ΕΠΟ 31 - Προτεινόμενα θέματα εξετάσεων - Καρτέσιος-Νεύτωνας

Προτεινόμενα θέματα εξετάσεων Καρτέσιος - Νεύτωνας

Καρτέσιος (1596-1650)

Γνωσιολογία Καρτέσιου

Αμφιβολία

Σκέφτομαι άρα υπάρχω

Ο Θεός υπάρχει

Η αισθητηριακή πραγματικότητα υπάρχει

Καρτέσιος (1596-1650)

Ιδέες Καρτέσιου Τις πρωταρχικές και αυταπόδεικτες προτάσεις που είναι το θεμέλιο κάθε επιστήμης ο Καρτέσιος τις ονομάζει ιδέες «ευκρινείς και ευδιάκριτες»: •

Αυτές είναι και τα «σπέρματα» της βέβαιης γνώσης που ενυπάρχουν στον ανθρώπινο νου και αναδύονται αφού καθαρισθεί από τις παραδοσιακές προλήψεις και την επιπόλαιη παρατήρηση.

•

Οι αξιωματικές αλήθειες είναι «έμφυτες» στη συνείδηση και για να τις ανακαλύψουμε το μόνο που χρειάζεται είναι η ορθή άσκηση και διευθέτηση του λογικού κατά τη μελέτη των ιδεών που βρίσκει μέσα του.

•

Όλες οι δευτερογενείς αλήθειες μιας επιστήμης (όλα τα ενδιάμεσα θεωρήματά της) παράγονται από τις αξιωματικές με τη συστηματική εφαρμογή των κανόνων της λογικής παραγωγής.

Καρτέσιος (1596-1650)

Παραγωγισμός Καρτέσιου Ενόραση

• Ο νους συλλαμβάνει τις πρωταρχικές ιδέες των πραγμάτων.

• Π.χ. το ότι ένα τρίγωνο έχει τρείς γωνίες.

Παραγωγή

• Από την υπάρχουσα γνώση συνάγουμε με τρόπο λογικά αναγκαίο νέες αναμφισβήτητες αλήθειες .

Ο άνθρωπος έχει το χάρισμα να αντλεί από μέσα του την αλήθεια και τη δύναμη να κατακυριεύσει το φυσικό κόσμο.

Νεύτωνας (1643-1727)

Νεύτων Υποθέσεις στον Νεύτωνα: «Οτιδήποτε δεν προέρχεται από τα ίδια τα πράγματα είτε από τις εξωτερικές αισθήσεις, είτε από το αίσθημα των εσωτερικών σκέψεων, πρέπει να θεωρηθεί υπόθεση»

• Η υπόθεση εδώ είναι η εξηγητική παραδοχή, μια συναγωγή που βγαίνει μέσα από τη συστηματική παρατήρηση.

• Μια τέτοια γενίκευση όμως τελεί διαρκώς υπό αίρεση.

Η απόλυτη βεβαιότητα που αναζητούσε ο Καρτέσιος είναι αδύνατη στην εμπειρική επιστήμη

Νεύτωνας (1643-1727)

Μέθοδος Νεύτωνα Πείραμα

Γενίκευση

Καρτέσιος

Νεύτων

• Ανάλυση είναι η μαθηματική νόηση που αναλύει ένα πρόβλημα στις απλές έννοιες που περιέχονται μέσα του.

• Σύνθεση είναι η λογική παραγωγή των δευτερογενών αληθειών που συνεπάγονται τα αξιώματα.

• Ανάλυση είναι η επαγωγική εκ παρατηρήσεων γενίκευση που καταλήγει στην αναγνώριση των κανονικοτήτων της εμπειρίας.

• Σύνθεση είναι η υπαγωγή ενός όλο και μεγαλύτερου εύρους φαινομένων κάτω από την εξηγητική στέγη των επαγωγικών γενικεύσεων.

Νεύτωνας (1643-1727)

Μέθοδος Νεύτωνα Η συγκεκριμένη θεωρία υπηρετεί μόνο ένα σκοπό: • την εξήγηση των εμπειρικών φαινομένων. Η εγκυρότητά της πηγάζει: Από το παρατηρησιακό της υπόβαθρο Από την πειραματική της επιβεβαίωση Από τις αληθείς προβλέψεις που πηγάζουν από αυτή

• Tα όρια της γνώσης συμπίπτουν με τα όρια της εμπειρίας.

• Χωρίς την εισροή πληροφοριών από τις αισθήσεις, ο ανθρώπινος νους θα παρέμενε απολύτως κενός, μια άγραφη δέλτος (tabula rasa)

Hume

Locke

Εμπειρισμός

• Η γνώση μας είναι περιορισμένη, ελλιπής και αποσπασματική.

• Ο σκεπτικισμός αυτός (η θεμελιακή δηλαδή αμφιβολία σχετικά με τη φύση των πραγμάτων) μπορεί να ξεπεραστεί μόνο στο πρακτικό επίπεδο της καθημερινής ζωής.