YSMU, Apaga Bzhishk

20 015 1 թվա վ կանը չափազան նց հետաք աքր րքի քիր ր տա տար րի է Երեվանի պետական բժշկական համալսարանի կյան նքու ում: մ: 95 տարի առաջ՝ 1920 թվականի հոկտեմբերին ն, Հայյաս աստանի ի Առաջին Հանրապետության կառա ավար րու ութ թյունը ընդունու ո մ է Համալսարանում բժշկական ֆակուլտետի բացման ն մասին օրենքը հետևյալլ բով վան անդա ակությամբ՝ Հոդված ծ 1. Բանալ ս/թ նոյե յեմ մբեր րի ի 1-ից բժշկական ֆակ լտետի առաջին և չոր որր րոր որդ դ կ րսերը հետևյալ շտատով՝ պրոֆ.՝ 6, դոցեն նտ՝ 3, ընթերակա՝ 8, դեկան՝ 1, քարտ ղար՝ 1 (նշվ մ է նաև նրանց ամսական աշխատավարձի չափը): Հոդված 2.. Հա Հանրային կրթ թյան ն և արվե վես ստի նախա խարար թյան ան նո ն վ համալսարանի բժշկական ֆակ լտետի անձ ձնակազ զմը ռոճիկներով բավարարել համար բանալ 768 68320 ռ բլ վարկ: Նախարարապետ՝ Հ. Օհա հան նջա ջանյան Հա անրային կրթ թ թյա յ ն նախարար՝ ր Գ. Ղազ զարյան Այս օրենքի ընդունմանը նա ախո որ րդե դել է բավականին դե ին արդյունա ավետ աշխատանք, որը նպ նպատակաուղ ւղղ ղվա վ ծ էր Երևանի համալսարանի կազ զմոււմ բժ բժշկական բաժնի բացմանը: Պատմությունը վկ Պա կայում է, որ որ Հայաստանի Հանրապետության նախա տո խար րարների խորհուրդը 1919 թվականի մայիսի 16-ի ին հա հաստատում է Հայա աստանում համալսարան ան բ նա բա ալո լու համար 300.000 ռուբլի ի հատկացնելու մա ասին օրե րենքը: Օրե րեն նքի առաջին կետը նշում է. Հիﬓել Երևան ն մ մ համալսարան՝ հե հետևյալ ալ 4 բա աժի ժ ննեժի րով՝ վ ա) պատմալեզբավա վ ն նա ակա կան, ն, բ) տնտ նտե եսա սաիրավաբան նական, գ) բժշկական, դ) ֆիզիկամ մաթե թեմ մատիկական՝ տեխնիկական ստորաբաժան մով վ: Առաջի ին հերթին բանալ պատմալեզվաբա ան թյան բաժինը: Մնացած ծ բաժինները բանա ալ ժամանակը և հե եր րթը սահ ա ման մ է հա անրապետ թյան ան նախարարների խոր րհ ր րդը դը՝ ըստ հանրային ըս ի կրթ թյա յան նախարարի առաջ ջար արկ կ թյան: ն Համալսա արանի ի բա բացման ն հի հիշշարժան իրադարձո ձութ ւթյու ո նը տեղի ունե եցա ցավ վ 19 1920 2 թվա 20 վ կանի հունվարի 31-ի ին: Սակայն ﬕնչև բժշկ կակա կան բաժնի ն բացո ումը Հայա յաստա տ նում լուծարվում մ է Առաջին Հանրապետու ութ թյո յոււնը նը, և սկի իզբը դրվում Հայաստանի Երկրորդ Հանր րա ապե պետու ության պատմությանը: Հա անրապետության հեղկոﬕ 1920 թվականի դ կտեմբերի 22-ի դեկրետով ստեղծվո դե վում ւմ է առող ջապա պ հո ութ ւ յան ժողկոմատ, որի ստեղծմա ան առաջին ն տարինե--

րին նրա աշխատակազմում աշխատանքի են հրավի վիրվում բժիշկներ Գրիգոր Արեշյանը, Եղիշե Տե եր-Հովսեփ փյա անը, Ներսես Հակոբյանը և ուրիշներ, ով վք քեր Հայաստա ան նի ժողկոﬗորհի որոշմամբ Երևանի քաղաքային հիվան նդանոցին առընթեր բժշկական կադ դրերի պատրաստման դպրոցում սկսում են իրականաց ցնել բժիշկների պատրաստման՝ ժամանակի համար չա չափազանց կարևոր գործի իրականացումը: Եվ քանի որ ր այս դպրոցի ծրագրերն ու ուսուﬓական աշխատանքնե երի պլանները կազմված էի էին ն բ շկական բարձրագո բժ գ ւյն ուսուﬓական հաստատությունների պահանջնե երին հա ամապա ատասխան, այն իրավամբ ﬔնք կարող ենք ﬔ ք հա համ մարե ել Հայաստանում բժշկական կադրերի պա պատրաստման բա արձրա ագույն դպրոց, որի 95-ամյա պատմությունը գալիս է փաստե ելո լու, ւ, որ բժշկական բարձրա ագույն կրթության իրա ականացումը կայացել է: Թեև Երևանի բժշկական դպրոցի բա ազա զայի վրա 1 տարի ի անց հիﬓվում է Երևանի համալսարա ան նի ի բժշկական ֆա ակուլտետը, կարծում մ եմ՝ ճշմարտության դեմ եմ ﬔղանչած ծ չենք լինի, եթե բժշ ժշկա ժշ ական ա բարձրագույն կրթ թու ութ թյան, նույ ւյնն է, թե՝ Եր Երև ևանի պե ետ ե տական բժշ ժշկա կակ կան համալսա ար րանի ծնուն նդ դը ը հաշվենք 1920 0 թվականից: Այս Այ ս նկատառմամբ 2015 թվա թվ կանի հոկտեմբե երը ﬔր կրթօջախ խի համար դառնում է հո հոբել յանական տա արեթիվ՝ հնարավ վորություն տալով նշելլ Հայաստանում բարձրագույն կրթո կր թությամբ բժշկական կա ադ դրերի պատրաստ տման 95-ամյակը: ը Հոկ Հո կտե տ մբերի 12-15-ը համալ ալսարանում կկ կկա այանան հիշարժա ան տարեթվին նվիրվա ած ﬕջոցա ցառ ռուﬓեր, որոնք, ըստ էութ ւթյան, շարունակո ութ թյու ունը ը կդ կդառնան այս իրադ րձությա դա անը նվիրված նա ախո խորդ ր ﬕջոցառուﬓերի, կոնֆերանսն սների… Քանի որ առ ռջևում 100-ամյակ կն է (5 տարին ն պա պատմության ն համար ակնթա արթ է), որին ﬔ ﬔնք պետք է պատրաստ տվ վեն ենք ք նույն հա ան նդի դիսավորությամբ,, ինչ հանրապետության հնագույ գո ւյն ն առող ջապա ահա հ կան հիﬓարկի՝ Հերացի համալսարանական հիվա ան նդա դ նո ոցի 100-ամյակին, որը նշեցինք անց ան ցած ա տարի, հրավիր րու ո մ եմ բոլորին ի այսօ սօր րվա վանից ակ կտիվորեն ներգրավ վվե վել այ ա ն ﬔծածա ծ վալ աշխատանքներին ու գործընթացներին, որո րոնք ք սկսու ում մ ենք իրականացնել: Իսկ ﬕնչ այդ շնո որհավո որում եմ բոլո որի րիս 95-ամյակի կապակցությամբ և հրավիրում ակտիվորեն մա մասնակցելու այդ առիթով վ կազմակերպ պվող բազմազան ﬕջոցա առու ո ﬓերին, հատ տկապես գիտապրակտիկ կոնֆերանսին:

ՄԻՔԱՅԵԼ ՆԱՐԻՄԱՆՅԱՆ ԵՊԲՀ ռեկտոր, պրոֆեսոր

Ի գիտություն ուսանողների

ՀՀ ԲՈՒՀ Հ‒ ‒ԵՐԻ 151 ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐ ԿՕԳՏՎԵՆ ՈՒՍՄԱՆ ՎԱՐՁԻ 100 ՏՈԿՈՍ ԶԵՂՉԻ ԻՐԱՎՈՒՆՔԻՑ ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արﬔն Աշոտյանի հրամանով հաստատվել են բարձրագույն ուսուﬓական հաստատությունների ﬕջոցների հաշվին ուսման վարձի փոխհատուցման ենթակա մասնագիտությունների և տեղերի ցանկը: Ինչպես «Արﬔնպրեսին տեղեկացրին ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության հասարակայնության հետ կապերի և տեղեկատվության վարչությունից՝ ուսանողների սոցիալական աջակցության բարձրացմանը ﬕտված այս նորամուծությունն իրականացվում է այս ուսուﬓական տարվանից` «Կրթության մասին ՀՀ օրենքի փոփոխության շրջանակում, որի համաձայն անվճար ուսուցման համակարգ ընդունված ուսանողների թվի 10 տոկոսի չափով վճա-

րովի ուսուցման համակարգ ընդունված ուսանողների ուսման վարձը փոխհատուցվում է ԲՈւՀ-ի ﬕջոցների հաշվին՝ ըստ ԿԳ նախարարության հաստատած մասնագիտությունների և տեղերի քանակի: Նախարարի հրամանը ՀՀ ԲՈւՀ-երի վճարովի համակարգի վճարովի բաժիններ ընդունված 151 ուսանողների հնարավորություն կընձեռի օգտվել ուսման վարձի 100 տոկոս զեղչի իրավունքից: ՀՀ ԿԳ նախարարի հրամանով ﬕաժամանակ սահմանվել է, որ հաստատված տեղերը ենթակա են փոխատեղման (ռոտացիա)՝ համաձայն ՀՀ կառավարության 2006 թվականի հուլիսի 27-ի 1183Ն որոշմամբ հաստատված կարգի պահանջների:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 1‒ 1‒Ը ԿՐԿՆԱԿԻ ՏՈՆ ԴԱՐՁԱՎ ՀԵՐԱՑԻ ՑԻ ԱՎԱԳ ԴՊՐՈՑ-Մ Ինչպես բոլոր դպրոցներում՝ ԵՊԲՀ «Հերացի ավագ գ դպրոցում ևս օրը տոնական էր: Դպրոցի աշակերտնե-րին գիտելիքի, գրի և դպրության օրվա կապակցությամբբ շնորհավորելու էր եկել բժշկական համալսարանի ռեկ-տորը, ով, դիﬔլով աշակերտներին, ասաց. «Եթե գիտելի-քը ﬕայն կուտակվում է, առաջանում է այն խլելու գայ-թակղությունը: Գիտելիքը ստանալու հետ ﬕասին դուք պետք է այդ գիտելիքները բաժանեք՝ ձեր ուսուցիչների ի օրինակով, դնեք աշխատանքի ﬔջ, ստանաք արդյունք, և այդ ժամանակ ﬕայն այն կդառնա ձեր մտավոր սեփա-կանությունը: Մեկ անգամ ևս շնորհավորում եմ բոլորիդ և մաղթում նորանոր հաջողություններ ու ձեռքբերուﬓեր: Այնուհետև դպրոցի տնօրեն Նարինե Սարգսյանն ըն-թերցեց ՀՀ ԿԳ նախարար Արﬔն Աշոտյանի՝ գիտելիքի ի օրվա շնորհավորական ուղերձը, որից հետո դպրոցի բակում բացվեց ﬔծ բժշկապետ, փիլիսոփա, հայ դասական բժշկության հիﬓադիր Մխիթար Հերացու հուշատախտակը: Այս սեպտեմբերի 1-ը կրկնակի տոնական էր «Հերացի ավագ դպրոցի աշակերտների և ուսուցչական անձնակազﬕ համար, քանի որ դպրոցում վերանորոգուﬕց հետո բացվեց զոհված ազատամարտիկ Վարդան Ստեփանյանի՝ Դուշմանի պատվին անվանակոչված դասասենյակը: Բացմանը ներկա էին նաև Վարդանի ընկերները և մայրը՝ տիկին Զարուհին, ով ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանի հետ կտրեց ժապավենը: Արդեն դասասենյակում ներկաները խոսեցին Դուշմանի կյանքից, անցած ուղուց, տեսաֆիլմ դիտեցին նրա մասին, որում կարﬕր թելի պես անցնում էր նրա հայրենասիրությունը և անձնուրաց նվիրումը իր ընտանիքին, ազգին, իր հող ու ջրին: Ինչպես նշեց դպրոցի տնօրենը՝ անհնար է, որ Դուշմանի անունը կրող դասասենյակում սովորող աշակերտը չցանկանա նմանվել նրան: Այնուհետև նորաբաց դասասենյակը և բոլոր ներկաներին

օրհնեց Տեր Կոﬕտաս վարդապետ Հոﬖանյանը: Հանդիսավոր ﬕջոցառման ավարտին Վարդանի մայրը շնորհակալություն հայտնեց ներկաներին՝ որդու գործն ու հիշատակը հարգելու համար և մատաղ սերնդին հորդորեց ազգի նվիրյալ դառնալու համար նախ և առաջ զինվել գիտելիքներով:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 3

Բարի գալ ստ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՆ ԸՆԴՈՒՆԵՑ ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿՆԵՐԻՆ ԵՎ ԴԵՂԱԳԵՏՆԵՐԻՆ Երևանի պետական բժշկական համալսարանը հեր-թական անգամ սիրով և ﬔծ հանդիսավորությամբբ ի իր հյուրընկալ դռները բացեց առաջին կուրսեցիների առջև: Գիտելիքի, գրի և դպրության օրվա՝ սեպտեմ-բերի 1-ի կապակցությամբ ԲՈւՀ-ի ղեկավարության ն կողﬕց նրանց շնորհավորանքի խոսքեր հղեց ռեկ-տոր Միքայել Նարիմանյանը: «Սիրելի ուսանողներ, ապագա գործընկերներ, այ-ը: սօր իրականացել է ձեր և ձեր ծնողների երազանքը: Դուք ընտրել եք բժշկի մասնագիտությունը, հետագա-յում, երբ անցնեք բավականին ծանր, պարտադրող, ղ, բայց շատ հետաքրքիր 6 տարիները, կընտրեք նաև և ն ձեր նեղ մասնագիտացումը: Ձեր ուսուﬓառության ք ողջ ընթացքում դուք կկուտակեք գիտելիքներ, ձեռք կբերեք ունակություններ և նվիրում այդ աﬔնամար-դասիրական մասնագիտության ﬔջ: Իսկ ԲՈւՀ-ի ի ղեկավարությունը և պրոֆեսորադասախոսական ն կազմը, առաջնորդվելով բազմաթիվ տարիների բա-րի ավանդույթներով, կաջակցի ձեզ այս դժվարին և հետաքրքիր ճանապարհին: Շնորհավորում եմ ձեզ և մաղթում հաջողություններ»: Ստոմատոլոգիական ֆակուլտետի առաջին կուրսեցիներին դիﬔլով՝ ռեկտորն ասաց. «Ցանկանում եմ նշել, որ երբ ես էի ուսանում այս ԲՈւՀ-ում, ստոմատոլոգիական ֆակուլտետ ընդունվողների թիվը մոտավորապես 25 էր, իսկ այսօր այստեղ ընդունվածների ﬔծ թիվը կարող է փաստել ﬕայն ﬔկ բան, որ ﬔր երկրում զարգանում է ստոմատոլոգիան, ինչն ուրախալի է: Ես շնորհավորում եմ ձեզ, քանի որ ձեռք եք բերելու շատ կարևոր, շատ հետաքրքիր և ﬕջառարկայական մասնագիտություն, որի ﬔջ կա և՛ վիրաբուժություն, և՛ թերապիա, և՛ գիտություն: Մաղթում եմ բոլորիդ ուսանողական հետաքրքիր տարիներ և լավ մասնագետի ապագա»: Ապագա դեղագետներին շնորհավորելով և նրանց ներկայացնելով ԲՈւՀ-ի ղեկավարությանը՝ ռեկտորը նշեց, որ նրանք ընդունվել են կարևորագույն ﬕ ֆակուլտետ, որն իր ուրույն տեղն ունի բժշկագիտության ﬔջ. «Դուք ընտրել եք ﬕ մասնագիտություն, որն անընդհատ զարգանում է, որը «սպասարկում» է բուժական գործը, որն ուղղված է ոչ ﬕայն հիվանդության բուժմանը, այլև կանխարգելմանը և վաղ ախտորոշմանը: Ռազմաբժշկական ֆակուլտետի առաջին կուրսեցիներին ռեկտորը մաղթեց. «Մենք ցանկանում ենք, որ բանակում գտնվող մարդիկ, նրանց ընտանիքները լինեն առողջ և ամուր, քանի որ նաև դա է հզոր բանակի, հետևապես նաև՝ ամուր պետության հիմքը»:

4

Այնուհետև դիﬔլով ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետ ընդունված առաջին կուրսեցիներին՝ ֆակուլտետի դեկան Նունե Շահվերդյանը իր խոսքում ասաց. «Դուք այսօր Հայաստանի Հանրապետության հպարտ ու արժանավոր քաղաքացիներն եք, իսկ վաղվա՝ զարգացած, բանիմաց, բարձրորակ բժիշկ մասնագետներ: Տոնական այս օրը ﬔզ ﬔկ անգամ ևս առիթ է տալիս արժևորելու ﬕակ կայուն և չարժեզրկվող հարստությունը՝ գիտելիքը. կուտակեք այն ողջ կյանքի ընթացքում՝ հարթելով կյանքի ճանապարհը որպես մասնագետ, քաղաքացի, մարդ: Շնորհավորում եմ նաև ձեզ, սիրելի ծնողներ, քանզի այսօր իրականացել է ձեր աﬔնանվիրական երազանքերից ﬔկը՝ տեսնել, թե ինչպես է կերտվում ձեր զավակի ապագան»: ysmu.am

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

Բարի ճանապարհ ԲԺՇԿԻ ՄԱՍՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԱՄԵՆԱՄԵԾ ՀԱՋՈՂՈՒԹՅՈՒՆԸ ԻՐ ՊԱՑԻԵՆՏԻ ԿՅԱՆՔՆ ՈՒ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆՆ Է...

ԵՊԲՀ շրջանավարտների արդեն ավանդույթ դարձած ավարտական հանդիսությունը այս տարի կայացավ Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեﬕական թատրոնում: Շրջանավարտներին նվիրված գիտական խորհրդի նիստի բացմանը շնորհավորական խոսքով հանդես եկավ ԵՊԲՀ ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանը. «Սիրելի՛ շրջանավարտողների ներ, տարիներ առաջ դուք ներքին մղումով կամ ծնող խորհրդով, ոմանք էլ՝ ծնողների օրինակով ընտրել եք ﬔր համալսարանը՝ բարձրագույն բժշկական կրթություն ստանալու նպատակով: Եվ այսօր կարող ենք փաստել, որ ձեր ընտրությունը, ձեր ցանկությունը, ձեր երազանքը կա ատ տար տարարվեց. շնորհավորում եմ ձեզ: Որպես ռեկտոր՝ ձեր անունից այսօր ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել ﬔր պրոֆեսորա ր դա դ սախո խ սական կ կազ կ զﬕ ﬕն,, ադ դﬕ ﬕնիստ ի րա ր ցիա ցի յին, յի , բ բոլլոր

նրանց, ովքեր փոխանցել են ձեզ գիտելիքներ, իրենց ունակությունները, բժշկական էթիկայի նորﬔրը, շնորհքը, ովքեր մարﬓավորում են այն աﬔնը, ինչը կրում է բժշկական համալսարան բարձր անունը: Շնորհավորում եմ նաև ձեր ծնողներին, քանի որ պատկերացնում եմ, թե ինչ հուզմունքով և սրտի թրթիռով են նրանք սպասել այս օրվան»: Բարի ճանապարհի մաղթանքը բժշկական համալսարանի շրջանավարտների համար հարաբերական է, քանի որ վերջիններիս առջև բացվում են նոր դռներ, քանի որ այժմ նրանք ընտրելու են իրենց նեղ մասնագիտացման ուղին և այսօր արտերկրում աշխատող ﬔր հայ բժիշկների աջակցությամբ ունեն հնարավորություններ այդ մասնագիտացման ﬕ մասն անցնելու արտասահմանյան առաջատար ԲՈւՀ-երում. «Ձեր սերնդի օգնությամբ ﬔնք պետք է իրականացնենք, լուծենք նաև ﬕ շատ կարևոր խնդիր՝ մարզերի համալրումը բարձրորակ մասնագետներով, բժիշկներով, ինչը, համոզված եմ, ﬔզ կհաջողվի»: Մ. Նարիմանյանը շրջանավարտներին խորհուրդ տվեց շարունակել մասնագիտանալ և կատարելագործվել ամբողջ կյանքում, քանի որ հաջողությունը նկատում է և ընտրում է պատրաստվածներին. «Եվ երբ դուք հասնեք հաջողության, ﬕշտ հիշեք, որ ցանկացած բժշկի մասնագիտական աﬔնաﬔծ հաջողությունը իր պացիենտի կյանքն ու առող ջությունն է: Ռեկտորի շնորհավորական խոսքից հետո շրջանավարտները երդվեցին լինել Հիպոկրատի, Մխիթար Հերացու և ﬔծանուն այլ բժշկապետերի արժանի հետևորդներ: Գիտական խորհրդի հանդիսավոր նիստն ավարտվեց ուսանողների ուժերով պատրաստված հաﬔրգային ծրագրով: ysmu.am

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 5

ՀՀ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐԸ ՀՐԱՄԱՆ Է ՍՏՈՐԱԳՐԵԼ... ՀՀ կրթության և գիտության նախարար Արﬔն Աշոտյանը հրաման է ստորագրել «Պետության կողﬕց ուսանողական նպաստի ձևով ուսման վճարի մասնակի փոխհատուցում տրամադրելու նպատակով բարձրագույն ուսուﬓական հաստատություններում ուսուﬓառող ուսանողների ﬕջին որակական գնահատականի նվազագույն շեմը հաստատելու մասին»: Համաձայն հրամանի` բակալավրի կրթական ծրագրի համար նվազագույն շեմ է սահմանվել` 75%-ը (ՄՈԳ), մագիստրոսի կրթական ծրագրի համար` 80%-ը (ՄՈԳ): Ուսանողները փաստաթղթերը պետք է ներկայացնեն համապատասխան ուսուﬓական հաստատություն ﬕնչև ս.թ. սեպտեմբերի 11-ը: Միաժամանակ բարձրագույն ուսուﬓական հաստատությունների ղեկավարներին հանձնարարվել է ﬕնչև կական գնահատականի նվազագույն շեմը հաղթահասեպտեմբերի 18-ը ՀՀ կրթության և գիտության նախա- րած և ընտանիքների անապահովության գնահատրարություն ներկայացնել պետության կողﬕց ուսա- ման համակարգում հաշվառված` ՀՀ կառավարության նողական նպաստի ձևով ուսման վճարի մասնակի կողﬕց սահմանված անապահովության սահմանային փոխհատուցման նպատակով` ուսանողի ﬕջին որա- ﬕավորից բարձր ﬕավորներ ունեցող ուսանողների անվանացանկը:

ԲՈՒՀԵՐՈՒՄ ՆՈՐ ԶԵՂՉԵՐ ԿՍԱՀՄԱՆՎԵՆ ՀՀ կրթության և գիտության նախարարությունում տեղի ունեցած ՀՀ ԲՈւՀ-երի ռեկտորների խորհրդակցության ընթացքում անդրադարձ եղավ այս տարվա նորամուծությանը՝ անվճար ուսուցման համակարգ ընդունված ուսանողների թվի 10%-ի չափով վճարովի ուսուցման համակարգ ընդունված ուսանողների փոխհատուցմանը ԲՈւՀ-ի ﬕջոցների հաշվին՝ ըստ նախարարության հաստատած մասնագիտությունների և տեղերի քանակի: «Հատկացված տեղերը պետք է նախատեսել ﬕնչև ուսուﬓառության ավարտը՝ ըստ ռոտացիոն սկզբունքի»: Անդրադառնալով օրակարգի մյուս՝ օրենքից բխող ուսման վարձավճարների զեղչերի ամբողջական իրականացման խնդրին՝ ԿԳ նախարարն ասել է. «ՀՀ կառավարությունը հաջորդ տարի 2.500 ուսանողի համար նախատեսել է բյուջետային ﬕջոցներ, որպեսզի անապահով ընտանիքների համակարգում ընդգրկված և ՄՈԳ-ի համապատասխան նիշ ունեցող ընտանիքների ուսանողները ստանան 50-100% զեղչ՝ որպես պետության կողﬕց փոխհատուցում»: Սահմանապահ համայնքների ուսանողների ուսման վարձի զեղչի և վերջիններիս անհատական մուծման գրաֆիկի հնարավորության հարցի շուրջ խոսելիս Ա.Աշոտյանը նշեց. «Ներկայումս նախարարությունը հետազոտություն է իրականացնում՝ պարզելու, թե ինչպես է այս նոր համակարգը աշխատում ԲՈւՀ-երում և ինչպես է պահպանվում 7% զեղչային ֆոնի շեմը: Պատահական չէ, որ ﬔր հանդիպման օրակարգի առաջին հինգ հարցերը սոցիալական բնույթի են, քանի որ արվում է հնարավորը՝ սոցիալապես անապահով ընտանիքների երեխաներին ուղղված պետական քաղաքականությունն ավելի նպատակային դարձնելու, կրթության իրավունքի իրականացման նպատակով նրանց համար բոլոր նախադրյալները ստեղծելու համար: Կառավարությունը կփորձի անել հնարավորը՝ բոլոր լավ սովորող ուսանողներին օգնելու համար»: Ըստ ԿԳ նախարարի տեղեկացման ՝ այս տարի ևս ՀՀ կառա-

6

վարությունը սահմանաﬔրձ համայնքներում կիրականացնի նպատակային քաղաքականություն: Նախորդ տարի սահմանված 14 սահմանաﬔրձ համայնքների թիվը կընդլայնվի՝ հասնելով 31-ի: Բացի այդ՝ առաջին կուրսում վերոնշյալ սահմանաﬔրձ համայնքների ուսանողների համար ուսման վարձավճարի զեղչը կկազﬕ 10%, ﬓացած կուրսերում՝ 20%, եթե ուսանողը հաղթահարում է ՄՈԳ-ի շեմը: Անդրադարձ եղավ նաև ԲՈւՀ-երում ներքին աուդիտի իրականացմանը՝ ռեկտորներին հանձնարարվեց ԲՈւՀ-երի ներքին կանոնակարգման իրավական ակտերը համապատասխանեցնել ՀՀ օրենսդրությանը: Խոսվեց նաև հաջորդ տարվա բուհական ընդունելության կազմակերպման՝ ըստ նոր մասնագիտությունների ցանկի և կրթական ծրագրերի մասին, ինչպես նաև ռեկտորների խորհրդի անդաﬓերը և ՀՀ ԲՈւՀ-երի ղեկավարները պետք է կարծիք ներկայացնեն «Կրթության զարգացման պետական ծրագրի 2016-25թթ.» նախագծի վերաբերյալ: Խորհրդակցության ընթացքում քննարկվել է ԵԲԿՏ 2020 հիﬓական սկզբունքների ներդրման ﬕջոցառուﬓերի ցանկի մշակման և հաստատման հարցը՝ հիմք ընդունելով ՀՀ նախագահի և կառավարության հաստատած ՀՀ-ԵՄ ընդլայնման ծրագիրը: Հանդիպման ավարտին անդրադարձ է եղել նաև ԲՈւՀ-երում ուսանողների կրթական իրավունքների և պարտականությունների վերաբերյալ տեղեկատվության բարձրացման, ուսանողների հետ համապատասխան մանկավարժական աշխատանք իրականացնելու և պատշաճ շփում ապահովելու հարցին: Այդ համատեքստում նախարարը ռեկտորներին առաջարկել է աﬔնօրյա հանդիպուﬓերին զուգահեռ աﬕսը ﬔկ անգամ ուսանողների համար սահմանել ռեկտորի ընդունելության օր:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ԿԱՅԱՑԱՎ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ 4-ՐԴ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԲԺՇԿԱ ԱԿԱՆ ՀԱ ՀԱՄԱԳՈՒՄԱՐԸ Ը 1980-ից հայ բժիշկների համաշխարհային կոﬕտեն` AMIC-ը, չորս տարին ﬔկ անգամ հայ բժիշկների համագումարներ է կազմակերպում աշխարհի տարբեր երկրներում։ 2003-ից ի վեր ﬕջազգային բժշկական համագումարները յուրաքանչյուր 2 տարին ﬔկ հաջորդաբար տեղի են ունենում Հայաստանում և սփյուռքում։ Դրանց նպատակն է շարունակաբար զարգացնել աշխարհասփյուռ հայ բժիշկների համագործակցությունը, ինչպես նաև նպաստել Հայաստանի ու Արցախի առողջապահական համակարգերի առանձին ոլորտների ու բուժհիմնարկների զարգացմանը, բժիշկների վերապատրաստմանը։ ՀՀ առողջապահության նախարարության և Հայկական բժշկական ﬕջազգային կոﬕտեի կողﬕց կազմակերպված Հայաստանի 4-րդ ﬕջազգային բժշկական համագումարին մասնակցեցին ԱՄՆ-ից, Կանադայից, Ֆրանսիայից, Ռուսաստանից, Մեծ Բրիտանիայից, Արգենտինայից, Լիբանանից և այլ երկրներից ժամանած 500 մասնագետներ։ Առաջին անգամ համագումարին իրենց մասնակցությունը բերեցին Կատարի, Ավստրալիայի, Թուրքիայի ﬔր հայրենակից բժիշկները: Սաթելիտային 17 սիմպոզիուﬓերը հնարավորություն տվեցին մարզային բժիշկներին փոխանցել ոլորտի նորագույն մոտեցուﬓերը՝ նպաստելով ﬕջազգային համագործակցության ընդլայնմանը: 1.500-2.000 բուժաշխատողներ այդ սիմպոզիուﬓերին մասնակցեցին անվճար: Համագումարում քննարկվեցին ընդհանուր բժշկությանը, վիրաբուժությանը, ատաﬓաբուժությանը, բուժքույրական, առողջապահական, կրթական, էթիկայի, այլընտրանքային բժշկության ոլորտներին առնչվող հարցեր։ Համագումարի ﬔկ օրը նվիրվեց Հայաստան-Սփյուռք ծրագրերի և ապագա համագործակցության ռազմավարությանը: Համագումարի շրջանակներում, որի կարգախոսն էր «Միասին՝ հանուն առողջ ազգի», տեղի ունեցավ քննարկում, որը վերաբերում էր առողջապահության քաղաքականությանը, բարձրագույն բժշկական կրթության բարեփոխումներին՝ ինչպես բազային, այնպես էլ հետդիպլոմային կրթության և բժիշկների կատարելագործման մակարդակով: «Այս տեսանկյունից ﬔծ հետաքրքրություն են ներկայացնում ﬔր հյուրերի առաջարկությունները: Խոսքը գնում է ﬔթոդաբանության մասին՝ ինչպես մշակել այս աﬔնը, ինչպես ռազմավարություն ստեղծել և ինչպես անﬕջական շփում հաստատել ուսանողների, դասախոսների և բժիշկների շարժունակության վերաբերյալ», - նշեց Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանը: Նրա խոսքով՝ այսօր Երևանի բժշկական համալսարանը ակտիվ աշխատում է ﬕջազգային համագործակցության ընդլայնման համար: Արդեն իսկ կապեր են հաստատվել ﬕ շարք եվրոպական ու ռուսաստանյան բուժհաստատությունների հետ: Դրանցից են Ի.Մ. Սեչենովի անվան Մոսկվայի առաջին պետական բժշկական համալսարանը, Մագդեբուրգի համալսարանական կլինիկան: Բացի այդ՝ Մ. Նարիմանյանը նշեց,

որ Երևանի բժշկական համալսարանում դասավանդուﬓ իրականացվում է երեք լեզուներով: «Շնորհիվ Հնդկաստանից ժամանող ուսանողների հետ աշխատանքի կայացած պրակտիկայի՝ ﬔնք անգլերենով դասավանդելու հմտություն ձեռք բերեցինք», - ընդգծեց ռեկտորը: Համագումարի ամփոփիչ նիստին ներկա էր ՀՀ առողջապահության նախարարը։ Ամփոփելով 4 տարին ﬔկ անգամ Հայաստանում անցկացվող համագումարի աշխատանքները` նա բոլորին շնորհավորեց փայլուն աշխատանքի համար։ «Այս համագումարը ևս ﬔկ անգամ հնարավորություն տվեց ﬔզ ամփոփելու անցած ճանապարհը, վերլուծելու հաջողությունները, բացահայտելու ﬔր առջև ծառացած հիﬓախնդիրները և գնահատելու, թե առողջապահական համակարգի ընտրած ճանապարհը որքանով է համահունչ ﬕջազգային մարտահրավերներին»։ Նախարարն ամփոփ ներկայացրեց Հայաստանի առողջապահության համակարգում տեղի ունեցող զարգացումները, ոլորտում առկա հիﬓախնդիրները և դրանց լուծման ուղղությամբ իրականացվող ծրագրերը։ Նա նշեց, որ Հայաստանում արձանագրվում է ﬕջազգային չափորոշչին համապատասխանող ﬕջին կյանքի տևողություն և տարեցտարի նվազող մանկական ու մայրական մահացություն։ Ցուցանիշեր, որոնք աշխարհում բնութագրում են ոլորտում իրականացվող ծրագրերի արդյունավետությունը։ «Մեզ համար դեռևս մտահոգիչ շատ հարցեր կան»,-շեշտեց Ա. Մուրադյանը` անդրադառնալով առկա ﬕ շարք հիմնախնդիրների։ Կարևորելով ﬕջազգային մոտեցուﬓերի ապահովումը՝ նա մասնավորապես ընդգծեց, թե ﬕայն հիվանդանոցաշինությամբ և բժշկական օգնության որակի բարելավումով համակարգն այսօր ի վիճակի չէ հաղթահարելու ծառացած բոլոր մարտահրավերները։ «Հայաստանն իր բժշկական և բժշկագիտական ներուժով ի զորու է առկա մարտահրավերներն ընդունելու և իրականացնելու բազմաթիվ ծրագրեր։ Իսկ կրթական ծրագրերը մշտապես յուրաքանչյուր բժշկի կյանքում լինում են հիմնարար։ Այսօր շեշտում ենք, որ այս համագործակցության կարևորագույն բաղադրիչը կրթականն է»,-ասաց նախարարը` բոլորին շնորհակալություն հայտնելով արդյունավետ աշխատանքի համար։

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 7

ՀԵՀ սոցիալական ծրագրեր երիտասարդների համար 2 ԵՐԵԽԱ ՈՒՆԵՑՈՂ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՈՒՍՄԱՆ ՎԱՐՁԻ ՓՈԽՀԱՏՈՒՑՈՒՄԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ԱՆՎՃԱՐ ՍՆՈՒՆԴ Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրամը (ՀԵՀ) նոր ուսուﬓական տարվանից կշարունակի ուսանողների համար նախատեսված իր սոցիալական ծրագրերը։ Դրանք կլինեն ﬕ քանի ուղղություններով, որոնց նպատակը սոցիալական տարբեր խմբերի երիտասարդներին իրենց կրթության իրավունքն իրականացնելու հնարավորության ընձեռուﬓ է: Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ հոգաբարձուների խորհրդի համակարգող Կարեն Ավագյանը նշում է, որ պահպանվել են արդեն ավանդական դարձած և ուսանողների կողﬕց ﬔծ պահանջարկ ունեցող նախաձեռնությունները։ Հիﬓադրամը կշարունակի փոխհատուցել պետական ԲՈւՀ-երի առկա ուսուցման համակարգի բակալավրիատում սովորող երկու և ավելի երեխա ունեցող ուսանողների ուսման վարձն ամբողջ ուսուﬓառության ընթացքում։ Այս նախաձեռնությունը ﬔկ տարվա պատմություն ունի, և 2014-15 ուսուﬓական տարում այս ծրագրից արդեն իսկ օգտվել է մոտ 20 երիտասարդ։ Կ. Ավագյանը կոչ արեց բոլոր այն ուսանող-ծնողներին, ովքեր ունեն երկու և ավելի երեխաներ, դիﬔլ երիտասարդական հիﬓադրաﬕն։ Ըստ նրա՝ հիﬓադրաﬕ կողﬕց իրականացվող այս ծրագիրը նպատակ ունի սոցիալական աջակցություն ցուցաբերել երիտասարդ ընտանիքներին, նպաստել երիտասարդների կրթության շարունակելիությանը, երկրորդ մասնագիտություն ստանալուն և ինչու ոչ՝ նաև խթանել ծնելիությունը։ ՀԵՀ ավանդական սոցիալական ծրագրերից է առաջին կուրսեցիների և սահմանաﬔրձ համայնքների ուսանող-

ների ուսման վարձերի փոխհատուցումը։ Եթե առաջին կուրսեցիների համար նախատեսված ծրագիրը մրցութային է, և դրանից կարող են օգտվել բարձր առաջադիմություն ունեցող, սոցիալական տարբեր խմբերին պատկանող, ինչպես նաև հասարակական ակտիվություն ցուցաբերող երիտասարդները՝ ստանալով ուսման վարձի որոշակի փոխհատուցում, ապա սահմանաﬔրձ համայնքների ուսանողների ուսման վարձը փոխհատուցվում է ամբող ջությամբ և առանց մրցույթի՝ բոլորինը անխտիր։ Ուսման վարձի փոխհատուցուﬓ իրականացվում է ՀՀ կառավարության աջակցությամբ։ Նշված խմբերի ուսանողներին կոչ է արվում հետևել Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ պաշտոնական կայքին, քանի որ համապատասխան հայտարարությունները կտրվեն այս տարվա դեկտեմբերին։ 2011ից ի վեր՝ ՀԵՀ-ն ամբող ջությամբ կամ մասնակիորեն փոխհատուցել է մոտ 4.000 ուսանողի ուսման վարձը։ Շարունակվում է նաև ՀՀ նախագահի հովանու ներքո իրականացվող երիտասարդ գիտնականների աջակցության ծրագիրը, որի շրջանակներում գիտությամբ զբաղվող երիտասարդների համար հնարավորություն է ընձեռվում մասնակցել ﬕջազգային գիտաժողոﬖերի, գիտական սարքերի և նյութերի ձեռքբերման համար ստանալ ֆինանսական աջակցություն։ Հիﬓադրաﬕց տեղեկացնում են նաև ՀԵՀ նոր նախաձեռնության մասին. այս տարվանից երկկողմանի ծնողազուրկ ուսանողները կկարողանան օգտվել ՀԵՀ կողﬕց հատկացվող անվճար սննդի ծրագրից։ Ծրագրի դրույթները դեռևս հստակեցվում են, և առաջիկայում այն կներկայացվի առավել մանրամասնորեն։

ՀԱՆԴԻՊՈՒՄ ԱՊԱԳԱ ՄԱՐԶԱՅԻՆ ԲԺԻՇԿՆԵՐԻ ՀԵՏ սարդների շարունակական բժշկական կրթության զարգացմանն ուղղված աշխատանքների անհրաժեշտությունը, մաղթելով երիտասարդներին նորանոր մասնագիտական հաջողություններ: Ա. Մուրադյանը հորդորեց ուսանողներին նեղ մասնագիտական ուղղություն ընտրելիս ճիշտ գնահատել սեփական կարողություններն ու գիտելիքները: Նաև նշեց, որ մարզը ևս պետք է շահագրգռված լինի, որպեսզի որակյալ բժիշկը վերադառնա և ամրապնդվի այնտեղ, նրա խոսքով` մասնագիտական գործունեության սկզբում մարզում աշխատելը երիտասարդի կյանքում կարևոր հետք է թողնում` ապահովելով կայանալու, հմտությունները զարգացնելու հնարավորություն: Ավանդական այս հանդիպման նպատակն էր մարզերի ռեզիդենտների և կլինիկական ՀՀ առողջապահության նախարար Արﬔն Մուօրդինատորների հետ քննարկել նրանց հերադյանի հանդիպումը այս տարի մարզերից նպա- տագա աշխատանքի, մասնագիտացման պայմանների, տակային կլինիկական օրդինատուրա ընդունված իրականացվող ծրագրերի վերաբերյալ ﬕ շարք հարցեր: ուսանողների հետ ընդգծեց ՀՀ պետական բյուջեի ﬕջոցների հաշվին օրդինատուրայում ուսանելուց հետո Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանում տարբեր մասնագիտություններով սովորող ավելի քան երեք տասնյակ երիտասարդների առջև դրված ﬕնչև հինգ տարի մարզում աշխատելու պայմանը, որն ամրագրված է պայմանագրով: Ողջունելով ապագա բժիշկներին` նախարարը կարևորեց մարզերի առողջապահական խնդիրների լուծումը, մարզային բժշկական կազմակերպությունների երիտասարդ, որակյալ կադրերով ապահովումը: Նշվեց, որ կլինիկական օրդինատորները պայմանագրային հարաբերությունների ողջ ընթացքում լինելու են ՀՀ առողջապահության նախարարության ուշադրության կենտրոնում: Օգտվելով նախարարի հետ տ հանդիպման առիթից՝ օրդինա-տորները ներկայացրել էին նեղ ղ մասնագիտացման հետ կապված ծ իրենց մտահոգություններն ու առաջարկները: Հանդիպման ըն-թացքում քննարկվեցին նաև ար-տերկրում վերապատրաստվելու ու հնարավորությունները: Անդրադարձ կատարվեց նաև և մարզային բժշկական կենտրոննե-րը նորագույն սարքավորուﬓերով վ հագեցման խնդրին: Ամփոփելով հանդիպումը` նա-խարարը շնորհակալություն հայտնեց մասնակիցներին ան-կաշկանդ քննարկման համար՝՝ ﬔծապես կարևորելով երիտա-ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 9

Պաշտոնական այցեր

ՀՈՐԴԱՆԱՆԻ ՀԱՇԻՄՅԱՆ ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԳԻՏԱԿԱՆ ՀԵՏԱԶՈՏՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՆԱԽԱՐԱՐՆ ԱՅՑԵԼԵՑ ԵՊԲՀ Նախարարը նշեց, որ իր այցի նպատակն է քննարկել համագործակց թյան նոր հեռանկարներ, մասնավորապես՝ փոխանակային ծրագրերով ﬔր ԲՈւՀ- մ հորդանանցի սանողների ս ցման հնարավոր թյ նները: Այն հետև Լաբիբ ալ-Խադրան շրջեց ԵՊԲՀ կլինիկաներ մ և սիմ լ յացիոն կենտրոն մ, ծանոթաց ցավ դրանց գոր թյանը: թ վ դր ցգ րծ նե թյ ը

Բժշկական համալսարան այցելած Հորդանանի Հաշիմյան ն Թագավոր թյան բարձրագ յն կրթ թյան և գիտական ն հետազոտ թյ նների նախարար Լաբիբ ալ-Խադրան ն հանդիպեց ԲՈւՀ-ի ղեկավար թյան հետ: Հանդիպման ըն-թացք մ Լաբիբ ալ-Խադրային ծանոթացրին համալսա-րանի պատմ թյանը և գործ նե թյանը, տեղեկացրին, որ հայ-հորդանանյան երկարատև համագործակց թյան ն արդյ նք մ այսօր բժշկական համալսարան մ սովոր մ է հորդանանցի 11 սանող:

ԳԵՐՄԱՆԱՑԻ ՀԱՅՏՆԻ ՕՆԿՈԼՈԳ ՎԻՐԱԲՈՒՅԺՆԵՐԸ ԵՊԲՀ-ՈՒՄ Պետական բժշկական համալսարանում ընդունեցին Բեռլինի օնկոլոգների ﬕության փոխնախագահ, պրոֆեսոր Քլաուս Պետեր Հելլրիգելի գլխավորած պատվիրակությանը: Պատվիրակության կազմում ընդգրկված էին Բեռլինի «Վիվանտես» հիվանդանոցային ցանցի գինեկոլոգիայի և մամոլոգիայի կլինիկայի տնօրեն, պրոֆեսոր Անդրե Ֆարիդին, Բեռլինի «Բուխ» կլինիկայի գինեկոլոգիական և մանկաբարձական կենտրոնի տնօրեն, պրոֆեսոր Միխայել Ունչը, Ռոստոկի համալսարանական կլինիկայի գինեկոլոգիայի բաժնի ղեկավար Բերնդ Գերբերը և գերմանառուսական «Քոխ-Մեչնիկով» ֆորուﬕ համանախագահ, պրոֆեսոր Հելմուտ Հանը, ովքեր կոնֆերանս-սեﬕնարներ անցկացրին ԵՊԲՀ-ում: Ող ջունելով հյուրերին՝ ԵՊԲՀ ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանը խոսեց գերմանացի բժիշկների այցի կարևորության մասին և ընդգծեց, որ բժշկական համալսարանի ստեղծման հիմքում ընկած է բժշկության գերմանական դպրոցը, քանի որ հենց Գերմանիայում սովորած հայ բժիշկները դրեցին Հայաստանում բժշկական բարձրագույն կրթության հիմքը: Նա շնորհակալություն հայտնեց հյուրերին՝ 7 տարիների սերտ համագործակցության համար և հույս հայտնեց, որ այն կլինի շարունակական ու փոխարդյունավետ: ԵՊԲՀ «Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրի քիﬕաթերապիայի կլինիկայի ղեկավար Սամվել Դանիել յանը ներկայացրեց հայ-գերմանական այս համագործակցության պատմությունը՝ նույնպես շնորհակալություն հայտ-

10

նելով և նշելով դրա կարևորության մասին: Այնուհետև ռեկտորը Քլաուս Պետեր Հելլրիգելին շնորհեց ԵՊԲՀ պատվավոր դոկտորի կոչում: Միջոցառման հանդիսավոր մասից հետո գերմանացի բժիշկները ներկայացրին իրենց դասախոսությունները, որի ավարտից հետո այցելեցին Ծիծեռնակաբերդ՝ Ցեղասպանության թանգարան և հուշահամալիր: Գերմանացի բժիշկների պատվիրակության այցը ԵՊԲՀ տևեց ﬕ քանի օր, որի ընթացքում նրանք եղան համալսարանական կլինիկաներում:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

Գիտաժողով ԵՊԲՀ-ում

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԳԼՈԲԱԼ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ Հիմնախնդիրներ Վերջերս կայացած «Հայաստանի գլոբալ առողջություն. հիﬓախնդիրներ» խորագրով գիտաժողովը կազմակերպվել էր Երևանի պետական բժշկական և Յուտայի համալսարանների սերտ համագործակցության արդյունքում: Խոսելով կանխարգելիչ բժշկության մասին և շնորհակալություն հայտնելով արտասահմանյան ﬔր գործընկերներին համագործակցության համար՝ համալսարանի ռեկտորը նշեց. «Այսօր տրվում է գլոբալ առողջությանը վերաբերող նոր, ﬔծ ծրագրի ﬔկնարկը, ինչի համար ես շատ ուրախ եմ և շնորհակալ եմ բոլորին: Տարիներ առաջ ﬔր ԲՈւՀ-ում բացվեց հանրային առողջության ֆակուլտետ, որը նպատակ ուներ լուրջ հետազոտական աշխատանքների և կրթական ծրագրերի ﬕջոցով համախմբել այն մարդկանց, ում գիտական հետաքրքրությունը գտնվում է «հանրային առողջություն» կոչվող այս պտղաբեր դաշտում»: Գիտաժողովի մասնակիցներին ողջունեցին և կատարած աշխատանքների համար շնորհակալություն հայտնեցին նաև «Հայաստան. գլոբալ առողջություն» ծրագրի տնօրեն Հռիփսիﬔ Զատիկյանը, ՀՀ առողջապահության փոխնախարար Սերգեյ Խաչատրյանը, ԱՀԿ հայաստանյան գրասենյակի ղեկավար Թաթուլ Հակոբյանը, որից հետո մասնակիցներն անցան գիտաժողովի գործնական մասին՝ զեկույցներին: Սույն գիտաժողովը Հայաստանում հանրային առողջապահական խնդիրներն ուսուﬓասիրելու եզակի ﬕջոցառում է, որը հնարավորություն կընձեռի ուսուﬓասիրել գլոբալ հանրային առողջապահական խնդիրները առաջատար առողջա-

պահական կազմակերպությունների, մասնագետների և փորձագետների ﬕջոցով, ովքեր կներկայացնեն իրենց փորձը և կքննարկեն ընդունված ռազմավարությունները, իրազեկման, գործնական համագործակցության, հետազոտության խնդիրները և այլն: Բացի դրանից՝ գիտաժողովը ծառայեց հանրային առողջապահության ոլորտի մասնագետների հետ համագործակցական կապեր ստեղծելու և տարբեր կազմակերպությունների հետ հնարավոր համագործակցության եզրեր գտնելուն: ysmu.am

ԵՐԵԽԱՆԵՐԻ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆԸ ԱՄԵՆԱԹԱՆԿՆ Է... Ինչպես գիտենք՝ մարդկանց և, հատկապես, երեխաների առող ջ թյ նն դրա պահպան մը ﬔզ համար առանձնահատ կ նշանակ թյ ն նի: Այդ աﬔնի կարևոր թյ նը, թերևս, ավելի շատ կախված է ﬔր բժիշկներից: Նրանք ստեղծ մ են նորագ յն ﬔթոդներ սարքավոր ﬓեր՝ հիվանդներին ավելի որակյալ բ ժօգն թյ ն ց յց տալ և, ինչ ոչ՝ նաև ավելի շատ թվով կյանքեր փրկել համար: Վերջերս ԵՊԲՀ «Մ րացան» հիվանդանոցային համալիր մ ստեղծվեց մանկական էնդոկրինոլոգների հայկական ասոցիացիա: Այդ առիթով է իմ հարցազր յցը ասոցիացիայի հիﬓադիր, բ.գ.դ., դոցենտ Ելենա Աղաջանովայի հետ: - Խնդր մ եմ խոսեք այն մասին, թե ե՞րբ և ՞մ կողﬕց եղավ մտահղաց մ՝ ստեղծել մանկական էնդոկրինոլոգների հայկական ասոցիացիա: - Մոտ 1 տարի առաջ ես սկսեցի մտածել Հայաստանում մանկական էնդոկրինոլոգների ասոցիացիա ստեղծելու մասին, որի գործունեությունը պետք է ուղղված լիներ Հայաստանում մանկական էնդոկրինոլոգիայի զարգացմանը: Այնուհետև այդ հարցը քննարկեցի ﬔր կլինիկայի բժիշկների հետ, ովքեր ﬕաժամանակ նաև ԵՊԲՀ էնդոկրինոլոգիայի ամբիոնի դասախոսներն են, և ﬔնք ﬕաձայն որոշեցինք ձեռնամուխ լինել այդ ոչ հեշտ, բայց ﬕաժամանակ խիստ պատասխանատու գործընթացի իրականացմանը: «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցային համալիրի էնդոկրինոլոգիական կլինիկան հանդիսանում է ՀՀ ﬕակ մանկական էնդոկրին բաժանմունքը, որին կից գործում է նաև Հանրապետական մանկական էնդոկրին դիսպանսերը: Եվ տրամաբանական էր, որ մանկական էնդոկրինոլոգների հայկական ասոցիացիայի գաղափարը առաջացել է հենց այստեղ: Եվ հիմա տեսնում ենք, որ գաղափարը դարձավ իրականություն: - Ո՞րն է դրա նպատակը: - Մանկական էնդոկրինոլոգների հայկական ասոցիացիայի գլխավոր նպատակը Հայաստանում մանկական էնդոկրինոլոգիայի զարգացմանը նպաստելն է: Պլանավորվում է կազմակերպել գիտական կոնֆերանսներ մանկաբույժների և էնդոկրինոլոգների համատեղ մասնակցությամբ, իրականացնել կլինիկական դեպքերի քննարկուﬓեր, արտասահմանցի բժիշկների դասախոսություններ: Ասոցիացիայի բացման նիստին հրավիրվել էր Բելգիայի Լյեժ քաղաքի համալսարանական հիվանդանոցի գիտական աշխատող, ﬔր հայրենակից ՝ Լիլիթ Ռոստոմյանը: Նա կարդաց «Հիպոֆիզի ադենոմաների գենետիկան» թեմայով բովանդակալից զեկույց՝ Հայաստանի էնդոկրինոլոգներին ներկայացնելով ﬕջազգային գիտության վերջին տարիների նվաճուﬓերը այդ ասպարեզում:

Ասոցիացիայի կարևորագույն նապատակն է մասնագիտական ուղեցույցերի ստեղծումը, ինչը կնպաստի մանկական էնդոկրինոլոգների ավելի հստակեցված և ճիշտ աշխատանքին: Բուժման ստանդարտները հնարավորություն են տալիս բժշկին հիվանդների վարումը կազմակերպել ճիշտ չափորոշիչներին համապատասխան և՛ ստացիոնար, և՛ ամբուլատոր պայմաններում: Դա զգալի պակասեցնում է բժշկական սխալների քանակը և թեթևացնում մասնագետի աշխատանքը, չնայած չպետք է մոռանալ, որ գիտությունը զարգանում է, ի հայտ են գալիս ախտորոշման և բուժման նոր ﬔթոդներ, և այդ ստանդարտները մշտապես պետք է վերանայվեն ու կատարելագործվեն: - Ո՞վքեր են ասոցիացիայի հիﬓադիրները: - Մանկական էնդոկրինոլոգների հայկական ասոցիացիայի հիﬓադիրներն ենք ես և ﬔր կլինիկայի բժիշկները՝ բ.գ.թ. Գ. Մ. Բայբուրդյանը, բ.գ.թ Ռ. Լ. Մարկոսյանը և Լ. Վ. Նավասարդյանը, Լ. Մ. Առաքել յանը, Ս. Վ. Հակոբյանը և Ֆ. Ս. Իսսան: - Ի՞նչ սպասելիքներ նեք այս ասոցիացիայի ստեղծ ﬕց: - Սպասելիքները շատ են: Մանկական էնդոկրինոլոգիան բժշկագիտության բավականին ինքնատիպ ճյուղերից է, որը պահանջում է հատուկ մոտեցում թե՛ մասնագետների պատրաստման, թե՛ նրանց աշխատանքի հարցում: Ինչպես բոլոր երկրներում, այնպես էլ Հայաստանում, էնդոկրին պաթոլոգիա ունեցող երեխաները շատ են: Նրանց վարումը պահանջում է ﬔծ ֆինանսական ծախսեր, որը և բնորոշում է էնդոկրին հիվանդությունները երեխաների մոտ ոչ ﬕայն որպես կարևոր բժշկա-սոցիալական, այլ նաև ժամանակակից հասարակության տնտեսական խնդիր: Մեր նպատակը կլինի կատարելագործել այդ երեխաների բուժսպասարկումը և, հետևաբար, լավացնել նրանց կյանքի որակը: Վերջին հինգ տարիների ընթացքում մանկական էնդոկրինոլոգիան Հայաստանում բուռն զարգացում է ապրել: «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցային համալիրի էնդոկրինոլոգիայի կլինիկայի բժիշկները վերապատրաստում են անցել արտասահմանյան կլինիկաներում, և 2009-ից կլինիկայում կիրառվում են տարբեր էնդոկրին հիվանդությունների ախտորոշման և բուժման ժամանակակից ﬔթոդները և սխեմաները: Բայց ﬔնք դեռ շատ անելիքներ ունենք, շատ պետք է սովորենք և սովորեցնենք: - Արդյո՞ք արտասահմանյան երկրների փորձը ձեզ համար չափանիշ կլինի: - Իհարկե, կաշխատենք առավելագույնս կիրառել արտասահմանյան երկրների փորձը: Ասեմ ավելին՝ ﬔնք համագործակցում ենք ﬕ շարք արտասահմանյան երկրների (Ռուսաստանի Դաշնություն, Գերմանիա, Վրաստան, Ուկրաինա) ասոցիացիաների և կենտրոնների հետ: - Շնորհակալ թյ ն հարցազր յցի համար: Մաղթ մ ենք նոր ձեռքբեր ﬓեր:

Հարցազր յցը՝ ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

Հղում «Երևանի համալսարան» թերթին՝ 95-ամյակի առիթով Շնորհավորում եմ «Երևանի համալսարան» թերթի նախկին և ներկա բոլոր աշխատակիցներին, բոլոր նրանց, ովքեր մասնակիցն են եղելլ Հայաստանի բուհական թերթերի առաջնեկի լույս տեսնելուն՝ փառա-հեղ տարեդարձի առիթով: Հայաստանի մայր կրթօջախի տարեգիրը իր գոյության 95 տարիների ի ընթացքում պատվով է իրականացրել ջահակիրի իր դերը՝ հայկական ն ուսանողական մամուլի երթում: Հստակ գիտակցելով իր խնդիրները՝ «Երևանի համալսարանը»» լրատվական ﬕջոց լինելուց զատ նաև իրականացրել է պատմագրի իր ր առաքելությունը՝ ներկայացնելով լրատվություն այսօրվա մասին, այն ն ժամանակագրական հենք է ստեղծել և շարունակում է ստեղծել, հենք, ք, որը արխիվային նյութի վերածվելով՝ դառնում է պատմություն: Համալսարանի բոլոր շրջանավարտների նման ես ևս սիրով եմ հի-շում այն անհամբերությունը, որով համալսարանում ուսանելու տարի-ներին սպասում էինք թերթի յուրաքանչյուր համարի լույս տեսնելուն: Վստահ եմ, որ նույն անհամբերությամբ այսօրվա ընթերցողն է սպա-սում իր թերթին: Բարի երթ քեզ, «Երևանի համալսարան», մոտեցող 100-ամյակդ թող ղ առաջինը լինի այն հարյուրամյակների շարքում, որը սպասում է քեզ… …

ՍԵԴԱ ԽԱՉԱՏ-ՐԻ ԹՈՐՈՍՅԱՆ Ն Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի «Ապագա բժիշկ» թերթի գլխավոր խմբագիր, ժուռնալիստների ﬕջազգային ﬕության անդամ

Սիրելի առաջին կուրսեցի, ահա և դու բժշկական համալսարանի ուսանող ես: Ուսանողական առաջին օրդ սկսվեց համալսարանի ղեկավարության, համապատասխան դեկանատների ներկայացուցիչների, դասախոսներիդ հետ հանդիպմամբ, ովքեր շնորհավորեցին քեզ, բացատրություններ տվեցին համալսարանում գործող կարգերի մասին, ներկայացրին իրենց պահանջները, նաև` քո պարտականությունները: Համոզված եմ` առաջին օրը ﬕանգաﬕց աﬔն ինչ չընկալեցիր: Վստահ եմ, որ դու հետագայում նույնպես առիթներ կունենաս դեկանատներից և ամբիոններից իմանալու քեզ հուզող բազում հարցերի պատասխանները: Ես առաջարկում եմ իմ օգնությունը` հնարավորինս քեզ ներկայացնել այն հարցերի պատասխանները, որոնք չափազանց կարևոր են, որոնց դու պետք է տեղյակ լինես ուսուﬓառությանդ առաջին իսկ օրերից, այլապես հետագայում կարող ես բարդություններ ունենալ: Այս առիթով է ﬔր խնդրանքը Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ուսուﬓական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր, պրոֆեսոր Սամվել Արծրունու Ավետիսյանին՝ ներկայացնել ուսուﬓական գործընթացի հետ կապված այն դրույթները, որոնք կօգնեն քեզ կողﬓորոշվել ուսուﬓառության սկզբնական շրջանում:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 15

ԹՈՂ ԲԱՐԻ ԼԻՆԻ ՁԵՐ ՆՈՐԱՄՈՒՏԸ Սիրելի առաջին կ րսեցիներ, այն ոգևոր թյ նն եռանդը, որով համակված եք, թող ղ

ղեկից լինի ձեզ մշտապես, քանի որ նոր սպա-սելիքներով, ապագայի հանդեպ ﬔծ հավատով վ ոտք եք դրել Երևանի Մ. Հերաց անվան պե-տական բժշկական համալսարան: Մայր կրթօջախը հերթական անգամ սիրով

ջերմ թյամբ ընդ նեց իր նորընծա սաներին:: Այսօրվանից սկսած՝ ձեր կյանք մ սկսվ մ է նոր ր փ լ, որը դառնալ է յ րաքանչյ րիդ կյանքի ի հիﬓաքարը: Դ ք արդեն սանողներ եք, ﬔկ կարևոր նվաճ մ արդեն գրանցվել է ձեր կեն-սագր թյան ﬔջ: Ընտրել եք աﬔնագեղեցիկ, սակայն աﬔնապատասխանատ և աﬔնադժվարին ﬕ ճանապարհ, որն անվերջ պահանջ մ է քրտնաջան աշխատանք, անﬓացորդ նվիր մ և հոգ ծառայ թյ ն: Բժշկի մասնագիտ թյ նը, բ ժել կարող թյ նն Աստծո շնորհք է, և այն պետք է ծառայեցնել ﬕﬕայն մարդկ թյան բարօր թյանը: Նոր կյանք թևակոխելով՝ պահպանեք ձեր ընտրած մասնագիտ թյանը հարիր հավասարակշռված կեցվածքն կազմակերպված թյ նը, քանի որ գիտելիքի հար ստ պաշար նեցող մարդն է կյանք մ քայլ մ հպարտ, հասն մ հաջող թյ նների, գրանց մ հաղթանակներ: Այսօրվանից հետևեք ձեր տեսքին, ձեզ առաջադրվող պահանջներին, ամբողջ թյամբ ներգրավվեք ս ﬓական գործընթաց մ և դարձեք Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ﬔծ ընտանիքի լիիրավ անդամ: Սիրելի սանողներ, ևս ﬔկ անգամ շնորհավոր և բարի գալ ստ ԵՊԲՀ: ՍԱՄՎԵԼ ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ, ԵՊԲՀ ս ﬓական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր, պրոֆեսոր

16

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ԲԱԿԱԼԱՎՐԻԱՏ ՄԱԳԻՍՏՐԱՏՈՒՐԱ ՕՐԴԻՆԱՏՈՒՐԱ <Ս<ՄՆԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑ Երևանի պետական բժշկական համալսարանում, բացի դեղագիտական և հանրային առող ջության ֆակուլտետների, գործում է անընդհատ և ինտեգրացված կրթական ծրագիրը: Դեղագիտական ֆակուլտետում գործում է ուսման երկաստիճան համակարգ՝ բակալավրիատ և մագիտրատուրա: Բակալավրիատի տևողությունը 4 տարի է, իսկ մագիստրատուրայինը՝ 1:

Ընդհանուր բժշկության և ռազմաբժշկական ֆակուլտետներում կրթության տևողությունը 6 տարի է, իսկ ստոմատոլոգիական ֆակուլտետում՝ 5: Նախադիպլոմային կրթությանը հաջորդում է կլինիկական օրդինատուրան կամ հանրային առող ջության մագիստրատուրան: Կլինիկակական օրդինատուրայի տևողությունը պայմանավորված է ընտրված մասնագիտությամբ:

ՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ, ՍՏՈՒԳԱՐՔՆԵՐ ն Ձախակողմյա ստ գարք րղ ﬕ քանի առա Դասավանդվո դա են ծ նք նշվա րա (դ ց րի նե ք կա պետ ) ուսանողը սացուցակում անք դր ր, նե ուգարք է հանձնի ստ մև րու գ կա են տեղե մ վու կ նա ա նշ կողքույկի ձախ ստուգման գր մում: թյամբ այն հա Իր նշանակու ն: յա թ նու է քն վասարազոր ստուգարն յա ղմ Ձախակո է ուսանողի քի նպատակն ստուգուգիտելիքների վում է այն մը: Նշանակ բ ուսանողը դեպքում, եր առարկայի ստացել է այդ ստուգարքը թացիկ աջակողմյան թացքում ըն ըն կի ա մյ երից) և կիսա լոր հարցուﬓ բո մ ա (կ ց ﬕ հարցու բավարար ռնվազն ա է լ ստացե ն(ներ): գնահատակա

Աջակողմյան

ստ գարք

Ուսուﬓակա ն կիսամյակի ավարտին, իսկ բարձր կու րսերում` ցիկ լային պարապմունքնե րից հետո, ստուգման գրքույկի աջ կողմում նշա նակվում է ստուգարք : Աջակողմյա ն ստուգարքը` ուսա նողի լեզվով ասած` կատարողակա նը, նշանակ բոլոր այն դե վում է պքերում, եր բ ուսանողը ներկա է եղել բոլոր դա սերին և կատարել է ուսուﬓական ծրագրի բոլոր պահա նջները: Ստուգման գր քույկում աջա յան բոլոր կողմստուգարքնե րի առկայության դեպքում «ս տուգման գրքույկը փա կվում է» դե կա նատի կողﬕց, և ուսա նողը թույլատ րվում է քննաշրջա նին: Ցիկլայի ն ձևով ուսուﬓասիր վող ա ռա ր կա դեպքում աջա ների կողմյան ստու բացակայութ գարքի յունը չի թու յլատրում ուսա նողին հանձնե լու ﬕայն տվյ ալ առարկայի քննությունը կամ ձախակո ղմյան ստուգարքը:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 17

ՍՏՈՒԳԱՐՔՆԵՐԻ ԵՎ ՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՆՑԿԱՑՄԱՆ ԵՎ ՀԱՆՁՆՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ՏԵՂՅԱԿ ԵՂԻՐ ՍՏՈւԳԱՐՔՆԵՐԻ ԵՎ ՔՆՆՈւԹՅՈւՆՆԵՐԻ ԱՆՑԿԱՑՄԱՆ ԵՎ ՀԱՆՁՆՄԱՆ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԻՆ, ՈՐ ՀԵՏՈ ՉԱՍԵՍ` «ՉԳԻՏԵԻ...» ● Յուրաքանչյուր կիսամյակի ավարտին ռեկտորի հրամանով սահմանվում է տվյալ կիսամյակում նախատեսված քննությունների և ստուգարքների ու երկու մարման շրջանների ժամանակացույց: ● Ցիկլային առարկայի քննությունները և ստուգարքներն անցկացվում են յուրաքանչյուր ցիկլային պարապմունքի վերջին կամ հաջորդ օրը, իսկ երկու մարման շրջանները՝ ռեկտորի կողﬕց հաստատված ժամանակացույցով: ● Ինտեգրացված և անընդհատ կրթական ծրագրով սովորող ուսանողները քննությունները հանձնում են համակարգչային թեստային եղանակով՝ 10 բալային համակարգով: ● Բակալավրիատում և մագիստրատուրայում հիﬓական մասնագիտական առարկաների քննությունները կազմակերպվում են «Բանավոր քննությունների անցկացման կարգի» համաձայն: ● Ձախակողմյան ստուգարք նշանակվում է կիսամյակի ընթացքում նախատեսված հարցուﬓերից դրական գնահատական ստանալու դեպքում: Ստուգարք չստացած ուսանողին հնարավորություն է տրվում այն հանձնելու ﬕայն մարման շրջաններում:

Ի՞ՆՉ Է ՍՊԱՍՎՈՒՄ ՔԵԶ, ԵԹԵ ՈՒՆԵՍ ԲԱՑԱԿԱՅՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ Կատարողականը ստանալու համար ուսանողը պարտավոր է կիսամյակի ընթացքում մասնակցել դասախոսություններին և գործնական (սեﬕնարներ, լաբորատոր) պարապմունքներին: Ուսուﬓական պլանով նախատեսված կրեդիտներն ուսանողին տրվում են կիսամյակի ընթացքում դասախոսություններին, գործնական կամ ցիկլային պարապմունքներին մասնակցելու և ստուգարքներն ու քննությունները հանձնելու դեպքում: Ոչ ցիկլային կերպով ուսուﬓասիրվող յուրաքանչյուր առարկային հատկացված ժամաքանակի 15%-ից ավելի բացակայության դեպքում ուսանողի կողﬕց ուսուﬓական ծրագիրը համարվում է չկատարված, չի թույլատրվում ստուգարքներին ու քննություններին և ներկայացվում է համալսարանից հեռացման: Ոչ ցիկլային կերպով ուսուﬓասիրվող առարկայից կամ առարկաներից գումարային 36-56 ժամ անհարգելի բացակայության դեպքում ուսանողին դեկանի կարգադրությամբ հայտարարվում է նկատողություն, 58-70 ժաﬕ դեպքում` նկատողություն է տրվում ռեկտորի կողﬕց, իսկ 72 ժաﬕց ավելի բացակայության դեպքում` ներկայացվում է համալսարանից հեռացման: Ռազմաբժշկական ֆակուլտետի կուրսանտները կիսամյակի ընթացքում ինչպես ցիկլային, այնպես էլ ոչ ցիկլային պարապմունքներից 30 ժամ անհարգելի բացակայելու դեպքում ներկայացվում են համալսարանից հեռացման: Ոչ ցիկլային պարապմունքներից բաց թողնված դասաժաﬔրը չեն լրացվում: Ցիկլային կերպով ուսուﬓասիրվող առարկայից կամ առարկաներից գումարային ﬕնչև 120 ժամ հարգելի բացակայության դեպքում ուսանողին հնարավորություն է տրվում բաց թողնված ժաﬔրն ամբող ջությամբ լրացնելու համալսարանի հաշվին՝ ըստ ռեկտորի հրամանով սահմանված

18

ժամանակացույցի, իսկ մարման շրջաններում ուսանողը կարող է օգտվել քննությունը երկու անգամ հանձնելու իրավունքից: Ցիկլային կերպով ուսուﬓասիրվող առարկայից կամ առարկաներից գումարային ﬕնչև 120 ժամ անհարգելի բացակայության դեպքում ուսանողին հնարավորություն է տրվում ամբող ջությամբ լրացնելու բաց թողնված ժաﬔրը վճարովի սկզբունքով՝ ըստ ռեկտորի հրամանով սահմանված ժամանակացույցի, իսկ մարման շրջաններում ուսանողը կարող է օգտվել քննությունը երկու անգամ հանձնելու իրավունքից: Ավարտական կուրսերում 2-րդ կիսամյակում ուսուﬓական պլանով նախատեսված առարկայից կամ առարկաներից գումարային ﬕնչև 120 ժամ հարգելի բացակայության դեպքում ուսանողին հնարավորություն է տրվում ﬕնչև ամփոփիչ ատեստավորման երկրորդ փուլի սկիզբը՝ կիսամյակի ընթացքում, դեկանի կողﬕց սահմանված ժամանակացույցով ամբող ջությամբ լրացնելու բաց թողնված ժաﬔրը համալսարանի հաշվին և օգտվել քննությունը երկու անգամ հանձնելու իրավունքից: Ավարտական կուրսերում 2-րդ կիսամյակում ուսուﬓական պլանով նախատեսված առարկայից կամ առարկաներից գումարային ﬕնչև 120 ժամ անհարգելի բացակայության դեպքում ուսանողին հնարավորություն է տրվում ﬕնչև ամփոփիչ ատեստավորման երկրորդ փուլի սկիզբը՝ կիսամյակի ընթացքում, դեկանի կողﬕց սահմանված ժամանակացույցով ամբող ջությամբ լրացնելու բաց թողնված ժաﬔրը վճարովի սկզբունքով և օգտվել քննությունը երկու անգամ հանձնելու իրավունքից: Ուսուﬓական պլանով նախատեսված երկու և ավելի առարկայական բաղադրիչից կազմված առարկայից բացակայած ուսանողը լրացնում է ﬕայն տվյալ բաղադրիչը:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ՍՏՈՒԳԱՐՔՆԵՐԻ ԵՎ ՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՆՑԿԱՑՄԱՆ ԵՎ ՀԱՆՁՆՄԱՆ ԿԱՐԳԸ ● I-III կուրսերում դասավանդվող առարկաների հարցուﬓերը և ստուգարքները անցկացվում են նշանակված օրերին` գրավոր, թեստային եղանակով: Բակալավրիատի և մագիստրատուրայի ﬕայն մասնագիտական առարկաների քննություններն անցկացվում են թեստերով՝ համակարգչային եղանակով, իսկ հիﬓական մասնագիտական առարկաների քննությունները կազմակերպվում են բանավոր եղանակով: Վերջնական գնահատականը ձևավորվում է տարեկան (հանձնած հարցումների ﬕջին գնահատական) և քննական գնահատականների ﬕջինից: Քննություններից «անբավարար» գնահատական ստանալու դեպքում տարեկան գնահատականը հաշվի չի առնվում: ● Ուսանողը պարտավոր է յուրաքանչյուր կիսամյակում ուսուﬓական պլանով նախատեսված քննությունները և ստուգարքները հանձնել համապատասխան առարկաների դասընթացներն ունկնդրելուց հետո: ● Քննությունները և ձախակողմյան ստուգարքներն անցկացվում են ﬕայն թեստերով` գնահատման 10 ﬕավորանոց համակարգով: ● Կիսամյակի ընթացքում ձախակողմյան ստուգարքային առարկայից ուսանողը պետք է հանձնի 1 հարցում: Ուսա-

նողը ստանում է ձախակողմյան ստուգարքը` հարցուﬕց դրական գնահատական ստանալու դեպքում: ● Հարցման (տարբերակը բաղկացած է 50 հարցից) գնահատականը ձևավորվում է` ճիշտ պատասխանած հարցերի քանակը բազմապատկելով 0.2ով: Հարցման և կիսամյակային գնահատականները չեն ամբողջացվում: Օրինակ` 1-ին հարցում (46 x 0.2 = 9.2) 2-րդ հարցում (43 x 0.2 = 8.6) Գ կիսամյակ= (Գ 1-ին հարցում + Գ 2-րդ հարցում : 2) Գ կիսամյակ= (9.2 + 8.6) : 2 = 17.8 : 2 = 8.9 ● Քննական (տարբերակը բաղկացած է 100 հարցից) գնահատականը ձևավորվում է` ճիշտ պատասխանած հարցերի քանակը բազմապատկելով 0.1-ով: Օրինակ` 95 x 0.1 = 9.5 ● Վերջնական գնահատականը ձևավորվում է կիսամյակային և քննական գնահատականների ﬕջինացուﬕց: Այս դեպքում արդյունքն ամբողջացվում է` Գ վերջնական= (Գ կիսամյակ + Գ քննական) : 2 Օրինակ` Գ վերջնական = (8.9 + 9.5) : 2= 9 ● 50 հարցից բաղկացած քննական տարբերակների դեպքում գործում է հաշվարկի հարցումային տարբերակը:

ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՈՒՄ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՏԱՐՎԱ ԱՌԱՋԱԴԻՄՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐՈՎ ՈՒՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ՆՊԱՍՏՆԵՐԻ ՄՐՑՈՒՅԹՆ ԱՆՑԿԱՑՆԵԼՈՒ ԿԱՐԳԸ ԵՎ ՄՐՑՈՒՅԹԻ ՊԱՅՄԱՆՆԵՐԸ անցկացնեՄրցույթն նդաեղծվում է մա լու համար ստ րի կազնաժողով, ո տային հանձ ալսարանի վում են համ մում ընդգրկ ի գծով րի աշխատանքնե կան ուսուﬓական թոդա , ուսուﬓաﬔ պրոռեկտորը լտետպետը, ֆակու վարչության ղական ները, ուսանո ների դեկան րը` ի նախագահնե խորհուրդների ակուլչպես նաև` ֆ պաշտոնե, ին ոսական սորադասախ տետի պրոֆե յացուցիչներ: կազﬕ ներկա յուրանցկացվում է Մրցույթն ա րﬓական տա քանչյուր ուսու վա վերջում:

Մրցույթի ա ռաջնահերթ պայմաններն են` ● ﬔկ ու սուﬓական տարվա քննություննե րի ա րդ յու նք առավել բբարձ ներով ր առաջադիմ ություն: Հավաս սար ﬕավոր ների դեպքու հաշվի է առն մ՝ վում նախոր դ ուսումնական տար վա առաջադի մությունը: Մրցույթի լր ացուցիչ պա յմաններն են` ● տպագ գրված գիտա կան աշխատանքներ, կա րդացված զե կուցումներ, ռեֆերա տներ:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 19

ՃԱՆԱՉԻՐ ՔՈ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐՆ ՈՒ ՊԱՐՏԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ Դու իրավունք ունես...  Ընտրել և ընտրվել համալսարանի (ֆակուլտետի) խորհուրդներում:  Համալսարանական կազմակերպությունների ﬕջոցով (ուսանողական խորհրդարան, արհﬕություն և այլն) մասնակցել համալսարանի գործունեության կարևորագույն խնդիրների, ուսանողությանն առնչվող հարցերի լուծմանը:  Անվճար օգտվել համալսարանի գրադարանի, ուսուﬓական, գիտական, սպորտային և մյուս ստորաբաժանուﬓերի տարածքներից, ունեցվածքից:  Մասնակցել ուսանողական գիտական աշխատանքներին:  Դեկանատի համաձայնությամբ` ուսումնական պլանի սահմաններում՝ խոսքը վերաբերում է էլեկտիվ առարկաներին, որոշել դասավանդվող առարկաների ցանկը` ըստ մասնագիտությունների:  Լրացուցիչ հաճախել համալսարանում անցկացվող ցանկացած ուսուﬓական պարապմունքի, հարց բարձրացնել փոխելու այն դասախոսներին, ովքեր չեն ապահովում բարձրորակ ուսուﬓական պարապմունքներ:

Դու պարտավոր ես...  Խորությամբ ու բազմակողմանիորեն տիրապետել ընտրած մասնագիտության տեսական գիտելիքներին, գործնական հմտություններին և հետազոտությունների ժամանակակից եղանակներին:  Պարտադիր հաճախել գործնական պարապմունքներին և դասախոսություններին:  Սահմանված ժամկետներում կատարել ուսուﬓական պլաններով և ծրագրերով նախատեսված բոլոր առաջադրանքները:  Մշտապես ձգտել ընդհանուր մակարդակի բարձրացման, ֆիզիկական և բարոյական կատարելագործման:  Խստորեն ենթարկվել համալսարանի ներքին կարգապահության կանոններին:  Խնամքով վերաբերվել համալսարանի ունեցվածքին, ճիշտ օգտվել կառույցներից, սարքավորուﬓերից, շենքերից, տնտեսել նյութական ﬕջոցները:

ԳՐԱԴԱՐԱՆԻՑ ԵՎ ԸՆԹԵՐՑԱՍՐԱՀՆԵՐԻՑ ՕԳՏՎԵԼ< ԿԱՐԳԸ Սիրելի ու սանողնե դուք չեք ր, ﬕ մո օգտվում դասագրք ռացե՛ք, որ ﬕայն խանցվի երից, ձեզ խատեք չﬖ անից հետո եկող այն պետք է փոնե ասե՛լ, չկ որցնե՛լ, չպ րին, ուստի աշդեպքում ատռե՛լ` հ ստիպվա ծ կլինեք ակառակ հատուցե լ: Դասագրք եր են ուսուﬓ ը տրվում ական ծր ագրերին հա մապատա սխան, ﬕնչև առ արկայի ավարտը: Ժամ անակին չվերադարձնելու դեպքում գիրք չեք նոր կարող ստ անալ: Գիրքը կորցնելու ﬖասելու կամ դեպքում ձեզանից կպահան ջվի նու յն գրքի կամ գրա ց դարանին ա ժեշտ համ արժեք գի նհրարք:

20

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ծացասրահի ր ե թ ն ը և նա տեղեք օգտվել գրքերից, ա ս ա դ Կարող ե ղ րող եք րտե բացի կա ներից, ո ց ն ի ր յու ե թ ն ն յու ռա ն: ությու անությու ատարակ ցիչ գրակ սպաու կատու հր ց ա լր մ լ ե սրահու ա ց պատվիր ր ե թ ն Ը ում է կատարվ ը մ ու կ ր սա նույնակա կան ա ղ D ո (I ն ա ս վ ու քարտերո մ նացման յլատրվու վ), չի թու ո ր ե տ ր ա ք ել: ուրս տան թերցասգրքերը դ ըն ր ո , ցեք Մի՛ մոռա եք` ր ո վ ա արտ ն, րահում պ նել լռությու  պահպա ջջային հեռախոսել բ  անջատ ացնել: ները, եր չանցկ ﬓ ու կ ր ա  քնն ժամադրա հը ա ր ս ա ց ր Ընթե վայր չէ:

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՊԱՀՈՒԹՅՈՒՆԸ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆՈՒՄ Համալսարանում ուսուﬓական պարապմունքներն անցկացվում են դասացուցակով` ուսուﬓական ծրագրերին համաձայն: Ուսուﬓական դասացուցակը կազմվում է կիսամյակի համար և փակցվում է ոչ ուշ, քան յուրաքանչյուր կիսամյակի սկսվելուց տաս օր առաջ: Յուրաքանչյուր ուսուﬓական պարապմունքից առաջ (և պարապմունքների ընդﬕջման ժամանակ) լսարաններում, լաբորատորիաներում և կաբինետներում լաբորանտներն ու ասպիրանտները նախապատրաստում են ուսուﬓական պիտույքներն ու սարքավորուﬓերը: Ուսուﬓական գործնական պարապմունքներն անցնելու համար յուրաքանչյուր կուրս բաժանվում է խմբերի: Յուրաքանչյուր խմբում ուսանողներից դեկանի կարգադրությամբ նշանակվում է խմբի կազմակերպիչ: Խմբի կազմակերպիչն անﬕջականորեն ենթարկվում է ֆակուլտետի դեկանին և խմբում իրագործում է վերջինիս

բոլոր հրահանգներն ու ցուցուﬓերը: Հարգելի պատճառով պարապմունքներին չներկայանալու դեպքում ուսանողը պարտավոր է ոչ ուշ, քան հաջորդ օրը, տեղյակ պահել ֆակուլտետի դեկանին և ուսուﬓական հաստատություն ներկայանալու առաջին իսկ օրը ներկայացնել փաստարկներ` պարապմունքները բաց թողնելու պատճառների մասին: Հիվանդության դեպքում ուսանողը ֆակուլտետի դեկանին ներկայացնում է սահմանված ձևի տեղեկանք` համապատասխան բուժական հիﬓարկից: Դասախոսի լսարան մտնելու ժամանակ ուսանողները պարտավոր են ոտքի կանգնել: Ուսանողները պարտավոր են խնամքով և հոգատարությամբ վերաբերվել համալսարանի ունեցվածքին:

ՏՈւՅԺԵՐ

ՊԱՐԳԵՎԱՏՐՈւՄՆԵՐ

Ուսուﬓական կարգապահության, ներքին կարգ ու կանոնի խախտման դեպքում ուսանողների նկատմամբ կիրառվում են հետևյալ տույժերը` ա) դիտողություն, բ) նկատողություն, գ) խիստ նկատողություն, դ) մասամբ կամ ամբողջապես կրթաթոշակներից զրկում` որոշակի ժամկետով, ե) վտարում:

Բարձր առաջադիմության և համալսարանի հասարակական կյանքին ակտիվ մասնակցության համար սահմանվում են ուսանողների խրախուսման հետևյալ ﬕջոցները` ա) շնորհակալության հայտարարում, բ) անվանական կրթաթոշակի նշանակում, գ) պարգևատրում:

ԱՌԱՋԻՆ ԶԳ-ՇԱՑ-ՄԸ Յ-ՐԱՔԱՆՉՅ-ՐԻԴ ● Համալսարանում և հատկապես լսարանների մոտ արգելվում է լս աղմկել, բարձր խոսել, դասերի ժամանակ անհարկի անցուդարձ անել, բացել լսարանների դռները: ● Դասերի ժամանակ բջջային հեռախոսները պետք է անջատվեն: Խիստ արգելվում է դասերի ժամանակ բջջային հեռախոսով խոսել կամ այլ կերպ օգտագործել, ինչպես նաև` այն դնել լսարանի տեսանելի վայրում: ● Քննությունների ընթացքում արգելվում է օգտվել բջջային հեռախոսից կամ արտաքին կապ ապահովող տեխնիկական այլ ﬕջոցներից:

Մեզ մոտ չեն ծխում:: Մեկընդﬕշտ հիշե՛ք`` լսարաններում, ﬕջանցք քներում, գրադարանում, ընթերցասրահներում,, հան րա կա ցա րան ներում, համալսարանական կլինիկաներում ձեր ծխելը նկատվելու դեպքում կարող եք հեռացվել համալսարա-նից: Ճակատագրական ﬕ դարձրեք այդ վատ սովորությունը: Առավել ևս, որ պատրաստվում եք բժիշկ դառնալ, իսկ ծխելն անհարիր է ձեր ընտրած մասնագիտությանը:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 21

ԱՆՎԱՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԹՈՇԱԿ Ուսուﬓառության ընթացքում գերազանց առաջադիմություն, հասարակական բարձր ակտիվություն ու պատշաճ վարքագիծ ունեցող ուսանողների համար համալսարանում սահմանվում են Մխիթար Հերացու, Վահան Արծրունու, Հակոբ Հովհաննիսյանի, Լևոն Հովհաննիսյանի, Գրիգոր Արեշյանի, Ռուբեն Յոլյանի, Բարդուղիﬔոս ս Ֆանարջյանի, Լևոն Օրբելու անվան կրթաթոշակներ: Մխիթար Հերացու անվան հավակնորդ կարող են լինել բացարձակ գերազանց առաջադիմությամբ, վարկանիշային առաջին երեք տեղը զբաղեցրած ուսանողները: Կրթաթոշակի չափ փ սահմանել ամսական 45.000 դրամ: մ: Մնացած անվանական կրթաթոշակների հավակնորդ կարող են լինել բարձր առաջադիմությամբ ուսանողները՝ ելնելով տվյալ կուրսի վարկանիշային ցուցանիշերից (լավ գնահատականների քանակը չպետք

է գերազանցի 3-ը): Կրթաթոշակի չափ սահմանել ամսական 30.000 դրամ: Անվանական կրթաթոշակի հավակնորդների մրցույթի համար սահմանել հետևյալ չափորոշիչները. գերազանց առաջադիմություն (քննական առարկաների գնահատականի ընդհանուր գումար), ամբիոնի պլանային գիտական աշխատանքների շրջանակում տպագ տպագրված գիտական աշխատանքներ, օտ տար լեզվի իմացություն (մրցույթին թույլա լատրվում են ﬕայն օտար լեզվի քննությունի նից առնվազն լավ գնահատական ստացած ուսանողները), մասնակցություն առարկայական հանրապետական, ﬕջազգային մրցույթներին, օլիմպիադաներին, ուսանողական գիտական նստաշրջաններին, մասնակցություն ֆակուլտետների, համալսարանի ուսանողական, հասարակական աշխատանքներին, համապատասխան կուրսի երաշխավորությամբ մրցույթին մասնակցելու թույլտվություն:

Դ տեղ յա՞կ ես համալսարանի սանողների ներքին կարգապահական և ս ցման ընդհան ր կանոններին: Եթե ոչ` ﬔնք կօգնենք քեզ: Համալսարանի և ուսանողի ﬕջև հարաբերությունները կարգավորվում են օրենսդրության համաձայն կնքված պայմանագրով: Ֆակուլտետների դեկանատները և բաժինները, ﬕնչև ուսանողի հետ պայմանագրի կնքումը, ծանոթացնում են գործող կանոնակարգին, համալսարանի այլ կանոններին, օրենսդրությամբ սահմանված ուսման տարեկան վարձի մասամբ կամ լրիվ փոխհատուցման կարգին, ինչպես նաև` ուսանողի իրավունքներին և պարտականություններին:

Համալսարանի դասախոսները ուսանողների նկատմամբ դրսևորում են օբյեկտիվ, հարգալից, ուշադիր և բարեկիրթ մանկավարժական վերաբերմունք: Ուսանողները համալսարանի դասախոսների և այլ աշխատողների նկատմամբ ցուցաբերում են հարգալից վերաբերմունք, ճշտապահություն ու հանդուրժողականություն, ինչպես նաև` քաղաքավարի վարքագիծ:

ՆԵՐԿԱ ԲԱՑԱԿԱ

ՈՒՇԱՑՈՒՄ...

Ուսուցման կանոնների նկատմամբ անﬕջական վերահսկողություն իրականացնում են ուսուﬓական աշխատանքների գծով պրոռեկտորը, ֆակուլտետների դեկանները և բաժնի պետերը: Ուսանողները դասերին պետք է ներկայանան սահմանված ժամանակին: Ուշացման դեպքում ուսանողը մատյանում պետք է ստանա «բացակա»: Դասերի ժամանակ լսարանից դուրս գալ ուսանողը կարող է ﬕայն դասախոսի թույլտվությամբ: Ուսանողի բացակայությունները համարվում են հարգելի, եթե ներկայացվում են համապատասխան փաստաթղթեր: Ուսանողները դասերին հաճախում են բժշկական խալաթներով:

22

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՀԵՌԱՑՄԱՆ ԵՎ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՄԱՆ ԿԱՐԳԸ -ՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՀԵՌԱՑ-Մ ԱԶԱՏ-Մ

 Ուսանողը կարող է ազատվել համալսարանից՝ ա) իր դիմուﬕ համաձայն, բ) այլ ԲՈւՀ տեղափոխվելու կապակցությամբ:

 Ուսանողը կարող է հեռացվել համալսարանից՝

● Ընթացիկ «անբավարար» առաջադիմություն ցուցաբերած ուսանողներին, բացառությամբ պարտադիր զինվորական ծառայությունից տարկետման իրավունքով ընդունված ուսանողների, իրավունք է վերապահվում ﬕնչ ավարտական ուսուﬓական տարվա սկիզբը լրացնել առավելագույնը 12 կրեդիտ կազմող ակադեﬕական պարտքերը` վերահանձնելով առարկաները` ևս 2 անգամ կրկնելով դրանք:

● Ուսուﬓառությունն ընդհատած ուսանողները շարու նակում են ուսանողական իրավունքները ﬕնչև ա) ուսման վարձը սահմանված ժամկետում չվճարելու ու սու ﬓառության ընդհատումը` ունեցած կարգավիճապատճառով, կը պահ պանելով: բ) անբավարար ակադեﬕական առաջադիմության պատճառով, ● Ուսանողական իրավունքների վերականգնումը գ) ﬔծաթիվ անհարգելի բացակայությունների դեպքում, թույլատրվում է սկսած առաջին կուրսի երկրորդ կիսամդ) համալսարանի ներքին կարգապահական կանոննե- յակից: րը խախտելու դեպքում: ● Համալսարանից հեռացված (ազատված) արական ԲՈւՀ-ից ուսանողի ազատման հրամանն իր դիմուﬕ սեռի ուսանողների վերաբերյալ հրամանները եռօրյա համաձայն չի կարող տրվել, եթե նա ենթակա է հեռացժամկետում ներկայացվում են զինկոﬕսարիատներ: ման: ● Համալսարանից հեռացման հրամանները ձևակերպվում են ընթացիկ և եզրափակիչ ատեստավորուﬓերի, ստուգարքները հանձնելու, քննական և ակադեﬕական պարտքերի մարման շրջանները ավարտելուց հետո, յոթօրյա ժամկետում: Հրամանը տալու մասին ուսանողին ա) զինվորական ծառայության անցնելու կապակցութտեղեկացնելը պարտադիր է, բացառությամբ անհարգեյամբ` զորացրվելուց հետո ուսանողական իրավունքնելի պատճառով բացակայության առկայության, որը հրարի վերաբերյալ վերականգնման իրավունքով, մանի ձևակերպման գործընթացի կասեցման հիմք չէ: բ) առողջական վիճակի պատճառով` բժշկափորձագիտական հանձնաժողովի եզրակացության հիման վրա ակադեﬕական արձակուրդի ձևակերպմամբ, որն ավարտելուց հետո ուսանողը կարող է շարունակել ուսումը, գ) հղիության և ծննդաբերության, ինչպես նաև ﬕնչև 3 տարեկան երեխայի խնամքի դեպքում:

 Ուսանողի ս ﬓառ թյ նը դադարեցվ մ է`

● ԲՈւՀ-ից հեռացման հրամանները տրվում են քննաշրջանի ակադեﬕական պարտքերի մարման արդյունքներն ամփոփելուց հետո՝ 5 աշխատանքային օրվա ընթացքում, որի մասին ուսանողը նախապես տեղեկացվում է: ● ԲՈւՀ-ից հեռացվելու (ազատվելու) դեպքում ուսանողի դիմուﬕ համաձայն 3 աշխատանքային օրվա ընթացքում նրան տրվում է հեռացման (ազատման) հրամանի պատճենը, ակադեﬕական տեղեկանքը և ﬕջնակարգ կրթության կամ ﬕջին մասնագիտական կրթության ավարտական վկայականը: ԲՈւՀ-ի կողﬕց հաստատված ավարտական վկայականի պատճենը պահվում է ուսանողի գործում:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 23

-ՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆ-Մ ● Ուսանողական իրավունքների վերակագնումը թույ- ● Համալսարանից հեռացված ուսանողը վերականգնլատրվում է` սկսած առաջին կուրսի երկրորդ կիսամյա- վում և շարունակում է ուսումը վճարովի սկզբունքներով: կից: ● Վերականգնված ուսանողի անձնական գործում ● Ուսանողական իրավունքները վերականգնելու դի- պահվում են ուսանողի դիմումը, ակադեﬕական տեղեմուﬓերը ներկայացվում են կիսամյակների ուսուﬓա- կանքը, վերականգնման մասին հրամանի պատճենը, կան պարապմունքներին նախորդող և հաջորդող երկու ԲՈւՀ-ի հետ կնքած պայմանագիրը և ﬕջնակարգ կամ շաբաթների ընթացքում: ﬕջին մասնագիտական կրթության ավարտական վկայա ● Ուսուﬓական պլանների փոփոխության պատճա- կանը, ուսման վարձի վճարման անդորրագիրը, եթե ռով առաջացած առարկայական տարբերությունները ուսանողը վերականգնվել է վճարովի սկզբունքով:

ուսանողը պետք է հանձնի ռեկտորի հրամանով հաս- ● Ռազմաբժշկական ֆակուլտետից հեռացված և նույն տատված անհատական ժամանակացույցով, բայց ոչ ֆակուլտետում վերականգնվելու իրավունքը կորցրած ուշ, քան ﬕնչև տվյալ կիսամյակի քննաշրջանի սկիզբը: նախկին կուրսանտը կարող է վերականգնվել համալ● ԲՈւՀ-ից հեռացված (ազատված) ուսանողները վե- սարանի որևէ ֆակուլտետում ﬕայն վճարովի հիմունքներով` վճարելով նաև ռազմաբժշկական ֆակուլտետում րականգնվում են ԲՈւՀ-ի ռեկտորի հրամանով: ուսանած բոլոր տարիների ուսման վարձը` տեղափոխ● Վերականգնվող ուսանողն ազատվում է նախկի- ված ֆակուլտետի համար սահմանված ուսման տարենում ուսուﬓասիրած և համապատասխան կրեդիտներ կան վարձի չափով: հավաքած առանձին առարկաների ուսուﬓական պարապմունքներից և ատեստավորուﬕց: Ուսանողը պար- ● Անվճար սկզբունքով ուսուցումը կարող են շարունատավոր է վճարել ﬕայն այն առարկաների ուսուﬓական կել հետևյալ անձինք. պարապմունքների համար, որոնց հաճախելու է` ըստ - անվճար սկզբունքով ուսուﬓառվող ուսանողները, ԲՈւՀ-ում մասնագիտության համար գործող ﬔկ կրեդի- ովքեր վերականգնվել են առողջական վիճակի պատճառով ձևակերպած ակադեﬕական արձակուրդը ավարտի արժեքի: տելուց հետո, ● ԲՈւՀ-ը քննարկում է ուսանողի վերականգնման դի- - երկկողմանի ծնողազուրկ ուսանողները, մումը և որոշում նրա ուսուﬓառության կուրսը և մյուս - 1-ին և 2-րդ կարգի հաշմանդամ ուսանողները, պայմանները կամ հիﬓավորում է ﬔրժելու մասին իր - հղի կամ ﬕնչև 3 տարեկան երեխա ունեցող ուսանողորոշումը: ները, ովքեր ﬕնչև վերականգնվելը սովորել են ուսուցման անվճար համակարգում, ● Արտասահմանցի ուսանողներին վերականգնելիս զին ծառայությունից զորացրված այն ուսանողները, հաշվի են առնվում ուսանողի կարգավիճակի առանձով քեր ﬕնչև զորացրվելը սովորել են ուսուցման անվնահատկությունները: ճար համակարգում, ● Առարկայական տարբերությունները և ակադեﬕա- - ՀՀ և ԼՂՀ պաշտպանության մարտերում վիրավորված կան պարտքերը հանձնելուց հետո կցագրման հրամանը ուսանողները կամ զոհված զինծառայողների և ազատափոխարինվում է ուսանողի հրամանագրումով: մարտիկների ընտանիքի անդաﬓերը: ● Զորակոչվելու կապակցությամբ և առողջական վի- Վճարովի սկզբունքով վերականգնված ուսանողներին ճակի պատճառով ակադեﬕական արձակուրդ ձևա- ուսանողական կրթաթոշակ չի նշանակվում: կերպած, ուսուﬓառությունն ընդհատած ուսանողները ուսուﬓառությունը շարունակում են այն պահից, որից ց ընդհատել են` անկախ ծրագրային տարբերությունների:

● Վճարովի համակարգում ուսանողների հրամանագ-րումը կատարվում է ուսման վարձը վճարելուց հետո: ● ԲՈւՀ-ից հեռացված (ազատված) ուսանողները վերա-կանգնվում են այն կիսամյակում, որից նրանք հեռացվելլ (ազատվել) են, եթե վերականգնման պահին առարկայա-կան անհամապատասխանություններով պայմանավոր-ված կրեդիտների գումարային քանակը չի գերազան-ցում 20 կրեդիտը: 20 կրեդիտը գերազանցելու դեպքում ուսանողին առաջարկվում է վերականգնվել նախորդ դ կիսամյակ, որի համար առարկայական անհամապա-տասխանությունների սույն կետում նշված պահանջը ը բավարարվում է, բացառությամբ առաջին կիսամյակի: ● ԲՈւՀ-ից հեռացված ուսանողները վերականգնում ենն իրենց ուսանողական իրավունքները առնվազն 1 կիսամ-յակ հետո: 24

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ՑԱՆԿԱՆՈՒ՞Մ ԵՍ ԿՐԹԱԹՈՇԱԿ ՍՏԱՆԱԼ, ՈՒՐԵՄՆ՝ ԻՄԱՑԻՐ... Գիտե՞ս` ի՞նչ է նշանակ մ ռոտացիա Ուսման վարձի փոխհատուցման նպաստի համակարգում ընդգրկվելու համար (վճարովի համակարգից անվճար համակարգ անցնելը) ուսանողը պարտավոր է ուսուﬓական ծրագրով սահմանված ստուգարքները և քննությունները հանձնել ﬕայն քննաշրջանի ընթացքում: Մարման շրջաններում ստուգարքներ և քննություններ հանձնած՝ անկախ ստացած գնահատականից, ուսանողը չի մասնակցում ուսման վարձի փոխհատուցման նպաստի մրցույթին: Առաջին կուրս ընդունված ուսանողի նպաստի ձևով ուսման վճարի լրիվ փոխհատուցում տրվում է ՀՀ պետական ԲՈւՀ-երի ընդունելության կանոններով սահմանված կարգով համալսարան ընդունված ուսանողներին: Հաջորդ կուրսերում ուսանողական նպաստի ձևով ուսման վճարի լրիվ փոխհատուցում տրվում է ﬔկ ուսումնական տարվա քննությունների և ստուգարքների արդյունքներով առավել բարձր առաջադիմություն ունեցող ուսանողներին` մրցութային հիմունքներով: Պետության կողﬕց տրվող ուսման վճարի լրիվ փոխհատուցման նպաստների քանակը սահմանվում է ՀՀ կառավարության կողﬕց, որը տեղափոխվում է կուրսից կուրս: Ուսանողներին պետական կրթաթոշակ է տրվում գերազանց և լավ առաջադիմության, հասարակական ակտիվության, պատշաճ վարքագիծ դրսևորելու համար: Պետական կրթաթոշակի տրման կարգը և չափը սահմանում է ՀՀ կառավարությունը:

Համալսարանի ուսանողները և աշխատակիցները պարտավոր են ենթարկվել համալսարանի անվտանգության կանոններին Համալսարանի աշխատողները և ուսանողները բարեխիղճ օգտագործում և պահպանում են համալսարանի գույքը, սարքավորուﬓերը և այլ ունեցվածքը` իրենց բոլոր պատկանելիքներով, հատուցում են իրենց ﬔղքով պատճառած ﬖասները: Անվտանգության բաժնի աշխատողներն իրավունք ունեն ուսանողներից և աշխատողներից պահանջելու պահպանել համալսարանի անվտանգության կանոնները, անհրաժեշտության դեպքում ստուգելու աշխատողների վկայականները և ուսանողների ID քարտերը: Համալսարանի տարածքում ուսանողները պարտավոր են ունենալ ID քարտ:

արանլսարաց ա կ ա ր Հան թյան դեպքում համաակացա-

շտու հանր Անհրաժե ադրում է մ պայա ր տ ն ողի բնակվելու մ ու ն նը ուսան ա ր սխան նրակացա մապատա ա հ ն ե մ րան: Հա ու սահմանվ մանները րանում : վ ո գր նրակացա ղմաա հ պայմանա ց ի կողﬕ անագիրը ﬕակո Ուսանող այմ արանից մասին պ ` համալս ի ղ ո ն բնակվելու ա ս դեպրելու և ու նից հեռացնելու նի լուծա ա ր րված րակացա րվա վճա կամ հան ուսուﬓական տա բալ արձվում, քում տվյա վարձը չի վերադ ի պատճան ակ բնակությա առողջական վիճ բ մ քի: պ յա ե թ դ ու ցառ տվելու ա հ դ ն ը ﬓ ռով ուսու

Համալսարանի ուսանողները և աշխատողները պարտավոր են ենթարկվել համալսարանի անվտանգության կանոններին, անվտանգությունից թելադրվող դեպքերում ենթարկվել անվտանգության աշխատողների ցուցուﬓերին, աշխատանքային օրվա ավարտից հետո և աշխատանքային օրվա ընթացքում սենյակից կամ լսարանից ժամանակավոր բացակայելու դեպքում անջատել լամպերը և մյուս էլեկտրասարքերը, փակել պատուհանները և կողպել դռները, ծանոթանալ համալսարանի անվտանգության կանոններին: Ոչ աշխատանքային օրերին մուտքը համալսարան արգելվում է:

ԶԳՈՒՇԱՑԻՐ՝ ԾԽԵԼՈՒ ՊԱՏՃԱՌՈՎ ՉՀԵՌԱՑՎԵՍ Համալսարանի տարածքում արգելվում է ծխել: Արգելվում է համալսարանում օգտագործել ոգելից խﬕչքներ, բացառությամբ համալսարանի ղեկավարության կողﬕց ﬕջոցառուﬓերի համար նախատեսված դեպքերի: Կարգապահական կանոնների կոպիտ խախտում է ոգելից խﬕչքների, թմրաﬕջոցների կամ հոգեներգործող նյութերի ազդեցությամբ համալսարանում գտնվելը: Սույն կանոնակարգով սահմանված կարգապահական կանոնները խախտելու դեպքերը, ինչպես նաև համալսարանում այն գործողությունները, որոնք զուգորդվում են հակաիրավական արարքներով, պետք է կանխվեն համապատասխան կառուցվածքային ստորաբաժանման կողﬕց, իսկ ﬔղավորները ենթակա են պատասխանատվության: Օրենսդրությամբ, համալսարանի կանոնադրությամբ և ներքին կարգապահական կանոններով սահմանված պարտականությունները չկատարելու կամ խախտելու դեպքում աշխատողի և ուսանողի նկատմամբ կարող են կիրառվել կարգապահական պատասխանատվության ﬕջոցներ` դիտողություն, նկատողություն, խիստ նկատողություն, համալսարանից հեռացում:

Ի ԴԵՊ...

բեﬓ ր ե մ ր ե ﬓ շ ո Այս հրահանգ-որ րվ մ: ա տ ա կ ն ե ր ե ն ն փոփոխ թյ զ հ զող ե ք ո տ ե հ ց ի ն յ ոթ թ ն ա ծ ն ա կ ա ն խ ա Ն ավել ռ ա ն ր ե ն ն ա խ ս հարցերի պատա բանել ա զ ր ա պ ս ե ղ ո ր մբ կա յա թ ն ս ա մ ա ր ն ա մ կամ մ տ ա ն ա կ ե դ ն ա համապատասխ դական ո թ ﬔ ա ﬓ ս համալսարանի վարչ թյ ն մ: ԸՍՏ ԸՆԴՈՒՆԵԼՈՒԹՅԱՆ ՔՆՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԻ Ինչպես փաստեց Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի ընդունող հանձնաժողովի պատասխանատու քարտուղար Մարինա Հայրապետյանը՝ բժշկական համալսարանում այս տարի թափուր տեղեր չեն ﬓացել: Պատճառը թերևս այն է, որ բժշկական համալսարանը դիմորդների քանակի առումով խնդիր26

ներ չի ունենում, քանի որ այստեղ դիմորդներն արդեն գալիս են կողﬓորոշված: Ըստ Մ. Հայրապետյանի ներկայացրած տեղեկատվության՝ այս տարի ԵՊԲՀ-ում դիմորդների թիվը եղել է 1.048, ընդունվել է 839 դիմորդ, որից 27-ը՝ ԼՂՀ քաղաքացիներ:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ԾԱՆՈԹԱՆԱՆՔ. ԱՅՍՕՐՎԱՆԻՑ ԵՍ ՆԱԵՎ ՔՈ՛ ԹԵՐԹՆ ԵՄ, ԱՌԱՋԻՆ Կ-ՐՍԵՑԻ Սիրելի՛ ուսանողներ, առաջին կուրսեցիներ, շնորհավորում եմ ձեզ նոր ուսուﬓական տարվա ﬔկնարկի կապակցությամբ: Կատարվեց ձեր նվիրական երազանքը: Դուք ընդունվեցիք չափազանց հեղինակավոր ﬕ ուսուﬓական հաստատություն, որը կոչվում է Մխիթար Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարան: Նոր ուսուﬓական տարվա սկիզբը ﬔծ նշանակություն կարող է ունենալ ձեր հետագա գործունեության` որպես մարդ, անհատ և մասնագետ ձևավորվելու առումով: Միգուցե ձեր ուսուﬓառության առաջին օրերին շատ են լինելու անսովոր ու անծանոթ հանգամանքներ: Ի նկատի ունենալով, որ որոշ հարցերի չիմացությունը կարող է ճակատագրական դառնալ՝ ես որոշեցի հենց սկզբից հնարավորինս տեղեկացնել ձեզ: Սիրելի՛ ուսանողներ, դուք համալսարան ոտք եք դրել նոր գիտելիքներ ստանալու և լավ մասնագետ դառնալու հավակնությամբ: Ես ինձ վրա եմ վերցնում ձեր լավագույն և ﬔրձավոր բարեկամը դառնալու պարտականությունը և վստահեցնում, որ յուրաքանչյուր այցելություն իմ խմբագրակազﬕն ձեզ համար կդառնա շահավետ: Մեր բարեկամությունից կշահենք երկուստեք` և՛ ես, և՛ դուք: Այնպես որ` բարո՛վ եք եկել, իմ նոր ընթերցողներ, հատուկ ձեզ համար է այս թողարկման նյութերի ﬔծ մասը: Թույլ տուր ներկայանալ` «ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ»: Անունս անգամ հստակ հուշում է, թե ով է լինելու գլխավոր ընթերցողս: Խոստանում եմ ուսանողական տարիներին քեզ հետ լինել` աշխատելով որքան հնարավոր է օգտակար լինել քեզ: Կներկայացնեմ համալսարանական այն որոշուﬓերը, որոնք կկողﬓորոշեն քեզ, կջանամ իմ թողարկուﬓերի հերոսներ դարձնել այնպիսիններին, ում օրինակը կարող է ոգևորել քեզ որպես բժիշկ ու դեղագետ կայացման տևական ճանապարհիդ ﬕ հատվածում, որ ուսուﬓառության տարիներ անունն է կրում: Այսօր այդ տարիները քեզ թվում են չափազանց երկար ժամանակահատված: Մինչդեռ, եթե հիմք ընդունենք յուրաքանչյուր տարեվերջին իմ էջերում տպագրվող մայր կրթօջախին հասցեագրված շրջանավարտներին հրաժեշտի հուզուﬓառատ խոսքերը` ուսանողական տարիներն ակնթարթի տևողություն ունեն: Հիմա սա անհավանական է թվում քեզ: Բայց կգա օրը, և ես այս մասին կհիշեցնեմ: Իսկ այդ օրը կլինի հուզիչ, գեղեցիկ ապրուﬓերով, սպասելիքներով լի` ապագայի հանդեպ, որին արդեն այնքան մոտ ես լինելու, ﬔծ հավատով առլեցուն… Բայց, սպասիր, ես մոռացա աﬔնակարևորը: Այս աﬔնի համար հարկավոր է լինելու աննշան ﬕ մանրուք, որի մասին, ինձ թվում է` հիշեցում պետք չէ: Դու լավ գիտես, որ եկել ես սովորելու: Ուրեﬓ` ՍՈՎՈՐԵԼ, ՍՈՎՈՐԵԼ, ՍՈՎՈՐԵԼ… Մաղթում եմ քեզ դառնալ այնպիսի ուսանող, ում համար համալսարանի պաշտոնաթերթի էջերում տեղ կգտնվի: Հավատա, դա շատ պատվաբեր է: Դրանում կհամոզվես ինքդ, երբ անունդ հայտնվի ուսման գերազանցիկների, խորհրդարանականների, հասարակական ակտիվությամբ աչքի ընկածներից լավագույնների ցուցակում: Քո անձնական արխիվում երկա՜ր տարիներ պահպանելու ես իմ այն թողարկումը, որի էջերում քո մասին հոդված կլինի: Եվ ես ու դու հավերժ բարեկաﬓեր կﬓանք: Կարծում եմ` ծանոթությունը ստացվեց: Մնում է սպասել իմ ու քո առաջին հանդիպմանը, որին ես սպասում եմ ﬔծ անհամբերությամբ` լաբորատոր մասնաշենքի 4-րդ հարկում` «ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ» թերթի խմբագրությունում: «ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ» այսօրվանից նաև քո՛ լավագույն բարեկաﬓ ու խորհրդատուն

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 27

ԱՐԴԵՆ ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏ ԱՆՎԱՆԱԿԱՆ ԿՐԹԱԹՈՇԱԿԱՌՈՒՆԵՐԸ Սիրելի առաջին կուրսեցի, Երևանի պետական բժշկական համալսարանի լավագույն ուսանողների մասին նյութերը քեզ նվիրված թողարկման ﬔջ տեղադրելն աﬔնևին պատահական չէ: Այս ուսանողներին անցյալ տարի ﬔնք ներկայացրել ենք անվանական կրթաթոշակառուների կարգավիճակում: Այսօր նրանք արդեն դարձել են շրջանավարտներ և իրենց բարեմաղթանքներն են հղում քեզ: Օրինակ վերցրու նրանցից: Միգուցե ﬔր հաջորդ թողարկուﬓերում ﬔնք ներկայացնենք հենց քեզ: Մի քանի հարցերի ﬕջոցով, որոնք ուղղված են շրջանավարտներին, ﬔնք կփորձենք պարզել նրանց հետագա անելիքները և նպատակները:

Գիտե՞ս՝ ինչ է նշանակում անվանական կրթաթոշակ և ով կարող է լինել անվանական կրթաթոշակառու ԵՊԲՀ ուսանողները ունեն բացառիկ հնարավորություն ստանալու տարբեր անվանական կրթաթոշակներ: Անվանական կրթաթոշակի հավակնորդների մրցույթի համար սահմանվում են հետևյալ չափորոշիչները՝ բացարձակ գերազանց առաջադիմություն, տպագրված գիտական աշխատանքներ, օտար լեզվի իմացություն, մասնակցություն առարկայական հանրապետական, ﬕջազգային մրցույթների, օլիմպիադաների, ուսանողական գիտական նստաշրջանների, մասնակցություն ֆակուլտետների, համալսարանի ուսանողական, հասարակական աշխատանքներին: Համալսարանում անվանական կրթաթոշակներ են նշանակված բժշկագիտության այնպիսի երախտավորների անուններով, ինչպիսիք են Մխիթար Հերացին, Ռուբեն Սևակը, Հակոբ Հովհաննիսյանը, Գրիգոր Արեշյանը, Վահան Արծրունին, Լևոն Հովհաննիսյանը, Ռուբեն Յոլյանը, Բարդուղիﬔոս Ֆանարջյանը, Լևոն Օրբելին: Բացի վերոհիշյալ կրթաթոշակներից, ուսանողներին տրվում են նաև խրախուսական այլ կրթաթոշակներ: Ուսանողները մրցույթի կարող են մասնակցել ﬕայն իրենց կուրսի երաշխավորության դեպքում: 28

Եվ այսպես՝ մեր հարցերին պատասխանում են արդեն շրջանավարտ դարձած անվանական կրթաթոշակառուներ Անի Սարգսյանը, Միլենա Սիմոնյանը, Հռիփսիմե Պողոսյանը, Անի Տավարացյանը, Անի Միխայելյանը, Ալեքսանդր Ներսեսյանը, Մարիա Գասպարյանը և Աիդա Հարությունյանը։ 1. Ի՞նչ կմաղթեիր առաջին կուրսեցիներին: 2. Մնաս բարով, ուսանողական կյանք. ﬕ քանի խոսք՝ ուղղված քո դասախոսներին, ԲՈւՀ-ին: 3. Ի՞նչ մասնագիտություն ես ընտրել: 4. Ի՞նչ նպատակներ ունես, որոնք կցանկանայիր իրագործել մոտ ապագայում:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

Հ

արգելի առաջին կուրսեցիներ, այժմ ձեր կյանքում շատ պատասխանատու շրջան է։ Ուսանողական տարիները, երևի, մարդու կյանքի աﬔնաուրախ և գործունյա ժամանակաշրջանն են։ Դուք արդեն կարևոր քայլ եք կատարել՝ ընտրելով բժշկի մասնագիտությունը։ Այժմ պետք է զինվեք գիտելիքներով, որպեսզի հետագայում հաջողությամբ կիրառեք դրանք ձեր գործունեության ընթացքում։ Հաջողություն եմ մաղթում ձեզ դժվար և հաճելի գործում։

Հ

ամալսարանում ես ձեռք բերեցի գիտելիքներ, ընկերներ, ձևավորվեց իմ անհատականությունը և աշխարհայացքը։ Շնորհակալություն եմ հայտնում իմ ԲՈւՀ-ին և դասախոսներին՝ տրված գիտելիքների և խորհուրդների համար, որոնց շնորհիվ ես արժանացա Մխիթար Հերացու անվան կրթաթոշակի։

Մ

ասնագիտության հարցում դեռ վերջնականապես չեմ կողմնորոշվել։ Կարծում եմ՝ մագիստրատուրայի տարիներին կկարողանամ ընտրել ինձ հոգեհարազատ մասնագիտություն։ Անկախ նրանից, թե ինչ մասնագիտություն կընտրեմ՝ հուսով եմ իմ գիտելիքները կծառայեն մարդկանց առող ջության պահպանմանը և բարելավմանը։

Անի Սարգսյան Մխիթար Հերացու անվան կրթաթոշակառու

Ա

պագայում նպատակ ունեմ շարունակել ուսումս, ձեռք բերել նեղ մասնագիտական գիտելիքներ, զբաղվել պրակտիկ և գիտական գործունեությամբ, մասնակցություն ունենալ երկրի հասարակական կյանքին։

Շ

ատ երիտասարդներ և աղ ջիկներ՝ ﬔծ հույսով ու հավատով հաղթահարելով ընդունելության քննությունները, դարձան իմ սիրելի համալսարանի արժանի ուսանողներ: Ես համոզված եմ, որ դուք գիտակցաբար եք ընտրել այս ուղին, որն այնքան ուժ և եռանդ է պահանջում, ինչպես նաև՝ համբերություն և պայքար: Իմ ﬔծագույն ցանկությունն է, որպեսզի ձեր ոգևորությունը երբեք ձեզ չլքի, կշռադատված և ըմբռնումով հաղթահարեք այն բոլոր դժվարությունները, որոնք կհանդիպեն ձեր ճանապարհին: Մենք բոլորս էլ անցնում ենք այդ աﬔնի ﬕջով` դուրս գալով կոփված, հարստացած և վերափոխված: Ուսման ընթացքում, հուսով եմ, ձեռք կբերեք հարուստ գիտելիքներ, նոր տպավորություններ, հավատարիմ ընկերներ: Փորձեք լինել առաջինը, դա այնքան էլ դժվար չէ, քանզի ﬔնք գենետիկ նախատրամադրվածություն ունենք լավագույնը լինելու: Թող որ ձեր ուսանողական կյանքը հագեցած լինի ուրախ և հիշարժան պահերով: Դրանք, հավատացեք, երիտասարդության երջանիկ և լավագույն պահերն են: Բայց երբեք չմոռանաք ուսման մասին՝ դա ձեր հիﬓական և կարևորագույն պարտականությունն է:

Դ

ժվար է հավատալ, որ ուսանողական 4 տարիներն արդեն հետևում են... Դեռ երեկ էր, որ առաջին կուրսեցիներ էինք՝ կյանքի նոր սպասուﬓերով լի: Իսկ այսօր հասկանում ենք, որ այս տարիների ընթացքում ձեռք բերած գիտելիքները երկարատև աշխատանքի և համբերության արդյունք են, ինչում հսկայական դեր ունեն իմ սիրելի դասախոսները: Նրանք օգնել են ինձ սիրել իրենց առարկան, չհուսահատվել, և ես իմ խորին շնորհակալությունն եմ հայտնում նրանց՝ իրենց նվիրուﬕ, մարդկային ջերմ վերաբերմունքի և նույնիսկ խստության համար: Նրանք ինձ օգնեցին հավատալ իմ ուժերին, ինքնադրսևորվել և դրեցին իմ ﬔջ այս հրաշք մասնագիտության սաղﬔրը:

Ե

ս ապագա ստոմատոլոգ եմ: Ընտրել եմ ﬕ մասնագիտություն, որն իսկապես հոգեհարարազատ է ինձ: Կարծում եմ, որ սերն իմ մասնագիտության հանդեպ կօգնի ինձ ﬕ քիչ ավելի հեշտ հաղթահարել այն դժվարությունները, որոնք սպասվում են ապագայում:

Ն

պատակներիս մասին այնքան էլ չեմ սիրում բարձրաձայնել, որովհետև կյանքը անակնկալներով լի է, և աﬔն պահի ինչ որ բան փոխվում է,

Միլենա Սիմոնյան Լևոն Հովհաննիսյանի անվան կրթաթոշակառու սակայն հաստատ գիտեմ, որ այս շրջանը, որը սկսվում է իմ կյանքում, ավելի ﬔծ պատասխանատվություն է պահանջում, և ես պետք է աշխատեմ հաղթահարել նաև սա, ինչն ինձ ավելի է մոտեցնում իմ վերջնական նպատակին:

Ա

ռաջին կուրսեցի, քեզ խորհուրդ կտամ հնարավորինս շատ սովորել, քանի որ այդքան էներգիա ու սովորելու կարողություն այլևս չեք ունենալու: Պետք չի ամբողջ օրն անցկացնել ընթերցասրահում՝ դասագրքերը անգիր անելով: Կարդացեք կլինիկական դեպքեր, նայեք հետաքրքիր հաղորդուﬓեր, եղեք տեղեկացված բոլոր ոլորտներում՝ ոչ ﬕայն բժշկական: Մի սահմանափակեք ձեզ հարցուﬓերի համար նախատեսված նյութերով՝ զուտ բարձր գնահատական ստանալու համար: Դա չէ, որ ձեզ լավ բժիշկ կամ կրթված մարդ է դարձնելու:

Բ

ժշկական համալսարանի ուսանողի համար դեռ շատ ժամանակ կա ուսանողական կյանքին «ﬓաս բարով» ասելուն: Դեռ անցնելու երկար ճանապարհ ունենք: Բակալավրի 5 տարիների ընթացքում շատ հրաշալի դասախոսներ եմ ունեցել, ովքեր ﬔծ դեր են ունեցել այն աﬔնի ﬔջ, ինչին հասել եմ: Իսկ ինչ վերաբերում է ﬔր ԲՈւՀ-ին՝ կցանկանայի, որ հետագա սերունդների համար ավելի լավ պայմաններ ապահովվեն, քանզի ﬔնք ﬔր մաշկի վրա զգացինք ուսման գործընթացի կազմակերպման բազմաթիվ թույլ ու սխալ կողﬔրը:

Բ

Հռիփսիմե Պողոսյան Ռուբեն Յոլյանի անվան կրթաթոշակառու

ժշկական համալսարան եկել եմ վիրաբույժ դառնալու համար և երբ առաջին անգամ վիրասրահում ձեռքս վերցրեցի նշտարը, աքցանները, ասեղը, երբ դրեցի առաջին կարը, հասկացա, որ ճիշտ ընտրություն եմ արել: Ինձ համար աﬔնահետաքրքիր ու չբացահայտված օրգանը գլխուղեղն է, այդ պատճառով շարժվում եմ դեպի նյարդային վիրաբուժությունը:

Բ

ժիշկ դառնալուց հետո ինձ համար երկրորդ տեղում է ճանապարհորդելու երազանքը: Պլանավորում եմ մոտ ապագայում սկսել նաև այդ երազանքի իրականացումը:

Ս

իրելի առաջին կուրսեցիներ, սրտանց շնորհավորում եմ ձեզ ﬔր հանրապետության լավագույն համալսարանը ընդունվելու կապացությամբ: Դուք արդեն ուսանողներ եք, ﬔկ կարևոր նվաճում արդեն գրանցել եք ձեր կենսագրության ﬔջ: Այսուհետ ևս աշխատեք հաջողությամբ առաջ ընթանալ, իսկ ուսանողի հաջողությունը նախ և առաջ լավ սովորելն է և վայելուչ կեցվածքը: ԵՊԲՀ-ն այն կրթօջախն է, որտեղ ուսանելը բոլոր ժամանակներում էլ բարձր պատիվ է համարվել, ուստի հորդորում եմ ձեզ բարձր պահել ﬔր կրթօջախի անունը: Համոզված եմ, որ ձեր ﬔջ կլինեն մարդիկ, ովքեր ավելացնելու են ﬔր համալսարանի փառքն ու պատիվը: Ցանկանում եմ, որ դուք բարդություններից չհիասթափվեք, պահպանեք բժշկին հարիր հավասարակշռված կեցվածքն ու կազմակերպվածությունը: Մաղթում եմ ձեզ ուսանողական կյանքն անցկացնել այնքան բովանդակալից, որ այն դառնա քաղցր հուշ: Բարի՛ երթ ձեզ, սիրելի՛ համալսարանականներ:

Հ

ինգ տարի առաջ ես անգամ չէի կարող պատկերացնել, թե որքան կփոխվի իմ կյանքը բժշկական համալսարանում, որքան կարող է գրավել ինձ բժշկի մասնագիտությունը: Այս 5 տարիների ընթացքում ﬔնք հասկացանք, թե որքան ծանր է Հիպոկրատի գլխարկը: Համալսարանում սովորելիս յուրաքանչյուր օր հագեցած էր նոր տպավորություններով և գիտելիքներով: Շնորհակալ եմ ﬔր համալսարանին ձեռք բերված ընկերներիս համար, ﬔնք ﬕասին սովորեցինք հաղթահարել դժվարությունները, ինքնակատարելագործվել և դառնալ ավելի լավը: Ինձ համար ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետը հարազատ ընտանիք և գիտելիքների ու նոր արժեքների դարբնոց է դարձել: Ցանկանում եմ բոլոր շրջանավարտների անունից խորին շնորհակալություն հայտնել ռեկտոր Մ.Զ. Նարիմանյանին, ﬔր հարգարժան դեկան Ն.Բ. Շահվերդյանին և ողջ պրոֆեսորադասախոսական կազﬕն՝ հիﬓարար գիտելիքներ փոխանցելու, ոգևորելու համար: Պարտավորեցնող է լինել լավագույն ԲՈւՀ-ի լավագույն ուսանողներից ﬔկը, խոստանում եմ, որ կանեմ առավելագույնը՝ ﬔր սիրելի դասախոսների երազանքներն ու ցանկությունները շարունակելու ու երկրի արժանավոր քաղաքացի դառնալու համար:

Անի Տավարացյան Լևոն Օրբելու անվան կրթաթոշակառու

Ը Ն

նտրել եմ անէսթեզիոլոգի մասնագիտությունը:

պատակներն ու ցանկությունները շատ են, որոնք օգնում են ինձ առաջ գնալ կյանքում: Ցանկություն կա ուսումս արտասահմանում շարունակելու, բայց վերադառնալու և հայրենիքում աշխատելու մտքով: Եվ վերջում շնորհակալությունս եմ հայտնում «Ապագա բժշկին»՝ ուշադրության համար:

թյուններին՝ ձեր համակուրսեցիներին լավագույնս ճանաչելու և հարազատ ﬕջավայրում հետագա ուսուﬓառության համար, հավատացեք՝ դա շատ կարևոր է: Չմոռանալով ﬔր խիստ գրաֆիկի մասին՝ ուշադիր եղեք առաջադրվող նյութերին, ժամանակ չկորցնելով՝ փորձեք սովորել հենց դասապրոցեսի ընթացքում: Գիտակցեք ﬔր մասնագիտության կարևորությունը և պատասխանատվությունը: Ձեր գիտելիքների արմատները թող խորը լինեն, կայուն ու հաստատուն: Ցանկանում եմ ձեզ բարի երթ ու հետաքրքիր ուսանողական կյանք:

Մ

նաս բարով ուսանողական կյանք: Մնաք բարով սիրելի դասախոսներ, ﬓաս բարով ինձ այդքան հարազատ դարձած համալսարան: Այս 5 տարիների ընթացքում շատ բան եմ սովորել, ավելի ու ավելի համոզվել ճիշտ մասնագիտության ընտրության կապակցությամբ: Շնորհակալ եմ բոլոր դասախոսներից՝ նրանց ցուցաբերած ﬔծ համբերատարության ու խոր գիտելիքներ ուսուցանելու համար: Սեփական փորձից կարող եմ ասել՝ սիրելով դասախոսին՝ հեշտ ես ընկալում տվյալ առարկան: Այս տարիների ընթացքում համոզվել եմ, որ ﬔր ԲՈւՀ-ում բոլորը գիտեն իրենց անելիքը, որը կատարում են ﬔծ պատասխանատվությամբ: Շնորհակալ եմ բոլորիցդ, ﬕշտ կհիշեմ ձեզ, և այս 5 տարիները կամրագրվեն հիշողությանս աﬔնավառ էջերում:

Անի Միխայելյան Ս Բարդուղիմեոս Ֆանարջյանի անվան կրթաթոշակառու

Ց

անկանում եմ սրտանց շնորհավորել ձեզ ՀՀ լավագույն ԲՈւՀ ընդունվելու կապակցությամբ: Սիրելիներս, ձեր կյանքը թևակոխել է ﬕ նոր փուլ՝ աշակերտական նստարանից անցում կատարելով բուհական կյանք, որտեղ ընկերակից են հաճելի իրադարձությունները և հաղթահարելի դժվարությունները: Սկզբնական շրջանում փորձեք առաջնային տեղ հատկացնել ընկերական հարաբերու-

իրելով բժշկության բոլոր ոլորտները՝ դժվարանում եմ վերջնական պատասխանել այս հարցին: Խորությամբ ուսուﬓասիրելով և զբաղվելով պրակտիկ գործունեությամբ՝ ինձ շատ հարազատ եմ զգում երեխաների հետ աշխատելիս: Չի բացառվում, որ ապագայում ընտրեմ մանկաբուժությունը:

Ն

պատակներս շատ են: Իմ կարծիքով՝ կյանքն առանց նպատակների ﬕապաղաղ կլիներ: Մարդն իր գործունեության ընթացքում իր առջև անընդհատ նոր նպատակներ պետք է առաջադրի և իրագործի: Նպատակները մարդուն ավելի ուժեղ են դարձնում և առաջ մղում: Առաջին հերթին ինձ համար շատ կարևոր է դառնալ որակյալ մասնագետ, խոր գիտելիքներով և պրակտիկ գործունեությանը լավագույնս տիրապետող: Սակայն այս աﬔնով հանդերձ՝ երբեք չկորցնելով մարդկային Եսը՝ ﬓալ նույնքան մարդասեր ու պատրաստակամ բոլորին օգնելու համար: Ինչպես շատերը՝ ես չեմ պատրաստվում իմ աշխատանքային գործունեությունը շարունակել արտերկրում: Կﬓամ իմ հայրենիքում ու իմ փոքրիկ ներդրումը կունենամ ՀՀ առող ջապահության ավելի կատարելագործման և բարգավաճման գործում: Իմ կարծիքով՝ պետության առողջ հիմքը առողջ հասարակությունն է:

Հ

արգելի առաջին կուրսեցիներ, առաջին հերթին ցանկանում եմ շնորհավորել ձեզ՝ բժշկական համալսարան ընդունվելու կապակցությամբ: Դա ձեր կյանքում նոր շրջան և շատ կարևոր պահ է: Համալսարանական կյանքը շատ հետաքրքիր է: Այստեղ դուք ձեռք եք բերում նոր ընկերներ, նոր ծանոթություններ, նոր գիտելիքներ, որոնք ձեզ պետք են գալու հետագայում ձեր ընտրած մասնագիտության ﬔջ: Քանի որ բժշկությունը զարգանում է բուռն տեմպերով, ստեղծվում են նոր սարքավորուﬓեր, ծնվում են նոր մտքեր՝ բժշկության ﬔջ ապագան ստեղծողը դուք եք: Լավ սովորեք, դարձեք լավագույն մասնագետներ՝ ձեր հայրենիքի և ժողովրդի համար:

Հ

արգելի ԲՈւՀ և հարգելի դասախոսներ, ցանկանում եմ ձեզ շնորհակալություն հայտնել՝ ինձ խորը գիտելիքներ փոխանցելու համար: Առանց ձեզ ես չէի կարողանա ձեռք բերել հիմքային գիտելիքներ, որոնք ինձ պետք են գալու իմ մասնագիտական գործունեության ﬔջ: Դուք ոչ ﬕայն ինձ գիտելիքներ տվեցիք, այլև սովորեցրիք ցանկացած իրավիճակում ﬓալ ազնիվ և քաղաքակիրթ: Մենք ﬕշտ ձեզ հիշելու ենք: Եվս ﬔկ անգամ շնորհակալություն:

Ո Ա

րոշել եմ դառնալ ներզատաբան:

պագայում՝ մագիստրատուրայում սովորելու ընթացքում, պլանավորում եմ հոդվածներ գրել, զբաղվել գիտական աշխատանքներով:

Ալեքսանդր Ներսեսյան Լևոն Հովհաննիսյանի անվան կրթաթոշակառու

ձեռք եք բերում բազմաթիվ ընկերներ, հնարավորություն եք ունենում շփվել վառ անհատականությունների հետ, կարողանում եք ճանաչել ինքներդ ձեզ, ընդլայնում եք ձեր մտահորիզոնը և երևակայության սահմանները, ավելի խորությամբ և հանգամանորեն եք հասկանում կյանքի հիմքում ընկած հիﬓարար օրենքները, ﬔր Alma Mater-ը ձեզ հնարավորություն է ընձեռում թողնել ձեր ուրույն ձեռագիրը բժշկագիտության և, ընդհանրապես, գիտության ասպարեզում… Արդյունքի հասնելու համար ձեր բնավորության հիﬓական գծերը պետք է դառնան աչալրջությունը, հետևողականությունը, անձնական կարգապահությունը, աշխատասիրությունը և բարձր կամային հատկանիշերի դրսևորումը: Մեզ՝ բժիշկներիս, բախտ է վիճակվել գործ ունենալ բնության բարձրագույն ստեղծագործության` մարդկային օրգանիզﬕ հետ, իսկ ուսման տարիները, պատկերավոր ասած, «գործիքներ» են ﬔզ տալիս այդ բարդ ու կատարյալ ﬔխանիզﬕ ﬔջ թափանցելու համար: Իմ կրտսեր բարեկաﬓեր, անկեղծորեն ձեզ ցանկանում եմ աﬔնայն լաﬖ ու բարին, թող այս տարիները ձեզ համար լինեն ﬕﬕայն ձեռքբերուﬓերի և վերելքների տարիներ:

Մարիա Գասպարյան Գրիգոր Արեշյանի անվան կրթաթոշակառու

Հ

արգելի առաջին կուրսեցիներ, շնորհավորում եմ ձեզ դպրոցն ավարտելու, ձեր կյանքի պատասխանատու քայլերից ﬔկը անելու, այդքան կամքի ուժ գտնելու և ﬔր շարքերին ﬕանալու համար: Դուք հանձն եք առել ﬕ երկար ճանապարհորդություն, որի ընթացքում ձեզ հանդիպելու են դժվարություններ, հիասթափություններ, երկմտանք, անորոշություններ: Հավատացե՛ք, Հիպոկրատի գլխակը կրելը իսկապես պատասխանատու քայլ է: Բայց այդ նույն ուղևորության ընթացքում դուք

Ա

հա և վերջ… Ավարտում ենք՝ ﬔզ հետ տանելով գեղեցիկ ու վառ հուշեր, վաղ ուսանողության ջերմությունը, հիշողություններ, որոնք ﬕշտ ﬔզ հետ են լինելու և համոզված եմ՝ ուժ են տալու ﬔր հետագա գործնական կյանքում: Այս հինգ տարիների ընթացքում ﬕշտ ﬔզ հետ են եղել ﬔր շատ սիրելի դասախոսները: Երջանիկ եմ, որ պատիվ եմ ունեցել շփվել ձեզ հետ և օրինակ վերցնել ձեզանից: Ուզում եմ ձեզ իմ շնորհակալությունը հայտնել՝ կյանքից արդեն անցյալ դարձած հինգ տարիների իմ ձեռքբերուﬓերի համար:

Բ

ժշկությունը սիրում եմ ամբողջությամբ՝ համալիր: Այդ իսկ պատճառով սկզբում ընտրություն կատարելը բավական դժվար և շփոթեցնող էր: Բայց այժմ համոզված եմ, որ ինձ ուժերիս առավելագույն չափով կարող եմ դրսևորել բժշկագիտության «Մանկաբարձություն և գինեկոլոգիա» բնագավառում: Իմ կարծիքով՝ նպաստել, օժանդակել և հարկ եղած դեպքում օգնել մորը լույս աշխարհ բերել մանկիկին և, ընդհանրապես, ականատես լինել նոր ծնվող կյանքին՝ պարզապես հրաշալի է…

Ու

նեմ բազում նպատակներ և անում եմ աﬔն ինչ՝ դրանք կյանքի կոչելու համար: Չեմ ուզում բարձրաձայնել դրանք, քանի որ չեմ սիրում ապագայի մասին ներկայով խոսել:

Ս

իրելի առաջին կուրսեցիներ, շնորհավորում եմ ձեզ կյանքի կարևորագույն էտապ փոխադրվելու կապակցությամբ: Դուք ընտրել եք ﬕ մասնագիտւթյուն, որի կրողը պետք է լինի առաջին հերթին մարդասեր և պատասխանատու: Ռացիոնալ օգտագործեք ձեր ժամանակը, ընդլայնեք գիտելիքները: Վստահորեն կարող եմ ասել, որ ԵՊԲՀ պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմը ձեր առջև կբացի բժշկական գաղտնիքների անսահման օվկիանոսը: Ցանկանում եմ ձեզ հաջողություն ուսման բնագավառում:

Կ

արծես երեկ էի ոտք դրել Alma Mater, բայց արդեն ավարտում եմ բակալավրիատը: Հինգ տարի, բազում հիշողություններ, ձեռքբերուﬓեր ուսման բնագավառում: Ցանկանում եմ խորին երախտագիտությունս հայտնել գիտության գծով պրոռեկտոր, պրոֆեսոր Կ. Ենկոյանին: Մնաս բարով, ԵՊԲՀ, բայց դեռ 1 տարով: Նշեմ, որ շնորհիվ Եվրոպայում ուսումը շարունակելու ԵՊԲՀ-ի ընձեռած ﬔծ հնարավորությունների և ադﬕնիստրացիայի թույլտվության՝ ի դեմս ԵՊԲՀ ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի դեկան Ն.Բ. Շահվերդյանի, մասնակցել եմ "Erasmus Medea" ծրագրին: Ստանալով կրթաթոշակ՝ 1 տարով ﬔկնում եմ Գերմանիայի Շարիտե համալսարանական կլինիկա՝ մասնագիտական հմտություններս կատարելագործելու նպատակով:

Դ Ու

եռևս հստակ չեմ կողﬓորոշվել, բայց հուսով եմ Եվրոպան կօգնի ինձ ճիշտ ընտրություն կատարելու: զում եմ գտնել իմ երջանկությունը, կազﬔլ ընտանիք, լինել լավ մայր, լավ կին և, իհարկե, նաև նպաստել հայ ազգի առող ջության բարելավմանը:

Աիդա Հարությունյան Վահան Արծրունու անվան կրթաթոշակառու

ՆԵՐԿԱՅԱՑՆՈՒՄ ԵՆՔ ՈՒՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԻ ՆՈՐ ՆԱԽԱԳԱՀԻՆ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ուսանողական խորհրդարանը հիﬓադրվել է 1992-ին։ Այն ԵՊԲՀ ուսանողական ինքնակառավարման ընտրովի ներկայացուցչական մարﬕն է։ Կոչված է ապահովելու ուսանողական ինքնավարության և ինքնակառավարման գործընթացները, նպաստելու ուսանողների հասարակական, գիտական, ինտելեկտուալ, ստեղծագործական, մշակութային, բարոյական և հոգևոր զարգացմանը։ Ուսանողական խորհրդարանի ղեկավար մարﬕններն են` խորհրդարանի նիստը, նախագահությունը, նախագահը։ Խորհրդարանի ներկայիս նախագահն է Անի Ռափյանը։ Համոզված ենք, որ նա նույն ջանասիրությամբ կշարունակի իր նախորդների գործը: Անի Ռափյանին տրված հարցերի ﬕջոցով ներկայացրել ենք նրա շնորհավորական խոսքը՝ ուղղված ԵՊԲՀ շրջանավարտներին և առաջին կուրսեցիներին: - Սիրելի՛ շրջանավարտներ, շնորհավորում եմ ձեզ բժշկի բարձր կոչմանն արժանանալու համար: Դուք Հիպոկրատի ու հայ բժշկի երդմամբ դրոշﬔցի՛ք այդ պատվաբեր ցմահ պարտականությունը: Թո՛ղ որ այն պատիվ լինի ձեզ համար ձեր ողջ գիտակից կյանքում: Դուք կյանքի նոր փուլ եք մտնում, որը լի է լինելու ձեռքբերուﬓերով ու հիասթափություններով, վստահությամբ ու խաբկանքով, հոգու հաղթանակով ու, ցավոք, պարտությամբ նույնպես: Հորդորս ձեզ՝ երբեք չչարանաք ու հետ չնայեք, չզղջաք ձեր ընտրած ուղու համար, այլ ﬕշտ սիրեք այն ու հպարտ եղեք: Ձեր մարդասիրությամբ ու բարությամբ վարակեք բոլորին ու համոզված եղեք, որ այդ դեպքում հաջողությունը երբեք չի լքի ձեզ: Բարի գալուստ այս «Աշխարհ»… - Ի՞նչ կցանկանայիք ասել ﬔր առաջին կ րսեցիներին, ովքեր նոր են ոտք դրել ﬔր համալսարան: - Բարի գալուստ, կրտսեր ընկեր: Մեկնարկ ես տվել շատ ﬔծ ու հզոր ճանապարհի: Քեզնից շատ ժամանակ չի պահանջվի, որպեսզի հասկանաս, որ աﬔն ինչ շատ ավելի ﬔծ պատասխանատվություն, աշխատասիրություն ու համբերատարություն է պահանջում, քան դու մտածում էիր: Դժվար ճանապարհ ես ընտրել: Դժվար,

բայց արժանապատիվ, եթե ճիշտ քայլես: Ճանապարհդ ﬕշտ չէ, որ կանաչ կլինի, ինչքան էլ որ ցանկանանք բոլորս: Խոչընդոտներ ﬕշտ էլ կլինեն: Թող որ պատվով հաղթահարես այդ խոչընդոտները ու հետ նայելիս հպարտ լինես թե՛ հաղթանակիդ, և որոշ դեպքերում նաև ուսուցողական պարտությանդ համար: Ճամփի այդ եզրից նայելուց այն հսկայական է թվում, անվերջ: Բայց շուտով ինքդ կհամոզվես, թե ինչքան արագ է անցնում այդ ճամփով քայլելուդ ժամանակը՝ ակնթարթի պես: Հետո ﬕ պահ կուզենաս շրջվել ու հետ գնալ ու նորից քայլել, այլ կերպ, այլ հայացքով: Բայց չի հաջողվի: Այդ պատճառով հնարավորինս գիտակցիր աﬔն քայլիդ արժեքը, նպատակը, ուղղվածությունը: Երկու անփոխարինելի բան կա այդ ճամփին՝ գիտելիքն ու ընկերությունը. ﬔկ կը մյուսից կարևոր, բայց նաև ﬔկն առանց մյուսի՝ անիմաստ: Դարձրու դրանք քո սեփականությունն

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 33

ու կայուն պահպանիր: Զարգացիր աﬔն վայրկյան: Մի սպասիր, որ դա անի ինչ-որ ﬔկը: Այդ պատասխանատվությունը վերցրու քո՝ այսօր դեռ անզոր ու թույլ, վաղն արդեն հզոր դարձած ուսերի վրա: Ընտելացրու քեզ խնդիրներին: Նրանց դու աﬔնուր կհանդիպես: Բայց ավելի շատ դաստիարակիր քո ﬔջ խնդիրների լուծումները փնտրելու հմտությունը: Ընտելացրու քեզ սիրել մարդկանց՝ անկախ աﬔն ինչից. ﬕշտ չէ, որ մարդկանց վերաբերմունքն ու պահանջը արդար կլինի քո հանդեպ: Բայց հիշի՛ր՝ կարևորը ﬔծատառով Մարդ լինելն է: Դա դու կզգաս հետագայում հիվանդի հետ շփման ժամանակ: Ներողաﬕտ եղիր, բայց ﬕևնույն ժամանակ գնահատիր ինքդ քեզ, իմացիր քո արժեքը: Կգա ﬕ պահ, երբ որպես բժիշկ կհասկանաս, որ կյանքի ու մահվան պայքարում անզոր ես: Կհիասթափվես ու նորից հետ կնայես: Բայց հիշի՛ր, դա դեռ չի նշանակում, որ քո «դերը վատ խաղացիր. աﬔն ինչ չէ, որ քո ձեռքերում է: Դժվար ճանապարհ ես ընտրել, դժվար, բայց պատվաբեր, եթե ճիշտ քայլես… Քեզ բարի երթ… - Այս տարի Բազե մ բժշկական համալսարանը ներկայան մ էր կապ յտ ճակատով: Խոսեք ﬕ փոքր ձեր հաղթանակի և ստացած տպավոր թյ նների մասին: - Այս տարի օգոստոսի 17 ին «Բազեն» կրկին ﬔկնարկեց իր թռիչքը։ Հավաքի շրջանակներում հավաքվել էին շուրջ 500 երիտասարդներ, ովքեր մրցեցին սպորտային, ինտելեկտուալ և մշակութային մրցույթներում: Հարազատ ԲՈւՀ-ը ներկայացել էր իր 9 հոգիանոց ջոկատով կապույտ ճակատի կազմում։ «Բազե-2015»-ը սկսվեց գեղեցիկ բացման արարողությամբ, որին ներկա էր ՀՀ վարչապետը, ՀՀ ԿԳ նախարարը, Երևանի քաղաքապետը և այլ բարձրաստիճան հյուրեր։ Մեր օրը նախապես ծրագրր գր ված էր ժամ առ ժամ։ Արդեն իսկ օգոստոսի 188ից սկսվեց մրցութային մասը։ Ինչքան էլ ասենք նք կարևորը մասնակցությունն է կամ ձեռք բերված ած լավ ընկերությունը՝ ﬔկ է, մրցակցությունը ﬔծ ﬔծ էր թե ներճակատային մրցման ﬔջ, թե ﬕջճաակատային։ Նպատակը, իհարկե, հաղթանակն էր, ր, և ﬔնք աﬔն օր քայլ առ քայլ գնում էինք նրան ան ընդառաջ։ Կազմակերպիչները նաև մտածել էին ին ﬔր ժամանցի մասին։ Աﬔն երեկո հավաքվու ում մ էինք բակում և պրոֆեսիոնալ պարուսույցնեերի օգնությամբ սովորում ﬔր ազգագրական ան պարերը, որից անﬕջապես հետո սկսվում էր էր աﬔնօրյա դիսկոտեկը։ Բացի նմանատիպ ժաամանցներից՝ ﬔնք հանդիպուﬓեր ունեցանք նաև աև քաղաքական և մշակութային գործիչների՝ ՀՀ ԿԳ Գ նախարար Արﬔն Աշոտյանի, ԱԺ նախագահ ահ Գալուստ Սահակյանի, ՊՆ նախարար Սեյրան ան

Օհանյանի, կոմպոզիտր Արﬔն Մարտիրոսյանի և այլոց հետ։ Կապույտ ճակատը «Բազե 2015»-ի շրջանակներում ճանաչվեց աﬔնաինտելեկտուալը։ Բրեյն Ռինգի, շախմատի և «Բազե բանալի» մրցույթներում կրած ﬔր հաղթանակը ﬔզ արժանացրեց այդ կոչմանը։ Վերջապես մոտենում էր վերջին որոշիչ մրցութային օրը։ Մենք բոլորս գիտակցում էինք, որ այստեղ կարևորը ﬕասնությունն է։ Օգոստոսի 22-ին տեղի ունեցավ ﬔծ հաﬔրգ, որին ներկա էր նաև ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը։ Կապույտ ճակատը հաղթեց երգի և պարի մրցույթներում և ﬕավորների զգալի առավելությամբ զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը։ Անտեսելով եղանակային ոչ այնքան լավ պայմանները՝ ﬔնք ի սրտե տոնում էինք հաղթանակը։ Անձրևի տակ պարում, ուրախանում էինք. ﬕ խոսքով էմոցիաների տեղատարափ էր։ Մեր հաղթանակի ﬕակ գրավականը հավաքական լինելու ﬔջ էր։ Իսկ իրականում կարևորն այն էր, որ հաղթեց եռագույնը։ Իրոք, հաղթեց եռագույնը, հաղթեց ընկերությունը… -Եվ նորից՝ ձեր հղ մը առաջին կ րսեցիներին, քանի որ նրանք դեռևս չգիտեն, թե ինչ է անհրաժեշտ, որպեսզի հնարավորինս շ տ դառնան սանողական կյանքի անﬕջական մասնակիցը: - Եկեք ուսանողական խորհրդարան, սիրելի առաջին կուրսեցիներ, ﬔնք ձեզ սպասում ենք, ﬔնք կասենք՝ ինչպես դառնալ այնպիսին, ինչպիսին այսօրվա ավագներն են: - Շնորհակալ թյ ն հետաքրքիր և օգտակար հարցազր յցի համար: Հարցազր յցը՝ Ա. Հակոբյանի րց զր յցը կ բյ ի

ՆՐԱՆՔ ԲՈԼՈՐԸ ԱՍ<Մ ԵՆ՝ ԱՆՊԱՅՄԱՆ <ՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԻ ՀԵՏ ՍԿՍԵՔ ՁԵՐ <ՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ԿՅԱՆՔԸ

ԵՊԲՀ ՈՒՍԱՆՈՂԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱՐԱՆԻ ԱԿՏԻՎԻՍՏ ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏՆԵՐԸ Սիրելի առաջին կ րսեցի, քեզ ենք ներկայացն մ նաև ԵՊԲՀ սխորհրդի ակտիվիստներին: Կարծ մ ենք՝ նրանցից ևս սովորել շատ բաներ կ նենաս:

գիյան

ա Զարուհի Բ

: սպասվում համալսա ինչ է ինձ ՝ ն ս ի ա է ա կ տ ւմ ա ա ո շկ ն պ կան, կերաց լ եմ բժ ա ե տ ր վ ա ի ւն ս պ ո ա կ դ տ դ ն ա ր ա մպ ամա ե հստ 2009-ին ը ւնը ամեն է: Այժմ չե ղ ասել, թ ո յո ց ր ի ւթ ա ր ո կ ե ն տ մ ի ե ւն յո րան: Չ մասնագ նագիտութ ար բժշկի յլ ավետիվ մաս ա պ Ինձ համ ա ն ա մալիր, ա ժ ա ր հ : ա ն ւմ և ա ո ւ կ ռ կրթա գավա ն հմտութ խանատո ոչ միայն գիտակա ձ այլ բնա է ն ա : լ ի ն ե Դ ս ղ Ր ւմ ա ե ո Ա մ ն ր Մ ես իայն համա կերաց տվել որպ անք ինձ բերել ոչ մ անը ինձ ր ր ք ե ռ կ ա ե ս լ ձ լ, ա ս ա ե մ նր Հա յան արող նալ, կա երներիս, ր , որտեղ կ դեպի նո նազարգա ախոսներիս, ընկ ք լ ն լին՝ վայր ա ի ն գ և ն ա ս ե ն ա լ : ե դ յլ ր ն , ա ա գ ը մ օ , ն րել և լու հա սարա յուններ մ համալ քեր ոգևո տակներին հասնե ի վ ո մ , ե կ : ի R դ ւմ E ր AT պա Սիրո յն մա ր ALMA M իս՝ այդ ն ղել են ա ալ ուժեր մեզ համա մի անհասկանալի տ վ համար ե ա ա վ ձ ր ա հ ա յն ներ և անը դ մբ, սակա սխանատ նպատակ ս, մեր համալսար ս պատա ակցությա ա պ ե լի կ ե ա պ ա վ կ ա պ ա ւ կ ս լո ք լի ի վե րտե նան Եվ, նող, ով ա ենք ավա տք է դառ ելու ուսա ւրախ լին հետո պե ն ո լի ւց ր ո ք լո լ ն ա է չե տ ը քան ետ էլ Ինչչք ճելի, պա տի երդում նդեպ: ր այսուհ ել այս հա Հիպոկրա հա ն , , քանի ո յլ ց ք ի ա ն ե ր ա կ բ ե ա , ր ծ ն է ւ ե ի դ » լո ն ք խ և թա ն սկսե երևույթ ր հիվա սպասե ե « ւն ե ի ր մ յո մ գ ո ո ք և ւթ հ ն -ն ո ն ն ե ր ի ր ի ր ո գ ա տխ ես աբե ւժեր եր ն սնա յուն ցուց և իսկապ ձեզ, ձեր ո ր և սիրեք ձեր մա երին, ովք ւթ բ ն ք ո ի մ ե ր ց ց ե յա ա ա ս տ ւթ տ ւր ո ա ո ե ա վ ոգ նկ հավ տաս ր և մեծ հ ուղղել 1-ի ելի ուսանողներ, ղ, աշխա զգուշավո մամբ՝ ղեք ուժե ր նի խոսք ի Ե ա ն ԲԺԻՇԿ: Ս : ք ա : զ կ ե վ ի ձ ո մ ա ի ականաց է կ ր ղ յի ս ւ ք ի ի ո ա տ լ ց ն ր ե ե ն ա ա զ պ ն ա ւ վ ռ չ ր Կո մ դ , ին ության յց դժ չէ դա կզբաղվե կանի այն տ են օգն ատու, բա արավոր և ս ն ն ն ե ա հ ա ր ր ր ե , ն խ ն ա տ ս ք յա ա խ ա ն ո պ տ փ րազա վիճակում սիրութ վքեր մեկը ձեր ի կարգա ակներ, ե անակ, ո աշխատա ղ բ տ ո և ն ա ծ ո ե ա պ ր մ ս ն որ ինչ-որ ի ւ ս ի ո ր նո րի մ ն ոչ ը, առանց նձ, ունեմ սախոսնե այց արդե ւմ: տություն երում է ի քիս կլինի իմ դա անում, բ բ ր ա ա ր ս ատանքո լ ե վ ա մ չ եր հա որ կող կսած աշխ մ Իսկ ին ս , լ վ ե ծ ր լո ա ո ց ա վ ն ո ա իմա անկ եմ ս ապարհ ց ւնակելու հաստատ նաչ ճան լու: Շարո դինատորի: ա ե կ ն կ և ե ս մ ի ր ք ր ձեռ յուն բոլո կական օ Հաջողութ այլ կլինի

արյան ս ա դ ղ ա Բ ն ե Արմ ւթյուն Շնորհակալո այն բոլոր եմ հայտնում ովրին, դ դասախոսնե դել ն վա սա ք քեր ﬔզ դա լ, են տվե և և գիտելիք նց եմ շնորն նույնիսկ նրա ր ﬔզ չեն հ հակալ, ովքե Բոլորն էլ լ: դասավանդե տար և րա բե մ եղել են հա մ: բարյացակա կուրսեցինեն ջի Առա դ յուն, խորհուր ﬔջ հաջողութ ն րի նե մա ք ս լի ու ե տ եմ րել գի րին մաղթում հերթ կարևո ն շտ առաջնա ﬕ լ ուսանողակա ս ղե լի ե ա տ տ մա եմ հա յն ա վ լո ՝ փորձե ձեռքբերումը ծնոքի հետ: ն ա ւնակել դիմա կյ ակտիվ ուսումս շարո վիեմ տ ւմ ու զո հմ լ ու և դառնա ւմ Ապագայում նո ո բի մ ա բուժության տային վիրա րաբույժ:

Ազատ Կարապե

տյան

ԵՊԲՀ-ն ինձ շատ բան է տվել, ինչի համար իսկա պես երախտ ապարտ եմ: Ունեցել ենք շատ լավ դա սախոսներ, ովքեր այժմ ﬔ ր ավագ ընկե րներն են, ստացել ենք կր թություն, որը ﬔր մասնագիտական կայացման առաջին գրավականն է: Բ րից՝ շնորհակա ացի դասախոսնելական խոսքս եմ ﬔր ԲՈւՀ ուղղում -ի բոլոր աշխ ատակիցներին, հատ կապես ուսա նողական խորհրդարա նին: Առաջին կուր սեցիներին մա եմ, որ կարո ղթում ղանան առա վելագույնս հե բազմազանո տաքրքություն ւթյուն ապա հովել ուսանո և սակայն այնպ ղական կյան ես, որ ուսումը քում, դրանից երբե Պատրաստվո ք չտ ւմ եմ ուսումս շարունակել օր ուժի: մատոլոգիայի թոպեդիկ ստ ամբիոնում՝ ոորպես օրդի նպատակներս նատոր: Հետ կապված են ա գա կայացման հե մա սնագիտակա տ: ն աճի և

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 35

դանյան

Արամայիս Վար

ության կադտի վիրահատ սր վ որ լո նե ես ն երազանք, քում տ ական տարի ն հաստատու նկ յա կւթ մա ﬔ կո մ ն տ ա ա գ հե ն Մ ռնալ: ւնների Առաջին ա ցա բժիշկ դա ու ցանկությո դնե րի ու ջա նե ւն ռա յո նք ա ւթ է զա ր կո յսօր երա րեր՝ ցան նդղակնե ա սա ու ր , ւն նո յո ն ւթ յա նո րութ կանո ր` հա ւն դարձավ իրա ն ու պարտավո տային զինվո յա կա ւթ ճա վո ղ տ րո նա խա ղաղության, , պայքա տեղ` պատաս , հանուն խա ծ մասնագետ քի ն վա ա ր կյ վո ծ կա որ գ րա եղծա ջընթացից՝ չմո րում` լինել ո կական առա կեցության, ստ նի րա եխ կա տ եր ն ը: դ յա ն, ութ մար առող ջությա տ չﬓալ բժշկ , սերը դեպի ակցությունը հետևել ու հե տ և կալ եմ բոլոսր նա ` հա կը ես որ պ րա չ շն ո ՝ ին ք ﬕ ժե զ ր կա կա ն նա ա ն ինձ ն անձ շկի թ արհին զինեցի ասախոսակա լորեցնելով բժ պ դ նա րա ճա սո ե ն ֆ մա րո նաց Հպ շկական Ի դեմս ԵՊԲ հպանելով բժ զանքի իրակա ա պ րա ե ը՝ ն տ յա ս ւթ վե ր նկո ւ ա րին, որ իմ մա բժիշկ լինելո սովորեցրին վ, րո նե ն անցնող ու ք լի ե գիտ ակնթարթորե և : նը յց ւ րա յո ի բա ւթ , կտ գ նո րուձի բժիշկ անհատակա պես ապագա սեցի, քո երկա , որ ւր և րը կո ե ն րդ ւﬓ ջի մա ճո ռա ւմ որպես րիտ նվա Սիրելի ա քո մա ց ճշ ա թ են ըն ւմ է րի լի րսխվո արինե յն, ինչ կարե ինչի վրա խա սուﬓական տ կճանաչես ա ն, րից ւթյուններին, րի նե բո նե րի շ նր ա րի տ յն ու ւ ա պետես Ուսանելո լի է տալ լ։ րե ցե ւ կա չ ռո ին կա , տ է այն րելի ևս շա երը ձեռք կբերես թյուն, որ թեր , ինչի վրա կա ու յն տ ա յ ես հա թ ա ր տ ա ր կհ յին կյանքի քը՝ ա սովորեցնել, : Իսկ մարդկա նց ոլորկական արժե նը իս ւ յո քի ն ւթ ա էո կյ ւն ն յի բո իրե տես մարդկա ները, ովքեր կալելով դրա ս ու կգնահա յդպես էլ չըն -ի դասախոս ա նապարհն ւՀ նա ՝ Ո ճա ւմ Բ կա ս ս ր քո ա ն կե ﬔ ւ ա կհ ն լո կյ դու վորեցնե առօրյա կ դառնա ո լ իշ կս րե բժ զ բե քե ես ա ը պ տ ր տ ւյն ս նո վե կարող են ա իվ տալու ար հիվ այսօր ես ապրել ն համար կռ , և որոնց շնոր են ր նե ա սևեռվելը` ետ պահպանմա գ վր ն նա ս յա թ լ: մա ու ճե թ լի ա կր արինե և աﬔբացի քներ նվ տում անփոխ ղ, ինչպես նա նոր բարձուն հուրդս է քեզ՝ վո շ եմ որ հի խ ւմ մ՝ նա վո ա ﬔ դ ստ ն ա տրա նորեն ր ու նի ա անցել ու պա աﬔնաքաղց , նա անսահմա ն խորհրդարա րը մբ կա նե յա րի ղա ւթ ա նո կո տ ա սա յս դ ու բժիշկ բովան նի որ ա Որպես ԵՊԲՀ սն, բայց վատ թը լցնել խոր կյանքով, քա ու ր ն հյ ա թ տ կա կն վա ղա ա մ նո ւր ուսա լով` պաարիչ կա րաքանչյո նաև ակտիվ լինել վատ նկ Բժիշկ դառնա վ կարող է յու : Ո նի : նի ւ ու են չո ք ւն րն եղ վո տ նե րի րհին: յունը դը իրա նաանհոգ տա երի ճանապա ուր ﬕջակութ ւﬓ իշի՛ր, որ մար է, Հ ճո ն ։ ա ւն քը նվ յո ն թ ա քո ու կյ զ տ իր այն մասնագի եմ մաղթում քե կերկարացնի ւնք չունի, սա Հաջողություն ծ: բի ն ա ` ճդ լինելու իրավո խիղ մաքուր, իսկ հի՛ր ձեռքերդ

Արմենակ Սրոցանց

Այս չորս տ արիների ը նթացքում համալսար բոլորիս հա անը եղել է մար շատ ﬔր երկրոր ենք անցկա հարազատ դ տունը: Ա ցրել, սիրա դարձած բ յստեղ ﬔնք հարվել են ﬔծացել են ժշկական հաճախել ե ք և վարել ք… Մեծաց նք դասերի ակտիվ հա ել և դաստ Mater-ին, ո , լավ օրեր ս արակակա իարակվել: ր այստեղ ն կյանք: Ա Եվ ես անչա ես ոչ ﬕայն տիարակութ յստեղ ﬔնք փ շնորհակ ստացել եմ յուն և վերա ալ եմ իմ սի բարձրագո բերմունք կ ձեռք բերե րելի Alm ւյ ն լ շատ լավ յանքի նկա կրթություն ma տմամբ: Շն և մտերիմ , այլև ճիշտ անձնակազ ընկերներ ո ր դասհ ﬕ ﬔջ՝ սա ա կ ա լ ե ո մ չ , ﬕ ո կայն արդե ր կարողա այն ուսան փորձ և գի ն որպես իմ ցել եմ ողների, ա տելիք: յլև դասախ ավագ ընկ Առաջին կո ե ոսական ր ներ, որոնց ւրսեցիներ ից ևս ձեռք , դ ընտրել եք եմ բերել ձեր ճանապ ուք արդեն կատարե լ եք ձեր կ արհը: Ցան ճանապար յանքի կար կանում եմ հը երկար ևոր քայլեր ձեզ համբե է և հետաք Քանի որ ﬕ ից ﬔկը՝ րություն, ք րքիր: Ցան այն սիրելո ա կ ա նի որ ձեր ն ո վ ւմ Ձեր դիմա է, ե ո մ ր , ո ձ ընտրած ր ե ր ընտրած դուք շատ ց դրեք այն սիրեք բժշկ ուղին ձեզ պիսի նպա սակայն հի հ ո ա ւթյունը: մ տ ա ա շեք, որ այս ր կներ, որոն կյանքում ա ք իրագործե կանցնի հաճելի և ուր Ավարտելո նհնարին և ախ: լը վ ԵՊԲՀ ստ կթվա անհ անհաղթա ոմատոլոգ ստանալ ա աղթահար հարելի ոչի իական ֆա րտասահմա ելի, նչ չկա: կուլտետը՝ նում: Եվ ե րաքանչյու նպատակ ո ս ﬕշտ պա րի հետ: ւնեմ ևս 2 կ տրաստ եմ Վերջին հղ րթություն կիսվել իմ ումս՝ խորհ փորձով ձե րդարանի դուք ձեռք զանից յուակտիվիստ կբերեք նոր ների հետ ընկերներ և համագործա կապրեք ա կցելու արդ կտիվ ուսա յունքում նողական կ յանքով:

36

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

յան

Հրակ Գևորգ

ման ձևավոր ի ր ե ն ւն ովորել ությո եղ նա ս ն ունակ տ ա ր կ ո ա , տ ն ի ի ան որադանագ մալսար պրոֆես տի մաս ա գ հ ՝ ա ր հ ա յն ն կ ա ա ա ողներով արձր նչյուր նում է ց ուսան իշելով ված է բ լա Յուրաքա ր դերը պատկա լր ս ա ա մ կ ա հ ա տ եր ըհ ավո ու նպա լսարան րթում: Վ այց, այﬔջ գլխ յդ համա զմով և ակտիվ նում է ﬕ ակնթա բ ա բ մ բ ր յա ե ող ջութ ն անց է: Իսկ նակա բ ց ձ մ ն ա ա թ որը կաա չ ն , ո ը ն ը կա ործ թեև տանք ա խ շ սախոսա ւթյան ամբող ջ գ եց տարիները՝ ա ակավ յն ծանր ռո եմ շնորհ ան կ ուսուﬓա ւթյանս նախորդ մ գիտակցում ա անողին: Ուզում ա ղ ս ւսանո ռո աե թելով ու նձնակազﬕն, ո ասր ուսուﬓա նիվ, ﬕայն հիմ մ կ ՝ մ ս ի ո սախ ել են ջա այ ղ ա ն տ ո դ ս բ ﬔ ա մ ւր պ ւա ա յո ն ո չ , ն ան ով -ին ան արէ յուրաք ղակի ձև յին ու բարոյակ տ ԵՊԲՀ ւղ ա ո զ ն ա ա ր տարում ա մ լհ կա եմ հայտ րդկա հայտնե ուղղակի անը, մա որհակալություն ով նոր ք մ ն ր ո ո ր լություն վ ո ա , դ շն արանին կությունների ձև ւյն եռան անգամ խորհրդ տ եք նո : Կրկին ւնա ս ը ո ն ա ն ր ա մ ա տ կ դ ա ն նագիտա ավելի ամրապ ր դուք պ էլ ույն ԲՈւՀ ւթյուն, ո լո ա կ ա հ Հ լավագ երը դառնաժեքների ր Հ ո ՝ ն շ զ , ե ն ձ րի թել: նից շատ որում եմ ւ եք նում բոլո ընդունել և կր շնորհավ , որ ձեզա դուք դառնալո մ ր ր ե ե ե ն ն հ ի դ ա ց ւն ե տ ր ո ս ս ո րի, , ւր ե Վ մ ո : սեր ն ե կ բ ք մ ծ ն ւն ռաջի արձո մոզվա ցությա բ ա կ ա ծ ա լի Հ ե ﬔ : պ ր ր ք ա ի ե ն Ս գրանլու ե ելու կ կանն ներ ենք ընդունվ իշկներ, գիտնա : Միասին հասնե ւն ն յո կ ւթ ո ﬔ ղ ց բժ ության: աջո երի ւժը աճանաչ շարժիչ ո րը, ավելի ﬔծ հ նրապետ ր ն ա ն Հ ա ա կ ի հ ն ա ն ա նե լու ե յի հիﬓ Հայաստ րություն ապագա փոքր թե ովրդի և ի փառս և ծ ﬔր ﬔծ ﬔ ք ող ելու են ւն հայ ժ վերացն րօրությո ա բ ի ւ՝ ցելո

Լուսինե Մար

գարյան

Ես դեռ մանկո ւց եմ երազե լ բժիշկ դառնա որ ծնվել ու ﬔ լու մասին, գ ծացել եմ բժշկ ուցե դա նրա ական ﬕջավա քով եմ սովորե նից է, յրում: Գիտեմ լ այս ԲՈւՀ-ո ւմ ﬕայն, որ հա և նույնպիսի կեմ հետագա ճույհաճույքով և ուսումս և ապ եռանդով կշա ագա գործս: տագիտությո րունաԵվ ես կուզենա ւնը հայտնել յի իմ խորին իմ դ համբերատա երախրությամբ սովո ասախոսներին, ովքեր ﬔ ծ ոգևորությա րեցնում էին լինելու և բժշ ոչ ﬕայն առա մբ և կելու գաղտնի րկան, այլ նա քները: Իսկ ﬔր հա և բժիշկ մալսարանի առաջին կուր գործող ուսա սի և դեռ նոր նողներին կո համալսարա ւզենայի մաղ նրանց ընտրա ն մուտք թել հաջողութ ծ այս երկար յո ւն ու և համբերութ ղի Ուսման ըն ն ա ր ժա նա յուն՝ պատիվ անց թացքում մա նելու համար: սնակցեք ու ﬕջոցառուﬓ սանողական երին և կտ եսնեք, թե գարուն, ա ուսանողակա որքան հետ շուն ն կյանքը: աքրիր կանց նի ձեր

ւկյան

Կարեն Մանո

ւնը որհակալությո իմ խորին շն նց եմ րե ի լ ւմ յե զո ու նա նը՝ նդ չեն խ ն համալսարա գիջանք ու եռա կա ա նա ես ս շկ պ մա բժ կա վ իս նց լո ր իրե Ավարտե ներին, ովքե վերաբերվել անյն դասախոս հաճույքով են յուր: Եվս ﬔկ ք, ղբ ա րո ի ն հայտնել իմ ա ր, մա չ քե շն ով գե ո ր, ր մա մա ր: հա հա մա երի ուսանողների կատարելու հա ծ առաջին են իմ ու շատ հանդիսացել բարեխղճորեն ծա ր ծը գո ր ք գո ւտ ր մո ձե տությանը և նից՝ ր ԵՊԲՀ կալ եմ ձեզա նեք այս դժվա եմ այս տարի գամ շնորհա թևաթափ չլի որհավորում ցե շն ք, ևի կ սե բ ա նա եր սպ մա զի ա, ﬕ Միևնույն ժա եմ ձեզ, որպես ﬕայն ձեզ վր ն: Ցանկանում ույսներդ դրեք ռարկան: Միﬕայն աշխա Հ զ: ձե է կուրսեցիների ւմ վո ա ս ա յն ւա յո սպ մ ւթ ն, որը սարդո այս կա ճանապարհի յելեք երիտա րեցնելու են ղության: Վա ռուﬓերի: ց բռնած՝ սովո ջո քի ցա հա ռ ջո լ ձե ﬕ նե ր ս ր ձե որ հետաքրքի արավոր հա ու հն ն է զա վ ա հի զմ որ տանքի շն նողական բա ցը եղեք ուսա կելու եմ աշնը, մասնակի , որ շարունա : յն ւմ ա ո թ յն ղ ﬔա մա ﬕ լ եմ տարիները ա ղ եմ ասե Հաջողություն ուրայի երեք բերյալ կարո տ զի րա ն նա վե քա դի ս ր լ, րի նօ դե ի նե ն սավա նցնեմ կլ Նպատակ դեռ պիտի ա արողանամ դա գիտությանդ և, կկ զի ն քս քա ին , ա ես սնա ﬕ օր խատել ինձ վր մոտենալ մա նեմ նաև, որ ներն այում: Հույս ու նատվությամբ իմ դասախոս ա գի ես խ լո ս պ ո չ ա տ տ ին ա մա որ պ նի , ծ ա յն ﬔ ա ռե է լի մ` չ ն: ու վե րի տ րի ա ղնե հրապու նաբարդ ոլոր պում է քեզ էլ իսկ իմ ուսանո նել, որ շատ լը ﬕշտ ստի ղ չխոստովա օգնել՝ արդեն մ րո նա կա մ ղա դասավանդե չե րո , ա ես կկ իհարկե նել, նույն կերպ են ինձ շատ օգ

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 37

«Հայրենագիտ թյ նը գլխավոր սմ նքներից ﬔկը պետք է լինի, որ պարտավոր է սովորել աﬔն ﬕ հայորդի։ Ով որ չի ճանաչ մ իր հայրենիքը, չի կարող ճշմարտապես սիրել այն»։ ՐԱՖՖԻ

ԲԱՐՁՈՒՆՔՆԵՐ ՆՎԱՃՈՂԻ ՀԵՐԹԱԿԱՆ ՎԵՐԵԼՔԸ Առաջին անգամ Մասիսի գագաթը փորձել է բարձրանալ Հակոբ Մծբինեցի ճգնավորը՝ Նոյան տապանը տեսնելու և նրանից որևէ մասունք բերելու նպատակով: Սակայն ճանապարհին նա հոգնել է և ննջել: Այդ ժամանակ Աստծո հրեշտակը նրան տապանից ﬕ խաչաձև փայտ է ուղարկել: Հենց նույն տեղում, որտեղ նա ննջել էր, բխել է ﬕ աղբյուր, որը կոչվել է Հակոբա աղբյուր: Մասիսի հյուսիսարևել յան լանջին՝ Ակոռի գյուղում, IV դարում հիﬓվել է Ս. Հակոբ վանքը: 1829-ին Դորպատի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Պարրոտի հետ, այնուհետև 1846-ին անգլիացի Հ.Դ.Սեմյուրի հետ Մասիսի գագաթն է բարձրացել հայ ﬔծ գրող Խաչատուր Աբով յանը: Ասում են, որ նա ևս ﬔկ անգամ էլ էր բարձրացել այդ սարը, որտեղ էլ մոլորվեց ու անհայտ կորավ: Հայտնի է նաև, որ 1850-ին ռուսական էքսպեդիցիան բարձրացավ Մասիսի գագաթը և այնտեղ ﬓաց վեց օր։ Նմանատիպ արշաﬖերն ու էքսպեդիցիաները բազմազան են ﬔր պատմության ﬔջ: Սակայն ուրախալի փաստն այն է, որ արդեն ավանդույթ դարձած այս արշաﬖերը շարունակում են ﬔր ազգի հայրենասեր զավակները: Նրանցից ﬔկն էլ ԵՊԲՀ տնտեսական վարչության պետ Սամվել Բարոյանն է: Նա արդեն 8-րդ տարին է, ինչ անցնում է իր երազանքի ճանապարհով և հասնում նորանոր բարձունքների:

2007-ից ﬕնչև հիմա ես անընդﬔջ աﬔն տարի բարձրանում եմ Արարատի գագաթ: Վերելքի համար ընտրել եմ օգոստոսի 10-ը, որը Սևրի դաշնագրի օրն է, և ես պարտականություն եմ վերցրել ինձ վրա այդ օրը ﬔր եռագույնը անպայման ծածանել Արարատի գագաթին: Այս տարի ուղևորությունը բարեհաջող ստացվեց. անձրևներ չկային, չնայած՝ ﬕ փոքր ցուրտ էր, գագաթում -8 աստիճան էր: Սակայն այս տարի Մասիսի գագաթի սառցադաշտը ահագին հալվել էր: Գագաթը բավականին փոփոխություններ էր կրել, պատճառը, թերևս, շոգ կլիմայական պայմաններ են եղել: Առավոտյան ժամը 5-ին արդեն գագաթին էինք, առաջինը ես բարձրացա, տեղադրեցի եռագույնը և հայկական կոնյակը, բացեցի ԵՊԲՀ-ի 95-ամյակին նվիրված դրոշը և զանգահարեցի համալսարանի ռեկտոր Միքայել Նարիմանյանին՝ շնորհավորելով նրան համալսարանի դրոշը հայոց եռագույնի հետ Արարատի գագաթին ծածանվելու առթիվ: Եվ այդպես ﬔկնարկեց համալսարանի 95-ամյակին նվիրված ﬕջոցառուﬓերի շարքը, այդ դրոշը ես փոխանցելու եմ համալսարանի թանգարանին: Գագաթում ﬓացինք 1 ժաﬕց ավելի, տոնեցինք, այնուհետև ﬔր խումբն իջավ ներքև, քանի որ տարբեր երկրներից խմբեր կային, ովքեր վերցնում էին ﬔր եռագույնը և կոնյակը և լուսանկարվում ինձ հետ: Դրանից հետո գնացինք Վանա լիճ: Ինչպես ﬕշտ՝ Աղթամար կղզու Սբ. Խաչ եկեղեցում տերունական աղոթքը հնչեցրինք: Քանի որ այս տարի Մուսա լեռան հերոսական պաշտպանության 100-ամյակն է, ﬔնք պարտավորվել էինք գնալ Մուսալեռ: Օգոստոսի 15-ին գնացինք Մուսալեռ, որտեղ գտնվում է Վագֆ գյուղը իր 130 հայ բնակիչներով: Երեկոյան այնտեղ ﬔծ տոնախմբություն էին կազմակերպել, որին մասնակցում էին տարբեր երկրներից եկած հայեր, մասնավորապես՝ Ֆրանսիայից, ովքեր արմատներով մուսալեռցիների թոռներ էին, եկել էին նաև ԱՄՆ-ից, Գերմանիայից: Հաջորդ օրը, որը զուգադիպեց խաղողօրհնեքին, Ստամբուլից եկած փոխպատրիարքը կատարեց պատարագ, այ-

նուհետև սկսվեց հարիսայի պատրաստման արարողությունը: Ի դեպ՝ հարիսան այնտեղ հավով չեն պատրաստում, այլ գառան մսով: Ճաշկերույթից հետո ﬔնք ուղևորվեցինք Կիլիկիա, Տարսոն, Խարբերդ, Ադանա, Մալաթիա: Մալաթիայում, որտեղ կա մոտավորապես 480.000 բնակչություն, ﬔնք չհանդիպեցինք հայերի, սակայն ﬔզ ասացին, որ ծպտյալ հայեր կան: Ինձ համար հետաքրքիրն այն էր, որ ողջ քաղաքը պատված էր ծիրանենիներով: Այդ քաղաքը հայտարարված է որպես «ծիրանի մայրաքաղաք»: Այնտեղ ﬔնք համտեսեցինք ծիրանի չիրը: Ամբողջ եվրոպական շուկան այս քաղաքից են արտահանում և՛ ծիրանը, և՛ ծիրանի չիրը: Այնուհետև՝ թվարկածս բոլոր քաղաքներն իրենց բերդերով տեսնելուց հետո վերադարձանք Հայաստան: ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

ԱՎԴԱԼԲԵԿՅԱՆՆԵՐ ՀՀ առող ջապահության նախարար Արﬔն Մուրադյանի նախաձեռնությամբ իրականացվող «Կոչումով բժիշկ» նախագծի այս անդրադարձը նվիրված է Ավդալբեկյանների ընտանիքին:

Բժշկական այս ﬔծ գերդաստանի հիմքը դրել է հայտնի գիտնական Ս րեն Խաչատ րի Ավդալբեկյանը, որին գործընկերները տվել էին «հայ վիրաբ ժ թյան և բժշկ թյան նահապետ» պատվավոր տիտղոսը: Հենց Ավդալբեկյանն է առաջինը Հայաստան մ կատարել թոքերի մասնահատ ﬓեր, էլեկտրասրտախթանիչը ներդրել սրտի ﬔջ, ինչպես նաև ԽՍՀՄ- մ առաջին անգամ կիրառել թոքերի խոռոչների տրանսպարիենտալ կատետերավոր մը. ﬕ խոսքով հեղաշրջ մ կրծքավանդակի վիրաբ ժ թյան պատմ թյան ﬔջ: Վարպետ թյան աճի հետ զ գահեռ՝ Ս րեն Ավդալբեկյանը հրաշալի գիտակցել է բժշկի մշտապես կատարելագործման անհրաժեշտ թյ նը: Եվ պատահական չէ, որ նա Երևանի բժշկական ինստիտ տին կից բժիշկների կատարելագործման ֆակ լտետի ստեղծման նախաձեռնողներից ﬔկն էր, ապա նաև դեկանը: Կարճ ժամանակաընթացք մ Ս. Ավդալբեկյանի ղեկավար թյամբ նշված ֆակ լտետը դարձել է ﬕ թենական նշանակ թյան հզոր գիտամանկավարժական կենտրոն, բարձր որակավորմամբ կադրերի դարբնոց, որտեղ կատարելագործվ մ և մասնագիտաց մ էին ստան մ նախկին Խորհրդային Մի թյան բժիշկները, դոկտորական և թեկնած ական թեզեր էին պաշտպան մ մասնագետները: Ավդալբեկյանների բժշկական համբավը հայտնի է ոչ ﬕայն Հայաստան մ, այլև ﬔր երկրի սահմաններից դ րս: Կոչ մով բժիշկների երեք սեր նդ, ովքեր իրենց ներդր ﬓ են նեցել և շար նակ մ են նենալ Հայաստանի առող ջապահական համակարգի զարգացման գործ մ: Ս րեն Ավդալբեկյանը ծնվել է 1920-ի հ լիսի 1-ին, Ս խ ﬕ քաղաք մ։ 1943-ին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտ տի բ ժական ֆակ լտետը: Աննախադեպ բնական տաղանդով և ﬔծ աշխատասիր թյամբ օժտված Ս. Ավդալբեկյանը դեռ սանողական տարիներից էր հետաքրքրված վիրաբ ժ թյամբ: Անվանի բժշկի մասնագիտական գործ նե թյան սկիզբը համընկել է Հայրենական ﬔծ պատերազﬕ դժվար տարիների հետ: Լինելով Մոսկվայի ռազմական շրջանի էվակոհոսպիտալի առաջատար վիրաբ յժ` Ս. Ավդալբեկյանը ց ցաբերել է ծառայ թյան ղեկավարի ﬔծագ յն պատասխանատվ թյ ն և մասնագիտական բարձր պատրաստված թյ ն: Պատերազﬕց վերադառնալ ց հետո՝ 1945-ից Ս. Ավդալբեկյանն աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտ տի ֆակ լտատիվ վիրաբ ժ թյան կլինիկայ մ: Նա օրդինատոր-վիրաբ յժի գործ նե թյան հետ ﬔկտեղ նաև դասավանդ մ էր, անցկացն մ գիտական հետազոտ թյ ններ: 1948-ին սկսել է զբաղվել ինտ բացիոն նարկոզով` դառնալով հանրապետ թյ ն մ էնդոտրախեալ նարկոզի ներդրման հիﬓադիրը: 1949-ին նա առաջիններից է արձագանքել հեռավոր շրջաններից ﬔկ մ վիրաբ ժական ծառայ թյան զարգացման վերաբերյալ հայրենիքի կանչին և ինքնակամ ﬔկնել Ղափանի շրջան,

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 39

աշխատե ա տ տելլ որպես որպես գլխավ վոր որ բժիշկ՝ բժիշկ՝ ղե ղ կ կա ավարելով վիրաբ ժակ կան ան բ բաաժան ժա նմ մ ն նքը: 1951-ին վերադար ա ձ ձե ձել ել է Ե Եր րևա և ևան, ն, ֆակ լտատի տիվ վ թե թեր ր րա ապի պիաայի ի կլինի իկ կա, ա, որտեղ պրոֆեսո սոր որ Ռ. Յո Յ Յոլլյա յանի ղեկավ վա ար թյա յյամբ մբ առաջի ջին ին քայյլե քա լերն րն է կատարել դեռ եռևս ևս չչհե հետ ազ ոտված կրծք ծքա այի յին ն վիրաբ ժ դեռևս տա զոտ կրծքա թյան ոլլոր թյ որտ տ տ մ: 1952-ին ն մրց մրց ց յթով վ ընդ նվել է Երևա ան նի ի բժշկակա կան ան ինստի ին իտ տ տ տի ի ֆակ լտա ատիվ իվ վ վի իրա ի րաբ րաբ բ ժ թյան ա ամ մբ բ բիոն: ի ն: Մո իո Մոսկ սկվ վա այ մ յ մ ՄՈՆԻԿԻ ՄՈ ԿԻ- մ՝ պրոֆեսոր րԲ .Է..Լի .Է Լիմ մբե բեր րգ գ ի կլինիկա կայյյ մ մասնագիտա աց ց ՄՈՆԻԿԻ- Բ.Է. գի տո լիք րը կ նները ներդրել է հայրե ﬕց հետ ո նա իր գիտելի իքնե ներ ր ը և նա նակ կ թ թյ յ ն ենի բժշկա տ թյան զարգա մ:: բժշկ բժ շկա ագիտ թ գաց ցմա ման ն գո գոր րծ ծ մ մ տա Ամփոփե փ լով բազմամյա ա գիտ ագործնական փորձը` Ս րեն Ավ վդալ1956-ին բեկ բե կյա յան նը ը 19 195 56-ին հաջջո ող թյամբ պաշտպանել է թեկնած ական ն ատեխո ն՝ «Թ Թո 1968-ին՝ նախ ոս ս թ թյյ ն՝ ն ոքի հիդատիտոզ էխինակոկ», իսկ 1968-ի ին՝ դոկկան տոր տո րա ր ակա կ ան ն ատենախոս թյ ն՝ «Բրոնխոէկտազների ֆ նկ կցի ցիո ոնա նալլ հետազոտման և վիրաբ ժական բ ժման ժամանակակից հարցերը» թեմաներով: Հայ բժշկա Հ այ բ ժշկա ժշ կ գիտ թյան ﬔջ ﬔծ կշիռ նեն ակադեﬕկոս Ավդալբեկյան նի ի աշխ խա ատա տանք նքները՝ նվիրված սրտի էլեկտրաﬔխանիկական ակտիվ տի վ թ թյա թյան յանը նը, ը, ս ը, սրտի ր ի լա րտ լայյնա ն կ կի ի բլ բ բլո ոկադայով հիվանդների էլեկտրաստիիմ լ յացիայի ի ս ﬓ ս ﬓասի սիրմանը, թո ոքե քեր ր րի ի կո կոմպե պ պեն նսատոր պրոցեսն նե երի յան տիկ հա գե ձևաբան թյան, ն արյա ան մակարդման և ֆիբ բրինոլի իտի իկ հ ամ մա ակա կար րգ երի, գիոպ ա գիոպ ան պ լմոն նոգ ոգր ոգ ր րա աֆի ա ֆիա այի եղ ղա անակով նակով վ ա ար րյա յան ն փո փոքր ոքր շշրջա րջա րջ անառ թյան, արտաքին շշնչա նչա առ թյա յան ան ֆ նկցիայի հ հե ետա ազոտմ մա անը և այ այլն այլն: լն:: Կյա լն յան նքի 92 տարիների րից ց 70-ը ըն նա ա նվիրել է ազգա այի յին բժ բժշկ բժշկա շկագի գիտ տ տ թյան զարգա գացցմանը` ոչ ﬕայն ն հիﬓելով վ և կայացնելով առո ռ ղ ջապ ահ հ թ զգային ռող ջապ պա թյան ա ազ ինստիտ տ տը, ը, ա այլև յլև որ րպ պես ես նորարար հ հան անդ դ դես ես գ գա ալով բա բար ա րդ դա ագ յն վիպատ ﬔջջ:: ր հատա րա ական ան ﬕջա ջամ մտ տ թյ նների պա ատմ մ թ թյյան ան ﬔջ բեկ պարգ տան յին Ս. Ավդալբ եկյանը պա պար րգևատրվել է ««Աշ Աշխա խ տ անքայի ին Կարﬕր դրոշի», «Փառք քի ի նշ նշա ան» շշքան քանշաններով,, ﬔդ դալ ալն ալ նե ն երո ր րով, վ, պատ ատվ վ վոգ ոգրերով, արժանացելլ է «Հայկա ակ կան ան ԽՍՀ վաս ստակ կա ավոր բժ բժիշկ» պատ տվա վավոր կոչման: Բժշշկ թ թյան ոլորտ մ ﬔծ վաս ստա ակի համար, մար, առ ռա աջին անգամ ամ ﬔր իրակա ան թյյան ան ն ﬔջ կյանքի օրոք ք Հայաստա անի առ ռող ող ղ ջջա ապա պ հ թյան ազգայ գային ինստի իտ տը, Ա.Լ. Միք քա այե յել ել յանի վիր վ վի իր րա աբ ժ թյան նի ինսնսնս տիտ տի կր րծք ծքա այի յին ն բաժ ժանմ նքը, «Շտ ապօ պ գն գ ն թ ան» Գ ԲԿ-ի կ րծք րծ քակրծքա «Շտ տա պօգ ն թյյա ԳԲԿ-ի կրծքային և երկ վիր րա աբ ժա ժ կ կան ան բաժանմ նքնե ն րը, որտեղ որտեղ նա ա աշշխատ մ էր ﬕնչև կյա կյան անքի վ վեր եր րջջին ին տարիները, ա ան նվ վ վա անակ նակ կոչ ոչչվել են ակ կա ադեﬕկ կոս Ս.Խ. Ավդալբեկ կյանի անվամբ: Հայ բժշկ թյան ա նահապետը կյանքի քից ից հե եռացել է 2013-ի մար րտ տի ի 10ին, 92 տարե րեկ կ ան հ ասակ մ: Ս. Ավդա ալբե բեկ կյան ի կինը՝ Լյ ս սի ի Ավդալ լկան հա դալ նի դալբեկյանը, մա մաս ասն նա ագիտ թ թյամբ կենսաքի իﬕկո կ կոս ս էր: Նա երկա կար ար տարիներ աշխատել է արյյ ն նա աբան թյան ինստի տիտ տ տ տ մ մ՝՝ ղեկավ կավ վա արե ր լով կ կենենեն սաքիﬕայի լաբո բ րատո տոր ր րիա իայի գիտակա կան ան խո խոր որհ րդը: Ավդալբեկյյան ան ն ազգա ան նն այսօր էլ շար նակ մ է ﬓալ «բժ «բժշկ ժշկ կ թյան հոմանի իշը» ը»: Այ Ա ս ընտանիքի երկրո րդ սե եր ն րկայաց ացն մ է շը»: Այս երկրորդ ր նդը ներ ն Ս. Ավդալբե բեկ եկյա անի որդի դ դին՝ ն՝ Արﬔն Ավդա դալ ալբեկ եկյանը: Բժշկական գ գի իտ տ թյ նների թեկ եկն ած ծ ն ն 11985-ից 985-ից Երևանի ի ««Ս Ս ր բ Գրիգոր Լ սավ որիչչ»» նա Ս ր րբ վո բժշկական կ կենտ ենտ ն րոնի ախտորոշիչ բաժ ժան անմ մ նքի ղեկավա վարն արն է: Բժիշ ժիշկշկ-վիրաբ յժն իր ր մասնա ագ գի իտական գործ ծ նե նե ե թյ նը իրակ րակ կա անաց ցն ն մ մ է 1971-ից: Ավդալբեկյյան ան նն նե երի բ բժշկա ժշշկական տոհﬕ եր րրորդ ս սե եր նդ դը ը ներկ կայաց-ն մ են Արﬔ Արﬔն Ա Ավ վդա վ դալլբե բեկ եկյան նի ի երկ ո որ րդի ր դին նե երը ե րը՝ Ս Ս րեն և Ռ բե բեն ն Ավդալբեկյանն նե երը: ը Երկ սն ն էլ ավ վար արտ տ տել ել են Եր Ե ևանի ի Մ. Հեր րա աց ա ան նվան ն պետական բժ բժշկ բժշկա շկակա կան ն համ համ մալ ալսարանը: ը Եր րի իտաս տաս սարդ արդ բժ բժիշ բժիշկ իշկ կ Ռ Ռ բ բեն են ն Ավդալբեկյա անը ը բժշկա ական մ մայր այր ԲՈ ԲՈւՀ-ի ՈւՀ-ի թ թե երապև ևտիկ նե նեղ եղ մաս սնագի-տ թ տ թյյ ննե ներ ր րի ի ամ ա բիոն նի ի դոցեն ցենտ ե տ է: Բժշշկա Բժ կակ կ կան ան գ գի իտ տ թ թյյ ն ննե ներ ներ րի ի թե թեկ կնա նած ծ ն աշ աշխ խ խա ատ ա տ մ է «Ս Ս րբ Գր րիիգ գո գոր ր Լ ս սավորի իչ» բժշկ բժշկա կական ն կենտր րոն մ՝ որպես ս գաստր րոէն ոէնտե երոլոգ:: Կրտ Կր տսե սեր րՍ Ս ր րե ենը թ թեև եև ը ընտ նտր նտ ր րել ել է բ բժշկի ժշկի ժշ կի մ մաս ասն աս նա ագի գիտ տ տ թյ նը նը, ը, բա բայց յց ա այյսօ սօր կա այլյլ գոր ն.. նա ատ տաﬓ բ ն իրա նա ակ անաց ցն մ է ա րծ նե թյ յ ն աﬓաբ յժ է: Նշշենք, ենք,, որ կ կո ոչ մով վ բժիշ բժիշկ շկների ա այս յս տո տ տոհ հմած մած ծա առ մ նաև Ս Ս րեն Խա Խ աչատ տ րի ի Ավդալբեկ եկյանի ե եղ ղբոր դ դ ստ ստրն տրն է՝ Նարինե Էդ ար րդի իԱ Ավվդ դա դալլբեկյա անը: Նա Ն զար րﬕկներ րի՝ ի՝ Ս րե ենի ն և Ռ բե ենի ի հետ տ ﬕասի ս սին ն շա-ր նակ ն նա ակ կ մ մ է գե գեր եր րդա դաս ստա տան նի ի բժ բժշկ բժշկա շկա ակա կան ն գի գիծ ծը՝ ը ն ը՝ ներ երկ եր կ կա այա ա յաց ցնե նելլլով ով ե եր րրո րորդ րդ սե եր նդը դը:: Ն Նա արի րին նե ե Ավ Ավդ դալ դ ալբ ալ բեկ բ եկյանը ծ ծնվել նվ վել ե է 19461946-ին, -ին, ավա վարտելլ Երևա-նի իպ պե ետակ կան ան նբ բժշկա ժշկա ժշ կ կ կա կան ան ի ինս նստի նս իտ տը տը: ը: 19 1970-ա 970-ա ակ կան անն նն նե երի րին ն աշ աշխ խա խ ատե տ տելլ է շտ շտա տապօ պօգ գն թյ ն մ, հ հի իմա բ բժշկա ժշկակ կան ան մ մայր այր ԲՈ այ ԲՈւՀ-ի ՈւՀ ւՀ-ի թե երա րապ պ պիա իայյի իա ի ամ-բ բի բիո ոնի ն դ դո ոցենտ ցենտ է:

40

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

2015 թվականի սեպտեմբերի 10-ը Ֆրանց Վերֆելի 125-ամյակի, իսկ սեպտեմբերի 18-ը՝ Մուսա լեռան հերոսական պաշտպանության 100-ամյակի օրերն են

ՀԱՅ ԺՈՂՈՎՐԴԻ ԼԱՎԱԳՈՒՅՆ ԲԱՐԵԿԱՄՆԵՐԻՑ ՄԵԿԸ «Ես միշտ սիրել եմ Ֆրանց Վերֆելին, հիացել նրանով՝ որպես ոգեշունչ քնարերգուի, և բարձր եմ գնահատել նրա հետաքրքիր արձակը»: ԹՈՄԱՍ ՄԱՆ, գերմանացի գրող Անուններ կան, որոնց երբեք չի կարելի ջնջել հայ ժողովրդի հիշողությունից։ Նրանք աշխատել և գործել են պատմության այն ահավոր պահին, երբ ամեն ինչ շուռ էր տրվել, և աշխարհը գնում էր մոռանալու Հայոց եղեռնը, ջարդերը և Արևմտահայաստանի կորուստը։ Ճակատագրական այդ պահին Ֆրանց Վերֆելն իր «Մուսա լեռան քառասուն օրը» զարմանահրաշ վեպով եկավ հոծ գիծ քաշելու ջարդարարների ամեն ինչ մոռացության մատնելու ուղղությամբ թափած ջանքերի վրա և ի լուր աշխարհի հայտարարեց, որ ոչ միայն կոտորվել ու իր բնօրրանից քշվել է մի ամբողջ ժողովուրդ, այլ այդ սխրագործ ժողովուրդը ամենահուսահատական վայրկյանին նույնիսկ մարտնչել է գոյատևման համար և ապրում է դեռ։ 1915-ի հուլիսի 13-ին Կիլիկիայի Սուեդիայի շրջանի հայկական գյուղերում տների պատերին հայտարարություն էր փակցված, որով կարգադրվում էր պատրաստ լինել 8 օրից ուղևորվելու Միջագետք՝ Դեր-Զորի անապատ, ուր իբրև թե պետք է վերաբնակեցվեր ոչ մուսուլմանական ազգաբնակչությունը։ Ի պատասխան թուրքական կառավարության հրամանի` Մուսա լեռան և հարակից 5 գյուղերի յուրաքանչյուր բնակիչ որոշում է Մուսա լեռան գագաթին կազմակերպել պաշտպանություն։ Տղամարդիկ ու կանայք, ծերունիներն ու երեխաները, թողնելով իրենց տները, բարձրանում են լեռը` վերցնելով ﬕայն հրացան, վառոդ, փամփուշտ, կերակուր և ջուր։ Հարձակվող թշնամու կանոնավոր զորքը պարտություն է կ կրում, րում, և դր դր րա անից գազա ազած թուրքական հրամանատարությունը զենքի է կոչում ﬔրձակա գյուղերի ողջ մուսուլմանական բնակ չութ յա նը։ Ցամաքի կողﬕց կտրելով մուսալեռցիներին արտաքին աշխարհից` որոշում են սովամահ անել նրանց, մյուս կողﬕց զառիթափն էր ու ծովը։ Հայերը սկսում են փրկություն փնտրել ծովի կողﬕց։ Դի մադ րութ յան 53-րդ օրը` 1915ի սեպտեմբերի

12-ին երևում է ֆրանսիական Գիշեն» ռազմանավը։ Լողալով նավին են մոտենում ﬕ քանի մուսալեռցիներ։ Նավապետը Էսկադրայի հրամանատարին հաղորդում է հայերի օգնության խնդրանքը։ Շուտով ափին է մոտենում «Ժաննա դ’Արկ ռազմանավը` ուրիշ պահականավերի ուղեկցությամբ։ Մուսա լեռան ապստամբներն իրենց ընտանիքներով` ընդաﬔնը 4.058 մարդ, նավ են բարձրանում ու փրկվում։ Ավստրիացի գրող Ֆրանց Վերֆելը, այդ աﬔնից ոգեվորված, որոշում է գրել վեպ՝ Մուսա լեռան քառասուն օրը անվամբ։ Այդ աﬔնի մասին նա իր տված հարցազրույցում ասել է. Մուսա լեռան պաշտպանությունից այնքան ոգևորված էի, որ ցանկանում էի օգնել հայերին՝ գրելով վեպ և պատﬔլով այդ իրադարձությունը ամբողջ աշխարհին։ Գրքի ստեղծման գաղափարը ծագել է 1929-ին, երբ նա եղել է Դամասկոսում, որտեղ տեսնում է, թե ինչպես են հայ երեխաներին աշխատանքի դնում գորգի գործարանում։ Հայ ժողովրդի անհասկանալի ճակատագիրը Վերֆելին ստիպում է գրիչ վերցնել... Վեպը գրվել է 1932-ին, գերմաներեն, իսկ ﬕնչև վեպը գրելը Վերֆելը ուսուﬓասիրել է ամբողջ Հայաստանի պատմությունը։ «Մուսա լեռան 40 օրը վեպը լույս է տեսել 1933-ին՝ այն ժամանակ, երբ ամբողջ մարդկությանը սպառնում էր ֆաշիզմը: Գերմանիայում այն արգելվել է և հրապարակավ այրվել: Իսկ ԱՄՆ-ում գրքի լույս տեսնելուց հետո 1934-ին առաջին երկու շաբաթում այն վաճառվել է 34.000 օրինակով։ Նույն տարվա դեկտեմբերին աﬔրիկյան "Times" ամսագիրը գիրքը համարել է ամսվա գիրք։ Այն թարգմանվել է 34 լեզուներով: Դատապարտելով հայերի ցեղասպանությունը՝ Վերֆելն աշխարհին ահազանգում է Գերմանիայի ռազմամոլ քաղաքականության արյունալի հետևանքների մասին, մուսալեռցիների հերոսական պայքարի օրինակով մարդկությանը կոչում անձնազոհ պայքարի:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 41

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 8

Լրագրողների համաշխարհային օր Օրվա ընտրությունը իրականում պատահական չէր: 1943-ի հենց այդ օրը Բեռլինում ֆաշիստների կողﬕց մահապատժի ենթարկվեց 1942-ին գեստապոյի կողﬕց ձերբակալված չեխ լրագրող, գրական և թատերական քննադատ, հրապարակախոս Յուլիուս Ֆուչիկը: Նույնիսկ բանտում Ֆուչիկը չթողեց մասնագիտությունը և հասցրեց ﬕ գիրք գրել «Ռեպորտաժ՝ կախաղանի օղակը վզին» վերնագրով, որի համար 1950-ին հետմահու պարգևատրվեց Խաղաղության ﬕջազգային մրցանակով:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 8

Գրագիտության միջազգային օր ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողﬕց այդ օրը հայտարարվել Է 1966ին անգրագիտության վերացման վերաբերյալ կրթության նախարարների համաշխարհային խորհրդաժողովի առաջարկությամբ, որը 1965-ի սեպտեմբերին տեղի է ունեցել Թեհրանում: «Գրագիտությունն ազատություն է». այդ հասկացության իմաստն այդպես են սահմանել ՅՈՒՆԵՍԿՕում: Աշխարհում ﬕլիոնավոր մարդկանց համար գրագիտությունը, տառաճանաչությունը դեռ անհասանելի արժեքներ են: Սակայն ուրախալի փաստ է, որ Հայաստանում այդ առումով իրավիճակը շատ բարենպաստ է: ՄԱԿ-ի տվյալներով՝ աշխարհում մոտավորապես 776 մլն չափահաս մարդ գրել ու կարդալ չգիտի, նրանց ﬔծ մասը կանայք են:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 9

Գեղեցկության միջազգային օր Տոնի ստեղծման գաղափարը պատկանում է "CIDESCO" էսթետիկայի և կոսﬔտոգոլիայի ﬕջազգային կոﬕտեին: Սկսած 1995-ից` պաշտոնապես գոյություն ունի գեղեցկության տոնը: Այս օրն ամբողջ աշխարհում ողջունում են այն աﬔնը, ինչն առնչվում է գեղեցիկին և գեղագիտությանը: Շատ երկրներում այդ օրն անց են կացվում գեղեցկության մրցույթներ: Գեղեցկության առաջին մրցույթը տեղի է ունեցել 1888-ին Բելգիայում, իսկ առաջին «Միսս Աշխարհը»՝ Լոնդոնում, 1951-ին: «Գեղեցկությունը հատուկ է բոլոր առողջներին: Նա է ներդաշնակությունը, նրանում է հանգստության երաշխիքը... Հենց նա է խթանում զարգացուﬓ ու առաջընթացը»: Գեղեցկությունը ժամանակին այսպես է բնորոշել ռուս գրող Ֆյոդոր Դոստոևսկին: Գեղեցկությունը հարաբերական է, իսկ ճաշակին ընկեր չկա, այնպես որ, հիացեք գեղեցկությամբ և եղեք գեղեցիկ:

42

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 16

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 19

Օզոնի շերտի պահպանման միջազգային օր Յուրաքանչյուր տարի ողջ աշխարհում նշվում է օզոնային շերտի պահպանության ﬕջազգային օրը: Այն համամարդկային խնդիր է, որի լուծման համար չափազանց կարևոր է բոլոր պետությունների դերը: Օզոնային շերտը թեև կազմում է մթնոլորտի խտության ընդաﬔնը 1/10000 մասը, սակայն նրա պաշտպանիչ նշանակությունը կենսոլորտի համար անգնահատելի է, այն կլանում է Արեգակից դեպի Երկիր մոլորակ եկող ուլտրամանուշակագույն վտանգավոր ճառագայթների զգալի մասը և, կարծես վահան՝ պաշտպանում կենդանական և բուսական աշխարհը: Պահպանենք օզոնային շերտը, չէ՞ որ այն պահպանում է ﬔզ:

Խաղաղության միջազգային օր

Աﬔն տարի նշվող այս տոնը, ներգրավելով ﬕլիոնավոր մարդկանց, կոչված է մարդկությանը ստիպել ոչ ﬕայն խորհել խաղաղության մասին, այլև հանուն դրա ինչ-որ բան անել: Խաղաղության ﬕջազգային օրը հրադադարի և բռնությունից զերծ լինելու համընդհանուր կոչ է: Հակամարտության զոհերի ﬔծ մասը անզորներ են` անﬔղ քաղաքացիներ, հայրեր, մայրեր, երեխաներ: Մեզ պետք է ոգևորի այն, որ պատերազﬓեր ազգերի ﬕջև ավելի սակավ են լինում:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 21

Հայաստանի Հանրապետության անկախության օր 24 տարի առաջ Հայաստանի Հանրապետությունը հռչակվեց անկախ պեպե ետություն: 1991-ին Հայաստանում տեղի ունեցավ հանրաքվե: Ընտրական ան ն իրավունք ունեցող բնակչության շուրջ 94,5 տոկոսը մասնակցեց, իսկ ավեելի քան 99 տոկոսն «այո ասաց անկախ, ազատ և ինքնիշխան պետություն ունենալու հայ ժողովրդի երազանքին: Դրանք երանելի ժամանակներ ր էին, թեև շատերի մոտ կային լուրջ մտահոգություններ երկրի ապագաայի հանդեպ: Արդյո՞ք Խորհրդային Միության փլուզումը անդառնալի գո գոր րծը ծ ծընըն ն-թաց է: Չկա՞ր վտանգ, որ ﬔռնող կայսրությունը ﬕ վերջին ճիգով կհար ար րվավաա ծեր անկախության ձգտող Հայաստանին ու մյուս հանրապետություններ րին: ի ին: ին Ինչպե՞ս անել, որ Հայաստանը չﬓար կայսրության փլատակների տակ: ա կ: Կարո՞ղ էր Հայաստանը ﬕայնակ ապրել առանց Ռուսաստանի: Կարո՞ղ էր Հայաստանը ﬕայնակ դիմակայել Ադրբեջանին ու Թուրքիային: Ինչպե՞ս էր լուծվելու Ղարաբաղի հարցը: Կարո՞ղ էր Հայաստանը տնտեսապես կենսունակ պետություն դառնալ: Հարցերը սրանցով չէին սահմանափակվում: Այս հարցերը, սակայն, ﬕասնաբար կամ առանձին, ունեին ﬔկ պատասխան՝ անկախությանն այլընտրանք չկար:

ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ 27

Զբոսաշրջության միջազգային օր Տոնը հաստատվել է ՄԱԿ-ի գլխավոր վեհաժողովի զբոսաշրջության համաշխարհային կազմակերպության կողﬕց 1979-ին, իսպանական Տորեմոլիմոս քաղաքում։ Այս տոնի նպատակը զբոսաշրջության քարոզչությունն է, համաշխարհային հանրության տնտեսության ﬔջ ունեցած ներդրման լուսաբանումը, ինչպես նաև տարբեր երկրների ժողովուրդների ﬕջև կապերի զարգացումը։ Զբոսաշրջության տոնը նշվում է աշխարհի շատ երկրներում ավելի քան 30 տարի։ Հետաքրքրական է, որ աշխարհում զբոսաշրջության առաջին գործակալությունը բացվել է Թոմաս Կուկի կողﬕց 1841-ին։ ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 43

44

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

THE UNIVERSITY WHERE YOU STUDY

We hereby introduce you the brief history of YSMU and some information that may be helpful for you. Also take into account please that our newspaper is your newspaper and we'll welcome you if you actively take part in the works of our editorial. YSMU was founded in 1920. The highest administrative organ is the University Council, which convenes at least twice a year. The Council makes decisions about the main activities of the University. The Rectorate of the University controls the way the decisions are realized during the intervals between the University Council sessions. The hospitals, clinics and centers are involved in the University Council of Clinics. The Rector of YSMU carries out the direct control of the University Council, the Rectorate and the Board of Clinics. The faculties or the departments are the structures organizing the academic process. These faculties are: General Medicine, Stomatology, Pharmacy and Military medicine. A er graduating from the University the students enter Internship or Residency. The main units in the academic process are the chairs, where students, interns and residents get their education. Almost all the theoretical chairs are located in the 3 blocks of the University. The Clinical Chairs are located in the University Hospital, and different hospitals and clinics of Yerevan. The training is carried out in Armenian, Russian and English languages. Students study the theoretical and clinical disciplines according to the academic curriculum of the faculty. The department of International Affairs, International Students' Dean's office and premedical Department organize the study of foreign students. The educational process is carried on in the Armenian, Russian and English languages, and the medical students learn theoretical and clinical subjects according to the curriculum and the duration of the academic course of studies. The education is both paid and free of charge. The educational process of foreign students is organized by the Department of International Relations, the Dean's Office for

Foreigners and Preparatory Department. Foreign students are provided with hostels and dormitories. Health resorts, camps and rest homes in picturesque regions of Armenia provide adequate rest for our teaching staff and students. For foreign students a hostel is provided. It is located in the district Nor Zeytun of Yerevan, in the students' town. The University has got a library, a reading hall which is equipped with modern technique, enables in the academic and research processes. Various entertainments organized by the Students' Parliament, Students' Scientific Society and numerous sport and culture clubs play an undoubtedly important role in the students' life. The newspapers Apaga Bzhishk (Future Doctor) and Medicus, with sections in the Armenian, Russian and English languages are published. Students of YSMU have an exclusive chance of acquiring various nominal scholarships. Nominees for grants are chosen based on demonstrated excellence in academics as well as proven interest and participation in both scientific and social activities. The most prominent local students of YSMU are awarded with "Mkhitar Heratsi scholarship" (generally 2 scholarships each year), named a er Mkhitar Heratsi. Mkhitar Heratsi was the great Armenian scientist and doctor of the 12th century is the founder of Armenian classical medicine. Included in his work were the study of feverish and infectious diseases, their etiology, pathogenesis, clinic prophylactics and treatment. He also studied the anatomy of the eye, the urinary tract and many other diseases. Since 1989 Yerevan State Medical University has been named a er Mkhitar Heratsi. For their social activities and best achievments in academic life local students are also given some other nominal scholarships named a er armenian well-known scientists There are also special nominal scholarships specifically rewarding the progress of the foreign students of YSMU. Those students receiving these nominal scholarships also possess privileges in the further choice of clinical specialization.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 45

CAN’T FIND THE NEEDED BUILDING? HERE’S A COMPACT MAP... CENTRAL BUILDING The department of Physical Culture and Health

The utmost difficulties on the first days for first year students is to find their departments, that’s why we have included in here a guide to the departments of YSMU. We are sure that getting aquainted with the building you’ll find the needed department easily. These guide is a necessary part for the first year students. Further you will be informed about other departments.

LABORATORY BUILDING ADMINISTRATIVE BUILDING

Thee depa Th depart rtme tment nts ts off Lat ati tin in and d Foreign Languages, Russian Language, General and Bioorganic Chemistry, Pharmaceutical Chemistry, Normal Physiology, Medical and Biological Phys Ph y ic ys icss, Med edic ical al Bio iolo logy gy y and Gen enet etic icss ic

ANATOMICUM The department of Social Sciences, Armenian Language and Medical Terminology, the Course of Medical History

The department of Normal Anatomy

WELCOME FRESHMAN YEREVAN STATE UNIVERSITY OPENS ITS DOORS FOR YOU. ENTER HERE WITH THE DETERMINATION THAT YOU WILL MAKE THE YEARS SPENT HERE A PERIOD OF AQUIRING KNOWLEDGE. TAKE CARE ABOUT WHAT YOU WILL BE GIVEN IN THE CLASSROOMS, LABORATORIES AND CLINICS. Dear freshman, here you are- a student of Yerevan State Medical University. Your first day started with the mee ng of University Staff who welcomed you, gave instruc ons and explana ons about University rules, introduced the demands and your responsibili es. I am certain you didn’t get everything right on the first day. I am confident you will later have a chance to get all the needed answers from the deans’ offices and chairs. I offer my help to introduce the answers to the ques ons which are very important to you, about which you must be informed right from the first days of your studies, otherwise you’ll have difficul es later. On this occasion, our request to the Vice Rector on educaƟonal issues of YSMU, prof. Samvel Artsrun AveƟsyan, to introduce the issues concerning educaƟon process, which will help you to get instructed on the first days of your studies. "APAGA BZHISHK" Έ"FUTURE DOCTOR"Ή NEWSPAPER Your friend and advisor from now on

BE INFORMED ABOUT YOUR RIGHTS AND RESPONSIBILITIES YOU HAVE THE RIGHT... AND YOU OUGHT TO · To elect and be elected in the faculty councils of the University. · To take part in the most important issues of the University concerning the students ·To use the library, educational, scientific, sport sections of the University free of charge. · To take part in the student scientific work. · To determine the list of the subjects according to the specialization in the frames of the curriculum by the knowing of the dean's office. · To attend any classes organized in the University, raise the questions to change the lecturers who don't give high-quality academic lectures. · To master the theoretical part of the chosen spe-

cialty thoroughly, practical skills and the innovative methods of research. · To attend the lectures and practical lessons by all means. · To perform all the tasks in time according to the syllabus. · Always do one's best for raising the overall level , physical and moral perfection. · To obey the rules of the inner disciplinary regulations of the University. · To use the equipment of the university properly, to save material resources and to take care of the property of the University.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 47

THE EDUCATIONAL DISCIPLINE IN THE UNIVERSITY The educational process in the University is organized by the timetable according to the syllabus. The educational timetable is formed for a semester and is posted not later than 10 days before the start of each semester. Before each class(during the breaks) in all the classes, laboratories and cabinets the assistants and postgraduates prepare the educational devices. For doing the educational practical classes each year students are divided into groups. Out of each group an organizer of the group is appointed by the order of the Dean. The organizer of the group is directly exposed to the

Faculty Dean and realizes all the instructions and orders of the latter. Having and excused absences the student ought to inform the Faculty Dean not later than the next day and right on the coming day give the corresponding reasoning for not being present at the lessons. In case of illness the student gives a reference from the corresponding medical institution. The students must stand when the lecturer enters the classroom. The students must take care of the property of the University.

Awards

Penalties

For being a high-achiever and for actively taking part in social life the following awards are given. 1. giving thanks 2. nominal scholarship 3. awarding

In case of the violation of the inner disciplinary regulations the following penalties are carried out. 1. warning 2. rebuke 3. strong rebuke 4. fully or partly deprivation of the scholarship 5. expulsion

EDUCATIONAL PROCESS Yerevan State Medical University realizes ongoing and integrated educational program besides the Faculties of Public Health and Pharmacy. The faculty of Pharmacy realizes two-level system of education Bachelor's and Master's study. Bachelor's education duration is 4 years. In the faculties of General Medicine and Military Medicine the educational process is 6 years and in the faculty of Stomatology it is 5 years. After the basic education graduates continue their education in clinical ordinatura or the Masters of Public Health. The duration of the Clinical ordinatura is fixed by the chosen specialization.

48

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

EXAMS, TESTS Right -side c heck-ups

At the end of the semester, and in the hig at the end of th her grades, e term studie s, in the right check-book th page of the e check-up m ark is put. Th check –up is e right side put in case th e student has ent at all the been preslessons and has done all the syllabus. th e tasks of In the case o f all the prese right-side che nce of all the chk-ups the ch eck-book is "c the Dean and losed" by the students is allowed to take exams..

k -ups

Left-side chec

ts must ht the studen g u ta s ct je b e list From some su marked in th re a h ic h w ps They are pass check-u e check-book. th f o e d si ft le left-side and in the e aim of the h T s. m xa e ledge. equal to the udents' know st e th ck e ch to ck-up check-ups is t has the che n e d u st e th se ctures or It is put in ca ttended the le a , e d si t h g ri tisfacmark in the ns and has sa o ss le d se is covered the m ring the term. tory marks du

WHAT TO EXPECT IF YOU HAVE ABSENCES

For getting the check-ups the student must take part attendances the students doesn’t cover the program in the lectures and in practical lessons(seminars, lab- and thus is deprived of the right to pass the checkoratory works): Not covering the 15 % of the subject ups and exams and is removed from the university.

PRESENT, ABSENT, BEING LATE The students must be in time for the lessons. On being late he/she must get an absent.. During the lessons the students is allowed to leave the classroom only by the permission of the lecturer.The absence of the student is con-

sidered an excused one if the corresponding documents are presented. The students attend lessons in medical uniform.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 49

REGULATIONS FOR ORGANISING AND FOR TAKING THE EXAMS AND CHECK-UPS THE ORGANIZATION AND PASSING PROCESS OF CHECK-UPS AND EXAMS Be aware of the regulations of check-ups and exams , for not saying you weren’t aware of them later. By the end of each semester, according to YSMU recdtor’s order, the clear deadxlines for both semester exnf aminations , check-ups anf 2 reexamination sessionss are announced. . The exams and checkkrups of the subjects are orh ganized at the end of each d studies or the nexd day and sthe 2 reexamination sese sions are organized by the deadline of the Rector, e . Students studying by the programe of Ongoing and d Integrated Education and d

pass the exams by computer testing by 10 point assessment system. . The exams of the main subjects in the Bachelor's and Master's are organized according to the "Oral exam check system". . The left -side check-up is put in the case of satisfacorty mark recieved by the quizes during he semester. The students not passed th checkups are allowed to pass only in the reaxmination session.

THE REGULATIONS FOR THE LIBRARY AND READING HALL USE Dear students, don’t forget et that it’s not only you who o comes to this library and usess the books, they must pass on n to other students too, so try ry not to damage the books , lose or tear them, otherwise e you’ll have to compensate. The textbooks are given acccording to the syllabus up to o the end of the subject studdies. In case of book loss or damage, you have to return back the same book or a book corresponding to it that the library needs.

50

You can also use the reading hall , where you can order additional literature besides the textbooks and other materials. The service in the reading hall is held by means of the student cards.You are not allowed to take out the textbooks. Don’t forget that in the reading hall you ought to · Keep silence · Switch off the cell phones · Don’t hold discussions · Also remember · The reading hall is not a dating area

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323)

ALL THE WORKERS AND STUDENTS OF THE UNIVERSITY MUST FOLLOW THE SAFETY RULES The students and workers of the University must use the equipment , the goods of the university properly and must cover the costs of the damage caused by them. The security staff has the right to demand from the workers and students to keep the rules of safety , if needed to check the student cards or documents that state their identity.

The workers must obey all the rules of the safety and after the working day or being out of the office , they must switch off all the lights, electarical equipment , close the windows and lock, be aware of the rules of safety of the University. On days off the entrance to the university is banned.

BE CAREFUL, NOT TO BE REMOVED FROM THE UNIVERSITY BECAUSE OF SMOKING Be informed: You are not allowed to smoke in the area of the university except for the smoking areas. It is banned to have alcohol in the university except for the meetings organized by the University staff. It’s a rude violation being under alcohol or drug influence in the university area. The cases of violation of the rules mentioned above and also any other activity that is restricted must be prevented

by the corresponding sections and the violators must be inflicted a penalty. In case violation of the regulations of the university and the duties and responsibilities stated by the inner discipline rules, remarks,rebukes,or removal from the university can be carried out for the workers, and students of the University.

HOSTEL If needed the University gives rooms in the hostel. The regulaions for living in the hostel are defined according to the agreement.In the case of dissolving the agreement by the student or for being expelled from the University the fee for living is not given back except if the educational process is stopped in case of health issues.

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ (FUTURE DOCTOR) Գլխավոր խմբագիր ՍԵԴԱ ԽԱՉԱՏՈՒՐԻ ԹՈՐՈՍՅԱՆ Editor SEDA TOROSYAN Թղթակից ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲՅԱՆ Անգլերեն նյութերի պատասխանատու ԱՆԱՀԻՏ ԴԵՄՈՒՐՉՅԱՆ Համակարգչային ձևավորող ՎԱՐԴՈՒՀԻ ՄԵԼԻՔՍԵԹՅԱՆ Լրատվական գործունեություն իրականացնող՝ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան հիﬓադրամ: Թերթը գրանցված է ՀՀ արդարադատության նախարարությունում: Գրանցման վկայական՝ N 299 Տպագրվում է Լեգալ Պլյուս ՍՊԸ հրատարակչությունում: Հասցե՝ Երևան 0025, Կորյունի փ. 2 Հեռախոս՝ (060) 62-12-46, 2-46, 2-47 E-mail: apagabzhishk@ysmu.am Ծավալը՝ 52 էջ Տպաքանակը՝ 500 օրինակ Անվճար

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ Սեպտեմբեր 2015 N 11-12 (1322-1323) 51