YSMU

ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԽԻԹԱՐ ՀԵՐԱՑՈՒ ԱՆՎԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

2017 ԹՎԱԿԱՆ N3-4 (1348-1349) ՄԱՅԻՍ

Օրացույց

3

Պաշտոնական լրահոս

Երևանի պետական բժշկական համալսարանի պատվիրակությունը բուհի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումների շրջանակում՝ մայիսյան տոներին ընդառաջ, այցելեց Լեռնային Ղարաբաղ

ՄԱՅԻՍԻ 1 Աշխատանքի շխ խ տ քի օր ր (Հաﬔր րաշխ շխ թյ թյան ﬕջազգային օր)

6–7

4–5

Հորդանանի արքայադստերը հյուրընկալեց բժշկական համալսարանը

Թոմ Քաթինան բժշկական համալսարանում հանդիպեց ապագա բժիշկներին

8

Քննարկվեցին համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները

ՄԱՅԻՍԻ 3

9

Մամ լի ազատ զ տ թյան թյ թ համաշխարհային օր

Իրանի դեսպանը հանդիպել է ԵՊԲՀ իրանցի ուսանողներին Երկկողմ համագործակցությունը շարունակվում է

ՄԱՅԻՍԻ 8

10

Կորեական պատվիրակությունը բժշկական համալսարանում

Շ շիի ազատագրման օր ԵՊԲՀ-ն Գերմանիայում կայացած միջազգային ցուցահանդեսում

ՄԱՅԻՍԻ 9 Հաղթանակի ղթ կի իև խաղաղ թյան օր

Ամերիկահայ պրոֆ. Լ. Նազարյանը հեղինակավոր մրցանակի է արժանացել

11

ՄԱՅԻՍԻ 15

Միջազգային ճանաչում ունեցող գիտնականները՝ ԵՊԲՀ պատվավոր դոկտորներ և այցելու-պրոֆեսորներ

Ընտանիքի օր

ՄԱՅԻՍԻ 15 Կլիմայի լի ի յի (եղանակի) ղ կ ﬕջազգային օր

ՄԱՅԻՍԻ 18 Թանգարանների գ ր ր ﬕջազգային օր

Մանկաբուժական համաժողովը միավորել էր Հայաստանի ու արտերկրի առաջատար մասնագետներին

14

Ուսանողական գիտական համաժողովում ներկայացվեց 60 զեկուցում

ՄԱՅԻՍԻ 22 ‒28

Գիտական խորհրդի վերջին նիստերում

Սարդարապատի րդ ր պ տի ճակատամարտ

ՄԱՅԻՍԻ 26 Ավարայրի վ ր յր յրի ճակատամարտ

16

ДРУЖБА, ИСПЫТАННАЯ ВЕКАМИ Նոր մագիստրոսական ծրագիր

17

Գիտակրթական դասընթաց՝ ուղղված բժիշկ-դասախոսների հմտությունների բարելավմանը

Տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների կատարելագործում Պիրոգովի անվան բժշկական համալսարանում

18 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ (FUTURE DOCTOR) Գլխավոր խմբագիր ՍԵԴԱ ԽԱՉԱՏՈՒՐԻ ԹՈՐՈՍՅԱՆ Editor SEDA TOROSYAN Թղթակից ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆ Անգլերեն նյութերի պատասխանատու ԱՆՆԱ ԴԵՄՈՒՐՉՅԱՆ Համակարգչային ձևավորող ՎԱՐԴՈՒՀԻ ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ Լրատվական գործունեություն իրականացնող՝ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան հիմնադրամ: Թերթը գրանցված է ՀՀ արդարադատության նախարարությունում: Գրանցման վկայական՝ N 299 Տպագրվում է Յունիպրինտ ՍՊԸ հրատարակչությունում: Հասցե՝ Երևան 0025, Կորյունի փ. 2 Հեռախոս՝ (060) 62-12-46, 2-46, 2-47 E-mail: apagabzhishk@ysmu.am Ծավալը՝ 44 էջ Տպաքանակը՝ 300 օրինակ Անվճար

15

Հաղթանակ միջազգային մրցույթում

ՄԱՅԻՍԻ 28 Առաջին ջի Հանրապետ ր պ տ թյան թյ հռչակման օր

1213

ԵՊԲՀ-ում դասախոսեց Կոպենհագենի համալսարանի սննդաբանության ֆակուլտետի պրոֆեսոր Սթին Սթենդերը

Հայ բժիշկները իրենց գիտելիքներով և փորձով չեն զիջում Շարիտեի բժիշկներին Պիրոգովի անվան բժշկական համալսարանի ուսանողները տպավորված են Հայաստանով

19

Բաց դռների օր՝ բժշկական համալսարանում

20

Դպրոցականներն այցելել են «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոց

«Թումանյան-150». ԵՊԲՀ-ն ողողվել էր Ամենայն հայոց բանաստեղծի շնչով

2223

Լավագույն մարդիկ փոխել են իր կյանքի ուղին և ճակատագիրը

Բժշկական համալսարանի 100-ամյակին ընդառաջ խորագրի ներքո ներկայացնում ենք Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի ամենաառաջին ամբիոնները

2627

21

2425

Արցախյան մի փոքրիկ պատմություն կամ անհայտի հետքերով

Մարզական ամենամեծ հաջողությունը ուսանողների առողջությունն է

29

Ճանաչենք մեր լավագույն մարզիկներին

For international students

3743

28

ՀԵՐԱՑԻ արհեստակցական միություն

3036

Համաշխարհային բանկի ռազմավարության և գործառնությունների տնօրեն տիկին Մարիամ Ջ. Շերմանը և Հարավային Կովկասի գրասենյակի տնօրեն տիկին Մերսի Տեմբոնն այցելեցին ԵՊԲՀ սիմուլ յացիոն ուսուﬓական կենտրոն: Այն ստեղծվել է 2015-ին՝ համաշխարհային բանկի «Կրթության որակ և համապատասխանություն (APL2) ծրագրի շրջանակում: Համաշխարհային բանկի ներկայացուցիչների հետ քննարկվել են կենտրոնի հետագա զարգացման հնարավորությունները:

«Ուսանողական գարունը ազդարարեց ԵՊԲՀ ուսանողական խորհրդարանի 25-ամյա հոբել յանին նվիրված ﬕջոցառուﬓերի ﬔկնարկը: Դահլիճը լի էր անսահման էներգիայով ու տոնական տրամադրությամբ։ Երաժշտական և պարային ելույթներին լրացնում էին ուրախ հումորային համարները։ ԵՊԲՀ ՈւԽ նախագահ Ալեքսան Հովհաննիսյանը տեղեկացրեց, որ հոբել յանական ﬕջոցառուﬓերը կամփոփվեն «Ուսանողական աշուն ծրագրի շրջանակներում՝ գալա հաﬔրգով: Նրա խոսքով՝ արդեն քառորդ դար է, ինչ ուսանողները հավաքվել են այս կառույցի շուրջ՝ փորձելով իրենց կյանքը հետաքրքիր դարձնել ու իրենց ներդրուﬓ ունենալ բուհի զարգացման գործում:

Նալբանդյան 47 հասցեում բացվել է բժշկական համալսարանի երախտավորներից ﬔկի՝ պրոֆեսոր Սոս Սիսակյանի հուշատախտակը: «Բժշկական կենսաբանություն բուհական դասագրքի, ինչպես նաև 200 գիտական աշխատությունների հեղինակին, իրենց գործընկերոջը համալսարանականները հիշեցին ջերմությամբ՝ ընդգծելով նրա մարդկային արժանիքները:

Նկարիչների ﬕության ﬔծ ցուցասրահում բացվել է բժիշկ-նկարիչների ցուցահանդես՝ «Արարում են բժիշկ-գեղանկարիչ Արամ Շահվերդյանի կոլեգաները և զարﬕկները խորագրով: Ցուցահանդեսին մասնակցող բժիշկ-նկարիչների ﬔծ մասն աշխատում է ﬔր համալսարանում: Բժիշկ-գիտնական, առող ջապահության կազմակերպիչ, պետական-քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, տաղանդավոր գեղանկարիչ, 1937-ի զոհ Արամ Սերգեյի Շահվերդյանը խորհրդային իշխանության աﬔնադժվարագույն տարիներին (1936-37 թթ.) ղեկավարել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը:

ԵՊԲՀ քոլեջն ընդլայնել է ﬕջին մասնագիտական կրթություն իրականացնելու շրջանակը։ Հաշվի առնլով առկա պահանջարկը, ինչպես նաև՝ արձագանքելով դիմորդների շրջանում առաջացած ﬔծ հետաքրքրությանը՝ քոլեջում արդեն գործող Ատաﬓատեխնիկական գործ և Բուժական գործ մասնագիտություններին ավելացել են ևս երեք՝ Քույրական գործ, Դեղագործություն և Լաբորատոր ախտորոշում մասնագիտութունները։

Հունիսի 1-ին՝ երեխաների պաշտպանության ﬕջազգային օրվա առթիվ, ժամը 11.00-ին «Մուրացան հիվանդանոցում մանկական և նորածնային վերակենդանացման բաժանմունքում բացվեց նոր մասնաշենք: Կենտրոնի ընդլայնումը հետաքրքիր նախապատմություն ունի: Նշենք, որ 2016-ին «Մուրացան հիվանդանոցային համալիրի բժիշկները պարգևատրվել են ՀՀ նախագահի կողﬕց և ստացել դրամական պարգև: Նշանակալի ավանդի համար ստացած դրամական պարգևը բժիշկները փոխանցել են հիվանդանոցին, որի արդյունքում նախաձեռնությանը ﬕացել են անհատներ ու կազմակերպություններ, ինչի շնորհիվ այսուհետև մանկական և նորածնային վերակենդանացման բաժանմունքը հնարավորություն կունենա առավել ﬔծ քանակությամբ փոքրիկների բուժօգնություն տրամադրել: Վերանորոգված մասնաշենքի բացմանը համալսարանական հիվանդանոցի բակում հաջորդեց տոնական ﬕջոցառում՝ այնտեղ բուժում ստացող երեխաների և նրանց ծնողների, բժիշկների մասնակցությամբ: ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 3

Մայիսի 8–ը Շուշիի ազատագրման օրն է: «Հարսանիք լեռներում» օպերացիայի արդյունքում արդեն քառորդ դար Ղազանչեցոց եկեղեցում հնչում են զանգերը:

Մայիսյան տոների առիթով համալսարանի դասախոսներից և ուսանողներից բաղկացած պատվիրակությունը եռօրյա այցով Արցախում էր: «Մենք Արցախի առող ջապահության նախարարի հետ նախատեսում ենք Ղարաբաղում ﬕ ﬔծ ծրագիր իրականացնել, որում ներառված են ﬕջոցառուﬓեր, գիտական ու կրթական ծրագրեր և, իհարկե, գործնական պարապմունքներ։ Այսինքն այն աﬔնը, ինչ այսօր իրականացնում են ﬔր կլինիկական պրոֆեսորները, -նշում է Ա. Մուրադյանը։ Բժշկական համալսարանի ներկայացուցիչներն իրենց հետ ոչ ﬕայն գիտելիքներ էին տարել, այլև երեխաների համար նախատեսված հարյուրավոր շրջանակներ, ինչպես նաև հոլտերի սարքավորուﬓեր։ Այցի նպատակն էր Արցախում ներկայացնել բժշկական համալսարանի ոչ ﬕայն բուժական, այլև գիտական հնարավորությունները: 4

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

ิฒิบี ิฟิฑิฟิฑี ี ิฑี ิฑิผี ิฑี ิฑี ิป ี ิฑี ี ิปี ิฑิฟี ี ินี ิฑี ิธ ิธี ิดี ี ี ิติผ ิท ิฑี ี ิฑิฝิป ี ิฑี ี ิฑี ิตี ี ี ินี ิฑี ี ิฑิฝิฑิณิฑี ิฒิฑิฟี ี ิฑี ิฑิฟี ิฑี ิธ

๏ ถี ีฅึ ีกีตีฝีฟีฅีฒ ีฌีซีถีฅีฌีจ ีธีน ีฉีฅ ีคึ ีพีกีฃีกีตีซีถ ึ ีฃีถีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีบีฅีฟึ ีง ีฌีซีถีซ, ีกีตีฌ ีฐีกีดีกีฏีกึ ีฃีพีกีฎ ีกีทีญีกีฟีกีถึ , ึ ีธึ ีฑีซ ึ ีธีญีกีถีกีฏีดีกีถ ึ ีธีญีทีกีฐีกีพีฅีฟ ีฐีกีดีกีฃีธึ ีฎีกีฏึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถ: ี ีบีกีพีธึ ีพีกีฎ ีฅีถึ ี ีฟีฅีฝีถีฅีฌีธีพ ีกีตีถ ีก๏ฌ ีถีจ, ีซีถีนีถ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีพีธึ ีด ีง ิฑึ ึ ีกีญีซ ีกีผีธีฒ ีปีกีบีกีฐีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฏีกึ ีฃีธึ ีด. ีกีตีถ ึ ึ ีซีถีกีฏ ีฏีกึ ีธีฒ ีง ีฐีกีถีคีซีฝีกีถีกีฌ ีทีกีฟ ีฅึ ีฏึ ีถีฅึ ีซ ีฐีกีดีกึ : ิปีฝีฏ ีธึ ีบีฅีฝ ีดีกีฝีถีกีฃีฅีฟี ีฏีกึ ีธีฒ ีฅีด ีกีฝีฅีฌ, ีธึ ีกีตีฝีฟีฅีฒ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีถีฅึ ีจ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีพีธึ ีด ีฅีถ ีขีกึ ีฑึ ีดีกีฏีกึ ีคีกีฏีธีพ๏ ท,- ีถีทีฅึ ิตี ิฒี ีผีฅีฏีฟีธึ ีจี ีกีพีฅีฌีกึ ีถีฅีฌีธีพ, ีธึ ีฏีซึ ีกีผีกีฏีกีถ ีขีชีทีฏีธึ ีฉีตีกีถ ีฆีกึ ีฃีกึ ีดีกีถ ึ ีชีกีดีกีถีกีฏีกีฏีซึ ีฏีฅีถีฟึ ีธีถ ีธึ ีถีฅีถีกีฌีธึ ีถ ีฆีธึ ีฃีกีฐีฅีผี ีบีฅีฟึ ีง ีกีถีบีกีตีดีกีถ ีขีกึ ีฑึ ีดีกีฏีกึ ีคีกีฏีซ ีพึ ีก ีฌีซีถีซ ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีขีกีฒีกีคึ ีซีนีจ, ีธึ ีบีฅีฝีฆีซ ีฏีซึ ีกีผีกีฏีกีถ ีฐีกีฟีพีกีฎีจ ีคีกีผีถีก ีกีพีฅีฌีซ ีกึ ีคีซีกีฏีกีถ: ิฑีตีค ีถีบีกีฟีกีฏีถ ีงึ ีฐีฅีฟีกีบีถีคีธึ ีด ี ีฟีฅึ ีกีถีกีฏีฅึ ีฟีซ ีฐีกีถึ ีกีบีฅีฟีกีฏีกีถ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฏีฅีถีฟึ ีธีถีธึ ีด ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีพีกีฎ ยซิฒีชีทีฏีกีฃีซีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีถีธึ ีกึ ีกึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีถ ีธึ ีถีพีกีณีธึ ๏ฌ ีฅึ ีจ๏ ท ีฉีฅีดีกีตีธีพ ีฃีซีฟีกีชีธีฒีธีพีจ, ีธึ ีซ ีจีถีฉีกึ ึ ีธึ ีด ี ี -ีซึ ีชีกีดีกีถีกีฎ ีดีกีฝีถีกีฃีฅีฟีถีฅึ ีจ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ึ ีซีถ ีซึ ีฅีถึ ึ ีธึ ีฑีจ:

ิฑี ิฑิณิฑ ิฒิบิปี ิฟี ิตี ิธ ิถี ี ิฑี ิฑี ี ี ี ิฒีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ีฝีกีถีธีฒีกีฏีกีถ ีบีกีฟีพีซึ ีกีฏีถีฅึ ีจ 3 ึ ึ ิฑึ ึ ีกีญ ีด ีงีซีถ: ิฑีตีค ีจีถีฉีกึ ึ ีด ีถึ ีกีถึ ีกีตึ ีฅีฌีฅึ ีซีถ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีถีฅึ , ีฉีทีถีกีด ีฏีธีฒ๏ฌ ึ ีฐึ ีฉีซีผีกีฏีธีฎีพีกีฎ ีคีบึ ีธึ , ีดีกีฝีถีกีฏึ ีฅึ ีซีถ ีฃีซีฟีกีชีธีฒีธีพีซีถ ึ , ีขีถีกีฏีกีถีกีขีกึ , ีกีตึ ีฅีฌีฅึ ีซีถ ิฑึ ึ ีกีญ ีด ีฟีฅีฒีกีฏีกีตีพีกีฎ ีฆีธึ ีกีดีกีฝีฅึ ีซึ ๏ฌ ีฏีจ: ิฑีตึ ีฅีฌ ีฉีตีกีถ ีจีถีฉีกึ ึ ีด ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีจ ีฎีกีถีธีฉีกึ ีกีถ ีขีกีถีกีฏีกีตีซีถ ีฏีตีกีถึ ีซีถ, ีฆีซีถีพีธึ ีถีฅึ ีซ ีกีผึ ึ ีตีกีตีซีถ: ิฑีตึ ีฅีฌ ีฉีต ีถีจ ีฐีถีกึ ีกีพีธึ ีฉีต ีถ ีจีถีฑีฅีผีฅึ ีถีกึ ีกีพีฅีฌีซ ีฝีฅึ ีฟ ีทึ ีพีฅีฌ ีฆีซีถีพีธึ ีถีฅึ ีซ ีฐีฅีฟ, ีธีพึ ีฅึ ีพีฝีฟีกีฐีฅึ ึ ีซีถ, ีธึ ีซึ ีฅีถึ ีดีกึ ีฟีกีฏีกีถ ีธีฃีซีถ ีขีกึ ีฑึ ีง ึ ีบีกีฟึ ีกีฝีฟ ีฅีถ ีฎีกีผีกีตีฅีฌ ีกีตีถึ ีกีถ, ีซีถีนึ ีกีถ ีกีถีฐึ ีกีชีฅีทีฟ ีฏีฌีซีถีซ: ี ึ ีพีก ีก๏ฌ ีถีกีกีถีกีฏีถีฏีกีฌ ีฐ ีฆีซีน ีบีกีฐีจ ีกีบีกีฃีก ีขีชีทีฏ ีฐีซ ี ีกีซึ ีกีตีซ ีฐีกีถีคีซีบ ๏ฌ ีงึ ีฎีกีผีกีต ีฉีตีกีถ ๏ฌ ีป ีฃีฟีถีพีธีฒ ีฅีฒีขีธึ ีจ: ี ึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีถ ีกีตึ ีฅีฌีฅึ ีซีถ ีถีกึ ี ีกึ ีฟ ีถ ีคีบึ ีธึ ีด 2016 ีฉีพีกีฏีกีถีซ ีกีบึ ีซีฌีซีถ ีพีซึ ีกีพีธึ ีพีกีฎ ีฅึ ีฅีญีกีถีฅึ ีซีถึ ี ึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีถ ีบีกีฟีพีซึ ีกีฏ ีฉีตีกีถ ีกีถีคีก๏ฌ ีฅึ ีจ ีถีกึ ึ ีฟีขีธีฌ ีญีกีฒีกึ ีซีถ ีฒีกึ ีกีขีกีฒึ ีซ ีคีบึ ีธึ ีกีฏีกีถีถีฅึ ีซ ีฐีฅีฟ , ีธึ ึ ีกีถ ีงีฌ ีปีกีถีกึ ีซีถ, ๏ฌ ึ ีถ ีตีถ ีง` ีบีกึ ีฟีพีฅึ ีซีถึ

ี ีกีฟีพีซึ ีกีฏ ีฉีตีกีถ ี ีกีฟ ีฟีพีซึ ีกีฏ ีฉีตีกีถ ีฏีกีฆ ีฏีกีฆีด ีด ีด ีด ีงีซีถ ิตี ิฒี ีบึ ีธ ีบึ ีธึ ีฅีฝีธึ ีกีฏีกีถ ึ ีฅีฝีธึ ีกีฏีกีถ ีบีธ ีบีธีฌีซีฏีฌีซีถีซีฏีกีตีซ ีฌีซีฏีฌีซีถีซีฏีกีตีซ 20 ีก ีกีผีกีปีกีฟีกึ ีผีกีปีกีฟีกึ ีดีกีฝ ีดีกีฝีถีกีฃีฅีฟีถีฅึ ี ีถีกีฃีฅีฟีถีฅึ ี ึ ีธึ ีธีฌีธีฃ, ีฉีธึ ีก ึ ีกีขีกีถ, ีขีกีถ, ีฝึ ีฟีกีขีกีถ, ีฝึ ีฟีกีขีกีถ, ีถีตีกึ ีถีตีกึ ีคีกีพีซึ ีกีข ีตีช, ีคีกีพีซึ ีกีข ีตีช, ีงีถ ีงีถีคีธีฏึ ีซีถีธีฌีธีฃ, ีคีธีฏึ ีซีถีธีฌีธีฃ, ีกีฏ ีกีฏีถีกีข ีตีช, ีถีกีข ีตีช, ีผ ึ ึ ีกีขีกีถ ีผ ึ ึ ีกีขีกีถ ีขีกีถ, ีกีฌีฅึ ีฃีธีฌีธีฃ, ีก ีฌีฅึ ีฃีธีฌีธีฃ, ีซีด ีถีธีฌีธีฃ, ีซีด ีถีธีฌีธีฃ, ีถีฅีธีถีกีฟีธีฌีธีฃ, ีถีฅีธีถีกีฟีธีฌีธีฃ, ีดีกีท ีดีกีทีฏีกีพีฅีถีฅึ ีธีฌีธีฃ, ีฏีกีพีฅีถีฅึ ีธีฌีธีฃ, ีธีพ ีธีพึ ีฅึ ึ ีฅึ ีขีกึ ีคีผีถีฅ ีคีผีถีฅึ ีซ ึ ีซ ึ ึ ีฏีกีฆ ีฏีกีฆีดีกีฏีฅึ ีบีฅึ ีซีถ ีดีกีฏีฅึ ีบีฅึ ีซ ึ ีซีถ ีกีตึ ีฅีฌ ีถีฅึ ีซ ีกีต ึ ีฅีฌ ีถีฅึ ีซ ีฐีกีดีกึ ี ีฐีกีดีกึ ี ีฟึ ีกีดีกีคึ ีฅีฌีธีพ ีฟึ ีกีดีกีคึ ีฅีฌีธีพ ีกีถีฐ ีกีถีฐึ ีกีชีฅีทีฟ ึ ีกีชีฅีทีฟ ีขีชีทีฏีก ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฏีกีถ ีญีธึ ีฐึ ีญีธึ ีฐึ ีคีกีฟีพ ีฉีต ีถ, ีคีกีฟีพ ีฉีต ีถ, ีซีฝีฏ ีฐีก ีฐีกีปีธึ ีค ีปีธึ ีค ึ ึ ึ ีจี ึ ีจ ึ ีจี ีข ีชีกีทีญีกีฟีธีฒีถีฅึ ีซ ีฐีกีดีกึ ีฃีซีฟีกีชีธีฒีธีพ: ิฑี ิฑิณิฑ ิฒิบิปี ิฟ ี ิฑี ิปี 2017 N 3-4 (1348-1349) 5

Հորդանանի արքայադստերը հյուրընկալեց բժշկական համալսարանը Դինա Մայրեդը Քաղցկեղի վերահսկման ﬕջազգային ﬕության (Union for International Cancer Control, կրճատ՝ UICC)՝ ազգությամբ արաբ առաջին նախագահն է: Այս կառույցը հիﬓադրվել է 1933-ին, Ժնևում և ﬕավորում է 155 երկրի 950 կազմակերպություն: Դինա Մայրեդը ճանաչված և սիրված է արաբական աշխարհում, նա բազﬕցս ելույթ է ունեցել ՄԱԿ-ի, Առող ջապահության համաշխարհային կազմակերպության և այլ հեղինակավոր ամբիոններից: Արքայադուստրը երկար տարիներ ղեկավարել է Հուսեյին թագավորի՝ քաղցկեղի դեմ պայքար իրականացնող հիﬓադրամը և իր գործունեությամբ նպաստել է Հորդանանում ուռուցքաբանության զարգացմանը:

Նախաձեռնություն դրսևորելով ﬕանալ Դինա Մայրեդի ղեկավարած՝ քաղցկեղի դեմ պայքար իրականացնող UICC կազմակերպությանը՝ բժշկական համալսարանը հրավիրել էր Հորդանանի արքայադստերը, ում եռօրյա այցը չափազանց արդյունավետ եղավ և հյուրի, և նրան հյուրընկալողների համար: Արքայադստեր այցելության առաջին հասցեն Մուրացան հիվանդանոցային համալիրն էր:

6

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

Դինա Մայրեդի կապը քաղցկեղի դեմ պայքարի հետ ունի իր պատճառը: Նրա տղայի մոտ, ով արդեն համալսարանում է սովորում, երկու տարեկանում քաղցկեղ էր հայտնաբերվել: Արքայադուստրը, ներկայացնելով իր օրինակը, ընդգծում է, որ հատկապես սկզբնական փուլում հիվանդության դեմ պայքարը դյուրին չէ, բայց այն հնարավոր է հաղթահարել՝ շնորհիվ չնահանջող պայքարի: Այցի ընթացքում Դինա Մայրեդը սեփական փորձով լավ հասկանալով քաղցկեղի դեմ պայքարի բարդությունները՝ ոչ ﬕայն քաջալերում էր ծնողներին՝ ներկայացնելով հիվանդության բուժման հուզական կողմը, այլև խոսում էր բուժման նորագույն հնարավորությունների մասին, որոնք առկա են Հայաստանում: Քաղցկեղի վերահսկման ﬕջազգային ﬕության նախագահն այցելեց նաև ՀՀ ԱՆ Ռ.Հ. Յոլ յանի անվան արյունաբանական կենտրոն, շրջեց բաժանմունքներում: Այնուհետև, Հերացի ավագ դպրոցում մասնակցեց ծառատունկի, ինչպես նաև ներկա գտնվեց «Իզﬕրլյան բժշկական կենտրոնի ուրոլոգիայի բաժանմունքին լազերային նորագույն սարքի նվիրատվության ﬕջոցառմանը:

ิฑีตีถีธึ ีฐีฅีฟึ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีธึ ีด ๏ฌ ีฏีถีกึ ีฏีกีฎ ึ ีกีฒึ ีฏีฅีฒีจ ีฐีกีฒีฉีกีฐีกึ ีกีฎ ีดีกึ ีคีฏีกีถึ ีดีกีฝีถีกีฏึ ีธึ ีฉีตีกีดีข ีฏีธีถีฃึ ีฅีฝีธึ ีด ิดีซีถีก ี ีกีตึ ีฅีคีจ ีฐีกีถีคีฅีฝ ีฅีฏีกีพ ยซี ีกีฒึ ีฏีฅีฒีจ ีพีกึ ีกีฏีซีน ีนีง, ีฝีฅึ ีถ ีง ีพีกึ ีกีฏีซีน๏ ท ีฉีฅีดีกีตีธีพ ีฆีฅีฏีธึ ึ ีดีกีดีข:

ี ีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีญีธึ ีฐึ ีคีซ ีธึ ีธีทีดีกีดีข ิดีซีถีก ี ีกีตึ ีฅีคีซีถ ีทีถีธึ ีฐีพีฅึ ิตี ิฒี ีบีกีฟีพีกีพีธึ ีคีธีฏีฟีธึ ีซ ีฏีธีน ีด:

ี ีธึ ีคีกีถีกีถีซ ีกึ ึ ีกีตีกีคีธึ ีฝีฟึ ีจ ีถีทีฅึ , ีธึ ี ีกีตีกีฝีฟีกีถ ีกีตึ ีฅีฌีฅีฌีธึ ีฐีถีกึ ีกีพีธึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ีขีกึ ีนีซ ีฉีธีฒีฅีฌ ีธีน ๏ฌ ีกีตีถ ีฐีซีพีกีถีคีธึ ีฉีตีกีถ ีคีฅีด ีบีกีตึ ีกึ ีธีฒีถีฅึ ีซีถ, ีถึ ีกีถึ ีฐีกึ ีกีฆีกีฟีถีฅึ ีซีถ ีกีปีกีฏึ ีฅีฌีธึ , ีธีฌีธึ ีฟีซ ีฆีกึ ีฃีกึ ีดีกีถีจ ีถีบีกีฝีฟีฅีฌีธึ , ีกีตีฌึ ี ีธึ ีคีกีถีกีถีธึ ีด ีฐีกีตีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีตีถึ ีซีถ ึ ีฐีกีตีฅึ ีซีถ ีทีกีฟ ีดีธีฟ ีฌีซีถีฅีฌีธึ ีบีกีฟีณีกีผีธีพ: ี ีซีปีธึ ีกีผีดีกีถีจ ีฅีฌีธึ ีตีฉ ีธึ ีถีฅึ ีกีพ ีถีกึ ิฑ๏ฌ ึ ีซีฏีกีตีซ ีฏีฌีซีถีซีฏีกีฏีกีถ ีธึ ีผีธึ ึ ึ ีกีขีกีถีธึ ีฉีตีกีถ ๏ฌ ีธึ ีฉีตีกีถ ๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีฐีกึ ีกีขีฅึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีฏีธ๏ฌ ีฟีฅีซ ีถีธึ ีจีถีฟีซึ ีฒีฅีฏีกีพีกึ , ี ีถีคีฏีกีฝีฟีกีถีซ ีธึ ีผีธึ ึ ึ ีกีขีกีถีถีฅึ ีซ ๏ฌ ีธึ ีฉีตีกีถ ึ ีธีญีถีกีญีกีฃีกีฐ ิดีซีถีฅีท ี ีฅีถีคีฐีกึ ึ ีกึ ีจ: ิฟีธีถีฃึ ีฅีฝีถ ีกีผีกีถีฑีถีกีฐีกีฟีธึ ีฏ ีงึ ีถึ ีกีถีธีพ, ีธึ ึ ีกีฒึ ีฏีฅีฒ ีธึ ีถีฅึ ีธีฒ ีดีกึ ีคีฏีกีถึ ีญีถีคีซึ ีถีฅึ ีซ ีดีกีฝีซีถ ีญีธีฝีฅึ ีซีถ ีฐีฅีถึ ีถึ ีกีถึ , ีธีพึ ีฅึ ีฐีกีฒีฉีกีฐีกึ ีฅีฌ ีฅีถ ีกีตีค ีฎีกีถึ ีฐีซีพีกีถีคีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ: ิทีคีฃีกึ ิณีตีกีถีปีธึ ีดีตีกีถีจ, ี ีกึ ีคีธึ ีฐีซ ี ีกึ ีฃีฝีตีกีถีจ, ิฑีถีกีฐีซีฟ ิฒีกึ ีฝีฅีฒ ีตีกีถีจ, ี ีกีถีซีฏ ี ีฅึ -ิณึ ีซีฃีธึ ีตีกีถีจ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ึ ีซีถ ีซึ ีฅีถึ ีบีกีฟีดีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีจ: ี ึ ีกีถึ ีญีธีฝึ ีธีพี ีทีกีฟ ีฏีกึ ึ ีธึ ีง, ีธึ ีฐีซีพีกีถีคีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ีฐีกีฒีฉีกีฐีกึ ีฅีฌีซีฝ ีดีกึ ีคีซีฏ

ีซึ ีฅีถึ ๏ฌ ีกีตีถีกีฏ ีนีฆีฃีกีถ, ีฏีกึ ีธีฒีกีถีกีถ ีขีกึ ีฑึ ีกีฑีกีตีถีฅีฌ ีซึ ีฅีถึ ีญีถีคีซึ ีถีฅึ ีซ ีดีกีฝีซีถ ึ ีฐีกีดีกีฟีฅีฒ ีฐีกีฒีฉีกีฐีกึ ีฅีฌ ีคึ ีกีถึ :

ิตี ิฒี โ ิป ิฒิบี ิฟิฑิฟิฑี ี ิฑี ี ิฑิณิปี ิฑิฟิฑี ิตี ิฒี โ ี ี ิฑิฟิฑี ี ี ี ี ี ิธ ี ิฑี ิฑี ี ิตี ี ิฑิตี ี ี ี ิดิฑี ิฑี ี ี ี ี ีธึ ีคีกีถีกีถีซ ีกึ ึ ีกีตีกีคีฝีฟีฅึ ีกีตึ ีซึ ๏ฌ ีฏ ีก๏ฌ ีฝ ีกีถึ ี ีธึ ีคีกีถีกีถีซ ี ีกีทีซีดีตีกีถ ินีกีฃีกีพีธึ ,ีฉีต,ีถีซึ ีฝีฟีกึ ีพีฅึ ีบีกีทีฟีธีถีกีฏีกีถ ีฟีฅีฒีฅีฏีกีฟีพ,ีฉีต,ีถ ีกีตีถ ีดีกีฝีซีถ, ีธึ ี ีธึ ีคีกีถีกีถ,ีด ีบีกีทีฟีธีถีกีบีฅีฝ ีณีกีถีกีนีพีฅีฌ ีง ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีขีธีฌีธึ ีดีกีฝีถีกีฃีซีฟ,ีฉีต,ีถีถีฅึ ีธีพ ิตี ิฒี ีขีกีฆีกีตีซีถ ีฏึ ีฉ,ีฉีตีกีถ ีธึ ีกีฏีกีพีธึ ,ีดีจ: ิป ีคีฅีบี ๏ฌ ีถีน ีกีตีชีด ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถ,ีด ีฏึ ีฉ,ีฉีต,ีถ ีฅีถ ีฝีฟีกึ ีฅีฌ ีฐีธึ ีคีกีถีกีถึ ีซ ๏ฌ ีฎีกีฉีซีพ ,ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ , ีธีพึ ีฅึ ีกีพีกึ ีฟีฅีฌ,ึ ีฐีฅีฟีธ ีฐีกีปีธีฒ,ีฉีตีกีดีข ีดีกีฝีถีกีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีฃีธึ ีฎ,ีถีฅ,ีฉีต,ีถ ีฅีถ ีฎีกีพีกีฌีฅีฌ ีซึ ีฅีถึ ีฅึ ีฏึ ,ีด:

ินีธีด ี ีกีฉีซีถีกีถ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีธึ ีด ีฐีกีถีคีซีบีฅึ ีกีบีกีฃีก ีขีชีซีทีฏีถีฅึ ีซีถ ยซิตึ ีข ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีจ ีทีกีฟ ีฐีฅีฟีกึ ึ ึ ีซึ ีง ึ ีธึ ีช ีง ีฟีกีฌีซีฝยป: ยซิฑีพึ ีธึ ีก๏ ท ีดึ ึ ีกีถีกีฏีซ ีฐีกีพีกีฏีถีธึ ีค ีขีชีซีทีฏ ินีธีด ี ีกีฉีซีถีกีถ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีธึ ีด ีกีถึ ีฏีกึ ีพีกีฎ ีคีกีฝีกีญีธีฝีธึ ีฉีตีกีถ ีจีถีฉีกึ ึ ีธึ ีด ีกีบีกีฃีก ีขีชีซีทีฏีถีฅึ ีซีถ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ึ ีฅึ ี ีธึ ีคีกีถีซ ีบีกีฟีฅึ ีกีฆีดีกีฏีกีถ ีพีซีณีกีฏีธึ ีด ี ีธึ ีขีก ีฌีฅีผีถีฅึ ีธึ ีด ีกีทีญีกีฟีฅีฌีธึ ีซึ ึ ีธึ ีฑีกีผีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ: ี ีกึ ีซีถีฅึ ีทีกึ ีธึ ีถีกีฏ ีขีชีซีทีฏีถ ีกีทีญีกีฟีธึ ีด ีง ยซิณีฉีธึ ีฉีตีกีถ ีดีกีตึ ๏ ท ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีธึ ีด: ินีธีด ี ีกีฉีซีถีกีถ ๏ฌ ีกีฏ ีพีซึ ีกีขีธึ ีตีชีถ ีง 750 ีฐีกีฆีกึ ีขีถีกีฏีซีน ีธึ ีถีฅึ ีธีฒ ๏ฌ ีฟีกึ ีกีฎีกีทึ ีปีกีถีธึ ีด, ีธึ ีถ ีซึ ีนีกึ ีฅึ ีธีพ ีฐีกีพีกีฝีกึ ีง ิฑีพีฝีฟึ ีซีกีตีซีถึ

ิฒีกึ ีฅีฏีฅึ ีซีฏ ีฏีตีกีถึ ีจ ีฉีธีฒีกีฎ ึ ี ีธึ ีคีกีถีซ ี ีธึ ีขีก ีฌีฅีผีถีฅึ ีธึ ีด ึ ึ ีกีฏีกีถ 20 ีพีซึ ีกีฐีกีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีฏีกีฟีกึ ีธีฒ ินีธีด ี ีกีฉีซีถีกีตีซ ึ ึ ีซีถีกีฏีถ ีกีผีกีพีฅีฌ ึ ีกีถ ีธึ ีฝีธึ ึ ีธีฒีกีฏีกีถ ีง ีกีบีกีฃีก ีขีชีซีทีฏีถีฅึ ีซ ีฐีกีดีกึ : ิฒีชีทีฏีธึ ีฉีตีธึ ีถีถ, ีกีผีฐีกีฝีกึ ีกีฏ, ีก๏ฌ ีถีกีดีกึ ีคีกีฝีซึ ีกีฏีกีถ ีดีกีฝีถีกีฃีซีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถ ีง, ีกีผีกึ ีฅีฌีธึ ีฉีตีธึ ีถ, ีธึ ีถ ีกีผีกีปีซีถ ีฐีฅึ ีฉีซีถ ีฅีถีฉีกีคึ ีธึ ีด ีง ีขีกึ ีฑึ ีบีกีฟีกีฝีญีกีถีกีฟีพีธึ ีฉีตีธึ ีถ ึ ีถีกีญีกีฑีฅีผีถีธีฒีกีฏีกีถีธึ ีฉีตีธึ ีถ: ยซิฑีพึ ีธึ ีก๏ ท ีดึ ึ ีกีถีกีฏีซ ีฐีกีพีกีฏีถีธึ ีคีถ ีซีฝีฏีกีบีฅีฝ ีขีกึ ีกีผีซีฏ ีดีกึ ีคีกีฝีซึ ีกีฏีกีถ ีฃีธึ ีฎีธึ ีถีฅีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีง ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีถีธึ ีดี ีบีกีฟีกีฝีญีกีถีกีฟีพีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีฏึ ีฅีฌีธีพ ีฐีกีฆีกึ ีกีพีธึ ีดีกึ ีคีฏีกีถึ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ึ ีฃีถีธึ ีฉีตีกีถ ีฐีกีดีกึ : ยซิตีฝ ีฃีฅึ ีดีกึ ีค-ีขีชีซีทีฏ ีนีฅีด, ีฅีฝ ีฑีฅีฆ ีถีดีกีถ ีธึ ีฝีกีถีธีฒ ีงีซ 25-30 ีฟีกึ ีซ ีกีผีกีป: ิตีฉีฅ ีคีธึ ึ ีฐีฅีฟีกึ ึ ึ ึ ีพีกีฎ ีฅึ ีกีตีฝ ีฃีธึ ีฎีธีพ, ีคีธึ ึ ีงีฌ ีฏีกึ ีธีฒ ีฅึ ีกีถีฅีฌ ีกีตีถ: ี ีธึ ึ ีกึ ีกีถีนีตีธึ ึ ีดีกึ ีค ีฏีกึ ีธีฒ ีง ีกีตีฝ ีฃีธึ ีฎีธีพ ีฆีขีกีฒีพีฅีฌ. ีจีถีคีก๏ฌ ีถีจ ีฏีกีดึ ีซ ึ ึ ีกีถีฏีธึ ีฉีตีกีถ ีฐีกึ ึ ีง: ิฑีตีฝ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีจ ีทีกีฟ ีฐีฅีฟีกึ ึ ึ ีซึ ีง ึ ีธึ ีช ีง ีฟีกีฌีซีฝ๏ ท,- ีฐีกีถีคีซีบีดีกีถ ีฝีฏีฆีขีธึ ีด ีกีฝีกึ ี ีกีฉีซีถีกีถ: ยซิฑีพึ ีธึ ีก๏ ท ีดึ ึ ีกีถีกีฏีซ ีฐีกีพีกีฏีถีธึ ีคีจ ๏ฌ ีกีตีถ ีญีซีฝีฟ ีกีถีฐึ ีกีชีฅีทีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีคีฅีบึ ีธึ ีด ีง ีฉีธีฒีถีธึ ีด ี ีธึ ีขีกีตีซ ีฌีฅีผีถีฅึ ีจ: ี ีธึ ีขีกีตีซ ีขีถีกีฏีซีนีถีฅึ ีจ, ีฝีกีฏีกีตีถ, ีกีถึ ีฃีถีกีฏีกีถ ีนีฅีถ ๏ฌ ีกึ ีฅีฌ: ิตึ ีฅึ ีฐีกีต ีขีชีซีทีฏีถีฅึ ๏ฌ ีฏีถีฅีฌ ีฅีถ ี ีธึ ีขีกีตีซ ีฌีฅีผีถีฅึ ี ีชีกีดีกีถีกีฏีกีพีธึ ีกีบีฅีฝ ึ ีธีญีกึ ีซีถีฅีฌีธึ ีขีชีซีทีฏ ินีธีด ี ีกีฉีซีถีกีตีซีถ ึ ีทีกึ ีธึ ีถีกีฏีฅีฌีธึ ีถึ ีก ีดีกึ ีคีกีฝีซึ ีกีฏีกีถ ีกีผีกึ ีฅีฌีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ, ีธึ ีซ ีทีถีธึ ีฐีซีพ ีขีกีฆีดีกีฉีซีพ ีดีกึ ีคีซีฏ ีฅีถ ึ ึ ีฏีพีฅีฌ: ิณีถีคีกีบีฅีฟ ิณึ ีธึ ีฃ ี ีฝีฏีกีถีตีกีถีจ, ีดีกีตีธึ ี ีกีตีฏ ี ีธีพีฐีกีถีถีซีฝีตีกีถีจ ึ ีฃีซีถีฅีฏีธีฌีธีฃ ิฑึ ๏ฌ ีถีฅ ิฒีกึ ีญีธึ ีคีกึ ีตีกีถีจ, ีธีพึ ีฅึ ีฟีกึ ีซีถีฅึ ีทีกึ ีธึ ีถีกีฏ ีฎีกีผีกีตีธึ ีด ีฅีถ ีญีกีฒีกีฒีธึ ีฉีตีกีถีจ, ีธีน ๏ฌ ึ ีธีบีฅ ีนีฅีถ ีพีกึ ีกีถีฅีฌ, ีฅึ ีข ีซีดีกึ ีฅีฌ ีฅีถ, ีธึ ีซึ ีฅีถึ ีฏีกึ ีซึ ีจ ีฏีกี ีฉีฅีฏีธึ ีฆ ีกีทีญีกึ ีฐีซึ ีฏีฟึ ีพีกีฎ ๏ฌ ีพีกีตึ ีธึ ีด: ิป ีคีฅีบี ๏ ถิฑีพึ ีธึ ีก๏ ท ีดีกึ ีคีกีฝีซึ ีกีฏีกีถ ีถีกีญีกีฑีฅีผีถ ีฉีตีกีถ 2017 ีฉีพีกีฏีกีถีซ ีดึ ึ ีกีถีกีฏีจ ีทีถีธึ ีฐีพีฅึ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ีบีกีฟีพีกีพีธึ ีบึ ีธึ ีฅีฝีธึ , ี ีขีกีตีซ ีฌีฅีผีถีกีตีซีถ ีขีถีกีฏีกีพีกีตึ ีฅึ ีด ีฏีกีดีกีพีธึ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ-ีดีกึ ีคีกีฝีซึ ีกีฏีกีถ ีฃีธึ ีฎ ีถีฅ ีฉีต ีถ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีถีธีฒ ีก๏ฌ ึ ีซีฏีกึ ีซ ีขีชีซีทีฏ ินีธีด ี ีกีฉีซีถีกีตีซีถ, ีด ีกีถ ีถีจ, ีธึ ีบีฅีฝ ีฐีกีฒีฉีธีฒ, ีฐีกีตีฟีกึ ีกึ ีฅึ ี ีกึ ีฌ ิฑีฆีถีกีพ ึ ีจ:

8

ิฑี ิฑิณิฑ ิฒิบิปี ิฟ ี ิฑี ิปี 2017 N 3-4 (1348-1349)

ิตี ิฒี ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีญีธึ ีฐึ ีคีซ ีธึ ีธีทีดีกีดีข ินีธีด ี ีกีฉีซีถีกีถ ีกีตีฝ ีฐีฅีฟึ ีฏีฐีกีดีกีฌึ ีซ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ีบีกีฟีพีกีพีธึ ีคีธีฏีฟีธึ ีถีฅึ ีซ ีทีกึ ึ ีจ: ิดีกีฝีกีญีธีฝีธึ ีฉีตีธึ ีถีซึ ีกีถ๏ฌ ีปีกีบีฅีฝ ีฐีฅีฟีธ ีถีก ีกีตึ ีฅีฌีฅึ ิตี ิฒี ยซี ีฅึ ีกึ ีซ๏ ท ีฉีซีพ 1 ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีกีฏีกีถ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีธึ ีด ีพีฅึ ีกีฏีกีถีฃีถีธีฒีกีฏีกีถ ีขีธึ ีชีธึ ีด ีฝีฟีกึ ีธีฒ ีฆีซีถีพีธึ ีถีฅึ ีซีถ: ี ึ ึ ีกีถีกีฏีซ ีฐีกีพีกีฏีถีธึ ีคีจ ีฆึ ีธึ ึ ีฅึ ีฟีฒีกีถีฅึ ีซ ีฐีฅีฟ, ีฎีกีถีธีฉีกึ ีกีพ ีฝีซีดีธึ ีฌ ีตีกึ ีซีธีถ ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีฏีฅีถีฟึ ีธีถีซ ีฐีถีกึ ีกีพีธึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซีถ: ิฒีชีซีทีฏีจ ีถีทีฅึ , ีธึ ีถีกีญึ ีกีถ ี ีกีตีกีฝีฟีกีถ ีฃีกีฌีจ ๏ฌ ึ ีฅึ ีฏึ ีซ ีดีกีฝีซีถ ีฟีฅีฒีฅีฏีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีธึ ีถีฅึ ิฑี ี -ีธึ ีด ีขีถีกีฏีพีธีฒ ึ ีกีทีญีกีฟีธีฒ ีฐีกีตีกีฆีฃีซ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ีธึ ึ ีซีนีถีฅึ ีซ ีทีถีธึ ีฐีซีพ: ี ีก ีฐีกีพีฅีฌีฅึ , ีธึ ีฟีบีกีพีธึ ีพีกีฎ ีง ีปีฅึ ีด ีดีฉีถีธีฌีธึ ีฟีธีพ, ีธึ ีจ ีถึ ีกีถ ีฝีฟีซีบีธึ ีด ีง ีซึ ีฅีถ ีฆีฃีกีฌ ีซีถีนีบีฅีฝ ีฟีกีถีจ:

Իրանի դեսպանը հանդիպել է ԵՊԲՀ իրանցի ուսանողներին

Հայաստան Հ նում մ Իրանի արտակ կարգ և լիազոր դեսպան Սեյեդ Քազեմ Սաջադիի գլխավորած պատվիրակության հանդիպումը բժշկական համալսարանում սովորող իրանցի ուսանողների հետ նպատակ ուներ առավել ընդգծել երկու երկրների համագործակցությունը՝ ուղղված կրթության և գիտության զարգացմանը: Հանդիպման ընթացքում ընդգծվեց, որ բուհի ղեկավարությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում իրանցի ուսանողների կողﬕց

բարձ ձրացվ ված ծ թե ե ուսուﬓ ﬓակ կան ն գործընթացին վերաբերող, թե կեցության հետ կապված հարցերին։ Շնորհակալություն հայտնելով Իրանի դեսպանությանը՝ ի դեմս դեսպանի՝ սերտ համագործակցության համար, ընդգծելով, որ որակյալ կրթության ապահովուﬓ առաջնահերթություն է՝ Ա. Մուրադյանը նշեց, որ այդ իսկ պատճառով ﬔր համալսարանի նպատակն է պատրաստել ﬕջազգային չափանիշերին համապատասխան մասնագետներ, ովքեր կկարողանան իրենց ուրույն

տ ղը գտնել բժշկական ցանկատե ցած հարթակում։ ց Հայաստանում Իրանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Սեյեդ կ Քազեմ Սաջադին պատրաստաՔ կամություն հայտնեց ընդլայնել կ առկա ա համագործակցությունը բժշկագիտության ﬕ շարք ուղբ ղություններով: ղ Պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց պարբերական դարձնել բ նման հանդիպուﬓերը՝ ուսանողն ների խնդիրներին ու ծրագրերին ն առավել օպերատիվ լուծում տալու նպատակով: ն Որոշվեց նաև առաջիկայում կազմակերպել Իրանի մշակույթին նվիրված օր: Միջոցառումը հնագույն մշակույթ ունեցող երկիրն առավել ճանաչելի կդարձնի հայ և արտասահմանցի ուսանողներին: Հանդիպման ընթացքում ելույթ ունեցան նաև ուսանողները՝ ներկայացնելով իրենց կրթական հաջողությունները: Նշենք, որ ԵՊԲՀ-ում Իրանից ժամանած ուսանողները սկսել են կրթություն ստանալ դեռևս 1990-ից, իսկ 2000-ին նրանց թիվը էականորեն ավելացել է։

Քննարկվեցին համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները ԵՊԲՀ ռեկտոր Արﬔն Մուրադյանը և ՀՀ-ում Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Մ. Իսսամ Նայալն օրերս քննարկեցին բժշկագիտության ոլորտում երկու երկրների համագործակցության ընդլայնման հնարավորություններին առնչվող հարցերը: Հանդիպման ընթացքում ընդգծվեց այն փաստը, որ սիրիացի ուսանողներն իրենց առանձնահատուկ տեղն ունեն բժշկական համալսարանում սովորող օտարերկրացի ուսանողների շարքում: Նրանցից շատերն աչքի են ընկնում բարձր առաջադիմությամբ, ովքեր բժիշկ դառնալու դժվարին գործում ջանք ու եռանդ չեն խնայում: Ռեկտորն իր գոհունակությունը հայտնեց Սիրիայի ուսանողական ﬕության հայաստանյան մասնաճյուղի աշխատանքից՝ ԵՊԲՀ ուսանողների հետ սերտ համագործակցության համար: Նա շեշտադրեց, որ բժշկական համալսարանի նպատակն է՝ առաջին հերթին պատրաստել ﬕջազգային մակարդակի մրցունակ մասնագետներ: Ժամանակավոր հավատարմատար Մ. Իսսամ Նայալն իր հերթին նշեց, որ ուսանողների բարձրացրած հարցերը ներկայացվում են համալսարանի ﬕջազգային գործունեության և արտաքին կապերի բաժին, որի աշխատակիցները հետևողական են բոլոր հարցերի լուծման գործում:

Հան Հ նդիպ ի մ ման ն ըն նթացքում մ անդ ն րադարձ ձ կ կատարվեց վե նաև ուսուﬓական գործընթացի բարելավման, համատեղ կրթական ծրագրերի իրականացման, ինչպես նաև բժշկական կրթություն ստանալու նպատակով Սիրիայից Հայաստան եկող ուսանողների թվի ավելացման հնարավորություններին:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 9

Երկկողմ համագործակցությունը շարունակվում է

Շվեդիայի Յոնշոփինգ քաղաքի տարածաշրջանային տնօրեն Ագնետա Ջանսﬕրի գլխավորած պատվիրակության հետ ԵՊԲՀ-ում քննարկվեցին երկկողմ համագործակցության հնարավորությունների առնչությամբ հարցերը, քանի որ հանդիպման առանցքում էր ﬕջտարածաշրջանային համագործակցության զարգացումը հանրային առող ջության, առող ջապահության և կրթության, բժշկական օգնության կազմակերպման ոլորտներում: Կարևորելով ուսանողների և դասախոսական կազﬕ համար փորձի փոխանակման և վերապատրաստման շարունակական ծրագրերի իրականացումը՝ հյուրերին ներկայացվեց բուհի գործունեության հիﬓական ուղղությունները և ﬕջազգայնացմանն ուղղված աշխատանքների ընթացքը:

Բժշկական համալսարանի և Շվեդիայի Յոնշոփինգ քաղաքի մարզային խորհրդի ﬕջև համագործակցությունն արդեն ﬕ քանի տարվա պատմություն ունի: 2014-ի դեկտեմբերին կնքված փոխըմբռնման հուշագրի նպատակն էր՝ ամրապնդել համագործակցությունը երկու տարածաշրջանների բուժանձնակազﬔրի ﬕջև: Հուշագրի կնքմամբ ամրապնդվում էր հայ-շվեդական համագործակցությունը, որի հիմքը դրվել է դեռևս 1988-ին, երբ շվեդ բարեգործներ՝ ամուսիններ Ուլֆ և Մարգարետա Սթրոմբերգների ղեկավարությամբ օգնության ծրագիր իրականացվեց Երևանի թիվ 4 մանկական՝ այժմ՝ «Մուրացան հիվանդանոցային համալիրում: Ծրագրի աշխատանքներին ծանոթանալու նպատակով Ուլֆ և

Մարգարետա Սթրոմբերգները բազﬕցս այցելել են համալսարանական հիվանդանոց: Համագործակցության շրջանակներում Շվեդիայից Հայաստան են ժամանել ավելի քան 30 տարբեր մասնագետներ: Փորձի փոխանակման նպատակով Հայաստանից Շվեդիա է ﬔկնել 23 բժիշկ: Մինչ օրս շվեդ մասնագետների մասնակցությամբ կազմակերպվել են տասնյակ քաղաքային և հանրապետական նշանակության համաժողոﬖեր: Նշենք նաև, որ այս տարվա փետրվարին ԵՊԲՀ աշխատակիցները մասնակցել են Յոնշոփինգում անցկացված ﬕկրոհամակարգերի փառատոնին:

Կորեական պատվիրակությունը բժշկական համալսարանում Հարավային Կորեայի Չաում բժշկական կենտրոնի նախագահ Ռի Դոնգ-Մոյի գլխավորած պատվիրակության այցի նպատակը ոչ ﬕայն փորձի փոխանակուﬓ էր, այլև ապագայում համատեղ ուսումնական և կլինիկական ծրագրեր իրականացնելու

հստակ հ կ պայմ ման նավ վորվ ված ծություն ննե ներ ձեռք ձե բերելը: Կորեական պատվիրակությունը Հայաստանում էր Հայաստանի զարգացման նախաձեռնություններ (IDeA) հիﬓադրաﬕ հետ համագործակցության շրջանակում։ 10

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

ԵՊԲՀ-ն Գերմանիայում կայացած ﬕջազգային ցուցահանդեսում ց ց Գերմանիայի կրթության և հետազոտությունների դաշնային նախարարությունը Բեռլինում կազմակերպել էր «Study World 12-րդ ﬕջազգային կրթական ցուցահանդեսը, որին մասնակցեցին շուրջ 150 համալսարաններ և կրթական կազմակերպություններ՝ ավելի քան 25 երկրից: Գերմանիայում Հայաստանի դեսպանության ու DAAD գերմանական ակադեﬕական փոխանակման ծառայության աջակցությամբ առաջին անգամ գործեց նաև Հայաստանի տաղավարը, որտեղ իր տեղն ուներ նաև Երեվանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանը: Միջազգային համագործակցության բաժնի պետ Աննա Ղազարյանի գլխավորությամբ ԵՊԲՀ-ն ներկայացրին ԼՕՌ ամբիոնի ասիստենտ Լորա Շուքուրյանը, նյարդաբանության ամբիոնի կլինիկական օրդինատոր Սարգիս Աբրահամյանը և էնդոկրինոլոգիայի ամբիոնի կլինիկական օրդինատոր Կարինե Մինասյանը: Ցուցահանդեսի մասնակիցներին և ապագա ուսանողներին հետաքրքրում էին ﬔր համալսարան ընդունվելու կարգը, ֆակուլտետները, կեցության ծախսերն ու պայմանները, ինչպես նաև՝ այլ բուհերից ԵՊԲՀ տեղափոխվելու հնարավորությունները: Հայաստանի մասին պատմող նյութերի շնորհիվ ցուցա-

հ նդե հան եսի ի այցե ելուները ծա ծ ն նոթացան ն ﬔր ե երկ կրի ի պատմ մությանն ու մշակույթին: Ցուցահանդեսի հայաստանյան մյուս մասնակից բուհերն էին Երևանի պետական և Հայաստանի աﬔրիկյան համալսարանները:

Շնորհավորում ենք մեր լավագույն բարեկամներից մեկին՝ բարձր պարգևի առիթով

Աﬔրիկահայ պրոֆեսոր Լևոն Նազարյանը հեղինակավոր մրցանակի է արժանացել Հայկական բարեգործական ընդհանուր ﬕության կենտրոնական խորհրդի անդամ, Թոմաս Ջեֆերսոնի համալսարանի ուլտրաձայնային և ռադիոլոգիայի հետազոտական ինստիտուտի ղեկավար, ԱՄՆ-ի առաջատար ռադիոլոգ, պրոֆեսոր Լևոն Նազարյանն արժանացել է «Ժոզեֆ Հոլսﬕ կլինիկական նախաձեռնող մրցանակին: Այս մրցանակը տրվում է այն անհատներին, ովքեր ﬔծ ներդրում ունեն ուլտրաձայնային ախտորոշման զարգացման գործում: Լևոն Նազարյանը ﬔծապես նպաստել է ռադիոլոգիայի զարգացմանը, որակյալ մասնագետների պատրաստմանը: Անվանի բժիշկ-գիտնականը մասնակցել է ավելի քան 450 դասախոսությունների աշխարհի տարբեր երկրներում: Նշենք, որ ԵՊԲՀ-ն երկար տարիներ համագործակցում է ԱՄՆ-ի Ֆիլադելֆիայի Թոմաս Ջեֆերսոն համալսարանի ուլտրաձայնային և ռադիոլոգիայի հետազոտական ինստիտուտի հետ:

Այդ համագործակցության շնորհիվ ԵՊԲՀ-ում 2000-ին բացվեց ուլտրաձայնային ուսուցողական կենտրոն, իսկ 2010-ին «Հերացի համալսարանական հիվանդանոցում՝ նոր համակարգչային տոմոգրաֆիայի և մագնիսառեզոնանսային հետազոտության սարքերով հագեցած ռադիոլոգիայի կենտրոն: Այդ կենտրոնների բացման և հետագա աշխատանքային գործընթացում ﬔծածավալ մասնագիտական և ֆինանսական աջակցություն են ցուցաբերել աﬔրիկահայ գործարար-բարերար Նազար Նազարյանը և նրա որդին՝ Լևոն Նազարյանը: Հայկական բարեգործական ընդհանուր ﬕության և մասնավորապես՝ Նազարյանների ընտանիքի ֆոնդի ֆինանսական աջակցության շնորհիվ համալսարանական հիվանդանոցը վերջերս համալրվեց նորագույն 1.5 տեսլա հզորությամբ մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆով:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 11

Միջազգային ճանաչում ունեցող ԵՊԲՀ պատվավոր դոկտորներ և այցելու-

Համաշխարհային ճանաչում ունեցող գիտնական Ֆիլիպ Ջենթին ԵՊԲՀ գիտական խորհրդի որոշմամբ այսուհետև կհամալրի բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտորների շարքը: Պրոֆեսորը Հայաստանում էր մայիսի 20-21-ին կայանալիք պտղի էխոկարդիոգրաֆիային նվիրված հեղինակային դասընթացին մասնակցելու նպատակով: ՀՀ Առաջին տիկին Ռիտա Սարգսյանի հրավերով և աջակցությամբ Հայաստան այցելած պրոֆեսորը նախածննդային ախտորոշման ասպարեզի ակնառու գիտնականներից է: Նրա կողﬕց մշակված ֆետոﬔտրիկ սանդղակները տեղադրված են ամբողջ աշխարհում օգտագործվող յուրաքանչյուր ուլտրաձայնային սարքում: Ֆիլիպ Ջենթին պտղի էխոկարդիոգրաֆիայի հիﬓադիրն է, նաև մանկաբարձությունում ուլտրաձայնային հետազոտությանը նվիրված 34 դասագրքի և ավելի քան 154 հրապարակման հեղինակ: Բժիշկ-գիտնականը նաև նախածննդային ախտորոշման խոշորագույն ուսուցողական կայքի՝ Fetus.net–ի հեղինակն է, որում տեղադրված են 20.000-ից ավելի պատկերներ, 600-ից ավելի տեսահոլովակներ, 2.700 հոդված՝ 3.000ից ավելի աﬔնօրյա հաճախուﬓերով՝ աշխարհի 61 երկրից: 216-ից ավելի հեղինակային դասընթաց, 1.000-ից ավելի դասախոսություն, 39 ասպիրանտ նախածննդային ախտորոշման ասպարեզում. սա պրոֆեսորի գիտամանկավարժական գործունեության ոչ ամբող ջական ցանկն է:

12

2017-ի հունիսի 1-ից պրոֆեսոր Ֆիլիպ Ագոփ Ֆիլիպը կհանդիսանա Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ուռուցքաբանության և ֆարմակոլոգիայի ամբիոնների այցելու-պրոֆեսոր: Պրոֆեսոր Ֆիլիպ Ագոփ Ֆիլիպը Ուեյնի պետական համալսարանի Կարմանոս քաղցկեղի կենտրոնի (Դետրոիտ, ԱՄՆ) բժշկական գծով փոխնախագահն է, ուռուցքաբանության և ֆարմակոլոգիայի պրոֆեսոր, գաստրոինտեստինալ և նեյրոէնդոկրին ուռուցքաբանության ղեկավարը: Մասնագետը բժշկական կրթություն է ստացել Բաղդադի համալսարանում, կլինիկական ֆարմակոլոգիայի և ֆարմակոգենետիկայի գծով ասպիրանտուրան ավարտել է Լոնդոնի համալսարանում: Ուռուցքաբանություն սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում և ՄԴ Անդերսոն քաղցկեղի կենտրոնում: Պրոֆեսորը գաստրոինեստինալ և նեյրոէնդոկրին ուռուցքների համաշխարհային փորձագետ է: Նա ղեկավարում է հայտնի Հարավարևմտյան ուռուցքաբանական խմբի (SWOG) ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի կոﬕտեն: Նա ﬕջազգային հայտնի պարբերականներում տպագրված ﬕ քանի հարյուր գիտական աշխատանքների, գրքերի և հոդվածների հեղինակ է, արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների, մասնավորապես՝ համալրել է Աﬔրիկայի լավագույն բժիշկների շարքը: 2011-15թթ. ճանաչվել է լավագույն բժիշկ, Ուեյնի համալսարանի քաղցկեղի հետազոտությունների պատվավոր ղեկավար:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

Մինեսոթայի համալսարանի հեմատոլոգիայի, օնկոլոգիայի և տրանսպլանտոլոգիայի բաժնի հայազգի գիտնական Ալեքս Լազարյանը ԵՊԲՀ-ում հանդես եկավ «Արյունաստեղծ ցողունային բջիջների փոխպատվաստման էվոլ յուցիան թեմայով դասախոսությամբ: Գիտնականը Հայաստանում էր Ռ. Յոլ յանի անվան արյունաբանական կենտրոնում իրականացված արյունաստեղծ ցողունային բջիջների առաջին փոխպատվաստմանը՝ որպես խորհրդատու մասնակցելու նպատակով: ԵՊԲՀ ռեկտոր Արﬔն Մուրադյանն Ալեքս Լազարյանին հանձնեց ԵՊԲՀ այցելու-պրոֆեսորի կոչում՝ հույս հայտնելով, որ նոր սկզբնավորված համագործակցությունը շարունակական կդառնա: Ալեքս Լազարյանը բժշկական կրթություն է ստացել ԵՊԲՀ-ում: Նախքան 2012-ին Մինեսոթայի համալսարան տեղափոխվելը՝ նա ռեզիդենտուրա է անցել Քլիվլենդի հիվանդանոցային հիմնադրամում: Արյունաբանության և ուռուցքաբանության ոլորտում նշանակալի հաջողությունների հասնելուց հետո՝ բուհն ավարտելուց 20 տարի անց, Ա. Լազարյանը դասախոսություն կարդաց հարազատ բուհում:

գիտնականները՝ պրոֆեսորներ

Բեյրութի աﬔրիկյան համալսարանի մանկական քաղցկեղի կենտրոնի փոխտնօրեն, մանկական քաղցկեղի հետազոտական ծրագրի տնօրեն, մանկաբուժության ամբիոնի դոցենտ, անատոﬕայի, բջջի բիոլոգիայի և ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի դոցենտ Ռայա Սաաբը այսուհետև կհանդիսանա ԵՊԲՀ ուռուցքաբանության, մանկական ուռուցքաբանության և հանրային առող ջության ամբիոնների այցելու-պրոֆեսոր: Ավարտելով Բեյրութի աﬔրիկյան համալսարանը (Լիբանան), ստանալով բժշկի որակավորում, այնուհետև անցնելով մանկաբուժության օրդինատուրա Դյուկի համալսարանի բժշկական կենտրոնում և մանկական արյունաբանության և ուռուցքաբանության օրդինատուրա՝ Սուրբ Հուդայի մանկական հետազոտական հիվանդանոցում՝ Ռայա Սաաբը հանդիսանում է մանկական սարկոմաների աշխարհահռչակ փորձագետ: Բացի այդ՝ նրա լաբորատորիայի գործունեությունը նվիրված է օնկոգենեզի բիոլոգիայի և ուռուցք սուպրեսիայի ուսուﬓասիրությանը: Նա հանդիսանում է նաև մանկական ուռուցքաբանության արևել յան և ﬕջերկրածով յան խմբի գիտական ղեկավարը, որը կազմված է 20 երկրների քաղցկեղի 80 կենտրոններից: Ռ. Սաաբը ﬕ քանի տասնյակ գիտական աշխատությունների հեղինակ է, որոնք տպագրված են հայտնի գիտական ամսագրերում, մասնավորապես՝ Cancer, Scientific Reports, Molecular and Cellular Biology, International Journal of Cancer, Molecular Cancer Research, Development, Cancer Research և այլն: Ռայա Սաաբի թիմը համագործակցում է ԵՊԲՀ «Մուրացան հիվանդանոցային համալիրի քիﬕաթերապիայի կլինիկայի հետ: Նա նաև արյունաբանության և ուռուցքաբանության հայկական ասոցիացիայի խորհրդի պատվավոր անդամ է:

ԵՊԲՀ-ում դասախոսեց Կոպենհագենի համալսարանի սննդաբանության ֆակուլտետի պրոֆեսոր Սթին Սթենդերը ԵՊԲՀ և Կոպենհագենի համալսարանների ﬕջև կնքված Էրազմուս+ երկկողմանի ծրագրի շրջանակներում մայիսի 16-17-ին Կոպենհագենի համալսարանի սննդաբանության ֆակուլտետի պրոֆեսոր Սթին Սթենդերը 2 դասախոսություն կարդաց: Պրոֆեսոր Ս. Սթենդերը երկար տարիներ ղեկավարել է խոլեստերինի և տրանսճարպերի փոխանակությանը վերաբերող գիտական հետազոտություններ: Ունի 200-ից ավելի գիտական հրապարակուﬓեր: Դանիայում սննդի արդյունաբերության ﬔջ տրանսճարպերի օգտագործումը կարգավորող օրենքի հեղինակներից է: Մայիսի 16-ին ԵՊԲՀ հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնում դասախոսությունը նվիրված էր սրտանոթային համակարգի հիվանդություններին՝ համաճարակաբանությանը, պաթոֆիզիոլոգիային և կանխարգելմանը: Մայիսի 17-ին պրոֆեսորն անդրադարձավ «Արդյունաբերական տրանսճարպերի անբարենպաստ ազդեցությունը սրտանոթային համակարգի վրա, դրանց տարածվածությունը ﬔր առօրյա սննդում. հանրությանը պաշտպանելու ժամանակն է» թեմային: Ի դեպ՝ դասախոսություններն անգլերենով էին:

Մանկաբուժական համաժողովը ﬕավորել էր Հայաստանի ու արտերկրի առաջատար մասնագետներին «Համալսարանական մանկաբուժության արդի խնդիրները թեմայով համաժողովը ﬔկ հարկի տակ էր համախմբել ոչ ﬕայն ﬔր երկրի, այլև Շվեդիայի և Ռուսաստանի առաջատար մասնագետներին: Գիտագործնական համաժողովի նպատակն էր ներկայացնել համալսարանական մանկաբուժության առավելություններն ու արդյունավետությունը, ինչպես նաև անդրադառնալ այդ բնագավառի հիﬓախնդիրներին: «Համալսարանական մանկաբուժության վերաբերյալ առաջին համաժողովի նպատակն է արժևորել և խրախուսել մանկաբույժի աﬔնօրյա, անչափ կարևոր աշխատանքը,- լրագրողների հետ զրույցում նշեց ԵՊԲՀ մանկաբուժության թիվ 1 ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Նունե Բաղդասարյանը: Մասնագետները կարևորեցին համագործակցությունը և երիտասարդների շրջանում փորձի փոխանակման անհրաժեշտությունը:

Շվեդիայից ժամանած պրոֆեսորներ Սիմոն Ռանդքուիստը և Ֆրեդրիկ Ինգեմանսոնը, ինչպես նաև պրոֆեսոր Օլգա Կոմարովան իրենց զեկույցներում անդրադարձան մասնագիտական արդիական թեմաներին:

Ուսանողական գիտական համաժողովում ներկայացվեց 60 զեկուցում ԵՊԲՀ տեղագրական անատոﬕայի և օպերատիվ վիրաբուժության ամբիոնի և ուսանողական խորհրդարանի կողﬕց կազմակերպված 2016-17 ուսուﬓական տարվա հերթական ուսանողական գիտական համաժողովի ընթացքում ներկայացված 60 զեկուցուﬕց ընտրվեցին լավագույն 12-ը: Ուսանողական համաժողովի մասնակիցներին ող ջունեց ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Սեմյոն Օրդույանը: Այնուհետև ներկայացվեցին տարվա ընթացքում ամբիոնի կատարած ուսուﬓահետազոտական աշխատանքները: Ժյուրին նախագահում էր վիրաբուժության թիվ 4 ամբիոնի վարիչ Մուշեղ Միրիջանյանը: Առաջին տեղը զբաղեցրեց Օֆել յա Պալանջյանը՝ «Սինուս-լիֆտինգ, 2-րդ տեղը՝ Զարուհի Գաբրիել յանը՝ «Լեզվի քաղցկեղ, 3-րդ տեղը՝ Նարեկ Մարտիրոսյանը՝ «Ստենտավորում թեմաներով զեկուցուﬓերով: 14

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

Բոլոր մասնակիցները պարգևատրվեցին հավաստագրերով:

ิณีซีฟีกีฏีกีถ ีญีธึ ีฐึ ีคีซ ีพีฅึ ีปีซีถ ีถีซีฝีฟีฅึ ีธึ ีด ิฟึ ีฉ ีฉีตีกีถ ีฐีซ๏ฌ ีกีฐีกึ ึ ีฅึ ีซ ึ ีคึ ีกีถึ ีฌ ีฎีดีกีถ ีฒีซีถีฅึ ีซ ีดีกีฝีซีถ ีงีซีถ ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีญีธึ ีฐึ ีค ีด ีฝ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีถีฅึ ีซ ีฃีฎีธีพ ีบึ ีธีผีฅีฏีฟีธึ ิผีกึ ีซีฝีก ิฑีพีฅีฟีซีฝีตีกีถีซ ึ ีฐีฅีฟีข ีฐีกีฏีกีถ ึ ีทีกึ ีถีกีฏีกีฏีกีถ ีฏึ ีฉ ีฉีตีกีถ ีฃีฎีธีพ ีบึ ีธีผีฅีฏีฟีธึ ิณีกีผีถีซีฏ ิฑีพีฅีฟีซีฝีตีกีถีซ ีฆีฅีฏ ีตึ ีถีฅึ ีจ, ีธึ ีธีถึ ีด ีฐีกีถีฃีกีดีกีถีกีฌีซึ ีกีถีคึ ีกีคีกึ ีฑ ีฏีกีฟีกึ ีพีฅึ ีกีผีฏีก ีญีถีคึ ีซีถีฅึ ีซ ีฌ ีฎีดีกีถ ีฒีฒ ีฉีตีกีดีข ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีพีธีฒ ึ ีฎึ ีกีฃึ ีพีธีฒ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีถีฅึ ีซีถ: ี ึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีซ ึ ีบึ ีธึ ีฅีฝีธึ ีกีคีกีฝีกีญีธีฝีกีฏีกีถ ีฏีกีฆ๏ฌ ีฏีธีฒ๏ฌ ึ ีขีกึ ีฑึ ีกึ ึ ีกีฎ ีขีกีฆีดีกีฉีซีพ ีฐีกึ ึ ีฅึ ีถ ีกีผีกีปีกึ ีฏ ีฉีต ีถีถีฅึ ีจ ีพีฅึ ีกีขีฅึ ีด ีงีซีถ ีข ีฐีกีฏีกีถ ึ ีฐีฅีฟีข ีฐีกีฏีกีถ ีฏึ ีฉ ีฉีตีกีถ ีธึ ีกีฏีซ ีขีกึ ีฅีฌีกีพีดีกีถีจ, ีซีถีนีบีฅีฝ ีถีกึ ีกีดีขีซีธีถีถีฅึ ีด ีกีถีฐึ ีกีชีฅีทีฟ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีกีตีซีถ, ีฏีกีผ ึ ีพีกีฎึ ีกีตีซีถ ึ ีกีตีฌ ึ ีธึ ีธีญ ีฉีต ีถีถีฅึ ีซ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีดีกีถีจ: ิณีซีฟีกีฏีกีถ ีญีธึ ีฐึ ีคีซ ีฐีกีปีธึ ีค ีถีซีฝีฟีธึ ีด ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีกีฏีกีถ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีถีฅึ ีซ 2016 ีฉีพีกีฏีกีถีซ ีฃีธึ ีฎีธึ ีถีฅีธึ ีฉีตีกีถ ีฐีกีทีพีฅีฟีพีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ึ ีฅึ ิตี ิฒี ีฏีฌีซีถีซีฏีกีฏีกีถ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีถีฅึ ีซ ีฃีฎีธีพ ีบึ ีธีผีฅีฏีฟีธึ ิฑึ ๏ฌ ีถ ี ีซีถีกีฝีตีกีถีจี ีถีทีฅีฌีธีพ, ีธึ ีซ ีฟีกึ ีขีฅึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีกีตีฌ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฏีกีฆีดีกีฏีฅึ ีบีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซี ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีกีฏีกีถ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีถีฅึ ีถ ีกีดีขีธีฒีป ีกีทีญีกึ ีฐีธึ ีด 18-ึ ีค ีคีกึ ีซึ ีฝีฏีฝีกีฎ ๏ฌ ีกีชีกีดีกีถีกีฏ ๏ฌ ึ ีกีถีซ ีกีผีกึ ีฅีฌีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีฅีถ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีถีธึ ีด: ิบีกีดีกีถีกีฏีกีฏีซึ ีกีทีญีกึ ีฐีธึ ีด ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีกีฏีกีถ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีฝีฟีกีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีกีผีปึ ีคึ ีพีกีฎ ีง ีขีกึ ีฑึ ีกีฏีกึ ีฃ ีขีธึ ีชึ ีฃีถีธึ ีฉีตีกีถ, ีธึ ีกีฏีตีกีฌ ีฏึ ีฉีธึ ีฉีตีกีถ ีกีบีกีฐีธีพีดีกีถ, ีซีถีนีบีฅีฝ ีถีกึ ีฃีซีฟีกีฐีฅีฟีกีฆีธีฟีกีฏีกีถ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีถีฅึ ีซ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีดีกีถ ีฐึ ีกีดีกีตีกีฏีกีถีจ: ิฑึ ๏ฌ ีถ ี ีซีถีกีฝีตีกีถีจ ีฐีกีถีฃีกีดีกีถีกีฌีซึ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ึ ีฅึ ีฉีฅ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีกีตีซีถ, ีฉีฅ ีกีผีธีฒ ีปีธึ ีฉีตีกีถ ีบีกีฐีบีกีถีดีกีถ ีกีผีกีปีถีกีตีซีถ ึ ีฒีกีฏีธึ ีด ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีพีธีฒ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีถีฅึ ีซ ีฎีกีพีกีฌีถีฅึ ีจ: ิฝีธีฝีฅึ ีถีกึ ีกีผีกีปีซีฏีก ีฎึ ีกีฃึ ีฅึ ีซ ีธึ ีกีถีฅีฌีซึ ีถีฅึ ีซ ีดีกีฝีซีถ, ีธึ ีธีถึ ีถึ ีก ีฃีถีก-

ีฐีกีฟีดีกีดีขี ีกีผีกีปีซีถ ีฐีฅึ ีฉีซีถ ๏ฌ ีฟีพีกีฎ ีฅีถ ีฏีกีฟีกึ ีพีธีฒ ีกีทีญีก ีฟีกีถึ ีถีฅ ึ ีธึ ีด ีธึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีซ ึ ีฏีฌีซีถีซีฏีกีฏีกีถ ึ ึ ีคีซีถีกีฟีธึ ีถีฅึ ีซ ีถีฅึ ีฃึ ีกีพีดีกีถีจ, ีฌีฝีกึ ีกีถีถีฅึ ีซ ีกีพีฅีฌีกึ ีดีกีถีจ, ีถีธึ ีฎีก ีผีก ีตีธึ ีฉ ีตีธึ ีถ ีถีฅึ ีซ ีธึ ีฏีฌีซีถีซีฏีกีถีฅึ ีซ ีฝีฟีฅีฒีฎีดีกีถีถ ีธึ ีฆีกึ ีฃีกึ ีดีกีถีจ: ิธีฝีฟ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ีพีกีฎ ีฟีฅีฒีฅีฏีกีฟีพีธึ ีฉีตีกีถี ิตี ิฒี ีฅึ ีฏีธึ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีถีฅึ ีธึ ีด ีกีทีญีกีฟีธึ ีด ีง 1.189 ีขีธึ ีชีกีทีญีกีฟีธีฒ: ี ึ ีกีฏีกีถ ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีถีบีกีฟีกีฏีธีพ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีถีฅึ ีกีตึ ีฅีฌีธึ ีด ีง ีกีพีฅีฌีซ ึ ีกีถ 2.000 ีธึ ีฝีกีถีธีฒ ึ 500 ีฏีฌีซีถีซีฏีกีฏีกีถ ึ ึ ีคีซีถีกีฟีธึ : ิฑีดึ ีธึ ีฅีฌีธีพ ึ ีถีถีกึ ีฏีธึ ีดีจี ิตี ิฒี ีผีฅีฏีฟีธึ ิฑึ ๏ฌ ีถ ี ีธึ ึ ีกีคีตีกีถีจ ีถีทีฅึ , ีธึ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีกีฏีกีถ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีถีฅึ ีซ ีฏีธีฒ๏ฌ ึ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีพีธีฒ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีจ ีคีชีพีกึ ีง ีฉีฅึ ีกีฃีถีกีฐีกีฟีฅีฌ, ึ ีกีถีซ ีธึ ีกีตีถ ีธึ ีถีซ ีธีน ๏ฌ ีกีตีถ ีกีผีธีฒ ีปีกีบีกีฐีกีฏีกีถ, ีกีตีฌึ ีฏึ ีฉีกีฏีกีถ, ีฐีฅีฟีกีฆีธีฟีกีฏีกีถ, ีซีถีนีบีฅีฝ ีถีกึ ีฝีธึ ีซีกีฌีกีฏีกีถ

ีบีกีฟีกีฝีญีกีถีกีฟีพีธึ ีฉีตีกีถ ีบีก ีฟีกีฝีญีกีถีกีฟีพีธึ ีฉีตีกีถ ีขีกีฒ ีขีกีฒีฏีกึ ีธึ ีฏีกึ ีธึ ึ ีซีนีถีฅึ : ิตีฌีถีฅีฌีธีพ ีกีตีค ีฐีกีถีฃีกีดีกีถึ ีซึ ี ีถีก ีฐีกีถีฑีถีกึ ีกึ ีฅึ ๏ฌ ีฎ ีธึ ีทีกีคึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีคีกึ ีฑีถีฅีฌ ีฏีกีฆีดีกีฏีฅึ ีบีกีฏีกีถ ีญีถีคีซึ ีถีฅึ ีซ ีฌีธึ ีฎีดีกีถีจ, ีธึ ีกีฏีซ ีพีฅึ ีกีฐีฝีฏีดีกีถ ๏ฌ ีญีกีถีซีฆ๏ฌ ีฅึ ีซ ีดีทีกีฏีดีกีถีจ, ีซีถีนีบีฅีฝ ีถีกึ ีถีฅึ ีฐีซีพีกีถีคีกีถีธึ ีกีตีซีถ ีพีกึ ีกีฏีถีฅึ ีซ ีคีฅีด ีบีกีตึ ีกึ ีซีถ: ี ีซีฝีฟีซ ีจีถีฉีกึ ึ ีธึ ีด ีกีถีคึ ีกีคีกึ ีฑ ีฏีกีฟีกึ ีพีฅึ ีถีกึ ีฏีกีถีธีถีกีฏีกึ ีฃีฅึ ีซ ึ ีธึ ีธีญีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ึ ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีฃึ ีกีฏีกีถีธึ ีฉีตีกีถ ีฐีกีฝีฟีกีฟีดีกีถีจ ีพีฅึ ีกีขีฅึ ีธีฒ, ีซีถีนีบีฅีฝ ีถีกึ ีกีตีฌ ีจีถีฉีกึ ีซีฏ ีฐีกึ ึ ีฅึ ีซ:

ี ีกีต-ีขีฅีฌีธีผีธึ ีฝีกีฏีกีถ ีดึ ึ ีธึ ีตีฉีซ ีกึ ีคีตีธึ ีถึ ีถีฅึ ีจ ีฐีกีตีฟีถีซ ีฅีถ

ี ีกีฒีฉีกีถีกีฏ ๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีดึ ึ ีธึ ีตีฉีธึ ีด ี ีถีธึ ีฐีกีพีธึ ีธึ ีด ีฅีถึ ิตี ิฒี ีบึ ีธีผีฅีฏีฟีธึ , ีบึ ีธึ ีฅีฝีธึ ิฟีธีถีฝีฟีกีถีฟีซีถ ิตีถีฏีธีตีกีถีซีถ ึ ีบึ ีธึ ีฅีฝีธึ ี ีกีพีฅีฌ ี ีกีฆีดีกีถีตีกีถีซีถี ี ีกีต-ีขีฅีฌีธีผีธึ ีฝีกีฏีกีถ ๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีฉีฅีดีกีถีฅึ ีธีพ ีดึ ึ ีธึ ีตีฉีธึ ีด ีฐีกีฒีฉีฅีฌีธึ ีกีผีซีฉีธีพ: ี ี ิฟิณี ีฃีซีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีบีฅีฟีกีฏีกีถ ีฏีธ๏ฌ ีฟีฅีซ ีถีกีญีกีฃีกีฐีซ ีฐึ ีกีดีกีถีธีพ ีฐีกีฝีฟีกีฟีพีฅีฌ ีง ี ี ีฏึ ีฉีธึ ีฉีตีกีถ ึ ีฃีซีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีถีกีญีกึ ีกึ ีธึ ีฉีตีกีถ ีฃีซีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีบีฅีฟีกีฏีกีถ ีฏีธ๏ฌ ีฟีฅีซ ึ ี ีซ๏ฌ ีกึ ีกึ ีฐีฅีฟีกีฆีธีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีขีฅีฌีธีผีธึ ีฝีกีฏีกีถ ีฐีกีถึ ีกีบีฅีฟีกีฏีกีถ ีฐีซ๏ฌ ีกีคึ ีก๏ฌ ีฏีธีฒ๏ฌ ึ ีกีถึ ีฏีกึ ีพีกีฎ ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีฐีฅีฟีกีฆีธีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีฐีกีดีกีฟีฅีฒ ีถีกีญีกีฃีฎีฅึ ีซ ีกีปีกีฏึ ีธึ ีฉีตีกีถ ยซี ี ิฟิณี ิณี ิฟ - ี ี ิฒี ี - 2016๏ ท

๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีดึ ึ ีธึ ีตีฉีซ ีกึ ีคีตีธึ ีถึ ีธึ ีด ึ ีซีถีกีถีฝีกีพีธึ ีดีกีถ ีฅึ ีกีทีญีกีพีธึ ีพีกีฎ ีฎึ ีกีฃึ ีฅึ ีซ ึ ีกีถีฏีจ: ิฒีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ีบึ ีธึ ีฅีฝีธึ ีถีฅึ ีซ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ึ ีกีฎ ีฎึ ีกีฃึ ีฅึ ีถ ีงีซีถี ๏ ถิฑึ ีตีกีถ ีขีปีซีปีถีฅึ ีซ ีคีฅึ ีจ` ีธึ ีบีฅีฝ ีงีฌีฅีฏีฟึ ีกีฝีฟีกีฟีซีฏ ีคีกีทีฟีซ ีฐีฅีดีธีฝีฟีกีฆีซ ีพึ ีก ีกีฆีคีฅึ ีธึ ีฉีตีกีถ ๏ฌ ีปีถีธึ ีค๏ ท (ีบึ ีธึ . ิฟ. ิตีถีฏีธีตีกีถ), ๏ ถี ีซีบีฅึ ีขีซีฌีซีผีธึ ีขีซีถีฅ๏ฌ ีกีตีธีพ ีถีธึ ีกีฎีซีถีถีฅึ ีซ ีดีธีฟ ึ ีธีฟีธีฉีฅึ ีกีบีซีกีตีซ ีกึ ีคีตีธึ ีถีกีพีฅีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีขีกึ ีฑึ ีกึ ีดีกีถ ึ ีฏีธีฒ๏ฌ ีกีฏีซ ีขีกึ ีกีฝีกีฏีกีถ ีคึ ีฝึ ีธึ ีธึ ๏ฌ ีฅึ ีซ ีถีพีกีฆีดีกีถ ๏ฌ ีฉีธีคีถีฅึ ีซ ีดีทีกีฏีดีกีถ ึ ีธีฟีธึ ีซีฆีซีฏีกีฏีกีถ ีดีธีฟีฅึ ีธึ ๏ฌ ีฅึ ีจ๏ ท (ีบึ ีธึ . ี . ี ีกีฆีดีกีถีตีกีถ): ิฑี ิฑิณิฑ ิฒิบิปี ิฟ ี ิฑี ิปี 2017 N 3-4 (1348-1349) 15

25-го и 28-го мая 2017 г. в ЕГМУ им. Мх. Гераци состоялась научно-практическая студенческая конференция, посвященная актуальным вопросам исторических, деловых и культурных связей между двумя странами - Арменией и Россией. Данное мероприятие проводилось в канун 97-летия образования Ереванского государственного медицинского университета, богатого своими научными и культурными достижениями. Инициаторами и организаторами конференции выступили две языковые кафедры университета: кафедра иностранных языков (зав. кафедрой, доц. Балабанян В.М.) и кафедра армянского языка (зав. кафедрой, доц. Сукиасян Г.В.). С приветствием к участникам конференции обратились заведующие вышеназванных кафедр, зав. русским сектором кафедры иностранных языков доц. Налбандян С.Р., а также представители Российского центра науки и культуры в Ереване: Самуэлян С.Б. – ведущий специалист отдела русского языка и Мартиросян С.Г.

– зам.начальника отдела взаимодействия с общественными организациями. Данная конференция, проводимая при поддержке руководства вуза, являлась продолжением добрых традиций, установившихся на языковых кафедрах университета, которые на протяжении не одного десятка лет учат родному и иностранным языкам, знакомят с историей и культурой народов-носителей языков, развивают кругозор, формируют нравственный облик молодого поколения. Несомненно, конференции такого рода играют прогрессивную роль в сохранении национальных и общечеловеческих ценностей, они укре-

пляют двустороннее гуманитарное и культурное сотрудничество, а также являются свидетельством братских отношений между нашими странами и народами. Кроме того, подобные площадки раздвигают границы, создают новые возможности для обмена научно-исследовательской информацией как студентов, так и сотрудников смежных кафедр, что имеет свое особое значение в формате современных реалий. Была отмечена важность и необходимость проведения подобных мероприятий для приобщения студентов к научно-исследовательской деятельности, привития интереса к истории и культуре как своего народа, так народа-носителя языка. Символичным и созвучным теме конференции было то, что она велась на двух языках – армянском и русском. В работе конференции приняло участие около ста человек: гости, преподаватели, студенты I-III курсов всех факультетов и студенты медицинского колледжа. Руководителями студенческих работ выступали как преподаватели-русисты, так и преподаватели армянского языка. Тематический и хронологический охват докладов был широким и всесторонним, начиная с древнейших времен и до наших дней. Было заслушан и обсужден двадцать один доклад. Все доклады сопровождались слайдами.

Конференция проходила в деловой и дружеской атмосфере. Участники конференции единодушно отметили высокий уровень представленных

докладов, палитра тем была настолько многоцветна и ярка, что оказала неизгладимое впечатление на всех участников конференции, которые выразили особую заинтересованность в продолжении подобных мероприятий. В заключение организаторы конференции выразили всем докладчикам и руководителям благодарность за участие и высокий уровень подготовки. Докладчикам были вручены Сертификаты, удостоверяющие их участие в конференции.

Նոր մագիստրոսական ծրագիր

Հան Հ նրային ին առող ջության ն ֆ ֆակ կուլտե ետի ի ուսուﬓ ﬓակ կան ն գործընթացում «Բուժհաստատությունների կառավարում մագիստրոսական կրթական ծրագրի ներդրման նպատակով ԵՊԲՀ-ն և «Մենեջﬔնթ Միքս ﬕջազգային կազմակերպությունը կնքեցին համատեղ հուշագիր: Միջազգային չափանիշերին համապատասխան այս ծրագիրը նախատեսված է առող ջապահության համակարգում առնվազն 3 տարվա աշխատանքային փորձ ունեցող անձանց համար: Կլինեն 2 տարբեր ենթածրագրեր` նախատեսված անգլալեզու և հայալեզու լսարանների համար: Ծրագիրը նախատեսված է բժիշկների, բուժանձնա-

կազﬕ, իրավաբանների, կառավարման, տնտեսագիտության, ֆինանսական և մարքեթինգի մասնագետների, ճարտարագետների, ՏՏ ոլորտի մասնագետների, հոգեբանների, սոցիոլոգների և այլ մասնագիտությունների համար: ԵՊԲՀ ռեկտոր Արﬔն Մուրադյանի խոսքով՝ ծրագրի հիմքում ընկած է ﬔր երկրում «հոսպիտալ ﬔնեջﬔնթ գաղափարի ներդրուﬓ ու զարգացումը, ինչպես նաև առող ջապահության կազմակերպիչների պատրաստումը, որի կարիքն առկա է առող ջապահական համակարգում: «Մենեջﬔնթ Միքս ընկերության գործադիր տնօրեն Րաֆֆի Սեﬔրջյանը, ներկայացնելով տարբեր երկրներում աշխատանքի իրենց փորձը, ընդգծեց, որ համատեղ ջանքերով կյանքի կոչվող այս նախաձեռնությունն արդյունավետ համագործակցության սկիզբ է: Ի դեպ՝ կողﬔրը նշեցին, որ այս կարևոր փաստաթղթով սկիզբ է դրվում նոր համագործակցության, որի արդյունքում կպատրաստվեն բժշկական կազմակերպությունների հմուտ կառավարիչներ, ինչն էլ իր հերթին որակապես նոր մակարդակի կհասցնի բուժհաստատությունների կառավարումը: Ծրագրի ներդրման առիթով Ր. Սեﬔրջյանի՝ ավարտական կուրսերի ուսանողների և կլինիկական օրդինատորների համար կազմակերպված դասախոսության նպատակը անդրադարձն էր հանրային առողջության ֆակուլտետի ուսուﬓական գործընթացում «Բուժհաստատությունների կառավարում մագիստրոսական կրթական ծրագրի ներդրման կարևորությանը:

Գիտակրթական դասընթաց՝ ուղղված բժիշկդասախոսների հմտությունների բարելավմանը Լսարանի հետ շփումը հեշտացնելու և կատարած գիտակլինիկական աշխատանքները հանրությանը ներկայացնելու հմտություններ ձեռք բերելուն էր ուղղված ԵՊԲՀ-ի և «Նիարﬔդիկ ընկերության մայիսի 12-13-ին անցկացված դասընթաց-վերապատրաստումը: «Արդյունավետ հաղորդակցություն: Ելույթի հմտություններ: դասընթացի նպատակն էր գիտական տվյալների հիման վրա բարելավել ավագ բուժանձնակազﬕ հաղորդակացման հմտությունները: Դասընթացի շրջանակում, այդ

թվում՝ մարզային բժիշկներին, որոնց ﬕ մասը նաև դասախոսական աշխատանք է կատարում, ներկայացվեցին եվրոպական չափանիշերին համապատասխան էթիկական կանոններ և հաղորդակցման արդյունավետ հմտություններ: Զեկույցով հանդես եկավ 1.000-ից ավելի սեﬕնարներ և ուսուցողական դասընթացներ անցկացնելու փորձառություն ունեցող մարզիչ Անտոն Կասյանովը, ով նույն թեմայով դասընթացներ է անցկացրել Ղազախստանի առող ջապահության նախարարության գլխավոր մասնա-

գետների և Թբիլիսիի պետական բժշկական համալսարանի դասախոսների, ինչպես նաև Իաշվիլիի անվան մանկական հիվանդանոցի մասնագետների համար։ Քննարկվել և մասնագիտական վերլուծության են ենթարկվել նաև աշխատանքային կոլեկտիﬖերում շփման, տարբեր տեսակի տարաձայնությունների ժամանակ վարքին ու մոտեցուﬓերին առնչվող հարցեր: ՀՀ առող ջապահության նախարարությունը տվյալ դասընթացի մասնակիցներին շնորհել է 4 ՇՄԶ կրեդիտ:

Տեսական գիտելիքների և գործնական հմտությունների կատարելագործում Պիրոգովի անվան բժշկական համալսարանում Երևանի պետական բժշկական համալսարանի և Ն.Ի. Պիրոգովի անվան Ռուսաստանի ազգային հետազոտական բժշկական համալսարանի (ՌԱՀԲՀ) ﬕջև կլինիկական օրդինատորների փոխանակման ծրագրի շրջանակներում այս տարի ﬔր բուհի երկու կլինիկական օրդինատորներ՝ Հայկ Հովհաննիսյանը և Հովհաննես Աբրահամյանը 3 աﬕս ժա‫﬘‬ետով պրակտիկա անցան ﬔր գործընկեր բուհում:

Պրակտիկայի ընթացքում ﬔր կլինօրդինատորներն այցելել են ոչ

ﬕայն Ռուսաստանի ազգային հետազոտական բժշկական համալսարան, այլև սարքավորումներով գերհագեցած ստոմատոլոգիական կլինիկա, Վ.Ֆ. ՎոյնոՅասենեցկու անվան երեխաների մասնագիտացված բժշկական օգնության գիտագործնական կենտրոն, որտեղ ծանոթացել են կլինիկայի աշխատանքի, ինչպես նաև անձնակազﬕ հետ, մասնակցել բազմաթիվ վիրաբուժական ﬕջջամտությունների: Ն.Ի. Պիրոգովի անվան ՌԱՀԲՀ բուժական բաժնի ղեկավար, ﬔր բ հայրենակից Տիգրան Մուրադյանի հ առաջարկով ﬔր օրդինատորները ﬕացել են նրա ղեկավարած դոնորական շարժմանը՝ ակտիվ մասնակր ցության համար պարգևատրվելով ց պատվոգրով, եղել պատերազﬕ պ վետերանների դիմածնոտային հոսվ պիտալում, մասնակցել վիրահատուպ թյունների, ինչպես նաև ներկա եղել թ շվեյցարական ստոմատոլոգիական ակադեﬕայի կողﬕց նախաձեռնած տեսական և գործնական դասընտ թացներին: թ Ծրագրի մասնակիցները եղել են նաև Մոսկվայի Module Dental Lab ն ստոմատոլոգիական ս լաբորատորիայում: ր Այնուհետև Հ. Հովհաննիսյանը և Հ. Աբրահամյանը մասնակցել են Мастен-Мед-2017 ստոմատոլո-

գիա ի կան կ ն օլիմ իմպիա ի դային ին՝ առաջին ին անգամ ներկայացնելով ﬔր բուհը և ճանաչվել առաջին փուլի հաղթող: ՌԱՀԲՀ թերապևտիկ ամբիոնի նախաձեռնությամբ ﬔր օրդինատորներն այցելել են նաև Պերեսլավլ Զալեսսկի քաղաքի մանկատներից ﬔկը, իրականացրել ստոմատոլոգիական ﬕջամտություններ, ստացել պատվոգրեր, եղել ստոմատոլոգիայի և դիմածնոտային վիրաբուժության կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտում, Ն.Ի. Պիրոգովի անվան քաղաքային կլինիկական թիվ 1 հիվանդանոցում: Ինչպես նշում են ծրագրի մասնակիցները՝ նշված բոլոր վայրերում նրանք հնարավորություն են ունեցել ավելացնել իրենց տեսական գիտելիքները և կատարելագործել գործնական հմտությունները:

Հայ բժիշկները իրենց գիտելիքներով և փորձով չեն զիջում Շարիտեի բժիշկներին Գևորգ Սաղումյանը նախորդ տարվա հոկտեմբերից ﬕնչև այս տարվա ապրիլը սովորել է Բեռլինի Շարիտե բժշկական համալսարանում՝ «Էրազմուս+ ծրագրի շրջանակում: Նրա գնահատմամբ՝ հայ բժիշկներն իրենց գիտելիքներով և փորձով չեն զիջում Շարիտեի բժիշկներին: «Աﬔնակարևորը՝ Շարիտեում ես կարողացա ﬔծ բժշկական փորձ ձեռք բերել ՝ անընդհատ աշխատելով հիվանդների հետ, մասնակցելով վիրահատությունների և կատարելով փոքր ինվազիվ ﬕջամտություններ,- մանրամասնում է Գևորգը: Ազգերի խառնվածքների տարբերությունը նա զգացել է հատ-

18

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

կապես հիվանդների հարազատների վերաբերմունքում: «Ի տարբերություն Գերմանիայի՝ Հայաստանում աﬔն հիվանդի հետևում կանգնած է հարազատների ﬕ ամբողջ բանակ, որը ևս ﬔկ անգամ ապացուցում է հայ ընտանիքի ամուր լինելու փաստը,- իր տպավորություններով է կիսվում մասնակիցը: Այս ծրագրի շնորհիվ ԵՊԲՀ ներկայացուցիչը հնարավորություն է ունեցել բարելավել նաև լեզվի իմացությունը, այցելել տեսարժան վայրեր, ծանոթանալ գերմանական մշակույթին ու պատմությանը, ձեռք բերել նոր ընկերներ:

Պիրոգովի անվան բժշկական համալսարանի ուսանողները տպավորված են Հայաստանով Ն.Ի. Պիրոգովի անվան Ռուսաստանի ազգային հետազոտական բժշկական համալսարանից Երևանի բժշկական համալսարան փորձի փոխանակման նպատակով ժամանած կլինիկական օրդինատորներ Անտոն Մակոնինը և Մարիաննա Կոկովան արդեն իսկ մասնակցում են գերժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմամբ և կիրառմամբ ստոմատոլոգիական բարդ գործընթացների: Միջհամալսարանական գործակ-

կարևոր են և անհրաժեշտ, գործնականում կիրառելի: Դասընկերոջը լրացնելով՝ Մարիաննան ավելացնում է, որ Երեվանի իրենց բոլոր դասախոսներից սովորելու և վերցնելու շատ բան ունեն: «Ուրախալի է, որ թե այստեղ, թե Ռուսաստանում ﬔնք հնարավորություն ունենք ստանալ եվրոպական չափանիշերին համապատասխանող կրթություն,- ասում է Անտոնը:

Հետբուհական և շարունակական կրթության ֆակուլտետի ընդհանուր ստոմատոլոգիական գործունեության կուրսի դոցենտ Թորգոմ Դաշտոյանի գնահատմամբ՝ ռուսաստանցի օրդինատորները շատ պատրաստված են, կարողանում են պատասխանել նույնիսկ աﬔնաբարդ հարցադրուﬓերին: Մասնագետը նշում է, որ այսօր ստոմատոլոգիան այնքան է զարգացել, որ համընթաց քայլելու համար պետք է ձգտել տիրապետել ոլորտի նորարարություններին, ախտորոշման և բուժման ժամանակակից ﬔթոդներին: Ն.Ի. Պիրոգովի անվան բժշկական համալսարանի ուսանողները խոստովանում են, որ կարճ ժամանակահատվածում ոչ ﬕայն տպավորված են ԵՊԲՀ-ի մասնագիտացման հնարավորություններով, այլև Հայաստանով: Անտոնը չի թաքցնում, որ սիրահարվել է Հայաստանին և այս ամռանը՝ արձակուրդին, ծրագրում է սեփական ﬔքենայով գալ Երևան: Երիտասարդները տպավորված են հայկական հյուրասիրությամբ, ջերմությամբ, հայ հասակակիցների հետ շփուﬓերով, մայրաքաղաքի ճարտարապետական տեսքով, հայաստանյան հարուստ խոհանոցով:

ցության շրջանակում երկամսյա կրթական ծրագրով Երևանի բժշկական համալսարան ժամանել է 2, Պիրոգովի անվան համալսարան Հայաստանից ﬔկնել են 2 կլինիկական օրդինատորներ: Շարունակական փոխանակման ծրագրերի նպատակն առաջին հերթին ապագա բժիշկների որակավորման բարձրացուﬓ է: Աﬔնօրյա հագեցած գործնական դասապրոցեսն Անտոնն ընդհատում է ﬔզ հետ զրուցելու նպատակով: Երիտասարդի խոսքով՝ ոչ ﬕայն ընդհանուր բժշկության ﬔջ, այլև ստոմատոլոգիայում կարևոր է բոլոր առարկաների մասին ամբող ջական պատկերացում կազﬔլը, որովհետև բոլոր առարկաներն էլ

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 19

Բաց դռների օր՝ բժշկական համալսարանում Հանրային առող ջության ֆակուլտետի իրականացրած Բաց դռների օր ﬕջոցառման մասնակիցները՝ դիմորդները և նրանց ծնողները, հնարավորություն ստացան ավելի մանրամասն ծանոթանալ բժշկական համալսարանում գործող հանրային առող ջության ֆակուլտետի կրթական ծրագրերին, պատկերացում կազﬔլ ֆակուլտետի հեռանկարների մասին, ինչպես նաև հանդիպել ռեկտորին, պրոռեկտորներին և ֆակուլտետի դեկանին: Հանդիպման մասնակիցները տեղեկացվեցին, որ հանրային առողջության ֆակուլտետ կարող են դիﬔլ ոչ ﬕայն բժշկական, այլև այլ մասնագիտությունների գծով բարձրագույն կրթություն ունեցող անձինք։ Հանրային առող ջության մասնագետների պահանջարկը ոչ ﬕայն աշխարհում, այլև Հայաստանում գնալով ﬔծանում է: Այդ մասին վկայեցին նաև ֆակուլտետի շրջանավարտները, որոնցից շատերն այսօր հաջողությամբ աշխատում են թե պետական, թե մասնավոր հատվածում: Նաև ընդգծվեց, որ ֆակուլտետի առաջիկա ծրագրերի հիմքում ﬔր երկրում «հոսպիտալ ﬔնեջﬔնթ գաղափարի ներդրուﬓ ու զարգացուﬓ է, առող ջապահության կազմակերպիչների պատրաստումը:

Դպրոցականներն այցելել են Մուրացան համալսարանական հիվանդանոց

Բարե Բ եգործութ ծ յուն նը բուﬔրանգ ն է. վստահ են Երևանի Ա.Պուշկի20

ն անվան թիվ 8 հիﬓանի կան դպրոցի 6/3 դասարանի կ աշակերտները, ովքեր ձևավորված ավանդույթի համավ ձայն աﬔն տարի այցելում ձ են բժշկական և այլ հատուկ ե նշանակության ն հաստատություններ: տ Դասղեկ Ինգա Վահանյանի խոսքով՝ խ բարեգործական այս շարունակական նախաա ձեռնության ձ հեղինակները հենց երեխաներն են: հ Պուշկինցիներն արդեն երկրորդ անգամ են այցելում «Մուրացան համալսարանական

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

հիվանդանոց: Այս տարի նրանց ուշադրության կենտրոնում էին մանկական և նորածնային վերակենդանացման կլինիկայում բուժում ստացող փոքրիկները: Կլինիկայի ղեկավար Հրանտ Կալենտերյանին նրանք փոխանցեցին աղոթագիրք, ինչպես նաև այցելեցին հիվանդանոցի խաղաթերապիայի սենյակ: Աշակերտները ոգևորված էին հիվանդանոցի խաղաթերապիայի սենյակում առկա ջերմ մթնոլորտից: Նրանք նաև գեղեցիկ ստեղծագործություն նվիրեցին երեխաներին:

«Թումանյան-150». ԵՊԲՀ-ն - ողողվել էր Ամենայն հայոց բանաստեղծի շնչով «Թումանյան-150 հոբել յանական տարվա ﬕջոցառուﬓերի շրջանակում Երևանի պետական բժշկական համալսարանի և Երևանի թատրոնի և կինոյի ինստիտուտի համատեղ ջանքերով անցկացվեց «Թումանյան-150 ﬕջոցառումը: Բուհերի համագործակցությունը պատահական չէր. կազմակերպիչների բնորոշմամբ, եթե բժիշկը փրկում է մարդուն, ապա գրողի առաքելությունն է փրկել մարդու ﬔջ մարդկայինը: Միջոցառման ընթացքում ելույթ ու-

նեցան բժշկական համալսարանի «Վերնատուն երգչախմբի ուսանող-սաները՝ ինչպես տեղացի, այնպես էլ օտարերկրացի, ովքեր կարդացին Թումանյանի գործերից և կատարեցին Կոﬕտասի ու այլ հեղինակների ստեղծագործություններ: Թատրոնի և կինոյի ինստիտուտի ուսանողները բանաստեղծի ստեղծագործությունների հիման վրա պատրաստել էին թատերական ներկայացում, տեսանյութեր և պարային համարներ: Հնչեց նաև արիա «Անուշ օպերայից: Միջոցառման նպատակն էր ուսանողների շրջանում սեր սերմանել գրականության և արվեստի նկատմամբ:

ิผิฑ ี ิฑ ิณี ึ ิณี ึ ี ี ี ิฑี ิดิปิฟ ี ี ิฝิติผ ิตี ิปี ิฟี ิฑี ี ิป ี ึ ี ึ ี ิปี ิตี ี ิฑ ิฟิฑ ี ิฑ ิณิป ี ิธ ิฟีกีบีจ ิตี ิฒี -ีซ ีฐีฅีฟ ีนีจีถีคีฐีกีฟีพีฅึ

ี ีกึ ีธึ ีถ ีถีกีฏีฅีฌีธีพ ีพ ีขีชีทีฏีก ีช ีฏ ีฃีซ ีซีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีถ ีถีพีซึ ีตีกีฌีถีฅึ ีซ ีกีถึ ีกีฎ ีธึ ีฒีซีถ ีถีฅึ ีฏีกีตีกึ ีถีฅีฌีธึ ีทีกึ ึ ีจี ีกีตีฝ ีกีถีฃีกีด ีฐีตีธึ ึ ีจีถีฏีกีฌีพีฅึ ีซีถึ ี ี ีฃีซีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีกีฆีฃีกีตีซีถ ีกีฏีกีคีฅ๏ฌ ีกีตีธึ ีด: ิฒีชีทีฏีกีฃีซีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีขีถีกีฃีกีพีกีผีซ ีกีถีพีกีถีซ ีฃีธึ ีฎีซีน ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีซ ีฏีธีนีธึ ๏ฌ ีฅึ ีซ ึ ีบีกึ ีฃึ ีถีฅึ ีซ ีทีกึ ึ ีถ ีกีดีขีธีฒีปีกีบีฅีฝ ีฉีพีกึ ีฏีฅีฌีจ ีขีกึ ีค ีฃีธึ ีฎ ีง: ิฒีชีซีทีฏ-ีคีฅีฒีกีฃีฅีฟีจ ีถีกึ ีดีกีถีฏีกีพีกึ ีช ีง ึ ีฐีกีฝีกึ ีกีฏีกีฏีกีถ ีฃีธึ ีฎีซีน, ิตี ิฒี ีถีกีญีฏีซีถ ีผีฅีฏีฟีธึ , ีกีตีชีดี ิตี ิฒี ีผีฅีฏีฟีธึ ีซ ีญีธึ ีฐึ ีคีกีฏีกีถ, ี ี ิณิฑิฑ ีขีถีกีฏีกีถ ีฃีซีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีขีกีชีกีถีดีธึ ีถึ ีซ ีกีฏีกีคีฅ๏ฌ ีฏีธีฝ-ึ ีกึ ีฟีธึ ีฒีกึ , ๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีกีฏีกีคีฅ๏ฌ ีกีถีฅึ ีซ ึ ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีจีถีฏีฅึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีบีกีฟีพีกีพีธึ ีกีถีคีกีด, ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฃีซีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีคีธีฏีฟีธึ , ีบึ ีธึ ีฅีฝีธึ : ี ึ ีฅึ ีกีผีกีป 79 ีฟีกึ ีฅีฏีกีถ ีคีกึ ีฑีกีฎ ีฃีซีฟีถีกีฏีกีถีจ ีพีฝีฟีกีฐ ีง, ีธึ ีซึ ีฏีตีกีถึ ีธึ ีด ีฐีกีถีคีซีบีกีฎ ีฌีกีพีกีฃีธึ ีตีถ ีดีกึ ีคีซีฏ ึ ีธีญีฅีฌ ีฅีถ ีซึ ีฏีตีกีถึ ีซ ีธึ ีฒีซีถ ึ ีณีกีฏีกีฟีกีฃีซึ ีจึ

ี ีซีฆีซีฏีธีฝ ีคีกีผีถีกีฌ ีฅึ ีกีฆีกีถึ ีจ ีนีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีกีพ ยซี ีกีฟีกีฐีกีฏีกีถ ีฅีด ีขีชีซีทีฏ ีคีกึ ีฑีฅีฌึ ี ึ ีฆีธึ ีด ีงีซ ึ ีซีฆีซีฏีธีฝ ีคีกีผีถีกีฌ, ีดีกีฉีฅีดีกีฟีซีฏีกีถ ึ ึ ีซีฆีซีฏีกีถ ีบีกีทีฟีกีดีธึ ีถึ ีงีซีถ ีซีถีฑ ีฐีกีดีกึ ๏ ท,- ีฆึ ีธึ ีตึ ีซ ีฝีฏีฆีขีธึ ีด ีถีทีฅึ ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีจี ๏ฌ ีปีขีฅึ ีฅีฌีธีพ ีถีกึ ีกีตีถ ีคึ ีพีกีฃีจ, ีฉีฅ ีซีถีนีบีฅีฝ ๏ฌ ีฎ ีฅีฒีขีธึ ีฐีฅีฟ ีบีกีฟีกีฐีกีฏีกีถ ีฐีกีตีฟีถีพีฅึ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีกีตีถ ีชีกีดีกีถีกีฏีพีก ีซีถีฝีฟีซีฟีธึ ีฟีซ ีทีฅีถึ ีซ ีคีซีดีกึ . ีบีกีฟีกีฐีกีฏีกีถีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ีณีกีฏีกีฟีกีฃึ ีกีฏีกีถ ีงึ ึ ี ีซีฆีซีฏีธีฝ ีคีกีผีถีกีฌีธึ ีฅึ ีกีฆีกีถึ ีถ ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ีถีฅีฌีธึ ีถีบีกีฟีกีฏีธีพ ีถีก ึ ีกีถีฏีกีถีธึ ีด ีงึ ีจีถีคีธึ ีถีพีฅีฌ ิตี ี , ีฝีกีฏีกีตีถ ีพีฅึ ีฟีกึ ีฅีฏีกีถีธึ ีด ีคีบึ ีธึ ีจีถีคีธึ ีถีพีฅีฌีธึ ีฐีฅีฟึ ีกีถึ ีธีพ ีกีถีฑีถีกีฃีซึ ีนีธึ ีถีฅีถีกีฌีธึ , ีซีฝีฏ ีฟึ ีกีดีกีคึ ีพีกีฎ ีฟีฅีฒีฅีฏีกีถึ ีซ ีพึ ีก ีถีฏีกึ ีซ ีขีกึ ีกีฏีกีตีธึ ีฉีตีกีถ ึ ีกีฝีฟีจ ีบีกีฟีณีกีผ ีฅีถ ีคีกีผีถีธึ ีด, ีธึ ีบีฅีฝีฆีซ ีซึ ีฃีธึ ีฎีฅึ ีจ ีนีจีถีคีธึ ีถีพีฅีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีธึ ีดึ

22

ี ีธึ ีฝีกีฐ ี ีฐีกีฟีพีฅีฌีธีพี ีพี ีฅ ีฅีฒีขีกีตึ ีถีฅึ ีจ ีบีฅีฟีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซึ ิฑีขีธีพ ีตีกีถ ึ ีธีฒีธึ ีธีพ ีซีปีถีธึ ีด ีฅีถ ีถีฅึ ึ ึ , ีฐีธึ ีฌีซีฝีซ 30-ีถีถ ีงึ , ีฐีฅีฟึ ีกีขีกึ ีกีถีฃีกีด ๏ฌ ีฏ ึ ึ ีฏีธึ ึ ีถีฅีฌีธึ ีบีกึ ีกีฃีกีตีธึ ีด ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีจ ีฝีฟีซีบีพีกีฎ ีฏีฌีซีถีฅึ ีฏีธึ ึ ีถีฅีฌ ๏ฌ ีกีดีขีธีฒีป ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีฟีกึ ีซึ ี ีกีตีฌีฅีฌีซีฝ ีถึ ีกีถึ ีบีกีฟีกีฐีกีขีกึ ีฐีกีถีคีซีบีธึ ีด ีฅีถ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีซีถีฟีซีฟีธึ ีฟ ีจีถีคีธึ ีถีพีฅีฌีธึ ีคีซีดีธึ ๏ฌ ีฑึ ีซ, ีธึ ีจ ึ ีกีฉีกีฉีพีกีฎ ีฉีฅึ ีฉีซ ีฟีฅีฝึ ีธึ ีถีฅึ ึ ิฑีตีฝีบีฅีฝ ีถีก ีฃีธึ ีฎีฅึ ีจ ีฐีกีถีฑีถีธึ ีด ีง ๏ฌ ีฐีกีฝีฟีกีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถ, ีธึ ีซ ีดีกีฝีซีถ ีกีถีฃีกีด ีฃีกีฒีกึ ีกึ ีนีธึ ีถีฅึ ึ ยซิตึ ีข ีฐีกึ ึ ึ ีฅึ ีซีถึ ี ีซีฝีฏ ีธึ ีฟีฅี ีฒ ีง ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีซีถีฝีฟีซีฟีธึ ีฟีจ, ๏ฌ ีฆ ีพึ ีก ีกีถีฃีกีด ีฎีซีฎีกีฒีฅึ ีซีถ, ึ ีกีถีซ ีธึ ๏ฌ ีถึ ีฐีฅีถึ ีกีตีค ีทีฅีถึ ีซ ีคีซีดีกึ ีงีซีถึ ๏ ท,- ีบีกีฟีดีธึ ีด ีง ีกีฏีกีคีฅ๏ฌ ีฏีธีฝีจ: ี ีฐีกีทีฟีพีฅีฌีธีพ ึ ีซีฆีซีฏีธีฝ ีคีกีผีถีกีฌีธึ ีฅึ ีกีฆีกีถึ ีถ ีกีถีฏีกีฟีกึ ีฉีธีฒีถีฅีฌีธึ ึ ีกีฝีฟีซ ีฐีฅีฟี ๏ฌ ีฏ ีฟีกึ ีซ ีกีถึ , ีนีถีกีตีกีฎ ีฌีกีพ ีกีผีกีปีกีคีซีดีธึ ีฉีตีกีถีจี ึ ีกีถีฏีกีถีธึ ีด ีง ีฐีฅีฟ ีพีฅึ ึ ีถีฅีฌ ีฃีธึ ีฎีฅึ ีจ, ีฝีกีฏีกีตีถ ีกีตีถ ีชีกีดีกีถีกีฏ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถีซ ีผีฅีฏีฟีธึ ิณึ ีธึ ีฃ ี ึ ีธีถีคีตีกีถีจี ีซึ ีขีถีธึ ีธีทีดีกีดีขี ีกีฆีถีพีกีฃีธึ ีตีถ ีกีถีฑีถีกีพีธึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถ ึ ีคีฅีฏีกีถ ี ีกีฐีกีถ ี ีญีซีฉีกึ ีตีกีถีจ ีฉีธึ ีตีฌ ีนีฅีถ ีฟีพีฅีฌ ีถึ ีกีถ ีฏีกีฟีกึ ีฅีฌ ีกีตีค ึ ีกีตีฌีจึ ี ึ ีบีฅีฝ ีฐีกีฏีกึ ีกีฝีฟีกึ ีฏี ีฐีดีธึ ีฟ ีดีกีฝีถีกีฃีฅีฟีถีฅึ ีจ ีถีทีฅีฌ ีฅีถ, ีธึ ีกีถีฃีกีด ึ ีซีฆีซีฏีธีฝีถีฅึ ีถ ีธึ ีดีกีฉีฅีดีกีฟีซีฏีธีฝีถีฅึ ีถ ีฅีถ ีคีซีดีธึ ีด ีขีชีทีฏีซ, ีถึ ีกีถีซึ ึ ีฃีถีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีญีถีคึ ีธึ ีด, ีฐีฅีฟึ ีกีขีกึ ี ีขีชีทีฏีธึ ีฉีตีธึ ีถีถ ีกีผีกีพีฅีฌ ีฏีกึ ึ ีธึ ีกีผีกึ ีฅีฌีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีงึ ยซิฑีตีฝีบีซีฝีธีพ, ีกึ ีชีกีถีกีพีธึ ีดีกึ ีคีซีฏ ึ ีธีญีฅีฌ ีฅีถ ีซีด ีฏีตีกีถึ ีซ ีธึ ีฒีซีถ, ีฅีฝ ๏ฌ ีกีตีถ ีฌีกีพ ีดีกึ ีคีฏีกีถึ ีฅีด ีฐีกีถีคีซีบีฅีฌ ึ ีทีกึ ีธึ ีถีกีฏีธึ ีด ีฅีด ีฐีกีถีคีซีบีฅีฌ ีกีผ ีกีตีฝึ ึ ๏ ท,- ีฐีกีพีฅีฌีธึ ีด ีง ีถีกึ ี ีซีฆีซีฏีธีฝ ีนีคีกึ ีฑีกีพ, ีขีกีตึ ึ ีซีฆีซีฏีกีถ ึ ีกีฝีฟีฒีกึ ีซีฆีซีฏีกีถ ีกีตีฝึ ึ ีงีฌ ีซึ ีฅีถึ ีกึ ีชีกีถีซ ีฟีฅีฒีถ ีธึ ีถีฅีถ ีกีฏีฟีซีพ ีฏีตีกีถึ ีธีพ ีกีบึ ีธีฒ ีฃีซีฟีถีกีฏีกีถีซ ีฐีฅีฟีกึ ึ ึ ึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีทึ ีปีกีถีกีฏีธึ ีดึ

ิฑี ิฑิณิฑ ิฒิบิปี ิฟ ี ิฑี ิปี 2017 N 3-4 (1348-1349)

ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีซ ีฏีกีฆีดีกีฏีฅึ ีบีกีฏีกีถ ีฏีกึ ีธีฒีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีดีกีฝีซีถ ีขีธึ ีฐีธึ ีด ีนีฅีถ ีดีธีผีกีถีธึ ีดึ ี ีก ีฅีฒีฅีฌ ีง ิตึ ึ ีกีถีซ ีบีฅีฟีกีฏีกีถ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ีขีธึ ีชีกีฏีกีถ ึ ีกีฏีธึ ีฌีฟีฅีฟีซ ีคีฅีฏีกีถีซ ีฟีฅีฒีกีฏีกีฌ (1971-72ีฉีฉ.), ีกึ ีฟีกีฝีกีฐีดีกีถึ ีซ ีธึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีซ ีคีฅีฏีกีถ (1972-79ีฉีฉ.), ีขีธึ ีชีกีฏีกีถ ึ ีกีฏีธึ ีฌีฟีฅีฟีซ ีคีฅีฏีกีถ (1979-83ีฉีฉ.), ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีฃีฎีธีพ ีบึ ีธีผีฅีฏีฟีธึ (198687ีฉีฉ.), ีผีฅีฏีฟีธึ (1987-2006ีฉีฉ.), ยซิปีฆ๏ฌ ึ ีฌ ีตีกีถ๏ ท ีฃีซีฟีกีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฏีฅีถีฟึ ีธีถีซ ีฐีธีฃีกีขีกึ ีฑีธึ ีถีฅึ ีซ ีญีธึ ีฐึ ีคีซ ีถีกีญีกีฃีกีฐ (2010-ีซึ ีกีผ ีกีตีฝึ ึ ), ิตี ิฒี ีผีฅีฏีฟีธึ ีซ ีญีธึ ีฐึ ีคีกีฏีกีถ (2011-ีซึ ีกีผ ีกีตีฝึ ึ ): ี ีกีฟีฏีกีบีฅีฝ 90-ีกีฏีกีถีถีฅึ ีซ ีฝีฏีฆีขีซีถี ๏ฌ ึ ีฅึ ีฏึ ีธึ ีด ีกีผีฏีก ีฝีธึ ีซีกีฌีกีฏีกีถ ึ ีฟีถีฟีฅีฝีกีฏีกีถ ีคีชีพีกึ ีซีถ ีซึ ีกีพีซีณีกีฏีธึ ีด, ี . ี ีกีฏีธีขีตีกีถีซ ีฐีดีธึ ีฟ ีฒีฅีฏีกีพีกึ ีดีกีถ ีทีถีธึ ีฐีซีพ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีธึ ีด ึ ีธีน ๏ฌ ึ ึ ีคีกีฝีกีบึ ีธึ ีฅีฝีจ ีฏีกีถีฃ ีนีซ ีกีผีฅีฌ, ีกีพีฅีฌีซีถี ีฏีกีฆีดีกีฏีฅึ ีบีนีกีฏีกีถ ีปีซีฒีถ ึ ีฃีฟีกีฃีธึ ีฎีฅีฌีธีพี ีขีธึ ีฐีซ ีฒีฅีฏีกีพีกึ ีจ ีฏีกึ ีธีฒีกึ ีฅีฌ ีง ีฝีฟีฅีฒีฎีฅีฌ ีบีกีตีดีกีถีถีฅึ , ีธึ ีบีฅีฝีฆีซ ีฉีฅ ีงีฌีฅีฏีฟึ ีกีดีกีฟีกีฏีกึ ีกึ ีธึ ีดีจ, ีฉีฅ ีปึ ีกีดีกีฟีกีฏีกึ ีกึ ีธึ ีดีจ ึ ีธึ ึ ีฟ ีธึ ีดีธึ ีฉ ีฟีกึ ีซีถีฅึ ีซีถ ีกีถีญีกึ ีกีถ ีฌีซีถีฅีถ ีกีทีญีกีฟีกีฏีซึ ีถีฅึ ีซ ีฐีกีดีกึ ี ีฉีฅีฉึ ีกึ ีถีฅีฌีธีพ ีกีถีฃีกีด ีฏีฅีถึ ีกีฒีกีตีซีถ ีฐีธีฃีฝีฅึ ีจึ ี ีกีญีฏีซีถ ีผีฅีฏีฟีธึ ีจ ๏ฌ ีฎ ีธีฃึ ีธึ ีธึ ีฉีตีกีดีข ีง ีฐีซีทีธึ ีด ีถีกึ ิตี ิฒี ึ ีฟีกึ ีฅึ ีฏึ ีกึ ีซีถีฅึ ีซ ีธึ ีฝีธึ ึ ีดีกีถ, ีซีถีนีบีฅีฝ ีถีกึ ีผีกีฆีดีกีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ึ ีกีฏีธึ ีฌีฟีฅีฟีถีฅึ ีซ ีฝีฟีฅีฒีฎีธึ ีดีจึ 2013-ีซีถ ีกีฏีกีถีกีพีธึ ีขีชีซีทีฏ-ีฃีซีฟีถีกีฏีกีถ ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีซ 75-ีกีดีตีกีฏีจ ีฐีกีถีคีซีฝีกีพีธึ ีธึ ีฉีตีกีดีข ีถีทีพีฅึ ีฐีกึ ีกีฆีกีฟ ีขีธึ ีฐีธึ ีด, ีธึ ีซ ีฐีฅีฟ ีซึ ีฅีถ ีฏีกีบีธึ ีด ีฅีถ ีกึ ีคีฅีถ ีกีพีฅีฌีซ ึ ีกีถ 60 ีฟีกึ ีซีถีฅึ ีจ: ิฒีชีทีฏีกีฏีกีถีถ ีซึ ีฐีกีดีกึ ีฐีกึ ีกีฆีกีฟ ีฏีกีผีธึ ีตึ ีง, ีธึ ีซ ีก๏ฌ ีถ ๏ฌ ีคึ ีกีฏีกีถ ึ ีธึ ีธีญีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีถึ ีกีถ ีธึ ึ ีกีญีกึ ีถีธึ ีด ีง, ีซีฝีฏ ีกีถีฐีกีปีธีฒีธึ ีฉีตีธึ ีถีจี ีฟีญึ ีฅึ ีถีธึ ีดึ ิฑีฏีกีคีฅ๏ฌ ีฏีธีฝ ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีจ 7 ๏ฌ ีถีกีฃึ ีธึ ีฉีตีกีถ, 3 ีคีกีฝีกีฃึ ึ ีซ, 11 ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีก๏ฌ ีฉีธีคีกีฏีกีถ ีฑีฅีผีถีกึ ีฏีซ, 21 ีกึ ีฟีธีถีกีฃึ ีซ, ีกีพีฅีฌีซ ึ ีกีถ 350 ีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีฐึ ีกีบีกึ ีกีฏีดีกีถ ีฐีฅีฒีซีถีกีฏ ีงึ ี ีกีฝีถีกีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีฃีธึ ีฎีธึ ีถีฅีธึ ีฉีตีกีถีจ ีฆีธึ ีฃีกีฐีฅีผ ีถีกึ ีกีฏีฟีซีพ ีฐีกีฝีกึ ีกีฏีกีฏีกีถ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีง ีซึ ีกีฏีกีถีกึ ึ ีฅีฌึ ี ีกีญีกีฃีกีฐีฅีฌ ีธึ ีฐีกีดีกีถีกีญีกีฃีกีฐีฅีฌ ีง ๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีถีทีกีถีกีฏีธึ ีฉีตีกีถ ีฟีกีฝีถีตีกีฏ ีฐีกีดีกีฃีธึ ีดีกึ ีถีฅึ : ี ีก ีขีกึ ีกีฐีกีตีฟีฅีฌ ีง ีฃีฌีญีธึ ีฒีฅีฒีซ ีกีถีธีฉีถีฅึ ีธึ ีด ึ .ีก๏ฌ ีถีกีฏีกึ ีกีฃีกีฉีฉีพีซ (ึ .ิฑิฟิน) ึ ีถึ ีก ีฃีธีตีกึ ีดีกีถีจ ีถีบีกีฝีฟีธีฒ ึ ีฅึ ๏ฌ ีถีฟีถีฅึ ีซ ีกีผีฏีกีตีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ, ีบีกึ ีฆีฅีฌ ึ .ิฑิฟิน-ีซ ีคีฅึ ีจ ีฃีฌีญีธึ ีฒีฅีฒีซ ีกึ ีตีกีถ ีทึ ีปีกีถีกีผีธึ ีฉีตีกีถ ีญีกีถีฃีกึ ีธึ ๏ฌ ีฅึ ีซ ีชีกีดีกีถีกีฏ:

ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีซ ีฏีตีกีถึ ีธึ ีด ีกีผีกีถีฑีถีกีฐีกีฟีธึ ีฏ ีฟีฅีฒ ีธึ ีถีซ ีฎีกีถีธีฉีธึ ีฉีตีธึ ีถีถ ีธึ ีฅึ ีฏีกึ ีกีดีตีก ีจีถีฏีฅึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ี ี ิณิฑิฑ ีกีฏีกีคีฅ๏ฌ ีฏีธีฝ, ี ิฝี ี ีกีผีธีฒ ีปีกีบีกีฐีธึ ีฉีตีกีถ ีถีกีญีกึ ีกึ ิท๏ฌ ีฌ ิณีกีขึ ีซีฅีฌ ีตีกีถีซ ีฐีฅีฟ: ิฒีชีทีฏีกีฃีซีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีธีฌีธึ ีฟีซ ีฅึ ีฏีธึ ีกีถีพีกีถีซีถีฅึ ีจ ีฎีกีถีธีฉีกึ ีฅีฌ ีฅีถ ีขีชีทีฏีกีฏีกีถ ีดีกีตึ ีขีธึ ีฐีซ ึ ีกึ ีดีกีฏีธีฌีธีฃีซีกีตีซ ีกีดีขีซีธีถีธึ ีด: ิฑีทีญีกีฟีกีถึ ีซ ีขีฅึ ีธึ ีดีธีพ ีฎีกีถีธีฉีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ึ ีธีญีกีฏีฅึ ีบีพีฅีฌ ีง ีปีฅึ ีด ีดีกึ ีคีฏีกีตีซีถ ีฐีกึ ีกีขีฅึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ, ีธึ ีถ ีกีถึ ีฅีฌ ีง ีชีกีดีกีถีกีฏีซ ีฝีฟีธึ ีฃีกีฟีฅีฝีจ: ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีซ ีฃีถีกีฐีกีฟีดีกีดีขี ิท๏ฌ ีฌ ิณีกีขึ ีซีฅีฌ ีตีกีถีจ ีขีกีฆีดีกีฏีธีฒีดีกีถีซ ีฆีกึ ีฃีกึ ีกีฎ, ีซีดีกีฝีฟีธึ ีถ, ๏ฌ ีฎ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีกีตีซีถ ึ ีธึ ีฑ ีธึ ีถีฅึ ีธีฒ ึ ๏ฌ ึ ีฐีกีถึ ีกีบีฅีฟีธึ ีฉีตีกีถ ีฐีกีดีกึ ๏ฌ ีฎ ีคีฅึ ีกีฏีกีฟีกึ ีธึ ีด ีธึ ีถีฅึ ีกีฎ ีกีถีฑีถีกีพีธึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีงึ , ีธีพ ีทีกีฟ ีฝีซึ ีพีกีฎ ีงึ ีถีกึ ีธึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีซ ีฏีธีฒ๏ฌ ึ : ิท๏ฌ ีฌ ิณีกีขึ ีซีฅีฌ ีตีกีถีถ ีธึ ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีจ ีฐีกีดีกีฟีฅีฒ ีปีกีถึ ีฅึ ีธีพ, ีซ ีถีบีกีฝีฟ ีฐีกึ ีกีฆีกีฟ ีขีธึ ีฐีซ ึ ีฐีกึ ีกีฆีกีฟ ีกีดีขีซีธีถีซ, ีขีกีฆีดีกีฉีซีพ ีถีกีญีกีฑีฅีผีถีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีฅีถ ีฏีตีกีถึ ีซ ีฏีธีนีฅีฌ: ยซิปีดีกีฝีฟีธึ ีถีจ ๏ฌ ีกีตีถ ีกีตีถ ีดีกึ ีคีจ ีนีง, ีธึ ีทีกีฟ ีขีกีถ ีฃีซีฟีซ, ีกีตีฌ ีกีตีถ ีดีกึ ีคีถ ีง, ีธึ ีถ ีซีดีกึ ีกีฎีจ ีทีผีกีตีฌีธึ ีฅีถ ีฟีกีฌีซีฝ ีง ีทึ ีปีกีบีกีฟีซีถ๏ ท,-ีซึ ีฅีถีซึ 7 ีฟีกึ ีธีพ ๏ฌ ีฎ ีฃีธึ ีฎีจีถีฏีฅึ ีธีปีจ ีขีถีธึ ีฉีกีฃึ ีฅีฌีซีฝ ีถีทีธึ ีด ีง ี ีซีฌีฅีถ ี ีกีฏีธีขีตีกีถีจ: ี . ี ีกีฏีธีขีตีกีถีถ ีกีผีกีถีฑีถีกีฏีซ ีปีฅึ ีดีธึ ีฉีตีกีดีข ีง ีฐีซีทีธึ ีด ีถีกึ ีกีพีฅีฌีซ ึ ีกีถ ีฏีฅีฝ ีคีกึ ี 1936-88ีฉีฉ. ึ ีกึ ีดีกีฏีธีฌีธีฃีซีกีตีซ ีกีดีขีซีธีถีจ ีฒีฅีฏีกีพีกึ ีกีฎ ีกีฏีกีถีกีพีธึ ีคีฅีฒีกีขีกีถ ึ ีฐีดีธึ ีฟ ีดีกีถีฏีกีพีกึ ีช, ี ี ิณิฑ ีกีฏีกีคีฅ๏ฌ ีฏีธีฝ ี ีซีดีธีถ ี ีกีฏีธีขีซ ี ีซึ ีฆีธีตีกีถีซีถ, ีธึ ีด ีกีถ๏ฌ ีปีกีฏีกีถ ีปีกีถึ ีฅึ ีธีพ ีฐีซ๏ฌ ีกีคึ ีพีฅีฌ ีง ีฐีกีตีฏีกีฏีกีถ ีถีธึ ึ ึ ีตีก, ๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีณีกีถีกีนีธึ ีด ีธึ ีถีฅึ ีธีฒ ีคีฅีฒีกีขีกีถีกีฏีกีถ ีคีบึ ีธึ ีจ: ี ีกีถีกีนีพีกีฎ ีฃีซีฟีถีกีฏีกีถีซ ีกีทีญีกีฟีกีถึ ีถีฅึ ีจ ๏ฌ ีฎ ีฐีฅีฟีกึ ึ ึ ึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีฅีถ ีกีผีกีปีกึ ึ ีฅีฌ ึ ีกีผ ีกีตีฝึ ึ ีซึ ีฅีถึ ีฏีกึ ึ ีธึ ีฟีฅีฒีถ ีธึ ีถีฅีถ ๏ฌ ีปีกีฆีฃีกีตีซีถ ีขีชีทีฏีกีฃีซีฟีกีฏีกีถ ีฃึ ีกีฏีกีถีธึ ีฉีตีกีถ ๏ฌ ีป:

ี ีฅึ ีด ีญีธีฝึ ีจ ีฐีฆีธึ ีคีฅีฒีซึ ีฐีฆีธึ ีคีฅึ ีง ีฏีกีฟีกึ ีด ิถึ ีธึ ีตึ ีจ ีฅีฆึ ีกึ ีกีฏีพีธึ ีด ีง ีกีบีกีฃีก ึ ีกึ ีคีฅีถ ีฃีธึ ีฎีธีฒ ีขีชีซีทีฏีถีฅึ ีซีถ ีธึ ีฒีฒีพีกีฎ ีฏีธีนีธีพ. ยซี ีฅีฟึ ีง ีฐีกึ ีฃีฅีฌ, ีฝีซึ ีฅีฌ ีกีผีกีปีซีถ ีฐีฅึ ีฉีซีถ ีดีกีฝีถีกีฃีซีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ึ ีฐีซีพีกีถีคีซีถ๏ ท,- ีกีฝีธึ ีด ีง ีขีชีซีทีฏ-ีฃีซีฟีถีกีฏีกีถีจึ ี ึ ีก ีฃีถีกีฐีกีฟีดีกีดีขี ีกีดีขีธีฒีป ีกีทีญีกึ ีฐีธึ ีด ีฟีฅีญีถีซีฏีกีฏีกีถ ๏ฌ ีปีธึ ีถีฅึ ีจ ีฝึ ีจีถีฉีกึ ีฆีกึ ีฃีกึ ีธึ ีด ีฅีถ ีกีบึ ีธึ ีด, ีซีถีนีถ, ีซึ ีฐีฅึ ีฉีซีถ, ีขีกึ ีกีฝีกีขีกึ ีง ีกีถีคึ ีกีคีกีผีถีธึ ีด ีขีชีซีทีฏ-ีฐีซีพีกีถีค ึ ีธีญีฐีกึ ีกีขีฅึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีพึ ีกึ ี ีก ีพีฝีฟีกีฐ ีง, ีธึ ีฐีกีณีกีญ ีปีฅึ ีด ีญีธีฝึ ีจ ีฐีฆีธึ ีคีฅีฒีซึ ีฐีฆีธึ ีคีฅึ ีง ีฏีกีฟีกึ ีธึ ีด, ึ ีฐีซีพีกีถีคีซ ีถีฏีกีฟีดีกีดีข ีธึ ีทีกีคึ ีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ีฏีกึ ึ ีธึ ีถีทีกีถีกีฏีธึ ีฉีตีธึ ีถ ีธึ ีถีซึ

ี ิฑินิตี ิปิฟ ิณี ิปิณี ี ี ิฑี

ิฝี ี ี ึ ึ ี ิผี ึ ิฝี ี ี ิผี ึ ี ิฑี ิฟิฑี ี ิตี ...

ิปีดีกีฝีฟ ีถีจ ๏ฌ ีกีตีถ ีกีตีถ ีดีกึ ีคีจ ีนีง, ีธึ ีทีกีฟ ีขีกีถ ีฃีซีฟีซ, ีกีตีฌ ีกีตีถ ีดีกึ ีคีถ ีง, ีธึ ีถ ีซีดีกึ ีกีฎีจ ีทีผีกีตีฌีธึ ีฅีถ ีฟีกีฌีซีฝ ีง ีทึ ีปีกีบีกีฟีซีถ

๏ ถิฑี ิฑิณิฑ ิฒิบี ิฟิป๏ ท ี ิฑี ี ี ิปี

ี . ี . ี ีกีฏีธีขีตีกีถีจ ีฆีขีกีฒีพีธึ ีด ีง ีถีกึ ีฝีซึ ีฟีกีถีธีฉีกีตีซีถ ีฐีกีดีกีฏีกึ ีฃีซ ีพึ ีก ีกีฆีคีธีฒ ึ ีซีฆีซีธีฌีธีฃีซีกีบีฅีฝ ีกีฏีฟีซีพ ีถีตีธึ ีฉีฅึ ีซ ีฐีกีตีฟีถีกีขีฅึ ีดีกีถ, ีฝีกีฏีกีพีกีทีกึ ีช ีฏีฅีถีฝีกีฑึ ีซ ีชีกีดีกีถีกีฏ ีฃีฌีญีธึ ีฒีฅีฒีซ ีกึ ีตีกีถ ีทึ ีปีกีถีกีผีธึ ีฉีตีกีถ ีญีกีถีฃีกึ ีดีกีถ ึ ีคึ ีก ีคีฅีฒีกีตีซีถ ีฐีกีดีธึ ีฒีฒีดีกีถ ีฐีกึ ึ ีฅึ ีธีพ: ี ีกีดีกีฐีฅีฒีซีถีกีฏ ีง ีคีฅีฒีกีขีกีถีธึ ีฉีตีกีถ ีคีกีฝีกีฃึ ึ ีฅึ ีซ:

๏ ถ ิฒิบี ิฟิฑิฟิฑี ี ิฑี ิฑิผี ิฑี ิฑี ิป 100 100โ โ ิฑี ี ิฑิฟิปี ิธี ิดิฑี ิฑี ๏ ท๏ ท ิฝี ี ิฑิณี ิป ี ิตี ี ี ี ิตี ิฟิฑี ิฑี ี ี ี ี ิตี ี ิธี ิดิฑี ิฑี ิตี ิตี ิฑี ิป ี ิฑี ิฑิผี ิฑี ิฑี ิป ิฒิบี ิฟิฑิฟิฑี ี ิฑิฟี ี ิผี ิตี ิป ิฑี ิตี ิฑิฑี ิฑี ิปี ิฑี ิฒิปี ี ี ิตี ิธ

ี ี ี ี ิฑิผ ิฑ ี ิฑ ี ี ี ิปิฑ ี ิป ิฑี ิฒิปี ี ๏ ป 95

ิฑีด ิฑ ีดีขีซีธ ีดีข ีซีธีถีจ ีฒีฅ ีฒีฅีฏ ีฏีก ีกีพีก ีพีก ีกึ ีฅีฌ ีฅีฌ ีฅีถ ี . ี .ี ี . ิฑึ ีฎ ี . ีฎึ ีธึ ีถีซีถ (119 922 2-4 47ีฉ 7ีฉีฉ. ีฉ ), ี .ี ีฉ. ี . ิฑีตีตีพีกีฆ ิฑ ีกีฆ ีตีกีถีจ ีถีจ (19 9477-5 56ีฉีฉ 6ีฉีฉ.), 6ีฉ ีฉ.), ี .ี ี . ี ีกีฏ ีฏีธ ีธีข ีขีตีก ีตีกีถีจ (195 (195 9566-65 65ีฉีฉ ีฉ.), .), ิผ. ิผ.ี . ิผ.ี ี . ี ีก ี ี ีกีถ ีกีถีธึ ีธึ ีฏ ีฏีตีตีก ีกีถีจ (1 (196 655-77 5-77 77ีฉีฉ ีฉีฉ ีฉ ีฉ.) . , ี .ิณ. ี .ิณ. ิณ ี ีก ี ีกีฆ ีฆีกึ ีกึ ีตีตีก ีกีถีจ ีถ (19 19777 77-8 -82ีฉ 2ีฉีฉ 2ีฉ ีฉ.)),, ิผ.ิฑ ิฑ.. ี ี ีก ีกีถ ีถีธึ ีธึ ีฏ ีธึ ีฏีตีตีก ีกีถ ีถีจ ีจ ((1198 9822-88 8 ีฉีฉ 88 ีฉ .) .),, ิฑ.ี . ิฑ. . ิฟีกีถ ิฟีก ีกีถีก ีกีตีก ีก ีตีกีถ ีกีถ ีถีจ ีจ (11988988-93ีฉีฉ.) ีฉีฉ ีฉ.) .), ิณ..ี . ิณ ิณ.ี . ี . ี ีตีตีก ีกีฌ ีตีกีถีจ ีกีฌ ีถีจ (19 1994 9 -2 94 -201 0111ีฉ 0 1ีฉีฉ.), ีฉ..), ิฟ.ี ี . ิฒีก ีกึ ีธ ึ ีธีตีกีถ ีถีจ ีจ (20 2 11-ีซ 111-ีซึ ีซึ ีกีผ ีผ ีกีตีต ีฝึ ีฝ ึ ึ ึ )): ิตึ ีข ีทีทีก ิตึ ีกีฐีกีฃีธ ีฃ ึ ีฎ ึ ีฎีด ีดีกีถ ีถ ีฐีกีถ ีถีฑีถีพีฅึ ีฅึ ีกีถีก ีกีฟีธ ีฟีธ ีธ๏ฌ ีฏีธ ีฏีธึ ๏ฌ ีถีธึ ีก ีฏีธึ ีกีฏีกีผีธ ีผีธึ ึ ีตึ ึ ีตึ ีทีฅีถึ ีทีฅ ึ ีซ ีซ ๏ฌ ีฐีก ีฐีกีฟีพ ีฟีพีก ีฟีพ ีกีฎ ีก ีฎีจ (192 (119 92 26ีฉ ีฉ), ), ี . ิฑึ ิฑึ ีฎึ ีธ ิฑึ ีฎ ึ ีธึ ีถีธ ึ ีธึ ีถีธึ ีถีก ีกีญีกีฑีฅ ีฅีผีถีธึ ีถีธึ ีฉีต ีถีธ ีฉ ีกีด ีก ีข ีกีดีขีซีธ ีกีด ีธีถีจ ีฟีฅ ีฟีฅีฒีกึ ีธ ึ ีธีญีพ ีพีฅ ีฅึ ึ ๏ฌ ีถีนึ ีนึ ีกีตีฝ ีตีฝึ ึ ึ ึ ีงีฌ ีฃีธึ ีฃีธึ ีฎีธ ีฃีธ ีฎีธึ ีด ีด ีง ีกีถ ีถีก ีกีฟีธีฟีธีฟีธ ๏ฌ ีก ๏ฌ ีกีฏีก ีก ีฏ ีถ ีดีก ีฏีก ีดีกีฝ ีฝีถีก ีถ ีทีฅีถ ีฅีถึ ีธึ ีด ึ ีธึ ีด ึ ีธ ึ ีด: ี . ี . ิฑึ ีฎ ีฎึ ีธึ ีธ ีถีธึ ีธ ีถีก ีกีญีก ีญีกีฑีฅ ีญีก ีญีกีฑ ีฅีผ ีผีถีธึ ีฉ ีธึ ึ ีฉีตีตีก ีกีดีข ีด ีก ีขีซีธ ีกีด ีซีธีถีซีถ ีถ ีฏีซึ ีซึ ีฝีฟ ีฟีฅ ีฅีฒีฎ ีฒ ีพีกีฎ ีฎ ีกีถ ีถีก ีกีฟีธ ีฟีธ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีถ ีฉีก ีกีถ ีถีฃีก ีถีฃีก ีฃ ึ ึ ีก ีกีถีจ ีถีจ ๏ฌ ีถีน ึ ึ ีฝ ีฏ ึ ึ ีฝ ึ ึ ีฏีธ ีธีนีพีธ ีพีธึ ีด ีพีธึ ีด ีด ีง ีถึ ีก ึ ีก ีกีถีธึ ีธึ ีถ ีถีธีพ ีธีพ ีพ: ี ีฟีฅ ีฟีฅีฒ ีฒีฎ ีฎีดีก ีกีถ ึ ึ ึ ีฅึ ีฅ ีซีถ ีซ ีฉีกีถ ีกีถีฃีกึ ีก ึ ีกีถีจ ึ ีกีถ ีฏีก ีฏ ีกึ ีณ ีณ ีชีกีดีก ีกีถีกีฏีธึ ีด ีด ีฐีก ีกึ ึ ีฝีฟีก ีกีถ ีถีธึ ีธึ ีด ีง ึ ีธ ึ ีธึ ึ ึ ีธึ ึ ีก ีกีถีดีธึ ีท ีดีธึ ีทีทีถ ีดีธ ีถีฅ ีฅึ ีธ ึ ีพ ึ ีกีผ ีกีต ีกีต ีกีตีฝ ึ ๏ฌ ีฎ ีคีฅ ีฝึ ีคีฅึ ีฅึ ีง ีฏีก ีฏีกีฟีกึ ีธ ีธึ ีด ึ ีธึ ีฝีก ีกีถีธีฒ ีธีฒีถ ีฒีถีฅึ ีซ ีซ ีธึ ีฝีธึ ึ ีดีกีถ ีถ ีฃีธึ ีธ ีฎีธึ ีธึ ีด ีด: ีด: ี ีก ีกีด ีกีดีข ีกีดีข ีขีซีธ ีซีธีถีจ ีฒีฅ ีซีธ ีฒีฅีฏีกีพีกึ ึ ีฅีฌ ีฅีฌ ีง 25 ีฟีกึ ีฟีกึ ีซ: ี ึ ีก ีฏีซ ีฟีก ีฏีซีฝ ีฝีกีถ ีก ีคึ ีซ ีกีถ ีซีถ ีคึ ีคึ ีพีก ีคึ ีพีก ีพ ีฎ ีง ีซึ ีกีถีธึ ีธ ีถีจ ีฏึ ีฏึ ีธีฒ ีฒ ีฉีกีถ ีก ีฃีก ีกึ ีก ึ ีกีถีธึ ึ ีก ีธึ ีด ีด, ีกีตีค ีด, ีตีคีฟีฅีฒ ีฅีฒ ีฅีถ ีบีก ีบีกีฐ ีกีฐีบีกีถ ีบีกีถีพีธึ ีด ีพีธึ ีด ีพีธ ีด ีถีก ีถ ีกึ ิฑึ ิฑึ ีฎ ีฎึ ีธ ีฎ ึ ีธ ึ ีธึ ีธึ ีถีธ ีถีธ ีธึ ีฝ ีฝีซ ีซึ ีฟ ึ ีถ ีธึ ีธึ ีฒีฅ ีฒ ีฒ ีฒีจ: ีจ: ิฒีก ิฒ ีกีฆีธึ ีด ีด ีฅึ ีกีญ ีญีฟ ีฟีก ีกีพีธ ีพ ึ ีถีฅ ีถีฅึ ีซ ีทีก ีทีกึ ึ ึ ึ ีธ ีธึ ีด ีด ีกีผีกีถ ีก ีฑ ีฑีถีก ีถีกีฐ ีถีก ีกีฐีก ีกีฟีธ ีก ีฟีธ ีธึ ีฏ ีฏ ีฟีฅีฒ ีฅีฒ ีง ีฆีข ีฆีขีก ีขีกีฒีฅ ีฒ ึ ีถีธ ีถีธึ ีด ึ ีด ีข.ีฃ ีฃ.ีค ีค.,, ีบึ ีธ ึ ีธึ ึ ีฅ ีฅีฝีธ ีฅ ีฝีธึ ีฝีธ ึ ิณ. ิณ.ี . ี ีตีก ีกีฌีฌ ีตีตีก ีกีถีจ ีจ: ี ีก ิฑี ิฑี ี -ีซ ิฑี ี ีซึ ี ีฅีฎ ีฅีฎ ิฒึ ีซีฟีก ีฟีกีถีซีก ีกีตีซ ีฏีฌ ีฏ ีซีถีซีฏีกีฏีก ีกีถ ีกีถีก ีถีกีฟีธ๏ฌ ีธ๏ฌ ีฅึ ีซ ีกีฝ ีฝีธ ีธึ ีซ ีซีกึ ีซ ีซีก ีก--

24 24

ิฑี ิฑิณ ิฑิณิฑ ิฒิบ ิฑิณ ิบิปี ิปี ิฟ ี ี ิฑ ิฑี ี ิป ิปี 2017 N 3-4 (1 (134 3488-13 134 49 9)

ีถีฅึ ึ ีซ ีซ ีซีฝ ีซีฝีฏีกีฏีก ีกีถ ีก ีกีถ ีถีคีกีด ีกีด ีงึ ี ึ ีก ีก ีทีถีธ ีถีธึ ีฐีซีพ ีฐีซีพ ีกีต ีฐีซ ีกีตีฝึ ึ ึ ีกีถีก ีถีกีฟีธ ีธ๏ฌ ๏ฌ ีกีตีซ ีตีซ ีกีดีขีซ ีข ีธีถีจ ีจ ีฑีฅีผ ีฅีผึ ีง ีขีฅ ีขีฅึ ีฅีฌ ีฅีฌ ีชีกีดีก ีดีกีถีกีฏีก ีกีฏีซึ ีซึ ๏ฌ ีปีก ีปีกีฆ ีฆีฃีก ีฃีก ีกีตีตีซีถ ีซีถ ีบีก ีกีฐีก ีฐีกีถีป ีถีปีถีฅึ ีซ ีถีปีถ ึ ีซีถ ีฐีก ีฐ ีด ีดีก ีกีบีก ีบีก-ีฟีกีฝีญ ีฟีก ีญีก ีกีถ ีถีธีฒ ีธีฒ ีขีกีฆีก ีฆีกี ี ีกึ ีก ีคีซีก ีซีกีฏ ีฏีก ีกีถ ีถ ีฝีกึ ึ ึ ีกีพ ีพีธ ีธึ ีธึ ๏ฌ ีธึ ๏ฌ ีธึ ๏ฌ ีฅ ีฅึ ีธ ึ ีธีพ ึ ึ ีธึ ึ ึ ีกีถีด ีกีถ ีถีด ีดีธึ ีธึ ึ ีทีถีฅ ีฅึ ีธีพ ีฐีกีฃีฅ ีฃีฅึ ีกีฎ ีฃีฅึ ีกีฎ ีฌีฝีก ีกึ ีก ีกีถ ีถีถีฅึ ีฅึ ึ ีคีกีฝีก ีกีฝีฅีถ ีถีตีตีกีฏ ีก ีถ ีกีฏ ีถีฅึ ีฅึ ,, ีคีซ ีฅึ ีคีซีก ีกีฐีฅ ีฐีฅึ ึ ีฑีก ีฑีก ีกึ ีกีถ, ีกีถ, ีฉีก ีกีถ ีฉีกีถ ีกีถีฃีก ีฃีกึ ีก ีกีถ ีถ ึ ีฌีกีข ีขีธ ีธึ ีก ีกีฟีธ ีฟีธ ีฟ ีธึ ึ ีซีก ีซีกึ ีซีก ี ีฅึ ี ีฅึ ีฏีกีตีธ ีต ึ ีด ีดีฝ, ีฝ ีฅึ ีข ีฅึ ีข ีฃ ีฃีถ ีถีธึ ีด ีธึ ึ ีด ีง ีฐีกีด ีดีก ีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ๏ฌ ีปีก ีป ีฆีฃีก ีกีตีถีก ีถ ึ ีดีก ีดีกีถ ีกีถ ีฃีธึ ีฃีธ ีฃีธึ ึ ีฎีจ ีฎีจ ีจ ีถีฉ ีฉีก ีกึ ีจ, ีจ ีกีด ีดีขีซ ีขีซ ีซีธีถีจ ีธึ ึ ีค ีคีฅ ีฅีฃึ ีฅ ึ ีฅีฌ ีง ีกีต ีก ีค ีฃีธึ ีฃีธึ ีฃีธ ึ ีฎีจ ีฎีจีถ ีฎีจ ีถีฉีก ีถ ีฉีกึ ีฉีก ึ ีซีถ ีถ ีฐีก ีกีดีก ีดีกีดีก ีบีก ีบ ีกีฟ ีฟีกีฝ ีกีฝ ีกีฝีญ ีฝีญีกีถีฅ ีถีฅีฌีฌีธึ ีธึ ีถีธึ ึ ีกีฒีก ีกึ ีกีฏีก ีฏีกีถ ีถีธึ ีธึ ีฉ ีฉีตีธ ีต ึ ีถ ีถ, ีฐีก ีกีด ีดีก ีกีฑีก ีก ีฑีก ีฑ ีกีตีตีถ ีถ ีธึ ีซ ีก ีกีด ีดีขีซีธ ีขีซ ีธีถีซ ีถีซ ีฅึ ีซ ีถีซ ีซีฟีก ีฟีกีฝีกึ ีก ีค ีกีทีทีญีกีฟีก ีกีฏีซึ ีซึ ีถ ีถีฅึ ีจ ีจ ีจีถีค ีคีฃึ ีฏ ีฏีพีก ีกีฎ ีฅีถ ีฅีถ ีขีธึ ีธึ ีฐีซ ีฏีธ ีธีฒ๏ฌ ึ ีฏีกีฆ ีฏีก ีกีฆีดีกีฏีฅึ ึ ีบีพีธ ีพีธีฒ ีฒ ีฟีก ีกึ ีขีฅ ีขีฅึ ีธึ ีฝีธึ ีธึ ๏ฌ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีถ ีฎึ ีก ึ ีกีฃ ีกีฃ ีฃึ ีฅ ึ ีฅึ ีธึ ีธึ ีด, ีด ีจีถีค ีจีถ ีคีฌีก ีฌีก ีกีตีถ ีถีพีฅีฌ ีฅีฌ ีง ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีฝีธึ ๏ฌ ีฝีธ ึ ๏ฌ ีก๏ฌ ีฉีธีคีก ีกีฏีกีถ ีดีธีคีฅ ีคีฅีฌีถ ีคีฅีฌ ีถีฅ ีฅึ ึ ีซ, ีถีฏีก ีกึ ีถีฅ ีฅึ ีซ ีฟีฅ ีฟีฅีฝีกีฏีก ีฝีก ีกีถีซ ีถีซีถ ีถีซ ีถ, ีบีก ีถ, ีกีฟ ีฟึ ึ ีกีฝ ีกีฝ ีกีฝีฟ ีฝีฟีพีธ ีพีธึ ีด ีธึ ีด ึ ีด ีง ีฟีบ ีบีก ีกีฃึ ีธ ีธึ ีฉ ีฉีตีกีถ ีกีถ ีฐีกีตีก ีกีฌีฅีฆ ีฆีธ ีธึ ีคีก ีค ีฝีกีก ีฃีซึ ึ ีฃีซ ีซึ ึ ึ ,ีก ีกีด ีดีข ีขีซีธ ีซีธ ีธีถีซ ีกีท ีก ีญีก ีกีฟีก ีฟีก ีกีฏีซึ ีถีฅ ีฅึ ีจ ึ ีจ ีดีกีฝ ีกีฝีถีกีฏ ีก ึ ึ ีธ ีธึ ีด ีฅีถ ีธึ ีถ ีขีกีฆีดีกีฉีซ ีฉีซีพ ีฃีซ ีซีฟ ีฟีก ีกีช ีชีธ ีธีฒ ีฒีธ๏ฌ ีธ๏ฌ ีฅึ ีซ ีธ๏ฌ ึ ี ีซ ีซึ ีฅ ึ ีฅ ึ ีฅีถึ ีฅีถึ ีถึ ีดีกีฝีถีก ีกีฃีซ ีฃีซ ีซีฟ ีฟีก ีกีฏีก ีก ีฏีก ีกีถ ีธึ ึ ีก ีกีฏีจ ีขีก ีขีกึ ีฑ ีกึ ีฑึ ึ ีกึ ีก ีกึ ีถีฅ ีถีฅีฌ ีฅีฌีธึ ีถีบีก ีกีฟีกีฏีธ ีฏ ีพ: ีพ: ิดีก ีกีฝีกีพีก ีพีกีถีค ีถีค ีคีพีธีฒ ีฎึ ีก ึ ีกีฃ ีฃึ ึ ีฅ ีฅึ ีจ ีฐีก๏ฌ ีดีก ีดีกีฟ ีฟีพีฅ ีพ ีฌึ ีฐีกีดีก ีกีบีกีฟ ีฟีก ีกีฝ ีฝีญีก ีญีกีถ ีญีก ีถีฅึ ีฅึ ีพ ีฅึ ีพีฅีฌ ีฅีฌ ีฅีถ ีฟีก ีกึ ึ ีขีฅ ีฅึ ีกีผีก ีกีปีปีก ีกีฟีก ีกึ ีฅึ ีฅึ ีฏึ ีฏ ีถีฅ ีฅึ ีซ ึ ีซ ีฐ ีฒีซีถีก ีฐีฅ ีถีกีฏ ีฏีก ีกีพ ีก ีพีธึ ีขีชีทีฏ ีพีธ ีขีช ีชีทีฏ ีทีฏีก ีกีฏีก ีฏ ีถ ีฐีกีดีกีฌีฌีฝีก ีกึ ีก ึ ีกีถ ึ ีก ีถีถ ีถ ีถีฅึ ีซ ีฎึ ีถีฅ ีฎึ ีกีฃ ีกีฃึ ีฅ ีกีฃ ีฅึ ีซ ึ ีซ ีฐีฅีฟ ีฟ ึ ีกีผีกึ ีกึ ีฏีกีถ ีกีถ ีฐีกีปีธีฒ ีฒีธ ีธึ ีฉีตีก ีธึ ีตีกีดีข ีดีข ีข ีคีกีฝีกีพีกีถ ีกีถ ีถีคีพีธ ีธึ ีด ีด ีง ีกีผ ีผีก ีกีปีซ ีปีซีถ ีซีถ ึ ีฅึ ึ ีฏ ีฏึ ีธ ึ ีธึ ึ ีค ีค ีฏีธึ ีธึ ึ ึ ีฝีฅ ีฝีฅึ ีธึ ีด ีธึ ีด: ีธึ ีด:

ิฑีด ิฑ ีดีข ีขีซีธ ีซีธ ีธีถีซ ีพีก ีกึ ีซ ีซีนีนีถ ีง ีขีช ีข ีทีฏ ีทีฏีกีฏีก ีฏีกีถ ีฃีซ ีฏีกีถ ีซีฟ ีฉีต ีต ีถีถีฅึ ีซ ึ ีซ ีฉีฅ ีฉีฅีฏ ีฅีฏ ีฏีถีก ีถ ีฎ , ีคีธ ีถีก ีค ึ ีฅีถ ีฅีถีฟ ิฟีก ีกึ ีซ ึ ีซีถ ึ ีซ ีถีฅ ี ีซีถ ีถีก ีกีฝีซ ิฒีกึ ีธ ึ ีธีตีก ีกีถีจ ีถีจ:: ีถีจ

ี ี ี ึ ึ ี ี ิฑิพิฑิฒิฑี ี ี ี ี ี ี ิฑิพิฑิฒิฑี ี ึ ึ ินี ิฑี ิฑี ิฒิปี ี โ โ 95 ิฑี ิฒิปี ี

ิฑีด ิฑ ีดีขีซีธ ีซีธีถ ีถีซ ีก ีกีผีก ีผีกีปีซีถ ีผีก ีซ ีพีกึ ีซ ีซีนีนีจ ีจ ีฅีฒีฅ ีฒีฅีฌ ีฅีฌ ีง ีขีช ีขีชีซ ีซีทีทีฏ ิณึ ีซ ึ ีซีฃีธึ ีธ ี ีฅึ ีฅ -ี ีกีต ี ีก ีกีตึ ีก ึ ีกีบ ีบีฅีฟ ีฅีฟีตีตีก ีกีถีจ ีถีจ: ี ีก ีพีก ีถีจ: ีพีกึ ึ ีฅีฌีฌ ีง ีฐีตีธ ีตีธึ ีฝ ึ ึ ีฝ ีฝีพีกีฎีก ีฎีกีข ีขีก ีกีถีธ ีถ ึ ีฉ ีฉีตีกีถ ีกีถ ึ ีคีก ีคีกีฝ ีฝีก ีกีญ ีญีธ ีธีฝีธึ ึ ีฉีตีธ ีตีธึ ีถ ึ ีถีถีฅ ีฅึ ีจ ึ ีจ,, ึ ีฃีธ ึ ีจ ีธึ ึ ีฎ ีฎีถีกีฏ ีฏีก ีกีถ ีบีก ีบีกึ ีกีบ ีบีดีธึ ีธ ีถึ ีฅ ึ ีฅึ ีจ: ีจ: ินีกึ ีฃ ีกึ ีฃีดีกีถีฅีฌ ีกึ ีฅีฌ ีง ๏ ถิฒีปีปีปีก ีกีขีก ีขีกีถีธ ีขีก ีธึ ึ ีฉีตีธ ีตีธึ ีถ ีถ๏ ท ีขีกีชีซ ีชีซีถีจ ึ ีฏ ีฏีกีฆ ีกีฆ๏ฌ ีฌ ีฐีกีด ีดีก ีกีผีธีฟ ีกีบีก ีผีธ ีบีกีฏ ีฏีฅีฟีซ ีฟีซีบ ีฑีฅ ีฅีผีถีก ีถีกึ ีฏ ึ ีฏ ีฏ: 19 1924 24 2 4-ีซ ีซีถ ิณ ิณ.. ี ีฅ ี ีฅึ ึ ี ีก ีกีตีตึ ึ ีก ีกีบ ีบีฅ ีฅีฟ ีฟีตีตีตีก ีกีถีจ ีฟีฅีฒ ีฟีฅ ีฒีก ีกึ ึ ีธ ีธีญีพ ีพีธ ีธึ ีด ึ ีด ีง ิผีฅ ิผ ีถีซีถ ีซ ีฃึ ีก ึ ีกีค: ีค: ิฑีตีถีธ ีค: ีธึ ีฐีฅีฟึ ีฐีฅ ีฅีฟึ ีบีฅีฟีก ีกีฏีกีถ ีก ีฐีกีก ีดีกีฌ ีดีก ีกีฌีฝีก ีกึ ีก ีกีถีซ ีถีซ ีซ ีผีฅ ีฅีฏ ีฏีฟ ีฟีธ ีธึ ีซ ีฐึ ีก ึ ีกีพ ึ ีกีพ ีพีฅ ีฅึ ีธ ึ ีธีพ ิฒีก ีกึ ึ ีพีซึ ีซ ิตึ ึ ีก ึ ีถ ีง ีฟีฅ ีฟ ีฒ ีฒีกีกึ ีธ ีธีญีพ ีพีธ ีธึ ีด ีด ิฒีก ิฒีกึ ีกึ ีพ ีพีซ ีซ ีฐีกีดีก ีดีกีฌีฌีฝีก ีฝีกึ ีกีถีซ ีฝีก ีถ ีกีฝีซ ีซีฝ ีฝีฟ ีฟีฅีถ ีฅ ีฟ, ีฅีถ ีฟ, ีดีกีฝ ีฝีถีกีฃีซ ีฃีซ-ีฟีธ ีฟ ีธึ ีฉ ีธึ ีฉ ีฉีตีกีด ีดีข ีกีถีก ีกีฝ ีฝีถีก ีถีกีข ีถีก ีขีธึ ีธึ ึ ีตีตีช ีธ ีช ี ีก ีกีตีตีฏ ีฏีกีถีคีธ ีฏีกีถ ีฏีก ีคีธึ ีญ ีญีฟ ี ีกีญ ีญีดีกีญีน ีกีญ ีญีนีนีตีก ีตีกีถีจ ึ ีก ึ ีถีธึ ีด ีกีถ ีถีธ ีถ ีธึ ึ ีด ีด ีกีทีญีก ีญีกีฟีก ีกีถ ีถึ ีซ ีธึ ึ ีบีฅีฝ ีฅีฝ ีขีชีทีฏีก ีทีฏีก ีกีฏีกีถ ีถ ึ ีกีฏีธ ีฏีธึ ีฌ ึ ีฌีฟีฅีฟีซ ีฟ ีฐีตีธึ ีฐีต ีธีฝ ีธึ ีฝีพีก ีพีกีฎีก ีกีขีก ีข ีถ ีขีก ีถีธ ีธึ ีฉีตีกีถ ีก ีธึ ีฉ ีกีด ีดีขีซีธ ีซ ีถ ีถีซ ีซ ีพ ีพีก ีกึ ีซีน ีซ : ี ีก ีฒ ีฒีฅ ีฅีฏีกีพีก ีพ ึ ีฅึ ึ ีกีด ีก ีดีขีซีธ ีซีธีถ ีถีจ ีจ ๏ฌ ีถีน ีถีนึ ึ 19 195 52 2-ีจ -ีจ:: ิปึ ึ ีฃีธึ ึ ีฎีธ ีธึ ึ ีถีฅีธ ีธึ ึ ีฉ ีฉีตีกีถ 28 ีฟีก ีฟีกึ ึ ีซ ึ ีซีถ ีถีฅ ีฅึ ีซ ีจีถ ีถีฉีกึ ีกึ ึ ึ ีธึ ีธึ ีด ีถีก ีถีก ึ ีธึ ีธึ ึ ึ ีกีขีฅ ีข ึ ีธึ ีด ีธึ ึ ีด ีง ีกีถ ีกีถีฝ ีถีฝ ีฝีบีก ีบีกีผ ีบีก ีกีผ ีฅีผ ีผีก ีกีถีค ีค, ีฝีฏีฆีข ีฝีฏ ีฏีฆีขีธึ ีฆีข ีฆ ีขีธึ ีธ ีถึ ีก ึ ีกีตีตีถีธ ีถีธ ีธึ ีฉีตีธึ ีธึ ีถ, ีถ, ีญีฝีฟ ีฟีก ีกีบีก ีบีก ีบีกีฐ ีกีฐีกีถีปีธึ ีฉีต ีธึ ีฉีต ีธึ ีฉีตีธึ ีธึ ีถ ีซึ ีธึ ึ ึ ีทึ ึ ีปีปีก ีปีกีบีกีฟีซ ีถีฏีก ีฏีกีฟีฟีดีก ีด ีกีดีข ีดีข: ิผีซีถีฅีฌีธีพ ีพ ีขีกึ ึ ีฑึ ีฏีธ ีธึ ึ ีฌีฌีฟีธ ีฟีธึ ึ ึ ีก ีฟีธ ึ ีตีซ ีฟีฅ ีฟ ึ , ีกีฆีก ีกีฟ ีฟ ีฟีซึ ีก ึ ีบีฅีฅ ีฟีฅ ีฅีฌีฌีธีพ ีธีพ ีพ ๏ฌ ึ ีก ึ ีถีซ ีฌีฅ ีฅีฆ ีฆีธึ ีธึ ึ ีถ ีถีฅ ีฅึ ีซ ึ ีซ,, ึ ึ ีช ีชีฟีพีก ีกีฎ ีดีก ีด ีถีฏีก ีกีพีกึ ึ ีช ีชีก ีกีฏีก ีฏีกีถ ีถ ๏ฌ ีฎ ีฐีดีฟีธ ีฐีด ีฟีธึ ีฉ ึ ีฉ ีฉีตีตีกีด ีกีดีข ีกีด ีข ึ ึ ีธึ ีธ ีฑ ีฑีธ ีธีพ ีถีก ีธีพี ีธีพ ีถ ีกึ ีชีก ีกีถีกีถีธ ีถีธึ ีด ึ ีด ีด ีง ีฐีตีตีธ ีธึ ีฝ ีธึ ีฝ ึ ีพ ีพีก ีกีฎีกีข ีฎีก ีกีขีกีก ีถีธึ ีฉ ีถีธ ึ ีฉีตีก ีกีถ ีถ ีกีดีข ีขีซ ีซีธีถีซ ีซ ีซึ ีก ีกีฏ ีฏีก ีกีถ ีฐีซ ีฐีซ๏ฌ ีกีคีซึ ีจ ึ ีจ ีฌีซีถีฅ ีถีฅีฌีฌีธึ ีธึ ีบีกีฟ ีฟีพีกีพ ีพีธ ีธึ ีฏีธีนีนีดีก ีฏีธ ีดีกีถีจ: ีดีกีถ

ิณีซีฟีก ีกีฏีก ีกีถ ีถ ีญีถีค ีถีคีซ ีซึ ึ ีถีฅึ ึ ีซ ีซ ีขีกึ ีฅ ีฅีฐีกีปีธ ีป ีฒ ีฌีฌีธ ีธึ ีฎ ีฎีดีก ีกีถ ีถ ีถีบีก ีบ ีก ีฟีก ีก-ีฏีธีพ ีฏีธ ีพ ีกีดีขีซีธ ีซีธีถ ีถีซ ีซีถ ีถ ีฏีซ ีซึ ึ ีฏีก ีกีฆ ีฆีด ีดีก ีกีพีธ ีก ีพ ึ ีพีธ ีพีธ ีธึ ีด ึ ีง ีซีดีธึ ึ ีถีธีด ีดีธ ีธึ ึ ีธ ึ ีธีฌีธีฃีซ ีฃีซีกีซีกีก ีฏ ีถ ีฌีก ีฏีก ีกีขีธึ ึ ีก ีกีฟ ีฟีธ ีธึ ีซ ึ ีซ ีซีก ีก,, ีธึ ีจ ีฏีก ีฏีกีฐ ีฐีก ีกีพีธ ีพีธ ีธึ ีพีธึ ีด ีพีธึ ีด ีง ีกีถ ีพีธ ีถีฐ ีฐึ ีกีชีฅ ีชีฅีทีฟ ีทีทีฟ ีฟ ีฝีกึ ีฝีก ึ ึ ีกีพีธ ีธึ ีธ ึ ึ ๏ฌ ึ ีธ ๏ฌ ีฅึ ีธ ึ ีธีพ ึ ีฃีธึ ีธึ ีฎ ีฎีซึ ีซึ ึ ีถีฅึ ีธ ึ ีพ: ีพ 2011 20 11-ีซ -ีซ -ีซึ ีซึ ีกีผ ีกีผ ีกีตีฝึ ึ ึ ีกีด ีดีขีซีธ ีซีธีถีจ ีฒีฅ ีฒ ีฏีกีพีก ีกึ ีธึ ีธึ ีด ีง ีบ ีบึ ึ ีธ ีธึ ีฅ ึ ีฅีฝ ึ ีฅีฝ ึ ีฅ ีฝีธึ ีธึ ีธ ึ ิฟีกึ ิฟ ีกึ ๏ฌ ีถ ี ีก ีกึ ีกีฐ ีฐีก ีกีฏีตีกีถีจ ีกีฏ ีถีจ:: ิฑ ิฑีด ีดีข ีขีซีธ ีซีธีถีซ ีธึ ึ ีฝ ีฝีธึ ีธึ ๏ฌ ีธึ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีถ ีบึ ีธ ึ ีธึ ีฅีฝีจ ีฝีจ ีฏีกีฆ ีฏีก ีฆีดีกีฏีฅ ีฅึ ึ ีบีฅ ีฅีฌีธ ีฌีธึ ีฐีก ีกีดีกึ ึ ีถึ ึ ีก ีก ีฏีธีฒ ีฒ๏ฌ ๏ฌ ึ ึ ีฑีฅีผ ีฅ ึ ีฅีถ ีถ ีขีฅึ ีฅึ ีพีฅีฌ ีฅีฌ ีถีตีธ ีต ึ ีฉีกีฟ ีฉีก ีกีฟีฅีญ ีญีถีซ ีซีฏีก ีฏีกีฏีกีถ ๏ฌ ีปีปีธ ีฏีก ีธึ ึ ีถีฅ ีถีฅ ีถีฅึ ี ีฅึ ี ึ ีดีกีถ ีถึ ีกีคีซ ีคีซีฟ ีฟีกีฏ ีกีฏีถีฅึ , ีฅึ , ีฐีตีธึ ีฅึ ีตีธึ ีธ ีฝีพีก ีพีก-ีฎีกีข ีฎีก ีขีก ีข ีกีถีก ีถีกีฏ ีฏีกีถ ีบีกีฟ ีกีฟึ ีก ีกีฝ ีฝีฟ ีฟีธึ ีธึ ึ ีฏีถีฅ ีถีฅึ ึ : ี ี ีฅ ีฅีฎ ีฟีฅ ีฟ ีฒ ีง ีฆีข ีขีกีฒีฅ ีฒ ึ ีถีธ ีถีธึ ีด ึ ีด ีถีก ีถีกึ ีกึ ีถึ ีถึ ีก ีฏีธีฒ ีฏีธีฒ๏ฌ ีฏีธ ๏ฌ ึ ึ ีธึ ีธึ ีฝีก ีธึ ีฝ ีกีถีธ ีถีธ ีธีฒีถีฅ ีฅึ ีซ ีซีถ ีถ ีฃีซีฟีกีฐีฅีฟีก ีฟีกีฆีธีฟ ีฟีก ีกีฏีกีถ ีถ ีกีทีทีญีกีฟีก ีก ีฟีกีถึ ีถึ ีถ ีถีฅ ีฅึ ีซ ึ ีซีถ ีถ ีถีฅ ีฅึ ีฃ ึ ึ ีกีพีด ีกีพีดีกีถ ีกีพ ีถ ีฃีธึ ึ ีฎีจีถ ีจ ีฉ ีฉีก ีกึ ีจ ึ ีจ: ึ ีจ: ี ีกีดีก ีดีกีฌีฌีฝีก ีฝีก ีกึ ึ ีก ีกีถีซ ีถีซ ๏ฌ ีปีก ีกีฆ ีฆีฃีก ีฃีก ีฃีกีต ีกีตีตีก ีกีถึ ีดีก ีกีถ ีกีถึ ีดีกีถ ีฐีฅ ีดีกีถ ีฐีฅีฟ ีฏ ีฏีก ีกีบีพีก ีพีกีฎ ีก ีกีด ีดีขีซ ีซีธีถีจ ีจ ีกีทีญีก ีกีฟีธึ ีธ ีด ีง ๏ ถิณีฌีธ ีธีขีธ ีธึ ึ ีฝ๏ ท ีฎึ ีก ึ ีกีฃึ ีซ ึ ีฐีฅีฟ ีฅีฟ: ี ีก ีกีฝ ีฝีถีก ีกีฏีซ ีฏีซึ ีถีฅ ีฏีซ ีฅึ ีซ ีฏีธ ีฏ ีธีฒ ีฒ๏ฌ ๏ฌ ึ ีถีก ีถีกีญ ีญีกีฟีฅ ีฟีฅีฝีพ ีพีธ ีธึ ึ ีด ีด ีง ีฏีกีฆ ีกีฆ๏ฌ ีฌ ๏ฌ ีปีปีก ีกีฆ ีฆีฃีก ีฃีกีตีตีตีซ ีฃีก ีซีถ ีฝีฟ ีซีถ ีฟีก ีกีถีค ีคีก ีกึ ีฟ ีฟีถีฅ ีฅึ ีซีถ ีซีถ ีฐีกีดีก ีดีก ีกีบ ีบีกีฟีก ีฟีกีฝีญ ีญีก ีกีถ ีถีธีฒ ีธีฒ ีธ ีฒ ีฐีกีตีฅ ีฅึ ึ ีฅีถ ีฅีถ ีถ ีฌีฅีฆ ีฆีพีธีพ ีพ ีฑีฅีผ ีฅีผีถีกึ ีกึ ีฏ, ีฏ, ีธึ ีจ ีฏีถ ีฏีถีฅ ีถีฅึ ีก ึ ีกีผีซ ีดีก ีด ึ ีฝีธีฒ ีฒีก ีกีฏีก ีฏีกีถ ีฐโ ซ๏ฌ โ ฌ โ ซ๏ฌ โ ฌีฃ ีฉีฅ ีฉีฅีดีกีถ ีก ึ ีฏีบีกึ ีธ ึ ีธึ ีธึ ีถีกีฏ ีถีก ีถ ีกีฏีซ ีถ ีถีทีทีพีกีฎ ีพีกีฎ ีพีก ีฉีฅีด ีฉีฅ ีดีกีตีตีซ ีซ ีกีถีก ีกีฟีธ ีฟ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีฟีธ ีกีถ,, ีฐ ีฐีตีตีธึ ึ ีฝีพีก ีพ ีฎีกีขีก ีขีกีถีกีฏีก ีฏีกีถ, ีถ ีฏีฅ ีฅีถ ีถีฝ ีฝีก ีกึ ีซ ีก ึ ีซ-ึ ีซ ๏ฌ ีกีฏีก ีฏ ีถ ึ ึ ึ ีซ ีซีฆีซ ีซ ีฆีซีธ ีฆีซ ีธีฌีฌีธ ีธีฃีซีก ีธีฃ ีซีกีฏีกีถ ีก ีกีผีกีถ ีถีฑีถีก ีกีฐีกีฟ ีกีฟีฏีธึ ึ ีฉีตีธ ีตีธึ ีถ ีถีถีฅ ีฅึ ีจ ึ ีจ: ึ ีจ ีจ: ี ีฌีก ีกีถีกีพีธ ีพีธึ ีพีธ ีพีธึ ีด ีธึ ีด ีด ีง ีคีกีฝีกีญ ีฝีก ีกีญีธีฝีธ ีธึ ีฉ ีฉีตีตีธึ ีธึ ึ ีถีถีฅ ีธ ีถีฅึ ีฅึ ีซีถ ีซีถ ีฏีซึ ีก ึ ีผ ีผีฅีฌ ีฅ ีถีธึ ีฅีฌ ีธึ ๏ฌ ีฉีธ ีธีคีกีข ีขีก ีกีถ ีกีถ ีถีธึ ึ ีฉีตีธ ีตีธึ ีถ ึ ีถี ี ึ ีฃ ีฃีฟีกีฃีธ ีฃีธึ ึ ีฎีฅ ีฅีฌีธีพ ีถีธ ีธึ ีก ึ ีก ีกีฃีธึ ีธึ ีตีถ ีตีตีถ ีถ ีคีซีค ีคีก ีกีฏีฟีซ ีฟีซีฏ ีถีตีธ ีถีต ีธึ ีฉีฅึ ีฅึ : ิฟีกีฆ ีกีฆีดีกีฏีฅ ีฏ ึ ีบ ีบีพีกีฎ ีฎ ีฃีซีฟ ีฟีก ีกีฏีก ีกีถ ีถ ีฐีฅีฟีก ีฟีกีฆ ีฆีธ ีธีฟีธ ีฟีธึ ีฉีต ึ ีฉ ีฉีตีตีธึ ีธ ีถีถีฅ ีธึ ีฅึ ีซีถ ๏ฌ ึ ีซีถ ึ ีซ ๏ฌ ีฎ ีฎีกีดีก ีกีฝีถีธ ีถีธึ ีฉ ึ ีฉ ีฉีตีตีกีด ีกีด ีก ีดีข ีจีถ ีถีคีฃ ีค ึ ีฏ ีฏีพีธึ ีธึ ีด ีฅีถ ีธึ ีฝีก ีฝีก ีกีถ ีถีธีฒ ีถ ีธีฒีถ ีธีฒ ีถีฅ ีฅึ ีจ ีจ: ิพึ ีก ึ ีกีฃีฃึ ีก ึ ีกีพีธ ีธึ ึ ีพีกีฎ ีง ีฐีกีด ีดีก ีกีฃีธึ ึ ีฎีกีฏ ีฏึ ีฅีฌ ีฃีซ ีซีฟีก ีฟีกีฐ ีฟีก ีฐีฅ ีฐ ีฅีฟีก ีฟ ีฆีธีฟีกีฏ ีฟีก ีกีฏีกีถ ีซีถีฝ ีถีฝีฟีซ ีซีฟีธึ ีฟ ีธึ ีฟีถีฅ ีถีฅึ ีซ ีฐีฅ ีฅีฟ ีฃีซ ีฃีซีฟีกีฏีก ีฏีกีถ ีธึ ีฏีกีถ ีธึ ีฒีฒ ีฒีพีกีฎีธ ีธึ ีฉ ึ ีฉีตีธึ ีธึ ึ ีถ ีจีถ ีธ ีถีฟึ ีฅ ีฅีฌีธ ีธึ ึ ึ ีฆีกึ ีกึ ีฃ ีฃีก ีกึ ีถีฅีฌีธ ีธึ ีถ ีถีบ ีบีก ีกีฟีก ีฟีก ีฟีกีฏ ีกีฏีธีพ: ีธีพ ีพ:

ิฑีดีขีซ ีซีธ ีธีถีซ ีพีก ีพ ึ ีซีนีถ ีซีนีนีถ ีง ีฏีฅ ีฏีฅีถ ีถีฝีก ีฝีกีข ีขีก ีกีถ ีก ีถีกีฏีกีถ ีถีก ีก ีฃีซีฟ ีฃีซ ีฟ ีฉีตีต ีถีถีฅ ีฅึ ีซ ึ ีซ ีซ ีคีธีฏ ีธีฏีฟ ีฟีธึ ีธึ , ึ , ีบึ ีบึ ีธ ีธึ ีฅ ึ ีฅีฝีธึ ึ ีฅ ีธึ ิฟีกึ ๏ฌ ีกึ ึ ๏ฌ ีถ ินีฅีฌ ินีฅ ีฅีฌีฌีดีก ีดีกีถ ีดีก ีถีซ ี ีกีฐีก ีฐีกีฏ ีฏีตีก ีฏ ีตีกีถีจ: ีตีก ีจ:

ิฒิบี ิฟิฑิฟิฑี ี ิปี ิปิฑี ิป ิฑี ิฒิปี ี ๏ ป

95

119 92 22 2-ีซ ีซีถ ิตึ ิต ึ ีกีถีซ ีซ ีบีฅ ีฅีฟีก ีฟีก ีกีฏ ีฏีกีถ ีกีถ ีถ ีฐีกีดีก ีกีฌีฌีฝีก ีฝีก ีฝ ีกึ ีกีถีซ ีถีซ ีกีถึ ึ ึ ึ ีฃีกีถีก ีกีฏ ีฏีกีถ ีกีถ ีถ ึ ีซ ีซ๏ฌ ีกีตีตีซ ีซ ีกีด ีกีดีขีซีธีถ ีถีซ ีซ ีฐีซีด ีฐีซ ีซีด ีดีก ีกีถ ีพึ ีก ีกีถ ีก ีถีธึ ีก ึ ีกีฝีฟ ีฟีฅ ีฅีฒ ีฒีฎ ีฎ ีขีชีท ีชีทีฏีก ีฏีกีฏีกีถ ีก ึ ีก ีกีฏีธ ีฏีธึ ีฌีฏีธึ ีฌ ีฌีฟีฅ ีฅีฟีซ ีฐีก ีฐีกีด ีดีก ีกึ ีฝีฟีฅ ีกึ ีฟีฅีฒีฎ ีฅีฒีฎีพีฅึ ีฅ ีจีถีคีฐ ีถีคีฐีก ีถีค ีกีถ ีถีธึ ึ ีถีธ ีธึ ึ ึ ึ ีซ ีซ๏ฌ ๏ฌ ีก ๏ฌ ีกีตีตีซ ีซ ีซีถึ ีถ ีถีธึ ึ ึ ีธึ ีตีถ ีธึ ีตีถ ีถ ีกีดีดีขีซีธีถ ีขีซ ีธ : ิฑีตีถีธึ ึ ีฐีฅีฟ ีธีถ ีฅีฟึ ึ ีกีด ีกีดีข ีขีซีธ ีซ ีถ ีซีธ ีถีจ ีจ ีพีฅ ีพ ึ ีกีถ ีก ีพีกีถ ีกีถีพีฅีฌีฌ ีง. 19 9677-ีซ -ีซีถ ีซีถี ีถี ีกีถึ ึ ึ ีฃีกีกีถีกีฏีกีถ ีถีก ีถ, ีกีถีก ีถีกีฌีฌีฌีซ ีซีฟีซ ีซีฏ ึ ีฏ ีฏีฌีซ ีฌีซีถีซ ีซีฏีก ีฏีกีฏ ีฏีก ีฏีกีถ ีกีถ ึ ีซ๏ฌ ๏ฌ ีก ีกีตีซ ีก ีตีตีซ ีซ, 19 1982 1982 8 -ีซ ีซีถ ีถี ี ีจีถีค ีถีคีฐ ีฐีกีถีธึ ึ ีถีธ ีธึ ึ ึ ึ ึ ีซ ึ ีซ๏ฌ ีกีตีตีซ, ีซ 199 ีซ, 933-ีซ ีซีถี ีจีถ ีซีถี ีซีถ ีถีคีฐีก ีฐีกีถีธึ ึ ีธึ ึ ึ ึ ีฏีฅีถ ีถีฝีกึ ีกึ ึ ึ ีฃ ีฃีก ีกีถ ีถีก ีกีฏีก ีฏีกีถ ึ ีซ ึ ีซ๏ฌ ีกีตีตีซ ีซ,, ีซ 2008 20 8-ีซ -ีซีถ` ีถ ีขีช ีขีช ีชีทีฏ ีทีทีฏ ีฏีกีฏีก ีฏีกีถ ีถ ึ ีซ ึ ีซ๏ฌ ีกีตีซ ีกีดีข ีกีด ีก ีดีขีซีธ ีซีธีถ: ีถ ีถ: ิฑีดีขีซีธ ิฑีด ีซ ีถีจ ีฒีฅ ีฒีฅีฏีกีพีก ีกึ ึ ีฅ ีฅีฌ ีฅีถี ีฅีฌ ีถ ี .ี ี . ี ีกีดีข ีกีด ีดีขีก ีกึ ึ ีตีตีก ีกีถ ีถีจ ีจ (19 1922 1922 22-2 -23ีฉ 233ีฉ ีฉีฉ. ีฉ.), ) ี .ี . ี . .ี . ี . ิฑีฏีธ ีธึ ึ ีถีตีก ีกีถีจ (1 (192 9244-37 4-37 3 ีฉีฉ ีฉ.), .)), ิฑ. ิฑ.ิผ. ี ีถีปีธ ีป ีตีกีถ ีถีจ ีจ (19 1 37-3 377-3 -39ีฉ 9ีฉ ีฉีฉ. ีฉ )),, ิฑ.ี ี . ี ีก ีกึ ีธ ึ ีธึ ีฉ ึ ีธึ ีฉ ึ ีธ ีฉีตีธึ ีธึ ีถ ึ ีถีตีตีก ีกีถีจ (119 9339 9--66 66ีฉีฉ ีฉ.)), ิท. ิท.ิต. ิต ี ีญีฅีตีตีก ีกีถีจ (1196 9677 811ีฉีฉ 7ีฉีฉ.), .), ิณ. .) ิณ ิฑ. ิฑ. ี ีธึ ีญ ีญีกีป ีกีปีตีก ีกีป ีกีถีจ ีถีจ (19 ีถีจ 1982 82 8 2ีฉ. ีฉ --9 92ีฉ ีฉ.)), ี . ี .ี . ี . ี ี ีฅ ีฅีฌึ ึ ีธ ีธีถีตีก ีกีถีจ (1 (199 993ีฉ 99 ีฉ.) .):: ิฑีด ิฑีดีขีซีธ ีซีธีถีซ ีฐีซ๏ฌ ีกีค ีฐีซ ีฐีซ๏ฌ ีคีซึ ีซึ ีถ ีง ี . ีซึ ีถ ีซึ ี .ี .ี ี ีกีด ีกีดีขีก ีกึ ึ ีต ึ ีตีก ีกีถ ีถีจ (18 ีถีจ 1879-1 1879 79-1 79 -194 948) 8),, ีฃีซีฟีธ 8) ีธึ ึ ีฉ ีฉีตีธ ีตีธ ีธึ ีถ ึ ีถีถีฅ ีฅึ ีซ ึ ีซ ีซ ีกีฏ ีฏีก ีกีค ีคีฅ ีฅ๏ฌ ีกีตีซ ีซ ีฉีฒีฉ ีฉีกีฏีซ ีฏีซึ ีกีถ ีถ ีคีก ีกีด ีด, ีฃีซ ีด, ีฃ ีฟีธึ ีฉ ึ ีฉ ีฉีตีก ีตีก ีกีถ ีพีก ีพีกีฝีฟีก ีฟีกีฏีกีพีธ ีพีธึ ึ ีฃีธ ีฃีธึ ึ ึ ีฎีซีน, ีฎีซ ีน, ีบึ ีธ ึ ีธึ ีฅ ีฅีฝีธ ีฝีธึ , ีฝีธ ึ , ึ ึ ีฃ ึ , ีฃีก ีกีถ ีถีก ีกีฏีก ีฏีกีถ ีถ ึ ีซ ึ ีซ๏ฌ ๏ฌ ีกีตีซ ีฐีซ ีฐีซ๏ฌ ีกีคีซ ีซึ ีจ ึ ีจ ึ ีจ ี ี ี ี ี ี ีธ ีธึ ึ ีด: ีด: ิฑีดีขีซ ิฑีด ีซีธ ีธีถ ีถีซ ีซ ีกีท ีกีทีญีกีฟีกีฏ ีฏีก ีกีฆ ีก ีฆีดีจ ีคีก ีค ีฝ ีฝีก ีกีพ ีก ีพีกีถีค ีพีก ีกีถีค ีคีดีกีถีจ ีถีจ ีฆีธึ ีธึ ีฃ ีฃีกีฐีฅ ีฐีฅีผ ีผ ีฏีกีฏีกีฏีก ีฟ ึ ีฅ ีฟีก ีฅีฌีฌ ีง ีถีกึ ีกึ ีขีกีฆ ีฆีดีกีข ีขีถีธึ ีธึ ีตีฉ ีตีฉ ีฉ ีฃีซ ีซีฟีก ีฟีก ีกีฏีกีถ ีถ ีฐีฅีฟีก ีฟีกีฆีธีฟ ีฟีธ ีธึ ีฉีต ีฉีตีธึ ีธึ ึ ีถีถ ีถีฅ ีฅึ ึ :: ี ึ ีฝีธึ ๏ฌ ี ึ ีธึ ึ ๏ฌ ีกีฝ ีฝีซึ ีซึ ีพีฅ ีซึ ีฅีฌีฌ ีฅีถ ี ี ี ีฟีกึ ึ ีก ีกีฎึ ีซ ึ ีซ ีฐีธีฒีฅึ ึ ีธึ ีธึ ีด ึ ีขีธ ีธึ ีธึ ึ ีตีฝีฅึ ีธึ ีธึ ีด ีกีผ ีผีฏีก ีฏ ีก ๏ฌ ีฏึ ึ ีธ ีธีฟีก ีกึ ึ ีฅ ึ ึ ีซ ึ ีกีถีกีฏีก ีกีฏีกีถ ีก ีขีก ีกีฒีก ีฒีก ีกีคึ ีธ ึ ีธึ ีฉ ีฉีตีธึ ีธึ ีถ ีถีจ, ีขีธึ ีช ีชีซีน ีซีนีน ีซ ึ ีฅีญีฅึ ีซ ึ ีฟีธ ึ ีฅ ีฟ ึ ึ ึ ีฅ ึ ึ ึ ีฅ ึ ีซ ีซ ึ ีซีฆีซีฏีก ีฏีกึ ึ ีซ ีซ๏ฌ ีกีฏ ีฏีก ีกีถ ีฐีก ีกีฟีฏีธึ ีฉ ีฏีธึ ีฉ ีฏีธ ีฉีตีธ ีธึ ึ ีถีถีฅ ีถ ึ ีจ, ึ ีจ ีจ, ิตึ ึ ึ ีก ีกีถีซ ีถีซ ีถ ีซ ีฝีซีถ ีซีถีฉ ีฉีฅ ีฅีฟีซ ีฟีซีฏ ีฏ ีฏีก ีฏ ีธึ ีนีธ ีธึ ึ ีฏ ีฏีซ ีซ ีฃีธ ีฃีธึ ึ ีฎ ึ ีฎีก ีฎ ีกึ ีก ีกีถีซ ีถ ีกึ ีฟ ีถีซ ีฟีก ีกีฐีธีฝ ีฐีธ ีฝีธีฒ ีธีฒ ีฒ ีปึ ีฅึ ึ ีฅ ีฅึ ีซ ีฏ ีฏีก ีกีฆีดีจ ีดีจ ึ ีดีทีก ีกีฏ ีฏีพีฅีฌ ีฅีฌ ีคึ ีก ึ ีกีถึ ีถึ ีดีกึ ีก ึ ึ ีดีก ีด ีถ ีฅีฒีก ีดีก ีฒีก--

ีถีก ีถ ีกีฏีถีฅ ีถีฅึ ีจ, ีดีทีกีฏ ีทีก ีกีฏ ีฏีพีฅ ีพีฅีฌ ีฅีถ ีพีฅ ีถ ีฝีบีซ ีบีซีฟ ีฟีก ีกีฏีธ ีฏ ึ ึ ึ ึ ีถ ีถีฅ ีฅึ ีซ ีซ ึ ีกีถีกีฏีกีฏีก ีฏ ีถ ีธึ ีธ ึ ีธีทีทีด ีดีกีถ ีดีกีถ ีดีก ๏ฌ ีทีกึ ีกึ ึ ึ ๏ฌ ีฉีธีค ีธีคีถีฅึ : ีฅึ : ีฅึ ิฑ ีขีซีธ ิฑีด ีซีธีถ ีถีธึ ีถ ีธึ ึ ีด ีดีทีทีฟีก ีธ ีฟีกีบ ีบีฅีฝ ีฃีธึ ีธึ ีฎ ีฎีธึ ีธึ ีด ีด ีง ีธึ ีธ ีฝีก ีกีถีธ ีถีธีฒีก ีถีธ ีกีฏีก ีฏีก ีฏ ีกีถ ีฃีซีฟีกีฏีก ีฏีกีถ ีญีดีขีก ีญีด ีขีกีฏ, ีฏ,, ีธึ ีซ ีก ีฏ ีกีถ ีถีคีก๏ฌ ีฅ ีฅึ ีจ ึ ีจ ีจ ีดีก ีกีฝ ีฝีถีกีฏ ีฏึ ีธึ ีด ีธึ ึ ีด ีฅีถ ีถ ีถีกึ ึ ึ ีธึ ีธึ ีฑ ีฑีกึ ีก ึ ีกึ ีกีฏีกีถ ีฏีกีถ ีฏีก ีฐีฅ ีฐ ีฅีฟีกีฆีธ ีฆีธีฟ ีฟีธึ ีธึ ีฉ ีฉีตีธ ีตีธึ ีถ ีธึ ีถ ีถีถีฅ ีฅึ ีซ ึ ีซ ึ ีซ ีกีถึ ีถึ ีฏ ีฏีกึ ีกึ ึ ีด ีดีก ีกีถีจ ีถีจ: ีถีจ: ิตี ิฒี ิตี ิฒี ีขีชีท ีช ีฏีก ีฏีกีฏ ีฏีกีถ ีกีถ ึ ีซ๏ฌ ีกีตีซ ีซ ีกีดีข ีขีซ ีซีธีถ ีถีจ ีจ ีฃีซีฟีก ีกีฏ ีฏีก ีกีถ ีก ีถ ีฝีฅึ ีฅึ ีฟ ีฏีก ีฏีกีบีฅึ ีซ ึ ีซ ๏ฌ ีป ีง ิตี ิตี ิฒี ิฒี ี ีฃีซีฟีก ีกีฏีกีถ ีกีถ ีฏีฅีถ ีฅีถีฟึ ีธ ีฅีถีฟ ึ ีธีถีซ, ีซ, ี ี ิณ ิณีซ ีซีฟีธ ีฟีธึ ีฉ ึ ีฉ ีฉีตีตีธ ีธึ ีถีถ ีธึ ีถีฅ ีฅ ีฅึ ึ ีซ ีกีฏ ีฏีก ีกีคีฅีฅ๏ฌ ีกีตีซ ีตีซ ีถีธึ ึ ีข ีธึ ึ ีข ึ ึ ีฃีก ีฃีกีถ ีถีก ีถ ีกีฏ ีก ีฏีกีถ ึ ีซ๏ฌ ีกีตีตีซ ีฏีก ีฏีกีถ ีซ ีซีถ ีซีถีฝีฟีซ ีฟ ีฟีธ ีธึ ึ ีฟ ีฟีซ, ีซ ินีตีตีธึ ีซ, ีธึ ีขีซีถ ีธึ ีซีถีฃีฅ ีฅีถีซ ีถีซ ีถ ีซ ีฐีก ีฐ ีกีด ีดีกีฌ ีก ีฝีกึ ีก ีกีฌ ึ ีกีถ ีถีซ ีซ ีฏีฌีฌีซีถีซ ีถีซีฏีกีฏีก ีฏีกีถ ึ ีก ึ ึ ีดีก ีก ีฏีธ ีธีฌีฌีฌีธ ีธีฃีซีก ีซีกีตีซ ีฌีฌีก ีซีกีต ีกีขีธึ ีก ึ ีกีฟีธึ ีซ ึ ีซีกีตีซ, ี ี ีตีซ ี ี ี ี ี ยซิณีตีตีธ ีธึ ีฒีกีฟีถ ีฒีก ีกีฟีถ ีฟีถีฟีฅีฝีก ีฝีกีฏีกีถ ีกีถ ีฉีธึ ึ ีถีกึ ีซ๏ฌ ึ ีซ ีซ๏ฌ ีฏีก ีฏ ีฟ ีฟีถีฅ ีถีฅึ ีถีฅ ึ ีซ ีซ ีฝีฟีก ีฝีฟ ีฟีกึ ึ ีธ ีธึ ีด ีด ึ ีธึ ีกีฏีซ ีฏีซ ีพีฅึ ีก ึ ีกีฐีฝ ีฐีฝีฏีธึ ีด ีฐีฝ ีด๏ ท ๏ ท ีขีก ีกีฆีก ีฆีก ีฆีกีต ีกีตีตีซีถ ีซีถ ีถ ีฃีซีฟีก ีฟีกีฐีฅีฟีก ีกีฆ ีฆีธ ีธีฟีก ีธ ีฟีก ีกีฏีกีถ ีกีถ ีฌีกีขีธ ีขีธึ ีก ีก-ีฟีธึ ีซีก ีฟีธ ีซีกีตีซ ีฐ ีฐีฅ ีฅีฟ ีฟ::

ิฑีด ีดีข ีขีซีธ ีซีธ ีธีถีซ ีพีก ีพีกึ ึ ีซ ีซีนีถ ีง ีฏ ีฏีฅ ีฅีถีฝีก ีกีข ีขีก ีกีถีก ีถ ีฏีกีถ ีกีถ ีฃีซีฟ ีฟ ีฉ ีฉีต ีถีถีฅ ีฅึ ึ ีซ ีซ ีคีธีฏีฟีธ ีคีธีฏ ีคีธ ีฟ ึ , ึ , ีบึ ีธ ึ ีธึ ีธึ ีฅ ีฅีฝีธ ีฝีธึ ึ ี ีกีฃ ีกีฃีค ีคีกีฌีซ ีซีถีก ี ีฐีฅ ีฅึ ีซ ี ีฅีฌีฌึ ีธีถ ีธีถีตีกีถ ีถีจ ีจ: ีจ: 5 ิฑี ิฑ ี ิฑิณ ิณิฑ ิฒิบ ิฒิบิปี ิบิป ิปี ี ิฟ ี ิฑี ิป ิปี 2 20 0177 N 3-4 (1334 48 8-11334 49) 9) 25

Յուրաքանչյուր ոք ուրույն ձևով է արտահայտում իր հարգանքը եղեռնի զոհերի հիշատակին։ ԵՊԲՀ ուսանողական ակտիվը՝ Մարտին Մարտիրոսյանի ղեկավարությամբ, չխախտելով տարիների ավանդույթը, այս անգամ ապրիլի 22-24-ը կատարեց քայլարշավ դեպի Արցախ։ «Ազատ Արցախը ող ջունում է ձեզ՝ այստեղից է սկսվում ﬔր բացահայտուﬓերով լի արշավը։ Հրաշք բնություն և թաքնված գանձեր։ Իր հպարտ ու ամուր կամքով կանգուն ﬕ անկյուն, որը ﬕշտ անառիկ կﬓա։ Ինչպես յուրաքանչյուրի հետաքրքրությունն է ձգում-տանում դեպի այս անառիկ վայրերը, այնպես էլ ﬔզ էր կանչում Արցախ աշխարհը։ Բայց ﬔր նպատակն այլ էր։ Մենք պետք է բացահայտեինք բոլորի համար անհայտ Արցախը։ Մեր վրանային ճամբարը տեղակայված էր Աղաﬖո կիրճում՝ բնության հրաշք, գողտրիկ անկյունում, գետի ափին: Առանց ժամանակ կորցնելու այցելեցինք ինքնատիպ հարդարանքով, վաղ ﬕջնադարյան ճարտարապետական կարևորագույն կառույցներից ﬔկը՝ Ծիծեռնավանքը (4-րդ դար), որտեղ ըստ ավանդության ամփոփված է Պետրոս առաքյալի ճկույթը՝ ծիծեռնը։ Քայլարշավի ողջ ճանապարհին հին ու ավերված գյուղերի հետքեր էին, որոնց շունչ էին հաղորդում երկնքում սավառնող բազեները։ Ճանապարհն անցնում էր 17-րդ դարի հին կամուրջներով, քարվանսարաներով և քարանձաﬖերով, բերդերի տարածքով և գեղեցիկ կիրճերով։ Բազում կիլոﬔտրեր քայլելով հասանք ﬕ հրաշք

տեսարանի՝ ժայռերից թափվող Սպիտակաջուր հսկա ջրվեժին։ Աննկարագրելի տեսարան։ Մեզ սպասվում էին նորանոր բացահայտուﬓեր։ Որևէ ﬔկի մտքով անգամ չի անցնում, որ կան բազում հեռավոր գյուղեր, որոնցից ﬔկն էլ Հերիկ համայնքն է, որտեղ մարդիկ ապրում են փոքրիկ տնակներում՝ առանց կապի որևէ ﬕջոցի։ Շատերի համար անհայտ ու լքված հեռավոր ﬕ անկյուն, որտեղ թեկուզ և փոքրաթիվ մարդիկ են ապրում, բայց երջանիկ թվա-

ցող ժպիտով և հյուրասիրությամբ են դիմավորում։ Երբ հենց առաջին հանդիպուﬕց նայում ես փոքրիկ, կապուտաչյա երեխաներին, ովքեր քեզ իրենց ջերմությամբ են վարակում, ուրիշ ոչինչ անհրաժեշտ չէ։ Հերոսները շատ են, ցավոք, ոմանք արդեն չկան, բայց նրանք հավերժ ապրում են այս հերոս ընտանիքների շնորհիվ։ Գյուղի բնակիչները ﬔծ հպարտությամբ էին ներկայացնում իրենց՝ 22 աշակերտ ունեցող դպրոցը, որը վերանվանել էին ապրիլ յան հերոս Ռոբերտ Աբաջյանի անունով։ Մտնելով փոքրիկ, խնամքով կահավորված դպրոց՝ անﬕջապես դող անցավ բոլորիս մարﬓով։ Հերոս՝ այս բառը

չի կարող նկարագրել այդ տղաների կատարած սխրանքները։ Մեր փոքրիկ ներդրուﬓ ունեցանք նաև Բերդիկ գյուղի տարածքում գտնվող 16րդ դարի խաչքարի և տապանատան շրջակայքում կատարվող մաքրման աշխատանքներին: Եվ, իհարկե, որպես լեռնագնացների ակումբ, չէինք կարող անտարբեր անցնել լեռների կողքով։ Կատարելով վերելք Կատոս լեռ (2055 մ )՝ կարող էինք ﬔր նպատակները կատարված համարել։ Շնորհակալություն ենք հայտնում համալսարանի ղեկավարությանը` այսպիսի հնարավորություն ընձեռելու համար: ԱՍԹԻՆԵ ՍԱՐԳՍՅԱՆ Հատիս ակումբի անդամ

ี ิฑี ิถิฑ ิฟิฑี ิฑ ี ิต ี ิฑ ี ิติพ ี ิฑ ี ี ี ี ี ิน ี ี ี ี ิธ ี ี ี ิฑ ี ี ี ี ิต ี ิป ิฑ ี ี ี ี ี ี ิน ี ี ี ี ี ิท ี ี ีขีกึ ีฑึ ีกีฃีธึ ีตีถ ีธึ ีฝีธึ ๏ฌ ีกีฏีกีถ ีฐีกีฝีฟีกีฟีธึ ีฉีตีธึ ีถีถีฅึ ีซ ีธึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีซ 18-ึ ีค ีฐีกีถึ ีกีบีฅีฟีกีฏีกีถ ีญีกีฒีฅึ ีซ ีฎึ ีกีฃึ ีธึ ีด ีถีกีญีกีฟีฅีฝีพีกีฎ ีฑีตีธึ ีคีธีตีซ ีดึ ึ ีกีทีกึ ีซ ีดึ ึ ีธึ ีดีถีฅึ ีซึ ีฅึ ีฏีธึ ีทีกีขีกีฉ ีกีผีกีป ๏ฌ ึ ีฉีซ๏ฌ ีกีถึ ีกีพ ีกีพีฅีฌีซ ีซีถีฟีฅีถีฝีซีพ ีดีกึ ีฆีธึ ๏ฌ ีฅึ ีซ, ีฏีกึ ีฅีฌ ีง ีกีฝีฅีฌี ๏ ถีดีกึ ีฆีกีฏีกีถ ีฐีกีพีกึ ีซ๏ ท ีผีฅีชีซ๏ฌ : ิฑีตีค ีดีกึ ีฆีธึ ๏ฌ ีฅึ ีธึ ีด ๏ฌ ึ ีฉีซ๏ฌ ีถ ีทีกีฟ ีงึ ึ ีฃีถีธึ ีด ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซ ีฟีฅีญีถีซีฏีกีฏีกีถ ีกีบีกีฐีธีพีดีกีถ ีขีกีชีถีซ ีบีฅีฟ ี ึ ีฅีช ี ีก๏ฌ ีฏีธีถีตีกีถีจ, ีธีพ ีฅีฒีฅีฌ ีง ี ีกีตีกีฝีฟีกีถีซ ีขีกีฆีดีกีฏีซ ีนีฅีดีบีซีธีถี ีฑีตีธึ ีคีธ ีดีกึ ีฆีกีฑึ ีซึ : ี ีฅีฟึ ีง ีกีฝีฅีฌ, ีธึ ีฉีซ๏ฌ ีดีกึ ีฆีดีกีถ ีฃีธึ ีฎีธึ ีด, ีซีถีนีบีฅีฝ ๏ฌ ีทีฟ, ีซึ ีตีธึ ึ ีกีฐีกีฟีธึ ีฏ, ีทีกีฒีฏีกีบีธีฒ, ีฉีซีดีกีตีซีถ ีธีฃีซีถ ีขีกึ ีฑึ ีกึ ีถีธีฒ ีคีฅึ ีถ ีธึ ีถีฅึ ีกีพ ๏ฌ ึ ีฉีซ๏ฌ ีดีทีฟีกีฏีกีถ ีกีพีกีฃีจี ีฏีฌีซีถีซีฏีกีฏีกีถ ึ ึ ีคีซีถีกีฟีธึ ิดีกีพีซีฉ ิปีทีญีกีถีตีกีถีจ: ิฑีตีค ีขีธีฌีธึ ีซีถ ีฃีธึ ีดีกึ ีฅีถึ ีถีกึ ีกีตีถ, ีธึ ีกีตีฝ ีฟีกึ ีซ ๏ฌ ึ ีฉีซีดีจ ีดีกีฝีถีกีฏึ ีธึ ีด ีงึ ีฌึ ีซีพ ีฏีกีฆีดีธีพี ีคีฅีผ ๏ฌ ีขีกีถ ีงีฌ ีกีพีฅีฌีซ: ิตีพ, ีซีฐีกึ ีฏีฅ, ีกึ ีคีตีธึ ีถึ ีถีฅึ ีถ ีซึ ีฅีถึ ีฝีบีกีฝีฅึ ีถีฅีฌ ีนีฟีพีซีถ. ๏ฌ ีคีกีฌีถีฅึ ีซ ๏ฌ ึ ๏ ถีกีพีกึ ีจ๏ ท ีทีกีฟ ึ ีขีกีฆีดีกีฆีกีถ ีงึ : ี ีกีดีกีผ ีฃีธีฟีฅีดีกึ ีฟีฅึ ีซึ ีฐีฅีฟีธ ีกีผีกีปีซีถ ีฟีฅีฒีฅึ ีฃึ ีกีพีฅึ ีซีถ ึ ีดีกึ ีฆีกีญีกีฒีฅึ ีซ ีนีฅีดีบีซีธีถีถีฅึ ีคีกึ ีฑีกีถ ิท๏ฌ ีฌ ิปีฝึ ีกีตีฅีฌ ีตีกีถีจ (166 ีญีธึ ีดีข) ึ ี ีกีฏีธีข ิพีกีฟีธึ ึ ีตีกีถีจ (131 ีญีธึ ีดีข): ิปึ ีฅีถึ ึ ีกีทีกีตีซีถ ีฏีกึ ีฃีฅึ ีธึ ีด ีฅึ ีฏึ ีธึ ีค ีฟีฅีฒีฅึ ีฆีขีกีฒีฅึ ึ ีซีถ ึ ีกึ ีฎีกีฉีฅ ๏ฌ ีคีกีฌีถีฅึ ีซ ีกึ ีชีกีถีกึ ีกีถ ี ีฅีฌีซึ ีฝ ิฝีกีนีกีฟึ ีตีกีถีจ ๏ ฎ114 ีญีธึ ีดีข), ิดีกีพีซีฉ ิฒีกีฏีธึ ีถึ ีจ ๏ ฎ234 ีญีธึ ีดีข), ี ิฒี -ีซ ีฏีธึ ึ ีฝีกีถีฟ ิฑึ ีกีตีซีฏ ี ีธึ ีทีนีตีกีถีจ ๏ ฎ238 ีญีธึ ีดีข): ิฒึ ีธีถีฆีฅ ๏ฌ ีคีกีฌีถีฅึ ีซ ีกึ ีชีกีถีกึ ีกีถ ึ ีซึ ีฅีถึ ึ ีกีทีกีตีซีถ ีฏีกึ ีฃีฅึ ีธึ ีด ีฅึ ึ ีธึ ีค ีฟีฅีฒีฅึ ีจ ีฃึ ีกีพีฅึ ีซีถ ี ีกีฐีฅ ี ีกึ ีธึ ีญีกีถีตีกีถีจ ๏ ฎ130 ีญีธึ ีดีข), ี ีกีตีฏ ิณีกีฌีฝีฟีตีกีถีจ ๏ ฎ323

ีญีธึ ีดีข) ึ ีฏีฌีซีถึ ึ ีคีซีถีกีฟีธึ , ีฉีซ๏ฌ ีกีพีกีฃ ิดีกีพีซีฉ ิปีทีญีกีถีตีกีถีจ: ินีซ๏ฌ ๏ฌ ีกึ ีกีฎ ีดีกึ ีฆีซีฏีถีฅึ ีซี ี ีกีฏีธีข ินีกีฉีธึ ีฌ ีตีกีถีซ ๏ ฎ301 ีญีธึ ีดีข), ี ีซีฃึ ีกีถ ี ีกึ ีฟีซึ ีธีฝีตีกีถีซ ๏ ฎ232 ีญีธึ ีดีข) ึ ี ีธีพีฐีกีถีถีฅีฝ ิถีธึ ึ ีฒีฌ ีตีกีถีซ ๏ ฎ272 ีญีธึ ีดีข) ีขีกีญีฟีจ ีนีขีฅึ ีฅึ ี ีนีถีกีตีกีฎ ีถึ ีกีถึ ีกีถึ ีฏีกึ ึ ีกีฎ ีฎีกีถึ ีฃีธีฟีฅีดีกึ ีฟีฅึ ีซีถ, ีธึ ีธีถึ ีธึ ีด ีถึ ีกีถึ ีบีกีตึ ีกึ ีฅึ ีซีถ ๏ฌ ีถีนึ ีพีฅึ ีป ึ ีฃึ ีกีพีฅึ ีซีถ 4-ึ ีค ึ 5-ึ ีค ีฟีฅีฒีฅึ ีจ: ิธีถีคีฐีกีถีธึ ึ ีกีผีดีกีดีข ๏ฌ ึ ีฉีซีดีจ ีฐีกีดีกีฌีฝีกึ ีกีถีซีถ ึ ีฐีกีฒีฉีกีถีกีฏีซ ีฟีธีถีซีถ ีถีพีซึ ีฅึ 2 ีธีฝีฏีฅ, 3 ีกึ ีฎีกีฉีฅ ึ 3 ีขึ ีธีถีฆีฅ ๏ฌ ีคีกีฌีถีฅึ : ิฑีตีฝ ีดีกึ ีฆีกีฑึ ีธึ ีด ีฉีซีดีกีตีซีถ ีฐีกีทีพีกึ ีฏ ีนีซ ีฏีกีฟีกึ ีพีธึ ีด, ีกีตีฌีกีบีฅีฝ ๏ฌ ึ ีฉีซีดีจ ีฏีฐีกีตีฟีถีพีฅึ ีกีผีกีปีกีฟีกึ ีคีซึ ึ ีฅึ ีธึ ีด: ี ีดีธีผีกีถีกีถึ , ีธึ ๏ฌ ึ ีดีกึ ีฆีกีฏีกีถ ีก๏ฌ ีถีก๏ฌ ีฎ ีฐีกีปีธีฒีธึ ีฉีตีธึ ีถีจ ๏ฌ ึ ีธึ ีฝีกีถีธีฒีถีฅึ ีซ ีกีผีธีฒ ีปีธึ ีฉีตีธึ ีถีถ ีง: ิฑ. ิฝ. ี ิฑิฟี ิฒี ิฑี ีฉีซ๏ฌ ีดีกึ ีฆีซีน, ึ ีซีฆีคีกีฝีฟีซีกึ ีกีฏ ีฉีตีกีถ ีกีดีขีซีธีถีซ ีกีพีกีฃ ีคีกีฝีกีญีธีฝ

ՃԱ ՆԱ ՉԵՆՔ ՄԵՐ ԼԱ ՎԱ ԳՈՒՅՆ ՄԱՐ ԶԻԿ ՆԵ ՐԻՆ 1972-ից առ այսօր աﬔն տարի բժշկական համալսարանում Լավագույն մարզիկ կոչմանն են արժանանում տարբեր մարզաձևերում լավագույն արդյունքների հասած ուսանողները: Բժշկականի ուսանողները, հանդես գալով տարբեր մրցուﬓերում, գրավում են պատվավոր տեղեր: Աﬔն տարի նրանց նվաճուﬓերը քննարկվում են ֆիզիկական դաստիարակության և առող ջության ամբիոնի և սպորտային ակումբի համատեղ նիստում, և արդյունքում որոշվում են տարվա լավագույն մարզիկ-մարզուհիները:

Մոնիկա Արտյոﬕ Գևորգյան ԸԲՖ 302 խմբի ,սանող,հին 2014-ից հրաձգ,թյան հավաքականի անդամ է: Մասնակցել է 2015 և 2016 թվականների ՀՀ ﬕջբ,հական առաջն,թյ,ններին: 2016-ին ՀՀ ﬕջբ,հական 17-րդ մարզական խաղերի ծրագրով հրաձգ,թյան աղ ջիկների առաջն,թյան ՓԱ-1 վարժ,թյ,ն,մ գրավել է 1-ին տեղը:

Վարդան Մհերի Վարդանյան ՌԲՖ 467 խմբի կ,րսանտը երկ, տարի անընդﬔջ հրաձգ,թյան թիﬕ անդամ է: 2015-ին ՀՀ ﬕջբ,հական 15-րդ մարզական խաղերի ծրագրով հրաձգ,թյան առաջն,թյան ՓԱ-1 վարժ,թյ,ն,մ գրավել է 3-րդ տեղը: 2016-ի ՀՀ ﬕջբ,հական 16-րդ ՀՈւՄԽ ծրագրի հրաձգ,թյան թիմային առաջն,թյան ՓԱ-1 վարժ,թյ,ն,մ գրավել է 3-րդ տեղը:

Սյեդ Սալման 557 խմբի հնդիկ ,սանողը 2011-ից ԵՊԲՀ վոլեյբոլի հավաքական թիﬕ անդամ է: ՀՀ բազմաթիվ առաջն,թյ,նների մասնակից, ՀՀ գավաթի առաջն,թյ,նների մրցանակակիր է:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 29

YSMU HOSTED PRINCESS DINA MIRED OF JORDAN Dina Mired is the first Arab president of the Union for International Cancer Control. This Union was founded in 1933 in Geneva and includes 950 organizations of 155 countries.

Dina Mired is popular and loved in the Arab world and has participated in the UN World Health International and other authoritative organization meetings. The Princess has led King Hussein Cancer Control Fund for many years and has promoted the development of Oncology in Jordan.

By the decision of University Academic Council Dina Mired was awarded YSMU Honorary Doctorate Degree.

Showing initiative to UICC run by Dina Mired, Yerevan State Medical University invited Princess of Jordan, whose three-day visit was extremely effective both for the guest, and for the hosts.

The first visit was to Muratsan Hospital Complex.

Dina Mired’s fight against cancer has its cause: his boy, who is already in University studies, was diagnosed with cancer at the age of two. The Princess, introducing his example, stressed that, the struggle is hard especially at the initial stage of the disease but they managed to overcome thanks to non-retreating struggle.

As mentioned by YSMU Rector Armen Muradyan, Medical University has demonstrated initiative in joining the organization UICC engaged in the fight against cancer, headed by Dina Mired.

During the visit, Dina Mired not only encouraged parents presenting the emotional side of the treatment of the disease, but also talked about the latest treatment possibilities which exist in Armenia today, realizing thoroughly the difficulties of the fight against cancer and by her own experience.

Cancer Control International Union President also attended RA Hematological Center a¥er R.H. Yolyan and visited all the departments.

Later on she participated in tree planting in Heratsi High School and also attended the donation event of the latest laser device at Izmirlyan Medical Center Urology Department.

On April 28 the Congress of People who overcame cancer launched, where Dina Mired had a speech named “Cancer is not contagious”.

The Princess of Jordan noted that she didn’t miss the opportunity to visit Armenia not only to encourage the patients and their relatives and to support the development of the area, but also because of being very close to the Armenians and Armenian community in Jordan. The event was also addressed by, newly elected leader of International Relations Committee of American Clinical Oncology Union, Vice-President of Oncology Union of India Dinesh Pendharqar.

The Congress was special because people who overcame the disease spoke about the problems of people who undergo the illness.

Edgar Gyanjumyan, Varduhi Sargsyan, Anahit Barseghyan, Manik Ter-Grigoryan represented their illness history. By their word it is essential for people undergoing the disease not to feel lonely, to be able to talk about it and to overcome it.

YSMU MEDICAL PROFESSIONAL QUALIFICATION HAS BEEN RECOGNISED IN JORDAN AS WELL A¥er a month from the visit of the Princess of Jordan an official message was received from the Hashemite Kingdom of Jordan upon the issue that YSMU basic qualification on all medical specializations is officially recognized in Jordan. By the way numerous students from Jordan have received education in our University, who, a¥er graduating, were successful in their careers in their native countries.

31 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 31

“WHEN THE JOB IS VERY EXCITING AND GIVES YOU POWER”

TOM CATINA MET THE FUTURE DOCTORS AT YSMU The Aurora prize nominee, doctor Tom Catina represented his experience in working in Sudanese military actions in the Nuba mountains to the future doctors during YSMU open lectures. For many years the doctor has been working at “Mother of Mercy” hospital. Tom Catina is the only surgeon in the region of 750 thousand people, which is equal to Austria in its size.

By the decision of YSMU Scientific Council Tom Catina will be an honorary doctor of Medical University.

The role model of Tom Catina, who refuses a prosperous life and performs more than 20 operations a day in Nuba Mountains in Sudan, is more than encouraging for the future doctors. General medicine is the most humane profession, a mission, which primarily implies a high responsibility and initiative. “Aurora” Prize nominee indeed realizes exclusive humanitarian activities carrying the responsibility of medical help of thousands of people.

“I’m not a superman, I was a student like you some 25-30 years ago. If you are interested in this work, you can also do this. Each person is able to do this, it’s just a question of will and desire. This job is very interesting and gives power”, mentioned Tom Catina at the beginning of the meeting.

“Aurora” prize candidate leaves the Nuba Mountains in rare cases, only in case of emergency. But Nuba residents are not le¥ helpless. Three Armenian doctors went to the Nuba Mountains to temporarily replace the doctor and to continue his humanitarian mission, thanks to which many people were rescued. Colonel Gevorg Voskanyan, major Hayk Hovhannisyan and gynecologist Armine Barkhudarian, who for many years

have been serving the world for peace, didn’t hesitated for a moment, when they found out that they were needed in a place beaten off the track.

The American doctor answered the students ‘questions.

Right a¥er the lectures he visited the soldiers undergoing rehabilitation treatment at “Heratsi” No. 1 University Hospital. The doctor talked to them, familiarized with the opportunities of Simulation Educational Center.

The doctor noted that before arriving in our country, he had information about us from the people living and working in the US. He added that he was impressed by the warm atmosphere that makes him feel like home.

By the way the 2017 award of Aurora Human Initiative was awarded to YSMU honorary professor, an american doctor Tom Catina who realizes voluntary medical-humanistic aid in the Nuba mountains.

Charles Aznavur announced his name as a winner.

AMBASSADOR OF IRAN MET YSMU STUDENTS FROM IRAN The goal of the meeting of the delegation headed by Seyyed Kazem m Sajjad, the Ambassadorr extraordinary and plenipotentiary of the Islamic Republic of Iran (IRI) to the Republic of Armenia, with YSMU students from Iran, was to enforce the collaboration between two countries aimed at development of education and science. YSMU Rector Armen Muradyan said that

YSMU staff give special attention to the issues raised by the students from Iran and thanked the delegation of Iran for the tight collaboration, emphasizing that high-quality education is a priority and thus the aim of the University is to have specialists of international standards who can find their path on any medical stages.

In its turn Seyyed Kazem m Sajjad, the Ambassadorr extraordinary and plenipotentiary of the Islamic Republic of Iran n (IRI) to the Republic of Armenia expressed willingness to continue collaboration and there was made an arrangement to make such meetings regular.

Students also took part in the meeting representing their educational achievements.

The Possibilities of expanding the cooperation were discussed.

YSMU Rector Armen Muradyan and temporary in charge of the affairs of Syrian Arab Republic in RA Is-sam Nayal recently discussed the issues concerning possibilities of expanding the cooperation between the two countries. During the meeting it was noted that Syrian students have a special role among the overseas students studying at YSMU. Many of them are high achievers who make huge efforts in becoming high-quality doctors.

During the meeting the possibilities of realizing mutual educational programs and of improving educational process as well as of enlarging the numbers of students from Syria coming to RA for receiving education were discussed.

ԱՊԱ ԱՊ ԱԳ ԳԱ ԲԺ ԲԺԻՇ ԺԻՇ ԻՇԿ ՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 33

MUTUAL COOPERATION CONTINUES

The delegation headed by the regional Director of Jönköping city, Sweden, Agneta Jansmyr and YSMU discussed the issues of possible collaboration as the basis was inter-regional cooperation development in public health, educational and medical care areas.

Emphasizing the realization of continual experience exchange for students and teachers, YSMU Rector Armen Muradyan represented the main strands of the University and the process of the works concerning

internalization.

The collaboration of YSMU and the regional council of Jönköping has a history of several years. More than 30 different specialists arrived in RA from Sweden and 23 doctors from Armenia le¥ for Sweden for experience exchange. Numerous conferences have been held with the participation of Swedish specialists. It is also notable that YSMU staff took part in “Microspheres Festival” held in Jonkoping.

THE KOREAN DELEGATION AT THE MEDICAL UNIVERSITY The aim of the visit of the delegation headed by the President of Chaum Medical Center of Southern Korea Ri Dong was the exchange of experience as well as to acquire certain agreements in implementing mutual educational and clinical programs in future. Korean delegation was in Armenia in the framework of cooperation of “Initiatives for the Development of Armenia” (IDeA) Foundation .

YSMU AT THE INTERNATIONAL EXHIBITION IN GERMANY German Education and Research Federal Ministry organized “Study World” 12th International Education Exhibition, May 12-13, which was attended by about 150 universities and educational organizations from more than 25 countries.

With the support of the Armenian Embassy in Germany and the DAAD German Academic Exchange Service support the Armenian pavilion was also present for the first time, where YSMU had its place too.

Exhibitors and future students were interested in the admission process of our University, faculties, accommodation, costs and conditions, as well as opportunities for transferring to our University from other Universities.

Thanks to the exhibition, visitors got acquainted with our country, history and culture.

Other participants from Armenia were Yerevan State University, American University of Armenia.

34

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

ARMENIAN PROFESSOR FROM THE US LEVON NAZARYAN WAS AWARDED A PRESTIGIOUS PRIZE The member of Armenian General benevolent Union and Central Council, the head of Ultrasound and Radiology Research Institute a¥er Thomas Jefferson, US leading radiologist, Professor Levon Nazarian won the Joseph H. Holmes Clinical Pioneer Award .

This award is given to people who have made great contributions in the development of ultrasonic diagnostics. Levon Nazarian has had great contribution to the develop-

ment of radiology, quality training of specialists. The well-known physician-scientist participated in more than 450 lectures in different countries of the world. We should note that our University has been cooperating with Ultrasound and Radiology Research Institute a¥er Thomas Jefferson, Philadelphia, USA in the result of which numerous improvement and implementation have been realized at YSMU.

PEDIATRIC FORUM BROUGHT TOGETHER LEADING SPECIALISTS “Modern Issues of University Pediatrics” forum brought together not only the leading specialists of our country, but also of Sweden and Russia. Scientific-practical conference aimed at introducing benefits and efficiency of University Pediatrics referred to the problems of the area.

“The primary objective of the Forum is to assess and encourage the pediatrician’s daily, very important work” said YSMU head of N 1 Pediatric Chair, Professor Nune Baghdasaryan.

On the occasion of the implementation of the program R. Semerjyan had a lecture for graduating students and in his speech he referred to the importance of the implementation of the program.

Experts noted the importance of cooperation among young people and the need for experience exchange.

The executive Director of “Management Mix” company Raffi Semerjyan, introducing their work experience in different countries, mentioned that this initiative realized by mutual efforts is a start for effective cooperation. ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349) 35

NEW MASTER’S PROGRAM To implement “Management of Medical Institutions” Master’s Program in the academic process of Public Health Faculty, YSMU and “Management Mix” International Organization signed a joint Memorandum.

The program which corresponds to the international standards is for the people who have all least 3 years of experience in the health care system. There are 2 different programs designed for English and Armenian-speaking audience.

The program is designed for physicians, lawyers, management, Economics, finance and marketing professionals, engineers, IT specialists, psychologists, sociologists and for other professions.

As YSMU Rector Armen Muradyan mentioned the idea underlying the program is “hospital management” implementation and development in our country as well as training of the health care organizers who we need so much in our health care system.

AN ARTSAKH LITTLE STORY OR FOLLOWING THE UNKNOWN TRACK Each person uniquely expresses his/ her respect for the memory of the victims of the Armenian Genocide.

YSMU student activists, under the leadership of Martirosyan, not breaking the tradition, made a procession to Artsakh from April 22 to 24. “Free Artsakh welcomes you” here starts our hiking full of discoveries. A miraculous nature and the hidden treasures of Armenia.

The camp of the students was in Aghavno Cave, right near the river.

The group visited numerous ancient places, bridges, waterfall, distant villages, met the frank and hospitable peasants. They also helped to clean the area near the cross stone of 16th century. And most importantly having climbed Katos mountain (2055m) they could consider their mission realized.

1.5 million Armenians were the victims of the 1915 terrifying actions. We remember and demand from them to accept the Armenian Genocide but on the other hand we shouldn’t forget what we have. The students thanked University staff for giving such an opportunity.

36

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ՄԱՅԻՍ 2017 N 3-4 (1348-1349)

ՀԵՐԱՑԻ

ԱՐՀԵՍՏԱԿՑԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆ Ա ՀՀ ք. Երևան, Կորյունի 2

Պաշտոնական տեղեկատու

(060) 62 13 13

trade@heratsi.org

№8

Այս համար մ՝ Արքայադստեր այցը Հայաստան Նա անկա րող է անտարբեր լինել պա տե րազմ նե րի, վայրագություննե րի, խա ղաղ բնակչության նկատմամբ կիրառվող բռնություննե րի հանդեպ։ «Եկեք պահպանենք կյանքի սրբ թյ նը ﬕասին»

Մեր Թիմը - Խաչատ ր Մարգարյան Միջազգային փորձի հետ շփ մը աշխատանքը դարձն մ է ավելի պրոդ կտիվ նշանակ թյ ն չ նի տվյալ աշխատակցի զբաղեցրած պաշտոնը։ Յ րաքանչյ րս ﬕ ﬔծ ﬔխանիզﬕ փոքր աստղանիﬖեր ենք, և աﬔն ﬔկի աշխատանքի արդյ նավետ թյ նը ինչ որ չափով պայմանավորված է մյ սներով։

Ի՞նչ, Որտե՞ղ, Ե՞րբ Այս խաղն էլ ապ րի լի 21-ին միա վո րեց մի խումբ հա մալ սարա նա կան նե րի՝ ի րենց ու ժե րը փոր ձե լու, մրցե լու, միմ յանց հետ մտեր մա նա լու և ա ռօր յաից կտրվե լու նպա տա կով։ Խաղը ան ցավ բա վա կան լար ված, բայց, միա ժա մա նակ, հա ճե լի և ու րախ մթնո լոր տում։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ 2017 թ. առաջին եռամսյակում «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը տրամադրել է սոցիալական օգնություն թվով 47 աշխատակիցների, 3 434 000 ՀՀ դրամ ընդհանուր ծավալով։ Բացի այդ համաֆինանսավորվել է 20 աշխատակիցների անգլերենի և ֆրանսերենի ուսուցման ծախսերը։ Մենք այսուհետ ևս կշարունակենք աշխատել ի օգուտ բուհի և նրա աշխատակիցների բարօրության։ Շնորհակալություն վստահության համար։

Արքայադստեր այցը Հայաստան

«Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը, ցանկանալով միավորել ԵՊԲՀ տաղանդաշատ աշխատակիցներին, կազմակերպում է «Բժշկականի շունչը» մրցույթ-ցուցահանդես։ Եթե զբաղվում եք գեղանկարչությամբ, լուսանկարչությամբ, քանդակագործությամբ, գորգագործությամբ, ասեղնագործությամբ կամ կիրառական արվեստի այլ յուրօրինակ ուղղություններով, ապա դիմեք մեզ՝ ձեր աշխատանքները հանրությանը ներկայացնելու համար։ «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը պլանավորում է տպագրել ժողովածու, որի մեջ կզետեղվեն մեր աշխատակիցների ստեղծագործությունները։ Եթե ցանկանում եք տպագրել ձեր արձակ կամ չափածո ստեղծագործությունները, ապա դիմեք մեզ։ Հարգելի’ աշխատակիցներ, եթե ունեք հարցեր, խնդիրներ կամ առաջարկություններ, դիմեք մեզ յուրաքանչյուր աշխատանքային օր։ «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը միշտ պատրաստ է աջակցել ձեզ։ Գաղտնիությունը երաշխավորվում է։

ԵՊԲՀ-ի ԵՊԲՀ ԵՊ ԲՀ ի հ հրա րավ վ վե երով վ եռօրյա ռօրյա այցով այցով վ Ե Եր րև և ևա ան ն նում ում մ էր Հորդանանի արքայադուստր, Քաղցկեղի վերահսկման միջազգային միության (Union of International Cancer Control – UICC) նորընտիր նախագահ Դինա Մայրեդը։ Այցի վերջին օրը արքայադուստրը եղավ Հայաստանի գեղատեսիլ վայրերում։ Նա նշեց. «Ձեր երկրի մասին միշտ հիանալի պատմություններ ենք լսել, այդ պատճառով շատ ուրախ եմ, որ վերջապես այստեղ եմ և սեփական աչքերով կարող եմ տեսնել ամեն ինչ»։ Մայրեդը ԵՊԲՀ ռեկտոր Արմեն Մուրադյանի, ինչպես նաև Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի փոխտնօրեն Սուրեն Մանուկյանի ուղեկցությամբ այցելեց Ծիծեռնակաբերդ և հարգանքի տուրք մատուցեց Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին՝ ծաղիկներ խոնարհելով անմար կրակի մոտ: Այնուհետև Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտին կից գտնվող հիշատակի պուրակում ծառ տնկեց՝ ի հիշատակ Մեծ եղեռնի զոհերի հիշատակին: Դինա Մայրեդը շրջեց նաև թանգարան-ինստիտուտում, որտեղ նա գտավ իր տոհմի հիմնադիր Հուսեյն իբն Ալիի լուսանկարը և նրա հրովարտակն՝ ի պաշտպանություն հայերի։

Դինա Մայրեդը դարձավ Հայոց Ցեղասպան թյ նը չճանաչած Հորդանանի առաջին բարձրաստիճան ներկայաց ցիչը, որ եղևնի տնկեց Ծիծեռնակաբերդ մ, որպես ﬕլիոնավոր անﬔղ զոհերի հավերժ հիշատակ։

Նույն օրը «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը կազմակերպեց կինոդիտում։ Հրավիրված էին Դինա Մայրեդը, համալսարանի աշխատակիցները և ուսանողները, իսկ էկրանին էր ամերիկացի ռեժիսոր Թերի Ջորջի 2016 թվականին նկարահանած հայոց ցեղասպանության մասին պատմող պատմական դրաման՝ «Խոստում»-ը (The Promise): Ֆիլմի ավարտին արքայադուստրը հուզված էր և չէր կարողանում արտահայտել իր զգացմունքները։ Միայն պարզ էր մի բան, որ նա անկարող է անտարբեր լինել պատերազմների, վայրագությունների, խաղաղ բնակչության նկատմամբ կիրառվող բռնությունների հանդեպ։ «Եկեք պահպանենք կյանքի սրբությունը միասին», ասում է Մայրեդը։

Մեր թիմը

Ողջույն հարգելի ընթերցող։ «Մեր թիմը» խորագրի այսօրվա մեր հյուրն է «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության հիմնադիր անդամ, ԵՊԲՀ միջազգային գործունեության և արտաքին կապերի գծով պրոռեկտորի օգնական Խաչատուր Սահակի Մարգարյանը։ - Բարև Ձեզ։ Դուք հանդիսանում եք «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության հիմնադիրներից մեկը։ Ըստ Ձեզ՝ ինչպե՞ս ստեղծվեց այս կառույցը, որո՞նք էին Ձեր շարժառիթները այս գործում։ - Ըստ իս՝ կազմակերպության ստեղծմանը նպաստեց այն հանգամանքը, որ կային խնդիրներ, որոնք վերաբերում էին համալսարանի աշխատակիցներին, սակայն դրանք համակարգող և լուծում տվող կառույց

փաստորեն չկար։ Կազմակերպության հիմքը դրվեց շատ պարզ մի մեթոդով. ընկերներով հավաքվեցինք, քննարկեցինք, հասկացանք առկա խնդրի կարևորությունը և որոշեցինք լրջորեն զբաղվել այդ հարցով։ Համենայնդեպս իմ մուտքը այս կառույց եղել է այդպես։ Բարեբախտաբար ես մեծամասամբ շրջապատված եմ այնպիսի մարդկանցով, ում հետաքրքիր է ոչ միայն սեփական «Ես»-ը, այլ նաև, գնահատելով սեփական պոտենցիալը, պատրաստ է համակարգային փոփոխությունների՝ ի նպաստ բուհի, գործընկերների և ընդհանրապես այն ամենի, ինչ շրջապատում է իրենց։ - Ի՞նչ գործունեություն եք ծավալում կամ կցանկանայիք ծավալել կազմակերպության շրջանակներում։ - Առավել ակտիվ եմ սոցիալական օգնությունների տրամադրման ծրագրում, ինչպես նաև զբաղվում եմ «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության միջազգայնացման հարցերով։ Այս հարցում կան բարդություններ և խնդիրներ՝ կապված կազմակերպության բազմապրոֆիլայնության և գործառույթների բազմազանության հետ։ Միջազգային պրակտիկայում սովորաբար նման կառույցները ստեղծվում են ավելի մասնագիտական ուղղություններով, իսկ մեր դեպքում ներառված են համալսարանի բոլոր աշխատակիցները, որոնց շարքերում ընդգրկված են բազմաթիվ մասնագիտությունների և սոցիալական խմբերի անձինք՝ հավաքարարներից մինչև ակադեմիկոսներ։ - Ինչպե՞ս եք պատկերացնում «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության միջազգայնացումը, ի՞նչ նոր հնարավորություններ կընձեռի դա։ - Որքան էլ որ զարմանալի չհնչի, տարբեր երկրներում արհեստակցական կազմակերպությունները տարբեր գործառույթներ ունեն։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ի բուհերում դրանք զբաղվում են բացառապես աշխատակիցների հանգստի և ժամանցի կազմակերպմամբ։ Եվրոպա-

կան որոշ երկրներում դրանք հանդիսանում են պաշտոնական ասոցիացիաներ, որոնք պետական մակարդակով մասնակցում են աշխատանքային գործունեության կանոնակարգմանը։ Այսպիսով, մեզ համար շատ կարևոր է միջազգային փորձի ուսումնասիրումը և դրա լավագույն օրինակների ներդրումը մեր բուհում։ Մենք զբաղվում ենք ժամանցային, սոցիալական հարցերով, սակայն որպես այդպիսին չենք մասնակցում օրինաստեղծ գործունեությանը աշխատանքային միջավայրի բարելավման հարցերում, ինչն իմ կարծիքով շատ կարևոր է։ Ապագայում հնարավոր եմ գտնում կազմակերպության ակտիվ դերակատարումը համալսարանական ներքին աշխատանքային կանոնակարգերի վերանայման հարցում: - Անձամբ մասնակցե՞լ եք կազմակերպության ծրագրերից որևէ մեկին։ Եթե այո, ապա ի՞նչ ծրագիր էր դա և ինչպիսի՞ն էին տպավորությունները՝ որպես մասնակցի։ - Անձամբ մասնակցել եմ սոցիալական օգնությունների տրամադրման գործընթացին, ինչպես նաև «Հերացի» ավագ դպրոցի ուսուցիչների համար կազմակերպված առաջին օգնության դասընթացներին։ Տպավորությունները աննկարագրելի են։ Այն փաստը, որ դու ևս մեկ անգամ օգնեցիր քեզ համար անծանոթ մարդուն, ով իրոք ուներ դրա կարիքը, փոքր ինչ թեթևացրիր նրա հոգսերը՝ արդեն մեծ բավականություն է պարգևում։ Կամ, երբ որպես մասնագետ, գիտակցում էս, որ ուսուցիչը աշխատում է աշակերտների այն տարիքային խմբի հետ (խոսքը դեռահասության տարիքի մասին է), երբ նրանցից յուրաքանչ յուրը կարող է անգամ պատահաբար վնասել ինքն իրեն, իսկ քո փոխանցած գիտելիքն ու հմտությունը կարող է օգնել ուսուցչին՝ ճիշտ կոմ նորոշվել նման իրավիճակում, հասկանում ես, որ զուր չի կորել ժամանակդ, որը ծախսել ես այդ հմտությունները և գիտելիքները դասավանդելու վրա։ Մի խոսքով բառերով փոխանցելը շատ դժվար է։ - Ձեր կարծիքով՝ ո՞րն է մեր համալսարանի աշխատակիցներին հուզող ամենամեծ խնդիրը, ի՞նչ լուծում կառաջարկեք։ - Իհարկե կան սոցիալական, ֆինանսական խնդիրներ, որոնք շատ կարևոր են, սակայն ես կցանկանայի շեշտադրում կատարել մեկ այլ խնդրի վրա։ Խոսքը համալսարանի աշխատակիցների միջազգայնացման մասին է։ Դա շատ լուրջ խնդիր է, քանի որ միջազգային փորձի հետ շփումը փոխում է մարդու մտածելակերպը, աշխատանքը դարձնում է ավելի պրոդուկտիվ ու նշանակություն չունի տվյալ աշխատակցի զբաղեցրած պաշտոնը, քանի որ մենք յուրաքանչյուրս մի մեծ մեխանիզմի փոքր աստղանիվներ ենք, և ամեն մեկի աշխատանքի արդյունավետությունը ինչ որ չափով պայմանավորված է մյուսներով։ Ես նաև հասկանում եմ, որ անհնար կլինի բոլոր աշխատակիցներին ուղարկել արտասահման վերապատրաստվելու, դա մեծ ֆինանսական ծախսեր է ենթադրում, սակայն հնարավոր է հրավիրել մասնագետներ արտերկրից։ Ես վստահ եմ, որ համալսարանի գործունեության պրոդուկտիվությունը էլ ավելի կբարձրանա, եթե մենք կարողանանք ներդնել միջազգային կառավարման ծրագրեր բուհի բոլոր օղակներում։

- Կա՞ն արդյոք մտքեր, որոնք կցանկանայիք տեսնել «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության ծրագրերում։ - Անկեղծ ասած՝ «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպություն մուտք գործելու առաջին իսկ օրվանից հնարավորություն եմ ունեցել ռեալիզացնել իմ բոլոր մտահղացում ները։ Հետագայի համար կցանկանայի աշխատանքների ուղղվածությունը լիներ դեպի բուհի աշխատակիցների իրավագիտակցության մակարդակի բարձրացումը։ Մեր աշխատակիցների մեծ մասը կազմում են բժիշկները, իսկ ինչպես գիտենք մեր երկրում բժշկի իրավական պաշտպանվածությունը այդ քան էլ ցանկալի մակարդակի վրա չէ։ Սա լուրջ խնդիր է, և եթե մենք կարողանանք զբաղվել այս հարցով, ապա կօգնենք մեր աշխատակիցներին իրենց ավելի ապահով և պաշտպանված զգալ։ - Ի՞նչ «թաքնված» հնարավորություններ ունի մեր բու հը, որոնց մասին, ըստ Ձեզ, շատերը չգիտեն կամ չեն օգտվում։ - Ես մի փոքր կվերաձևակերպեի «թաքնված հնարավորություններ» տերմինը և կասեի «պոտենցիալ»։ Իրականում մեր բուհի պոտենցիալը անսահման է։ Օրինակ՝ իմ կարծիքով մենք պետք է ունենանք ծրագրեր՝ ուղղված շրջակա միջավայրի առողջացմանը, քանի որ մարդու առողջությունը ուղղակիորեն կապված է շրջակա միջավայրի մաքրության, հիգիենիկ նորմերի պահպանման հետ։ Սա ընդամենը մեկ օրինակ էր։ Ինչ վերաբերվում է հնարավորություններին, որոնցից չեն օգտվում աշխատակիցները, ասեմ, որ դա հենց տվյալ անհատի խնդիրն է։ Բուհը բոլոր հնարավոր ճանապարհներով տեղեկացնում է առկա ծրագրերի մասին, սակայն չի կարող որևէ մեկին պարտադրել մասնակցել դրանց, աշխատակիցները նույնպես պետք է ակտիվ լինեն, հետևեն նորություններին, չսահմանափակվեն իրենց աշխատանքային տարածքով, պրպտեն և անընդհատ ձգտեն ավելիին:

- Որտե՞ղ առավել շատ կցանկանայիք աշխատել, եթե ոչ բժշկականում: - Միանշանակ իմ ընտրած մասնագիտությունը չէի փոխի որևէ այլ մասնագիտության հետ, քանի որ մանկուց ոգեշնչված եմ եղել բժշկությամբ, սակայն եթե մտածենք բժշկությունից դուրս, ապա կուզեի աշխատել ԱՄՆ Օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտությունների ազգային գործակալությունում (NASA)։ - Հաշվի առնելով, որ նաև համալսարանի Ուսանողական խորհրդարանի փոխնախագահն եք, ինչպե՞ս եք համատեղում գործունեությունը ուսանողական և ադմինիստրատիվ օղակներում։ Ինչո՞վ են օգնում կամ խանգարում միմյանց։ - Հասարակական գործունեությունս սկսել եմ տարիներ առաջ, և գործունեությանս մեծ մասը հատկացրել եմ ուսանողական ինքնակառավարման միջազգայնացմանը՝ հանդիսանալով միջազգային կապերի հանձնաժողովի հիմնադիր նախագահ: Դա կարծես ճակատագրական դարձավ ինձ համար ու հիմա էլ զբաղվում եմ միջազգային գործունեությամբ: Համատեղումը ինձ համար իրականում ավելի հեշտ է, քան կարելի է պատկերացնել, քանի որ բոլորիս նպատակը մեկն է՝ համալսարանի բարօրությունը և որակյալ կրթության ապահովումը, սակայն ժամանակ առ ժամանակ լինում են կոնֆլիկտային իրավիճակներ՝ կապված այդ նպատակին հասնելու ճիշտ ուղու ընտրության հետ։ Անկախ ամեն ինչից՝ ես կարծում եմ, որ համալսարանի գործունեությունը պետք է լինի ուսանողակենտրոն, հետևաբար խնդիրների ծագման դեպքում միշտ կանգնում եմ ուսանողի կողքին։ Պետք է միշտ հասկանալ, թե ում շահն է գերակա։ Բուհում բոլորը պետք է իրենց բավարարված զգան, սակայն Ժամանակակից մոդելներով համալսարանի գործունեությունը պետք է ուղղված լինի կրթություն ստացող ուսանողների պահանջների բավարարմանը։ Աշխարհի ցանկացած համալսարանում ամենակարևոր մարդը միշտ ուսանողն է: - Մի փոքր պատմեք Ձեր մասին, ինչպիսի՞ն եք Դուք համալսարանի պատերից դուրս, առօրյա կյանքում։

- Իմ մխ որի րին ին համ հ ամ ոզմ ոզ մ ամբ ամ մբ մ արդ ար դ ը էֆե ֆեկ կտի տիվ իվ աշ աշխ խ ատե տեե խո հա մոզ մամբ, մար դը խա լու համար, պետք է կարողանա ճիշտ հանգստանալ։ Այդ հարցում ինձ շատ օգնում են մայրս և ընկերներս։ Համալսարանից դուրս մտազբաղ ու խոժոռ դեմքով չեմ, ինչպես հիմնականում համալսարանի պատերի ներսում ինձ կարելի է տեսնել, փորձում եմ զբաղվել ինձ համար հաճելի գործերով։ Սիրում եմ աղմկոտ ընկերական հավաքներ: Ազատ ժամանակս սիրում եմ ծախսել ինքնազարգացման վրա, քանի որ համոզված եմ, որ մարդն ամբողջ կյանքի ընթացքում միշտ պետք է սովորի և կատարելագործվի։ - Ի՞նչ հոբբիներ ունեք։ - Ինձ համար շատ զարմանալի է, երբ մարդիկ մեկ հոբբի են առանձնացնում։ Միգուցե դա բնավորության խնդիր է, այնուամենայնիվ իմ հետաքրքրությունների շրջանակը շատ մեծ է։ Ամենագլխավոր և հիմնական հոբբին ինձ համար երաժշտությունն է։ Ասեմ, որ այն կարող էր դառնալ իմ մասնագիտությունը, սակայն ես մի օր որոշեցի թողնել այն սիրող ղական մակարդակում։ Այժմ տիրապետում ե եմ մի քանի գործիքների՝ ջութակ, դաշնամ մուր, կիթառ, դուդուկ, շվի, շրթհարմոն և շար րունակում եմ նորերը յուրացնել։ Ընթերցան նությունը իմ ազատ ժամանակի մեծ մասն է կ կազմում՝ չգիտեմ էլ սա հոբբի է, թե կենսակ կերպ: Մի քանի տարի է՝ գերվել եմ նումիզմ մատիկայով՝ ուսումնասիրում և հավաքում ե եմ մետաղադրամներ։ Այժմ իմ հավաքած ծուի մեջ կան մոտ 1000 հին և ժամանակակ կից մետաղադրամներ։ Տևական ժամանակ զ զբաղվել եմ պրոոֆեսիոնալ լողով։ Կարող եմ ն նշել նաև հրաձգությունը, որը ժառանգաբար է փոխանցվել: Կարելի է ասել՝ սրանք են իմ հ հիմնական զբաղմունքները։ - Ո՞րն է հաջողության Ձեր գրավականը։ - Չընկճվել ոչ մի պարագայում։

Ի՞նչ, Որտե՞ղ, Ե՞րբ Երեք հարց, որոնցով ով վ սկսվում է շատերիս կողմից ց սիրված և մեծ համբավ վաա-յելող ինտելեկտուալ խաղը՝՝ «Ի՞նչ, Որտե՞ղ, Ե՞րբ»։ Հենց այս ս խաղն էլ ապրիլի 21-ին միավորեց ր մի խումբ համալսարանական ննե-րի՝ իրենց ուժերը փորձելու, ւ, մրցեմ լու, միմյանց հետ մտերմանալու լո ու և առօրյաից կտրվելու նպատակով։ կով։ վ։։ Միջոցառումը կազմակերպվել էր ր ԵՊԲՀ ռեկտոր Արմեն Մուրադ ադյայ նի նախաձեռնությամբ և «Հերար ցի» արհեստակցական կազմակե կերեր-պության աջակցությամբ։ Խաղին մասնակցում էին ն 14 4 թիմեր՝ կազմված բոլոր ֆակուլ տետ ւլտե ետների ի ուսանողներից, կլինիկական օրդինա դինատորներից, ադմինիստրացիայի ներկայացուցիչներից և համալսարանական կլի ինիկաների բժիշկներից։ Առանձին թիմով ներկայացել ե է էր ն նաև և «Հերացի» ի» արհեստակցական կազմակերպության կերպության հիմնադիր հիմնադիր խորհուրդը։ Խաղը անցավ բավական լարված, բայց, միաժամանակ, հաճելի և ուրախ մթնոլորտում։ Իսկ լարված էր, քանի որ հավաքված էին համալսարանի լավագույն ինտելեկտուալները, և մրցակցությունը բավական լուրջ էր։ Միջոցառումը կազմակերպված էր շատ բարձր մակարդակով. բացի հիմնական խաղից եղան նաև լրացուցիչ մի քանի խաղեր՝ թիմերի ավագների մրցույթ, որում հաղթող ճանաչվեց Ուսանողա-

կ ա կան խորհրդարանի նախագ ահության թիմը և իգական գա ս եռի սե ներկայացուցիչների մ ր մրցույթ, որում հաղթող ճան նաչ ա աչվ վեց «Մուրացան» հիվանդան նո ոց ցայի յին համալիրի թիմը։ Ընդ հանուր խաղի հաղթող ճաԸն նդհ նաչ ն աչվ վեց «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության թիմը, ում կ ան կա մեկ միավորի տարբերությամբ զիմ եկ մի ռեկտորատի թիմը։ Երրորդ ջջեց եց ռ տե տ եղ ղը գրավեցին «Մուրացանի» բժիշկ ները։ Իհարկե, եղան նաև բ ժի իշկն մրցա մրց ցանակ ն ներ։ Առաջին մրցանակա կային ն տե տ ղը զբաղեցրած թիմի անդամնե երը ստացան հանգստյան տան ու ուղեգրեր՝ րե եր՝ դեպի Սևանա լիճ։ Մնացած հաղ հ աղթողներ րին տրվեցին խրախուսական մրցա ներ։։ Հա Հատկանշական էր այն փասմ րցանակներ տը, որ ողջ խա աղի ընթացքում յուրաքանչյուր հար հ արցից ի հետո հանձն հ նձնվ վում էր մրցանակ ամենաանհավանական և զվարճալի պ պատասխանի համար, ինչը վանական բավական հետաքրքիր էր։ Խաղի ավարտին բոլոր մասնակիցները լի էին դրական էմոցիաներով, քանզի անց էին կացրել գեղեցիկ և հիշարժան օր։ Նրանք նշում էին, որ նմանատիպ ինտելեկտուալ խաղերի կազմակերպումը հիանալի եղանակ է շփվելու միմյանց հետ, համատեղելու հաճելի ժամանցը և մտավոր աշխատանքը։

Հետևեք մեզ Facebook-ում - www.heratsi.org (սպասարկվում է www.doctors.am կայքի կողմից) Պաշտոնական տեղեկատվություն ԵՊԲՀ կայքում - www.ysmu.am Գրեք էլ-փոստով - trade@heratsi.org Այցելեք մեզ - ՀՀ ք. Երևան, Կորյունի 2, գլխավոր մասնաշենք, 3-րդ հարկ Զանգահարեք - (060) 62 13 13 Կազմեց Գարիկ Եգանյանը - yeggarik@heratsi.org

ՀՈՒՆԻՍԻ 1Ը ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՕՐՆ Է