Tekst: Audrey Oey

Op Sumatra en Borneo leven dieren met wie we ruim 96 procent van ons DNA delen. Hoog in de bomen leggen orang-oetans enorme afstanden af zonder het bladerdak te verlaten. Maar hun leefgebied verdwijnt razendsnel. Het verhaal van de meest bedreigde mensaap ter wereld.

Bosmens. Dat betekent orang-oetan in het Indonesisch. En met goede reden. We delen maar liefst 96,4 procent van ons DNA met deze intelligente mensapen, die het grootste gedeelte van hun leven doorbrengen hoog in de bomen van een van de prachtigste jungles ter wereld.

Lang dachten we dat er twee soorten orang-oetans waren: de Borneose en de Sumatraanse. Maar in 2017 ontdekten wetenschappers dat in het noorden van Sumatra een genetisch andere soort bestond. Ze kregen de naam Tapanuliorang-oetans, naar het gebied waar ze te vinden zijn. Waarschijnlijk raakten ze tussen de 10.000 en 20.000 jaar geleden geïsoleerd van andere populaties. De Tapanuli-orangoetan is de meest bedreigde mensaap ter wereld: er zijn er nog maar achthonderd over in het wild. Dit komt vooral door ontbossing, met name voor palmolieplantages.

Als je goed kijkt, zie je dat de soorten orang-oetans verschillen in uiterlijk en gedrag. Zo is de Borneose orang-oetan het grootst en is zijn vacht het donkerst. De Sumatraanse orang-oetan heeft langere haren en vind je vrijwel nooit op de grond, in tegenstelling tot zijn soortgenoten op Borneo. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat er geen tijgers meer zijn op Borneo.

Orang-oetans komen alleen voor op de Indonesische eilanden Borneo en Sumatra. Daar delen ze de jungle met een heleboel andere bijzondere dier- en plantsoorten. Zo is Sumatra de enige plek op aarde waar tijgers, olifanten, neushoorns en orang-oetans samenleven.

Op Borneo delen orang-oetans hun leefgebied onder meer met dwergolifanten, honingberen, neushoornvogels en slangen. Ook vind je op dit prachtige eiland de grootste bloem ter wereld, de rafflesia arnoldii. De bloem heeft een diameter van ruim een meter en kan maar liefst tien kilo wegen. En dat is niet het enige opvallende: hij ruikt naar rottend vlees. Met deze stank hebben orang-oetans waarschijnlijk niet zo’n moeite. Hun favoriete eten is namelijk doerian. De geur van dit fruit wordt weleens vergeleken met riolering, rottend vlees en stinksokken.

Orang-oetans zijn de grootste boombewoners op aarde. Ze leggen dagelijks enorme afstanden af zonder het bladerdak te verlaten. Hun lichaam is hier perfect op aangepast. Zo hebben ze een armspanwijdte van maar liefst 2,2 meter en hun voeten lijken eerder op een extra paar handen doordat hun grote tenen net zo kunnen bewegen als duimen.

Met die handen en voeten doen ze ongelooflijke dingen. Net als andere mensapen gebruiken ze gereedschappen, zoals stokjes om mee naar termieten te vissen. Maar wist je dat ze ook handschoenen maken van bladeren wanneer ze stekelig fruit willen plukken? Of dat ze ontstekingsremmend plantensap op wondjes smeren?

WWF beschermt deze bijzondere dieren al tientallen jaren en dat is nog altijd hard nodig. Want geen enkel ander dier plant zich zo langzaam voort als de orang-oetan. Gemiddeld krijgt een vrouwtje slechts drie tot vijf jongen in haar leven. Hierdoor zijn populaties enorm kwetsbaar voor bijvoorbeeld stroperij en ontbossing.

Een cadeau voor het leven

Als je in de ogen van een orang-oetan kijkt, zie je iets herkenbaars, bijna iets menselijks. Krachtig én kwetsbaar tegelijk. Hoog in de bomen van het regenwoud slingeren deze mensapen moeiteloos van boom naar boom. Maar hun thuis, hun bos, is in gevaar.

Adopteer daarom vandaag nog een orang-oetan. Met deze symbolische adoptie, voor jezelf óf als cadeau voor een dierbare, geef jij deze dieren de toekomst die ze verdienen. Voor eenmalig €35,- ontvang je een schitterend adoptiepakket met zachte knuffel en certificaat als tastbare herinnering. Én met exclusieve updates blijf je op de hoogte van jouw dier! Zo blijf je verbonden met zijn wereld, hoog in de bomen van het regenwoud.

Adopteer een orang-oetan via wwf.nl/orangoetan