Issuu

ԲԱՐԻ ԳԱԼՈՒՍՏ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի համար ﬔծագույն պատիվ է կա տիվ կազ զմակ կեր երպ պե ել «Նո Նոբ բել յյան ան օր րեր եր Երևան նու ում գիտակ կան ան ﬕջո ջոց ցա առո ռոււմը և ﬔկ հա հար րկի տակ հյո յոււրը րընն կալել նոբել յան հինգ մրցանակակիրների: Այս եզակի իրադարձությունը նպատակ ունի ներկայացնել փաստեր այնպիսի գիտական նվաճուﬓերի մասին, որոնք արժանացել են նոբել յան մրցանակների: «Նոբել յան օրեր Երևանում ﬕջոցառումը Հայաստանում երբևէ կազմակերպված աﬔնանշանավոր գիտական ﬕջոցառուﬓերից է: Այն առաջին հնարավորությունն է ﬔր տարածաշրջանի փորձառոււ և եր ռո րի իտա տաս սար ս արդ ար դ գի գիտ տնա նակ կան կ անն ան նե ն երի րի,, ին ինչչպե պես ս նա նաև և ուս սա անո նող ղնե ներ րի հա համ մար կեն ենդ դա դ անի շփո փում ւմ ոււնե նեն նե նա ն ալ գի գի-տութ տո ւթյան աս սպա պարե եզո զում ւմ աﬔնա նաբ բար արձր ձր պար արգ գևի արժա ժան նա ացա ցած ծ անհատ տնե ներ րի հե հետ: տ: Սա նաև գի իտա տակ կան ան երկխոսության հնարավորություն է տարբեր մշակույթներ և ավանդույթներ կրող, տարբեր գիտական դպրոցներ ներկայացնող անձանց ﬕջև: Օգտ Օգ տվի վի՛ր ր այս բացառ ռիկ իկ հնար րա ավոր րու ութ թյո յոււնի նից ց և ստաց ցի՛ իր ր հն հնա արավ վո որո րութ ւթյյու ուն՝ ն լսե սելլ արժեք քա ավո վոր ր կա կար րծի ծիքքներ և խորհրդատվություն քո կողﬕց իրականացվող հետազոտությունների և դրանց արդյունավետ պլանավորման վերաբերյալ: Սովորի՛ր՝ ինչպես անցնել դեպի հաջողություն տանող ճանապարհը: Միացի՛ր ﬔզ և շփվի՛ր ﬔծագույն գիտնականների հետ, որոնց հայտնագործությունները դարձրել են տիեզերքն առավել ըմբռնելի: Երև Եր ևանի պետակ կան ան բժշ ժշկա կակ կան ան համա մալլսա սար րանի և «Ն Նո ոբե բելլ յա յան ն օրե րեր ր Երև ևա անո նոււմ գիտակ կան ան ﬕջո ջոց ցառ առ-ման համակարգող հանձնաժողովի անունից ուրախ ենք ող ջունել բոլոր նոբել յան մրցանակակիրներին և ﬕջոցառման մասնակիցներին: Վստահեցնում ենք, որ այս իրադարձությունը նոր գաղափարներ կծնի և կնպաստի ձեր հետազոտական աշխատանքների որակի բարձրացմանը: Ակնկալում ենք արդյունավետ մասնակցություն ընկերական մթնոլորտում: ՈԳԵՇՆՉՎԻ՛Ր ԵՎ ՍՏԵՂԾԻ՛Ր Կ. Բ. ԵՆ ԵՆԿ ԿՈ ՈՅԱ ՅԱՆ Ն պրոֆեսոր, համակարգող հանձնաժողովի նախագահ Մ. Զ. ՆԱՐԻՄԱՆՅԱՆ պրոֆեսոր, հյ*րընկալող համալսարանի ռեկտոր

WELCOME It is a great honor for Yerevan State Medical University to host five Nobel Laureates under one roof ro of in th thee fr fram ames es of a un uniq ique ue sci cien enti tifi fic ev even entt “N “Nob obel el day ayss in Yer erev evan an” ” wh whic ich h is aim imed ed at di disc scov over erin ingg facts about the scientific achievements worth sharing the Nobel Prize. This event is a distinguished one ever organized in Armenia. It is the first opportunity for the experienced and young scientists, as well as for students of the region, to interact and get to know outs ou tsta ts tand ta ndin nd ingg pe in pers rson rs onal on alit al itie it iess wh ie who o ha have ve bee een n aw awar arde ar ded de d th thee hi high ghes gh estt pr es priz izee fo iz forr sc scie ient ie ntifi nt ificc ach ifi chie ieve ie veme ve ment me nts. nt s. This Th is is al also so an op oppo port rtun unit ity y fo forr a di dial alog ogue ue bet etwe ween en sci cien enti tist stss of diff iffeere rent nt bac ackg kgro roun unds ds, re reli ligi gion onss an and d traditions. Take the opportunity to hear valuable opinion about your scientific interests! Be advised on effective ti ve pla lann nnin ingg of you ourr re rese sear arch ch pro roje ject ctss an and d le lear arn n ho how w to mak akee a wa way y th that at lea eads ds to su succ cces ess! s! Joi oin n us to have official and personal contacts with great scientists whose discoveries have made our Universe more comprehensible! On behalf of Yerevan State Medical University and the Organizing Committee we are glad to welcome all the Laureates and the participants of “Nobel Days y in Yerevan”. We assure that this event will ill giv i e riise to new id ideas and d promote t th the quallit ity off your research h acttivit itiies. We look forward to effective communication in a friendly atmosphere. BE INSPIRED AND CREATE! K.B. YENKOYAN Professor, Head of Organizing Committee M.Z. NARIMANYAN Professor, Rector of hosting University

Հա յաս տա նը կհյու րըն կա լի նո բել յան հինգ դափ նե կիր նե րի

ԱՆՆԱԽԱԴԵՊ ՄԻՋՈՑԱՌՄԱՆ ՀԵՂԻՆԱԿԸ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՆ Է Ապրիլի 11-16-ը 1 16 Հա Հ յաստանն նն առաջին ին ան նգամ մ կհ կհյուրըն նկ կալի ﬕաժամանակ նոբել յան հինգ դափնեկիրների, ովքեր «Նոբել յան օրեր» ﬕջոցառման շրջանակներում մասնագիտական և լայն հասարակական շրջանակների համար կներկայացնեն կենսաքիﬕայի, ֆիզիկայի և բժշկագիտության թեմաներով բաց դասախոսություններ և հանդես կգան հասարակական թեմաների քննարկուﬓերով։ Հարավային Կովկասում նախադեպը չունեցող այս ﬕջոցառման առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ «Ոգեշնչվի՛ր և ստեղծի՛ր խորագրով իրականացվելիք նոբելյան շաբաթին կմասնակցեն համաշխարհային գիտության առաջատար դեմքեր, ովքեր կփորձեն հայ երիտասարդությանը ցույց տալ, թե որքան շոշափելի է գիտությունն այսօր: Տարածաշրջանում դեռ չի հաջողվել ﬕևնույն ժամանակահատվածում ﬔկտեղել ﬕանգաﬕց նոբել յան հինգ մրցանակակիրների։ Անվանի գիտնականներին հրավիրելու հիﬓական նպատակը հատկապես երիտասարդներին ոգեշնչելն է, որի արդյունքում հնարավոր է հասնել նորանոր ձեռքբերուﬓերի, գիտական նվաճուﬓերի։ Միջոցառման նպատակներից ﬔկը ﬔր երկիրն անվանի գիտնականներին ներկայացնելն է։ «Նոբելյան օրերի ընթացքում դասախոսություններով հանդես կգան կենսաբան Աարոն Չիհանովերը (Իսրայել), բյուրեղագետ Ադա Յոնաթը (Իսրայել), քիﬕկոս և ֆիզիկոս Դան Շեխտմանը (Իսրայել), պաթոլոգիստ Ջոն Ռոբին Ուորենը (Ավստրալիա) և քիﬕկոս Էյ-իչի Նեգիշին (Ճապոնիա)։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ﬕջոցառման թիրախային

խում ﬕայի կայի խ մբը բժշկա ժ կ գի իտության, ն քի իﬕ ի և ֆիզի իկ ի ոլորտների մասնագետներն ու ուսանողներն են՝ դասախոսությունները բաց են լինելու բոլորի համար։ Հյուրերը ﬔկ շաբաթ լինելու են Հայաստանում և հանդես են գալու հանրային և մասնագիտական բնույթի դասախոսություններով։ Դասախոսությունները կանցկացվեն անգլերեն՝ զուգահեռ հայերեն թարգմանությամբ։ Միջոցառմանը գրանցվելու և մասնակցելու, ինչպես նաև հավել յալ տեղեկություններ ստանալու համար կազմակերպող կողﬓ առաջարկում է այցելել պաշտոնական www. nobeldays.am վեբ կայք, ինչպես նաև՝ պարբերաբար թարմացված տեղեկությունների համար ﬕանալ Nobel Days in Yerevan ֆեյսբուքյան էջին։ Բացի դասախոսություններից գիտնականները կմասնակցեն նաև մասնագիտական «Կլոր սեղանների, կայցելեն Հայաստանի տեսարժան վայրեր։ Նախատեսվում է նաև հյուրերի հանդիպում Աﬔնայն Հայոց կաթողիկոսի, ինչպես նաև ՀՀ բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ: Հրավիրյալները ողջունեցին կազմակերպիչների առաջարկը՝ հանդիպել ավագ դպրոցի աշակերտների հետ: Միջոցառումը գիտական երկխոսության հնարավորություն կստեղծի տարբեր մշակույթներ և ավանդույթներ կրող, տարբեր գիտական դպրոցներ ներկայացնող անհատների ﬕջև: Սա աննախադեպ հնարավորություն է՝ ﬕ քանի օր շարունակ վայելել նոբել յան մրցանակակիրների ընկերակցությունը և լսել նրանց տպավորիչ դասախոսությունները։

Armenia will host five Nobel Laureates

THE AUTHOR OF AN UNPRECEDENTED EVENT IS YEREVAN STATE MEDICAL UNIVERSITY Yerevan St State t M Medical di l U University i it will ill host five Nobel laureates on April 1116,who will represent open lectures on Biochemistry, Physics and Medical Science, topics for specialists and for public in general and will have debates on some public topics , in the frameworks of “Nobel Days in Yerevan” The uniqueness of this event which is unprecedented In the South Caucasus is that world famous people in science will try to show the Armenian youth how tangible the science is today, in the scopes of Noble Days “Be inspired and Create” event.. The Region has not yet succeeded in combining five Nobel laureates in the same period. The utmost objective of inviting the leading scientists is mainly to inspire the youth which will result in achieving new scientific peaks .One of the main goals of the “Nobel Days” is to represent our country to the leading scientists. Biologists Aaron Ciechanover (Israel), Ada Yonath (Israel), chemist and physicist Dan Shechtman(Israel), Pathologist John Robin Warren (Australia) and chemist Ei-

(Japan)) will deliver their iichi hi Negishi N i hi (J ill d li th i llecures during the “Nobel Days”. Despite the fact that the target group of the event are the specialists and students of the Medicine, Chemistry and Physics spheres, the lectures will be open to all. The guests will stay in Armenia for a week and will give lectures on professional and public topics. The lectures will be delivered in English with armenian translation. This event is a distinguished one ever organized in Armenia. It is the first opportunity for the experienced and young scientists, as well as for students of the region, to interact and get to know outstanding personalities who have been awarded the highest prize for scientific achievements. This is also an opportunity for a dialogue between scientists of different backgrounds, religions and traditions. Take the opportunity to hear valuable opinion about your scientific interests! Be advised on effective planning of your research projects and learn how to make a way that leads to success! Join us to have

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

offi fficial i l and d personall contacts t t with ith great scientists whose discoveries have made our Universe more comprehensible! On behalf of Yerevan State Medical University and the Organizing Committee we are glad to welcome all the Laureates and the participants of “Nobel Days in Yerevan”. We assure that this event will give rise to new ideas and promote the quality of your research activities. The scientific event will take place at Big Hall of Administrative Building of Yerevan State Medical University a er M. Heratsi. You should visit the official event webpage www.nobeldays.am and register online. The selection is made based on the Graduate Point Average (for students), scientific interests, the content of published works and the motivation letter. The selection results will be announced via email. You will receive a notification on the details of your participation before March 20. Anyone who has scientific interests irrespective of activity field, age, nationality, religion and residence can take part.

ԲԺՇԿԱ ԿԱ ՆԸ 2010 ԹՎԱԿԱՆԻՆ ՀՅՈՒ ՐԸՆ ԿԱ ԼԵԼ Է ԱԱ ՐՈՆ ՉԻՀԱ ՆՈ ՎԵ ՐԻՆ Ինչպես գիտենք՝ 2010-ի ապրիլի 12–14-ը Երևանի պետական բժշկական համալսարանում հյուրընկալվել էր ականավոր գիտնական, բիոքիﬕկոս, նոբելյան դափնեկիր Աարոն Չիհանովերը, ով, բժշկականի պատվավոր հյուրը լինելուց բացի, հանդիսանում էր ԵՊԲՀ 90-ամյակի հոբել յանական հանդիսությունների շրջանակներում կայացած երիտասարդ գիտնականների ﬕջազգային համաժողովի զեկուցող: Համալսարանականներին ընձեռվեց բացառիկ հնարավորություն՝ ունկնդրել նրա գիտական զեկույցները՝ նվիրված դեղագործության զարգացմանը 21-րդ դարում և «Ուբիկվիտին-պրոտեոլիտիկ համակարգ» թեմային: Զեկույցները բավականին տեղեկատվական էին և լուսաբանում էին ﬕ շարք հիﬓախնդիրներ: Ունկնդիրները ոգևորված էին ականավոր բիոքիﬕկոսի հետ շփման եզակի հնարավորությունից: ԵՊԲՀ գիտական խորհրդի որոշմամբ պրոֆեսորին շնորհվեց «Երևանի բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր» կոչումը և ԵՊԲՀ ոսկե հուշաﬔդալը:

NOBEL LAUREATE AARON CIECHANOVER WAS WELCOME TO YEREVAN STATE MEDICAL UNIVERSITY On 12 – 14 ,April 2010 Yerevan State Medical University received the outstanding scientist, biochemist Nobel laureate Aaron Ciechanover, who was the honorary guest and lecturer in the International Congress of Young Scientists, being held within the frameworks of YSMU 90th anniversary celebration. We all were granted a unique opportunity to attend the scientific reports delivered by Dr. Ciechanover on drug development in the 21st century and the ubiquitin proteolytic system. The reports were highly informative and illustrative highlighting many current issues. The audience was deeply impressed by the experience of interacting with the great biochemist. By the resolution of the YSMU Scientific Council «YSMU Honorary Doctor Award» and YSMU Gold Medal were conferred to Prof. Ciechanover for his outstanding achievements in the filed of sciences as well as for the significant contributions to the University educational and scientific life. ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ՄԱՀՎԱՆ ԱՌԵՎՏՐԱԿԱՆՆ Ու Ու ԳՅՈ ԳՅՈււՏԱՐԱՐԸ Նոբել յան մրցանակը գիտության ոլորտում տրվող աշխարհի աﬔնահեղինակավոր մրցանակն է, որին արժանանալը խիստ պատվաբեր է: Այդ մրցանակի տրման արարողակարգի համաձայն` Նոբել յան կոﬕտեի հաստատած կարգով հատուկ լիազորված անձինք և հաստատություններ, ըստ մասնագիտությունների, առաջադրում են տարվա լավագույն արդյունքներն արձանագրած թեկնածուներին, ապա փակ-գաղտնի քվեարկությամբ որոշվում է դափնեկիրը: Արդյունքները հրապարակելուց հետո քվեաթերթիկները ոչնչացվում են: Շվեդ խաղարար (պացիֆիստ), գյուտարար և քիﬕկոս Ալֆրեդ Նոբելը հնարեց դինաﬕտը, որպեսզի դրանով վերջ դնի պատերազﬓերին: Բայց ստացվեց հակառակը: Շատերի համար նրա գյուտն առավել քան ճակատագրական էր: 1888-ին, երբ մահացավ նրա եղբայրը` Լյուդվիգ Նոբելը, ֆրանսիական ﬕ հանդես սխալմամբ Ալֆրեդին վերագրեց վախճանը և իր մահախոսականում Նոբելին անվանեց «մահվան առևտրական: Նոբելը կարդաց «իր համար գրված դաժան տողերը և ցնցվեց ﬕնչև հոգու խորքը. «Ուրեﬓ իմ իրական մահվան դեպքում ես ա՞յս գնահատականին եմ արժանանալու: Չցանկանալով պատմության ﬔջ ﬓալ նման սարսափելի ածականով` Նոբելը 7 տարի հետո որոշեց իր ողջ ունեցվածքը կտակել սերունդներին: Այսպես ծնվեց մարդկության պատմության ﬔջ ահռելի դեր խաղացող նոբել յան մրցանակաբաշխությունը, որը տրվում է գրականության, ֆիզիկայի, քիﬕայի, առող ջապահության, ֆիզիոլոգիայի և խաղաղության ամրապնդման ոլորտներում: Իսկ 1969-ից, շվեդական բանկի առաջարկով՝ մրցանակը շնորհվում է նաև տնտեսագիտության ոլորտում: Գոյություն ունի վարկած, ըստ որի

նոբել յան մրցանակը չի շնորհվում մաթեմատիկայի բնագավառում, քանի որ Ալֆրեդի կինը լքել է ամուսնուն և գնացել է մաթեմատիկոսի մոտ: Իրականում Նոբելը երբեք չի ամուսնացել և մաթեմատիկան համարել է շատ վերացական գիտություն: Գիտնականը ցանկացել է մրցանակը շնորհել ﬕայն նրանց, ովքեր օգտակար գործ են արել մարդկության համար: Խաղաղության նոբել յան մրցանակ ստանալու համար հինգ անգամ առաջադրվել է Մահաթմա Գանդին, բայց այդպես էլ չի ստացել: 1948-ին՝ նրա սպանությունից հետո, Նոբել յան խորհուրդը հասկացավ իր սխալը և այդ տարի իր մրցանակը չշնորհեց ոչ ոքի: 20-րդ դարի 30-ական թվականներին գերմանացի ֆիզիկոսներ Ջեյմս Ֆրանկը և Մաքս ֆոն Լաուեն, վախենալով, որ նոբել յան ոսկյա մրցանակները կարող են բռնագրավել նացիստները, դրանք փոխանցեցին ﬔկ այլ մրցանակակրի՝ դանիացի Նիլս Բորին: 1940-ին, երբ Դանիան օկուպացրին գերմանական զորքերը, Ն. Բորը մրցանակները փոխանցեց Դյորդ Հևեշիին, ով քիﬕայի բնագավառում նույնպես մրցանակակիր էր: Դ. Հևեշին թագավորական օղու ﬔջ լուծեց մրցանակները: Այս լուծույթով տարան ոչ ﬔկի մոտ կասկած չառաջացրեց, և պատերազﬕց հետո Հևեշին ոսկին առանձնացրեց: Քիﬕկոսը «նոբել յան ոսկին փոխանցեց Շվեդիայի թագավորական ակադեﬕային, որտեղ էլ գերմանացի ֆիզիկոսների համար նորից ձուլեցին իրենց մրցանակները: 1971-ին չիլիացի պոետ Պաբլո Ներուդան նոբել յան մրցանակ ստացավ գրականության ոլորտում: Կարճատեսության պատճառով երեկույթի ժամանակ գրողն աստիճանի վրա սայթաքեց և ընկավ, և երբ շնորհակալություն հայտնելու համար մոտենում էր Շվեդիայի թագավորին, ով նստած էր մյուս հյուրերի շարքում,

շփոթ վեց խո նարհ պալատի պաոթվ վ եց և խ ոն ն արհ հվե վեց պալա ի պա հակի առջև: Այս ﬕջադեպից հետո ﬕապետը նստում է բեմում: 1921-ին ֆիզիկայի ոլորտում մրցանակ ստացավ Ալբերտ Էյնշտեյնը: Էյնշտեյնի և իր նախկին կնոջ ամուսնության պայմանագրում գրված էր, որ եթե նա նոբել յան մրցանակ ստանա, պետք է այն հանձնի իր կնոջը: Շատ գիտնականներ և պատմաբաններ պնդում են նույնիսկ, թե Էյնշտեյնի բացահայտուﬓերի ﬔծ մասի համահեղինակն է եղել իր նախկին կինը: Բայց վկայությունները ծանրակշիռ չեն. չկան փաստեր: Մենդելեևի պարբերական աղ յուսակի 102-րդ տարրը կոչվում է «Նոբելիում: Ալֆրեդ Նոբելը նաև դրամատուրգ էր: Մահվան շեﬕն նա ավարտեց «Նեﬔսիս ողբերգությունը, որը բաղկացած էր 4 արարից: Կաթոլիկ եկեղեցին դեմ էր այդ ստեղծագործությանը` այն համարելով աստվածընդդեմ, և հրատարակվելուց հետո ամբողջ տպաքանակը ոչնչացվեց՝ բացառությամբ 3 օրինակի: Ողբերգությունը տպագրվեց ﬕայն 2003-ին, և հեղինակի մահվանից 109 տարի անց՝ 2005-ին, Ստոկհոլմում կայացավ «Նեﬔսիսի պրեﬕերան:

DEATH TRADER AND INVENTOR Nobel Prize is the most prestigious prize in the science ﬁeld and to receive one is extremely honorable. Each year, thousands of members of academies, university professors, scientists, previous Nobel Laureates and members of parliamentary assemblies and others, are asked to submit candidates for the Nobel Prizes for the coming year. These nominators are chosen in such a way that as many countries and universities as possible are represented over time. On 27 November 1895, Alfred Nobel signed his last will and testament, giving the largest share of his fortune to a series of prizes in Physics, Chemistry, Physiology or Medicine, Literature and Peace - the Nobel Prizes. There are diﬀerent versions why the prize isn't given in Maths, and it is believed that Nobel's wife had le him for a mathematician, but in fact Nobel hever married and he considered Mathematics a 6

very abtstract science. On 27 November 1895, Alfred Nobel signed his last will and testament, giving the largest share of his fortune to a series of prizes in Physics, Chemistry, Physiology or Medicine, Literature and Peace - the Nobel Prizes. In 1968, Sveriges Riksbank (Sweden’s central bank) established The Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel. When the will was opened and read a er his death, the will caused a lot of controversy both in Sweden and internationally, as Nobel had le much of his wealth for the establishment of a prize. His family opposed the establishment of the Nobel Prize, and the prize awarders he named refused to do what he had requested in his will.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ՆՈ ԲԵԼ ՅԱՆ ՄՐՑԱ ՆԱ ԿԻ ՊԱՏ ՄՈՒԹ ՅՈՒ ՆԸ Նոբել յան մրցանակաբաշխությունը աﬔնամյա ﬕջոցառում է, որի ժամանակ շվեդական և նորվեգական հանձնաժողոﬖերի կողﬕց տրվում են մրցանակներ ﬕ շարք անվանակարգերում՝ ի ճանաչուﬓ ակադեﬕական, մշակութային և գիտական նվաճուﬓերի: Նոբել յան մրցանակն առաջին անգամ շնորհվել է 1895-ին՝ համաձայն շվեդ գյուտարար Ալֆրեդ Նոբելի կամքի: Քիﬕայի, գրականության, խաղաղության, ֆիզիկայի և ֆիզիոլոգիայի (բժշկության) բնագավառներում մրցանակներն առաջին անգամ շնորհվել են 1901ին: 1901-2015 թվականների ընթացքում նոբել յան մրցանակը շնորհվել է 573 անգամ՝ 900 մարդկանց և կազմակերպությունների, որոնցից ոմանք մրցանակը ստացել են ﬕ քանի անգամ: Յուրաքանչյուր տարի՝ դեկտեմբերի 10-ին, մրցանակակիրները ստանում են ոսկե ﬔդալ, դիպլոմ և գումար, որը նախօրոք որոշվում է Նոբել յան հիﬓադրաﬕ կողﬕց:

ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ ՓԱՍՏԵՐ Ալֆրեդ Նոբելի կտակը 1895-ի նոյեմբերի 27-ին Ալֆրեդ Նոբելը ստորագրում է իր երրորդ և վերջնական կտակը Փարիզի շվեդանորվեգական ակումբում: Նրա մահից հետո բացվում է կտակը, որը բազմաթիվ բանավեճերի պատճառ է դառնում, քանզի Նոբելն իր կարողության ﬔծ մասը նվիրաբերել էր մրցանակի հիﬓադրմանը: Նրա կամքին դեմ էր նույնիսկ իր ընտանիքը, և այսպիսով պահանջվում է 5 տարի, որպեսզի 1901-ին կազմակերպվի առաջին մրցանակաբաշխությունը:

Նոբել յան մրցանակի կին դափնեկիրները 1901-2015 թվականներին նոբել յան մրցանակը շնորհվել է 48 կնոջ՝ 49 անգամ: Միակ կինը, ով մրցանակը ստացել է երկու անգամ, Մարի Կյուրին էր՝ 1903-ին ֆիզիկայի, իսկ 1911ին՝ քիﬕայի բնագավառներում:

Նրանք հրաժարվել են նոբելյան մրցանակից Ժան-Պոլ Սարտրը պարգևատրվել է 1964-ին՝ գրականության բնագավառում: Հրաժարվել է մրցանակից այն պատճառով, որ ընդհանրապես ﬔրժում էր ցանկացած պաշտոնական պարգևատրում: Լե Դուք Թոն պարգևատրվել է 1973-ին, խաղաղության նոբել յան մրցանակով՝ ԱՄՆ պետքարտուղար Հենրի Քիսսինգերի հետ ﬕասին: Մրցանակը նրանց էր շնորհվել Վիետնամում խաղաղության համաձայնագրի վերաբերյալ բանակցությունների անցկացման համար: Լե Դուք Թոն իր ﬔրժումը բացատրել է այն փաստով, որ խաղաղությունն աﬔնևին էլ հաստատված չէր, և երկու կողﬔրը շարունակում էին խախտել համաձայնագիրը:

Նոբել յան մրցանակակիրներ, ովքեր եղել են բանտարկված պարգևատրման ժամանակ Նրանք եղել են խաղաղության նոբել յան մրցանակի դափնեկիրներ: Կառլ վոն Օսիետսկի՝ գերմանացի լրագրող և խաղաղասեր, Աունգ Սան Սու Կյի՝ բիրմացի քաղաքական գործիչ, Լյու Սյաոբո՝ չինացի, մարդու իրավունքների պաշտպան:

Իսկ ինչ$՞ Նոբել յան դափնեկիր Լինել դափնեկիր՝ նշանակում է լինել մատնանշված դափնու պսակով: Ըստ հունական դիցաբանության՝ Ապոլլոն աստվածը ներկայացված էր ﬕշտ դափնեպսակը գլխին, որը պատվի և հաղթանակի խորհրդանիշ էր: Դափնու պսակն իրենից ներկայացնում է դափնու ծառի (լատիներեն՝ Laurus nobilis) տերևներից պատրաստված շրջանաձև թագ: Հին Հունաստանում դափնեպսակով պարգևատրում էին ինչպես սպորտային, այնպես էլ բանաստեղծական մրցույթների հաղթողներին:

Նոբել յան ﬔ Նոբելյան ﬔդալ դալ Մեդալներն աﬔնայն ճշգրտությամբ պատրաստված ձեռքի աշխատանքներ են՝ 18 կարատանոց կանաչ ոսկուց՝ պատված 24 կարատանոց ոսկով: Ֆիզիկայի, քիﬕայի, ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության և գրականության բնագավառներում նոբել յան ﬔդալները ﬕօրինակ են. նրանց վրա պատկերված են Ալֆրեդ Նոբելը և նրա ծննդյան ու մահվան տարեթվերը (1833-1896): Նոբելի դիմանկարը պատկերված է նաև խաղաղության և տնտեսագիտության մրցանակների ﬔդալների վրա՝ ﬕ փոքր տարբերվող դիզայնով: Հակառակ երեսի պատկերները տարբերվում են՝ ըստ մրցանակը հանձնող հաստատության:

Նոբել յան դիպլոմ Յուրաքանչյուր դիպլոմ արվեստի յուրօրինակ գործ է՝ պատրաստված շվեդ և նորվեգացի լավագույն նկարիչների և կալիգրաֆերների կողﬕց:

Նոբել յան դրամաշնորհ Նոբել յան մրցանակի ամբող ջական դրամաշնորհը 2015-ի դրությամբ կազմում է 8 ﬕլիոն շվեդական կրոնա: Նույն անվանակարգում ﬔկից ավելի դափնեկիրների դեպքում գումարը բաժանվում է նրանց ﬕջև:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

WHAT IS NOBEL PRIZE the Swedish-Norwegian Club in Paris. When it was opened and read a er his death, the will caused a lot of controversy both in Sweden and internationally, as Nobel had le much of his wealth for the establishment of a prize. His family opposed the establishment of the Nobel Prize, and the prize awarders he named refused to do what he had requested in his will. It was ﬁve years before the ﬁrst Nobel Prize could be awarded in 1901.

Interesting facts about Nobel Laureates 573 Nobel Prizes! Between 1901 and 2015, the Nobel Prizes and the Prize in Economic Sciences were awarded 573 times.

Nobel Prize Awarded Women The Nobel Prize and Prize in Economic Sciences have been awarded to women 49 times between 1901 and 2015. Only one woman, Marie Curie, has been honoured twice, with the 1903 Nobel Prize in Physics and the 1911 Nobel Prize in Chemistry. This means that 48 women in total have been awarded the Nobel Prize between 1901 and 2015.

Two Nobel Laureates Declined the Prize The Nobel Prize is a set of annual international awards bestowed in a number of categories by Swedish and Norwegian committees in recognition of academic, cultural and/or scientiﬁc advances. The will of the Swedish inventor Alfred Nobel established the prizes in 1895. The prizes in Chemistry, Literature, Peace, Physics, and Physiology or Medicine were ﬁrst awarded in 1901. Between 1901 and 2015, the Nobel Prizes and the Prize in Economic Sciences were awarded 573 times to 900 people and organizations. With some receiving the Nobel Prize more than once, this makes a total of 870 individuals (821 men and 49 women) and 23 organizations. Each recipient, or laureate, receives a gold medal, a diploma and a sum of money, which is decided by the Nobel Foundation.

Alfred Nobel’s Will On November 27, 1895, Alfred Nobel signed his third and last will at 8

Jean-Paul Sartre, awarded the 1964 Nobel Prize in Literature, declined the prize because he had consistently declined all oﬃcial honours. Le Duc Tho, awarded the 1973 Nobel Peace Prize jointly with US Secretary of State Henry Kissinger. They were awarded the Prize for negotiating the Vietnam peace accord. Le Doc Tho said that he was not in a position to accept the Nobel Peace Prize, citing the situation in Vietnam as his reason.

Nobel Laureates under Arrest at the Time of the Award Three Nobel Laureates were under arrest at the time of the award of the Nobel Prize, all of them Nobel Peace Prize Laureates: German paciﬁst and journalist Carl von Ossietzky Burmese politician Aung San Suu Kyi Chinese human rights activist Liu Xiaobo

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

The Nobel Prize Insignias At the Nobel Prize Award Ceremonies on 10 December the Nobel Laureates receive three things: a Nobel Diploma, a Nobel Medal and a document conﬁrming the Nobel Prize amount. Each Nobel Diploma is a unique work of art, created by foremost Swedish and Norwegian artists and calligraphers. The Nobel Medals are handmade with careful precision and in 18 carat green gold plated with 24 carat gold. The Nobel Medals in Physics, Chemistry, Physiology or Medicine and Literature are identical on the face: it shows the image of Alfred Nobel and the years of his birth and death (1833-1896). Nobel’s portrait also appears on the Nobel Peace Prize Medal and the Medal for the Prize in Economic Sciences, but with a slightly diﬀerent design. The image on the reverse varies according to the institution awarding the prize.

The Nobel Diplomas Each Nobel Diploma is a unique work of art, created by foremost Swedish and Norwegian artists and calligraphers.

The Nobel Prize Amount Alfred Nobel le most of his estate, more than 31 million (today approximately 1,702 million) to be converted into a fund and invested in “safe securities.” The income from the investments was to be “distributed annually in the form of prizes to those who during the preceding year have conferred the greatest beneﬁt to mankind.” The Nobel Prize amount for 2015 is set at Swedish kronor 8.0 million per full Nobel Prize.

Why are the individuals and organisations awarded a Nobel Prize called Nobel Laureates? The word “Laureate” refers to being signiﬁed by the laurel wreath. In Greek mythology, the god Apollo is represented wearing a laurel wreath on his head. A laurel wreath is a circular crown made of branches and leaves of the bay laurel (in Latin: Laurus nobilis). In Ancient Greece, laurel wreaths were awarded to victors as a sign of honour - both in athletic competitions and in poetic meets.

ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ ԵՆՔ ՄԵՐ ՀՅՈՒՐԵՐԻՆ WE INTRODUCE OUR GUESTS

ԱԱՐՈՆ ՉԻՀԱՆՈՎԵՐ 2004-ին ստացել է նոբել յան մրցանակ քիﬕայի 2004ոլորտ$մ (Ավրաամ Հերշկոյի և Իրվին Ռո$զի հետ)՝ $բ բիքվիտին կախյալ պրոտեոսոմալ դեգրադացիոն համակարգը բացահայտել$ համար Կե Կենսաբան Աարոն Չիհանովերը ծնվել է 1947ի հո հոկտեմբերի 1-ին, Հայֆայում: Նրա ընտանիքի անդաﬓերը եղել են Երկրորդ համաշխարհային պատերա պատերազﬕց առաջ Լեհաստան գաղթած հրեաներ: 1971-ին ս ստացել է մագիստրոսի կոչում գիտության ասպարեզու զում, իսկ 1974-ին ավարտել է Երուսաղեﬕ Հադասսահ բ բժշկական դպրոցը: Ա. Չիհանովերը 1981-ին կենսաքիﬕայի բնագավառում ստացել է իր դոկտորական աստիճանը Իսրայելի տեխնոլոգիական Տեխնիոնի համալսարանի կողﬕց՝ նախքան 1981-1984 թվականներին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանի Հարվեյ Լոդիշ լաբորատորիայում անցկացրած իր հետազոտությունը: Այժմ նա Տեխնիոնի համալսարանի Ռութ և Բրյուս Ռապապորտ ֆակուլտետում հետազոտությունների վաստակավոր պրոֆեսոր է: Չիհանովերը Իսրայելի բնական և հումանիտար գիտությունների ակադեﬕայի, Գիտությունների հայրապետական ակադեﬕայի և Աﬔրիկայի Միացյալ Նահանգների ազգային ակադեﬕայի օտարերկրյա աշխատակից է: Որպես Իսրայելի առաջին գիտական նոբել յան մրցանակակիր՝ Աարոն Չիհանովերը ﬔծ դեր է խաղում Իսրայելի տեխնոլոգիական համալսարանի և Իսրայելի պատմության ﬔջ: Նա նաև հանդիսանում է նորարարական խորհրդատվական կենտրոնի անդամ:

AARON CIECHANOVER Born: 1 October 1947 Country: Israel Nationality: Israeli Field: Biology Institution: Technion – Israel Institute of Technology Known for: Ubiquitin-mediated protein degradation Notable awards: Nobel Prize in Chemistry 2004 “For the discovery of ubiquitin-mediated protein degradation” with Avram Hershko and Irwin Rose Aaron Ciechanover is an Israeli biologist, who won the Nobel Prize in Chemistry for characterizing the method that cells use to degrade and recycle proteins using ubiquitin. Ciechanover was born in Haifa, a year before the establishment of Israel. His family was Jewish immigrants from Poland before World War II. He earned a master’s degree in science in 1971 and

graduated from Hadassah Medical School in Jerusalem in 1974. He received his doctorate in biochemistry in 1981 from the Technion - Israel Institute of Technology in Haifa before conducting postdoctoral research in the laboratory of Harvey Lodish at the Whitehead Institute at MIT from 1981-1984. He is currently a Technion Distinguished Research Professor in the Ruth and Bruce Rappaport Faculty of Medicine and Research Institute at the Technion. Ciechanover is a member of the Israel Academy of Sciences and Humanities, the Pontifical Academy of Sciences, and is a foreign associate of the United States National Academy of Sciences. As one of Israel’s first Nobel Laureates in Science, he is honored in playing a central role in the history of Israel and in the history of the Technion - Israel Institute of Technology. Ciechanover is a member of the Advisory Board of Patient Innovation, a nonprofit, international, multilingual, free venue for patients and caregivers of any disease to share their innovations.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ԴԱՆ ՇԵԽՏՄԱՆ 2011-ին ստացել է նոբել յան մրցանակ քիﬕայի բնագավառ$մ՝ քվազիբյ$րեղները հայտնաբերել$ համար Բյուրեղագետ Դան Շեխտմանը ծնվել է 1941-ի Բ հունվարի 24-ին, Թել Ավիվում: հ Սովորել է Ռայթ-Փեթըրսեն ավիաբազայում, Ջոն Հոփքինսի համալսարանում, Ստանդարտների և Հո տեխնոլոգիայի ազգային ինստիտուտում և Այովայի պետական համալսարանում: նի է որպես կիսաբյուրեղների ( քվազիբյուրեղնեՀայտն րի) հայտնա ն գործման առաջամարտիկ: 1998-ին ստա ստ ցել է Իսրայելի մրցանակ, 1999-ին՝ Ուոլֆի մրցանակ՝ ֆիզիկայի ոլորտում, 2000-ին՝ Գրեգորի Աﬕնոֆ մրցանակ մրցանակ, իսկ 2 2011-ին՝ նոբել յան մրցանակ քիﬕայի ոլորտում: Նա այժմ Տեխնիոնի համալսարանի պրոֆեսոր է: 1982-ի ապրիլի 8-ին Շեխտմանը հայտնաբերեց իկոսաեդրի փուլը, որը քվազիբյուրեղների ասպարեզում նոր փուլ բացեց՝ դառնալով քիﬕայի ոլորտում իսրայելցի նոբել յան վեց մրցանակակիրներից ﬔկը: 2014-ից նա Տոմսկի պոլիտեխնիկական համալսարանի ﬕջազգային գիտական խորհրդի ղեկավարն է:

DAN SHECHTMAN Born: 24 January 1941 Country: Israel Nationality: Israeli Field: Materials science Institutions: Wright-Patterson Air Force Base; Johns Hopkins University; National Institute of Standards and Technology; Iowa State University; Technion Known for: Quasicrystals Notable awards: Nobel Prize in Chemistry 2011 “For the discovery of quasicrystals” Dan Shechtman (Hebrew, born January 24, 1941) is the Philip Tobias Professor of Materials Science at the Technion - Israel Institute of Technology, an Associate of the US Department of Energy’s Ames Laboratory, and Professor of Materials Science at Iowa State University. On April 8, 1982, while on sabbatical at theU.S. National Bureau of Standards in Washington, D.C., Shechtman discovered the icosahedral phase, which opened the new ﬁeld of quasiperiodic crystals. Shechtman was awarded the 2011 Nobel Prize in Chemistry for the discovery of quasicrystals, making him one of six Israelis who have won the Nobel Prize in Chemistry. Dan Shechtman was born in Tel Aviv, Israel. He is married to Prof. Tzipora Shechtman, Head of the Department of Counseling and Human Development at Haifa University, and author of two books on psychotherapy. They have a son Yoav Shechtman (a postdoctoral researcher in the lab of W. E. Moerner) and three daughters: Tamar Finkelstein (an organizational psychologist at the Israeli police leadership center), Ella Shechtman-Cory. (a PhD in clinical psychology), and Ruth 10

Dougoud-Nevo (also a PhD in clinical psychology). A er receiving his Ph.D. in Materials Engineering from the Technion in 1972, where he also obtained his B.Sc. in Mechanical Engineering in 1966 and M.Sc. in Materials Engineering in 1968, Prof. Shechtman was an NRC fellow at the Aerospace Research Laboratories at Wright Patterson AFB, Ohio, where he studied for three years the microstructure and physical metallurgy of titaniumaluminides. In 1975 he joined the department of materials engineering at Technion. In 1981-1983 he was on Sabbatical at Johns Hopkins University, where he studied rapidly solidified aluminum transition metal alloys, in a joint program with NBS. During this study he discovered the Icosahedral Phase which opened the new field of quasiperiodic crystals. In 1992-1994 he was on sabbatical at National Institute of Standards and Technology (NIST), where he studied the effect of the defect structure of CVD diamond on its growth and properties. Shechtman’s Technion research is conducted in the Louis Edelstein Center, and in the Wolfson Centre which is headed by him. He served on several Technion Senate Committees and headed one of them.Shechtman joined the Iowa State faculty in 2004. He currently spends about five months a year in Ames on a part-time appointment. Since 2014 he has been the head of the International Scientific Council of Tomsk Polytechnic University. A quasiperiodic crystal, or, in short, quasicrystal, is a structure that is ordered but not periodic. A quasicrystalline pattern can continuously fill all available space, but it lacks translational symmetry. “Aperiodic mosaics, such as those found in the medieval Islamic mosaics of the Alhambra palace in Spain and the Darb-i Imam m

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

shrine in Iran, have helped scientists understand what quasicrystals look like at the atomic level. In those mosaics, as in quasicrystals, the patterns are regular -- they follow mathematical rules -- but they never repeat themselves. An intriguing feature of such patterns, which are also found in Arab mosaics, is that the mathematical constant known as the Greek letter tau, or the “golden ratio”, occurs over and over again. Underlying

it is a sequence worked out by Fibonacci in the 13th century, where each number is the sum of the preceding two.” Quasicrystalline materials could beused in a large number of applications, including the formation of durable steel used for ﬁne instrumentation, and non-stick insulation for electrical wires and cooking equipment, but presently have no technological applications.

ԷՅ-ԻՉԻ ՆԵԳԻՇԻ 2010-ին ստացել է նոբել յան մրցանակ քի իﬕայի բնագավառ$մ (Ակիրա Ս$զ$կիի և Ռիչարդ Հեքի հետ)՝ պալադի$մով կատալիզ զվող խաչաձև օրգանական սինթեզի ռեակցիաները բացահայտել$ համար Ճապոնացի քիﬕկոս Էյ-իչի Նեգիշին ծնվել է 193535ի հուլիսի 14-ին, Չինաստանում, մանկությունն անց է կացրել Կորեայի Սեուլ քաղաքում: Իր կարիերայի ﬔծ մասն անց է կացրել ԱՄՆ-ի Պուրդուայի համալսարանում: 1958-ին ավարտել է Տոկիոյի համալսարանը, որից հետո ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ում, որտեղ էլ 1963-ին Փենսիլվանիայի համալսարանում ում քիﬕական գիտությունների դոկտորի կոչում է ստացել: 1966-ին Նեգիշին դարձել է Պուրդուայի համալսարանի հետազոտող, իսկ 1968-ին՝ պրոֆեսորի օգնական՝ աշխատելով նոբել յան մրցանակակիր Հերբերտ Բրաունի հետ: Որոշ ժամանակ Սիրակուզայի համալսարանում աշխատելուց հետո՝ նա վերադարձավ Պուրդուայի համալսարան: Հայտնի է որպես իր անունը կրող սինթեզի տարատեսակի հեղինակ:

EI-ICHI NEGISHI Born: 14 July 1935 Country: United States Nationality: Japanese Field: Chemistry Institutions: Teijin; Purdue University; Syracuse University; Hokkaido University Known for: Negishi coupling Notable awards: Nobel Prize in Chemistry 2010 “For palladium-catalyzed cross couplings in organic synthesis” with Richard F. Heck and Akira Suzuki Negishi Ei-ichi, (born July 14, 1935, Xinjing, Manchukuo [now Changchun, China]), Japanese chemist who was awarded the 2010 Nobel Prize for Chemistry for his work in using palladium as a catalyst in producing organicmolecules. He shared the prize with fellow Japanese chemist Suzuki Akira and American chemist Richard F. Heck. Negishi received a bachelor’s degree from the University of Tokyo in 1958. He was a research chemist at the Japanese chemical company Teijin from 1958 to 1960. From 1960 to 1963 he studied at the University

of Pennsylvania in Philadelphia, where he received a doctorate. He returned to Teijin as a research chemist from 1963 to 1966. In 1966 he became a postdoctoral associate at Purdue University in West Lafayette, Indiana, where he was an assistant to American chemist Herbert C. Brown. Negishi was an assistant professor and later an associate professor at Syracuse University from 1972 to 1979. In 1977 Negishi further developed Heck’s technique of palladium catalysis by using a zinc atom to transfer a carbon atom to the palladium atom. The carbon atom then joins to another carbon atom to form a new molecule. This became known as the Negishi reaction. Dr. Negishi joined the faculty at Purdue in 1979-the same year Brown was awarded the Nobel Prize in Chemistry-and has been a researcher in this building for more than thirty years. In 1999, he was named the Inaugural Herbert C. Brown Distinguished Professor of Chemistry. Dr. Negishi has won many awards, authored several books, and published more than 400 research papers.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ԱԴԱ ՅՈՆԱԹ 200 2009-ին ստացել է նոբել յան մրցանակ քիﬕայի բնագ գավառ$մ (Վենկատրաման Ռամակրիշմանի և Թոմաս Ա. Սթեիթզի հետ)՝ ռիբոսոﬓերի կառ$ցվածքը և ֆ$նկցիան $ս$ﬓասիրել$ համար Բյուր Բյուրեղագետ Ադա Յոնաթը ծնվել է 1939-ի հունիսի 22-ին, Երուսաղեմում: Նա ավա վարտել է Երուսաղեﬕ հրեական համալսարանը՝ 1962-ին ստանալով բակալավրի կոչում քիﬕայի ոլորտում, 1964-ին ստացել է մագիստրոսի կոչում կենսաքիﬕայի բնագավառում ռում: 1968-ին նա Վայցմանի գիտությունների ինստիտուտի դոկտորի կոչում՝ կոլա տիտուտի կողﬕց կողﬕց ստանում ստանում է դոկ տորի կո չում՝ կո լագենի կառուցվածքի վերաբերյալ ռենտգենյան ճառագայթների բյուրեղագիտության մասով: 1969-ին Կարնեգիի Մելլոն համալսարանում և 1970-ին Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիայի համալսարանում նա սկսեց դոկտորական հետազոտությունը: 1970-ին Իսրայելում հիﬓեց առաջին՝ պրոտեինով բյուրեղագիտության լաբորատորիան: Հայտնի է որպես կրիոբիոբյուրեղագիտության հիﬓադիր: 1979-1984 թվականներին նա Բեռլինում մոլեկուլ յար գենետիկայի Մաքս Պլանկ ինստիտուտում Հայնց Գյունտեր Ուիթմանի հետ խմբի ղեկավար էր, 1977-1978 թվականներին այցելու պրոֆեսոր՝ Չիկագոյի համալսարանում, իսկ 1986-2004 թվականներին Ուայցմանի ինստիտուտում իր հետազոտական գործունեությանը զուգահեռ՝ Համբուրգում Մաքս Պլանկ ինստիտուտի հետազոտական կենտրոնի ղեկավարն էր: Նա դարձել է առաջին կին նոբել յան մրցանակակիրը Իսրայելում և Միջին Արևելքում, և ﬕակ կինը, ով արժանացել է այդ բարձր պարգևին քիﬕայի ոլորտում վերջին 45 տարվա ընթացքում: Ա. Յոնաթը այժմ հանդիսանում է բիոմոլեկուլ յար կառուցվածքի «Հելեն և Միլթըն Կիմﬔլման կենտրոնի տնօրենը:

ADA E. YONATH Born: 22 June 1939 Country: Israel Nationality: Israeli Field: Crystallography Institution: Weizmann Institute of Science Known for: Cryo bio-crystallography Notable awards: Nobel Prize in Chemistry 2009 “For studies of the structure and function of the ribosome” with Venkatraman Ramakrishnan and Thomas A. Steitz Ada E. Yonath is an Israeli crystallographer best known for her pioneering work on the structure of the ribosome. She is the current director of the Helen and Milton A. Kimmelman Center for Biomolecular Structure and Assembly of the Weizmann Institute of Science. In 2009, she received the Nobel Prize in Chemistry along with Venkatraman Ramakrishnan and Thomas A. Steitz for her studies on the structure and function of the ribosome, becoming the first Israeli woman to win the Nobel Prize out of ten Israeli Nobel laureates, the first woman from the Middle East to win a Nobel prize in the sciences, and the first woman in 45 years to win the Nobel Prize for Chemistry. Yonath was born in the Geula quarter of Jerusalem. Her parents, Hillel and Esther Lifshitz, were Zion12

ist Jews who immigrated to Palestine from Zduńska Wola, Poland in 1933 before the establishment of Israel. She returned to Jerusalem for college, graduating from the Hebrew University of Jerusalem with a bachelor’s degree in chemistry in 1962, and a master’s degree in biochemistry in 1964. In 1968, she obtained her Ph.D. from the Weizmann Institute of Science for X-ray crystallographic studies on the structure of collagen, with Wolﬁe Traub as her Ph.D. advisor. She has one daughter, Hagit Yonath, a doctor at Sheba Medical Center, and a granddaughter, Noa. Yonath accepted postdoctoral positions at Carnegie Mellon University (1969) and MIT (1970). While a postdoc at MIT she spent some time in the lab of subsequent 1976 chemistry Nobel Prize winner William N. Lipscomb, Jr. of Harvard University where she was inspired to pursue very large structures. In 1970, she established what the only protein crystallography laboratory in Israel was for nearly a decade. Then, from 1979 to 1984 she was a group leader with Heinz-GՖnter Wittmann at the Max Planck Institute for Molecular Genetics in Berlin. She was visiting professor at the University of Chicago in 1977-78. She headed a Max-Planck Institute Research Unit at DESY in Hamburg, Germany (1986–2004) in parallel to her research activities at the Weizmann Institute.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ՋՈՆ ՌՈԲԻՆ Ու ՈւՈՐԵՆ 2005-ին ստացել է նոբել յան մրցանակ ֆիզիոլոգիայի բնագավառ$մ (Բարրի Մարշա ալի հետ)՝ հելիկոբակտեր պիլորիի դերը ստամոքսի խոցային հիվանդ$թյան առաջացման ﬔջ բացահայտել$ համար Քիﬕկոս-ֆիզիկոս Ջոն Ռոբին Ուորենը ծնվել է 1937-ի հունիսի 11-ին, Ադելաիդայում: Ավստրալացի բժիշկ և հետազոտողը 1979-ին ն կրկնաբացահայտել է հելիկոբակտեր պիլորին Բերրի Մարշալի հետ ﬕասին: Նրանք ապացուցեցին բժշկական հան անրությանը, որ հելիկոբակտեր պիլորի բակտերիան շատ մարսողակ կան նխ խոցե երի ի պատճ ճառ է դառն նում: մ Ռ. Ուորենը ստացել է բժշկական գիտությունների բակալավրի աստիճան Ադելաիդայի համալսարանում՝ ﬕնչ այդ ավարտելով Սուրբ Պետրոսի քոլեջը: Նա վերապատրաստվել է Ադելաիդայի թագավորական հիվանդանոցում, որից հետո՝ բժշկական և անասնաբուժական գիտությունների ինստիտուտում, որտեղ նա արյունաբանության ասպարեզում էր աշխատում, որն էլ առաջացրեց նրա հետաքրքրվածությունը պաթոլոգիայի ոլորտում: 1967-ին Ուորենը ընտրվեց Փըրթի թագավորական հիվանդանոցի գլխավոր պաթոլոգ, որտեղ էլ անցկացրեց իր կարիերայի ﬔծ մասը: 2006-ին նա նկարահանվեց ավստրալական վավերագրական ֆիլմում, որը կոչվում է «Հաղթողի ուղեցույցը դեպի նոբելյան մրցանակ:

JOHN ROBIN WARREN Born: 11 June 1937 Country: Australia Nationality: Australian Field: Pathologist Institutions: Royal Perth Hospital Known for: discovery of Helicobacter pylori Notable awards: Nobel Prize in Physiology or Medicine 2005 “For their discovery of the bacterium Helicobacter pylori and its role in gastritis and peptic ulcer disease” with Barry J. Marshall John Robin Warren AC (born 11 June 1937 in Adelaide) is an Australian pathologist,Nobel Laureate and researcher who is credited with the 1979 re-discovery of thebacterium Helicobacter pylori, together with Barry Marshall. The duo proved to the medical community that the cause of bacterium Helicobacter pylori (H. pylori) is the cause of most peptic ulcers. Warren received his M.B.B.S. degree from the University of Adelaide, having completed his high school education at St Peter’s College, Adelaide. Warren trained at the Royal Adelaide Hospital and became Registrar in Clinical Pathology at the Institute of Medical and Veterinary Science (IMVS), where he worked in laboratory haematology which generated his interest in pathology. In 1963, Warren was appointed Honorary Clinical Assistant in Pathology and Honorary Registrar in

Haematology at Royal Adelaide Hospital. Subsequently he lectured in pathology at Adelaide University, then took up the position of Clinical Pathology Registrar at the Royal Melbourne Hospital. In 1967, Warren was elected to the Royal College of Pathologists of Australasia and became a senior pathologist at the Royal Perth Hospital where he spent the majority of his career. At the University of Western Australia, with his colleague Barry J. Marshall, Warren proved that the bacterium is the infectious cause of stomach ulcers. Warren helped develop a convenient diagnostic test (14 C-urea breath-test) for detecting H. pylori in ulcer patients. In 2005, Warren and Marshall were awarded the Nobel Prize in Medicine. In 2005, Warren and Marshall were awarded the-Nobel Prize in Medicine. An Australian documentary was made in 2006 about Warren and Marshall’s road to the Nobel Prize, called “The Winner’s Guide to the Nobel Prize”. He was appointed a Companion of the Order of Australia in 2007. Personal life Warren married Winifred Theresa Warren (nee Williams) in the early 1960s and together they had ﬁve children. Winifred Warren went on to become an accomplished psychiatrist. Following her death in 1997, Warren retired from medicine.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ՈՒՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ԳԻՏԱԿԱՆ ԸՆԿԵՐՈՒԹՅՈՒՆԸ Արդեն իսկ ﬔծ արձագանք ձեռք բերած նոբելյան մրցանակակիրների առաջիկա այցի առնչությամբ է ԵՊԲՀ ուսանողական գիտական ընկերության ներկայացուցիչների հետ ﬔր հանդիպումը: Նրանց առաջադրվեցին հարցեր, որոնց սպառիչ պատասխանները ﬔզ կրկին վստահեցնում են, որ կազմակերպչական աշխատանքները ընթանում են բարձր մակարդակով: Ձեզ ենք ներկայացնում ﬔր հարցերը և հնչեցրած պատասխանները: Ի՞նչ սպասելիքներ ունեք նոբել յան դափնեկիրների հետ հանդիպուﬕց:  Եթե հնարավորություն տրվեր՝ ի՞նչ հարցեր կուղղեիք նրանց:  Դափնեկիրների հետ հանդիպումը սահմանափակվելու է ﬕայն իրենց ուղղված հարցերո՞վ, թե՞ դա կկրի շարունակական բնույթ: Կգնա՞ք, արդյոք, վերապատրաստուﬓերի նրանց մոտ:  Ինչպե՞ս եք նախապատրաստվում այդ հանդիպմանը:

Student Scientiﬁc Society is getting ready for the phenomenal visit and on that occasion we have met with the representativies of the society.They have been given some questions, the answers of which entrusted us that the organizational works are on a high level.

- Ակնկալիքները ﬔծ են, քանի որ այս հանդիպումը լայն հնարավորություն է տալիս ուսանողներին, երիտասարդ գիտնականներին շփվել այն անձանց հետ, ովքեր արժանացել են գիտության ոլորտի, թերևս, աﬔնաբարձր մրցանակին: Կարծում եմ՝ ցանկացած գիտնական հոգու խորքում երազում է ﬕ օր ստանալ նոբել յան մրցանակ: Նոբել յան մրցանակակիրների հետ շփումը թույլ կտա ծանոթանալ նրանց հաջողության գաղտնիքներին, մտածելակերպին և հասկանալ, որ նրանք սովորական մարդիկ են, ովքեր ժամանակին եղել են հասարակ գիտնականներ, ովքեր իրենց փոքրիկ լաբորատորիաներում ունեցել են բազմաթիվ խնդիրներ, դժվարություններ՝ թե ֆինանսական, թե տարբեր հարցերի հետ կապված, սակայն չեն դադարել հավատալ իրենց ուժերին և հաղթահարելով այդ աﬔնը՝ հասել են այնպիսի հաջողության, որը թույլ է տվել ստանալ բաղձալի մրցանակը: Սա շատ կարևոր է, քանի որ ﬔր երկրում ևս կան նմանատիպ խնդիրներ՝ ֆինանսական ռեսուրսների և սարքավորուﬓերի հետ կապված: Եվ այս հանդիպումը հնարավորություն կտա հասկանալ, որ եթե կա ﬔծ ցանկություն, եթե ունենք պոտենցիալ (իսկ հայերի գլխուղեղն ունի այդ պոտենցիալը), ապա անհնարին ոչինչ չկա և կարելի է տարբեր գիտական գրանտների, համագործակցությունների ﬕջոցով հասնել լուրջ հաջողությունների: Նոբել յան մրցանակակիրներին հրավիրելու գաղափարը պատկանում է ԵՊԲՀ գիտության գծով պրոռեկտոր, պրոֆեսոր Կոնստանտին Ենկոյանին, ում առաջարկով ուսանողական գիտական ընկերությունն իր վրա վերցրեց կազմակերպչական աշխատանքների բավականին լուրջ հատված, ինչը ﬔզ համար անչափ պարտավորեցնող է և ուրախալի: Այս ﬕջոցառման ﬕջոցով ﬔնք փորձում ենք կապ հաստատել արտասահմանի լուրջ գիտնականների, տեղացի և տարածաշրջանային ուսանողների, գիտնականների, երիտասարդ գիտնականների ﬕջև: Հենց այս գաղափարն էր ընկած ﬔր կայքի և լոգոյի ստեղծման աշխատանքների հիմքում: Կայքի դիզայնը և լոգոն պատահաբար չեն ընտրված: Լոգոյի ﬕջոցով ստացել ենք «ԵՊԲՀ համաստեղություն, որը կարծես նոբել յան մրցանակակիրների ﬕջոցով ապահովում է կապը տիեզերքի գիտական համայնքի մյուս աստղերի և երիտասարդ գիտնականների ﬕջև: Կայքը ստեղծվել է ՈւԳԸ-ի երկու ակտիվ ուսանողների` ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի մագիստրատուրայի 1-ին կուրսի ուսանող Դավիթ Ղուկասյանի և հինգերորդ կուրսի ուսանող Սենիկ Մատինյանի կողﬕց, թեև այդ աշխատանքներին մասնակցել է ﬕ ամբողջ թիմ՝ կազմված ուսանողական գիտական ընկերության անդաﬓերից և գիտության վարչության աշխատակիցներից: Իսկ լոգոյի հեղինակը ուսանողական գիտական ընկերության դիզայներ Էմմանուել Ղանդիլ յանն է, ով ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի երկրորդ կուրսի ուսանող է: Ինչպես տեսնում եք՝ ﬕջոցառման կազմակերպչական աշխատանքներում ﬔծ է ուսանողների մասնակցությունը՝ ի դեմս ուսանողական գիտական ընկերության, ինչը խրախուսվում է՝ դրանով իսկ ոգեվորելով ուսանողներին: Ապրիլին կայանալիք ﬕջոցառուﬓերի ընթացքում, բացի դասախոսություններից, կկայանան նաև մամլո ասուլիս և հանդիպում ավագ

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ՊԱՏՐԱՍՏՎՈՒՄ Է ՆՇԱՆԱԿԱԼԻՑ ԻՐԱԴԱՐՁՈՒԹՅԱՆԸ դպրոցի աշակերտների հետ: Հանդիպումը տեղի կունենա Դիլիջանի ﬕջազգային դպրոցում, և հանրապետության ավագ դպրոցների լավագույն աշակերտները ևս հնարավորություն կունենան շփվել ﬔծանուն գիտնականների հետ և իրենց հարցերը հղել նրանց: Այս հանդիպումը կօգնի նրանց կողﬓորոշվել նաև իրենց հետագա մասնագիտական ուղղությունն ընտրելիս: Մեր կարգախոսը՝ «Ոգեշնչվիր և ստեղծիր, պատահաբար չի ընտրվել, դա արվել է այն նպատակով, որ ուսանողները, դպրոցականները և երիտասարդ գիտնականները, տեսնելով և լսելով անվանի գիտնականներին, ոգեշնչվեն և ավելի վստահ առաջ գնան: Նախապատրաստական աշխատանքները սկսվել են դեռ նախորդ կիսամյակի ընթացքում: Ինչպես գիտեք, այս բնագավառի մարդկանց ժամային գրաֆիկը բավականին ծանրաբեռնված է, և նրանց հետ պայմանավորվածություն պետք է ձեռք բերել նախօրոք՝ 8-9 աﬕս առաջ: Մենք այս առումով հաջողակ ենք, քանի որ կարողացանք 1 տարվա ընթացքում ստանալ նոբել յան հինգ մրցանակակիրների համաձայնությունը: Նախապատրաստական աշխատանքները կատարվում են տարբեր ուղղություններով, տվյալ ﬕջոցառման համար շատ կարևոր բաղադրիչ է ﬔր կայքի առկայությունը և օնլայն գրանցման հնարավորությունը, քանի որ ﬕջոցառմանը հնարավոր է մասնակցել ﬕայն օնլայն գրանցվելուց և ընտրվելուց հետո: Օնլայն գրանցուﬕց հետո հանձնաժողովի կողﬕց կատարվելու է ընտրություն, և ﬕայն առավել հետաքրքրվածներն ու ﬔր պահանջներին համապատասխանողները կմասնակցեն այս ﬕջոցառմանը: Գրանցման համար ուսանողներին անհրաժեշտ փաստաթղթերից են ﬕջին որակական գնահատականը հավաստող փաստաթուղթը, որով ﬔնք պատկերացում կկազﬔնք նրա առաջադիմության մասին, կարևոր է նաև նախորդ տարիների ընթացքում նրանց մասնակցությունը տարբեր գիտական կոնֆերանսների, գիտաժողոﬖերի և մասնագիտական այլ ﬕջոցառուﬓերի: Եթե կան տպագրված աշխատանքներ, դրանք կդիտվեն որպես առավելություն: Բոլոր մասնակիցները պետք է գրեն նաև մոտիվացիոն նամակ, որի ﬕջոցով ﬔնք կհասկանանք, թե տվյալ անձը ինչու է շահագրգռված մասնակցելու այդ ﬕջոցառմանը: Եթե խոսենք դասախոսական անձնակազﬕ մասին, ապա կարևոր են նրանց գիտական ձեռքբերուﬓերը՝ վերջին տարիներին արված տպագրությունները և հետաքրքրվածությունը տվյալ ոլորտով: Նախապատրաստական աշխատանքները շարունակվում են տարբեր ուղղություններով` քայլ առ քայլ ﬔզ մոտեցնելով սպասված իրադարձությանը: ՄԱՐԻԱՄ ՄՈՎՍԻՍՅԱՆ ԵՊԲՀ ուսանողական գիտական ընկերության նախագահ, ալերգոլոգիայի և կլինիկական իմունոլոգիայի ամբիոնի 2-րդ կուրսի օրդինատոր

STUDENT SCIENTIFIC SOCIETY AWAITS THE PHENOMENAL VISIT The representatives stated that the expectations are great as the meeting gives the students the opportunity to meet and communicate with the people who have been given the highest award in the ﬁeld of science.They thought that each scientist, deep in his heart, hopes to get the prize one day. The representatives noted that it is very important to realize that all those scientists who received the prize , once were simple scientists with full human problems, the problems which we also have here in Armenia.And those people didn’t lose their hope, overcame all that problems and won ,which gives us the motivation that if you really want something you can achieve it and nothing is impossible. The students also represented the upcoming agenda and various details and preparation activities of the event and till now preparations on diﬀerent directions are being done, bringing us close to the greatest event step by step. ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

- Ես ցանկանում եմ տեսնել ﬔր ուսան ղությանը՝ ոգևորված ու գաղափարնո ն ներով լի, գիտության հանդեպ ավելի ﬔծ հետաքրքրությամբ լցված, հույսով ո ու աշխարհը ավելի լավը դարձնելու եռանդով: Ուզում եմ տեսնել, թե ինչպես է ﬔր ﬔջ ծնվում ձգտում՝ գիտության ﬔջ ﬔր խոսքը ասելու, ոչ ﬕայն արդի ﬔթոդներով բուժելու, այլև նորը ստեղծելու առումով, թե ինչպես ենք ﬔնք ծ ավելի խորը գիտակցում բժշկագիտության կարևորությունը և ուժ ստանում թ անհաղթահարելի թվացող պայմանների ա ու ﬕջոցների հետ կապված խոչընդոտո ները հաղթահարելիս: ն Կցանկանայի նրանց հարցնել, թե ինչպես են հաղթահարել դժվարությունները և չեն հանձնվել, երբ երկար աշխատանքից հետո, պարզվել է, որ փորձը առհասարակ սխալ ուղղությամբ է գնացել, և աﬔն ինչ պետք է նորից սկսել: Ինչպե՞ս են կարողացել հաղթահարել տեխնիկական և ֆինանսական խնդիրները: Ի՞նչ են արել, երբ ոչ ոք չի հավատացել իրենց գործին, երբ փորձել են խոչընդոտել ուղղակիորեն կամ ապացուցել են, որ դա այդքան էլ կարևոր չէ: Մենք բոլորս հույս ունենք, որ ﬔր հյուրերը, գալով ԵՊԲՀ և շփվելով ﬔր ուսանողության հետ, կնկատեն ﬔր ուսանողների «պոտենցիալը, և դրանով ﬔզ համար հնարավորություն կստեղծվի շարունակական համագործակցություն ունենալ նրանց հետ և, ինչու ոչ՝ ամառային պրակտիկա անցնել նրանց լաբորատորիաներում և սովորել նրանցից: Ես, իհարկե, կցանկանայի վերապատրաստվել նման մարդկանց մոտ, աշխատել նրանց ﬕջավայրում և նոր հմտություններ ձեռք բերել, սակայն դա ինքնանպատակ չէ: Կարևոր է սովորել այն, ինչն իրոք ակտուալ է ﬔր երկրի և համալսարանի համար: Համալսարանում կարիք կա ﬕ շարք գիտական ﬔթոդների ներդրման և զարգացման, և հրաշալի կլիներ, որ ուսանողներին հնարավորություն տրվեր վերապատրաստվել հենց այն ուղղություններով, որոնք պահանջված են և խրախուսվում են: Նախապատրաստվելու նպատակով կարդում եմ նրանց մասին տպագրված աշխատություններ, փորձում եմ պատկերացնել՝ ում հետ ինչպիսի խոսակցություն կարող եմ ունենալ, ինչ հարցեր տալ կամ մտքեր քննարկել: Միգուցե այդպիսի ﬕ խոսակցության արդյունքում ես նույնպես հանգեմ իմ «նոբել յան գաղափարին: Լ6ՍԻՆԵ ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ ԵՊԲՀ ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետ, 4-րդ կուրս

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

- I want to see our students excited and full of ideas, with more great interest towards science, with hope, and with the energy to make the world a better place. I would like to ask them how to overcome difficulties and not give up when a er long work, it becomes clear that the experience in general went in the wrong direction, and one must begin everything again. How to overcome technical and financial problems. What, if no one believed in their will power,even tried to interfere directly or to prove that it is not so important? We all hope our guests will notice our students potential and thus we will have the chance to do permanent cooperation with them and, why not, summer internship in their laboratories and to learn from them.I certainly would like to be trained by these people, to work in their environment and to acquire new skills, but it is not an end itself. It is important to learn what is really important and true for our country and for our University.The University has the need of a number of scientific methods of implementation and development, and it would be great to give students the opportunity to be retrained in the areas which are in demand and are encouraged: To prepare for the event I read about them, the published works, trying to imagine what kind of conversation I can have, ask questions, or discuss ideas. Maybe as a result of such a conversation I will also come to my "Nobel" idea. LUSINEH HOVHANNISYAN YSMU General Medicine Faculty, 4th year student

- Լինելով կազմակերպչական խմբի անդամ՝ ինձ ﬔծ հնարավորություն է ա տրվում ձեռք բերել ինչպես գիտելիք, տ ա այնպես էլ փորձ: Կարևոր հանգամանք է նաև նոր շրջապատի, նոր ընկերներ րի ձեռքբերումը: Ցավոք՝ ոչ բոլորին է դ դա հասանելի և բոլորը չէ, որ այսպիս սի հնարավորություն կունենան իրենց գ գիտելիքը, փորձը և ստեղծագործական ﬕտքը ներդնել այս ծրագրի ﬔջ և ինչո որ չափով հանդիսանալ դրա ﬕ մասն նիկը: Նոբել յան դափնեկիրների հետ հանդիպուﬕց սպասելիքները շատ ﬔծ են առաջին հերթին ոգեշնչման առումով, նրանց հետ խոսելը, շփվելը արդեն ﬔծ բավականություն կպատճառի ﬔզ: Բնականաբար նրանց անցած ուղին հեշտ չի եղել, և այսօրվա ﬔր երիտասարդ գիտնականներն ու ուսանողները, իմանալով այդ մասին, կարող են խրախուսվել նրանց օրինակով և, իմ կարծիքով, նրանք նույնպես պետք է անցնեն այդ դժվար ճանապարհով՝ արդյունքի հասնելու համար: Շնորհակալություն եմ հայտնում ԵՊԲՀ ղեկավարող անձնակազﬕն՝ հանձինս Կոնստանտին Ենկոյանի, ով ﬔզ նման բացառիկ հնարավորություն է տվել՝ դառնալ այս ﬕջոցառման կազմակերպիչն ու մասնակիցը: Հարցեր շատ կան, որոնք կցանկանայի նրանց ուղղել, օրինակ՝ ինչպես են նրանք հասել գիտության ﬔջ այդ աստիճանին և ինչ ճանապարհ են անցել: Իմ կարծիքով՝ այս հանդիպումը կկրի շարունակական բնույթ, և դա կախված է նաև ամբողջ հայության և ﬔր կողﬕց նրանց ուղղված ուշադրությունից: Որքան ﬔծ լինի ուշադրությունը նրանց հանդեպ, այնքան նրանք ավելի հետաքրքրված կլինեն և կցանկանան նորից այցելել ﬔր երկիր: Վերապատրաստուﬓերի առումով ցանկանում եմ ասել, որ ուսանողները պետք է ունենան համապատասխան ստատուս, քանի որ ոչ բոլորն են պատկերացնում այդ վերապատրաստուﬓերի իմաստը: Այն ուսանողները, ում գիտելիքները և գիտական ոլորտում ձեռք բերված փորձը կարող են համապատասխանել այդ աﬔնին, կարծում եմ՝ շատ չեն լինի: Նախապատրաստական աշխատանքները վաղուց սկսվել են: Անձամբ ես ամբողջ օրս տրամադրում եմ նրան, թե ինչպես կարելի է անցկացնել հետաքրքիր ﬕջոցառուﬓեր, թե ինչ նոր կազմակերպություններ և անհատներ կկարողանան ﬔզ հետ համագործակցել: Բացի դրանից՝ զբաղվում եմ նաև Հայաստանի դպրոցների աշակերտների հետ նոբել յան մրցանակակիրների հանդիպման կազմակերպչական հարցերով, որը տեղի է ունենալու Դիլիջանի UWC ﬕջազգային դպրոցում: ՏԻՏԱՆ ԱՍԱՏՐՅԱՆ ԵՊԲՀ ռազմաբժշկական ֆակուլտետ, մագիստրատուրա, 1-ին կուրս

- Being a member of the organizing team, I am provided with the greatest opportunity to acquire both knowledge and experience. An important circumstance is also the acheivement of a new surroundings and new friends. Unfortunately, not all of us will have the opportunity to implement their knowledge, experience and creative thoughts into this programme and to some extent become a part of it as well. The expectations from Nobel prize laureates are very high, primarily in terms of inspiration, to talk to them, to communicate is already a great pleasure.Naturally the road has not been easy for them, and today our young scientists and students, knowing this, can be encouraged by their example and, in my opinion, they have to walk the diﬃcult path to achieve the result. I thank the University management in the person of Constantine Yenkoyan who gave us such a unique opportunity, become the organiser and the participant. There are many questions that we would like to ask them , for example, how they have achieved the peak and what a way they passed. In my opinion, this meeting will be of continuous nature, and it also depends on all Armenians, and on the attention given to them. The more attention and preparedness, the more they will be interested and will want to visit our country again. On training issues, I want to say that students must have the appropriate status, as not all of them get the meaning of this retraining. Preparatory work has already begun. Personally, I spend the whole day on it, how we can conduct interesting events and what new organizations and individuals will be able to cooperate with us. In addition, I also deal with organizational issues on the meeting of the laureats with the school students which will be held in Dilijan UWC internation School. TITAN ASATRYAN YSMU Military Faculty, Master's 1st year student

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

ԵՊԲՀ-ՈՒՄ ՀՅՈՒ ՐԸՆ ԿԱԼ ՎԵՑ Ի ՐԱ ՆԻ ԻՍ ԼԱ ՄԱ ԿԱՆ ՀԱՆ ՐԱ ՊԵ ՏՈՒԹ ՅԱՆ ՊԱՏ ՎԻ ՐԱ ԿՈՒԹ ՅՈՒ ՆԸ Իրանի Իսլամական Հանրապետության առողջապահության նախարարի տեղակալ Ռասոուլ Դինարվանդի գլխավորած պատվիրակությունը վերջերս հյուրընկալվեց ԵՊԲՀ ղեկավարության կողﬕց: ԵՊԲՀ ﬕջազգային գործունեության և արտաքին կապերի գծով պրոռեկտոր Երվանդ Սահակյանը

նշեց, որ դրական է գնահատում Հայաստանի և Իրանի համագործակցությունը և շատ ուրախ է, որ այս այցն ավելի է նպաստելու դրա խորացմանը: Նա հյուրերին ներկա-

յացրեց բժշկական համալսարանի պատմությունը, տեղեկություններ հաղորդեց ԲՈւՀ-ի կրթական, ուսուﬓական, գիտական և կլինիկական ուղղությունների առանձնահատկությունների մասին: Պրոռեկտորն իր խոսքում նշեց ԵՊԲՀ-ի ﬕջազգային գործունեության մասին՝ ընդգծելով Իրանի տարբեր շրջաններից 175 ուսանողների՝ ﬔզ մոտ ուսանելու փաստը: Իրանի առող ջապահության նախարարի տեղակալը շնորհակալություն հայտնեց ԵՊԲՀ ղեկավարությանը ընդունելության համար և հույս հայտնեց, որ այս այցն ավելի կխորացնի Հայաստանի և Իրանի ﬕջև եղած ջերմ հարաբերությունները: Նա տեղեկացրեց, որ իրենք Հայաստանում են՝ նախապատրաստելու Իրանի առող ջապահության նախարարի այցը և արդեն հանդիպել են ՀՀ առող ջապահության նախարար Արﬔն Մուրադյանի հետ ու ձեռք բերել որոշակի համաձայնու-

թյուններ: «Մեր նպատակն է ծանոթանալ Հայաստանի առող ջապահական համակարգին՝ համագործակցության շարունակության համար: Մեր այս այցին կհետևի Հայաստանի պատվիրակության այցը Իրան, որը հնարավորություն կտա ﬔր երկրներին շարունակելու համագործակցությունը կրթական, գիտական, առող ջապահական ոլորտներում»: Հյուրերն այցելեցին նաև «Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիր և սիմուլ յացիոն կենտրոն:

THE DELEGATION OF IRAN ISLAMIC REPUBLIC WAS HOSTED BY YEREVAN STATE MEDICAL UNIVERSITY The Deputy Health Minister of Iran Islamic Republic Rasoul Dinarvandy and his delegation was recently hosted by the management staff of YSMU. The Vice Rector for External Affairs and International Partnerships of the University Yervand Sahakyan noted that he assesses the collaboration of Armenia and Iran positively and is happy that the visit will profound the collaboration. He represented the guests the history of the university and informed them about the educational, scientific and clinical specifications of the University. The Vice Rector represented the international activities of the University in his speech, stating the fact of having 75 students from Iran. The Deputy Minister thanked for the hospitality and hoped that the visit would strengthen the warm relations between Armenia and Iran. He informed that they were there to prepare the visit of the Health Minister and had already met Armen Mouradyan, Health Minister of RA and had agreed upon some issues. “Our goal is to get acquainted with the health system of RA 18 18

for continuing the collaboration. The visit of the delegation of Armenia will follow our visit which will give us the opportunity to continue the collaboration in the spheres of education, science and health”. The guests also visited “Heratsi”N 1 Clinic and Simulation Center.

ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար րտտ Ապ Ապրի րիլ իլ 20 2016 16 N 211-22 (13 1332 32-1133 333) 3))

ՀԱՅ-Ի ՏԱ ԼԱ ԿԱՆ ՀԱ ՄԱ ԳՈՐ ԾԱԿ ՑՈՒԹ ՅՈՒ ՆԸ՝ ԲԺՇԿԱ ԿԱՆ ԲԱՐՁ ՐԱ ԳՈՒՅՆ ԿՐԹՈՒԹ ՅԱՆ ԶԱՐ ԳԱՑ ՄԱՆ ԽԹԱՆ Բժշկական համալսարանում հյուրընկալվեց Իտալիայի «Սուրբ սիրտ համալսարանի բժշկության ֆակուլտետի դեկան Ռոկկո Բելանտոնեի գլխավորած պատվիրակությունը, որի նպատակը համագործակցության հուշագրի ստորագրուﬓ էր: ԵՊԲՀ ﬕջազգային գործունեության և արտաքին կապերի գծով պրոռեկտոր Երվանդ Սահակյանը, ող ջունելով հյուրերին, հիշեցրեց, որ 2015-ի տարեվերջին կայացած հանդիպման ժամանակ կողﬔրը բանավոր համաձայնության էին եկել՝ համագործակցության հուշագիր ստորագրելու վերաբերյալ: Պրոռեկտորը տեղեկացրեց, որ համագործակցությունը կվերաբերի բժշկական կրթության բարելավմանը, առող ջապահական ծրագրերի զարգացմանը, հանրային առող ջության ոլորտին: Համագործակցությունը ընդգրկելու է նաև դասախոսների, ուսանողների և երիտասարդ բժիշկների փոխանակում, ինչպես նաև կառավարման ﬔթոդների կատարելագործման ոլորտը:

Իտալիայի պատ Իտալիայի պատվիրակության վիրակության ղեղե կավար Ռոկկո Բելանտոնեն ներկայացրեց «Սուրբ սիրտ համալսարանը, ծանոթացրեց ԲՈւՀ-ի գործունեությանը: «Շատ ուրախ եմ այս համագործակցության համար, քանի որ ﬔնք նույն նպատակն ենք հետապնդում՝ խթանել կրթությունը: Կարծում եմ՝ թե՛ ուսանողների, թե՛ երիտասարդ

բժիշկների բժիշկ ների ու դասախոսների դասախոսների փոփո խանակությունը այս համագործակցության շրջանակներում փոխշահավետ կլինի, քանի որ ﬔր երկու ազգերի ներկայացուցիչները նման են իրար: Հանդիպման ավարտին կողﬔրը ստորագրեցին փոխըմբռնման հուշագիր և փոխանակեցին հուշանվերներ:

ARMENIAN − ITALIAN COLLABORATION AS ARMENIAN− MOTIVATION FOR DEVELOPING MEDICAL HIGHER EDUCATION The delegation of Rocco Belantone, the Dean of the Medical Faculty of the Italian “Saint Heart” University, was hosted by Yerevan State Medical University, the aim of which was to sign the memorandum of collaboration. Yervand Sahakyan, the Vice Rector for External Aﬀairs and International Partnerships of YSMU greeted the guests,noting that at the end of 2015 the sides had met and agreed upon signing memorandum. The Vice Rector informed that the agreement has to do with the improvement of medical education, development of health programs and public health. The agreement will include exchange programs for lecturers, students and young doctors. The head of the delegation Rocco Belantone represented “Saint Heart” University and the activites of the university. “I am extremely happy for this collaboration as we follow the goal to motivate the education. I think the exchange of both lecturers and students will be mutually beneﬁcial in the scopes of this collaboration as the representatives of our nationas are very much alike.” At the end of the meeting the sides signed the agreement and exchanged souvenirs. ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար րտ-Ապ պրի րիլլ 20 2016 16 N 21-22 (13 1332 32-1133 333) 3))

19 19

ՏՐ ՎԵՑ ՆՈՐ ԾՐԱԳ ՐԻ ՄԵԿ ՆԱՐ ԿԸ Բժշկական հ համ մալսարան «Հերացի ավագ դպրոնի ցում կնքվեց համագործակցության հուշագիր ՀՀ-ում Ճապոնիայի դեսպանատան և «Ապագան քոնն է ՀԿ-ի ﬕջև, որով տրվեց «Հերացի ավագ դպրոցի բարելավման ծրագրի ﬔկնարկը: Ող ջունելով ներկաներին և շնորհակալություն հայտնելով օժանդակության համար՝ «Հերացի ավագ դպրոցի տնօրեն Նարինե Սարգսյանը նշեց, որ սա դպրոցի համար լավագույն նվերն է, և աﬔնաﬔծ շնորհակալությունը դրա համար Ճապոնիայի կառավարությանը հայտնում են հենց աշակերտները: Նա տեղեկացրեց, որ ՀՀ-ում Ճապոնիայի դեսպանատան ֆինանսական աջակցությամբ դպրոցը կհամալրվի տեխնիկական սարքավորուﬓերով և նոր կահույքով:

Կրթօջախի աշակե Կ կերտներին ին և մ ման նկ կավ վարժ ժնե ներին ին ողջունելով՝ ՀՀ-ում Ճապոնիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Էյջի Տագուչին ընդգծեց մարդկային ռեսուրսների զարգացման կարևորությունը ցանկացած համակարգում, կրթության ﬔջ՝ առավել ևս:

«Մեր երկրների «Մեր երկրների ընդհանրությունն ընդհանրությունն այն է, է որ առաջընառաջընթացի գրավականը մարդկային կապիտալի զարգացուﬓ ենք համարում, - իր խոսքում նշեց դեսպանը և հավաստիացրեց, որ Ճապոնիայի կառավարությունը շարունակելու է համագործակցել Հայաստանի կառավարության հետ՝ հնարավոր բոլոր ոլորտներում: ԵՊԲՀ ﬕջազգային գործունեության և արտաքին կապերի գծով պրոռեկտոր Երվանդ Սահակյանը նշեց, որ այն օրվանից, ինչ այս դպրոցը դարձել է ﬔր ԲՈւՀ-ի ﬕ մասը, ﬔնք փորձում ենք անել հնարավոր աﬔն ինչ՝ կրթական պայմանների բարելավման ուղղությամբ, սակայն դեռևս անելիքներ կան, և առկա է անհրաժեշտություն՝ լրացնելու այդ բացը, ինչն արվում է այսօր: Հանդիսավոր ﬕջոցառուﬓ ամփոփվեց «Հերացի ավագ դպրոցի աշակերտների ուժերով կազմակերպված հաﬔրգային ծրագրով:

THE START OF A NEW PROGRAM At YSMU "Heratsi" high school ,a Memorandum of cooperation was signed between the Embassy of Japan and "Future is yours" NGO which gave the start of the improvement program of "Heratsi" high school. Welcoming the attendees and expressing gratitude for the assistance the Director of High school Narine Sargsyan noted that it is the best present and the students give the greatest gratitude for this to the government of Japan. She said that with the ﬁnancial support of the Embassy of Japan in Armenia the school would be equipped 20

with equipment and new furniture. "Our countries are united by the fact that the key to progress is the development of human capital", - said the Ambassador assuring that the Government of Japan will continue to cooperate with the government in all possible areas. The Deputy Minister of Education and Science Manuk Mkrtchyan, expressed gratitude to the Government of Japan for the assistance and instructed the students to build their future not on competition, but cooperation. and Vice-Rector for international Relations and External Aﬀairs Yervand

ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար րտտ Ապ Ապրի րիլ իլ 20 2016 16 N 211-22 (13 1332 32-1133 333) 3))

Sahakyan noted that from the day this school was part of University they tried to do everything possible for improving the educational conditions for the students, but there was always a need to improve, and that today that gap was ﬁlled. He stated that we must always remember that the highest score we can get is to invest for younger generation. The solemn event was summed up by the concert program organized by the "Heratsi"high school students.

« ՄՈՒ ՐԱ ՑԱ Ն» Ն» ՀԱ ՄԱԼ ՍԱ ՐԱ ՆԱ ԿԱՆ ՀԻ ՎԱՆ ԴԱ ՆՈ ՑՈՒՄ Բժշկական հ համալսարանի մ նի «Մու Մ րացան հիվանդանոցային համալիրում կայացած քաղցկեղով հիվանդ երեխաների աշխատանքների ցուցահանդես-վաճառքին մասնակցում էին ԲՈւՀ-ի ղեկավարությունը և ՀՀ-ում Հնդկաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Սուրեշ Բաբուն:

Բացման խոսքով հանդես եկավ «Մուրացան հիվանդանոցային համալիրի քիﬕաթերապիայի կլինիկայի ղեկավար Սամվել Դանիել յանը: «Այսօր աշխարհը նշում է քաղցկեղով հիվանդ երեխաների օրը, սակայն ﬔզ համար այն քաղցկեղի դեմ պայքարի օրն է: Հենց այս օրվա կապակցությամբ է կազմակերպվել այս ցուցահանդես-վաճառքը, որի ողջ հասույթը կփոխանցվի քաղցկեղով հիվանդ երեխաների բուժմանը, - ասաց նա: Ս. Դանիել յանը ընդգծեց, որ ﬕջոցառմանը ներկա բոլոր մարդիկ անﬕջական կապ ունեն քաղցկեղով հիվանդ երեխաների և նրանց բուժման հետ, ուստի շնորհակալություն է

հ հայտ նում ն մ ն նրան նցից ի յուրաքանչյուրին՝ աջակցության և նվիրուﬕ համար՝ հատուկ նշելով Հնդկաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սուրեշ Բաբուի և դեսպանատան մշտական աջակցության մասին: Այնուհետև նա ընթերցեց բուժվող երեխաների շնորհակալագրերն՝ ուղղված Հնդկաստանի դեսպանին: ՀՀ-ում Հնդկաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սուրեշ Բաբուն, շնորհակալություն հայտնելով նման կարևոր և հուզիչ ﬕջոցառմանն իրեն հրավիրելու համար, ասաց. «Հպարտ եմ գտնվել այս հիվանդանոցում, քանի որ այստեղ բուժանձնակազմը իր ողջ ուժերն է ներդնում հիվանդ երեխաներին բուժելու համար: Մենք ևս ﬔր լուման ենք ուզում ունենալ այս կարևոր գործում, և իմ ու ﬔր դեսպանատան անունից հավաստիացնում եմ, որ ﬔր համագործակցությունը կլինի շարունակական՝ հանուն այս երեխաների կյանքերի փրկության: Այնուհետև դեսպանն իր անձնական ﬕջոցներից երեխաների բուժման համար տրամադրեց 500 հազար դրամ

գումար: Միջոցառմանը ներկա Բագրատ սրբազանն օրհնեց ներկաներին, ինչպես նաև հուսադրող խոսքեր ասաց բուժվող երեխաներին և նրանց ծնողներին Ոգևորիչ խոսքով հանդես եկավ նաև ԵՊԲՀ կլինիկական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր Արﬔն Մինասյանը. «Մանկական քաղցկեղ բառակապակցությունն ինքնին անբնական և անտրամաբանական է: Աշխարհը, մարդիկ այսօր խիստ շերտավորված են, սակայն սա այն քիչ երևույթներից է, որ ﬕավորում է ցանկացած դիրքի, պաշտոնի, հնարավորության տեր մարդկանց՝ այդ հիվանդության դեմ պայքարում: Եվ բոլորիս նպատակն այն է, որպեսզի այդ բառակապակցությունը վերանա: Հյուրերը նկարներ գնեցին ցուցահանդես-վաճառքից, իսկ վերջում ծաղրածուն զվարճացրեց հավաքված երեխաներին և նվերներ հանձնեց նրանց: Օրվա առիթով նմանատիպ ցուցահանդես-վաճառք էր կազմակերպվել նաև ԵՊԲՀ վարչական մասնաշենքի ճեմասրահում: Ցուցահանդեսը բարեգործական էր, և նկարների վաճառքից գոյացած ողջ հասույթը տրամադրվեց «Մուրացան համալսարանական հիվանդանոցի խաղաթերապիայի կաբինետին՝ երեխաների համար անհրաժեշտ պարագաներ ձեռք բերելու համար: Ցուցահանդես-վաճառքը կազմակերպել էին «Մուրացան հիվանդանոցային համալիրի խաղաթերապիայի բաժանմունքը և «Հերացի արհեստակցական կազմակերպությունը:

AT ̏ ̏MURATSAN MURATSAN ̈́ ̈́ UNIVERSITY HOSPITAL At YSMU hospital h l complex l "Muratsan" an exhibition-sale of works made by children with cancer was organized, which was attended by the management of the University and extraordinary and Plenipotentiary Ambassador of India in Armenia Suresh Babu. Welcoming remarks were made by the head of the clinic of chemotherapy of hospital complex "Muratsan" Samvel Danielyan."Today the world celebrates the day of children with cancer but for us it’s the day against cancer.In regard to this very day this exhibition-sale has been organized the income of which will be donated to the treatment of children with cancer", he said. S. Danielyan stressed that all the present people are of direct relevance to children with cancer and their treatment, so he thanked each of them for their support and dedication, noting the continuous support of the extraordinary and Plenipotentiary Ambassador of India Suresh Babu. He then read the thank-

f l notes off the ful h children h ld aimed d at the h Indian d Ambassador. b d The extraordinary and Plenipotentiary Ambossador Suresh Babu expressed gratitude for this important and touching event, for inviting him, saying. "I’m proud to be in this hospital because the staff here does his best for the treatment of sick children. We do our part in this important matter, and I assure that our cooperation will be continuous for saving these children,because they are our hope and future". Then the Ambassador provided his personal finances-500 thousand AMD for treating the children. The event was attended by Archbishop Bagrat,Vice Rector for Clinical Affairs Armen Minasyan. The guests bought pictures from exhibition-sale, and at the end the clown amused the children gathered and presented gi s to them.

ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար րտ-Ապ պրի րիլլ 20 2016 16 N 21-22 (13 1332 32-1133 333) 3))

Ե ՌՕՐ ՅԱ ՍԵ ՄԻ ՆԱՐ ԲՈՒ ՀԻ ԱՇ ԽԱ ՏԱ ԿԻՑ ՆԵ ՐԻ ՀԱ ՄԱՐ Բժշկական համալսարան ն մ անց ն կացվեց վե Եվրաﬕ թյան կողﬕց իրականացվող Twinning project-ի «Learning objectives – teaching methods – assessment and evolution in Medical Studies թեմայով եռօրյա սեﬕնարը, որը նախատեսված էր ԲՈւՀ-ի աշխատակիցների համար և անցկացվ մ էր բոլոնյան բարեփոխ ﬓերի ընթացք մ իրականացվող ծրագրերի ներդրման նպատակով: Եվրաﬕ թյան կողﬕց Հայաստան մ իրականացվ մ է «Twinning project-ի «Հայաստանի Հանրապետ թյան բարձրագ յն կրթ թյան մակարդակի բարձրաց մը Եվրոպական բարձրագ յն կրթ թյան տարածք ինտեգրման շրջանակներ մ մ խորագրով ծրագիրը: Ծրագրի գլխավոր նպատակն է՝ նախապայմաններ ստեղծել Հայաստանի բարձրագ յն կրթ թյ նը եվրոպական բարձրագ յն կրթ թյանը համապատասխանեցնել և սանողների, շրջանավարտների աշխատակիցների համար ապահովել շարժ ն թյ ն, որակավորման ﬕջազգային ճանաչ մ և համագործակց թյան հեռանկարներ Եվրոպական բարձրագ յն կրթ թյան տար տա տ րած ածք քի ք ի 46 երկ րկր կրներ րի ի հե հետ: տ: տ

ԵՊԲՀ ՄԻ ՋԱԶ ԳԱ ՅԻՆ ՈՒ ՍԱ ՆՈՂ ՆԵ ՐԻ ԿՈՆ ՖԵ ՐԱՆՍ Վերջերս ԵՊԲՀ 6-րդ լսարանում տեղի ունեցավ ուսանողական գիտական ընկերության կողﬕց կազմակերպված «ԵՊԲՀ ﬕջազգային ուսանողների կոնֆերանս, որը նախատեսված էր ԵՊԲՀ-ում սովորող օտարերկրացի ուսանողների համար, և իր բնույթով առաջինն էր համալսարանի պատմության ﬔջ։ Կոնֆերանսը մրցութային էր, և ընտրված ժյուրիի անդաﬓերը վերջում պետք է ընտրեին հաղթողներ «Լավագույն ներկայացում և «Լավագույն զեկույց անվանակարգերում։ Միևնույն ժամանակ ունկնդիրներին նույնպես հնարավորություն էր ընձեռվել ընտրել իրենց դուր եկած մասնակցին, ում բաժին էր հասնելու «Գրան պրի մրցանակը: Այդ նպատակով ներկաներին բաժանվել էին թերթիկներ, որոնցով պետք է քվեարկեին լավագույն մասնակցի օգտին: Կոնֆերանսին ելույթ ունեցան տասներկու մասնակիցներ։ Հնչեցին հետաքրքիր և արդի թեմաների շուրջ զեկուցուﬓեր, որոնք ﬔծ հետաքրքրություն առաջացրին ներկաների շրջանում: Տրվեցին բազում հարցեր թե՛ ունկնդիրների, թե՛ ժյուրիի անդաﬓերի կողﬕց։ Երկար և դժվարին քննարկուﬕց հետո ժյուրին «Լավագույն ներկայացում անվանակարգում ընտրեց Դիվեթիա Խանդուջային, իսկ «Լավագույն զեկույց անվանակարգում՝ Դեբորա Պոլին: Հանդիսատեսի կողﬕց «Գրան պրի մրցանակը շնորհվեց Սալման Ռիազին։ Մյուս մասնակիցները ստացան հավաստագրեր՝ իրենց մասնակցության համար։ Հատուկ շնորհակալություն Մագդա Օսիպյանին և ուսանողական գիտական ընկերության օտարերկրացի ուսանողներին՝ կոնֆերանսի կազմակերպմանն ու կայացմանը ﬔծապես աջակցելու համար։

Սեﬕնարը վա Սեﬕնարը վար մ ր մ էին Դ Դյ սելդորֆի յ սելդորֆի Հենրիխ Հայ Հայնեի նեի անվան համալսարանի և Դյ սելդորֆի համալսարանական հիվանդանոցի մասնագետներ Թոմաս Ռոթհոֆը և Կլա ս-Դիտրիխ Կրյոնխեն: Սեﬕնարի երկրորդ փ լն իրականացվեց մարտին, որն անցկացրին Ֆինլանդիայից ժամանած փորձագետները, ովքեր իրենց փորձը փոխանցեցին աշխատաժողովի մասնակիցներին: Սեﬕնարի ավարտին մասնակիցները ստացան հավաստագրեր:

YSMU INTERNATIONAL STUDENT CONFERENCE

Recently, at YSMU 6th room Recently room"YSMU YSMU International Student Conference” was held, organized by Student Scientific Council which was aimed at international students in YSMU and was the first one in the history of the University. The conference was competativee and the elected jury was to choose the winners at the end. The nominations were “Best Presentation” and “Best Report”. At the same time the students were given the chance to choose the best participant who was to get Grand Prix award.For that reason the participants were given hand outs for choosing the participant they liked most. 12 participants made their speeches during the conference.Interesting and actual reports were made which interested the present people. Numerous questions were given both by the audience and the jury. A er long and intense discussions the jury chose Divetia Khandujyan as “Best Presentation” nomination winner and Deborah Polly as “The Best Report” nomination winner. Salman Riaz was chosen for Grand Prix by the audience.The rest of the participants were given certificates for participation. Our special thanks to Magda Osipyan and the international students of the Student Scientific Council for organizing and supporting the conference.

ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար րտտ Ապ պրի ր լ 20 2016 16 N 211 22 (13 1332 32-1133 32 333) 3))

Ðºð²òÆ ²ðÐºêî²Îò²Î²Ü Î²¼Ø²ÎºðäàôÂÚàôÜ

ÐÐ ù. ºñ¨³Ý, ÎáñÛáõÝÇ 2

ä³ßïáÝ³Ï³Ý ï»Õ»Ï³ïáõ

(060) 62 13 13

tradeunion@ysmu.am

№1

ØÇç³ÙµÇáÝ³Ï³Ý ·Çï³·áñÍÝ³Ï³Ý ºä´Ð ³ßË³ï³ÏÇó ÍÝáÕÝ»ñÇ ³ÛóÁ ë»ÙÇÝ³ñÝ»ñ Ì³ÕÏ³ÓáñáõÙ ÈÔÐ ½áñ³Ù³ë»ñ

êáóÇ³É³Ï³Ý ³ç³ÏóáõÃÛ³Ý Íñ³·ñ»ñ

äñáý»ëÇáÝ³É ³Ý·É»ñ»ÝÇ ¹³ëÁÝÃ³óÝ»ñ

Î³ñ¹³ó»ù ³Ûë Ñ³Ù³ñáõÙ

àÕçáõÛÝÇ Ëáëù Ø»ñ ÃÇÙÁ §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ Ýáñ³ëï»ÕÍ ÉÇÝ»Éáí Ñ³Ý¹»ñÓ Ï³ñáÕ³ó»É ¿ Ï³ñ× Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍáõÙ í³Û»É»É ºä´Ð ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇ íëï³ÑáõÃÛáõÝÝ áõ Ñ³ñ·³ÝùÁ...

Ø. Ü³ñÇÙ³ÝÛ³Ý

Ø»ñ ÃÇÙÁ Ï³½Ùí³Í ¿ Ýå³ï³Ï³ëÉ³ó, Ý³Ë³Ó»éÝáÕ ¨ ³ÏïÇí »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñÇó: ²ÛëáõÑ»ï ¹áõù ÑÝ³ñ³íáñáõÃÛáõÝ áõÝ»ù ³Ù»Ý ³ÙÇë Í³ÝáÃ³Ý³É Ýñ³ÝóÇó Ù»ÏÇ Ñ»ïª Ñ»ï¨»Éáí §Ø»ñ ÃÇÙÁ¦ Ëáñ³·ñÇÝ:

Ø»ñ ³ßË³ï³ÝùÁ Ãí»ñáí Øáï Ù»Ï³ÙÛ³ ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý ÁÝÃ³óùáõÙ Çñ³Ï³óí»É »Ý µ³½Ù³ÃÇí ÙÇçáó³éáõÙÝ»ñ, áñáÝóÇó ³é³í»É Ñ³ïÏ³Ýß³Ï³ÝÝ»ñÁ Ý»ñÏ³Û³óÝáõÙ »Ýù ëïáñ¨:

à ô Þ ² ¸ ð à ôÂ Ú à ô Ü ´áÉáñ ³ÛÝ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÁ, áõÙ áñ¹ÇÝ»ñÁ Í³é³ÛáõÙ »Ý ÈÔÐ å³ßïå³ÝáõÃÛ³Ý µ³Ý³ÏáõÙ, Ï³ñáÕ »Ý ¹ÇÙ»É §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝ ¨ ëï³Ý³É ÑÝ³ñ³íáñáõÃÛáõÝ ³Ûó»É»É ÈÔÐª Çñ»Ýó ½ÇÝáñÝ»ñÇÝ ï»ë³ÏóáõÃÛ³Ý: Ð³ñ·»ÉÇ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñ, ï»Õ»Ï³óÝáõÙ »Ýù, áñ ·áñÍáõÙ »Ý ³Ý·É»ñ»ÝÇ ¹³ëÁÝÃ³óÝ»ñÇ ÙÇ ù³ÝÇ ËÙµ»ñ, áñáÝó Ï³ñáÕ »ù ÙÇ³Ý³É Ý³¨ ¹áõù: Þï³å»°ù, ù³ÝÇ áñ ï»Õ»ñÁ ë³ÑÙ³Ý³÷³Ï »Ý: ´áÉáñ ÙÇÙÛ³Ýó Ñ³ñ³ÏÇó ³ÙµÇÝÝ»ñÁ Ï³ñáÕ »Ý ¹ÇÙ»É §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñ åáõÃÛáõÝª ÙÇç³ÙµÇáÝ³Ï³Ý ·Çï³Ï³Ý ¨ ·áñÍÝ³Ï³Ý áõÕÕí³ÍáõÃÛ³Ùµ ë»ÙÇÝ³ñÝ»ñ ¨ ¹³ëÁÝÃ³óÝ»ñ Ï³½Ù³Ï»ñå»Éáõ ³ç³ÏóáõÃÛ³Ý Ýå³ï³Ïáí: ØÇçáó³ éáõÙÝ»ñÁ ³Ýó »Ý Ï³óíáõÙ Ì³ÕÏ³ÓáñáõÙ:

Ð³ñ·»ÉÇ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñ, »Ã» áõÝ»ù Ù³ëÝ³·Çï³Ï³Ý Ï³Ù ³ÛÉ µ Ý á õ Û Ã Ç Ë Ý ¹ Ç ñ Ý » ñ ³ ß Ë³ ï³ í³ÛñáõÙ ¨ ã·Çï»ùª áõÙ ¹ÇÙ»É, §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ ÙÇßï å³ïñ³ëï ¿ Éë»Éáõ ¨ ³ç³Ïó»Éáõ: ¸ÇÙ»ù Ù»½ Ñ»é³Ëáëáí, ¿É-÷áëïáí Ï³Ù ³ÝÓ³Ùµ ³Ûó»É»Éáí Ù»ñ ·ñ³ë»ÝÛ³ Ï: ÈÇ³ Ï³ï³ ñ ·³Õ ïÝÇ áõÃÛáõÝÁ ³å³ÑáíáõÙ »Ýù:

àÕçáõÛÝÇ Ëáëù §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ Ýáñ³ëï»ÕÍ ÉÇÝ»Éáí Ñ³Ý¹»ñÓ Ï³ñáÕ³ó»É ¿ Ï³ñ× Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍáõÙ í³Û»É»É ºä´Ð ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇ íëï³ÑáõÃÛáõÝÝ áõ Ñ³ñ·³ÝùÁ: ÆÙ Ï³ñÍÇùáí ¹³ ß³ï Ï³ñ¨áñ ¿ ÝÙ³Ý³ïÇå Ï³éáõÛóÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: §²å³·³ µÅÇßÏ¦ ³Ùë³·ñáõÙ Çñ Ùßï³Ï³Ý Ù³ëÝ áõÝ»Ý³ÉÁ ¨ë Ù»Ï ù³ÛÉ ÏÉÇÝÇ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇ Ñ»ï Ï³åÇ ³Ùñ³åÝ¹Ù³Ý ¨ ³ßË³ï³ÝùÁ ³é³í»É ³ñ¹ÛáõÝ³í»ï ¹³ñÓÝ»Éáõ Ñ³Ù³ñ: Ø.¼. Ü³ñÇÙ³ÝÛ³Ý ºä´Ð é»Ïïáñ Ð³Ù³Éë³ñ³ÝÇ ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý áÕç ï³ñÇÝ»ñÇ ÁÝÃ³óùáõÙ ·áñÍ»É »Ý µ³½Ù³ÃÇí ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÝ»ñ£ ¸ñ³Ýù µáÉáñÝ ¿É áõÕÕí³Í »Ý »Õ»É Ù»Ï Ýå³ï³ÏÇª å³ßïå³Ý»É ºä´Ð ³ßË³ï³ÏóÇ ß³Ñ»ñÁ, û·Ý»É ¹Åí³ñÇÝ Çñ³íÇ×³ÏÝ»ñáõÙ, ÉáõÍáõÙÝ»ñ ·ïÝ»É ËÝ¹ñ³Ñ³ñáõÛó Ñ³ñó»ñáõÙ: ä³ñ½íáõÙ ¿, áñ Å³Ù³Ý³Ï³ÏÇó ù³Õ³ù³ÏÇñÃ ³ßË³ñÑáõÙ Ù»ñ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÁ ÝáõÛÝå»ë ³éÝãíáõÙ »Ý ³ÛÝåÇëÇ ËÝ¹ÇñÝ»ñÇ Ñ»ï« áñáÝó ÉáõÍÙ³Ý ÁÝÃ³óùáõÙ û·ÝáõÃÛ³Ý Ï³ñÇù »Ý áõÝ»ÝáõÙ£ Ð»Ýó ³Ûë ·³Õ³÷³ñÇ ßáõñç ¿É Ñ³í³ùí»óÇÝ ÙÇ ß³ñù ³ÏïÇí »ñÇï³ë³ñ¹ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñ« ¨ »ñÏ³ñ³ï¨ ùÝÝ³ñÏáõÙÝ»ñÇ ³ñ¹ÛáõÝùáõÙ áñáßáõÙ Ï³Ûóí»ó ëï»ÕÍ»É §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ£ Þ³ñáõÝ³Ï»Éáí Ý³ËÏÇÝáõÙ ·áñÍáõÝ»áõÃÛáõÝ Í³í³É³Í ÝÙ³Ý³ïÇå Ï³éáõÛóÝ»ñÇ É³í³·áõÛÝ ³í³¹áõÛÃÝ»ñÁ ¨ ·áõÙ³ñ»Éáí Å³Ù³Ý³Ï³ÏÇó Ýáñ³·áõÛÝ Ùïù»ñÁ áõ ÙÇç³½·³ÛÇÝ ÷áñÓÁª ëï»ÕÍí»ó ÙÇ åñá¹áõÏï« áñáí Ù»Ýù ³ñ¹»Ý Ï³ñáÕ »Ýù Ñå³ñï³Ý³É£ ¶ñ»Ã» Ù»Ï ï³ñí³ ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý ÁÝÃ³óùáõÙ Ï³½Ù³Ï»ñåí»óÇÝ åñáý»ëÇáÝ³É ³Ý·É»ñ»ÝÇ ¹³ëÁÝÃ³óÝ»ñ« µ³½Ù³ÃÇí ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñ ëï³ó³Ý ëáóÇ³É³Ï³Ý ³ç³ÏóáõÃÛáõÝ£ Æñ³Ï³Ýóí»óÇÝ Ý³¨ ÙÇ ß³ñù ÙÇçáó³éáõÙÝ»ñª áõÕÕí³Í ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇ ³ÏïÇí Ñ³Ý·ëïÇ Ï³½Ù³Ï»ñåÙ³ÝÁ ¨ Ù³ëÝ³·Çï³Ï³Ý ³é³çË³Õ³óÙ³ÝÁ£ ²éç¨áõÙ »Ý Ý³¨ µ³½Ù³ÃÇí Íñ³·ñ»ñ« áñáÝù Ýáñ ßáõÝã ÏÑ³Õáñ¹»Ý ºä´Ð ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇ Ù³ëÝ³·Çï³Ï³Ý ¨ ³éûñÛ³ ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³ÝÁ£ ºí ³Ûëûñ« ³Ù÷á÷»Éáõí ³Ûë ³Ù»ÝÁ« §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ áÕçáõÝáõÙ ¿ Ó»½ Çñ å³ßïáÝ³Ï³Ý ï»Õ»Ï³·ñÇ ³Ý¹ñ³ÝÇÏ Ñ³Ù³ñáõÙ£ ²ÛëáõÑ»ï Ù»½ Ï³ñáÕ »ù ·ïÝ»É §²å³·³ µÅÇßÏ¦ ³Ùë³Ã»ñÃÇ ³Ù»Ý Ñ³Ù³ñáõÙª Ýáñ Ùïù»ñáí« Ýáñ Íñ³·ñ»ñáí ¨ Ýáñ ³é³ç³ñÏÝ»ñáí£ Ð»ï¨»ù Ù»ñ ÃáÕ³ñÏáõÙÝ»ñÇÝ Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ ³ÙÇë ¨ í³Û»É»ù ³ñÅ³Ý³å³ïÇí ³ßË³ï³ÝùÇ Ñ³×áõÛùÁ Ñ³ñ³½³ï ´àôÐ-áõÙ: Ð»ï¨»ù Ù»ñ ÝáñáõÃÛáõÝÝ»ñÇÝ Ý³¨ Facebook-áõÙ ¨ Ñ³Ù³Éë³ñ³ÝÇ å³ßïáÝ³Ï³Ý Ï³Ûù¿çáõÙ: Ø³ñÃ³ êÇÙáÝÛ³Ý §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛ³Ý Ý³Ë³·³Ñ

²Ù³ÝáñÁ §Øáõñ³ó³ÝáõÙ¦ ²Ù³ÝáñÁ Ï³Ë³ñ¹³Ï³Ý ïáÝ ¿ ¨ Ñ³ïÏ³å»ë »ñ»Ë³Ý»ñÇ Ñ³Ù³ñ: §Øáõñ³ó³Ý¦ Ñ³Ù³Éë³ñ³Ý³Ï³Ý ÏÉÇÝÇÏ³ÛáõÙ µáõÅáõÙ ëï³óáÕ »ñ»Ë³Ý»ñÇ ïáÝÁ ÝáõÛÝå»ë Ï³Ë³ñ¹³Ï³Ý ¹³ñÓÝ»Éáõ Ñ³Ù³ñ §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ 2016-Ç ï³ñ»ÙáõïÇÝ ºä´Ð àõë³ÝáÕ³Ï³Ý ËáñÑñ¹³ñ³ÝÇ ¨ Ð³Û³ëï³ÝÇ »ñÇï³ë³ñ¹³Ï³Ý ÑÇÙÝ³¹ñ³ÙÇ Ñ»ï ÙÇ³ëÇÝ Ï³½Ù³Ï»ñå»ó §²Ù³ÝáñÁ §Øáõñ³ó³ÝáõÙ¦ Ù³ÝÏ³Ï³Ý ÙÇçáó³éáõÙÁ: Ðñ³íÇñí³Í Í³Õñ³ÍáõÝ ¨ ÒÙ»é ä³åÁ ûñÁ ¹³ñÓñÇÝ ³ÝÙáé³Ý³ÉÇ ¨ ¹ñ³Ï³Ý ÑáõÛ½»ñ å³ñ·¨»óÇÝ »ñ»Ë³Ý»ñÇÝ áõ Ýñ³Ýó Ñ³ñ³½³ïÝ»ñÇÝ:

Ø»ñ ÃÇÙÁ ²ÛëáõÑ»ï Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñ Ñ³Ù³ñáõÙ Í³ÝáÃ³ó»ù Ýñ³ÝóÇó áñ¨¿ Ù»ÏÇ Ñ»ïª Ñ»ï¨»Éáí §Ø»ñ ÃÇÙÁ¦ Ëáñ³·ñÇÝ: ²Ù»Ý ³Ý·³Ù Ýáñ Ñ³ñó³½ñáõÛó, Ýáñ Ï³ñÍÇùÝ»ñ, Ýáñ Ùïù»ñ ¨ ³é³ç³ñÏÝ»ñ: ÆëÏ ÁÝÃ»ñó»Éáõó Ñ»ïá áõÕÕ»ù Ó»ñ Ñ³ñó»ñÁ ÃÇÙÇ ³Ý¹³ÙÝ»ñÇÝ Facebook-Û³Ý Ù»ñ ¿çÇ ÙÇçáóáí:

Ø³ñÃ³ êÇÙáÝÛ³Ý

Ê³ã³ïáõñ Ø³ñ·³ñÛ³Ý

Î³ñ»Ý ²ÏáåÛ³Ý

øÝ³ñÇÏ ¶ÇÝáëÛ³Ý

²ÝÇ è³÷Û³Ý

Î³ñ»Ý ¸ÇÉµ³ñÛ³Ý

ÐáíÑ³ÝÝ»ë ÐáíÑ³ÝÝÇëÛ³Ý

Ø³Ý» ä³åÛ³Ý

²ÝÇ Ô³Ý¹ÇÉÛ³Ý

¾¹·³ñ ²¹ÇÉË³ÝÛ³Ý

²ñï»Ù ¶ñÇ·áñÛ³Ý

¼³ñáõÑÇ ²Ûí³½Û³Ý

ê³Ñ³Ï Ø³ñÇ³Ù ÂáñáëÛ³Ý ê³Ñ³ÏÛ³Ý

§ ² éá Õç ³å ³Ñá õ Ã Ûá õÝ ¦ ³ Ùë ³ ·Ç ñ Á Ù» ñ Ù³ë Ç Ý §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ ºä´Ð-áõÙ ·áñÍáõÙ ¿ ³ñ¹»Ý ßáõñç Ù»Ï ï³ñÇ: ²Ûë Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍáõÙ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ Ï³ñáÕ³ó»É ¿ Çñ³Ï³ÝóÝ»É µ³½Ù³ÃÇí ÙÇçáó³éáõÙÝ»ñ, áñáÝó Ù³ëÇÝ µ³½ÙÇóë Ëáëí»É ¿ ï³ñµ»ñ ³ïÛ³ÝÝ»ñáõÙ: âÝ³Û³Í, áñ Ï³éáõÛóÁ Ýáñ ¿, ³ÛÝáõ³Ù»Ý³ÛÝÇí ß³ñáõÝ³ÏáõÙ ¿ µ³ñÓ Ù³Ï³ñ¹³Ïáí Çñ³Ï³Ý³óÝ»É Çñ Ý³Ëáñ¹Ý»ñÇ ³é³ù»ÉáõÃÛáõÝÁ: Î³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ Ýå³ï³Ï áõÝÇ Ù»Ï Ñ³ñÏÇ ï³Ï ÙÇ³íáñ»É ºä´Ð áÕç ³ÝÓÝ³Ï³½ÙÁª ³ÝÏ³Ë Ù³ëÝ³·ÇïáõÃÛáõÝÇó ¨ ½µ³Õ»óñ³Í å³ßïáÝÇó, ÇÝãå»ë Ý³¨ ºä´Ð Ñ³Ù³Éë³ñ³Ý³Ï³Ý 2 ÏÇÝÇÏ³Ý»ñÇ, §Ð»ñ³óÇ¦ ³í³· ¹åñáóÇ ³ÝÓÝ³Ï³½ÙÁ: Ìñ³·ñ»ñÁ µ³½Ù³åÇëÇÝ »Ýª áõëáõÙÝ³·Çï³Ï³Ý, ëáóÇ³É³Ï³Ý, ³½³ï Å³Ù³Ýó³ÛÇÝ: ØÇ ß³ñù Íñ³·ñ»ñ áõÕÕí³Í »Ý ³ßË³ï³Ýù³ÛÇÝ å³ÛÙ³ÝÝ»ñÇ µ³ñ»É³íÙ³ÝÁ, ÙÛáõëÝ»ñÁª µáõÅíáÕ ÑÇí³Ý¹Ý»ñÇ ¨ Ýñ³Ýó Ñ³ñ½³ïÝ»ñÇ Ñá·ëÁ Ã»Ã¨³óÝ»ÉáõÝ: Î³ñ¨áñíáõÙ ¿ Ý³¨ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇ ýÇ½ÇÏ³Ï³Ý ¨ ³éáÕç³Ï³Ý íÇ×³ÏÁ, Çñ³Ï³Ý³óíáõÙ »Ý ÙÇ ß³ñù Ñ³Ù³·áñÍ³ÏóáõÃÛáõÝÝ»ñ ³Û¹ áõÕÕáõÃÛ³Ùµ: Ðá¹í³ÍÇ ³ÙµáÕç³Ï³Ý ï³ñµ»ñ³ÏÁ Ï³ñáÕ »ù Ï³ñ¹³É §²éáÕç³å³ÑáõÃÛáõÝ¦ ³Ùë³·ñÇ Ñáµ»ÉÛ³Ý³Ï³Ý Ñ³Ù³ñáõÙ Ï³Ù www.healthcare.am Ï³ÛùáõÙ

Ø»ñ ³ßË³ï³ÝùÁ Ãí»ñáí... §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ Ùáï Ù»Ï³ÙÛ³ ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý ÁÝÃ³óùáõÙ Çñ³Ï³Ý³óñ»É ¿ µ³½Ù³ÃÇí ÙÇçáó³éáõÙÝ»ñ, áñÝáóÇó ³é³í»É Ñ³ïÏ³Ýß³Ï³ÝÝ»ñÁ Ý»ñÏ³Û³óÝáõÙ »Ýù ëïáñ¨: Üß»Ýù, áñ ³Ûë Ý³Ë³·Í»ñÁ ß³ñáõÝ³Ï³Ï³Ý »Ý ¨ ³ÛÅÙ ¿É ÑÝ³ñ³íáñ ¿ Ù³ëÝ³Ïó»É Ûáõñ³ù³ÝãÛáõñÇÝ: Ð³ßíÇ ³éÝ»Éáí, áñ Ù»ñ Ñ³Ù³Éë³ñ³ÝÁ »é³É»½áõ ÏñÃáõÃÛ³Ùµ Ñ³Ù³Éë³ñ³Ý ¿, áñáßáõÙ Ï³Û³óí»ó Ï³½Ù³Ï»ñå»É åñáý»ëÇáÝ³É ³Ý·É»ñ»ÝÇ ¹³ëÁÝÃ³óÝ»ñ µáÉáñ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ: ¸³ëÁÝÃ³óÝ»ñÁ ³Ýó »Ý Ï³óíáõÙ ëÏë³Í 2015Ã. ÝáÛ»Ùµ»ñ ³ÙëÇó ³é ³Ûëûñ: ²é³çÇÝ ÷áõÉÇ ³ñ¹ÛáõÝùÝ»ñáí ßáõñç 50 ³ßË³ï³ÏÇó ³í³ñï»É »Ý É»½íÇ Ù»Ï Ù³Ï³ñ¹³ÏÇ Ñ³Ù³ñ Ý³Ë³ï»ëí³Í ¹³ëÁÝÃ³óÝ»ñÁ ¨ ëï³ó»É »Ý Ñ³Ù³å³ï³ëË³Ý íÏ³Û³Ï³ÝÝ»ñ: ¶»ñ³Ï³ ËÝ¹ÇñÝ»ñÇó Ù»ÏÁ Ù»ñ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛ³Ý Ñ³Ù³ñ »Õ»É ¨ ÙÝáõÙ ¿ ³ßË³ï³ÏÇóÝ»ñÇÝ ëáóÇ³É³Ï³Ý ³ç³ÏóáõÃÛáõÝÁ: ²Û¹ Ýå³ï³Ïáí áñáßáõÙ Ï³Û³óí»ó ¨ 2016 Ã. ÑáÏï»Ùµ»ñÇ 1-Ç ó Ù»ÏÝ³ñÏí»ó §êáóÇ³É³Ï³Ý å³ßïå³Ýí³ÍáõÃÛáõÝ¦ Íñ³·ÇñÁ: Ìñ³·ñÇ ßñç³Ý³ÏÝ»ñáõÙ Ñ³ßí»ïáõ Å³Ù³Ý³Ï³Ñ³ïí³ÍáõÙ ßáõñç 500 ³ßË³ï³ÏÇó ëï³ó»É ¿ ëáóÇ³É³Ï³Ý û·ÝáõÃÛáõÝ ³éáÕç³Ï³Ý, ÁÝï³ Ý »Ï³ Ý, ïÝ ï» ë³ Ï³ Ý ¨ ³ÛÉ ËÝ¹Ç ñÝ » ñÇ Ï³å³ÏóáõÃÛ³Ùµ: ì»ñçÇÝ ÙÇ ù³ÝÇ ³ÙÇëÝ»ñÇ ÁÝÃ³óùáõÙ, Ñ³Ù³¹ñ»Éáí û·ï³Ï³ñÁ ¨ Ñ³×»ÉÇÝ, §Ð»ñ³óÇ¦ ³ñÑ»ëï³Ïó³Ï³Ý Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛ³Ý ³ç³ÏóáõÃÛ³Ùµ Ï³½Ù³Ï»ñå»É »Ý Ãíáí 7 ÙÇç³ÙµÇáÝ³Ï³Ý ·Çï³·áñÍÝ³Ï³Ý ë»ÙÇÝ³ñÝ»ñ Ì³ÕÏ³ÓáñáõÙ: Ø³ëÝ³ÏÇóÝ»ñÁ í»ñ³¹³ñÓ»É »Ý ¹ñ³Ï³Ý ¿ÙáóÇ³Ý»ñáí ¨ Ã³ñÙ ·Çï»ÉÇùÝ»ñáí Ñ³ñëï³ó³Í: ´³ñÓñ ·Ý³Ñ³ï»Éáí Ùß³ÏáõÛÃÇ ¹»ñÁ Ù³ñ¹áõ ¨ Ñ³ïÏ³å»ë µÅßÏÇ ÏÛ³ÝùáõÙª Ù»ñ Ï³½Ù³Ï»ñåáõÃÛáõÝÁ å³ñµ»ñ³µ³ñ ³Ýí×³ñ ïáÙë»ñ ¿ ïñ³Ù³¹ñáõÙ Ù³Ûñ³ù³Õ³ùÇ Ñ³Ù»ñ·Ý»ñÇÝ ¨ Ã³ïñáÝÝ»ñÇÝ Ù³ëÝ³Ïó»Éáõ Ñ³Ù³ñ: Æñ ·áñÍáõÝ»áõÃÛ³Ý ÁÝÃ³óùáõÙ Ñ³ïÏ³óí»É ¿ ßáõñç 6200 ïáÙë Ñ³Ù»ñ·Ý»ñÇ ¨ Ý»ñÏ³Û³óáõÙÝ»ñÇ Ñ³Ù³ñ:

Ð»ï¨»ù Ù»½ Facebook-áõÙ - Heratsi Trade Organization - Հերացի արհեստակցական կազմակերպություն (ëå³ë³ñÏíáõÙ ¿ www.doctors.am Ï³ÛùÇ ÏáÕÙÇó) ä³ßïáÝ³Ï³Ý ï»Õ»Ï³ïíáõÃÛáõÝ ºä´Ð Ï³ÛùáõÙ - www.ysmu.am ¶ñ»ù ¿É-÷áëïáí - tradeunion@ysmu.am ¼³Ý·³Ñ³ñ»ù - (060) 62 13 13 ²Ûó»É»ù Ù»½ - ÐÐ ù. ºñ¨³Ý, ÎáñÛáõÝÇ 2, ·ÉË³íáñ Ù³ëÝ³ß»Ýù 3-ñ¹ Ñ³ñÏ ÊÙµ³·ñ»óª ¶³ñÇÏ º·³ÝÛ³ÝÁ - tradeunion@ysmu.am

YSMU SCIENTIFIC « ՀԱՅԿ ՅԱ Ն» ՄՐՑԱ ՆԱ Կ՝ STUDENT PARLIAMENT « ԼԱ ՎԱ ԳՈՒՅՆ WAS AWARDED ՄԻՋ ԲՈՒ ՀԱ ԿԱՆ ԾՐԱ ԳԻ Ր» “HAYKYAN” AWARD AS ԱՆՎԱՆԱԿԱՐԳՈՒՄ Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ կազմակերպած աﬔնամյա՝ թվով 15-րդ «Հայկյան մրցանակաբաշխության ժամանակ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ուսանողական խորհրդարանը ՀՀ նախագահի կողﬕց պարգևատրվեց «Լավագույն ﬕջբուհական ծրագիր անվանակարգում՝ ԵՊԲՀ 95-ամյակի շրջանակներում անցկացրած «Ուսանողական գիտական օր գիտաժողովի համար: Աﬔնամյա մրցանակաբաշխությունը նպատակ ունի խրախուսել երիտասարդական կազմակերպությունների, որոշակի հաջողությունների հասած երիտասարդ քաղաքացիների, այդ թվում՝ ուսանողների ձեռքբերուﬓերը, ովքեր տարվա ընթացքում առանձնացել են իրենց ակտիվությամբ և տարբեր ոլորտներում իրա ր կանաց ցրա ր ծ ծր րագ գրերի բովա վ նդա դ կութ թյա յ մբ բ:

BEST INTERUNIVERSITY PROGRAM NOMINEE

During the annual 15th “Haykyan” award ceremony held by Youth Foundation in Armenia, Yerevan State Medical University Student Parliament was awarded “Best Interuniversity Program” in the scopes of “Student Sceintiﬁc days"Conference organized during the 95th anniversary of the University. “Haykyan” Annual Award aims at motivating young organizations, societies, citizens who achived some peaks including students who have stood out for their activities and programs realized in diﬀerent spheres.

ԿՐԿԻՆ ԼԱ ՎԱ ԳՈՒՅՆ ՆԵ ՐԻ AGAIN AMONG THE BEST ԹՎՈՒՄ «Լավագ յն սանող» մրցանակաբաշխ թյան ընթացք մ բժշկական համալսարանի սանողներ Լ սինե Հովհաննիսյանը (ընդհան ր բժշկ թյան ֆակ լտետ, 4-րդ կ րս) և Արեգ Գալստյանը (դեղագիտական ֆակ լտետի մագիստրատ րա, 2-րդ կ րս) արժանացան իրենց մրցանակներին: Այս տարի ըստ ոլորտների հաղթող ճանաչված սանողները պարգևատրվել են հավաստագրերով և ﬔկանգամյա անվանական կրթաթոշակներով. 1-ին տեղ՝ 440 հազար դրամ, 2-րդ տեղ` 228.5 հազար դրամ, 3-րդ տեղ՝ 200 հազար դրամ: «Լավագ յն սանող» մրց յթն իրականացվ մ է 2013-ից՝ հետևյալ ոլորտներ մ՝ բնագիտ թյ ն, բժշկ թյ ն, հ մանիտար գիտ թյ ններ, հասարակագիտ թյ ն, ճարտարագիտ թյ ն, մշակ յթ, սպորտ և հայագիտ թյ ն: Մրց յթին կարող են մասնակցել առկա ս ցմամբ բակալավրի կրթական ծրագրի 2-4-րդ կ րսերի, իսկ մագիստրոսի կրթական ծրագրով՝ առաջին կիսամյակն ավարտած ՀՀ պետական և հավատարմագրված կրթական ծրագրեր իրականացնող ոչ պետական բարձրագ յն ս ﬓական հաստատ թյ նների սանողները:

At Armenian National Polytechnic University the “Best student” award ceremony took place where YSMU students Lusine Hovhannisyan (Department of General Medicine, 4 th year), and Areg Galstyan (faculty of Pharmacy master's program 2nd year) received their prizes. This year the winner students were awarded certiﬁcates and scholarship. 1st place - 440 thousand AMD, 2nd place-228.5 thousand AMD, 3rd place-200 thousand AMD. “Best student” contest has been held since 2013 in the spheres of Science, Medicine, Humanities, Social Science, Engineering, Culture, Sports and Patriotism .

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

Ներ կա յաց նում է պրո ֆե սոր Ար մեն Ձո նի կի Համ բար ձում յա նը

ՀԵՏ ԲՈՒ ՀԱ ԿԱՆ ԵՎ ՇԱ ՐՈՒ ՆԱ ԿԱ ԿԱՆ ԿՐԹՈՒԹ ՅԱՆ ՖԱ ԿՈՒԼ ՏԵ ՏԻ 2015 ԹՎԱ ԿԱ ՆԻ ԱՇ ԽԱ ՏԱՆՔ ՆԵ ՐԻ ՎԵՐ ԼՈՒ ԾՈՒԹ ՅՈՒ ՆԸ ԹՎԵ ՐԻ ԵՎ ՓԱՍ ՏԵ ՐԻ ԼԵԶ ՎՈՎ 20 2 015 15-ի -ին ն ԵՊ ԵՊԲՀ ԲՀ հետբ բու ուհ հա ակա կան ն ֆակ կու ուլլտետ տու ում մ սով վո որե րելլ են 1.98 1. 98 9 87 կլ կլի ինիկ կա ակա կան ն օրդ դի ինատ տոր որնե ներ, ր, որ րոն ոնց ցից ից 453 53-ը -ը ամռա ռա-նը ավ վար արտ տել են, 500-ը ը հեռ ռաց ացվ վել ել են համ մալ ալս սա արան նից ից տար ար-բեր բե ր պա պ տճա ճառ ռներ րով ով:: Նե Ներ րկայյու ումս մս սովոր րու ում մ են 1.4 .484 84 օրդին նաատո որն րներ եր:: Ին Ինտ տերն նա ատո տոււրայյու ում մ սով վո որե րելլ են 175 հոգի գի,, որո րոն նցի ցից ց 88-ը 88 -ը ավ վար արտ տել ել են, իսկ 6-ը -ը՝՝ հեռ ռաց ացվ վել ել:: Նե Ներ րկայյու ումս մս սովոր րու ում մ է 81 81 հոգի գի:: Մասնագ Մաս Մա գի իտաց ցու ում մ ան անց ցել են 27 2711 հոգ գի՝ ի՝ սրա րանք նք կարճ ճատ ատև և մա մասսնա ագ գի իտա ի տաց ցու ուﬓ ﬓերն են, որ րոն ոնց ց տև տևո ողո ղութ ւթյյու ուն նը ը չի հասն նու ում մ 1 տա տարրվա ա, քա ք ն նի ի որ 1 տարո րուց ւց ավ վե ելի տևո ևող ղու ութ թյո յուն ւն ունեց ցող ող դասը սըննթա ացնե ն րն արդե դեն ն համ մար արվ վու ում մ են օրդին նա ատո տոււրա րա:: Կատարելլա Կա ագո գործ րծվ վել ել են 4. 4.23 2377 հո հոգ գի, որ րոն ոնց ցից ից 1.8 .830 30-ը -ը բժի ժիշկ շկն ներ եր են:: են Հետ Հե տբո բոււհա հակ կան ան ֆակո կուլ ւլտ տետո տում ւմ սովոր րող ողն նե երի ընդ նդհ հանո նուր ւր թիվը կազ ա ﬔ ﬔլլ է 6.6 .670 70 հոգի գի:: Այս սօր օրվ վա ա դր դրու ութ թյա յամբ մբ սովոր րու ում մ է 1. 1.56 565 5 հոգ հո գի: ի: Եթե վերլլու ուծ ծեն ենք ք ըս ըստ տ տար րի իներ րի՝ ի՝ այս տարի կտր տրու ուկ կ աճե ճելլ է սովորո րող ղներ րի ի թիվ վը: ը: 201 0133-14 14 թվակ կան անն նե երի րին ն այ այդ դ թի թիվ վը 5. 5.00 0000-ի ի շրջա շր ջան ջա նակ ակն նե երո րում ւմ էր, իսկ 201 0155-ին ին՝՝ 6. 6.67 6700-ի: ի: Բժշշկա Բժշ Բժ կ կ կա կան ան համա մալլսա սար րանի շրջ րջա անավ վար արտ տներ րից ից 201 0155-ին ին օրդինա ատո տոււրա ընդո դուն ւնվ վել ել է 74 տոկ կո ոսը սը:: Մնաց ցա ածը կամ երկր րից ից դուր դո ւրս ւր ս են եկ կել ել,, կա կամ մ չե չեն ն ցա ցան նկաց ցել ել շարո րոււնա նակ կել իր րեն ենց ց կր կրթո թոււթյու թյ ոն ու նը: ը: Ըստ ֆակո կուլ ւլտ տետ ետն նե երի այդ թիվը կազմ մու ում մ է 21 2111-ը՝ ը՝ ընդ նդ-հա ան նու ո ր բժ ու բժշկ շկու ութ թյա յան, ն, 788-ը՝ ը՝ ստոմ մա ատոլլո ոգի գիա ակա կան, ն, 7-ը -ը՝՝ դե դեղ ղագոր գո րծա ծ կ կան ան,, 11-ը՝ ը՝ հանր րա այի յին ն առո ռող ղ ջո ջութ ւթյյան ան ֆակո կուլ ւլտետն նե երի րից: ց: Ռա ազմա մաբժ բժշշկակ կան ան ֆակո կուլ ւլտ տե ետի բոլո լոր ր շր շրջա ջան նա ավա վարտ րտն նե երը գնա գն ացե ց լ են ինտե տեր րնա նատ տուր րա: ա: ԵՊԲՀ ԵՊ ԲՀ արտաս սահ ահմ մանց ցի ի 64 շրջ րջա անավ վար արտ տներ րից ից ընդաﬔնը 5 հո հ գի են ընդո դուն ւնվ վել հետբ բու ուհ հա ակա կան ն ֆա ֆակ կու ուլլտե տետ՝ տ՝ կրթ րթու ութ թյո յոււնը շա արո րոււնակ կե ելո լոււ հա համա մար, ր, ինչը կազ ազմ մու ում մ է 9. 9.4 4 տոկ կոս ոս,, որը շատ փոքր փո քր թիվ է: Ըստ Ըս տ տար րի իներ րի՝ ի՝ ﬔր շրջ րջա անավ վար արտ տներ րի ի ընդ դու ուն նե ելո լութ ւթյյու ուն նը ը գրե գր եթե թ պահպ պան անվ վու ում մ է նո նույ ւյն ն թվ թվով ով:: Այ Այն ն շր շրջա ջան նա ավա վարտ րտն նե երը րը,, ով ով-քեր քե րﬔ ﬔզ զ մո մոտ տ չե չեն ն ընդ դու ուն նվե վել, լ, կազﬔ ﬔլլ է 144-25 25 տոկո կոս: ս: Իսկ օտ տաարերկ րե րկր րա ացին նե երի ընդո դոււնելլու ութ թյո յոււնը և՛ օրդ դի ինատ տու ուր րա, ա, և՛ ինտ տեր եր-նա ատուր րա՝ ա՝ գնալլով ով իջնո նում ւմ է: Եթե նախո խորդ րդ տարին նե երի րին՝ ն՝ 201 0133-14 14 թվ վակա կ ննե ներ րին այդ թիվը կազմ մու ում մ էր 211-32 32 տոկո կոս, ս, ապ պա ա 20 2015 15-ին այն յ կազﬔ ﬔլլ է ընդա դաﬔ ﬔնը 6 տոկո կոս: ս: Արտա տ ս սահ ահմ մանց ցի ի սով վո որո րող ղներ րի ի թվ թվի ի ա առո ռոււմո մով վ ﬔր հի հիﬓ ﬓակա ան շո շոււկա կանե ներն րն են Ռո Ռոււսա սաս ստան նի ի Դա Դաշշնո նութ ւթյյու ունը նը և Հնդկ կաս աս-տա ան նը, ը, որտեղ ղից ից օր րդի դին նա ատո տոււրայյու ում մ համ մա ապա պատ տաս ասխ խանա նաբ բար սովորո րում ւմ է 37 և 36 հո ոգի գի:: Վրա րաս ստան նից ից ունե նենք նք 21, Իրանի նից՝ ց՝ 13, Սիրիա ի յյից ից՝՝ 10 10,, Մա Մալլդի դիﬖ ﬖեր րից ից և Լ Լի իբան նա անի նից՝ ց՝ 3-ա -ակ կան ան,, Իրաք քից ից և ԱՄ ԱՄՆՆ-ից ից՝՝ 11-ակ ական ան սով ովոր որող ող:: Արտ տա ասա սահ հմա ման նցի կլին նի իկա կակ կան օրդինատ տոր որն նե երի րի ընդհ հա անո նուր ւր թիվը կազմ մու ում մ է 12 125 5 հոգ գի: ի: Պետ Պե տա ակա կան ն այ այլլ ԲՈ ԲՈւՀ ւՀ-ե -եր րից (Երև ևա անի պետա տակ կան ան,, հա հայյ-ռո ռոււսա սա-կա ան՝ Սլլա ավոն նա ակա կան, ն, Ռուս սաս աստ տա անի պետա տակ կան բժշ ժշկա կակ կան ան,, Գյո յում ւմր րիի իի և Վ Վա անաձ ձո որի պետա տակ կան մանկ կա ավա վար րժակ կան ան և Արցա ախ խի ի պետ տա ակա կան ն համ մալ ալս սա արա րան ններ րից ից)) ﬔզ մո մոտ տ ընդ դու ուն նվե վելլ է 32 հո ոգի գի,, իս գի իսկ կ ոչ պե ետա տակ կան ան բժշ ժշկա կակ կան ան ԲՈւ Ո ՀՀ երի րից ց քն քննո նութ նո ւթյյու ուն նը ը կարողա ղաց ցել են հա հանձ նձնել և ընդ դու ուն ու նվե ն վելլ 15 վե 150 0 հոգ գի: ի:

Պետ Պե տպա պատ տվեր րի ի տեղ ղե երը ﬔնք լր լրաց ացր րել ել ենք ամբո բող ղ ջո ջութ ւթյյամ ամբ, բ, պետպա պետ պատ տվեր րով ով ընդո դոււվե վելլ է 93 հոգի գի՝՝ 95 տեղի համա մար, ր, որ րոն ոն-ցից ցի ց 35 35-ը -ը նպատ տա ակայյին ին պետպ պատ ատվ վե երո րով վ ընդ դու ուն նվա ված ծնե ներն րն են, ովք քեր եր առ ռող ող ջջա ապահ հու ութ թյա յան ն նախ խա արար րու ութ թյա յան ն հե հետ տ պա պայյման նաագիր գի ր են կնք նքել ել,, որ հետագ գա այո յում ւմ 5 տարի պետ ետք ք է աշխ խա ատե տեն ն ըս ըստ տ նշա նշ անա նակ կմա ման: ն: Կրթո թութ ւթյյան ան և գիտ տու ութ թյա յան ն նախ խա արար րու ութ թյա յան ն կո կողղﬕց հա հատ տկա կաց ցրա րած ծ 2 տե տեղ ղ ﬓացե ցելլ է թափ փու ուր: ր: Միջջազ ազգ գա այի յին ն ծր ծրագ ագր րե երի և պա պայյման նագ ագր րե երի հիմա ման ն վր վրա ա ﬔնք ուն նեն ենք ք արտ տա ասա սահ հման նու ում մ սո սով վորո րող ղնե ներ, ր, որ րոն ոնց ց թիվ վը ը այ այնք նքան ան էլ ﬔծ չէ չէ,, ﬔնք երբե բեք ք դե դեմ մ չե չենք նք լինո նում ւմ,, որ ﬔր շր շրջա ջան նա ավա վարտ րտն նեերը գնա նան ն ար արտ տասա սահ հման նու ում մ սով վո որելլու ու և որո րոշշ ժամ մա անա նակ կ հետ տո ո վեր րա ադա դառ ռնա նան՝ ն՝ այստ տեղ եղ շարո րոււնակ կե ելո լոււ իրե րենց նց ուսո սոււմը մը:: Տեղ ղա ացի օրդ դի ինատ տոր որն նե երի րից ց 12 հոգի սովոր րու ում մ են Գերմ մա անի նիա այո յում ւմ,, ԱՄ ԱՄՆՆում, ու մ, Ֆր րան անս սիայյու ում, մ, Բ Բել ելգ գիա իայյու ում, մ, Իտ տա ալի լիա այո յում ւմ և Հուն նաս աստ տա անո նում ւմ,, այս սին ինքն քն՝՝ հի հիﬓ ﬓակ կան ան մասը սովոր րու ում մ է Եվր րո ոպայյու ում: մ: Իսկ արտաս սահ ահմ ման անց ցի իներ րի ի ﬔծ մաս սը ը սով վո որո րում ւմ է Աս սիա իայյու ում, մ, ﬕ մա մասն սն էլ՝՝ Աֆր էլ րի իկայյու ում: մ: Այդ երկ րկր րնե ներն րն են Հն Հնդ դկա կաս ստան նը, ը, Իր րա անը նը,, Սիր Սի րիա իան, ն, Ս Սաո աուդ ւդյյան ան Ար րա աբի բիան ան,, Քո Քոււվե վեյյթը և Ս Սո ոմալլին ին:: 2015 20 15-ի -ին ն ինտ տեր երն նա ատո տոււրա ընդո դուն ւնվ վել ել է ընդաﬔնը 81 հոգ գի, ի, որո րոն նցի ցից ց ռա ռազ զմա մաբժ բժշշկակ կան ան ֆակո կուլ ւլտ տե ետի տից՝ ց՝ 7, ստ ստո ոմատ տո ոլոգ գիա իա-կան նից ից՝՝ 71 71,, ուն նեն ենք ք 2 արտ տա ասա սահ հմա ման նցի ինտե տերն րն,, ովք քեր եր ավ վար ար-տելլ են ընդ տե նդհ հանո նուր ւր բժշ ժշկո կութ ւթյյան ան ֆակո կուլ ւլտ տետը տը:: Եթե վեր երլլուծ ծեն ենք ք սով վո որո րող ղներ րի ի թիվ վը ը հե հետ տբո բոււհակ կան ան ֆակո կուլ ւլ-տետ տե տու ում մ ըս ըստ տ տա տար րբե բեր ր ԲՈ ԲՈւՀ ւՀ-ե -եր րի՝ կտե տես սնե նենք նք,, որ 1.0 .050 50 հոգի գին ն (66. (6 6.4 4 %) ԵՊԲ ՊԲՀ Հ շր շրջա ջան նա ավա վարտ րտն ներ երն ն են են,, 66 հոգի գին ն (4 (4.1 .1%) %) պետա տա-կան կա ն այ այլլ ԲՈ ԲՈւՀ ւՀ-ե -եր րից ից են, իսկ 125 հոգի գին ն արտ տա ասա սահ հմա ման նցին ներ երն ն են:: են Մեզ Մե զ մո մոտ տ ﬔծ խն խնդի դիր ր է ընդ դու ուն նե ելո լութ ւթյյու ուն նից ից հետո օրդին նա ատո տորրներ րին ին ըստ ամբի բիոն ոնն նե երի տեղավ վո որելլու ու հարց ցը, ը, քանի որ շա շատ տ ﬔծ թի թիվ վ է կա կազ զմո մում ւմ իրեն ենց ց դիմ մու ուﬓ ﬓեր րի ի հա համա մաձա ձայն յն մասն նա ագի գի-տութ տո ւթյյու ուն ն և ամբի բիոն ոն փոխո խող ղներ րի ի թի թիվ վը: Եթ թե ե մա մաս սնագ գի իտո տութ ւթյյու ուն ն փոխ փո խողն նե երի րին ն կար րե ելի է հասկ կա անա նալ, լ, այսի սինք նքն՝ ն՝ նրա րանք նք կարո րող ղ են սկզ կզբի բից ց սխ սխալ ալ ընտր րու ութ թյո յուն ւն կատար րել ել և հե հետ տո փոխ խել ել իր րեն ենց ց մաս մա սնագ գի իտո տութ ւթյյու ուն նը ը և տ տե եղափ փոխ ոխվ վել ել համապ պա ատա տաս սխա խան ն ամ ամբիոն բի ոն,, ապա 67 հո հոգ գին ին,, ովք քեր եր փոխե խելլ են իր րեն ենց ց ամբ բիո իոն նը, ը, ﬔզ համ հա մար խնդ նդիր իրն ներ եր են առաջացն նու ում մ և՛ ժաﬔրի րի,, և՛ ֆին նան անս սա ակա կան ն հոս հո սքեր րի ի առո ռոււմո մով: վ: Դր րա ա հե հետ տևա ևան նքո քով վ որո րոշշ ամբ բիո իոն ննե ներ ր գե գերրծան ծա նրա րաբ բեռ եռն նվա ված ծ են լինո նում ւմ,, և դ դրա րանց նց կող ողքի քին ն կա կան ն ամբ բիո իոն ննե ներ, ր, որո րոնց նց ծան անր րաբե բեռն ռնվ վա ածո ծութ ւթյյու ուն նը ը շա շատ տ ցա ցածր ծր է: Մեզ Մե զ մո մոտ տ մա մաս սնա նագ գիտա տաց ցու ում մ անց ցել ել է 144 բժի ժիշկ շկ և 127 բու ուժ ժքո քույ ւյր, ր, որո րոն նց ﬔծ մա մաս սը սով վո որե րելլ է վճ վճա արով վի ի հիմ մու ունք նքն նե երո րով: վ: Ընդհ հաանուր նո ւր առմա մամբ մբ մասն նա ագիտ տա ացո ցուﬓ ւﬓերը բժի ժիշկ շկն նե երի համա մար ր տև տևու ում մ են 3-9 աﬕ ﬕս ս, իս իսկ կ բո բուժ ւժք քու ույյրե րեր րի համ մար ար՝՝ 33-6 6 աﬕս: Մ Մեն ենք ք նպ նպաատակ տա կ ուն նեն ենք ք մա մաս սնագ գի իտաց ցու ուﬓ ﬓեր րի ի շր շրջա ջան նակ ակն նե երը ընդլլայ այն նել ել և ավելլի ի շա շատ տ մա մաս սնա նագ գիտո տութ ւթյյու ուն ններ րի ի գծ գծով ով կատա տար րել մասն նա ագի գի-տաց ցու ուﬓ ﬓեր, որ րը, ը, ﬔր կար արծ ծիքո քով, վ, կբա բարձ րձր րաց ացն նի ի մա մաս սնա նագ գիտա տա-ցող ցո ղներ րի ի թիվ վը: ը: Այս Այ ս տար րի ի բավ վա ական նին ին ավելաց ցել ել են կատ տա արելլա ագո գոր րծո ծում ւմ-ները նե րը՝՝ 4. րը 4.23 2377 հոգի կա կ տ տա արելլա ագո գ րծ ր վ վել ելլ են ﬔզ մո մոտ, տ, որ րոն ոնց ցից ի ից 1.20 1. 20320 3-ը 3ը պե պ տպա պ տվե վ րի շր շրջա ջ ն ջա նակ ակ կն նե երո ր ւմ ւմ,, իս ի կ 3. 3.03 03403 4-ը՝ 4ը վճարովի ը՝ հի իմ մու ունք ու նք քն նե երո րով: վ վ:

Դեկ կա անատ տի ի և ուսո սուﬓ ւﬓ ﬓակա կան ն բա բաժ ժնի կատար րած ած ծ աշխա խատ տան անքքներ նե րի շն շնոր որհ հիվ իվ բավա վակ կա անի նին ն բա բարձ րձ ձր րա ացել ցե ել է նա նաև և արտագ ա ն նա ա կատ տա արե ելլա ագո գոր րծո ծուﬓ ւﬓ ﬓե երի րի ի թիվը վը:: Դա հիﬓական նու ում մ տեղ ղի ի է ուն նե եցե ցելլ ﬔր ﬔծ մա մար րզեր րու ում՝ մ՝ Շիրա րակ կ, Լո Լոռ ռի, Ար րա արատ տ,, Սյո ունի իք ք,, Կոտ տայ այք ք,, ին ինչպ չպես ես նաև Ղարա րաբ բաղ աղու ում, մ, որտե տեղ ղ կատ տա արե ելլա ագո ա գո ործուﬓ ծո ւﬓեր երը ը հի հիﬓ ﬓա կ կա անո նում ւմ անցկ կաց ացվ վել ել են ան անվ վճա ճար ր հիմ մու ունք նք քն նե երո րով: Նախ Նա խոր որդ դ տար րի իներ րի՝ ի՝ հատկ կա ապե պես ս 20 2014 14-ի -ի հետ հաﬔմ մա ատա ած՝ ծ՝ արրտագ տա գնա կատար րե ելա լագ գործ ծու ուﬓ ﬓերը շա շատ տ են բար արձ ձրաց ցել ել՝՝ 27 275 5 հո հոգ գու ուց ց հաս հա սնելլով ով 700 00-ի -ի:: 2015 20 15-ի -ին ն որո րոշշ չափ փով ով հաջո ջող ղվե վելլ է նա նաև և իջե ջեց ցնե նելլ ֆակ կու ուլլտետ տի ի աշ ա խատ տա ավա վար րձի ֆոն ոնդ դը: Եթ թե ե 20 2013 13-ի -ին ն այ այն ն կա կազ զմո մում ւմ էր ﬔր աշխատա տած գոււմա գո մար րներ րի ի գր գրե եթե 69 տոկ կո ոսը սը,, ապա 201 0144-ին ին այն կազﬔ ﬔլլ է 63 տո տ կոս, կո ս, իսկ 201 0155-ին ին՝՝ 60 տոկո կոս: ս: 2014 20 14-ի -ին ն ﬔր ֆակ կու ուլլտետ տը ը ու ուս սանող ղա ակա կան ն խո խորհ րհր րդար րա անի հետ տ ﬕասի սին ն ﬔկնե նելլ էր Իջևան նի ի «Ս «ՍՕՍ ՕՍ  ման անկ կակա կան ն գյ գյու ուղ ղ կո կոչչվո ող մա ան-կատ տու ուն, ն, որտե տեղ ղ հետազոտ տել ել էին բո ոլո լոր ր երեխ խա աներ րին ին:: 2015 20 15-ի -ին՝ ն՝ շնո նոր րհի հիվ վ ԵՊ ԵՊԲՀ ԲՀ ռեկտ տոր որ Մ. Նար րի իմա ման նյան նի ի և կլինիկա կ կան կա ն աշխ խա ատա տանք նքն նե երի գծո ծով վ պր պրո ոռե ռեկ կտո տոր ր Ա. Մ Մի ինա նաս սյան նի, ի, կատա արր վեց վե ց բոլլոր որ եր րե եխան նե երի անվճ ճար ար բուժ ժու ումը ﬔր կլ կլի ինիկ կա աներ րու ում: ու մ: մ: 2015 20 15-ի -ին ն ուն նե եցե ցելլ են ենք ք 2 գո գոր րծո ծոււղո ղում ւմ:: Դր Դրան անցի ցից ց ﬔկ կը ը կա այա ացա ցավ Կուր Կո ւրսկ սկ քաղաք քու ում, մ, որտե տեղ ղ բժ բժշկ շկա ակա կան ն համ մալ ալս սա արան նը ը իր չափե փեր րով ով վ գրե գր եթե նու ույն յնն ն է, ինչ ﬔրը րը:: Գո Գոր րծո ծուղ ւղմ ման ան նպատ տա ակը նրա րանց նց հետ ետ օր-դին նա ատո տոր րներ րի, ի, նաև ուսան նող ողն նե երի փոխան նա ակայյին ին գոր ործ ծընթա ացը ցը ը կազ կա զմակ կեր երպ պել ելն ն էր էր,, որ որն ն արդ դեն են որ րոշ ոշ չափո փով վ կատ տար արվ վել ել է: Գոր Գո րծո ծոււղո ղում ւմ ենք ունեց ցել ել նաև Ալմաթի, որտե տեղ ղ կայյա ացա ավ հե ետտբոււհակ բո կան ան կրթ րթու ութ թյա յան ն գծ գծով ով կոն ոնգ գրե րես, ս, որտե տեղ ղ նե ներ րկայյաց ացվ վեց եց նա աև և ԵՊԲՀ ԵՊ ԲՀ-ի -ի հետբ բու ուհ հա ակա կան ն ամ ամբ բող ողջջ գո գոր րծը ծըն նթա թաց ցը: Աﬔնակ կար ար րև ևոր ո ն որ այն այ ն էր էր,, որ որ րո ոշո շում ւմ ընդո դուն ւնվ վեց եց ստե տեղ ղծե ծելլ կո կոն նսո սոր րցի ցիու ում մ ԵԱ ԵԱՄ Մ բոլոր ր երկր եր կրն նե երի մասն նակ ակց ցու ութ թյա յամբ մբ,, որի րին ն ﬕացա ցավ վ նա նաև և Ադ Ադր րբեջջա անը ա նը:: նը Ընտ Ըն տրո րութ ւթյյու ուն ննե ներ ր ան անց ցկա կաց ցվե վեց ցին ին,, և կ կոն ոնս սորց ցիո իոււﬕ ղեկավարո րում ւմը ւմ ը հանձ հա նձն նա արա րար րվե վեց ց Ռո Ռոււսա սաս ստան նի ի հե հետ տբո բոււհա հակ կան ան կրթ րթու ութ թյա յան ն գծ ծով վ ակադ դե եﬕայի ռեկտ տո որի րին, ն, ակ կա ադեﬕկո կոս ս Մոշշե ետո տով վայի յին: ն:

THE ANALYSES OF THE WORKS REALIZED IN 2015 OF THE POST GRADUATE AND CONTINUING EDUCATION FACULTY IN FACTS AND FIGURES Prof Pr P ofes fesso sorr A Arme Ar men nD Dzon Dz onik ik Ham amba bbard rdzu dzumy myan an rep epre rese sent nted ted d th he abbo bove ve stta atte ted d analys anal yses es in de dece cent nt det etai ails ls nam amel elyy st stat atin ingg th that at in 20 2015 15,, 19 1987 87 med dic ical al res es-iden id ents ts stu tudi died ed at th thee fa facu cult ltyy of Pos ostg tgra radu duat atee an and d Co Cont ntin inui uing ng Edu duca c ti ca tion on,, on 4533 ou 45 outt of whi hich ch gra radu duat ated ed in su summ mmer er,, 50 stu tude dent ntss we were re dis ismi miss sssed d fro r m thee Un th Univ iver ersi sity ty for a var arie iety ty of re reas ason ons. s. Cur urre rent ntly ly 148 484 4 re resi side dent ntss st stud u y in ud n thee fa th facu cult lty. y. 157 stu tude dent ntss st stud udie ied d at int nter erns nshi hip, p, 88 ou outt of whi hich ch gra radu duat du a ed at d and an d 6 st stud uden ents ts wer eree di dism smis isse sed. d.81 81 peo eopl plee ar aree st stud udyi ying ng cur urre rent ntly ly.. If we an anal alyz yzee by yea ears rs,, th this is yea earr th thee nu numb mber er of st stud uden ents ts has dra rama ma ati ticca call llyy incr in crea ease sed. d. In 20 2013 13-1 -14 4 th thee nu numb mber er was aro roun und d 500 000 0 , in 201 015 5 it is 66 6670 7 . 70 Fore Fo reig ign n st stud uden ents ts are mai ainl nlyy fr from om the Rus ussi sian an Fed eder erat atio ion n an and d In Indi d a, di wher wh eree 37 and 36 pe peop ople le res espe pect ctiv ivel ely, y, stu tudy dy at re resi side denc ncy. y. For orei eign gn n med dic ical all a resi re side dent nts’ s’ tot otal al num umbe berr is 125 peo eopl ple. e. We hav avee st stud uden ents ts abr broa oad d st stud udyi ying ng on the bas asis is of Int nter erna nati tion onal on a pro al ro-gram gr amme mess an and d ag agre reem emen ents ts,, wh whic ich h is not so gr grea eat. t. We are nev ever er aga ain nst our ur grad gr adua uate tess go goin ingg ab abro road ad to st stud udyy an and d a a eer so some me tim imee re retu turn rnin ingg her eree to to cont co ntin inue ue the heir ir stu tudi dies es.. Lo Loca call 12 pe peop ople le res esid iden ents ts are stu tudy dyin ingg in Gerrma any ny,, USA, US A, Fra ranc nce, e, Bel elgi gium um,, It Ital alyy an and d Gr Gree eece ce,, th that at is, the mos ostt of theem st stud udyy ud in Eur urop ope. e. If we an anal alyz yzee th thee to tota tall nu numb mber er of st stud uden ents ts enr nrol olle led d in the pos ostg tggra adu uat atee facu fa cult ltyy fr from om diff iffeere rent nt Uni nive vers rsit itie ies, s, we ca can n se seee th that at 1. 1.05 050 0 (6 (66. 6.4 4 %) gr grad ad-uate ua tess ar aree fr from om YSM SMU, U, 66 (4 (4.1 .1%) %) peo eopl plee ar aree fr from om oth ther er sta tate te Uniive vers rsit rs ittie ies, s,, and an d 12 125 5 gr grad adua uate tess ar aree fo fore reig igne ners rs.. 144 14 4 do doct ctor orss an and d 12 1277 nu nurs rses es hav avee sp spec ecia iali lize zed d at our fac acul ulty ty mo most st of wh hom m stud st udie ied d on a pai aid d ba basi sis. s. In 201 014 4 ou ourr fa facu cult ltyy st stud uden entt Pa Parl rlia iame ment nt tog oget ethe herr wi with th Stu tude dent nt Par arli liam li am men entt went we nt to Ij Ijev evan an "SO SOS" S" chi hild ldre ren' n'ss orp rpha hana nage ge,, wh wher eree th they ey wer eree to exa xami mine mine alll ch al chil ildr dren en.. In 201 015 5 th than anks ks to th thee YS YSMU MU Rec ecto torr M. Nar arim iman anya yan n an and d Viccee-Re R ct Re ctor oorr forr Ci fo Ciln lnic ln ical ic al aff ffai airs ai rs A. Min inas asya as yan, ya n, a fre reee tr trea eatm ea tmen tm entt fo en f r al alll ch chil ildr il dren dr e wass en real re aliz al ized iz ed in ou ourr cl clin inic in ics. ic s.

ՎԵ ՐԱ ԿԵՆ ԴԱ ՆԱՑ ՄԱՆ ԾԱ ՌԱ ՅՈՒԹ ՅՈՒ ՆԸ ՀԱ ՄԱԼՐ ՎԵՑ ՇՏԱՊՕԳ ՆՈՒԹ ՅԱՆ ՆՈՐ ՄԵ ՔԵ ՆԱ ՅՈՎ

Բժշկակ կան նհ համալսարանի մ նի «Մ Մուրացան ն» հիվ հիվան նդանոցային համալիրի նորածնային վերակենդանացման սանավիացիոն ծառայությունը համալրվեց նոր աﬔնագնաց շտապօգնության ﬔքենայով, իսկ բազային ﬔքենան վերասարքավորվել և վերազինվել է նորածնային սանավիացիայի պահանջներին ու չափանիշերին համապատասխան: Վերոնշյալ ծառայությունն իրականացնում է առողջական տարբեր խնդիրներ ունեցող նորածինների տեղափոխումը Հայաստանի Հանրապետության բոլո որ ծննդատներից «Մուրացան համալիրի մանկական և նորածնային վերակենդանացման բաժանմունք, որը ﬕակն է Հայաստանում: Ընթացիկ տարվա 1,5 աﬕսների ընթացքում իրականացվել է 46 կանչ, որից 30-ը՝ ՀՀ մարզեր, այդ թվում մ՝ Կապան, Ալավերդի, Ախուրյան և այլ ուղղութ թյուններով: Եվ չնայած ձﬔռային անբարենպաստ եղանակին ու ճանապարհների դժվարանցանելիությանը՝ ծառայության բուժանձնակազմը և վարորդները շարունակում են հերոսաբար իրականացնել իրենց դժվարին ու անչափ պատասխանատու աշխատանքը:

THE REANIMATION SERVICE WAS UPGRADED WITH A NEW AMBULANCE YSMU “Muratsan” clinic has acquired a new ambula ance car and the basic car has been repaired and upgraded d according to the standards. The service is responsible for transporting the newborns with diﬀerent health problems from the hospitals in RA too “M Muratsan” newborn reanimation department which iss the only one in Armenia. Duriing the 1.5 month of the year 56 calls were realized , 30 out of which to RA regions including Kapan, Alaverdi, Abovyan and other directions. And despite the though weather conditions and bad statee of of roads, the medical staﬀ and the drivers continue too realize their hard and very responsible job in a heroic way.

ԴԱՐՁԻՐ ԻՄ ԱՐԵՎԸ Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրամը և Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալ-սարանի ուսանողական խորհրդա արանը կազմակերպել էին «Դարձիր իմ արա ևը բարեգործական ﬕջոցառում, որը նպատակ ուներ օգնել օնկոլոգիական ն պրոբլեﬓեր պրոբլեﬓեր ունեցող երեխաներին։ Միջոցառմանը մասնակցում էին առող ջական խնդիրներ ունեցող երեխաներ, նրանց բուժող բժիշկներ, հյուրեր, որի ընթացքում ներկայացվեց բեմադրություն: Դրա ﬔջ ընդգրկված էին ուսանողներ, բուժվող երեխաներ, Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ակադեﬕական երգչախումբը։ ԵՊԲՀ ուսանողական խորհրդարանի «Մշակույթ և ազատ ժամանց հանձնաժողովի նախագահ Տիգրան Սահակյանը տեղեկացրեց, որ ծրագրի շրջանակներում իրականացվել է հանգանակություն, և հավաքված գումարը կհատկացվի «Նվիրիր կյանք հիﬓադրաﬕ շահառուներին։ Նա նաև նշեց, որ բարեգործական ﬕջոցառուﬓեր բժշկական համալսարանում կազմակերպվում են պարբերաբար։ Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ հոգաբարձուների խորհրդի համակարգող Կարեն Ավագյանն ընդգծեց, որ Երիտասարդական հիﬓադրամը կյանքի է կոչում բազմաթիվ սոցիալական ծրագրեր, որոնց նպատակը տարբեր կարիքներ ունեցող մարդկանց կողքին կանգնելն է։ Ըստ նրա՝ հիﬓադրաﬕ ծրագրերի մոտ 50 տոկոսը սոցիալական բնույթի են։ Կ. Ավագյանը հատկապես առանձնացրեց այն փաստը, որ այդ ծրագրերն իրականացվում են ուսանողների ﬕջոցով, քանի որ իրենց նպատակն է երիտասարդության շրջանում սերմանել բարեգործության, օգնելու, լավ գործ անելու մշակույթը։ Բացի այդ՝ առող ջական խնդիրներ ունեցող մարդկանց պետք է հիշել ոչ ﬕայն օրացուցային օրերին, այլ ամբողջ տարին։ Յոլ յանի անվան արյունաբանական կենտրոնի տնօրեն Սմբատ Դաղբաշյանի տեղեկացմամբ՝ Հայաստանում կան բազմաթիվ երեխաներ, ովքեր բուժվել և պրակտիկորեն առողջ են. «Այսօր ունենք լեյկեﬕայով հիվանդ ավելի քան 500 երեխաներ, ովքեր առող ջացել են, և նրանց թիվը տարեցտարի ավելանում է։ 8-ամյա Արփինեն, ով խաղում էր ներկայացման ﬔջ, ասում է՝ շատ ուրախ է հանդես գալ այս ﬔծ բեմում, ու կուզենար, որ շատ շուտ՝ ﬔկ օրում, բուժվեր։ Բուժվող տղաներից ﬔկն էլ, ով նպատակ ունի դաշնակահար դառնալ, ասում է, որ ցանկանում է ﬕշտ մաժորային երաժշտություն հնչեցնել ու մարդկանց պարգևել լուսավոր տրամադրություն։ Միջոցառման ընթացքում ցուցադրվել է նաև տեսանյութ, որը ներկայացնում էր ﬕ շարք բժիշկների ձեռք բերած փորձը և անցած ճանապարհն օնկոհեմատոլոգիական բնագավառում։

ԱՊԱԳ ԱՊ ԳԱ ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ Մար րտտ-Ա Ապրի Ապ րիլ իլ 20 2016 N 21-2 2016 1-22 22 (13 1332 32-133 32 133 333) 3) 3)

BE MY SUN

The Youth th Foundation F d ti off A Armenia and Yerevan State Medical University Student Parliament organized “Be my Sun” ” charity event,which aims at helping children with cancer problems.Children with health problems and their doctors participated in the problem event. A performance took place during the event which included children with health problems,students and YSMU academic choir. Tigran Sahakyan,the head of YSMU Student Parliament “Culture and Leisure” commission informed that in the scopes of the program a fundraising was carried out and the raised sum will be allocated to “Give Life” Foundation beneﬁciaries. He also noted that the charity events at Yerevan State Medical University will be organized periodically. Karen Avagyan, the coordinator of the board of trastees of Youth Foundation of Armenia noted that Youth Foundation is implementing numerous social programs targeting at diﬀerent needs of people and standing by them. According to him the 50%of the programs is of social background. K.Avagyan also stated the fact the programs are carried out by the students as their main goal is to instill the culture of charity,help and kindness among young people. Besides, people with health problems should be remembered not only on calendar days but also throughout the year. By the iformation given by Smbat Daghbashyan,the Director of the Hematology Center named a er Yolyan,there were many children in Armenia who were treated and are practically healthy now. Today we have more than 500 children who have leukemia who have recovered and their number is increasing. 8-year-old Arpineh who participated in the play said that she was very happy to play on the stage and would like to be treated in a day. One of the guys who is being treated now,would like to become a pianist and says that always wants to play music and to give people a bright mood. The event also included a video which represented the acquired experience and the overcome path of the physicians dealing with oncohematological shpere.

ԵՊԲՀ-ն նշեց մայրենի լեզվի միջազգային օրը

ՀԱ ՅԵ ՐԵ ՆԸ ՀԱՆ ԳԻՍՏ ԵՎ ՀԱՆ ԴԱՐՏ ԾՈ ՎԻ Է ՆՄԱՆ, ՉԽԵՂԴ ՎԵ ԼՈՒ ՀԱ ՄԱՐ՝ ՊԵՏՔ Է ԼԱՎ ԼՈ ՂԱԼ ՍՈ ՎՈ ՐԵ Ս Դարերի խորքից եկող ոսկեղենիկ հայոց լեզուն գովերգել են ոչ ﬕայն ﬔր ﬔծերը, այլև օտարազգիները: Հիշենք անգլիացի բանաստեղծ Ջորջ Բայրոնին. «Աստծո հետ խոսելու ﬕակ լեզուն հայերենն է, իսկ ֆրանսիացի գրող Վիկտոր Հյուգոն հետևյալ խոսքերով է գովերգել հայերենը. «Ձեր հնաﬔնի լեզուն ես չգիտեմ, բայց սիրում եմ այն: Դրա ﬔջ Արևելքն եմ զգում, դարերն եմ նշմարում այնտեղ, տեսնում եմ անցյալի խորհրդավոր նշույլի շողարձակումը: Ինձ համար պարծանք է հայերեն թարգմանվելը:

հայերենը: Նրանք բոլորն էլ բժշկական համալսարանի ուսանողներ են, որոնք հայերենը սովորել են երեք տարում: Բժշկական համալսարանի հայոց լեզվի ամբիոնը օտարազգի ուսանողների ուսուցման երկարամյա փորձ ունի: Այնտեղ են հաճախում հնդիկ, արաբ, պարսիկ, հույն, ինչպես նաև սփյուռքահայ ուսանողներ: Հայերենի ուսուցման նպատակն է օտարազգի ուսանողներին հնարավորինս հաղորդակից դարձնել ﬔր մայրենիին, ազգային ոգու ակունքներին, ազգային ու համամարդկային արժեք ունեցող գործերին: Հայերենին չտիրապեող ուսանողներին հայոց լեզու դասավանդելն ունի ոչ ﬕայն ուսուﬓական, այլև ճանաչողական նշանակություն: Օտարները հայերենով են ճանաչում Հայաստանը, այդ նպատակով անհրաժեշտ է օտարախոս ուսանողների ﬔջ հետաքրքրություն առաջացնել ﬔր հնագույն լեզվի և մշակույթի նկատմամբ: Եվ որ-

«Մենք ոչ ﬕայն համագործածական լեզ ն ենք սովորեցն մ, այլ նաև բժշկագիտականը, քանի որ նրանք հիվանդանոցներ մ պետք է անցնեն պրակտիկա և պետք է շփվեն հիվանդների և բժիշկների հետ: Կարող եմ ձեզ վստահեցնել, որ նրանք հանգիստ խոս մ են հայերենով: ՀԵՆՐԻԵՏԱ ՍՈՒՔԻԱՍՅԱՆ ԵՊԲՀ հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ

Օտարազգի ուսանողների դաստիարակչական աշխատանքները զուգակցվում են գրական-երաժշտական ﬕջոցառուﬓերի կազմակերպմամբ, որոնց սիրով մասնակցում են շնորհալի ուսանողները: Նրանք նվիրումով են հաճախում դասերին, ﬔծ հետաքրքրություն ունեն հայոց լեզվի նկատմամբ:

Լեզվի ﬕջազգային օրվան նվիրված ﬕջոցառ$ﬓ արտասահմանցի $սանողները նշեցին ՀՀ փոխվարչապետ Վաչե Գաբրիելյանի և ՀՀ սփյ$ռքի նախարար Հրան$շ Հակոբյանի հետ RA Deputy Prime Minister Vache Gabrielyan and RA Minister of Diaspora Hranush Hakobyan were present at the event devoted to the International Language Day

Հոգիդ հպարտությամբ լցնող այս խոսքերի շղթան կարելի է անվերջ շարունակել: Գուցե հենց այս խոսքերը Հայաստանի ԲՈւՀ-երում սովորող օտարազգի ուսանողների համար հայերենը սերտելու ոգեշնչման աղբյուր են: Մայրենիի օրվա կապակցությամբ ՀՀ սփյուռքի նախարարության նախաձեռնությամբ Օշականում և Երևանում անցկացվեցին ﬕ շարք ﬕջոցառուﬓեր, որոնց մասնակցեցին նաև հայաստանյան ԲՈւՀ-երում սովորող օտարազգի ուսանողները: Ուշադրության է արժանի հատկապես նրանց՝ ականջ շոյող

պեսզի համալիր ուսուցումը նպատակին ծառայի՝ օտարախոս ուսանողները պետք է զգան հայոց լեզվի առանձնահատկությունն ու հնչեղությունը: Ուսուցման գործընթացում ﬔծ նշանակություն ունի նաև էքսկուրսիաների կազմակերպումը: Փորձը ցույց է տալիս, որ օտարազգի ուսանողները ﬔծ հետաքրքրություն ունեն, սիրով են այցելում Մատենադարան՝ ﬔր դարավոր, հնագույն ձեռագիր մատյաններին ծանոթանալու, հիացմունքով են այցելում Գառնու տաճար, Գեղարդ, Օշական, Մայր աթոռ Սուրբ Էջﬕածին:

On the occasion of Native Language Day, at the initiative of the RA Ministry of Diaspora, a number of events took place in Oshakan and in Yerevan where international students from higher educational institutions in Armenia, also took part. Noteworthy is especially their ear calming Armenian language. They are all Medical University students, who learned Armenian in three years. The Department of Armenian Language has long years of experience in training the foreign students. Hindu, Arabic, Persian, Greek students and also students from Armenian Diaspora and citizens of CIS countries attended the courses. The Head of the Armenian Language Chair Henrieta Sukiassyan noted the peculiarities and speciﬁcations of the teaching Armenian Language to the international students, stating that they not only teach the communicative language but also the medical one, as the students are going to do the practice at hospitals and they have to communicate with patients and doctors. She assured that they speak Armenian ﬂuently.

ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար րտտ Ապ պրի րիլլ 20 2016 16 N 211 22 2 (13332 32-1 -113333))

ՍՓ ՅՈՒՌ ՔԸ Ե ՂԵՌ ՆԻ ԱՐԴ ՅՈՒՆՔ Է Գաղտնիք նի չէ, է որ աշխար խ հի ցան նկ կացած ծ ե երկ կրում մ հա հ յեր ե կան, ովքեր հնարավորության դեպքում ստեղծում են հզոր գաղթօջախներ՝ ﬕավորվելով նրա շուրջ: Դրանք այն սերնդի հետնորդներն են, ովքեր, հրաշքով փրկվելով եղեռնից, կորցնելով տուն ու հայրենիք, պատսպարվեցին օտար երկրներում՝ սրտներում կարոտ ու սեր իրենց կորուսյալ հայրենիքի հանդեպ: Խորհրդային տարիներին այնքան էլ հեշտ չէր ﬔծահարուստ հայերի համար կատարել իրենց նվիրական երազանքը՝ օգտակար լինել հայրենիքին, հատկապես նրա երիտասարդությանը, որը օգնության կարիք ուներ: Սակայն անկախության տարիների առկա վիճակը հնարավորություն է տալիս բոլոր նրանց, ովքեր ցանկություն ունեն, իրենց ավանդը ներդնել Հայաստանի զարգացման գործում: Այդպիսինները շատ են, նրանցից ﬔկը Նազար Նազարյանն է, ում ﬕջոցներով Հայաստանի անկախացման առաջին տարիներին, իսկ ավելի ստույգ՝ 2000 թվականին Երևանի բժշկական համալսարանում բացվեց ուլտրաձայնային ուսուցողական կենտրոն, որն ըստ էության հիմք դրեց Երևանի բժշկական համալսարանի համագործակցությանը ԱՄՆ-ի Ֆիլադելֆիայի Թոմաս Ջեֆերսոնի անվան համալսարանի ուլտրաձայնային և ռադիոլոգիայի հետազոտական ինստիտուտի հետ: Այդ համագործակցության շնորհիվ ԵՊԲՀ-ում 2000 թվականին բացված ուլտրաձայնային ուսուցողական կենտրոնին 2010 թվականին հաջորդեց համալսարանական թիվ 1 հիվանդանոցում նոր համակարգչային տոմոգրաֆիայի և մագնիսա-ռեզոնանսային հետազոտության սարքերով հագեցած ռադիոլոգիայի կենտրոնի բացումը: Հայկական բարեգործական ընդհանուր ﬕության և մասնավորապես՝ Նազարյանների ընտանիքի ֆոնդի ֆինանսական աջակցության շնորհիվ համալսարանական թիվ 1 հիվանդանոցը համալրվեց նորագույն 1.5 տեսլա հզորությամբ մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆով: Դեռևս 2000 թվականին՝ ուլտրաձայնային կենտրոնի բացման ժամանակ Նազար Նազարյանը հայտարարեց. «Ինձի համար երազ էր՝ տղաս հոս բերել և բարեգործության մասնա-

Թոմաս Ջեֆերսոնի անվան ուլտրաձայնային և ռադիոլոգիայի հետազոտական ինստիտուտի ղեկավար, ԱՄՆ-ի առաջատար ռադիոլոգ, պրոֆեսոր Լևոն Նազարյանը ԵՊԲՀ ուլտրաձայնային ուսուցողական կենտրոնի բացման ժամանակ The Head of US Research Institute of Radiology and Ultrasound a er Thomas Jeﬀerson, a leading radiologist, professor Levon Nazaryan at the opening ceremony of YSMU Ultrasound Training Center 28

կի ընի կից նիլ: Առաջին ին ան նգաﬓ ﬓ ըլլալով՝ վ՝ հ հույս ունիմ նիմ, որ անոր ն բարեգործությունը պետք է շարունակվի: Նպատակս է, որ այն շարունակվի հատկապես ինձանից հետո... Թեև որդուս լեզուն անգլերենն է, բայց հոգին հայկական է: Այդ պահին ես մտաբերեցի նաև ﬕ հատված Հայկական բարեգործական ընդհանուր ﬕության երկարամյա նախագահ Լուիզ Սիմոն Մանուկյանի հետ ունեցածս հարցազրույցից. «Ես դեռ աղջնակ էի, երբ հայրս ինձի Հայաստան բերավ, և ես հիվանդացա Հայաստանի սիրով...: Զգացողությունս երկու դեպքում էլ նույնն էր՝ այս ի՞նչ ժողովուրդ ենք, զգալով, որ տարիների բեռը սեղմում է ﬔր ուսերը, ﬔր զավակներին ներքաշում ենք կորուսյալ Հայրենիքի հանդեպ կարոտախտի այն ցավի ﬔջ, որը ﬔր հոգիներում առկա է ﬕշտ, համոզված, որ աշխարհի որ ծայրում էլ ապրեն՝ այլևս չեն կարող ազատվել կրակե այն շապիկից, որ ինքնակամ հագցրել ենք ﬔր զավակներին: Համալսարանի բարեկաﬓերի և բարերարների թիվը շատ ﬔծ է: Նրանցից հիշատակման են արժանի Արամ Չոբանյանը (Բոստոնի համալսարանի պատվավոր նախագահ), Ջոն Բիլեզիկյանը (Կոլումբիայի համալսարան, բժիշկների և վիրաբույժների քոլեջ, ԱՄՆ), Էդգար Հուսեփյանը (Կոլումբիայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեկան, ԱՄՆ), Արթուր Գրիգորյանը (Ջորջիայի նյարդավիրաբուժական ինստիտուտ, ԱՄՆ) և այլոք:

Իր զավակին Հայաստանի սիրով վարակելու Նազար Նազարյանի ծրագիրն իրականացավ, քանի որ համալսարանի ռադիոլոգիայի կենտրոնի բացման գործում չափազանց ﬔծ էր նրա որդու՝ Թոմաս Ջեֆերսոնի անվան ուլտրաձայնային և ռադիոլոգիայի հետազոտական ինստիտուտի ղեկավար, ԱՄՆ-ի առաջատար ռադիոլոգ, պրոֆեսոր Լևոն Նազարյանի ներդրումը, ով, շնորհակալություն հայտնելով կենտրոնի բացման առիթով ստացած պարգևների և գնահատանքի համար, իր խոսքում ասաց, որ այսուհետ էլ կանի հնարավոր աﬔն ինչ՝ ԲՈւՀ-ի հետ համագործակցության խորացման և ﬔր երկրում բժշկության զարգացմանը խթանելու համար: Բացման արարողության մասնակիցների ﬔջ ﬔծ թիվ էին կազմում ﬔր կրթօջախի սփյուռքահայ շրջանավարտները, առող ջապահության բնագավառի աշխարհում ճանաչված հայազգի մասնագետները... Նրանցից շատերի նախնիները ծնվել էին Արևմտյան Հայաստանում, նրանց բնակության վայրը Բոստոնն է ու Փարիզը, Նյու Յորքն ու Աթենքը, Հռոﬓ ու Բեռլինը... Բայց բոլորի հայրենիքը Հայաստանն է, Հայաստանի Հանրապետությունը: Ս. ԹՈՐՈՍՅԱՆ

ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար արտտ Ապ Ապրի րիլլ 20 րի 2016 16 N 211 22 (13 1332 32-1133 32 333) 3)

THE DIASPORA IS THE RESULT OF GENOCIDE It is not a secret that in any country of the world there are Armenians who create a powerful community, being united around it. Those are the people who were miraculously saved during the genocide, having lost home and homeland, who found protection in foreign countries longing for their lost homeland. In the Soviet period it was not so easy for wealthy Armenians to be helpful to their homeland, especially its youth who needed help. However, over the years of independence, the current situation provided an opportunity for all who have a desire to contribute to Armenia’s development.Those people were a lot, one of them is Nazar Nazarian, by whose means, in the early years, specifically in 2000, the Medical University opened the Ultrasound Training Center, which, in essence, laid the basis for the collaboration between YSMU and Research Institute of Ultrasound and Radiology a er Thomas Jefferson in Philadelphia. Thanks to this cooperation, YSMU Ultrasound Training Centre was opened in 2000, followed by the establishment of Radiology Center at University No. 1 Hospital equipped with new computed tomography and magnetic resonance equipments in 2010.By means of Armenian charity Union and, in particular, by the financial support of Nazaryan family

funds the Construction of the family Fund University No. 1 hospital was replenished with the latest magnetic resonance tomography with 1.5 capacity tesla. In 2000 during the opening ceremony Nazar Nazaryan said: “For me it was a dream to bring my son here and to participate in the charity. Being the ﬁrst time, I hope the charity will continue. My goal is that it continues especially a er me…Though my son’s language is English his soul is Armenian”. At this point I remembered also a passage from the interview that I had Louise Simone Manoogian, the president of Armenian charity ‘’I was still a girl when my father brought me here and I got sick with the love of Armenia…’. My feelings in both cases were the same, what kind of people we are.. feeling that the load on our shoulders is compressing us for years, we are involving our children in the Homeland nostalgic pain, which is always in our hearts, being sure that in whatever corner of the world they live, they can not get rid of the ﬁre cover that we voluntarily put on our children’’. The number of University friends and benefactors is very large. Worth mentioning Boston University honorary President Aram Chobanyan, John Bilezikyan(Columbia University, College of physicians and surgeons, USA), Edgar Husepyan(Columbia University, Medical Faculty Dean, USA), Arthur Grigoryan (GA Neurosurgical Institute,USA) and others.

Nazar Nazarian’s plan to surround his son with love towards Armenia was realized, as the contribution of the President of the Research Institute of Radiology and Ultrasound a er Thomas Jefferson , professor, leading radiologist Levon Nazaryan in opening YSMU Radiology Center ,was extremely outstanding. He thanked the University for the awards and appreciation during the opening ceremony, saying that he would do his best to strengthen the co-

Ռադիոլոգիայի կենտրոնի բացման արարողության մասնակիցների թվում էին Հայաստանի Հանրապետության նախագահը, Հայ բարեգործական ընդհանուր ﬕության նախագահը, բարերար Նազարյանի ընտանիքը, հյուրեր հայկական սփյուռքից RA President, President of Armenian Charity Union, The Nazaryans, guests from Armenian Diaspora were present at the opening ceremony of Radiology Center operation with the University and to motivate the development of medicine in our country. At the opening ceremony participants and graduates from Diaspora and leading Armenian specialists from health ﬁeld were in large numbers. Many of their ancestors were born in Western Armenia, their place of residence were Boston and Paris, New York and Athens, Rome and Berlin... But the homeland of all is Armenia, The Republic of Armenia. S. TOROSYAN

ԱՊԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ Մար րտ-Ա Ապրի րիլ իլ 20 2016 16 N 21-22 22 (13 1332 32-133 133 333) 3))

ՄՄԱՐԻԵՏԱ ԱԼԲԵՐՏԻ ՄԵԼԻՔ-ՓԱՇԱՅԱՆ (1936-2016) Կյանքի 80-րդ տարում վախճանվեց բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ճանաչված հոգեբույժ Մարիետա Ալբերտի ՄելիքՓաշայանը։ Մ. Մելիք-Փաշայանը ծնվել է 1936 թվականին, Լենինականում (Գյումրի)։ 1954 թվականին ընդունվել և 1960 թվականին գերազանցության դիպլոմով ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ Ողջ կյանքը հոգեբուժությանը նվիրված անվանի բժիշկ-գիտնականն իր աշխատանքային գործունեությունը սկսել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնում, նախ՝ որպես ավագ լաբորանտ, ապա նույն ամբիոնի ասպիրանտ, այնուհետև՝ ասիստենտ, դոցենտ։ 1980-1985 թվականներին եղել է բժիշկների կատարելագործման Երևանի պետական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի վարիչ։ 1985 թվականին վերադարձել է իր հարազատ ամբիոնը, որի վարիչի պաշտոնը վարել է ﬕնչև 2008 թվականը։ 2008 թվականից եղել է նույն ամբիոնի պրոֆեսոր, ապա 2011 թվականից աշխատանքի է անցել ՀՀ հակատուբերկուլոզային դիսպանսերում՝ որպես հոգեբուժության բաժանմունքի բժիշկ-օրդինատոր։ Ճանաչված գիտնականի և ան-

վանի վա նի բժշկի կազմակերպչական կազմակերպչական ունակությունները դրսևորվեցին հատկապես 1988 թվականից ﬕնչև 2001 թվականը Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ուսուﬓական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր աշխատելու ընթացքում։ Նա 1983-1988 թվականներին եղել է ՀՀ ԱՆ գլխավոր հոգեբույժը, 19912009 թվականներին՝ ՀՀ հոգեբույժների ասոցիացիայի նախագահը։

Մ. Մելիք-Փաշայանի վերջին լ$սանկարը`` արված աﬕսներ առաջ հարազատ կրթօջախ$մ՝ ԵՊԲՀ 95-ամյակի առիթով կազմակերպված ﬕջոցառման օրը 30

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

Բժշկական գի Բժշկական գիտությունների տությունների դոկ դոկտոր, պրոֆեսոր Մ.Ա. Մելիք-Փաշայանն ավելի քան 200 գիտական աշխատությունների, այդ թվում՝ երկու ﬔնագրության, երկու ուսուﬓական ձեռնարկի, ﬔկ դասագրքի հեղինակ է։ Բնությունը նրան օժտել էր անսահմանափակ եռանդով, պատասխանատվության բարձր գիտակցումով, նրբանկատության ﬔծ զգացողությամբ, շրջապատի նկատմամբ ընդգծված բարեկիրթ վերաբերմունը քով, զարմանալի առույգությամբ։ ք Նրա հանկարծահաս մահվան լուրը նույնքան անակնկալ էր, որքան ր մահազդի առիթով տարիքը նշելը։ մ Բնավ 80 տարեկանին համապատասխան արտաքին ու շարժունուտ թյուն չուներ, ավելին՝ թվում էր այն թ կենսախնդությունը, որը զարմակ նալիորեն չէր լքում նրան անգամ ն 80-ամյա տարիքում, տևական հնա8 րավորություն կստեղծի առնչվելու ր Երևանի պետական բժշկական հաԵ մալսարանի ավագ սերնդի վերջին մ մոհիկաններից ﬔկի՝ Մարիետա մ Ալբերտի Մելիք-Փաշայանի հետ, Ա մարդ, ում դեռ երկար կհիշեն նրան մ ճանաչողները, գործընկերները, սաճ ներն ու ուսանողները։ ն

The letter has been written on the occasion of April 24- Armenian Genocide

OPEN LETTER TO THE TURKISH COLLEAGUE In this case, unfortunately I can’t use the word colleague. We don’t know each other personally but we both do the same thing. We ensure our readers in our rightness. Both me and you write about our nation’s glorious and tough history, about its heros, victories and losses… Both me and you write about Mount Ararat, Lake Van and Akhtamar.. What makes the difference is that Mount Ararat is a saint biblical peak , an unattainable path of glory , a mighty mountain where the greatest poet of the Masis Mountains is resting.. For you our saint Masis is just a mountain, named Aghrdan. Even the view from our sites is different. Van is the birthplace of the most part of my nation’s intelligentsia’s ancestors, the name of which wasn’t even pronounced without a teardrop by the one’s who abandoned and le Van in fires, by the ones who passed their homesick longing to their generations… For you Van is simply a town, nothing else.Recently it is also an area seeking profit from the tourists. And I am almost sure that you perfectly know who the tourists are: certainly not ordinary visitors, but people who, by the tells of their grandparents, come to the town in the hope of finding the temples where their ancestors prayed. Be careful! Those people take small packets of soil from their home land for the tombs of their grandparents. Both me and you write about Costantinople. For you it’s Istanbul . For me it’s Polis, with the Armenian Bera region, with the most magnificent structures of the Christian era - Saint Sofia Temple, with Karapet Palyan , father of 10 sons , architect of numerous palaces, one of which is the residence of your president. And what would you write about it? That “without the Palyans Istambul wouldn’t be itself”? Why would you? Even his tomb wasn’t known until recently, wasn’t it? In this case I must be writing that recently the cemeteries of Karapet Pal34

yan and other prominent Armenians have been found in one of the construction sites of Istanbul with already illegible tombstones. You should simply be proud to represent the tourists the city founded by Roman Emperor Costantin and later developed and renovated by the Armenian architects… be proud like the way you present the “ Happy is he who is turkish” slogan on the banners of airports and main squares. Frankly speaking the happiers are not the ones who are ensured that they are happy. Happiness doesn’t like and accept rhetorics. You absolutely know that the severe assassin, the occupier of others’ regions can’t be happy. Today the civilized world brings the facts that your country paid millions of dollars to burn the documents on the genocide in the Egyptian achieves otherwise they could put your country in a tough situation in front of the International Court .The news website “Democtrathaber” of your country speaks about this.. Now I know, you’d say “The strongest win the war. We won but you could also win..” You weren’t the stronger but the World War released your hands which had been scratching long before to solve the Armenian Issue. Your country is proud of the victory in the Gallipoli which you celebrate in May. You’ve transferred it to the date of April 24 this year, probably to obstruct the participation of the leaders of other countries in the centennial of Armenian genocide . The goal of the War was to reattribute the world, to reform the political map of the World. England had planned to destroy its most dangerous enemy- Germany, to occupy Mesopotamia and Palestine , to be ﬁrm in Egypt and keep its colonial empire. And consequently each country had its objectives and interests in the war. Turkey had decided to seize the Caucuses , Crimea, Middle East and to realize is panturkish plans.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

38 out of 58 countries of the world were taking part in the war. Military activities were taking place in more than ten military stages. And in that hard time a nation was being annihilated. Certainly we were not interesting for those huge countries at that very moment, but there were some concerned individuals who later became the members of our honorary book. In the ﬁghts of the strongest my little country was an obstacle for the green light of the panturkish plan. I know you’d say why current generation should pay for the deeds of people realized hundreds of years ago. The powerful countries of the world also convince us to forget the past, to live with open boarders. But the actions of hundred years are still happening today…Otherwise in one of the busiest streets, in daytime Hrant Dink wouldn’t be killed.. The government of your country yells all the time about the necessity to reveal the archives . There are photos in those archives which don’t bring honor to your country. But now I am not talking about the terrifying scenes but if you look more carefully into those photos, you’ll notice only women and children in the caravans of refuges. Men had been killed beforehand. Sometimes we come across some facts when some turks saved the lives of some children. But they don’t note that later Armenians bought those kids to take them to Armenian orphanages. So what documents or facts from those historical archives will justify the distortion of their fates? Do you have an answer for me?

Now much is discussed upon the question why Armenian men didn’t ﬁght for their women and children, for their country. Firstly they didn’t want to awaken the beast in your nation knowing well, like Hugo describes “the turk has been here”, that your nation will revenge savagely. What concerns the struggle itself , Musa , Van and Zeytun battles are heroic pages in my history. Depriving us from our homeland you thought we’d become nomadic and beggar. No! Moreover. You deprived yourselves from the individuals who could bring fame to your country. As a result of the Genocide many countries of the world acquired prominent artists, writers and businessmen. As a result of the Genocide “Armenian Land” was formed which you can’t ignore now, which has handed over the history and events of the centennial from generation to generation. Would you like me to reveal some photos from archives with my inscription? Try to argue the opposite. If not successful, I am not to blame, but the facts which are undeniable and relentless. Read and consider why Armenians don’t rest, don’t forget and don’t reconcile. Looking forward to your answer.

SEDA KHACHATUR TOROSYAN Member of the International Union of Journalists, Chief Editor of “Apaga bzhisk” Magazine

It is believed that in hundred years’ time any crime is considered to be out of date. Who says? We haven’t become 100 years old. Even if we were able to survive, we felt the sense of being an orphan. The revenge of our lost childhood should’t be forgotten ever! The people of our age, living today ought to live with the sense that they are living instead of us and each drop of our tears should be hard on their souls, if they don’t remember us…. Our lost childhood demands, our lost childhood condemns….

BEFORE THE GENOCIDE….

YOU MADE US LIKE THIS DURING THE GENOCIDE

I am absolutely sure , there’s no other country in the world, where the memory of victims is honored in such a consistent way. I am confident that the non healing pain of the Armenian Holocost will raise the flower wall which is germinated around the eternal fire of the Armenian victims. The marching and the flowering of that day hallows our souls making our nation more unified. But it’s very much important that the flowers are put with great honor and don’t turn into rubbish in two or three days. The paper made from dried flowers turn into cards or letters of gratitude inspiring those who feel our pain. And the flower stems turn into fertilizers by special treatment and are used for the nutrition of the trees growing in the parkway around the area.

A YEAR AGO

DURING THE 100-YEAR-OLD ANNIVERSARY

In St. Peterâ€™s Cathedral in Vatican during the ceremony devoted to the 100th anniversary of the Armenian Genocide, Pope Francis of Rome proclaimes the great Armenian medieval philosopher, theologian, poet St Gregory of Narek the Archimandrite of the Universal Church.

AS THE RESULT OF GENOCIDE IN THE COLONIES IN DIFFERENT PARTS OF THE WORLD THE ANNIVERSARY OF ARMENIAN GENOCIDE IS NOTED ANNUALY

POPE FRANCIS DECLARES ST. GREGORY OF NAREK DOCTOR OF THE UNIVERSAL CHURCH It was extremely exciting and impressive the ceremony of declaring St. Narek of Gregory Doctor of the Universal Church. First the President of the Vatican of Canonization, cardinal Angelo Ammato read out the request of numerous bishops and their Holiness the high priests who asked the Pope to declare St. Gregory of Narek the Doctor of Universal Church. “He preached the theology of beauty through his life. the beauty of his words and theological thought has always been largely valued both by ordinary people and by theologians and outstanding theologists. His lasting humanism is connected with his greatest masterpiece “Book of Mournful Tragedy” which is just called “Narek” by the people, and which is the most popular scrap among the Armenians a er the Bible.”,- said the cardinal. A er this, the Pope declared that taking into account the numerous requests of the priests he declares St Gregory of Narek Doctor of Universal Church.

The mosaic of St. Gregory of Narek at St Peter’s Vatican Church, liturgy day

WHO IS ST. GREGORY OF NAREK NAREK?? Gregory was born in 950 to a family of scholarly churchmen. His father, Khosrov, was an archbishop. He lost his mother very early, so he was educated by his cousin, Anania of Narek, who was the founder of the monastery and school of the village. At a young age, Gregory entered the Narek Monastery known as Narekavank on the south-east shore of Lake Van in Vaspurakan, Greater Armenia, now Turkey) and led almost all of his life in the monastery. Shortly before the first millennium of Christianity, Narek Monastery was a thriving center of learning. These were the relatively quiet, creative times before the Turkic and Mongol invasions that changed Armenian life forever. Armenia was experiencing a renaissance in literature, painting, architecture and theology, of which St. Gregory was a leading figure. Gregory also taught at the monastic school. The monastery was completely destroyed in the 20th century a er the Armenian Genocide. Written shortly before the first millennium of Christianity, the prayers of St. Gregory of Narek have long been recognized as gems of Christian literature. St. Gregory called his book an “encyclopedia of prayer for all nations”. It was his hope that it would serve as a guide to prayer by people of all stations around the world. 40

A leader of the well-developed school of Armenian mysticism at Narek Monastery, at the request of his brethren he set out to find an answer to an imponderable question: what can one offer to God, our creator, who already has everything and knows everything better than we could ever express it? To this question, posed by the prophets, psalmist, apostles and saints, he gives a humble answer – the sighs of the heart – expressed in his Book of Prayer, also called the Book of Lamentations. In 95 prayers, St. Gregory draws on the potential of the Classical Armenian language to translate feelings of suffering and humility into an offering of words thought to be pleasing to God. Calling it his last testament: “its letters like my body, its message like my soul”, it is an edifice of faith for the ages, unique in Christian literature for its rich imagery, its subtle theology, its Biblical erudition, and the sincere immediacy of its communication with God. The actual date he wrote the book is not known, but he finished it around 1001–1002, one year prior to his death. For Narekatsi, peoples’ absolute goal in life should be to reach to God, and to reach wherever human nature would unite with godly nature, thus erasing the differences between God and men. As a result, the difficulties of earthly life would disappear. According to him, mankind’s assimilation with God is possible not by logic, but by feelings. We admire the masterpieces created during the Renaissance , not knowing that 6 centuries ago, before that , masterpieces were created in Armenian Culture which don't concede the artists of the Renaissance period.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

THANKS TO THE COUNTRIES WHICH RECOGNIZED THE ARMENIAN GENOCIDE

Many countries, states, parliaments, organizations of the world have recognized the Armenian Genocide.The present generation of Turkey doesn’t consider the crime committed by their grandparents as theirs. I am sure that you are among the latter. I advice you, put down that toughest crime of the history from your shoulders , till when are you going to carry it ? And till when are you going to do your best so that the world doesn’t recognize the crime as Genocide? Take example from Germany. It recognized, apologized noting that the genocide of the Jews had been carried out taking into account the deeds of your old.

WHO REMEMBERS THE GENOCIDE OF ARMENIANS? ARMENIANS? Ironically enough, the 70th anniversary of one of the German camps, Osventsim.I have been to Osventsin and seen tones of baby shoes, clothes, false teeth, hair le a er the human burns in the gas cabins. Osventsin wouldn’t have happened if the world reacted to the Armenian Genocide and condemned and punished the criminals in time.In this case Hitler, before the invasion, on the occasion of the violent crimes committed in Poland, wouldn’t have uttered the fatal phrase “Who remembers the Armenian Holocost?” So it turned out the way that following the deeds of your ancestors, a er Hitler’s death, Germany had to pay the value of his sins. ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

YEREVAN STATE MEDICAL UNIVERSITY IN RETROSPECT: H

aving universities and higher educational institutions in the Middle Ages and later losing them along with the loss of the state, the youth of Armenia had to receive education in the leading Universities of the world. In our region, the Armenian students were studying at a private university in the Transcaucasia in Tbilisi, one of the faculties of which was carrying the medical education of the Armenian students. But the private University in Georgia was closed on the basis of establishing state University in Georgia.

he last decade is of particular importance in the history of development of Yerevan State Medical University: in this period, despite objective serious diﬃculties for the medical University can be considered as the period of the educational reform process, the technical equipment aquirement and the expansion of international cooperation:

ewly created Armenian government decided to establish a University in Yerevan, which would have 4 faculties - History and Linguistics, Physics and Mathematics, Medicine. The base for this event was the approved order by the minister’s council on May 19. The background of the creation of the medical university is presented in very dark shades, but because the historic facts are the most valuable, the story is presented without any bombastic qualities, because information in archives will eventually be revealed. Without getting deep in the centuries, when we had universities, schools and institutes – let’s start from 1917 April 9, when seim decided to proclaim Transcaucasia as independent democratic federative republic of Transcaucasia, but on 26-th of May Transcaucasian Seim announced about its self-destruction. On the same day Georgia announces its independence. On 27-th of May Azerbaijan announced about its independence. And ﬁnally on 28-th of May Armenian National council in Tbilisi, as mentioned in documents -“forcefully and unwillingly announced themselves as supreme authority of Armenian provinces”. And so Armenia had to have its own building and structures, as well as its own university, which was opened in 1920giving the start to the higher medical educational center. In 1930, on the base of a few faculties of Yerevan State University, independent institutes were formed. Medical faculty was the base to form the Yerevan State Medical University, which was named a er medieval doctor and great thinker Mkhitar Heraci, in 1995 it was reorganized – “Yerevan state medical university” a er Mkhitar Heratsi. 42

n 1991 the Republic of Armenia declared its independent statehood: the 70-year Communist community was committed to the transition to a new economic system to a market economy. As any newly born state state independent Armenia faced numerous and varied problems. On one hand, the characteristic features for transitional period, on the other hand, the military situation and related neighboring countries from the economic blockade and extremely harsh living was created for Armenia. Economy, transport and, of course, also the whole educational system was paralized. However, it was encouraging to note that in crisis years, these cruel times Yerevan state Medical University continued to exist and even to live an active life. The rise of the Medical University also continued in the post-crisis years-since 1996, when the socio-economic life began gradually to revive, and the collaborations with other countries and leading medical centers was noticebly active. It is no exaggeration to say that the positive tendencies and tangible progress was evident in almost all aspects: the improvement of educational process, scientific research, higher educational and research units, in the performance and international relations. he 1999-2000 academic year was the unification of the faculties: medical, pediatric and medical prevention departments were merged into one-the faculty of General Medicine. The opening of Military Medicine Faculty was of special impoartance. It is no secret that a er a long and difficult struggle for independence, our country appeared in an undeclared war in 1992, and, of course, exept a powerful national army, we had to have military doctors. So valueing the fact of having physically strong, healthy and efficient army, and high-quality military doctors, in 1994, Military Medical Faculty was created.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Մարտ-Ապրիլ 2016 N 21-22 (1332-1333)

FROM 1919 UP TO NOWADAYS U

niversity organization of student work is the role of Student Parliament, which was formed in 1992 on the initiative of the students acting as the ﬁrst student organisation in the University system of the Republic. Because of the collapse of the USSR the lecturers were deprived of professional training opportunities in the central cities and in 1997 the medical University starts the training process of the lecturers. ince 1996-97 academic year, the University participated in transeuropean project in the framework of cooperation in the sphere of higher education of the Council of Europe and between the countries of the CIS "Tacis-Tempus" program, which targets foreign countries medical schools, educational and scientiﬁc institutions with linkages, international University wide recognition of medical specialists in the preparation of international experience, studying and implementing best practices.

INTERNATIONAL RELATIONS THROUGHOUT THE WORLD YSMU: INTERNATIONAL STUDENTS

erevan State Medical University has always put at the forefront the importance of shaping intercultural communication with a global extension of education. Since its foundation, the University has been the only state medical institution in Armenia with the following outline: Today, more than 1000 students, residents and PhD students are from overseas. We collaborate with colleagues and university alumni around the world for realizing academic trainings; develop uptodate content of academic materials, summit on medical and healthcare issues of international importance through congresses, seminars and workshops. Our undergraduate and graduate programmes train highly qualiﬁed physicians and healthcare professionals for CIS, Central Asian, European and many other countries worldwide. Today our alumni successfully fulﬁll professional practice in various top clinics and hospitals around the globe also acting as academic leaders in world leading universities.

YSMU in the World

he World Health Organization recognizes YSMU as the only state medical university of the Republic of Armenia. The University is included in the World Directory of Medical Schools. YSMU is also recognized by the medical councils of diﬀerent countries. The University has established various contacts with medical schools and healthcare institutions of several countries and international organizations in the areas of medical education and healthcare. Since 2000 YSMU has a membership in a number of international organizations.YSMU is also included in various international educational and scientiﬁc programs, such as programs of Tacis-Tempus and World Bank.

International Cooperation

s a result of such extensive cooperation worldwide, numerous faculty and student exchange programs have been established. A great number of students have completed short-term and long-term internships abroad, which considerably promote the education of leaders in this period of globalization and internationalization. The university administration does comprehend the importance of international collaboration and its beneﬁts. Therefore, cooperation agreements have been signed and reviewed between YSMU and various well-known medical universities in the CIS, Europe, Central Asia and the US. In the future we will continue widening these collaborations and putting them on a constant track in addition to establishing new ones across the world.

Ü ² Ú ºÈ ´ à ò Ü Ú ² ¾ Ü Æ ² Ø õ ð ð à ² ì Üº ê ê ð È ² ² Æ êä ²Î Ü Ð²Ø ºÜø Î ² ²Ü Î²Î² ÆðàõØ Èàõ ò ð Ø Þ ²ì ²Îòº ÜÀ Ä ð ´ Ð Ü À Ú² Æ ê 6 Â ² Ü õ 1 Ø ì² ÆÈÆ 11 ºðÆÜ ¸²ðÒà º ð º °ñ ð ð² ÔÜ

Ç Í Õ » ï ë õ » ñ ° Ç í ã Ý ß ·»

²ä Î²òà êÆ Ú ² ò²Ü ²Î²Ü Ø î ² ä

S R E N N I W IZE E

R P TH NT L E E B B OU TO AL EVE O N S T C E Y ORIC E T P I X WE INV IS HIST e E U t M a YS AR ALL, S IN TH e r c T E N D d IPA n C I a T d PAR e r i p s n i e b ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ (FUTURE DOCTOR)

«ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ» ԹԵՐԹԻ ՏԱՐԵԿԱՆ ՀԱՇՎԵՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ 2015 ԹՎԱԿԱՆԻ ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ

«ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿԸ» հրատարակվում է «Զանգվածային լրատվության մասին» ՀՀ օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի համաձայն:Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների իրացուﬕց հասույթը (համախառն եկամուտը)` ընդաﬔնը 0 դրամ: Այդ թվում` ա) եկամուտ ամսագրի բաժանորդագրությունից, բ) ամսագրի հատավաճառից, գ) գովազդից` 0 դրամ: Նվիրատվության մասնաբաժնի չափը` 0 դրամ: Արտադրանքի, ապրանքների, աշխատանքների իրացուﬕց շահույթը` 0 դրամ:

Գլխավոր խմբագիր ՍԵԴԱ ԽԱՉԱՏՈՒՐԻ ԹՈՐՈՍՅԱՆ Editor SEDA TOROSYAN Թղթակից ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆ Անգլերեն նյութերի պատասխանատու ԱՆՆԱ ԴԵՄՈՒՐՉՅԱՆ Համակարգչային ձևավորող ՎԱՐԴՈՒՀԻ ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ Լրատվական գործունեություն իրականացնող՝ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան հիմնադրամ: Թերթը գրանցված է ՀՀ արդարադատության նախարարությունում: Գրանցման վկայական՝ N 299 Տպագրվում է Լեգալ Պլյուս ՍՊԸ հրատարակչությունում: Հասցե՝ Երևան 0025, Կորյունի փ. 2 Հեռախոս՝ (060) 62-12-46, 2-46, 2-47 E-mail: apagabzhishk@ysmu.am Ծավալը՝ 48 էջ Տպաքանակը՝ 300 օրինակ Անվճար