M et name nieuwe ontwikkelingen, zoals toepassing van elektronica en software voor de veiligheidsfuncties in een machinebesturing - bijvoorbeeld intelligente veiligheidsrelais en veiligheids-PLC’s - hebben ertoe geleid dat de oude Europese norm EN 954-1 uit 1996 niet meer voldeed. Daarom zijn er voor de machinesector twee nieuwe normen opgesteld. In 2005 is de EN-IEC 62061 aangenomen en een jaar later de EN-ISO 13849-1, die het veiligheidsniveau classificeren in respectievelijk een Safety Integrity Level (SIL) en een Performance Level (PL). De SIL-norm voor de machinesector is gebaseerd op de uitgebreide norm EN-IEC 61508 met de delen 1 t/m 7. Deze norm onderkent vier SIL-niveaus: SIL 1 t/m SIL 4, en elk SIL-niveau komt overeen met een bepaalde kans op gevaarlijk falen. De zeer uitgebreide norm EN-IEC 61508 - van maar liefst 740 pagina’s - moet worden gezien als “basic safety publication” en vindt zijn toepassing in diverse industriesectoren. De procesindustrie heeft hiervan sinds 2003 een afgeleide versie, genaamd EN-IEC 61511. Ook de machinesector heeft haar eigen SIL norm, namelijk de eerder genoemde EN-IEC 62061 uit 2005. De norm IEC 62061 onderkent drie SIL-niveaus: SIL 1 t/m SIL 3. Met de definitieve vaststelling van de hiervoor genoemde norm EN-IEC 61508 in 2000 was de faalkansberekening voor een veiligheidsTabel 1: Performance circuit geïntroduceerd. De ISO, vooral Level versus Safety Integrity Level bekend van de mechanische normen, heeft toen besloten om deze methodieken ook op te nemen in de norm EN-ISO 13849-1, dit is de oude EN 954. Deze in Probability of a dangerous failure per hour (Pfhd) 2008 vernieuwde EN-ISO 13849-1 specifi ceert geen categorie meer voor het 10-5 < PFHd < 10-4 gewenste veiligheidsniveau maar een prestatieniveau, een zogenaamd “per3x10-6 < PFHd < 10-5 formance level”: PLa, PLb, PLc, PLd of PLe. noodzaak van samensmelting De kans op gevaarlijk falen van een besturingstechnische veiligheidsfunctie wordt uitgedrukt in de “Probability of a dangerous Failure per Hour” of afgekort PFHd. Elk SIL of PL niveau komt, zoals weergegeven in tabel 1, overeen met een specifiek PFHd bereik. Afgezien van deze duidelijke overeenkomst zijn er toch ook veel verschillen tussen beide normen te onderkennen. De verschillen zitten vooral in de methodiek van modelleren, het berekenen van de PFHd en het verschil in aandacht voor het voorkomen en beheersen van de systematische fouten. Voor de besturingstechnici werkzaam in de machinesector betekende het vaak dat de ene klant de voorkeur gaf aan SIL en de andere aan PL. Er zat dus niets anders op dan zich als bedrijf beide systemen eigen te maken. Uiteraard leidde dit voor deze bedrijven tot hogere engineeringskosten. Op 19 november 2011 is daarom binnen de ISO-commissie TC 199 en de IEC-commissie TC 44 besloten een gezamenlijke werkgroep op te richten die beide normen zou samenvoegen tot één document. Op 19 en 20 december 2011 is deze Joint Working Group ( JWG) voor het eerst bij elkaar gekomen bij UNM in Parijs. De samenwerking heeft geleid tot een gezamenlijk commissiedocument, de draft CD ISO/IEC 17305. samenwerking gestopt Na krap 4 jaar samenwerking aan de gezamenlijke norm heeft de ISO-commissie TC 199 in haar bijeenkomst op 28 oktober 2015 besloten te stoppen met het project. De offi ciële lezing van ISO TC 199 luidde dat men het niet meer haalbaar achtte om binnen de resterende tijd een kwalitatief goede draftver- En-IsO 13849-1 Performance level (Pl) En-IEc 62061 safety Integrity level (sIl) PL a Om PL b sIL 1 10-6 < PFHd < 3x10-6 PL c sIL 1 10-7 < PFHd < 10-6 PL d sIL 2 10-8 < PFHd < 10-7 PL e sIL 3 PRODucTIE EN mAcHINE AuTOmATIsERING PMA 01_02/2016 09