ΕΠΟ 32 Η παιδεία του Ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ. Χ.)

Δύο θεσμοί διαμορφωτές του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ) Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 125

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Εισαγωγή Ιστορικές αλλαγές στην πολιτική και πολιτιστική ζωή

Ρεαλισμός Ευσεβισμός

Εκπαιδευτική καινοτομία Τζον Λοκ

Εκπαιδευτικό πρόγραμμα Ρουσσώ

Φιλανθρωπιστές συγκρότηση δημοτικής εκπαίδευσης

Φιλανθρωπιστές συγκρότηση εθνικών συστημάτων εκπαίδευσης

Εξέλιξη των πανεπιστημίων

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 126

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Νέες ιδέες στον αιώνα της απολυταρχίας • • • • • • • •

• •

Απόλυτη μοναρχία (17ος-18ος αιώνας) Αδυναμία αυτοδιοίκησης πολιτικών δυνάμεων Οργάνωση πειθαρχημένης κρατικής μηχανής Κράτος: αντιπρόσωπος θέλησης συνόλου Απεριόριστη εξουσία σε ζωή - περιουσία υπηκόων Μέριμνα για ευδαιμονία υπηκόων Αυξημένες οικονομικές ανάγκες απολυταρχικών κρατών Διατήρηση διοίκησης, κρατικών αντιπροσωπειών, στρατού Δημιουργία υπηκόων με πρακτική γνώση Έσοδα μέσω αποικιακής δράσης – εμπορίου Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 127

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Νέες ιδέες στον αιώνα της απολυταρχίας • Αναγνώριση επιστήμης ως διεθνούς, συνεταιριστικής δραστηριότητας • Συγκεντρωτισμός γνώσης • Ίδρυση επιστημονικών εταιριών • Προώθηση νέων γνώσεων από ανακαλύψεις - εξερευνήσεις • Αμφισβήτηση θεϊκής υπόστασης πραγμάτων • Εύρεση αλήθειας μέσω λογικών επιστημονικών μεθόδων • Συστηματοποίηση γνώσης • Σκοπός: δημιουργία κράτους, δικαίου, εκπαίδευσης βάσει Ορθού Λόγου • Σταδιακή επικράτηση νέων εκπαιδευτικών τάσεων – Ιησουίτες εκπαιδευτές επικρατούν τον 17ο αιώνα Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 128

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ρεαλισμός • Αμφισβήτηση μεθόδων ανθρωπισμού • Νέες ιδέες στη βάση επιστημονικής τεκμηρίωσης - συστηματικής έρευνας αντί ηθικών αξιών • Πρακτική αξία - εφαρμογή επιστήμης: ίση με θεωρητική εκπαίδευση • Ίδρυση νέων σχολείων (ακαδημίες) • Διδασκαλία μαθηματικών - τεχνικών γνώσεων • Κυρίως για ανώτερες τάξεις • Φθίνει η προσκόλληση στο παρελθόν • Επικρατούν οι σύγχρονες γλώσσες Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 129

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ρεαλισμός Ρεαλισμός συγκεκριμένη γνώση

Άμεση εμπειρία - προϋπόθεση για κάθε γνώση

Res no verba = πράγμα όχι λέξη

Νέες μέθοδοι διδασκαλίας

Επέκταση δυνατότητας μόρφωσης

Κοινωνικός ρεαλισμός

Διδασκαλία λατινικών

Χριστιανική πίστη

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 130

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι ρεαλιστές παιδαγωγοί

John Amos Comenius (1592-1670)

• Κομένιος (Βοημία) • Μεγάλη Διδακτική: εναρμόνιση ανθρωπισμού ρεαλισμού • Αγωγή: διδαχή, ηθικότητα και ευλάβεια • Σωστή ακολουθία μάθησης: αίσθηση προηγείται κατανόησης- κρίσης • Ηθική μόρφωση μέσω ηθικής πράξης • Πνευματική μόρφωση - ηθική διαπαιδαγώγηση οδηγούν στο Θεό • Βίβλος: βασικό βιβλίο μελέτης

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 131

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι ρεαλιστές παιδαγωγοί

Καθολικός προγραμματισμός

Εξαγωγή συμπερασμάτων από φύση - άμεσο περιβάλλον

Ολοκλήρωση σπουδών στα 24 έτη

4 βαθμίδες εκπαίδευσης

Υπέρ παιδείας γυναικών μόνο μέχρι το 2ο στάδιο

Υπέρ καθολικής παιδείας – συγκρατημένη πρόνοια

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 132

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι ρεαλιστές παιδαγωγοί • Μίλτον (Αγγλία) • Περί Παιδείας: επηρέασε σημαντικά τις ακαδημίες • Η σωστή διδασκαλία ξεκινά από αισθήσεις • Ποικίλο σχολικό πρόγραμμα • Διδασκαλία μαθηματικών - γεωγραφίας σαν παιχνίδι • Ένταξη στρατιωτικής εκπαίδευσης • Διδασκαλία ποίησης, δράματος, ιστορίας, ρητορικής • Δημιουργία ακαδημιών μεταξύ σχολείου πανεπιστημίου

John Milton (1608-1674)

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 133

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ο Ευσεβισμός (1670-1740) • Εναντιώθηκε στη στειρότητα του εκκλησιαστικού δογματισμού • Ως θρησκευτικό κίνημα: αναγέννηση ανθρώπου με βοήθεια της θείας χάρης και ανάπτυξη ατομικής συνείδησης μέσω προσωπικής θρησκευτικής εμπειρίας • Στην εκπαίδευση: ο Λόγος δεν μπορεί να προηγείται της πίστης και της ευσέβειας • Καθήκον χριστιανού: κατανόηση της δημιουργίας του Θεού • Προώθηση παιδείας για όλους Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 134

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ο Ευσεβισμός (1670-1740) • Άυγουστος Χέρμαν Φράνκε ( Ευσεβιστής παιδαγωγός - Γερμανία) • Σκοπός μάθησης: θεοσέβεια - η καλλιέργεια ψυχής προηγείται κάθε γνώσης • Υπέρ παιδείας που παρέχει εφόδια για την πραγματική ζωή • Χρήση πολλών διδακτικών μέσων - δράση και χειρωνακτικές δραστηριότητες (επιρροές Ρεαλισμού) • Ίδρυση ορφανοτροφείου της Halle • Εκπαίδευση στην υπηρεσία της χριστιανικής ταπεινοφροσύνης • Σκοπός: εξασθένιση φυσικής ατομικής θέλησης

August Hermann Francke (1663 - 1727 )

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 135

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ο Ευσεβισμός (1670-1740) • • • •

• • • Ίδρυμα – Ορφανοτροφείο Halle

• •

Τέχνες: εκπαιδευτικά επικίνδυνες Προώθηση ασκητικού πνεύματος Halle - φυτώριο δασκάλων Σεμινάριο επιμόρφωσης δασκάλων ιεραποστόλων Πραγματογνωστικά – πρακτικά μαθήματα Εκπαιδευτικό σύστημα Πρωσίας Ενίσχυση Ευσεβισμού - οργάνωση κυρίως δημοτικών σχολείων Ενοποίηση γερμανικού εκπαιδευτικού συστήματος Αναγνώριση καθολικής συστηματικής εκπαίδευσης Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 136

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ο Ευσεβισμός (1670-1740) • Πουριτανοί (Αγγλία) • Ίδρυση ακαδημιών (1660) •Ακαδημία Sheriffhales (1663) •Διδασκαλία αρχαίων γλωσσών - αγγλικών •Επαγγελματική άσκηση (νομικά, ανατομία, θεολογία) •Πειράματα, διαλέξεις, όπως οι Ρεαλιστές •Αποδοχή καθομιλουμένης από πανεπιστήμια •Ακαδημίες - μαθητές νομοθετούν για θέματα σχολείου •Κέντρα δημοκρατικών ηθών •Παύση λειτουργίας ακαδημιών (1820)

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 137

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ο Τζον Λοκ •Άγγλος φιλόσοφος •Ανάμεσα σε Ρεαλιστές - Διαφωτιστές •Θεωρία άγραφου χάρτη (tabula rasa) •Δήλωση ισότητας ανθρώπων •Δήλωση υπεροχής εκπαίδευσης επί της φύσης •Διαφοροποίηση αρχικά ίσων ανθρώπων μέσω της παιδείας •Επίκεντρο: παιδεία επιτήδειου κοσμοπολίτη ευγενή (gentleman) John Locke (1632-1704)

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 138

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ο Τζον Λοκ Στόχοι εκπαίδευσης Λοκ: αρετή, σοφία, μόρφωση, γνώσεις Προτεραιότητα διαμόρφωσης βούλησης από γνώση Προτεραιότητα παραδείγματος από διδασκαλία Αρχή χρησιμότητας γνώσης Μάθηση σύμφωνα με φύση παιδιού, μέσα από παιχνίδι και όχι εξαναγκασμό (σε αντίθεση με Ευσεβιστές) • Ζωντανή, ρεαλιστική μόρφωση με θεωρητικά - πρακτικά μαθήματα (κριτική στη λόγια μόρφωση) • Εκπαίδευση ως μέσο διάπλασης του ανθρώπου σε ολοκληρωμένο ον από κάθε άποψη • • • • •

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 139

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι Διαφωτιστές •Εναντίωση σε αυταρχισμό Απολυταρχίας - Εκκλησίας •Κριτικό πνεύμα ορθολογισμού •Ιδανικό τα φυσικά δικαιώματα ανθρώπου • Έκφραση ιδεών Διαφωτισμού από αιτήματα Γαλλικής Επανάστασης • Ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα •Κοσμικό κράτος - θρησκευτική ανεκτικότητα •Θεωρία κοινωνικού συμβολαίου Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 140

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι Διαφωτιστές Αγώνας για νομικό περιορισμό εξουσιών κράτους με θέσπιση συνταγμάτων

Διαφωτισμός - πνευματική ελίτ μεσαίας τάξης

Η ανερχόμενη μεσαία τάξη διεκδικεί μερίδιο εξουσίας

Βασικό αίτημα μεσαίας τάξης η γενική λαϊκή μόρφωση

Καλλιεργημένη πνευματική δημιουργία, ηθική διαμόρφωση ορθολογική αντίληψη

Φιλόσοφοι Διαφωτισμού: ευθύνη γενικής λαϊκής μόρφωσης υπό το κράτος

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 141

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι Διαφωτιστές

Θεωρητικά θεμέλια δημιουργίας εθνικών συστημάτων εκπαίδευσης

Σχολεία Ρεαλισμού Ευσεβισμού: κυρίως μεσαίων τάξεων

Σχολεία λαού: περιορισμένο πρόγραμμα, αυστηρές μέθοδοι

Παραγωγή λαϊκών περιοδικών βιβλίων

Μικρές, πρακτικές εκδόσεις

Αύξηση ανάγκης για μόρφωση Μόρφωση για όλες τις τάξεις

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 142

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Η συμβολή του Ρουσσώ •Εστίασε σε ψυχολογία παιδιού - σημασία αισθήσεων •Αιμίλιος ή Περί Αγωγής: ανάπτυξη προγράμματος φυσικής αγωγής •Υπέρ ελεύθερης ανάπτυξης παιδιού, χωρίς άμεση επέμβαση παιδαγωγού •Αξία προσωπικής εμπειρίας και αυτενέργειας στην μόρφωση Jean-Jacques Rousseau (1712 – 1778)

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 143

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Η συμβολή του Ρουσσώ •Τέσσερα εξελικτικά στάδια ανάπτυξης παιδιού •1ο στάδιο (έως 3 ετών) •2ο στάδιο (έως 12 ετών) •Ενίσχυση αυτενέργειας, άσκηση σώματος - αισθήσεων στη φύση, απομόνωση από κόσμο ενηλίκων, περιορισμένος ρόλος παιδαγωγού •3ο στάδιο (12 -15 ετών): εισαγωγή μάθησης με στόχο την ανάπτυξη σκέψης •4ο στάδιο (από 15 ετών): με την ανάπτυξη συναισθήματος φαντασίας το παιδί γίνεται ον που αγαπά •Στην ωριμότητα προβλέπεται και επαφή με θρησκεία •Καλλιέργεια αισθητικού γούστου •Κορίτσια: εκμάθηση μόνο γραφής - ανάγνωσης Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 144

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Αίτημα για καθολική παιδεία Αριστοκρατικό εθνικό σύστημα

Κοντορσέ: ολοκληρωμένο σχέδιο εκπαίδευσης

Σαλοτέ: σύστημα εθνικής παιδείας έναντι εκπαιδευτικής κυριαρχίας Ιησουιτών

Τυργκό: σύσταση συμβουλίου εθνικής παιδείας

Ντιντερό: σχολεία χωρίς διακρίσεις Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 145

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Αίτημα για καθολική παιδεία •Εκπαιδευτικό σχέδιο Κοντορσέ •Ελευθερία, αυτοσυνείδηση, ευτυχία •Στόχος η βελτίωση ανθρώπινης φύσης, μέσω τελειοποίησης ατομικών προσόντων •Εκπλήρωση ισότητας •Καθολική παιδεία, χωρίς πολιτικό έλεγχο •4 βαθμίδες εκπαίδευσης: στοιχειώδης, δευτεροβάθμια, ινστιτούτα, λύκεια (αντίστοιχα πανεπιστημίων) •Στοιχειώδης και δευτεροβάθμια εκπαίδευση παρέχονται δωρεάν •Θέσπιση υποτροφιών σε εθνική κλίμακα

Marquis de Condorcet (1743-1794)

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 146

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι Φιλανθρωπιστές

Johann Bernhard Basedow (1724-1790)

•Μπάζεντοβ – Φιλανθρώπιο (Γερμανία) •Ακολούθησε νέες τάσεις Διαφωτισμού •Αγωγή φιλανθρωπιστών βάσει λογικής – φύσης •Ισοτιμία θεωρητικής γνώσης - πρακτικής εξάσκησης •Προτεραιότητα στην απτή ωφέλεια •Παιχνίδι - επιβράβευση αντί τιμωρίας •Μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα (1768) •Θρησκευτική ανοχή στα σχολεία •Κρατική ανώτερη αρχή για εκπαίδευση - όχι θρησκευτική •Εκπαίδευση βάσει αρχών φιλανθρωπισμού Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 147

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Οι Φιλανθρωπιστές •Παύση λειτουργίας Φιλανθρώπιου (1793) •Ίδρυση κέντρων επεξεργασίας ιδανικού συστήματος •Προσέλκυση διανοουμένων - ηγεμόνων (Γερμανίας) •Εκπαίδευση υπό κηδεμονία κρατών και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες •Σύνθεση Ρεαλισμού - Διαφωτισμού •Επίδραση φιλανθρωπιστικού πνεύματος σε πολλές χώρες Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 148

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Πανεπιστήμια •Ανεξάρτητες εθνικές ακαδημίες •Κυρίως ερευνητικά κέντρα •Δεν δεσμεύονται από κανονισμούς •Μαζί με ανεξάρτητες επιστημονικές εταιρίες καθίστανται παραγωγοί της γνώσης •Εφαρμογή γνώσης στην κοινωνία •Συνεργασία επιστημόνων με βιομήχανους κατασκευαστές (Αγγλία) •Πανεπιστήμια: εθνικοί θεσμοί, χωρίς διεθνή χαρακτήρα •Λατινικά μόνο 20-30% εκδοτικής παραγωγής Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 149

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Πανεπιστήμια •Εκκοσμίκευση πανεπιστημίων •Υποβάθμιση θεολογίας • Διαφορετική κατηγοριοποίηση επιστημών στα πανεπιστήμια •Αναβάθμιση νομικής •Έμφαση στις φυσικές επιστήμες •Μετάβαση από ουμανιστικό πρότυπο σφαιρικά καλλιεργημένου ανθρώπου σε αρτιότερη εξειδικευμένη επιστημονική κατάρτιση •Αποκατάσταση κύρους πανεπιστημίων με μεταρρυθμίσεις

Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 150

Η παιδεία του ρεαλισμού και η παιδεία του ορθού λόγου (1600-1800 μ.Χ)

Ανακεφαλαίωση •Εξελίξεις κυρίως ιδεολογικές (όχι θεσμικές) •Αναδιαμόρφωση πλαισίου σκέψης για περιεχόμενο γνώσης •Ρεαλισμός: πρακτική αξία επιστήμης - συστηματική έρευνα •Ευσεβισμός: κίνημα αναζωογόνησης προτεσταντισμού - παιδείας •Τζον Λοκ: ισότητα ανθρώπων - διαφοροποίηση μέσω παιδείας •Θεωρητικό υπόβαθρο για κριτικό πνεύμα Διαφωτισμού •Ρουσσώ, λα Σαλοτέ, Κοντορσέ: εθνικά συστήματα εκπαίδευσης στην βάση εξελικτικής πορείας ατόμου •Φιλανθρωπιστές: εφαρμογή νέων τάσεων Διαφωτισμού •Εκκοσμίκευση πανεπιστημίων (απώλεια διεθνικού χαρακτήρα) •Εισαγωγή νέων επιστημών και προγραμμάτων σπουδών Επιμέλεια : Κώστας Λαβίδας 151

Δύο θεσμοί διαμορφωτές του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού

Εξεταστική 2014-2015 Προτεινόμενα Θέματα

Προτεινόμενα Θέματα

Ερώτηση  Κατά τη γνώμη σας, το εκπαιδευτικό όραμα του Ρουσσώ είναι συνέπεια των ιστορικών αλλαγών της εποχής του Διαφωτισμού ή αποτελεί μια ιδιότυπη περίπτωση ουτοπικής εκπαιδευτικής σκέψης; (Δραστηριότητα 7)

153

Προτεινόμενα Θέματα

Ερώτηση  Η συμβολή των Ρουσσώ και Λα Σαλοτέ στην παιδεία. Σε τι βαθμό, κατά τη γνώμη σας, τα δύο εκπαιδευτικά οράματα αποτελούν συνέπεια των ιστορικών αλλαγών της εποχής του Διαφωτισμού;

154

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση Ιστορικό πλαίσιο: 18ος-19ος αιώνας

Συγκεντρωτισμός γνώσης

Εφαρμογή λογικής επιστημονικής μεθόδου

Ανάδυση απολυταρχικών καθεστώτων οργάνωση κρατικής μηχανής

Αναγνώριση επιστήμης ως διεθνούς, συνεταιριστικής - συλλογικής δραστηριότητας - ίδρυση επιστημονικών εταιριών

Συστηματοποίησης γνώσης

Κράτος: αντιπροσωπεύει θέληση συνόλου - απεριόριστη εξουσία σε ζωή περιουσία υπηκόων μέριμνα για ευδαιμονία τους

Αυξημένες οικονομικές και εκπαιδευτικές ανάγκες απολυταρχικών κρατών

Έμφαση στη δημιουργία κράτους, δικαίου, εκπαίδευσης βάσει Ορθού Λόγου 155

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση  Βασικά στοιχεία Διαφωτισμού:

 Στροφή ατόμου στον εαυτό του για τη σωτηρία του και όχι στο Θεό  Εναντίωση Ορθού Λόγου στον αυταρχισμό Απολυταρχίας, Εκκλησίας  Προαγωγή εκπλήρωσης επίγειας ευτυχίας  Επίτευξη ελευθερίας 156

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση  Ανάδειξη φυσικών δικαιωμάτων ανθρώπου, όπως εκφράστηκαν από τα αιτήματα Γαλλικής Επανάστασης για ελευθερία, ισότητα και αδελφότητα (18ος αιώνας)  Σταδιακή επικράτηση θεωρίας κοινωνικού συμβολαίου σε δυτική, κεντρική Ευρώπη - (κράτος - παιδαγωγός)  Ο Διαφωτισμός συνδέεται κυρίως με πνευματική ελίτ μεσαίας τάξης  Βασικό αίτημα: γενική λαϊκή μόρφωση, υπό ευθύνη κράτους

157

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση Επιρροή Διαφωτισμού στις εκπαιδευτικές εξελίξεις:

Εισαγωγή μικρών, πρακτικών εκδόσεων στη θέση τεράστιων ακαδημαϊκών βιβλίων

Προσανατολισμός παιδαγωγικής, διδακτικής και ηθικοπλαστικής δραστηριότητας σε δυνατότητα προόδου τελειοποίηση ατόμου

Αύξηση γενικής ανάγκης για διάβασμα και μόρφωση

Αύξηση παραγωγής λαϊκών περιοδικών και βιβλίων (2ομισό αιώνα)

Συμβολή φιλοσόφων Διαφωτισμού στη δημιουργία εθνικών συστημάτων εκπαίδευσης 158

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση  Συμβολή Ρουσσώ σε σχέση με αρχές Διαφωτισμού για ισότητα, ελευθερία, ατομική και κοινωνική συνείδηση:  Επικέντρωση σε ψυχολογία παιδιού και σημασία αισθήσεων  Εκπαίδευση μέσω αυτενέργειας και προσωπικής εμπειρίας, χωρίς άμεση επέμβαση παιδαγωγού

 Εκπαίδευση μακριά από πολιτισμό

159

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση  Όραμα διαπαιδαγώγησης παιδιού: το παιδί να μην θεωρεί τον εαυτό του μέλος μιας ιδιαίτερης κοινωνικής τάξης  Αναζήτηση Θεού όχι στην επίσημη θρησκεία, αλλά μέσω της εσωτερικής ζωής και έξω στην ελεύθερη φύση  Προτεραιότητα εσωτερικού ηθικού νόμου έναντι κοινωνικού ηθικού νόμου

160

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση  Λα Σαλοτέ: προωθεί αίτημα για καθολική παιδεία  Προτείνει ένα ουσιαστικά αριστοκρατικό εθνικό σύστημα (αντίθετα από Ρουσσώ)  Η μόρφωση εργατικής τάξης και η συνειδητοποίηση της θέσης της ενέχει τον κίνδυνο κινητοποίησής της κατά της εξουσίας  Στόχος Λα Σαλοτέ: εναντίωση στην εκπαιδευτική κυριαρχία Ιησουιτών

161

Προτεινόμενα Θέματα

Απάντηση  Συνεπώς:  Εκπαιδευτικό όραμα Ρουσσώ: συνέπεια ιστορικών αλλαγών εποχής Διαφωτισμού - ριζοσπαστική πρόταση που διέπεται από αρχές ισότητας, ελευθερίας, ατομικής και κοινωνικής συνείδησης, που εκφράστηκαν από τη Γαλλική Επανάσταση

 Αντίθετα, το εκπαιδευτικό όραμα Λα Σαλοτέ: παρότι προωθεί αίτημα για καθολική παιδεία, δεν αποτελεί έκφραση του συνόλου των νέων ιδεωδών, που επέβαλαν οι ιστορικές εξελίξεις εποχής Διαφωτισμού

162

Προτεινόμενα Θέματα

Ερώτηση  Να αναλύσετε το αίτημα της καθολικής παιδείας στη Γαλλία του 18ου αιώνα

163

Δύο Θεσμοί Διαμορφωτές του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού

Εξεταστική 2014 - 2015

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Ερώτηση

 2. Να παραθέσετε τις εκπαιδευτικές θέσεις του Ρεαλισμού και του Ευσεβισμού και να αναπτύξετε τις ομοιότητες και τις διαφορές τους

165

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Απάντηση  Ιστορικό πλαίσιο: οι ευρύτερες ιστορικές αλλαγές σε πολιτική και πολιτιστική ζωή Ευρώπης 17ου - 18ου αιώνα που ανέδειξαν τις εκπαιδευτικές τάσεις Ρεαλισμού - Ευσεβισμού, π.χ.:  Ανάδυση απολυταρχικών καθεστώτων

 Αναγνώριση επιστήμης ως διεθνούς και συνεταιριστικής συλλογικής δραστηριότητας  Συγκεντρωτισμός γνώσης

166

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Απάντηση  Βασικές θέσεις Ρεαλισμού, πχ.:  Δημιουργία ανθρώπου ικανού να χειρίζεται τα πρακτικά θέματα της ζωής και να μελετά εξίσου φυσικούς νόμους, κοινωνικούς θεσμούς, θρησκεία

 Αμφισβήτηση μεθόδων ανθρωπισμού - εισαγωγή νέων αρχών παιδείας στη βάση επιστημονικής τεκμηρίωσης και συστηματικής έρευνας αντί ηθικών αξιών

167

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Απάντηση  Έμφαση σε πρακτική αξία και εφαρμογή της επιστήμης (ίση με θεωρητική εκπαίδευση)

 Επικράτηση ιδέας ότι η ρεαλιστική παιδεία οδηγεί στην πληρέστερη αποδοχή του Θεού  Εκπαιδευτική θεωρία Κομένιου: παιδεία μέσω των αισθήσεων - εισαγωγή διάστασης της ηθικής διαπαιδαγώγησης

168

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Απάντηση  Κύριες θέσεις Ευσεβισμού, σε συγκριτική προσέγγιση με τις θέσεις του Ρεαλισμού, π.χ.:

 Στοχεύει στην αναγέννηση του ανθρώπου μέσω της θείας χάρης και την ανάπτυξη της ατομικής συνείδησης, μέσω της προσωπικής θρησκευτικής εμπειρίας, αποκλίνοντας από τον Ρεαλισμό, που δεν δίνει προτεραιότητα στη μελέτη της θρησκείας, αλλά σε μια πιο σφαιρική μάθηση - πρακτική αξία επιστήμης

169

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Απάντηση  Συμβάλλει εξίσου στην ανανέωση της παιδείας εφόσον συνδέει την οικουμενικότητα της πίστης με εκείνη της γνώσης  Προωθεί, όπως και ο Ρεαλισμός, την εξάπλωση της πρακτικής γνώσης σε όλα τα κοινωνικά στρώματα  Αναγνώριση ανάγκης απόκτησης γνώσης, ως βασικής προϋπόθεσης για την κατανόηση της Δημιουργίας του Θεού, όπως και οι ρεαλιστές (η ρεαλιστική παιδεία βοηθά στην πληρέστερη κατανόηση του Θεού) 170

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Απάντηση  Φράνκε: όπως και οι ρεαλιστές, δίνει έμφαση στην αρχή της εμπειρίας και της εποπτικής γνώσης και χρησιμοποιεί διάφορα διδακτικά μέσα και εκδρομές, επιτρέποντας τη δράση και τις χειρωνακτικές δραστηριότητες  Ευσεβιστές πουριτανοί: ιδρύουν ακαδημίες στα πρότυπα του Ρεαλισμού  Ακαδημία Sheriffhales: πειράματα, διαλέξεις, επαγγελματική άσκηση στα νομικά, την ανατομία και την θεολογία, κλπ.

171

Θέματα εξετάσεων 2013-2014

Ερώτηση

 Ποια ήταν η συμβολή του Λοκ στην εκπαίδευση;

172