebben laten kennismaken met alles wat groeit en bloeit, want je gaat dan vanzelf op de details letten. Daar is een levenslange nieuwsgierigheid uit ontstaan voor de wereld om ons heen, de levende natuur en de natuurkunde. Ik herinner me dat ik bij mijn opa en oma in de tuin ontzettend geboeid was door doorzichtige zaadpeulen en bloemknoppen die openbarstten.’

Magisch en treurig

Na de middelbare school vertrok Anna voor vier maanden naar Costa Rica. ‘Eerst Spaans leren, daarna werken in een schildpaddenreservaat. ‘We groeven de eieren van zeeschildpadden op en verplaatsten ze naar een veilige nestplek. Na het uitbroeden brachten we ze terug naar de plek waar we ze hadden opgegraven. Dat was magisch, maar ook treurig. Ik heb meer dode schildpadden gezien dan levende. Op het strand waren er stropers, op zee raakten schildpadden verstrikt in vissersnetten. Ik at op dat moment al geen vlees meer en ben ter plekke ook gestopt met vis eten.’

Het was haar droom om astronaut te worden, maar het werd de aarde die haar niet losliet. ‘Na mijn tussenjaar in Costa Rica ben ik natuurkunde gaan studeren vanuit de gedachte: als ik geen astronaut kan worden, dan ga ik de transitie naar duurzame energie versnellen. Later werd ik wetenschapsjournalist. Mijn doel is niet om mensen ergens de schuld van te geven, maar om ze te laten zien dat het anders en beter kan dan het tot nu toe is gegaan. De belangrijkste boodschap die ik wil overbrengen is dat je met de natuur kunt samenwerken in plaats van ertegen te vechten.’

Zeil in plaats van motor

Het klassieke voorbeeld daarvan is een zeil in plaats van een motor. ‘Om die reden hoop ik dat er ooit weer zeppelins over de oceaan vliegen in plaats van vliegtuigen’, zegt Anna, die zelf zo min mogelijk vliegt. Daarnaast eet ze bijna volledig plantaardig en verplaatst ze zich met de fiets of trein. ‘Ik check ook al mijn cosmetica op microplastics en gifstoffen. Volgens mijn vriend sla ik een beetje door, haha. Het thema duurzaamheid houdt me elke dag bezig, maar dat betekent niet dat ik alles goed doe. Maar een grote massa die het probeert, heeft meer effect dan een paar mensen die het perfect doen.’

Babykleren huren

Sinds dit jaar is er een nieuwe dimensie in haar leven bijgekomen. Anna en haar partner, presentator Herman van der Zandt, zijn ouders geworden van zoontje Felix. ‘Ik ben lange tijd in de veronderstelling geweest dat ik zonder kind meer zou kunnen bijdragen aan de wereld. Als je een kind hebt, ben je toch beperkt in je vrijheid. Maar ik hoop dat juist mensen van wie ik denk dat ze een kind op een duurzame manier opvoeden niet beslissen om geen kinderen te krijgen vanwege het milieu. We hebben meer Greta Thunbergs nodig, niet minder.’

Anna kan niet zeggen dat ze zich sinds de komst van Felix nog meer is gaan bekommeren om de natuur, maar er zijn wel nieuwe vraagstukken bijgekomen. ‘Een baby is natuurlijk niet duurzaam, dus ik probeer de impact zo beperkt mogelijk te houden. Net als voor mezelf huur ik zijn spullen en kleding. Er zijn gelukkig steeds meer plekken waar dat mogelijk is. Ik ben ook veel bezig met de vraag of ik hem vegetarisch of veganistisch ga opvoeden. Ik wil zelf geen zuivel meer eten, maar veganistisch zie ik voor hem toch niet zitten.’

Prijs van vervuiling

Het doel van Anna en Herman is om Felix een duurzame levensstijl mee te geven, maar wel op zo’n manier dat hij keuzevrijheid heeft. ‘Hij moet zelf kunnen kiezen, maar we eten wel zoveel mogelijk biologisch. Daar fiets ik gerust voor om. Ik wil weten wat er in mijn voedsel zit, wat er op de grond is gespoten waar mijn groente vandaan komt. Dat zou niet iets geks moeten zijn, maar de standaard. Ik zie op dat gebied een grote taak voor de overheid: gezonde keuzes makkelijk, vanzelfsprekend en dus ook betaalbaar maken.’ Veel mensen associëren duurzaam met duur, maar dat klopt volgens Anna niet. ‘De echte prijs van vervuiling wordt niet betaald door de consument, maar door de samenleving. Denk aan het ophogen van dijken, het oplossen van stikstofproblemen, filteren van vervuild water... Neem je die rekening aan de voorkant mee, dan is duurzaam op de lange termijn voor iedereen goedkoper. Als ik zie wat er gebeurt op het gebied van regeneratieve landbouw, vleesvervangers of biobased materialen, dan gaat mijn hart sneller kloppen. Dat moeten we zichtbaar maken. Daar zit de toekomst.’

Bio

1986 Geboren in Utrecht, verhuist op haar vierde naar Zwolle 2006 Start bachelor natuur- en sterrenkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Studeert daarna theoretische natuurkunde 2014 Begint als wetenschapsjournalist en tv-deskundige 2015 Deskundige bij de Nationale Wetenschapsquiz 2016 Te zien in Galileo 2017 Presenteert Oranje boven, Down Under en is deskundige bij Tijd voor MAX 2018 Kandidaat in De Slimste Mens 2019 Presenteert De wilde ruimte, uitgeroepen tot mediatalent van het jaar 2020 Presenteert Bodem in zicht en start als presentator van De Monitor (dat later opgaat in Pointer) 2021 Presenteert Anna’s Brains en is deskundige in De Grote Klimaatkwis 2023 Presenteert Restaurant van de toekomst en start podcast Zo Opgelost (met Tex de Wit en Stefan Pop) 2024 Was de mol in Wie is de Mol?, lanceert podcast Morele Ambitie 2025 Wordt moeder van zoon Felix, samen met partner Herman van der Zandt