Γιορτές στον κόσμο Το Περιβολάκι μας
1
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Χριστούγεννα, μέρες γιορτής και χαράς, που έχουν όμως και ένα ειδικό μήνυμα. Το χαρμόσυνο άγγελμα της γέννησης του Χριστού γιορτάζεται με ξεχωριστό τρόπο σε όλες τις γωνιές του κόσμου, ενώ κάθε χώρα προσφέρει τα δικά της ήθη και έθιμα, που δίνουν χρώμα στις μέρες της γιορτής, από τη Σουηδία μέχρι τη μακρινή Κίνα. Παγκόσμιο φαινόμενο πια τα Χριστούγεννα, ακόμα και στις χώρες που δεν πιστεύουν στη γέννηση του Χριστού, αλλά και η Πρωτοχρονιά, ακόμα και στους κατοίκους αυτού του πλανήτη
που
πρόκειται
να
υποδεχθούν
-παραδοσιακά
τουλάχιστον- το νέο έτος τουλάχιστον ένα μήνα μετά! Ξέρετε τι διαπιστώσαμε; Ότι με την παγκοσμιοποίηση της εποχής μας, πολύ λίγο διαφέρουν οι φανταχτεροί εορτασμοί, ακόμα κι αν μας χωρίζουν πολλές πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα, διαφορετικά ήθη, έθιμα, κουλτούρες και θρησκείες.
2
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
.
Αυστραλία Εδώ οι γιορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς δεν είναι ποτέ λευκές! Αντιθέτως, στις περισσότερες περιοχές της Αυστραλίας οι μέρες είναι ηλιόλουστες και η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει και τους 40 βαθμούς. Μόνο η Τασμανία φαίνεται να είναι πιο δροσερή. Εδώ, ο κόσμος απολαμβάνει τις καλοκαιρινές του διακοπές, τα μαθήματα ακόμα και οι εξετάσεις σε σχολεία και πανεπιστήμια έχουν μόλις τελειώσει και η περίοδος που τώρα ξεκινάει συνοψίζεται,
ειδικά για τους νέους, σε τρεις απλές λέξεις: ήλιος, θάλασσα, ψώνια. Και εδώ, όμως, την περίοδο των εορτών, όλα είναι εξίσου λαμπερά και στολισμένα, όπως στην Ευρώπη, την Αμερική και πλέον σε χώρες της Ασίας, όπως η Ιαπωνία. Άλλωστε, η αχανής Αυστραλία φιλοξενεί μονάχα 18 εκατομμύρια πληθυσμό, εκ των οποίων εκτός 3
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
από τους γηγενείς πολλοί κατάγονται από την Αγγλία, τη Σκωτία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, την Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Μέση Ανατολή, το Βιετνάμ, την Κίνα, την Ιαπωνία, την Ταϊλάνδη, τη Βόρειο και τη Λατινική Αμερική. Όλοι έχουν φέρει έθιμα από τον τόπο τους και όλοι επηρεάζονται λίγο ή πολύ από όλους! Έτσι, ενώ πριν από λίγες δεκαετίες οι περισσότεροι έμεναν μέσα, ακόμη και με καύσωνα, και έτρωγαν την παραδοσιακή γαλοπούλα, σήμερα πολλές οικογένειες διαφοροποιούν ή και εμπλουτίζουν το παραδοσιακό μενού, αλλά και επιλέγουν να γιορτάσουν σε αυλές, κήπους, πάρκα, ακόμα και στην παραλία κάνοντας πικ νικ. Φυσικά, το εορταστικό επιδόρπιο που προτιμούν οι περισσότεροι Αυστραλοί είναι το παγωτό! Και εδώ, στολίζουν δέντρο και τα παιδιά λένε τα κάλαντα και στέλνουν γράμματα στον Αη Βασίλη, ο οποίος όμως είναι κατά τι διαφορετικός. Η ζέστη, βλέπετε, φαίνεται πως τον ενοχλεί, γι' αυτό και στην αυστραλιανή εκδοχή του φοράει T-shirt και σορτς και ενίοτε οδηγεί 4x4. Για την ιστορία, τα Χριστούγεννα εορτάστηκαν πρώτη φορά στην Αυστραλία το 1788.
4
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Βραζιλία Ως πρώην αποικία της Πορτογαλίας, η Βραζιλία κληρονομήσει τα Χριστούγεννα εδώ και πολλούς αιώνες.
έχει
Σε τούτη τη χώρα συνηθίζουν να στολίζουν το λεγόμενο Presipio, το οποίο προέρχεται από την εβραϊκή λέξη presepium που σημαίνει το κρεβάτι από άχυρο πάνω στο οποίο κοιμόταν ο νεογέννητος Ιησούς στη Βηθλεέμ. Κοινώς οι Βραζιλιάνοι και κυρίως όσοι ζουν στη νοτιοανατολική πλευρά της χώρας στολίζουν τη γνωστή μας φάτνη, ένα έθιμο που υιοθέτησαν τον 17ο αιώνα. Στη βόρεια Βραζιλία, όπως και στο Μεξικό, συνηθίζουν να «ανεβάζουν» το έργο Los Pastores, δηλαδή «οι Βοσκοί», ή πιο σωστά «οι Βοσκοπούλες» - μια και η συμμετοχή των κοριτσιών είναι πιο μεγάλη. Στη δική τους εκδοχή είναι αυτοί που μαζί με έναν αθίγγανο απάγουν το Θείο Βρέφος! Όσο για τον Αϊ Βασίλη, ή Papai Noel στη γλώσσα τους, ο θρύλος λέει ότι κατοικεί στη Γροιλανδία. Όταν, όμως, φθάνει στη Βραζιλία συνήθως φοράει ελαφριά ρούχα από μετάξι, εξαιτίας της ζέστης που συναντά. Και στη 5
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Βραζιλία, βλέπετε, τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά εορτάζονται κάτω από τον λαμπρό και κυρίως ζεστό ήλιο του καλοκαιριού. Τα Χριστούγεννα το παραδοσιακό εορταστικό τραπέζι (Ceia de Natal) περιλαμβάνει γαλοπούλα ή/και χοιρομέρι συνοδεία πολύχρωμου ρυζιού και λαχανικών. Και για επιδόρπιο, φρέσκα φρούτα!
Όσοι ανήκουν στους πιο ευσεβείς Καθολικούς, το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων συμμετέχουν στη Θεία Λειτουργία ή αλλιώς στη Λειτουργία του Κόκορα (Missa do Galo), η οποία τελειώνει στη 1 μ.μ. Και ονομάζεται έτσι γιατί ο κόκορας προαναγγέλλει τη μέρα που έρχεται! Μια μέρα που ο κόσμος συνηθίζει να κοιμάται μέχρι αργά το μεσημέρι, εξαιτίας του ξενυχτιού της προηγουμένης είτε στην εκκλησία είτε σε πάρτι, αλλά και να πηγαίνει στην παραλία. Τα βραζιλιάνικα σπίτια, στη διάρκεια των εορτών, στολίζονται με λουλούδια από τους κήπους, ενώ στις μεγάλες πόλεις της χώρας 6
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
(Μπραζίλια, Σάο Πάολο, Ρίο ντε Τζανέιρο) τεράστια φωτισμένα χριστουγεννιάτικα δέντρα στολίζουν τα κεντρικά τους σημεία.
Ιαπωνία Δεδομένου ότι η πλειονότητα των Ιαπώνων ασπάζεται ταυτόχρονα τον βουδισμό και τον σιντοϊσμό και μόνο ένα ποσοστό που δεν ξεπερνάει το 1% είναι Χριστιανοί, ο εορτασμός των Χριστουγέννων στην Ιαπωνία δεν έχει σε καμία περίπτωση θρησκευτικό χαρακτήρα. Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι όσο περνούν τα χρόνια, οι τάσεις «δυτικοποίησης» είναι τόσο έντονες που και ο εορτασμός των Χριστουγέννων συμπεριλαμβάνεται στο μακρύ κατάλογο των εορτών της χώρας και συνδέεται με περισσότερη κατανάλωση, στολισμούς, φώτα και χρώματα, όπως ακριβώς στη Δύση. Για την Ιαπωνία, από το 1873 που υιοθέτησε επισήμως το
7
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Γρηγοριανό Ημερολόγιο (πρωτύτερα η καινούργια χρονιά γιορταζόταν στις αρχές της άνοιξης, όπως κάνουν ακόμα οι Κινέζοι και όχι μόνο), η έλευση του νέου έτους (shogatsu ή oshogatsu, όπως προφέρεται) είναι η σημαντικότερη γιορτή της χώρας. Συνεπάγεται, μάλιστα, τριήμερη αργία (1 - 3 Ιανουαρίου), οπότε κανείς ή σχεδόν κανείς δεν δουλεύει και όλος ο κόσμος ξεφαντώνει σε σπίτια, μαγαζιά, πλατείες και δρόμους. Η καινούργια χρονιά σηματοδοτεί για τους Ιάπωνες μια καινούργια αρχή, αφού στην παράδοσή τους κάθε χρόνος που τελειώνει πρέπει να φεύγει χωρίς μπελάδες και προβλήματα και με τακτοποιημένες τις κάθε λογής εκκρεμότητες. Γι' αυτό και τις παραμονές της Πρωτοχρονιάς τα πάρτι στα οποία διασκεδάζουν οι Ιάπωνες έχουν μια παραπάνω σημασία: ονομάζονται bonenkai και είναι -θα λέγαμε- πάρτι λησμονιάς. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, οι καμπάνες των βουδιστικών ναών χτυπούν 108 φορές για να διώξουν τα κακά πνεύματα του περασμένου χρόνου, ενώ το έθιμο επιτάσσει για το ίδιο βράδυ να σερβίρονται σε όλα τα εορταστικά τραπέζια λεπτά και μακριά ζυμαρικά (toshikoshi soba), που συμβολίζουν τη μακροζωία και την καλή τύχη. Στη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου γαρ, η 1η Ιανουαρίου ξεκινάει με τη θέαση της πρώτης... Ανατολής (hatsu-hinode), με αρκετό κόσμο να προτιμάει για ακόμα καλύτερη θέα τις παραλίες, όπου το ξημέρωμα, συνοδευόμενο από σειρά εκδηλώσεων, γίνεται ακόμα πιο εντυπωσιακό. Κατά τα άλλα, τόσο στην αλλαγή της ώρας όσο και καθ' όλη τη διάρκεια της πρώτης ημέρας του χρόνου, ο κόσμος πλημμυρίζει τους ναούς για να προσευχηθεί για υγεία και ευημερία (hatsumode), ενώ η καλή διάθεση και η διασκέδαση συνεχίζονται με εκδηλώσεις, συναυλίες και πάρτι.
8
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Κίνα Παρ' όλο που για τους βουδιστές και ταοϊστές κατά κύριο λόγο Κινέζους η πιο σημαντική γιορτή είναι η έλευση της νέας χρονιάς (η οποία φέτος θα ξεκινήσει στις 7 Φεβρουαρίου 2008 και θα είναι η χρονιά του Αρουραίου), στις μεγάλες πόλεις της αχανούς χώρας και τα χριστιανικά Χριστούγεννα καταλαμβάνουν μια κάποια θέση. Ιδίως στο Χονγκ Κονγκ, το οποίο υπήρξε βρετανική αποικία από το 1842 έως το 1997 και σήμερα αποτελεί ειδική διοικητική περιοχή της Κίνας, την περίοδο των εορτών στολίζεται με χριστουγεννιάτικα δέντρα, φωταγωγείται όπως και ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος και φυσικά κινείται σε ρυθμούς εορταστικούς. Τόσο εδώ όσο και στα υπόλοιπα αστικά κέντρα της χώρας και όπου φυσικά υπάρχουν χριστιανοί και όχι απαραίτητα, τις εν λόγω εορτές τις απολαμβάνουν κυρίως τα παιδιά που διακοσμούν τα δέντρα τους με στολίδια από χαρτί και περιμένουν τον δικό τους Αη Βασίλη που προφέρεται στη γλώσσα τους Dun Che Lao Ren και σημαίνει ο «Γέρος των Χριστουγέννων».
Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφέρουμε την ταοϊστική γιορτή που ονομάζεται Ta Chiu και πραγματοποιείται στις 27 Δεκεμβρίου στο Χονγκ Κονγκ. Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες παραδόσεις στη διάρκεια αυτής της γιορτής, που σιγά σιγά παύει να λαμβάνει χώρα, είναι όταν ταοϊστές ιερείς διαβάζουν μια λίστα με τα ονόματα όλων των κατοίκων της περιοχής τους. Στη συνέχεια φτιάχνουν με το 9
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
χαρτί της λίστας ένα χάρτινο άλογο, το οποίο και καίνε με την ελπίδα να φτάσει ο καπνός ώς τον ουρανό!
Ευρώπη - ΗΠΑ - Καναδάς Παντού στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά, Ορθόδοξοι, Καθολικοί και Προτεστάντες γιορτάζουν και τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Πόλεις και χωριά, σπίτια, καταστήματα και δημόσιοι χώροι στολίζονται με χριστουγεννιάτικα δέντρα και πολύχρωμα φωτάκια, ενώ δεν είναι λίγοι οι Αη Βασίληδες (Santa Claus, Pere Noel ή όπως αλλιώς) που ξεφυτρώνουν εδώ κι εκεί, ιδιαίτερα στις μεγάλες χριστουγεννιάτικες αγορές και τα εμπορικά κέντρα και φωτογραφίζονται με μικρά και μεγάλα παιδιά. Βεβαίως, εκεί στο Ροβανιέμι της Λαπωνίας υπάρχει και ο κανονικός Αη Βασίλης, ή έτσι πιστεύεται τουλάχιστον, τον οποίο και θαυμάζουν κάθε χρόνο όλοι όσοι τυχεροί κάνουν το μακρινό αυτό ταξίδι. Οι υπόλοιποι αρκούνται στους χαριτωμένους πλην απλώς μεταμφιεσμένους αγίους! Πλουσιότατο το χριστουγεννιάτικο τραπέζι (με συνταγές που κατά τόπους διαφέρουν), είναι μια καλή ευκαιρία να βρεθεί όλη η οικογένεια μαζί. Οσο για την Πρωτοχρονιά και κυρίως τη στιγμή της αλλαγής του χρόνου, όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις αποκτά η συνήθεια να διοργανώνονται -από τις τοπικές αρχές- φαντασμαγορικές εκδηλώσεις στα κεντρικότερα σημεία των μεγαλύτερων μητροπόλεων του πλανήτη. Ο κόσμος πλημμυρίζει τις φωταγωγημένες πλατείες, παρακολουθεί τις συναυλίες και τις παραστάσεις και όταν πλησιάζει η μεγάλη στιγμή μετράει αντίστροφα, μέχρι το ρολόι να σημάνει δώδεκα ακριβώς. Είναι η στιγμή που όλοι αγκαλιάζονται και φιλιούνται με οικείους και μη και είναι η στιγμή που οι ουρανοί αστράφτουν από τη λάμψη των δεκάδων εκατοντάδων, ίσως και χιλιάδων πυροτεχνημάτων, που ρίχνονται στον αέρα! Εκείνη τη στιγμή σε εκείνες τις πλατείες, ίσως κάποιοι αισθάνονται λιγότερο μόνοι απ' ό,τι συνήθως και ίσως κάποιοι άλλοι λιγότερο φτωχοί...Όσο για την πραγματικότητα, οπωσδήποτε είναι αρκετά πιο σκληρή από την ελαφρότητα εκείνης της μοναδικής στιγμής. Οι γιορτές, άλλωστε, τελειώνουν, τα φώτα σβήνουν, κι αν 10
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
απομένει κάτι, κατά τη συνήθεια και των Ιαπώνων, είναι η ελπίδα ότι όλα τα προβλήματα θα φύγουν μαζί με τη χρονιά που μόλις μας έγνεψε αντίο και καλή τύχη...
Αγγλία Ο «Πατέρας των Χριστουγέννων» (Father Christmas), όπως ονομάζεται αλλιώς ο Άη Βασίλης στην Αγγλία, απεικονίζεται με μια μακριά κάπα και κλαδάκια από λιόπρινο πλεγμένα στα μακριά άσπρα μαλλιά. Τα παιδιά τού γράφουν γράμματα για να είναι σίγουρα ότι δεν θα κάνει λάθος με την παραγγελία τους αλλά δεν τα ταχυδρομούν. Εντούτοις, τα ρίχνουν μέσα στο τζάκι και αν το γράμμα φύγει από την καμινάδα, η ευχή τους θα πραγματοποιηθεί, αν όχι η επιθυμία τους δεν θα εκπληρωθεί. Την Παραμονή των Χριστουγέννων κρεμούν τα καλτσάκια τους στο τζάκι ή στα πόδια του κρεβατιού για να τα βρουν γεμάτα με μικρά δωράκια όταν ξυπνήσουν το πρωί. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο παίζει κεντρικό ρόλο στους εορτασμούς, ωστόσο, ποτέ δεν αντικατέστησε εντελώς τον συνδυασμό πρασινάδας και γκι, που ονομάζεται και «φυτό των φιλιών» (kissing bough).
Η Αγγλική κλασσική διακόσμηση περιλαμβάνει φωτεινά κόκκινα Αλεξανδριανά γύρω από το τζάκι, καθώς και κλαδιά «γκι» που 11
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
κρέμονται από την οροφή που σύμφωνα με τη παράδοση όποιος στέκεται κάτω απ΄ αυτό πρέπει να ανταλλάσσει φιλιά με αγαπημένα πρόσωπα. Για τους Άγγλους δεν νοείται εορταστικό χριστουγεννιάτικο τραπέζι χωρίς γαλοπούλα, κρεατόπιτα και χριστουγεννιάτικη πουτίγκα για καλή τύχη.
Αυστρία Στην Αυστρία όπως και στις άλλες χώρες η περίοδος των εορτών ξεκινάει την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου ή την πρώτη του Δεκεμβρίου. Στα παραδοσιακά στεφάνια που κατασκευάζονται τις ημέρες αυτές τοποθετούνται κεριά. Κάθε Κυριακή που ακολουθεί ανάβουν και ένα ακόμη κερί μέχρι και την 24 Δεκεμβρίου. Τα δώρα στα παιδιά τα μοιράζει ο Άγιος Νικόλαος με βοηθό του τον Krampus στις 6 Δεκεμβρίου. Το χριστουγεννιάτικο τραγούδι «Silent Night, Holy Night» το οποίο μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, στην Ελληνική «Άγια Νύχτα», τραγουδήθηκε για πρώτη φορά στην Αυστρία στις αρχές του 19ου αιώνα. Η εορταστική περίοδος τελειώνει επίσημα στις 2 Φεβρουαρίου, αν και οι Αυστριακοί θεωρούν τα Θεοφάνια στις 6 Ιανουαρίου. Τα παιδιά ντυμένα σαν τους τρεις Μάγους γυρίζουν τα σπίτια και τραγουδούν τα κάλαντα, εύχονται ένα ειρηνικό και ευλογημένο νέο έτος, ενώ τα χρήματα που συγκεντρώνουν τα προσφέρουν για φιλανθρωπικούς σκοπούς.
12
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Τα στεφάνια κατασκευάζονται κάθε χρόνο σε πολλές παραλλαγές. Ποικίλουν από κλασσικά στρογγυλά με σκουροπράσινα κλαδιά πεύκου, κουκουνάρια και κόκκινους φιόγκους μέχρι τα πιο μοντέρνα με πολύχρωμα αλεξανδριανά. Αμέσως μετά το κόψιμο των κλαδιών τα περνούν πάνω από φλόγα κεριού για να διατηρηθούν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Βέλγιο
Το Βέλγιο μπαίνει στο πνεύμα των Χριστουγέννων από νωρίς με την ημέρα του Sinterklaas και με τον πολύτιμο βοηθό του Zwarte Piet που μοιράζει τα δώρα από σπίτι σε σπίτι. Τα παιδιά κρεμάνε τις κάλτσες των δώρων στο τζάκι και αφήνουν σανό και ζάχαρη για το άλογο του Sinterklaas. Ο Sinterklaas δεν είναι ο Santa Claus ή αλλιώς Άι Βασίλης.
13
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Στο Βέλγιο τα Χριστούγεννα εορτάζονται και με πλήθος παραστάσεων που αποδίδονται καλλιτεχνικά σκηνές από τη Θεία Γέννηση καθώς και λιτανείες και ακόμη υπαίθριες αγορές.
Γαλλία Την περίοδο των Χριστουγέννων σχεδόν κάθε σπίτι στη Γαλλία έχει μια φάτνη, η οποία παίζει κεντρικό ρόλο στους εορτασμούς των Χριστουγέννων. Η φάτνη διακοσμείται με αγαλματάκια από πηλό που ονομάζονται «μικροί άγιοι» και κατασκευάζονται σε μια μικρή πόλη στη Ν. Γαλλία ολόκληρο το χρόνο. Η παράδοση αυτή ξεκίνησε τον 19ο αιώνα και εκτός από την Αγία Οικογένεια, τους βοσκούς και τους μάγους, οι τεχνίτες κατασκευάζουν και αγαλματάκια με τη μορφή ντόπιων που έχουν διακριθεί για κάποια πράξη τους. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο δεν ήταν ποτέ πολύ δημοφιλές στη Γαλλία και παρόλο που το έθιμο του κούτσουρου έχει ατονήσει, οι Γάλλοι φτιάχνουν ένα παραδοσιακό κέικ στο σχήμα του κούτσουρου, το οποίο ονομάζεται «Χριστουγεννιάτικος Κορμός». Το παραδοσιακό γλυκό μαζί με μια πληθώρα άλλων φαγητών σερβίρονται στο μεγάλο εορταστικό δείπνο που ονομάζεται ρεβεγιόν. Η παραμονή των Χριστουγέννων εδώ είναι μια συνηθισμένη εργάσιμη μέρα. Το βράδυ όμως η οικογένεια συγκεντρώνεται για ένα ολοκληρωμένο χριστουγεννιάτικο δείπνο. Ο Père Noël, ο κατά τους Γάλλους Άγιος Βασίλης, δίνει τα δώρα του το βράδυ μεταξύ 24 προς 25 Δεκεμβρίου. 14
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Οι Γάλλοι τα Αλεξανδριανά τα γνωστά κόκκινα λουλούδια τα αποκαλούν Etoiles de Noël (Αστέρια των Χριστουγέννων) και τα χρησιμοποιούν για διακόσμηση εσωτερικών χώρων καθώς και ως δώρο σ΄ όλη τη διάρκεια του έτους.
Γερμανία Στη Γερμανία το διάστημα που προηγείται των Χριστουγέννων είναι πολύ σημαντικό. Για τις οικογένειες τα χριστουγεννιάτικα μπισκότα, το χριστουγεννιάτικο κέικ αποτελούν τα παραδοσιακά έθιμα της περιόδου. Χαρακτηριστικές είναι και οι χριστουγεννιάτικες αγορές στο κέντρο κάθε πόλης που εμφανίζονται από το πρώτο Σαββατοκύριακο του Δεκεμβρίου και τελειώνουν την παραμονή των Χριστουγέννων. Οι μπάγκοι της Χριστουγεννιάτικης αγοράς έχουν γλυκά, στολίδια και ζεστό κόκκινο γλυκό κρασί με μπαχαρικά. Στις 6η Δεκεμβρίου γιορτάζεται ο Σάνκτ Νίκολάους (ο Άγιος Νικόλαος) που είναι παρόμοιος του Άγιου Βασίλειου ως προς το έθιμο των δώρων. Στην λαογραφική του έκδοση φέρνει δώρα στα καλά παιδιά, αλλά και ένα δεματάκι βέργες για να δείρει τα παιδάκια που δεν ήταν φρόνιμα. Οι Γερμανοί δίνουν μεγάλο βάρος στη διακόσμηση των σπιτιών τους την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων. Γύρω από τα παράθυρα βάζουν ηλεκτρικά κεράκια ή λαμπιόνια και στα τζάμια 15
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
τοποθετούν πολύχρωμες χριστουγεννιάτικες φιγούρες, ενώ στον κήπο στολίζουν ένα αληθινό φυτεμένο έλατο με λαμπάκια.Επίσης,
στη Γερμανία συναντάται συχνά το έθιμο του λεγόμενου Adventskranz. Πρόκειται για ένα κηροπήγιο από κλαδιά ελάτου που είναι πλεγμένα έτσι ώστε να σχηματίζουν ένα στεφάνι. Στο στεφάνι απάνω είναι τέσσερις θέσεις με κεριά, που συμβολίζουν τις τέσσερις τελευταίες εβδομάδες πριν τα Χριστούγεννα. Κάθε Κυριακή ανάβουν ένα κερί παραπάνω, μετρώντας αντίστροφα το χρόνο που απομένει για τον ερχομό των Χριστουγέννων. Δηλαδή τέσσερις βδομάδες πριν τα Χριστούγεννα ανάβουν ένα κερί, την επόμενη βδομάδα δύο, την μεθεπόμενη τρία και τελικά την τελευταία Κυριακή πριν τα Χριστούγεννα ανάβουν τέσσερα κεριά. Σε όλα τα σχολεία από το νηπιαγωγείο ως το γυμνάσιο γίνεται Χριστουγεννιάτικη εορτή με θεατρική παράσταση, ενώ τα παιδιά ανταλλάζουν δώρα. Το έθιμο αυτό ονομάζεται Wichteln και είναι αγαπητό και στις Χριστουγεννιάτικες γιορτές των μεγάλων. Κάθε 16
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
ένας φέρνει ένα ή παραπάνω δωράκια τυλιγμένα στο χαρτί και τα βάζει μαζί με τα άλλα κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Όταν έρθει η ώρα, ένας ένας με την σειρά περνάνε όλοι κάτω από το δέντρο και παίρνουν από ένα δωράκι μέχρι που να τελειώσουν. Οι εταιρείες διοργανώνουν Χριστουγεννιάτικο τραπέζι για όλους τους εργαζομένους. Το ίδιο και οι όμιλοι, και οι παρέες, οι οποίες συναντιούνται για την παραδοσιακή Χριστουγεννιάτικη εορτή. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο το στολίζουν την παραμονή των Χριστουγέννων. Στα περισσότερα σπίτια κάτω από το δέντρο υπάρχει και η παραδοσιακή φάτνη. Το δέντρο είναι στολισμένο με φιγούρες (αγγελάκια κλπ), ή με μπαλίτσες και φωτίζεται με κεράκια αναμμένα ή με λαμπάκια. Τα δώρα τα βάζουν κρυφά κάτω από το δέντρο και δίπλα στην φάτνη, για να τα βρουν τα παιδιά επιστρέφοντας από την εκκλησία. Την ημέρα των Χριστουγέννων η οικογένεια γιορτάζει γύρω από το πλούσιο τραπέζι, ενώ την δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων οι συγγενείς μαζεύονται όλοι και γιορτάζουν όλοι μαζί το απόγευμα. Παραδοσιακό Χριστουγεννιάτικο φαγητό είναι η ψητή χήνα (Weihnachtsganz) με κόκκινο λάχανο (Rotkohl) και μπαλάκια από πατάτες (Klösse). Άλλα παραδοσιακά φαγητά είναι η πέστροφα και ο κυπρίνος. Αμέσως μετά τα Χριστούγεννα συναντάμε το έθιμο των τριών μάγων. Από τις 27 Δεκεμβρίου μέχρι και τις 6 Ιανουαρίου, παιδάκια που είναι ντυμένα τρεις μάγοι πηγαίνουν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούν. Παριστάνουν τους τρεις μάγους που επιστρέφουν από την Βηθλεέμ. Όποιος ανοίξει την πόρτα τους δωρίζει γλυκά και ξηρούς καρπούς, ενώ δίνει λεφτά για τον έρανο που κάνουν. Σε αντάλλαγμα οι τρεις μάγοι γράφουν με κιμωλία τα αρχικά τους (δηλαδή Κάσπαρ, Μέχιορ και Μπάλταζαρ) και το τρέχον έτος, π.χ. 20 * C + M + B + 08. Το γραφίτι αυτό θεωρείται ότι φέρνει γούρι και γιαυτό δεν το σβήνουν, έτσι ώστε σε μερικά σπίτια συναντάμε τις υπογραφές των μάγων ολόκληρων δεκαετιών. Ένα άλλο έθιμο της εποχής πριν τα Χριστούγεννα είναι το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο Adventskalender. Πρόκειται για ένα ημερολόγιο με 24 θέσεις αριθμημένες από το 1 μέχρι το 24 και συμβολίζουν τις ημέρες του Δεκεμβρίου πριν από τα Χριστούγεννα. 17
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Οι θέσεις είναι κλεισμένες με πορτάκια. Κάθε μέρα ανοίγουν το αντίστοιχο πορτάκι και βρίσκουν μια έκπληξη που μπορεί να είναι ένα σοκολατάκι, ζαχαρωτό, παιχνίδι, κλπ.. Τα δώρα φέρνει το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων ο Βάιναχτσμαν (Weihnachtsmann) ή ο «Χριστούλης» (Christkind). Το έθιμο αυτό ξεκίνησε από την Μεταρρύθμιση του Λούθηρου για να δώσουν μια πιο γιορταστική μορφή στην ημέρα της γέννησης του Χριστού.[1] Από τη πτώση του τείχους του Βερολίνου οι Γερμανοί συγκεντρώνονται μπροστά στην αψίδα της μεγάλης πύλης και γιορτάζουν με πυροτεχνήματα την έλευση του Νέου Χρόνου.
Ελβετία Στην Ελβετία οι τέσσερις εβδομάδες προ των Χριστουγέννων εορτάζονται με πλούσια παραδοσιακά έθιμα, όπως το γιορτινό στεφάνι και το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο. Ο «Samichlaus» όπως ονομάζεται στη γερμανική πλευρά της Ελβετίας ο Άγιος Νικόλαος μοιράζει γλυκά και δώρα στα παιδιά στις 6 Δεκεμβρίου.
18
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Η παραμονή των Χριστουγέννων με όλα τα άλλα έθιμα του Δένδρου ,τα κάλαντα, το γιορτινό τραπέζι και η λειτουργία των Χριστουγέννων χαρακτηρίζουν την ημέρα αυτή.
Ιταλία Το έθιμο της φάτνης, ένα από τα πιο αγαπητά σύμβολα της εορταστικής περιόδου, προήλθε από την Ιταλία. Ο Αγ. Φραγκίσκος της Ασίζης ζήτησε από έναν άνθρωπο ονόματι Τζιοβάνι Βελλίτα από το χωριό Γκρέτσιο να του κατασκευάσει μια φάτνη. Ο Αγ. Φραγκίσκος τέλεσε τη λειτουργία μπροστά σε αυτή τη φάτνη, η οποία ενέπνευσε θαυμασμό και αφοσίωση σε όλους και η κατασκευή των
αγαλμάτων ή των βοσκών δημιούργησε μια ολόκληρη σχολή λαϊκής 19
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
τέχνης. Την Παραμονή των Χριστουγέννων, στη Ρώμη πέφτουν κανονιοβολισμοί από το Καστέλ Σαν Άντζελο, που σηματοδοτούν την αρχή της εορταστικής περιόδου. Η 24ωρη νηστεία τελειώνει με ένα πλούσιο Χριστουγεννιάτικο δείπνο. Σύμφωνα με την παράδοση, τα δώρα τοποθετούνται μέσα σε ένα πήλινο αγγείο. Στην Ιταλία η περίοδος των Χριστουγέννων έχει τη μεγαλύτερη διάρκεια από όλες τις άλλες των χριστιανικών χωρών. Αρχίζει από τις 8 Δεκεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 6 Ιανουαρίου ημέρα των Θεοφανίων. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου τα σπίτια διακοσμούνται με Αλεξανδριανά, χριστουγεννιάτικα δένδρα τη παραδοσιακή Φάτνη και άλλα πολύχρωμα διακοσμητικά στολίδια. Κάποιοι συνηθίζουν να νηστεύουν στις 23 και 24 Δεκεμβρίου και κατόπιν εορτάζουν με ένα παραδοσιακό γεύμα αμέσως μετά τη Λειτουργία. Στις 25 Δεκεμβρίου μετά το παραδοσιακό μεσημεριανό γεύμα, τα παιδιά συνηθίζουν να απαγγέλλουν ποιήματα στην οικογένεια και στους συγγενείς τους και ανταμείβονται με μικρά χρηματικά δώρα. Μια άλλη σημαντική ημερομηνία των εορτών είναι η 6η Ιανουαρίου κατά την οποία καταφθάνει τη νύκτα (μεταξύ 5-6 Ιανουαρίου) η διάσημη Befana η παλιά καλή και φτωχή μάγισσα, έρχεται και τρώει καρύδια και μπισκότα που της άφησαν τα παιδιά και πριν πετάξει μακριά, τους αφήνει δώρα μέσα στις κάλτσες των δώρων , κάρβουνα για τα άτακτα παιδιά και γλυκά για τα φρόνιμα. 20
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Εκτός από το χριστουγεννιάτικο δένδρο, σημαντικό σύμβολο των Ιταλών στον εορτασμό των Χριστουγέννων αποτελεί και η Φάτνη της Γεννήσεως που υπενθυμίζει τον Φραγκίσκο της Ασίζης, που ήταν ο πρώτος που δημιούργησε αναπαράσταση της ιστορίας των Χριστουγέννων με αγαλματίδια. Όλοι οι χαρακτήρες εκτός από το Θείο Βρέφος τοποθετούνται στη φάτνη από τις 8 Δεκεμβρίου, ενώ το νεογέννητο τοποθετείται αμέσως μετά τα μεσάνυκτα της 24ης Δεκεμβρίου.Επισης τα καλαντα της ιταλιας ειναι διαφορα και τα τραγουδουν συνηθος μαζι με μουσικα οργανα
Νορβηγία
Τα Σκανδιναβικά «Jul» (Χριστούγεννα) έχουν τις ρίζες τους σε αρχαία γεωργικά έθιμα του Χειμώνα και της εποχής της συγκομιδής. Ο Julenissen όπως ονομάζεται ο Νορβηγός Άγιος Βασίλης, μαζί με τους βοηθούς του φέρνει δώρα και καλή τύχη στο σπίτι και στο στάβλο. 21
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Τη νύκτα των Χριστουγέννων τα παιδιά βάζουν μπωλ με κουρκούτι από αλεύρι σαν προσφορά στον Julenissen που επισκέπτεται τα παιδιά της Νορβηγίας, ολοκληρώνοντας το μακρινό του ταξίδι από τη Λαπωνία πάνω στο έλκηθρο που το σέρνουν τάρανδοι. Η ημέρα των Χριστουγέννων ονομάζεται Julbrod κατά τη διάρκεια της οποίας τα παλιά χρόνια ετοιμάζονταν μέχρι και 60 διαφορετικά πιάτα για το τραπέζι των φίλων, των συγγενών και φυσικά της οικογένειας.
Ολλανδία
Η περίοδος των Χριστουγέννων στην Ολλανδία ξεκινάει με μια παράδοση η οποία αρχικά δεν είχε καμία σχέση με τα Χριστούγεννα. Η ημέρα εορτής του Αγίου Νικολάου αποτελεί τη κορύφωση της εορταστικής περιόδου. Σύμφωνα με το θρύλο, ο Άγιος Νικόλαος, ο οποίος ονομάζεται «SinterKlaas» καταφθάνει στην Ολλανδία το Νοέμβριο, τρεις βδομάδες πριν τα γενέθλιά του. Το πλοίο του είναι 22
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
φορτωμένο με δώρα, το υποδέχεται στο λιμένα η Βασίλισσα Βεατρίκη συνοδευόμενη από πλήθος κόσμου. (Βέβαια αυτό το έθιμο ανάγεται στην εποχή που η Ολλανδία ήταν αποικιοκρατική και έρχονταν τα χριστουγεννιάτικα προϊόντα από τις αποικίες της)Τις ημέρες που ακολουθούν ο SinterKlaas γυρίζει όλη τη Χώρα μαζί με τον βοηθό του τον Zwarten Piet (Μπλακ Πιτ ή Μαύρο Πιτ)Τα παιδιά στην Ολλανδία παίρνουν τα δώρα τους στις 5 Δεκεμβρίου.α Χριστουγεννιάτικα δένδρα στολίζονται παντού αφού έχει φύγει από τη χώρα ο SinterKlaas. Και εδώ τα Αλεξανδριανά αποτελούν μέρος της εορταστικής διακόσμησης.
Σουηδία
Στη Σουηδία οι ευχές για «Καλά Χριστούγεννα» ή «God Jul» ανταλλάσσονται επί 20ήμερο, από τις 25 Δεκεμβρίου μέχρι και τις 13 23
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Ιανουαρίου, σύμφωνα με σχετικό διάταγμα που εξέδωσε ο Βασιλιάς Κνουτ τον 11ο αιώνα.Η 13η Δεκεμβρίου είναι η μέρα αφιερωμένη στη μνήμη της Αγίας και μάρτυρος Σάντα Λουτσία (St. Lucia) με καταγωγή από Σικελία, η οποία και θεωρείται ότι έσωσε τους Σουηδούς από λιμοκτονία τον 4ο αιώνα. . Την εποχή των πρώτων διωγμών των Χριστιανών, η Lucia μετέφερε φαγητό στους Χριστιανούς, που κρύβονταν σε κατακόμβες και για να φωτίζει το δρόμο φορούσε ένα στεφάνι από κεριά στο κεφάλι της. Τελικά τη συνέλαβαν και τη θανάτωσαν. Την ημέρα της γιορτής της, η μεγαλύτερη κόρη της οικογένειας φορά ένα μακρύ άσπρο φόρεμα με μια κόκκινη κορδέλα και ένα στεφάνι με επτά αναμμένα κεριά στα μαλλιά της. Με μεγάλη προσοχή πηγαίνει καφέ και κουλουράκια σε κάθε μέλος της οικογένειας στο δωμάτιό του και συχνά τη συνοδεύουν τα μικρότερα παιδιά, φορώντας ένα κωνικό καπέλο με ένα αστέρι στην κορυφή. Στις 13 Δεκεμβρίου τα παιδιά φέρνουν στα κρεβάτια των γονιών τους φαγητό, σε ανάμνηση της ιερής σωτηρίας. Νωρίς το πρωί η μεγαλύτερη κόρη της οικογένειας εμφανίζεται ντυμένη με λευκό φόρεμα σαν τη Βασίλισσα του Πνεύματος της Αγίας Λουτσία. Στα μαλλιά της δάφνινο στεφάνι – στέμμα κλειστού τύπου με 6 κεριά και επί της κορυφής φέρει ένα ακόμη έβδομο. Η «Λουτσία» φέρνει μαζί της ένα δίσκο με γλυκά, που έχουν παρασκευασθεί με πολύ αγάπη και πλούσια διακόσμηση. Σε όλη τη Χώρα οι Σουηδοί τιμούν την Αγία με λιτανείες, παρελάσεις και εορτασμούς. Η παραμονή των Χριστουγέννων για τους Σουηδούς αποτελεί οικογενειακή εορτή και με όλα τα άλλα έθιμα που χαρακτηρίζουν την ημέρα αυτή.
Τσεχία Στην Τσεχία η 4η Δεκεμβρίου, ημέρα της εορτής της Αγίας Βαρβάρας είναι αφιερωμένη στη μάρτυρα της περιόδου των πρώτων διωγμών των Χριστιανών. Από άκρη σε άκρη της Χώρας κόβονται κλαδιά κερασιάς και διατηρούνται στο νερό. Εάν έχουν ανθίσει μέχρι 24
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
τα Χριστούγεννα φέρνουν καλή τύχη και προοπτικές για γάμο μέσα στην επόμενη χρονιά.
πιθανόν
ευνοϊκές
Τα κλαδιά της κερασιάς μαζί με μικρά φυτά Αλεξανδριανών και άλλα γιορτινά στολίδια τοποθετούνται μέσα σε ψάθινα καλάθια, συνθέτοντας δημιουργίες παραδοσιακού και μοντέρνου στυλ που κοσμούν το γιορτινό τραπέζα !
Φινλανδία Στη Φινλανδία η 24η Δεκεμβρίου είναι η σημαντικότερη ημέρα
της περιόδου των Χριστουγέννων. Οι εορτασμοί αρχίζουν το μεσημέρι, οπότε σύμφωνα με τη μεσαιωνική παράδοση η ειρήνη των Χριστουγέννων καλείται να ξεπροβάλει με κάθε επισημότητα στη πόλη «Turku» της Φινλανδίας.
25
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
Τα κεριά και τα εποχικά φυτά διακόσμησης όπως το αλεξανδριανό δημιουργούν τη κατάλληλη ατμόσφαιρα για τον εορτασμό των Χριστουγέννων σε οικογενειακό πάντα περιβάλλον. Παραδοσιακά η μέρα αυτή είναι αφιερωμένη στη μνήμη των νεκρών και μια επίσκεψη στο νεκροταφείο την παραμονή των Χριστουγέννων αποτελεί πατροπαράδοτο έθιμο. Κατά τη διάρκεια εκείνης της νύκτας τα καλυμμένα από χιόνι νεκροταφεία μετατρέπονται σε εντυπωσιακές φωτεινές θάλασσες από κεριά.
Ισπανία Τα Χριστούγεννα είναι μια έντονα θρησκευτική γιορτή στην Ισπανία. Ο προστάτης άγιος της χώρας είναι η Παναγία και η
περίοδος των Χριστουγέννων αρχίζει επίσημα στις 8 Δεκεμβρίου, την γιορτή της Άσπιλης Σύλληψης. Κάθε χρόνο γιορτάζεται μπροστά από 26
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
τον μεγάλο γοτθικό καθεδρικό ναό της Σεβίλης και η τελετή ονομάζεται «ο χορός των έξι». Σήμερα, κατά παράδοξο τρόπο, αυτός ο τελετουργικός χορός δεν εκτελείται από έξι αλλά από δέκα αγόρια μ ε περίτεχνα κοστούμια. Ο χορός αποτελείται από κινήσεις και χειρονομίες, που εκτελούνται με απόλυτη ακρίβεια και λέγεται ότι είναι ένα όμορφο και απολαυστικό θέαμα. Η Άγια Νύχτα ή «Νότσε Μπουένα» γιορτάζεται με άφθονο τραγούδι και χορό στους δρόμους υπό τους ήχους των κιθάρων και των καστανιετών. Τα μεσάνυχτα όλοι πηγαίνουν στη «Λειτουργία του Κόκκορα». Η λειτουργία ονομάστηκε έτσι γιατί σύμφωνα με το θρύλο η μοναδική φορά που ο κόκορας λάλησε τα μεσάνυχτα ήταν τη νύχτα που γεννήθηκε ο Ιησούς Χριστός. Μετά τη Λειτουργία, ακολουθεί το δείπνο, όπου συνήθως το κύριο πιάτο είναι γαλοπούλα και το αγαπημένο «τουρόν» των Χριστουγέννων, μια γλυκιά φραντζόλα με ψημένα αμύγδαλα και σάλτσα καραμέλας.
Δανία Στη Δανία, το Χριστουγεννιάτικο δείπνο σερβίρεται τα μεσάνυχτα της Παραμονής των Χριστουγέννων. Όλοι περιμένουν με ανυπομονησία το πρώτο πιάτο που είναι η παραδοσιακή πουτίγκα ρυζιού μέσα στην οποία υπάρχει κρυμμένο μόνο ένα αμύγδαλο. Όποιος βρει το αμύγδαλο θα είναι τυχερός για όλη την υπόλοιπη χρονιά. Ο Άη Βασίλης στη Δανία είναι γνωστός ως «Γιουλεμάντεν» (Julemanden) και καταφθάνει, φορτωμένος με ένα μεγάλο σάκο πάνω σε ένα έλκηθρο που το σέρνει ένας τάρανδος. Τα ξωτικά που τον βοηθούν σε αυτές τις Χριστουγεννιάτικες «αγγαρείες» ονομάζονται «Γιουουλ Νισσε» και πιστεύεται ότι ζουν σε σοφίτες. Για να τα καλοπιάσουν, τα παιδιά αφήνουν πιατάκια με γάλα ή πουτίγκα και χαίρονται όταν το πρωί των Χριστουγέννων ανακαλύπτουν ότι τα έχουν πάρει.
Ρωσία Ο Αγ. Νικόλαος είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στη Ρωσία. Σύμφωνα με το μύθο, κατά τον 11ο αιώνα ο Πρίγκιπας Βλάντιμιρ ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη για να βαπτιστεί και επέστρεψε στη Ρωσία με 27
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία
ιστορίες για τα θαύματα του Αγ. Νικολάου, που ήταν επίσκοπος της πόλης Μύρας στην Τουρκία. Από τότε πολλές ήταν οι Ορθόδοξες Εκκλησίες που πήραν το όνομά του και μέχρι και τη σημερινή ημέρα το όνομα Νικόλαος είναι από τα περισσότερο διαδεδομένα στη Ρωσία. Οι περισσότεροι χριστιανοί της Ρωσίας ανήκουν στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία και συνηθίζεται να νηστεύουν μέχρι την πρώτη λειτουργία την Παραμονή των Χριστουγέννων. Το δείπνο την Παραμονή των Χριστουγέννων δεν περιέχει κρέας, ωστόσο είναι γιορτινό. Το πιο σημαντικό έδεσμα είναι ένας ειδικός χυλός που λέγεται «κούτια» (kutya) και αποτελείται από σιτάρι και άλλα δημητριακά που συμβολίζουν την ελπίδα και την αθανασία καθώς και μέλι και σπόρους από παπαρούνα που εξασφαλίζουν ευτυχία, επιτυχία και ξεγνοιασιά. Συχνά τελείται ένα έθιμο, που εγγυάται την ευλογία του σπιτιού. Ένας παπάς επισκέπτεται το σπίτι μαζί με τα παιδιά, που κουβαλούν δοχεία με αγιασμό και ραντίζει όλα τα δωμάτια. Η κούτια τρώγεται από ένα κοινό για όλους πιάτο για να συμβολισθεί η ενότητα
28
http://blogs.sch.gr/geapostoli Αποστολίδου Γεσθημανή-Πομάκη Ευανθία