YSMU, Apaga Bzishk

ԵՐԵՎԱՆԻ ՄԽԻԹԱՐ ՀԵՐԱՑՈՒ ԱՆՎԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆ

2016 ԹՎԱԿԱՆ N33-34 (1344-1345) ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ

ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԸ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐՈՒՄ Է ԻՐ 22-ՐԴ 22 ՐԴ ՌԵԿՏՈՐԻՆ՝ ԱՐՄԵՆ ԱԲԳԱՐԻ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆԻՆ, ԲԱՐԵՄԱՂԹՈՒՄ ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏ ԱՇԽԱՏԱՆՔ՝ Ի ՓԱՌՍ ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ ՄԻԱԿ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՊԵՏԱԿԱՆ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹՅԱՆ:

àõÕ»ñÓ ²Ù³ÝáñÇ »õ êáõñμ ÌÝÝ¹Û³Ý ³éÇÃáí Սրտանց շնորհավորում եմ բոլորիդ՝ Ամանորի և Սուրբ Ծննդյան տոների առիթով։ Տարեվերջն, անշուշտ, յուրաքանչյուրիս համար կատարված աշխատանքներն ամփոփելու և առաջիկա ծրագրերը նախանշելու ժամանակահատված է։ Այսօր մեր ԲՈւՀ-ի բոլոր գործընթացների կիզակետում ապագա բժիշկն ու դեղագետն է, ում կրթության որակի բարելավման ուղղությամբ արված բոլոր ներդրումները վաղը, վստահաբար, իրենց արդյունքն են տալու։ Անցած տարին ևս մեր համալսարանի համար կարևորվեց մի շարք ձեռքբերումներով։ Բժշկական մայր ԲՈւՀ-ն այժմ ընթանում է միջազգային բնագավառում իր արժանի տեղը հաստատելու, նոր ձեռքբերումներ և հաջողություններ գրանցելու, առկա ներուժը հզորացնելու և կրթության որակը բարձրացնելու հստակ ճանապարհով։ Այս գործընթացներում իր կարևոր առաքելությունն ունի նաև ուսանողը, ով իր աշխատասիրությամբ, նաև՝ պահանջկոտությամբ պետք է դառնա մեր կողմից իրականացվող բոլոր ծրագրերի անմիջական մասնակիցը։ Վստահ եմ, որ համատեղ ջանքերի շնորհիվ նորանոր ձեռքբերումներն ակնառու են լինելու։ Մխիթար Հերացու անվան Երևանի պետական բժշկական համալսարանը կերտում է առողջ ապագա, առողջ հայրենիք։ Յուրաքանչյուրիս բարձր պատասխանատվությունը, արհեստավարժությունն ու նախաձեռնողականությունն են հանդիսանալու մեր ժողովրդի առողջության կարևորագույն երաշխիքները։ Իսկ ուսանողների ձեռք բերած գիտելիքներն ու մարդասիրական արժեքները կապահովեն կերտելու մերօրյա՝ կոչումով բժշկի իրական կերպարը։ Մաղթում եմ, որ 2017 թվականին կյանքի կոչվեն բոլորի նվիրական ցանկությունները, և 2017-ը դառնա անձնական և մասնագիտական նորանոր ձեռքբերումների, հաջողությունների, խաղաղության և ստեղծագործ աշխատանքի տարի։

ԱՐՄԵՆ ՄՈՒՐԱԴՅԱՆ ԵՊԲՀ ռեկտոր

Congratulatory Message on the Occasion of New Year and Christmas I warmly wish you a Happy New Year and a Merry Christmas.

The end of the year, of course, for each of us is the time for summarizing the work performed and outlining future plans.

Today the center of all the processes of our University is the future doctor and pharmacist and surely, tomorrow we will see the results of all the investments that we have made upon the improvement of their educational quality. Last year we had achievements and advancements as well. Alma Mater is currently moving forward to state its worthy role in the international arena, to have new achievements and success, to enforce the present potential and to raise the educational level. Our student has his important mission in these important processes as well, who, with his hard work and sense of demand should be a direct participant in all the works performed by us. I am confident that through joint efforts, new achievements will be obvious.

Yerevan State Medical University creates a healthy future, a healthy homeland. The high sense of responsibility, professionalism and initiative of each of us, will be one of the guarantees of health of our people. And the acquired knowledge and humanistic values of the students will complete the image of today’s true doctor. I wish the fulfilling of your cherished desires in 2017. May 2017 be a year of personal and professional achievements, peace and creative work.

ARMEN MURADYAN YSMU Rector

Բժշկական համալսարանը 3-րդ անգամ հյ րընկալեց անվանի մանկաբ յժին: Այս անգամ ևս դահլիճը սիրով ընդ նեց նրան, իսկ Լեոնիդ Ռոշալը նորից արտահայտեց իր հիացմ նքը հայերի Հայաստանի նկատմամբ, կրկին անդրադարձավ իր գնահատմամբ շատ կարևոր ﬕ հարցի՝ ԵՊԲՀ- մ մանկաբ ժական ֆակ լտետի վերաբացմանը:

ԼԵՈՆԻԴ ՌՈՇԱԼ Ռ սաստանի Դաշն թյան բժշկական գիտ թյ նների ակադեﬕայի անհետաձգելի մանկական վիրաբ ժ թյան և ﬖասվածքաբան թյան գիտահետազոտական ինստիտ տի տնօրեն, Ազգային բժշկական պալատի նախագահ, անվանի մանկաբ յժ, պրոֆեսոր

Լեոնիդ Ռոշալի սրտացավ վերաբերմունքը երեխաների նկատ տմամբ, մարդկային ու մասնագիտական բարձր հատկանիշները հայ ժողովուրդը տեսել է դեռևս Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժի ից հետո, ինչպես նաև Արցախյան պատերազﬕ ժամանակ: Հերթական հանդիպման ժամանակ աշխարհի մանկական բժիշշկը ﬔր համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական անձնակազﬕ, ուսանողների և առող ջապահության տարբեր ոլորտների պատաս սխանատուների ուշադրությանը ներկայացրեց աշխարհի տարբե եր անկյուններում իր և իր թիﬕ կատարած հսկայական աշխատանքը ը: Անվանի բժշկի արխիվային լուսանկարների օբյեկտիվում տարբե եր ազգության երեխաներն են, որոնց բժիշկը օգնության ձեռք է ﬔկնե ել, փրկել, ապաքինել և վերադարձրել լիարժեք կյանք: Տարբեր տարի իների կտրվածքով արված մանկաբույժի անձնական լուսանկարները հնարավորություն ընձեռեցին ներկաներին հետադարձ հայացք նե ետել աղետների, արհավիրքների, ահաբեկչությունների տարեգրո ությանը:

Ա.Ա. ՄՈւՐԱԴՅԱՆ - Շ րջ 10 տար ց ավելի պատիվ նեմ ճանաչել բազմաթիվ երեխաների կյանքեր փրկած, արտակարգ իրավիճակներ մ ոչ ﬕայն բժշկական օգն թյ ն, այլև մարդկային բարձր հատկանիշներ ց ցաբերող աշխարհի մանկական բժիշկ Լեոնիդ Ռոշալին:Նա ներկայացն մ է բժշկական ﬕ ամբողջ դարաշրջան, ով ﬕշտ դժբախտ թյան ﬔջ հայտնված, օգն թյան կարիք նեցող մարդկանց կողքին է»: 6

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 2016 N 33-34 (1344-1345)

«Այն, ինչ կապված է Հայաստանի հետ, կարﬕր թելո ով է անցնում իմ կյանքում: Այստեղ լինում եմ և՛ ուրախ, և՛ տխուր օրերին: Նախօրեին խորհում էի. ձեր երկիրը չունի նա ավթ, ոսկի, բայց ունի քարեր, սարեր և ապրում է ժողովրդի ի տաղանդի շնորհիվ»,- այս խոսքերով սկսեց ԵՊԲՀ-ում տարբեր արհավիրքների, ահաբեկչությունների ժամանակ դժ ժվարին իրավիճակներում հայտնված երեխաներին նվիրվա ած հանդիպումը Ռուսաստանի Դաշնության բժշկական գի իտությունների ակադեﬕայի անհետաձգելի մանկական վի իրաբուժության և ﬖասվածքաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, Ազգային բժշկական պալատի նախագահ, պրոֆեսոր Լեոնիդ Ռոշալը: «Լեոնիդ Ռոշալի կերպարը ասոցացվում է հումանիզﬕ, բարձր պրոֆեսիոնալիզﬕ և մարդկային արժեքների ﬕ հե ետ: Նա ոչ ﬕայն մասնագիտական, այլև մարդկային պարտք է կատարում» - իր ելույթում նշեց ԵՊԲՀ ռեկտորի ի ժամանակավոր պաշտոնակատար Արﬔն Մուրադյանը: Նա տեղեկացրեց, որ համալսարանի գիտական խորհրդի արտահերթ նիստի որոշմամբ Լեոնիդ Ռոշալին է շնորհվելո ու ԲՈւՀ-ի պատվավոր դոկտորի կոչում: Շուրջ երկու ժամ տևողությամբ դասախոսության ընթացքում նա անդրադա արձավ բոլոր այն ողբերգական իրադարձություններին, որոնց կիզակետում հայտնվել են երեխաները: Հմուտ մանկաբույժի գնահատմամբ` աղետի գոտիներում հա ամապատասխան բժշկական խմբի կողﬕց անհրաժեշտ մա ասնագիտական բուժօգնության տրամադրումը հնարավո որություն է տալիս նվազեցնել հաշմանդամությունը, հետագա բարդությունները և մահացության ցուցանիշերը: Աֆղանստան, ԱՄՆ, Բեսլան, Հայաստան, Բեռլին, Հնդկա աստան, Ալժիր. բժշկի՝ օգնության ձեռք ﬔկնած գոտիների աշխարհագրությունը լայն է: Անգնահատելի է Ռոշալի բարեկամական վերաբերմունքն ոււ ցուցաբերած հսկայական աջակցությունը ﬔր երկրին ու ժո ողովրդին՝ հատկապես 1988-ի Սպիտակի երկրաշարժից տուժած երեխաների փրկության և երջանիկ մանկություն վե երադարձնելու գործում: «Մենք որդեգրել ենք անկախ տարիքից, սեռից, ազգայի ին պատկանելիությանից աշխարհի բոլոր անկյուններում երեխաներին օգնելու կարգախոս, չէ՞ որ գուցե ﬕ օր այդ երեխան ﬔծանա և փրկի աշխարհը»,-ընդգծեց Լեոնիդ Ռոշալը: Մանկաբույժը խոսեց նաև Կասպիսկում, Դուբրովկայում և Բեսլանում տեղի ունեցած ահաբեկչությունների մասին: Անվանի մանկաբույժը տարիներ անց առ այսօր վարժ հիշո ում է ծանր վիրավորում ստացած բոլոր տուժածների թիվը ը, անգամ լուսանկարների փոքրիկներին հիշում է անուն առ անուն: Աշխարհի մանկական բժիշկը իր հարուստ կենսագրության ﬔջ անգամ ունեցել է նաև ահաբեկիչների հետ բանակցելու ﬔ փորձ: Դասախոսության ընթացքում նա կարևորեց ﬕասնա ականությունը, որի շնորհիվ հատկապես դժվարին իրավի իճակներում հնարավոր է շատ խնդիրներ լուծել: Միջոցառումը եզրափակվեց Լեոնիդ Ռոշալին ուղղված հա արցերով: Ուսանողներից ﬔկի այն հարցին՝ թե ինչն է

Խոս ն լ սանկար, որը փաստ մ է այն մասին, որ ﬔծ մարդասերի, անձնազոհ բժիշկմանկաբ յժի բնավոր թյան աﬔնացայտ ն գծերից ﬔկը բարեկրթ թյ նն է:

Առանձնապես ջերմ էր հանդիպ մը անվանի վիրաբ յժ, բժշկական գիտ թյ նների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԲԳԱ և վիրաբ ժ թյան ԳԱ ակադեﬕկոս Հովհաննես Սար խանյանի հետ, մ որդին, ինչպես նշեց Ռոշալը իր ել յթ մ, իր տեղակալն է: պակասում աշխարհին խաղաղության համար, աշխարհահռչակ բժշկի պատասխանը ﬔկն էր՝ բարությունը: Ավելի քան 500 ներկաներին նա մաղթեց բարգավաճում, բավարարվածության զգացում կատարված աշխատանքից, առող ջություն, երջանկություն, իսկ բժշկական ԲՈւՀին՝ նախկինում գործող մանկաբուժական ֆակուլտետի վերաբացում:

Նորը՝ համալսարանում

2016թ. մայիսին ﬔր բ հ մ 2011 թվականից գործող աղետների բժշկ թյան ամբիոնը ﬕավորվեց արտակարգ իրավիճակների բժշկ թյան ամբիոնի հետ

և ներկայ մս գործ մ է հենց այդ անվան մով՝ շար նակելով ամբիոնի առջև դրված ժամանակակից խնդիրների իրագործ մը:

Բժիշկների վերապատրաստումը շարունակում է ﬓալ նրանց մասնագիտական հմտությունների կատարելագործման լավագույն ﬕջոցը: Այս նկատառումով համալսարանում ﬔծ ուշադրություն է դարձվում բժիշկների՝ հատկապես հեռավոր գյուղական վայրերում աշխատող բժիշկների վերապատրաստմանը: Օրերս համալսարանի սիմուլ յացիոն ուսումնական կենտրոնում անցկացվեց արտակարգ իրավիճակների բժշկության ամբիոնի կողﬕց իրականացվող հերթական վերապատրաստման դասընթացը, որին մասնակցում էին տարբեր նեղ մասնագիտացում ունեցող բուժաշխատողներ՝ անգամ հանրապետության հեռավոր մարզերից, նպատակ ուներ իրակականցնել այդ կարևոորագույն խնդիրը: Ի դեպ՝ սիմուլ յացիոն կենտրոնում գործում է ՀՀ պաշտպանության նախարարության կողﬕց վերջերս վերանորոգված և արտակարգ իրավիճակների բժշկության համար նախատեսված հատուկ դասասենյակ: Պետք է նշել, որ բժիշկներն առանձնահատուկ սիրով և ﬔծ հետաքրքրությամբ են մասնակցում նման ﬕջոցառուﬓերին՝ համոզված, որ դրանք բարձրացնում են մասնագիտական իրենց գիտելիքները, կատարելագործում հմտությունները: Հատկապես այս օրերին եղանակային չափազանց վատ պայմանները, դժվարանցանելի ճանապարհները հաղթահարած բժիշկները ﬔծ սպասելիքներով էին եկել կարևոր այս ﬕջոցառմանը:

8

ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ ԱԳ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ ԴԵ ԴԵԿՏ ԿՏԵՄ ԿՏ ԵՄԲԵ ԵՄ ԲԵՐ ԲԵ Ր 20 2016 16 N 33-34 (13 1344 44-1134 345) 5)

ՀՀ կառավ վա արո րութ ւթյյու ուն նը ը հավ վա անո նութ ւթյյու ուն ն տվ տվեց եց Զի Զին նվո վորական ծառայյու րակ ութ թյո յուն ւն անցն նե ելո լոււ մաս սի ին» օր րեն ենք քու ում մ նա նա-խատ տես եսվ ված փոփո փոխ խու ութ թյո յուն ւնն նե երի րին` ն` Երևան նի ի Մխիթ թար ար Հե Հ երաց ցու ու անվա վան ն պետ տա ակա կան ն բժ բժշկ շկա ակա կան ն հա համ մալս սա արան նի ի ռազ ռա զմա մաբժ բժշշկա կակ կան ֆակո կուլ ւլտ տե ետի ուսան նող ողն նե երի րի շրջ րջա անո նում ւմ պար պա րտադ դիր իր զինվ վո որա րակ կան ծառայյու ութ թյո յոււնի նից ց խո խոււսա սափ փող ող-ներ րի ի համ մար ար սող ղան անց ցքը քը» » փակ կե ելո լոււ նպ նպա ատակով ով։։ Ինչչպե Ին պես ս նշ նշեց եց ՀՀ պա պաշտ շտպ պա անո նութ ւթյյան ան նախար րար ար Վիգ գեն են Սար արգս գսյյա անը նը՝ փոփ փո ոխո խութ ւթյյու ուն ններ րի ի նպ նպա ատա տակն կն է զորակ կոոչի դեպք քու ում մ ապահ հո ովե վելլ հավ վա ասա սար ր մոտեցո ցում ւմ:: Խնդ դիր իրն ն այ այն ն է, որ ﬕ շար արք ք քա քաղ ղա աքա քաց ցինե ներ, ր, ստա տա-նալլով անվճ նա ճար ար կրթ րթու ութ թյո յուն ւն բժշ ժշկա կակ կան ան համա մալլսար րա անի ռազ ռա զմա մաբժ բժշշկա կակ կան ֆա ակո կուլ ւլտ տետո տում ւմ,, ան անց ցնելլով ով ողջ ծրա րագիր րը, ը, պատ տա ահա հաբ բա ար» ր» կտր տրվո վում ւմ են ինտ տեր երն նա ատո տոււրա րայյի ի

վերջի վեր ջին ն քն քննո նութ ւթյյու ուն նի ից» ց»,, – նշե շեց ցՎ Վ.. Սա Սարգ րգս սյան նը։ ը։ Արդ Ար դյո յուն ւնք քու ում, մ, նախա խար րարի խոսք քով ով,, նր նրան անց ց հն հնա արավ վոր որ չի լինո նում ւմ բանա նակ կ զոր րա ակոչչել ել որպե պես ս շա շար րքայյին ին զինվ վոր որ,, քան նի ի որ հա ամա մար րվո վում ւմ է, որ նրա րանք նք անցե ցելլ են ժա‫﬘‬ե ետա տա-յին յի ն զի զին նծա ծառ ռա այո յող ղների համար անհր րա աժե ժեշտ շտ ողջ կու ուր րսը սը,, նրան նր անք ք նա նաև և չե չեն ն կար րող ող ստան նալ ալ լեյտ տե ենա նան նտի կոչո չում ւմ,, քան նի ի որ կտր տրվե վելլ են քնն ննու ութ թյո յոււնի նից։ ց։ Նրա րանք նք չեն զորա րա-կոչչվո կո վում ւմ ո՛չ որպե պես ս շա շար րքայյին ին,, ո՛ ո՛չչ որպ պես ես սպա պա,, և նմա ման ն իրավ վի իճակ կը ը շար րու ուն նակ ակվ վու ում մ է երկ կար ար տարին ներ եր,, ինչչի ի կապ պակ ակց ցու ութ թյա յամբ մբ այս օրեն ենսդ սդրակա կան ն բա բաց ցթող ղու ուﬕ ﬕց ց կարող րո ղա ացե ցելլ են օգտվ վել ել բազմ մա աթի թիվ վ ու ուս սանո նող ղներ ր։։ Փոփ փո ոխո խութ ւթյյու ուն ննե ներ րով նա ախա խատ տես եսվ վու ում մ է ժա ժա‫﬘‬ ‫﬘‬ետա այի յին ն ծառ ռա այո յութ ւթյյու ունն նն անցա ցած ծ համ մա արե րելլ ﬕայ այն ն բոլլոր որ քնն ննու ությու թյ ուն ններ րը ը հա հանձ նձն նե ելո լոււ դե դեպ պքո քում ւմ։։

Համագ գոր ործ ծակ ակց ցու ութ թյա յան ն շրջա շր ջա-նակներու նակ ում մ վե վերջ րջեր երս ս հա հան նդի դի-պում պո ւմ կայաց ցավ ավ Երևան նի ի Մ. Հերա րաց ցու անվա վան ն պետ տա ակա կան ն բժշկ բժ շկա ակա կան ն հա համ մալս սա արան նի ի ռե ռեկկտոր րի ի ժա ժամա մանա նակա կավո վոր ր պա պաշշտո տո-նակ կա ատա տար ր Արﬔ ﬔն ն Մո Մոււրա րադ դյան նի ի և Սիրի րիա այի Ար րա աբակ կան ան Հանրապետու ութ թյա յան ն ԱԺ պատ ատ-գամ գա մավո վոր րնե ներ ր Օմա մար ր Ալ Ար րու ուբինի,, Ալա նի լան նԲ Բաք աքր րինի և Պա Պաաս աս կու ու-սակ սա կցո ցութ ւթյյան ան Լաթ թաք աքյյա ա նահ հան ան-գի բաժն նի ի պե պետ տ Ինա նաք ք Զ Զէէնայինի ﬕջև ջև:: Պատ Պա տվիր րա ակո կութ ւթյյան ան անդա դաﬓ ﬓեր րն ն անդ ան դրադ դար արձ ձան ան հայ այ-ս -սի իրի րիա ակա կան ն համ մա ագո գոր րծա ծակ կցո ցութ ւթյյա անը բժշ ժշկա կա-կան կա ն կր կրթո թութ ւթյյան ան ոլլոր որտ տու ում` մ` նշե շե-լով, լո վ, որ բժ բժշկ շկա ակա կան ն կր կրթո թութ ւթյյան ան բնա բն ագավ վա առո ռում ւմ երկո կոււ եր երկր կրն նե երի ﬕջև ակտի տիվ վ հա համ մագո գոր րծա ծակ կցո ցոււթյան թյ ան արդյյու ուն նքո քում ւմ է, որ սիրի րիաացի ուսան նող ողն նե երը կարող ղա անո նում ւմ են ստան նալ ալ որ րակ ակյալ բժշ ժշկա կակ կան ան կրթո կր թութ ւթյյու ուն: ն: Պա Պատ տվիրակո կութ ւթյյան ան անդ դաﬓ աﬓերը շնո նոր րհակ կա ալո լութ ւթյյու ուն ն հայտ հա յտն նե եցի ցին ն համ մալ ալս սա արան նու ում մ սո սո-վոր րող ող սիրի րիա ացի ուսան նող ողն նե երի հան հա նդե դեպ պ ցո ցոււցաբ բե երա րած ծ հոգ գա ատա տար ր վեր րա աբե բեր րմո մուն ւնք քի ի համ մար ար,, ին ինչչպե պես ս նաև նա և փոխ խան անց ցեցի ցին ն սի սիր րիաց ցի ի ուսանո նող ղներ րի ի հար հա րազա զատ տներ րի ի բար րե եմա մաղ ղթա թանք նքն նե երը րը:: Հանդիպմ ման ան ընթա թաց ցքո քում ւմ քննա քն նարկ րկվ վեցի ցին ն նա նաև և բժ բժշկ շկա ակա կան ն կրթո կր թութ ւթյյան ան և գիտ տու ութ թյա յան ն ոլո լորրտում տո ւմ հետա տագ գա համ մա ագո գոր րծա ծակկցութ ցո ւթյյու ուն նը ը խթ խթա անելլու ու,, ին ինչչպե պես ս նա նաև և համ մալ ալսարան նու ում մ սո սով վորո րող ղ սի սիրիա րի ացի ուսան նող ողն նե երի ուս ւսմ ման հետ կապ կա պվա ված ծ որո րոշշ խն խնդի դիր րնե ներ: ր: ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ ԱԳ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ ԴԵ ԴԵԿՏ ԿՏԵՄ ԿՏ ԵՄԲԵ ԵՄ ԲԵՐ ԲԵ Ր 20 2016 16 N 333-34 34 (13 1344 44-1 44 -1134 345) 5) 9

Գտն նե ելո լով, վ, որ ուս սա անող ղի ի հա համ մար չափազա չափ զանց նց կարև ևոր որ են այ այն ն պա պայյման մա ններ րը, ը, որտե տեղ ղ նա բնա նակ կվո վում ւմ է՝ ԵՊԲՀ ԵՊ ԲՀ ռեկտ տո որի ժաման նա ակավ վոր որ պաշշտո պա տոն նա ակատ տար ար Արﬔն Մ Մու ուր րադ ադ-յանն յա նն իր շր շրջա ջայյցը սկս կսեց եց ուսան նոողակ կան ան հանր րա ակա կաց ցարա րան նից ից,, որ որն ն ընդգ ըն դգր րկե կեց ց համ մալ ալս սարան նա ակա կան ն ուս սա անող ղա ակա կան ն հան հա նրակ կա ացար րան անի ի երկ կու ու մասն նա աշե շեն նքեր րը ը և հ հան անր րա ակա կա-ցար րա անի շրջ րջա ակա կայյքը քը:: ԲՈւՀ ԲՈ ւՀ-ի -ի ղե եկա կավ վա արո րութ ւթյյու ուն նը, ը, տեղո ղում ւմ ման մա նրամ մաս ասն ն ծանոթան նալ ալով ով հանր րաակաց ցա արա րան ններ րի ի վիճակի կին, ն, արձան նաա-

գրեց առ գրեց ռկա կա խնդ նդիր իրն նե երը րը,, որո րոնք նք սեղ եղմ մ ժա‫﬘‬ ժա ‫﬘‬ետ տու ում մ շտ շտկե կելլու ուղ ւղղ ղու ութ թյա յամբ մբ պատ տաս ասխ խանատ տու ուն նե երի րին ն տր տրվե վեցի ցին ն հստա հս տակ կ հա հանձ նձն նա արա րար րակա կան ննե ներ: ր: ԵՊԲ ՊԲՀՀ-ի ի ուսա անո նող ղա ակա կան ն հա հան նրակ կաացար րան անն նե երը տեղակ կայ այվ ված ած են Քա Քա-նաք քեռ եռ-Զ Զեյ եյթ թու ուն ն վա վար րչակ կան ան շրջ րջաանում նո ւմ: Հա Հան նրակ կա ացար րան անն նե երո րում ւմ ուսա սանող նո ղները կա կար րող են հյ հյու ուր րըն ընկ կալ ալվ վել ել՝՝ անկ կախ ախ սեռի ռից, ց, տարիք քից ից,, ազ ազգ գայի յին ն պատ պա տկան նե ելո լութ ւթյյու ուն նից ից և կր րո ոնակ կան ան ուղղ ու ղղվ վա ածո ծութ ւթյյու ուն նից ից:: Հան Հա նրակ կա ացա ցար րանն նե երի բոլո լոր ր սե սեննյակ յա կներ րը ը հա հագ գեցա ցած ծ են օգտագ գոր ործծ-

ման մա մ նհ համ հա մար անհ նհր րաժե ժեշտ շտ պարագ գաաներ րով ով:: Այ Այս ստե տեղ ղ կա կան ն նա նաև և սր սրահ ահն ներ եր,, որո րոնք նք նախատ տես եսվ ված ած են ընթ թեր երց ցանութ նո ւթյյան ան,, տա տար րբե բեր ր հա հան նդիպ պու ուﬓ ﬓեր և քնն նար արկ կու ուﬓ ﬓեր ան անց ցկա կաց ցնելլու ու հա ամա մար: ր: Հան Հա նրակ կա ացար րան անն նե երի առաջի ջին ն հա հարրկում կո ւմ գործող ճաշա շաս սրահ հու ում մ ուս սա անո նողղներ րին ին տրվ րվու ում մ է ան անվ վճա ճար ր նախ խա աճա ճաշ, շ, իսկ իս կ համ մա ակա կարգ րգչչա այի յին ն սե սեն նյա յակն կն ապ պաահով հո վվա ված ծ է ան անվ վճա ճար ր ինտերն նե ետո տով: վ:

Մ Մու ուր րա ացան ն» » հի հիվ վանդ դա անոց ցա այի յին ն հա համ մալիր րի ի մա ման նկակ կան ան և նոր րած ածն նա այի յին ն վե վեր րակեն կե նդան նաց ացմ ման ան կլին նի իկայյու ում մ տար րե եկա կան ն բոււժօ բո ժօգ գնո նութ ւթյյու ուն ն են ստան նու ում մ ինտ տես եսն նիվ իվ թեր թե րա ապի պիա այի յի կարի րիք ք ուն նե եցո ցող ղ 70 7000-ից ից ավ վեելի նո որա րած ծինն ներ եր և երեխ խա անե ներ ր ոչ ﬕայն Հա Հ այա յաս ստան նի ի բոլլոր որ ծնն ննդա դատ տներ րից ից,, այ այլև լև Արց Ար ցախի խից: ց: Արﬔ ﬔն ն Մո Մոււրա րադ դյանը կլ կլի ինիկ կա ակա կան ն աշ աշ-խատ խա տան անք քներ րի ի գծ գծով ով պրո րոռ ռեկտ տոր որ Արﬔն Մի Մ ինա նաս սյան նի ի և հ հի իվան նդա դան նո ոցայյին ին համա մա-լիր րի ի գլ գլխա խավ վոր որ բժի ժիշկ շկ Բա Բագ գրա րատ տԲ Բա ավեյյա անի ուղե ու ղեկց կցու ությ թյամ ամբ բ շր շրջե ջեց ց Մո Մոււրա րաց ցան» հիՎերջ Վե րջեր երս ե ս Գրա րանդ նդ Քե ն Քեն նդի դի» ի» ըն նկ կե երո րութ ւթյյան ան ն նախ խաձ խա ձե եռ-եռ վան վա նդան նո ոցայյին ին համալիրո րում ւմ,, ծան նո ոթա թա-նութ ւթյամ ամբ բ հիվա վան նդան նո ոցայյին ին համա մալլիր իրը ը համ մալ ալր րվե վեց ց ցավ ցա վ համալիր րի ի մա ման նկակ կան ան և նորածն նա այի յին ն վեր րա ակե կենն- նո անհ հրաժ ժեշ եշտ տ բժ բժշկ շկա ակա կան ն պա պար րագան նե երո րով վ և կահո հույ ւյք քով ով դան նաց ացմ ման ան կլին նի իկայյի, ի, անհետաձգ գե ելի բու ուժ ժօգն նու ութ թյա յան, ն, ան վեր րա ազի զին նվա ված ծ երկ կու ու նոր ռեան նի իմոբ բի իլո լով: վ: Մե Մեծ ծ պա պահ հան ան-ինչչպե ին պես ս նա նաև և մյ մյու ուս ս ծառ ռա այո յութ ւթյյու ուն ններ րի ի աշխ խա ատա տան նքի քին: ն: ջարկ րկ ունեց ցող ող ժաման նա ակակից ռեան նի իմոբիլն ներ երն ն անփ փոոՄան Մ անկ կա ակա կան ն և ն նո որա րած ծնայյին ին վե երա րակ կենդ դա անա նաց ցմա ման ն կլ կլիի- ջա րի ինելի են փոքր րիկ իկն նե երի անհետաձգ գե ելի բժշ ժշկա կակ կան ան նիկ կա այի ղեկավ վար ար,, ՀՀ ԱՆ գլ գլխա խավ վոր որ մանկ կա ակա կան ն ռե ռեաա- խար նու ութ թյո յոււնն առ ռա ավե վելլ ան անվ վտա տանգ նգ պայմ ման անն նե երո րում ւմ կազ ազ-նիմ մա ատոլլոգ ոգ Հր րան անտ տԿ Կա ալե լեն նտե տեր րյան նը ը նշ նշեց եց,, որ կլին նի իկա կան ն օգն կեր երպ պե ելո լոււ համ մար ար:: Նո Նոր ր ﬔք քե ենան նե երի շահագ գոր ործ ծում մը ը օրակ կան ան բուժ ժօգ օգն նու ութ թյո յուն ւն է տրամ մադ ադրո րում ւմ առ ռող ող ջջա ակա կան ն մակ մա ալիր րի ի նորածն նա այի յին ն ծառ ռա այո յութ ւթյյան ան ﬔջ հսկ սկա այակ կան ան տար տա րբե բեր ր խն խնդի դիր րնե ներ ր ուն նե եցո ցող ղ ավելլի ի քա քան ն երե րեք ք տա տասն սն-- համ դեր ր կո կոււնե նեն նա՝ ա՝ հաշվ վի ի առն նե ելո լով, վ, որ նոր րա ածի ծին ններ րը ը չա չափ փայակ յա կ փո փոք քրի րիկ կնե ներ րի, իսկ ձմռ մռան ան աﬕ ﬕս սների րին ն աշխ խա ատո տում ւմ են դե զանց զա նց զգայյու ուն ն են տեղափոխմ ման ան հարց ցու ում: մ: գեր գե րծա ծան նրաբ բեռ եռն նվա ված: ծ: Ռեա Ռ եան նի իմոբ բիլ իլն նե երի օգնո նութ ւթյյամ ամբ բ տա տար րեկա կան ն շո շուր ւրջջ 60 600 0 նո նո-Փոքր րիկ իկն նե երի զգա գալլի մա մասն սն ընդո դուն ւնվ վու ում մ է համ մա ալի լիր րի րած ծին է տեղա ղափ փոխվ խվու ում մ Մ Մու ուրացան ն» » հիվ վան անդ դա անոց ցա այի յին ն կազ կա զմո մում ւմ շու ուր րջօ ջօր րյա յա գոր ործ ծող ար րտա տագ գնա նա վերակ կեն ենդ դաա- րա համ մալի լիր րի մա ման նկա կակ կան ան և նոր րած ածն նա այի յին ն վե վեր րակե կեն նդան նաց աց-նաց նա ցմա ման ն բր բրի իգադ դի ի ﬕջջո ոցո ցով, վ, որը րը,, անկ կախ ախ եղանակայի յին ն հա ման ն կլ կլի ինիկ կա: ա: Այս ﬔքեն նա անե ներ րը զգ զգա ալի չափ ափով ով կնվ նվա ազե զեցցպայյմա պա ման ններ րից ից,, սպ սպա ասա սար րկո կում ւմ է ան նգա գամ մ հեռ ռա ավո վոր ր մա մարր- մա նեն ն թե թե՛՛ տե տեղ ղափո փոխ խմա ման ն ռի ռիս սկեր րը, ը, թե՛ ժաման նա ակը կը,, թե թե՛՛ ե եղա ղա-զեր զե րի բն բնա ակի կիչչներ րին ին:: Մ Մու ուր րա ացան ն» » հիվ վան անդ դա անոց ցա այի յին ն նե նակ կայի յին ն գո գոր րծոն նով ով պայ այմ մանավ վոր որվ ված ած ուշաց ցու ուﬓ ﬓեր րը: ը: համ մա ալի լիր րի մա ման նկակ կան ան և նոր րած ածն նա այի յին ն վեր րա ակե կեն նդանաց աց-- նա ման մա ն կլ կլի ինիկ կան ան բացվ վել ել է 199 9977-ին ին`` արգ գեն ենտ տի ինահ հայ այ համայն մա յնք քի ի հո հով վանա նավ վորո րութ ւթյամ ամբ: բ: 10 ԱՊ 10 ԱՊԱԳ ԱԳԱ ԱԳ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ ԴԵ ԴԵԿՏ ԿՏԵՄ ԿՏ ԵՄԲԵ ԵՄ ԲԵՐ ԲԵ Ր 20 2016 16 N 333-34 34 (13 1344 44-1 44 -134 -1 345) 34 5)

Արﬔն Մ%ր րադ ադյյա անը նը,, ԵՊ ԵՊԲՀ ԲՀ %ս% ս%ﬓ ﬓակա կան ն գծով պրո գծով րոռ ռեկ եկտ տոր Լար րի իսա Ավետի տիս սյա յան նը, ընդ ըն դհա հան ն%ր բժ բժշկ շկ% %թյա յան ն և ստո տոմ մատո տոլլոգի գիաական կա ն ֆա ֆակ կ%լտե տետ տնե ների րի դեկա կանն ններ եր Ն%նե Շահ ահվ վեր երդ դյա յան նը և Լազա զար ր Եսայյա անը այցելլեց եցին ին հյ% հյ %սվա ված ծաբա բան ն%թյա յան, ն, նոր որմ մալ անատո տոﬕ ﬕայի,, տե յի տեղ ղագ ագր րակա կան ն անա նատ տոﬕայի և օպե պեր րատիվ տի վ վի վիր րաբ%ժ% ժ%թ թյյան ան,, ին ինչչպե պես ս նա նաև և ախ ախտ տաբան բա նակա կան ն անա նատ տոﬕայի և կլինի նիկ կակա կան ն մո մորրֆոլլոգի ֆո գիա այի ամբի բիոն ոնն ներ եր: Ռեկ Ռ եկտ տորի պաշ աշտ տոնա նակ կատար րը ը ծա ծան նոթաց ցավ ավ %ս%ﬓական գոր ործ ծըն ընթ թացի ցին, ն, լսե սեց ց դա դաս սախո խոսսներ րի ի և %սա սան նող ողն ների առաջա ջարկ րկն ները րը,, ար արձ ձանագ նա գրե րեց ց առ առկ կա խն խնդի դիր րներ րը: ը: Շրջ ջայ այց ցից ից հետո հան անձ ձարար րա ակա կան ննե ներ ր տրվե տր վեց ցին ին համա մապ պատա տաս սխա խան ն աշխ խա ատա տակ կից ից-ներ րին ին,, մա մաս սնա նավ վորա րապ պես ես՝՝ հս հստա տակ կ քա քայյլե լեր ր ձե ձեռռնար նա րկե կելլ առ առկ կա սա սար րքա քավ վոր% ր%ﬓ ﬓեր երն ն ար արդ դիա իակ կան նանց նա նցն ն նե ել%,, անհ լ% նհր րաժե ժեշտ շտ բժշ ժշկա կակ կան գրա րակ կան% ն%թ թյյ% %նը թա թար րմա մացց-

Շրջ րջայ այց ցի ի հա հասց սցեն եներ երից ից ﬔկը լաբ բոորատոր մասն նա աշե շեն նքն էր: Պատա Պա տասխ սխան անատ ատու ունե ները րը ներ երկ կայա յացցրին րի ն մա մասն սնաշ աշեն ենքո քում ւմ տեղ եղակ ակայ այվա ված ծ հինգ հի նգ ամբի բիոն ոնն նե երը րը,, ուսուﬓ ﬓա ակ կան ան գոր գո րծը ծըն նթա թաց ցի մա ման նրա րամ մասն նե երը րը,, առ առ-կ խնդ կա ն իր նդիր ի ն ներ ե ն ու ծրա երն րագ գրե րեր երը: Կար Կ արև ևորվ վեց եց ուսո սոււﬓակա կան ն գո գործ րծընթաց ցը ը բար րե ելա լավ վե ելո լու, ւ, դասա սապ պրոց ցեեսին սի ն ﬕտվ տված ած նպա պաս ստա տավ վոր որ պայմ ման ան-ներ ստե տեղ ղծելլու ու և առ առկ կա նյ նյու ու-թատ տեխ եխն նի իկական խնդ նդիր իրն նե երը շտկե շտ կելլու ու անհր րա աժե ժեշշտո տութ ւթյյու ուն նը: ը: ԵՊԲ Ե ՊԲՀ Հ լաբ բո որա րատ տոր որ մասն նաաշեն շե նքո քում ւմ է տեղա ղակ կայվ ված ած նաև հան հա նրապ պե ետո տութ ւթյյան ան բժշ ժշկա կակ կան ուղղ ու ղղվ վա ածո ծութ ւթյյան ան առ ռա աջի ջին ն գր գրաադար րա անը նը:: Արﬔ ﬔն ն Մո Մոււրա րադ դյա յանն նն անձամ ամբ բ ուսանո նող ղներ րից ից հետաքր տա քրքր քրվ վեց եց գրադ դա արա րան նից ից օգտ օգ տվե վելու հա աճա ճախական նու ու-թյան թյ ան, դասագ ագր րքե քեր րի և ուսո սում ւմ-նաﬔթոդ դա ակա կան ն ձե ձեռ ռնա նարկ րկների հագե գեց ցված ծու ութ թյա յան ն մաս սին ին:: Նրա ոււշա շադ դրո րութ ւթյյան ան կեն ենտ տրո րո-նում նո ւմ էր նա նաև և գր գրքա քայյին ին ֆոն ոնդի համա մալր լրմ ման ան հարց ցը, ը, որի առնչ առ նչու ությ թյամ ամբ բ հո հոր րդո դոր րեց եց պատաս տա սխան նա ատո տոււնե ներ րին մշտ շտաա-

նելլ% նել %, %ս%ﬓական գոր ործ ծըն ընթ թա թ ացի համա մար ր ան անհ հրա րաժ ժեշ եշտ տ պաս պա ստա տառ ռնե ներ ր ձե ձեռք ռք բերե րելլ% և լս լսար արան անայ ային ին պայ այմ ման անն ները հնա նար րավոր րին ինս ս բա բար րելա լավ վել% %ղղ% ղ%թ թյյամ ամբ: բ:

պես պես թար թա րմա մաց ցնե նելլ հատ հա տկա կապ պես ես ուսու ուﬓ ﬓակ կան ան գործ ծըն ընթ թա ացի ցի հա ամա մար ր անհ ան հրա րաժ ժեշ եշտ տ բժ բժշկ շկա ակա կան ն գր գրա ակա կա-նութ նո ւթյունը: Նա հան անձ ձնա նար րա արե րեց ց սե սեղմ ղմ ժա‫﬘‬ ժա ‫﬘‬ետ տու ում մ նե ներ րկայյաց ացնել համա մալր լր-ման մա ն ան անհ հրա րաժ ժեշտ տու ութ թյո յուն ւն ունեց ցող ող ուսու ուﬓ ﬓակ կան ան ն գրակ կա անո ն ւթյյան նութ ան ն ցանկ ցա նկը: ը: Այց Ա յցի ի շր շրջա ջանա նակն կներ երն ն ըն ընդգ դգրկ րկեց եցին ին նաև նա և գր գրա ադա դար րա անի նին ն կի կից ց գո գոր րծո ծող ղ հա հա--

մակար մակ արգ գչային սրա րահը հը,, ին ինչպ չպես ես նաև համ հա մալսա արա րանի Ապա պագ գա բժ բժիշ իշկ կ» » պաշշտոն պա նա աթե թեր րթի խմբ մբագ ագր րու ութ թյո յուն ւնը: ը: ԱՊԱ Ա ՊԱԳԱ ԳԱ ԲԺՇ ԺՇԿԻ ԿԻ» » խմբա խմ բագր գրի ի հետ հե տ ու ունե նեցա ցած ծ զր զրու ույց յցի ի ըն ընթա թացք ցքու ում մ խոսք խո սք գնա նաց ց թե թերթ րթի ի տպ տպաք աքան անակ ակի ի մ սին, մասի մա ին, ն որը Ա. Մ ւրադ Մուր Մո ադյա յանի նի առաջ առ աջար արկո կութ ւթյա յամբ մբ հետ ետագ ագայ այու ում մ կդառ կդ առնա նա քնն ննար արկմ կման ան առա ռարկ րկա: ա:

11 ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ ԲԺ ԱԳԱ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԴԵ ԻՇԿ ԴԵԿՏ ԿՏԵՄԲԵ ԿՏԵՄ ԵՄԲԵՐ ԲԵՐ 20 2016 16 N 3333-34 34 (13 1344 44-1 44 -134 -1 134 345) 5) 11

« ւսանողակ «Ո կան աշո ուն», «Ուսանողական գարուն» փառա ատոնե երը համալլսարանի ի ուսա ան նողո ղութ թյյան ան ն աﬔնասիրե րելլի ﬕջոցառուﬓ ﬓերն են ն դար րձել շա ատ վաղու ուց: ց Դրա րանց ց ծրա րագ րա գրե երում ըն նդգ դ րկվում մ են ե ուսանողն նե երի ր լավ գու վա ույն յն ն կատա ար րու ո ﬓերը, ինքնագործ խմբերի, ակո կում ւմբների անդ դաﬓ աﬓերի ելու ույթ յթն յթ նե ն երը: « ւսա «Ո ս նողակ կան ան աշշու ունն-20 2 16-ը ը» առավել ել ևս յուրօրինակ էր ր, քանի որ նվի վիր րվա ված ծ էր Ուրա ր խների ի և հնարաﬕտնե երի ի ակու ում մբի ստե տեղծ ղծմ ման ան 55 և Երևանի բժշ ժշշկական ինս նստ տիտուտի ЕрМ рМИ И (Ե ( րԲ ր Ի) Ի թիﬕ ստե եղծ ղ մ ման ան 25-ամ 5-ամ ա յակներին: Սերունդների հեր եր րթ թա ափոխը փա փառ ռատոնի ըն ը թացքում շար շա րու ուն նա ակե կ ց բժ բ շկ շկա ակա կան ն համ մալ ալս սա արա րանի ի Ուր րախ ախն խնե երի և հնա նար րա աﬕտ տնե ներ րի ի ակո կում ւմբ բի ի ԱՐ ԱՐՄՄԵԴ Ե թի իմը, որի ելոււյթի մասի սին ն Եր ԵրԲԻ ԲԻ-ի -ի անդա դաﬓերը ը բա բ վակա ան նին դրական կար կա րծի ծիք ք հա հայտ տն նե եցի ե ց ն՝ հույս ունենալով, որ հե ցի հետ տևո ևող ղա ակա կան ստեղ ստ եղծ ծագո գ րծ աշխատանքի արդյունքոււմ ԱՐ Ա ՄՄԵԴ-ը նո ույնպես կարող ղ է իր հաղթարշավո ով շարունակել ԵրԲԻ-ի ավան ա դույթ թները: Միջոցա ցառման կա կազմակերպիչների նպա պատակը լիովին իրականացավ վ, քանի որ նույն բեմում հա անդիպեցին լեգենդար ԵրԲԻ Բ -ի և նորաթուխ ԲԻ խ ԱՐՄՄԵ ԵԴ-ի տղաները: ը Ավագներից ից ﬕջոցառման հյուրե եր րի թվում էին ն ԵրԲԻ

թիﬕ անդ դաﬓ աﬓեր՝ «Շա արմ Հոլդին ինգ գի» ի» գլխ խավո վ ր տն նօրե ր ն, Հայաստանի ՈւՀ ւՀԱԱ-ի Աի ասոցիա ի ցիայյի ի նա ն խագա գ հ Կար րեն Ղազարյանը նը,, «Օ Օտ տար, ամայի ճա ճամ մփե եքի վր վրա» ա» հա աղո ղ րղո դաշարի հեղի ինակ ակ և վա արող Ռ Ռա աֆա ֆայել Հովհաննիս ի յանը, պ ոդյուսեր պր ր և սցենարիս իստ տ Արﬔն Գրիգոր րյանը և Ռո ոււբե բ ն Թո Թ ւմանյանը: Միջո ոցա ց ռման ընթաց ցքում ավա ագները ﬔծարվ վե եցին, նրանց նր ց փո փ խարինել ցան անկա ացող ղնե երը ստա ացան խո խոս ստո տ ւմ ւմներ և հավա վաս ստի իացուﬓ ﬓեր եր, որ նա ախա խ ձեռ եռն նու ոթ ու թյան ն դե դեպպքում կստանա ան հա համ մա ապա պատասխան աջակ ակց ցու ութ ու թյո յուն: Վեր րջերս տեղի ի ունեցած ﬕջոցառումը վկավկ ա յե եց, որ ր բժշկակա ան ին ի ստիտուտին և Հայաստանի Հանրա ր պետությա անը ﬔծ ճանաչում բերած ա թիﬕ գոր որ-ծունեությո ունն այսօր էլ հիշվում մ և արժանանում է ﬔծա ծա-րանքի՝ այս ս դե եպքում ԵՊԲՀ ռե ռ կ կտոր Ա.Ա. Մուրա ադյա յան նի ի նախաձեռնո նոււթյամբ: Տոնական հանդիսավոր ﬕջոցառ առման ա ընթա ացքո քում մ ներ երկայացվեցին բժշկականը ը և ԵրՄԻ ՄԻ Ի-ի հաղթ թանա նակ կները ը ներկայացնող վա ավե վեր րագ գրական կինոն ոնկ կար ա ներ եր,, ին ինչչպե պ ս նաև «Օտար, ամայի ի ճա ամփեքի վրա» հումո որա ային նկ կարահ րա հա անո նոււմը համա ալլսա սար րանական թեմանե եր րով: վ

«Ինձ դ ր եկավ տղաների ել յթը, ԱՐՄՄԵԴ-ը ց ցադրեց սրաﬕտ հ մոր՝ նենալով արտիստիկ տվյալներ: Աﬔնակարևորը՝ հանդիսատեսը նրանց սիր մ է և ջերմ է ընդ ն մ, իսկ թե ինչ ՈւՀԱ-ի երիտասարդական թիﬔրը չեն կարողան մ ներկայանալ ﬕջազգային փառատոների, կարծ մ եմ՝ դրա հիﬓական պատճառն այն է, որ ավելի քիչ են աշխատ մ իրենց վրա՝ գիտելիքների ավելացման իմաստով»:

Ա.Ա Ա.Ա. Ա. Մ0 0ՐԱԴՅԱ ՐԱԴՅԱՆ, ԱՆ, ԵՊԲՀ ԲՀ ռեկտո ռեկտ ռե կ որի ի ժա ժամա մանակա կ վոր վոր ր պաշ պաշշտոնակա նա կատար. ր « «Յո Յ ւրաքան նչյուր ր ԲՈւՀ-ի գործունե նեոււթ թյան ն առանցքը ուսանո ողն է, և ԲՈււՀՀ ու ում մ իրա ականա ացվող բոլոր որ գործը ծըն նթա ն թա ացնե ները, որոշուﬓ ﬓերը, ﬕջոց ռուﬓ ցա ﬓե ﬓ եր րը ը պե պետք տք է ﬕտվ վա ած լինեն ած ոււս սանողու ութ թյա յան ն կր կրթո թութ ւթյյան անն ու դաստի իարակու ութ թյա ան նը: ը: Այս ﬕջոցա առումը նույն նպե պես ս նպ ն ատա տակ կ ուն նի ի հա համ մախ ա մբել ո սա ու անողներ նե երին ին և դասախոսն նե երի ին՝ ն փ րձելով ﬔծա փո արել ավագների րին ն և հար հա րգա գան նքի ք տուրք տալ ալ նաև երի իտա տա-սա ս արդ սեր երն նդի դին, ն, որն ունի վառ ապա-գա ա: Բժշշկա Բժ կակ կան ան համա ալլսա սար րանը ﬔր երկ րկրի առող ողջջ ապագա այի կերտման ﬔջ ուրույն դեր րա ակատարում ունի: Ես կոչ եմ անում ուսա անո նող ղո ությանը՝ երբեք չմո չմ ոռանալլ այն ն դասա ախ խոսներին, պրոֆե եսոր որն նե ն երին, ովքե քեր երիտասարդների ի համար ապա ահովել են ինքնադ ադրս ր ևորման և զար արգացման լայն հն նարա ավորություններ ր: Կ րևորելով Կա վ ս րն սե ր դափո փոխ խությունը բժշկութ թյյա ան զարգ գացման բոլոր փուլերում՝ հա փո ամո մ զ զմո մունք ունեմ, որ

երիտասարդ սերո ուն նդը ﬕշտ խորին հար րգա գ նքով և պա ատկառանքով ով կվե վ ր բերի իր դասախոսներին րա ին՝ նր րան անց, ց ց, ով վքեր ր կրթ ր ել ու դա աստի տ արակ կել են իրենց: Պա Պ հն օգտագոր րծ ծե ելո լով՝ վ՝ ես բ մ եմ հրա բե ավ վի իրո ր ւմ մ ԵՊԲՀ երկա արա րամրա մյա ա ռեկ կտոր ր, ակադե եﬕ ﬕկոս Վիլեն Հա ակոբ ոբյյա անի նին: ն: Ականավ վոր բժիշկգի իտնա ականը ղեկա ավարել է բժշկակա ան ԲՈւՀ-ը ը ԵրՄ րՄԻ Ի թիﬕ ստ տեղ եղծ ծման,, կա այաց ցմ ման ան և դրան հաջորդող տա ար րիինե երին: Հ Գ. Հ. Գ - Ի պա պատաս ա խան ԱՐՄ Ր ՄԵԴ թիﬕ տղաների հ մո որային առաջարՄիջո ոցա ց ռ ﬕց օրեր ան նց կին, թե հնա արա րավ վոր թյ ն ըն նձեռե եստ տ ա աց վա ա ծ Ո Ու ՀԱ ﬕ ջազգային ն լ դե եպ պք ք մ իրենք կարող են կր րկն կնել ﬕ

թյ յ ան և հ ե եռ

ստատես ս ային այ ին ԵրՄԻ Մ -ի հաղթանակը Սոչի մ, Ար ՄԻ Ա ﬔն ԱՄ ՄԻԿ» մի իավ ա որման՝ 201 017 7 Մ րադյանը իր ել յթի վերջ մ, դիթ ականի հուն թվ ւնվա ւն վ րի ր 10-23-ը ը ﬔլով ԱՐՄՄԵԴ-ի տղաներին, ավեՍոչիո ում կայանալիք ՈււՀԱ Հ 288-րդ րդ լաց ցրեց՝ Սոչին ﬓ մ է ժի ﬔջ... Սո իջազգ զգային փառատո ոնին ին ԵՊԲ ԲՀ Ռե եպլիկը ﬔծ աշխ ժ թ թյ յ ն առա- մի թիմի մին ն մա մասն սնակ ակցո ց ւթ թյա ան հր հրավ ավեր երը ը ջա ացրեց դա դահ հլի լիճ ճ մ և հատ տկա կապես թի տրա տր ամադրում մ է հու ո յս ս ուն ւնեն նենալ ալ,, ԱՐՄՄԵԴ-ի տղաների մոտ տ, որին ին արոր սերունդ դների ի հերթափո փոխը խը ձագանքեցին նա նաև ԵրՄԻ-ի ներ երկ կայաշ րունակվում ւմ մ է` նո նույնի իսկ անվ նվան ան ց ցիչները. «Օգտ տագո գործե եք պա ահը, շա նույնացմ ցմամբ՝ ԱՐՄ ՄՄԵ ԵԴԴ-ը ը ինչպես ﬔնք՝ ժամ մա անակ կին ին»... այսո այ սուհ սո ւհետ կկոչվի Եր ԵրՄՈ ՄՈւ: ւ:

Վ.Պ. Վ Պ ՀԱԿՈԲՅԱՆ,, ակադեﬕ կ դ ﬕկ կոս. Մեր հանրապետության ն համար ծանրագույն տարիներին ծնվեց Եր ԵրՄ ՄԻ Ի թի թիմը, որը հետա տ գայում բարձր պահեց այն ԲՈւՀ-ի պատիվը, որը հնարա ավո վոր րություն տվեց նրանց աշխատելու ո , ստ ս եղծագործելու: Ցա ավո վում ւմ եմ, որ դահլիճում ներկա չէ այն տարիներին բժշկական ան ինստիտուտի արհկո ոﬕտեի նախագահ Նոնա Ավետիսյանը, ով տղանե երի համ մար ար առանց չափազանցության հոգևոր ծնո նող ղի ի դե դեր ր կատարե րեց, ոչ ﬕայն օգնեց աշխատանքային պայման նն նե երի ստեղծմանը, այլև բոլոր հարցերում, որոնք կապված էին նրա անց հարգելի բացակա կ յությունների, բաց թողնված դասաժաﬔրը լրացնելու և ուսանողների համար այլ կար արև ևորագույն հարցերի կար արգավորմանը: Ճիշտ է՝ տղաներից ից շատերը բժիշկներ չդարձան, սակայն նրանք իրենց ելույթներով ու հաղթանակներով բուժեցին ﬔր վիրավոր ներաշխարհը: Թիﬕ հասցեին գով սանքի խոսքեր լսելու բազմաթիվ առիթներ եմ ունեցել: վա Ավելին՝ խորհրդային բարձրագույն կրթությունը ենթադ-

րում էր հա րում հաճ ճախակի խո որհ րհրդակցություններ կե ենտ տր րոնում մ՝ Մոսկվայում: Այդ հավա վաքների ժամանակ, կ երբ ինձ կ, ձ շնորհավորում էի էին ն ﬔր տղաների հաղթանակի կա ապ պա ցությամբ, պակ նրան նց մասին հիա իաց իա ցա ց ակա կ ն կա կ ր րծիքնե եր հա այտ տնում, ես ինձ զգում մ էի 7-ր -րդ դ երկնքում և ուրախա խ նում էի ի, որ կա արո ա ր ղացել եմ օգնել այս թիﬕ կայաց ցմանը, որ որն այսօր ր հնարավորություն է տալիս հպարտո տու ո թյա ամբ ներկայացնել ել այն բժշկական հաստատությո ունը, նը, որի ի սաներն էին ﬔր տղա ղա աները ր : Ավարտելով խոս ոսքս՝ ու ուզո զո ում եմ հղում անել՝ բժ ժշկա ժշ կ կ կա անը նը ﬕշտ եղել է առա աջինը և՛ КВН Н-ով, և՛ իր ինքնագործո ուն նեո ե ւթյան ն խմբերի ելույթներո ր վ, և՛ բո ուհական ﬕջազգայի ին կապերի հաստատմամբ, և՛ արտասահմանցիների կրթ թության, և՛ շատ ու շատ այլ հարցեր րու ո մ: Ես այսօր շնորհավորում եմ ﬔր նոր ռե եկտորին, ով, ի եկ դեպ, այդ տարիներին բժշկականի ուսանո ող էր և մաղթում եմ՝ բարձր պահել ﬔր ԲՈւՀ-ի վարկանի իշը: շը

Միջոցառման հյ րերը նվեր ստացան իրենց իսկ քանդակները, իրենց մասնագիտ թյ նը հիշեցնող բժշկական խալաթներ և 25-ամյա հոբելյանի առթիվ՝ պատվոգիր:

Փլուզման եզրին կանգնած, ըստ էության իր վերջին օրերն ապրող ԽՍՀՄ կոչված կայսրության նեգատիվ վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ այնքան արտառոց էր, որ, ինչպես ընդունված էր ասել ժամանակին, մոսկով յան կենտրոնական հեռուստատեսությունը որպես բարի խոսք չէր նշում անգամ Հայաստանի տաք եղանակի մասին… Ըստ էության իրենց իսկ ձեռքով փլուզվող կայսրության ներկայացուցիչները ձև էին անում, թե ԽՍՀՄ-ի թիկունքին առաջին դաշույնը խրեց Հայաստանը՝ Արցախյան ազատամարտով: Այս իրավիճակում պետք է կայանային ուրախների և հնարաﬕտների մրցույթները, եզրափակիչ խաղերը: Արդեն ﬔծ ճանաչում ունեցող ԵրԲԻ թիﬕ հաղթանակն այդ իրավիճակում կասկած էր ներշնչում: Հայաստանցիներիս արդեն «էքստրեﬕստ և բոյեվիկ» մակդիրներով բնութագրած կայսրության ձայնափող կենտրոնական հեռուստատեսությունը հազիվ թե իր կազմակերպած ﬕջոցառման հաղթողի դափնին տար Երևանի բժշկական ինստիտուտի թիﬕն: Սակայն տվեց, քանի որ անհնար էր չտալ... Այդ տարիներին շատ ընդունված էր քաղաքական հումորը, և այս մրցապայքարը ևս շատ էր քաղաքականացվել, ընձեռված ազատությունը հնարավորություն էր տվել քննադատել «վերևիններին»՝ քաղաքական գործիչներին, պետության ղեկավարներին: Սովորական էր դարձել սոցիալական անտանելի վիճակի ﬔրկապարանոց և անվանա-

Արﬔն Մ րադյանը որոշեց դահլիճից հետևել իր իսկ նախաձեռնած և կազմակերպած ﬕջոցառման ընթացքին

կան քննադատությունը: Երևույթը շատ էր դուր գալիս նույն այդ անտանելի վիճակում տառապող ժողովրդին, և լավ էր ընդունվում նրա կողﬕց: Թվում էր՝ առիթն օգտագործելով՝ ﬔր տղաները հանդես կգան առկա իրավիճակի քննադատությամբ: Չմոռանանք, որ խաղը պետք է կայանար 1991-ի հոկտեմբերին, երբ ԽՍՀՄ-ի փլուզմանը ﬓում էր ընդաﬔնը ﬔկ աﬕս: Սակայն ЕрМИ-ն ЕрМИ չէր լինի, եթե գնար այս հեշտ և էժանագին քայլին: Ելույթը խիստ ապաքաղաքականացված էր և իրոք համապատասխանում էր իր անվանը՝ ուրախ և հնարաﬕտ… Ինչպես ընդունված է ասել՝ ցրտի, մթի, սովի, պատերազﬕ տարիներին ﬔր տղաների ելույթները նման էին լույսի ճառագայթի՝ խավարի թագավորության ﬔջ: Եվ պայթեց այն հրավառությունը, որը ոչ ﬕայն բազմաﬕլիոն հեռուստասրահին, այլև հենց ժյուրիին դարձրեց իր երկրպագուն: Տեսնել էր պետք գնահատող հանձնաժողովի պահվածքը ﬔր տղաների ելույթի ժամանակ՝ հասկանալու այն մակարդակը, որ ներկայացնում էր ЕрМИ-ն (ԵրԲԻ): Ավելին՝ ﬔր տղաների սրաﬕտ հումորին անասելի ջերմությամբ էին արձագանքում նաև մրցակից թիﬔրին սատարողները, անգամ իրենք՝ «հակառակորդ» թիﬔրի անդաﬓերը: Աﬔնից արտառոցը թերևս այն էր, որ ﬔր տղաները ստիպեցին Բաքվի թիﬕ մոլի երկրպագու Յու. Գուսմանին բարձրացնել աﬔնաբարձր գնահատականի ցուցիչը:

Ե ՄԻ»-ի ԵրՄԻ »-ի գլխավոր մրցանակը հանձնված է Հայաստանի բժշկության պատմության թանգարանին՝ ի պահ Իսկ ո՞րն էր գաղտնիքը նրանց հաջողության: Ուրախների և հնարաﬕտների մրցույթը թիմային խաղ է, և կարևոր է, որ թիմը լինի ﬕասնական: Այդ տարիներին զարմանալի ﬕասնական էր ոչ ﬕայն ЕрМИ-ն, այլև ﬔր ողջ ժողովուրդը, ժողովուրդ, որը վերջապես պայքարի էր ելել հանուն Արցախի ազատագրման: Երկրորդ հանգամանքը թերևս այն էր, որ ճանաչված թիﬔրի ելույթների տեքստերը ստեղծում էին Խորհրդային Միության ճանաչված երգիծաբաններ, հումորիստներ, ռեժիսորներ: Մեր տղաները, ﬔրժելով այդ երևույթը, կտրականապես դեմ էին ներմուծվող հումորին: Նրանք բնածին երգիծաբաններ, սցենարիստներ, պարերի և երաժշտական համարների բեմադրիչներ էին, երիտասարդներ, ովքեր ոչ ﬕայն տիրապետում էին բեմական վարպետությանը, պահվածքին, այլև տարբեր իրավիճակներում կարողանում էին շատ արագ կողﬓորոշվել, իմպրովիզներ անել և պայթեցնել դահլիճը այնպիսի ծիծաղով, ինչպիսին լինում էր ﬔր տղաների յուրաքանչյուր ելույթի ժամանակ:

Բժշկականի խորհրդանշական կառ յցին պակաս մ էին 2 խորանարդներ, որոնց տեղադրման պատիվը վերապահվեց ավագներին՝ պրոֆեսորներ Ա. Ազնա րյանին և Դ Խ դավերդյանին

ԵրՄԻ-ի տղաները իրենց ԲՈւՀ-ին նվիրեցին Մխիթար Հերաց բրոնզե դիմապատկեր:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ», Կ 1991 թվական, թիվ 10 Հարցազրույցի առիթով Ապագա բժշկի» խմբագրություն հրավիրված տղաները նշեցին, որ իրենց լավագույն ելույթներից ﬔկը հումորի ու երգիծանքի էպիկենտրոն Օդեսայի ապրիլ յան Հումորեսկի» ընթացքում էր, երբ չափազանց ներկայացուցչական հանդիսատեսի՝ Ժվանեցկու, Զադորնովի, Նովիկովայի, Ֆիլիպենկոյի և այլոց ներկայությամբ տրված հաﬔրգ-բեմադրության ժամանակ 30 րոպե շարունակ դահլիճը ալեկոծվում էր, անվերջ ծափերն ու բռավոները» նույնիսկ խանգարում էին՝ հնարավորություն չտալով վայելելու տղաների նրբերանգ հումորը:

Արսեն Դանիել յան, Ռաֆայել Հովհաննիսյան, Կարեն Ղազարյան, Ռուբեն Թումանյան, Տիգրան Վարդանյան, Արﬔն Հակոբջանյան, Գագիկ Բունիաթյան (դիրեկտոր), Ռուբեն Ջաղինյան: Անմոռաց այդ օրը Ապագա բժշկում» տոնական տրամադրություն էր, տղաները կատակում էին, սրամտում, վերհիշում… Ի դեպ՝ նրանց հաղթանակներից հետո Երևանի բժշկական ինստիտուտի փոստը լի էր լինում հիացական նամակներով, շնորհավորական հեռագրերով … Տղաների նկատմամբ վերաբերմունքը չափազանց ջերմ էր իրենց կրթօջախում: Դրա մասին են վկայում ոչ ﬕան այն պայմաններն ու հնարավորությունները, որոնք ստեղծվում էին տղաների համար, այլև յուրաքանչյուր հաղթանակից հետո այն բազմաթիվ հանդիպում-երեկոները, որոնք վերածվում էին ﬔծարման հուզիչ արարողությունների: Ս. ԹՈՐՈՍՅԱՆ

Նույն հարցազրույցի ընթացքում ﬔնք խնդրեցինք թիﬕ ավագ Ռաֆայել Մինասբեկյանին թվարկել թիﬕ անդաﬓերին, քանի որ նրանցից յուրաքանչյուրն իր գույնն էր բերում թիﬕն: Նրա ներկայացմամբ ցանկանում ենք ﬔկ անգամ ևս նշել տղաներին՝ անուն առ անուն. Հրանտ Բարսեղ յան, Արﬔն Գրիգորյան, Գրիգոր Նազարյան, Մարկ Սաղաթել յան, Անդրեյ Տեր-Զաքարյան, Գոռ Նահապետյան, Արﬔն Եփրեմյան,

ԵրԲԻ-ի ավանդույթները հետագայում շարունակեց Նոր հայեր» թիմը, որի կազմում նույնպես ապագա բժիշկներ կային

Լ սանկարներ մ Ապագա բժշկի» հյ րերն են ԵրԲԻ-ի տղաները (1-ին լ սանկար) և Նոր հայերը» (2-րդ լ սանկար)

Օրն առավել տոնական դարձավ ՎԵՐՆԱՏՈՒՆ» գիտամշակութային կենտրոնի երգչախմբի, Մեդունի» էստրադային և պարային համույթների ելույթներով: Ի դեպ՝ ի տարբերություն մնացած գեղարվեստական կատարումների, հնդիկ ուսանողները հանդես եկան ոչ թե օտար լեզվի կատարումով, այլ Սայաթ Նովայի Աշխարհումս իմն դուն իս» կատարմամբ:

Ի՞ՆՉՆ ԷՐ ՄԵԶ ԱՅԴՔԱՆ ՍՐԱՄԻՏ ԴԱՐՁՐԵԼ Խոր րհրդային տարիներին, հատկապես ս 60-80-ակա կ ն թվ վականներին, շատ տա արածված էր սր րաﬕտ իմաստախոսոււթյուն ւնն նե երի դրսևորման ﬕ ձև, որը ներկայումս այդքան էլ չի հիշատակվում: Խորհրդային տարիներին անեկդոտների գերակշռող ﬔծամասնությո ունը կազմում էին այս կամ այն հարցի ցին հայկական ռադիոյի» սրաﬕտ ﬕ տ պատասխանները: Ի զարմա ման նս ﬔզ՝ ժամանակի մտավորականնե երի րի, լրագրողների, անգամ երգիծաբան ա ների՝ ոչ ոք չգիտեր` ով է այդ սրամտու ութ թյունների հեղինակը, ովքեր են դրանք ստեղծում, քանի որ վերջինն ններ երս ս չէին հնչում ռադիոյով, չէին հաղորդ րդվում հեռուստատեսությամբ, չ ին չէ տպագրվում թե երթ րթեր երում մ, ﬕայն գիտեինք տարածո ողներին` անծայրածիր Խորհրդային Միության այն քաղաքացիները, ովքե եր սիրում էին հումորը: Ես ﬕնչ ն և հիմա էլ չեմ կարողանում հասկանա նալ, թե ﬔր ժողովրդի ոչչ այնքան ն ու ուր րախ կենսագրության ն ﬔջ ինչպես ես տեղավորվեց հայկա կակ կան ռադիո» դի »հասկացությունը և այդ դքան լայն տարածում գտավ: Այդ սրա րամտությունները սկսվում էին այսպես ս. Հայկական ռադիոյին հարց ցնու ում մ են են…», և հնչում էր հիﬓակա կան նում քաղաքական սարկազմով պատասխանը՝ տվյալ հարցի վերա աբ բերյալ: Հետաքրքիր է նաև այն հա անգամանքը, որ հայյկա կ կան ռադիոն չի ի ունեցել անեկդոտիկ իկ հարց ու պա ատասխանի հաղորդաշա ար, որը

կարող էր հիմք ծառայել հումորի այյս շա շ րք րքի ի ընդլայնմանը ը: Կարծում մ եմ` այս երևույթին հիմ եմ մք կարող էի ին հանդիսանալ այն երկիմաստ տ պա ատասխանները, որո րոն նք տրվում էին ն սփյուռքի հա համ մար պատրաստվող ղ հաղորդու ուﬓ ﬓերում՝ արտասահ հմանցի ուն ւ կնդիր իրների արծարծած ծ հարցերին ի պատ հա ատաս ա խա խան: Պարզ է, որ Խորհրդային ն ռադիոծրա ագրեր րու ում` մ` ուղղված արտասահմանցի հայազ զգի գ ունկնդիրներին, որն ուներ հարց ու ո պատասխանի բաժին, սփյուռքահայերի ի կողﬕց բա արձրացված հարցե երի ի պատասխաննե երը ﬔրկապ պարանոց լինել չէին ին կարող ղ, դրանք նրբորեն հղկվ ված, եր րկի իմա մաստ ս , գլխավոր որ հարցից շեղ ղման ն ﬕտում ունեցող պատ տասխաններ ր էին ի : Ժա ամանակին Եվրո ոպ պայում հա հայյկա հա կ կան ն ռադ դիոյի ի» տարա ածմանը ը նպա աստել է Խո որհ հր րդա դայյին ին Միո ություւնում 1967 67ից հրատարակվող Ze Zeit itsc sch hri Sp hri Sput utni nik k բազմալեզու ամսագիրը: ը:: Այնտեղ ռադիոն կոչվ վում էր Ռադիո իո Երևա ևան» ն»:: Կա Կ յին նաև բուլղարական ան ան նեկ եկդ դոտ ոտ տներ եր, որտեղ եղ Ռադիո Երևա ևան նի» ի զրուցակիցը Ռա ադիո Փարիզն» » էր:: Մի օրինակ այդ ամսա ագր գրից ից. «Հ Հաղո որ րդում է Ռադիո ի Եր րևա ևանը»՝ չինական ն ագրեսորնե ն րի ﬕ խումբ հա անկարծակ կի ի հարձա ձակվե ել է սահմանին խաղաղ աղ հող վարող խորհրդա ային տրակ տր ակտ տորի վրա րա:: Տրա ակտորը պատասխանել է հրթ ր իռա ային ի համազարկով վ, որից ց հետո օդ է բարձ ձրա րացել ու գնացել

երկրի խորքը: ը Գյուղ ղնախարա արոււթյունը զգո գ ւշա գո շացրել է, որ եթե սադ ա րանքը կրկն կր կնվ վի, ապա ﬔր դաշտերում մ կհայտնն վեն ուղղահայաց թռիչ իչք քի ի և վա վայյրէ րէջջքի հնձիչչներ»: Հա այկական ն ռադիոյի ին» ն վերա րագրվող անեկ կդոտնե կ երը շատ ավելի փո փ քր չա ափի փ ﬔջ էին` ն ﬔկ հարց` ց` ﬔկ կար արճ պատասխա խ ան, որն ուներ խորքային իմա մաստ ս և թաքն նված քաղաքա ակա կան ն ﬕ ﬕտ տվա ած ծություն: Ներկայու ումս մ ֆեյ եյսբուք քյյան ան Հա այկա ական ռա ռ դիո» էջո ջում փորձ է արվո ում մ վերա ակա կանգ նգնել հա հայյկա կ կան ռա ադի դ ո ոյյի» փառահեղ անցյալը, սակայն, ցա ավ վոք, այն ն բավ վա ակա կանին հեռո ռոււ է իր նախա ատիպից: պի ց Ս ԹՈՐ Ս. ՈՐՈՍ ՈՍ ՍՅԱՆ

Ն րանց հա մար, ովքեր դեռ հի շում են և ն րանց հա մար, ով քեր չեն առնչ վել հայ կա կան ռա դիո յի» սրա խո սութ յուն նե րի ին  – Ո՞ւմ հետ է սահ ահմ մա անա նակ կցո ցում ւմ Խորհ հրդային Միութ թյյո ունը: - Ում մ հետ ուզում է, նրա հետ տ էլ սա ահհ ման մա նակ ակցու ում մ է:  - Հնարավո՞ր է, ար արդ դյո յոք, ք կոմունիզմը ը տեղափոխել Փա ար րիզ իզ: - Հնար րավո վոր ր է, բայ ացﬔ ﬔղք են:  – Եր Ե՞րբ լավ կլինի: - Ար Ա դեն եղել է:   - Հնարավո՞ր է ապրե րելլ ﬕայն աշխատավարձով: - Չգիտենք, չենք փո որձել:  - Ինչո՞ւ է աքաղաղ ղն այդքան շատ երգում: - Որովհետև ունի տաս կին և ոչ ﬕ զոքանչ:  - Ին նչո՞վ վ է պատժ տ վում եր երկկ կկն նու ութ թյո յոււնը նը: - Եր Ե կզոքան անչչու ութ թյա յամբ մբ:

 - Ո՞ Ո վ է դի դիվ վանագետը ը: - Այն տղամարդը, ով վ կարող է հա ամոզ լ կնոջը, որ մուշտա զե ակը նրան գիրաց-ն ւմ է: նո  - Ճի՞շտ է, որ հան նճարե ր ղությունը նը հիվանդություն ն է: - Այո, հիվան նդ դությո ուն է, սա սակ կայն ն շատ հազվադեպ պ հանդիպող և բ բոլոր րովին վարակիչ չէ:  - Կարո՞ղ է, ար արդ դյո յոք, ք կի ինը նը ամ մուսնուն ւն ն դարձնել ﬕլի լիոնատեր: - Այո, եթե թ ամու ուսինը ը ﬕն նչև ամուսնա նանալլը ըե եղել է ﬕլիա իարդատեր եր ր:   - Ի՞նչ ՞ն բան ն է դիե իետ տան: - Դի Դիե ետան այ այն ն է, երբ բ քաղցից ﬔռ ռն ւմ ես ﬕ քիչ ավ նո վե ելի երկար ապրելու նպա նպ ատա տակ կով ով::   - Ի՞ն ՞նչի չից ց են առաջանում բոլոր ո հիվանդութ դո թյյու ուն նները: ը - Բոլոր հի իվանդությունների առաջաց ջա ցման պատճառը նյարդերն են, իսկ սիֆ սի ֆիլիսինը` հաճույքը....

 - Որ րտեղի՞ց ց են սովետակ կան ան քաղաքացի ին ներ երն նի իմանու ո մﬕ ﬕջա ջազգ ջա զգային լուրերը։ - ՏԱ ՏԱՍՍ-ի հեր երք քուﬓերից։  - Ին Ի չո՞ւ հա այյե երը ր տիեզերք ք չե չեն թռչում: - Դա ա չի կարելի անել, որովհետև ա դ դե այ դեպ պքո քում ւմ բոլոր ր հայերը կﬔռնեն հպ պարտու ութ թյո յոււնի նից, վրացիները` նախա անձից, ց և ի՞նչ ն ՝ ողջ Անդրկովկասը պի իտի ﬓա ադ դրբեջանցիների՞ն...  -Ի Ինչու՞ են կանայք ավելի շատ ապրում, քան տղամարդիկ: - Որով վհետև նրանք երբեք զոքանչ չեն ունենում:  - Ի՞նչն է Խորհրդային Միությունում հարատև: - Ժամանակավոր դժվարությունները:  - Ո՞րն է աշխարհի աﬔնախելացի ազգը: - Շնորհակալություն հաճոյախոսո սոււսո ւթյան համար:

Չկա Երևանի՝ հատկապես հին Երևանի մասին պատմող որևէ փաստագրական տեսանյութ, որում հենց առաջին վայրկյաններից չերևա Երևանի բժշկական ինստիտուտի կենտրոնական կամ ինչպես ընդունված է ասել սև կամ կենսաքիﬕական մասնաշենքի պատկերը՝ իր արծաթափայլ գմբեթով: Ի դեպ՝ հենց այդ գմբեթի տակ է գտնվում ավանդական բժշկական ուսուﬓական հաստատության համար ընդունված ոճով կառուցված 5-րդ լսարանը: 1927 թվականին ճարտարապետ Ալեք-սան սա անդր ան դր Թաա մանյանի նախագծով կառուցված անատ տո ոﬕկ կո ուﬕ մասնաշենքից հետո բժշկական ինստիտ տո ուտի ի երկ րկրորդ կառույցը 1930 թվականին կառուցվ վա ված ած կե կենտ նտ ն տրոնական մասնաշենքն է, որը նախապես ե եղ ղել ե է ել ներկայիս մասնաշենքի կեսը:

Հայ-ռուսական՝ Սլավոնական համալսարանում երիտասարդության համաշխարհային և ուսանողության ﬕջազգային տոներին նվիրված ﬕջոցառուﬓերի շրջանակում իրենց ուժերը չափեցին պաշտոնյաների և ուսանողների ֆուտբոլային թիﬔրը։ Պաշտոնյաների թիմում խաղում էին ՀՀ ԱԺ պատգամավորներ Էդուարդ Շարմազանովը, Կարեն Ավագյանը, Արﬔն Բաբայանը, Սամվել Ֆարմանյանը, Ազգային ժողովի աշխատակազﬕ ղեկավար, գլխավոր քարտուղար Հրայր Թովմասյանը, ԵՊԲՀ ռեկտորի պաշտոնակատար Արﬔն Մուրադյանը, Սարգիս Քեֆիլ յանը և այլք։ Ուսանողների թիմում էին ուսանողական կառույցների ներկայացուցիչներ։ Խաղն ավարտվեց 4։1 հաշվով՝ հօգուտ պաշտոնյաների։ Ընդ որում՝ պաշտոնյաներից հետրիկի հեղինակ է դարձել Սարգիս Քեֆիլ յանը, դարպասը գրավել է նաև պատգամավոր Արﬔն Բաբայանը։ Ուսանողների թիﬕց գոլի հեղինակ է դարձել Վաչագան Մարտիրոսյանը։ Խաղն ընթացել է դրամատիկ պայքարում։ ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ Էդուարդ Շարմազանովը, խոսելով իրենց հաղթանակի մասին, նկատեց, որ դա գուցե արդյունք է իրենց մոտիվացված, կազմակերպված լինելու։ Ուսանողներն էլ էին լավ խաղում։ Ով առաջին գոլը խփեր, նա էլ պետք է հաղթեր։ Երբ թիﬔրի ֆունկցիոնալ վիճակը նույնն է լինում և ուժերը հավասար են, ով առաջին գոլը գրանցում է, հոգեբանական առավելություն է ստանում։ Մեր բախտը բերեց՝ առաջինը գրավե-

ցինք դարպասը, ու հակառակորդի խաղը չստացվեց։ Այնպես չէ, որ ուսանողները վատ խաղացին»։ ԱԺ պատգամավոր Կարեն Ավագյանն ընդգծեց, որ երիտասարդական ﬕջոցառուﬓերի շրջանակներում առանձնահատուկ տեղ են հատկացնում առողջ ապրելակերպը քարոզող ծրագրերին. Տարիների ընթացքում այս ծրագիրն իրականացնելով՝ հասկացել ենք, որ լավագույն օրինակն է, երբ երիտասարդ պաշտոնյաները խաղում են ուսանողների հետ՝ իրենց օրինակով ցույց տալով, որ ﬔր երկրին պետք են առողջ երիտասարդներ, և նրանց համար վարակիչ պետք է դարձնենք սպորտով զբաղվելու մշակույթը։ Սա ընկերական խաղ է, այստեղ հաղթողներ ու պարտվողներ չկան։ Մենք ցանկանում ենք, որպեսզի բոլորն ակտիվ լինեն, այդ ակտիվությունից կախված է նրանց տրամադրությունը, իսկ տրամադրությունից՝ կրթությունն ու աշխատանքը»։ Պարոն Ավագյանը տեղեկացրեց նաև, որ ﬕնչև ԲՈւՀ ընդունվելն ինքը բռնցքամարտիկ է եղել։ ԲՈւՀ ընդունվելուց հետո պրոֆեսիոնալ սպորտը թողել է, սակայն շարունակել է մարզվել, ակտիվ կենսակերպ վարել։ Ֆուտբոլային ընկերական հանդիպումը կազմակերպել էին Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրամը և ՀՀԿ երիտասարդական կազմակերպությունը։ Ի դեպ՝ սա ուսանողների և պաշտոնյաների երկրորդ մրցամարտն է: Ցավոք առաջինը նույնպես ավարտվել է ուսանողների պարտությամբ: Այս մասին՝ հաջորդ էջում:

ԱՊԱԳԱ ԲԺՇԿԻ» ՊԱՀՈՑԻՑ 1998 թվական, ապրիլ, 3-րդ թողարկում Աննախա խադ դեպ եպ հանդիպո պոււմը ը Գրա րանդ նդ դ Տոբակոյի մարզա մա զադա ահ հլի իճու ում մ անս սո ովո վոր ր էր էր, քա անի որ ր առա ա ռաջին ն անգա գամ մ մր մրցա ցապայ ա քաա ր էին րի ի դու ուրս րս եկ կե ել բավա ել վակ կա անի նի ին բա արձ ձրաստ տի իճա ճան ն պաշշտո պա տոն նաա տար տա ր ան անձ ձին ինք և ուսա ան նող ողնեերը:: Բաս րը ա կետբո ոլի լի ի Ապ պա ագ գա ա» և Մի իա ասնո ությյու ուն» ն» թի իﬔ ﬔրը ե եզա զակի ﬕջո ոցառմա ան ն մասնակի կիցցներ նե ր էի ին ն:: Միա իաս սնո նութ ւթյու ո ն» ու ն թիիﬕ կազմ մո ում էէի ին Հա Հ յա յաստ ստ տան ա ի Հան Հա նրա րապ պե ետո տո ութ ւթյան ան նախա ագա ահի հի թեկ թե կն կ նած ծու ո Ռո Ռոբեր երտ տ Քոչա չար րյանը, ԼՂ ՂՀ նա ախագա գ հ Ա կ Ար կա ադի ի Ղու ո կասյանը նը,, Հ ՀՀ Հ ՆԳ և ԱԱ նաախա արար Սե Սերժ րժ Սա Սարգ րգս սյանը, ՀՀ արտ ար տգո գործ րծն նա ախա խար րա արի պաշ ա տոո նակ նա կատա ար Վար արդ դան Օսկա կան նյա ն յա-նը ը, ՀՀ մշակ կու ո յթի թի,, երիտ տա ասա արդութ դո ւթյան հարցե երի րի և սպոր ո տ տի ի ն խա նա ար րար ր Իշշխան Զա աքար րյյա անը նը և պաշ աշտ տո ոնա նատ տար ար այլ անձի ձինք նք: Ապագ պագա» թիմը մ հա ամա մալր լրվ ված ծ էր ր Հա Հայաս ա տանի ուսա սան նո ողակ կան ա խոր խո րհ հո ուր ւրդ դներ րի ի ան անդաﬓերո րով: վ Մեր ԲՈւ ՈւՀ Հ-ը ը նե երկա կ յյաց ա նու ում մ էի էին ն Սամ Ս ամվ վել ել Ափին ի յյա անը, նը, Ս Սեպուհ Մոն Մ ոնջջյանը, ը, Մհեր ր Ղա Ղազ զարյյա անը ն : Թիﬕ կազ ա մու ում մ էի ին նա աև ﬔ ﬔր ր շր րջան նա ավա վարտներ եր,, Եր Երկ կրա ր պահ կա կ ամավորա ակա կան ն ﬕ ﬕու ութ թյյա ան վա վարր չ ւթյան չո ան անդամ դա ամ Ղու ո կաս Ուլի լիխ նյան խա նը, ը հան անրա ապե պետակա ան ուսանող ու ղա ակա կան ն խո որհ րհրդի ի նաա ախ գահ խա ահ, ԵՊ ԵՊԲՀ ԲՀ Հ առաջի ջին ին ոււս սաանո ող ղա ակա կան ն խո խորհ րհ հրդա արանի նաախագահ Արտա տակ կԳ Գրի րիգ գոր ո յյա անը ա ն : նը Ավա ագների ի հաղ հա աղթա անակ ակն ն ա ավե վե-լի ի շատ տ պայ այմ մանա նավ վոր վ որ րվ ված ած ծ էր երի րիտ տասա սարդ րդն ների կաշկ կան ա դվա ան վածո ութ ւ յամ մբ, ովք քե եր չհ չ աղ աղթ թա ահա ա հար րե եեցի ին բա արդո ույ ւյթ թնե ներ րը և չկա կար րո ողաղա ցա ան ցո ցոււցա ադր րե ել լա ավ խա խ ղ:

ԱՊԱԳ ԱՊ ԳԱ Բ ԲԺ ԺԻՇ ՇԿ ԴԵ ԴԵԿՏ ԿՏԵՄԲԵՐ 2016 N 33-34 (1344-1345) 19

Ու սում նա փոր ձա րա րա կան վի րաս րահում

Կենդանի հյուսվածքների հետ աշխատանք, վիրահատարանում պահելաձևի կանոններ, թիմային մոտեցում. այս և շատ այլ կարևոր վիրաբուժական հմտություններ ﬔր համալսարանի ապագա բժիշկները կարողանում են ձեռք բերել տեղագրական անատոﬕայի և օպերատիվ վիրաբուժության ամբիոնի ուսուﬓափորձարարական վիրասրահում: Գործնական հմտությունների դասավանդման ընթացքում ուսանողները ծանոթանում են վիրասրահի աշխատանքների կազմակերպմանը, ինչպես նաև դասախոսների հսկողությամբ ինքնուրույն կատարում են վիրահատություններ փորձարարական կենդանիների վրա: Ի տարբերություն հավել յալ սարքավորուﬓեր պահանջող ուսուցման այլ ﬔթոդների՝ այստեղ հատկապես կարևորվում է ապագա բժշկի կլինիկական մտածողության ձևավորումը՝ ոչ ﬕայն մասնագիտական հմտությունների, այլև բանավոր խոսքի զարգացումը: Մեծ տեղ է տրվում ուսանողների ուսուﬓահետազոտական և գիտահետազոտական աշխատանքներին: Ամբիոնին կից գործում է ուսանողական գիտական խմբակ: Կազմակերպվում են տարատեսակ համաժողոﬖեր ու օլիմպիադաներ, որոնք, առաջին հերթին, ﬕտված են ապագա բժիշկների գործնական հմտությունների կատարելագործմանը: Ուսուﬓափորձարարական վիրասրահում ուսանողները կարողանում են ﬕմյանց փոխարինելով հանդես գալ վիրաբույժի, վիրահատական քրոջ, օպերատորի դերում՝ թիմային աշխատանքի շնորհիվ ամբող ջացնելով փորձարարական վիրահատության ողջ ընթացքը:

20

ԱՊԱԳԱ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ ԱԳ Ա ԲԺ ԲԺԻՇԿ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ ԴԵԿՏ ԴԵ ԿՏԵՄ ԿՏ ԵՄԲԵ ԵՄ ԲԵՐ ԲԵ Ր 20 2016 16 N 3333-34 ((1344 1344 13 44-111345) 345) 34 5)

«Տղ «Տ «Տղ ղա անե ներ, եր, ր, որ ելա լան մա արտ տի ի» նախ նախա նա ագ գծ ծի ի շրջա շր րջա ջանակ ակ մ մ «Արﬔ «Ա րﬔնպ ﬔնպ նպրե րեսը րես ը» » ներ երկա այա յացն յա ցն մ մ է Արց ցա ախ խ մ մծ ծա առա այա յած Տիգ յա իգրա ան ն Հախ ախվեր երդյա յանին ին և նրա սխ սխրա անքի քի պատ ատմ մ թ թյյ նը նը։ Լեռ նը եռնայի ին Ղար րա աբաղի իՀ Հա անրա րապե ետ տ թ թյան ան նախա խագահ հի ի հրա րամանա նագրո րով նա պար նա րգև ևա ատր տրվել ել է «Մար արտակա կան ան ծա ծառայ այ թ թյ յ ն» ﬔդ դալո լով։

Տիգրանը սովոր մ է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի առաջին կ րս մ։ Ատաﬓաբույժի մասնագիտաց մ է ստան մ. «Միշտ ցանկացել եմ դառնալ բժիշկ, առաջին ի նպատակս է եղել ընդունվել բժշկական համալսարան, որը իրականացրել եմ և գնացել եմ բանակ։ Այժմ կարևոր է, որ կարողանամ լավ բժիշկ դառնալ։ Աշխատ մ եմ այդ ղղ թյամբ»: Մեր պատմ թյան հերոսն իր երազ նք զա քների մասի ին խո խ սելիս, աս մ է. «Հատ կ երազանքներ չ նեմ։ Դժվար է ասել, թե որոնք են իմ երազանքները, ավելի շ տ նպատակներ են, որոնք աշխատ մ եմ իրականացնել»: Տիգրան Հախվերդյանը փոքր ժամանակ զբաղվել է սպորտով՝ կարատեով տե ով, այ այժմ ժմ չի զբ զբաղ աղվ վ մ։ մ։ Աս մ է, որ ﬔկ անգամ մասնակցել է մրցույթի, զբաղեցրել առաջին տեղը։ Ընդաﬔնը ﬔկ տարի է զբաղվել կարատեով: Հաﬔստ այս երիտա-

սարդի հետ զր ցելիս, խնդրեցի նրան նաև պատﬔլ և ﬕ փոքր վերհիշել քառօրյայի ընթացք մ անցած իր ճանապարհը, ապր ﬓերը։ «Սկզբ մ խփ մ էին ականանետերով... սովորական էր, որովհետև առաջին անգամը չէր։ Բայց չէինք սպաս մ, որ այդքան լայնամասշտաբ կլինի։ Ռադիոկայանը ﬕշտ ինձ մոտ էր լին մ, խոսակց թյունները լսեցինք, աﬔն ինչ պարզ դարձավ, որ սովորական բան չէ՝ պատերազմ է սկսվել։ Այդ պահին ﬔր հրամանատարը չէր կարող ﬔզ հրաման տալ, քանի որ իր դիրքի ուղղությամբ էին կրակ մ։ Մենք էինք որոշ մ՝ ինչ անել։ Մի դիրք կար, որ այդ ժամանակ վերցրել էր հակառակորդը, այնտեղից ﬔր դիրքի վրա կրակելը շատ շա տ հե հեշտ շտ էր։ Նր րան անք ք ﬔզ ﬔզնի նից ց բա բարձ րձր ր էին, քանի որ դիրք մ թ հոգի է լին մ, չորս հոգով դ րս էինք գալիս, կրակ մ այդ ղղ թյամբ, հետո փոխվ մ մյուս չորսի հետ»:

Պատմ մ է, որ հակառակորդը եղել է մոտ 1 կմ հեռավոր թյան վրա, անգամ ավելի քիչ՝ մոտավորապես 500 մ։ Տիգրանը, սակայն, հաﬔստորեն չի ցանկան մ խոսել իր սխրանքի մասին, բայց երբ նրան համ հա մոզ ոզ մ մ ես, որ Սաշա ան ն ն նով ով իր ծառայակցի մարﬕնը չեզոք գոտուց դ րս բերելը հենց հերոս թյ ն է շատ մարդկային քայլ, պատասխանում է, որ չի սիր մ, երբ իրեն հերոս են անվան մ և ավելացնում է. «Ես համար մ եմ հերոս, օրինակ, Ադամ Սահակյանին, նա իմ վաշտից էր, հենց այն դիրքից, որը գրավել էին»: Հարցն մ եմ. «Իսկ ի՞նչ ժ է քեզ փրկել», պատասխան մ է. «Ինձ թվում է կոնկրետ ժ չկա, որի շնորհիվ ես ողջ եմ ﬓացել։ Հենց իմ դիրքում ես այնպիսի մարդ չեմ տեսելլ, ով մտ սե մտած ած մ մ էր ող ողջջ ﬓա ﬓալ։ լ։ Բո Բոլլո որը մտածել են պաշտպանել հայրենիքը ﬕնչև վերջ, ինչ գնով էլ լինի»: Վերհիշ մ է դիրքի ավագի խոսքերը` փախչողին ﬔջքից են խփ մ, րեﬓ ավելի լավ է դիմացից խփեն: Պատմ թյան հերոսը, իհարկե, հիշո հի շում ւմ է նաև իր մա մար րտա տակ կան ընկե կերր ներին, ովքեր ﬕնչ այժմ ծառայ մ են իր մաղթանքն ղղեց նրանց. «Մարտական ընկերներիս մաղթ մ եմ խաղաղ թյ ն, թող պինդ ﬓան։ Հարկ եղած դեպք մ ես կրկին պատրաստ եմ գնալ և կանգնել նրանց կողքին։ Անպայման կգնամ, բայց հ յս նեմ, որ այլևս այդպիսի օրեր չեն լինի»:

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 2016 N 33-34 (1344-1345) 21

Ինչպես աﬔն տարի՝ այս տարի ևս «Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրի էնդոկրինոլոգիական կլինիկան նշեց շաքարային դիաբետի դեմ պայքարի համաշխարհային օրը։ Միջոցառմանը, որը նախորդ տարիների նման ուներ և՛ ուսուցողական, և՛ ժամանցային բնույթ, ներկա էին Մուրացան» համալիրի գլխավոր բժիշկը, բուժական գծով փոխտնօրենը, էնդոկրինոլոգիական կլինիկայի բժիշկները, կլինիկական օրդինատորները, շաքարային դիաբետ ունեցող փոքրիկները, նրանց ծնողները, «Երազ» հիﬓադրաﬕ ներկայացուցիչները և բազմաթիվ այլ հյուրեր։ ՀՀ գլխավոր մանկական էնդոկրինոլոգ, Մուրացանի» էնդոկրինոլոգիական կլինիկայի ղեկավար,

բ.գ.դ., պրոֆեսոր Ե.Մ. Աղաջանովան համառոտ, բայց հանգամանալից ներկայացրեց դիաբետի նախապատմությունը, ﬕ շարք հետաքրքիր փաստեր՝ շաքարային դիաբետ ունեցող հայտնիների կյանքից և շաքարային դիաբետ ունեցող երեխաներին ուղղված իր ոգևորող ուղերձով եզրափակեց ելույթը։ Միջոցառման երկրորդ փուլում ելույթ ունեցան էնդոկրինոլոգիական դիսպանսերի փոքրիկները՝ ներկայացնելով երաժշտական կատարուﬓերի ﬔծ ծրագիր։ Երեխաներին ոգևորելու համար ժամանած հյուրերը՝ երգիչ Հայկ Մխոյանն ու դերասան Կարեն Հովհաննիսյանն իրենց խոսքով ու երգով ուրախ տրամադրություն հաղորդեցին ﬕջոցառմանը։ Երե-

խ ները հնա խա հն րավ վորություն ն ունե նեցան խոսել ապագայի մասին իրենց պատկերացուﬓերի, նպատակների ու երազանքների մասին։

Միջոցառման վերջ մ երեխաներին սպասվ մ էին անակնկալներ՝ նվերների և հյ րասիր թյան տեսքով։ Հյ րասիր թյան առանձնահատկ թյ նը կայան մ էր նրան մ, որ սն նդը մատ ցված էր ըստ դիաբետոլոգիայ մ ընդ նված հացային ﬕավորների», որը ևս ﬔկ անգամ մատնանշ մ էր շաքարային դիաբետ նեցող երեխաների սնման առ մով լայն ընտր թյան հնարավոր թյ նը և ներ ս ցողական բն յթ։

ԵՊԲՀ հնդիկ հն իկ ուսանող ն ների ի կող կ ﬕց ավանդույթ է Հնդկական մշակութային երեկո» ﬕջոցառման անցկացումը, որն աﬔն տարի ﬔկ հարկի տակ է համախմբում ինչպես ուսանողների և դասախոսների, այնպես էլ Հայաստանում բնակվող հնդիկների: Երևանի պետական բժշկական համալսարանում կրթություն է ստանում 1.554 օտարերկրյա ուսանող, որից 864-ը՝ հնդիկ: Մասնակիցներին ող ջունեցին Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպան Յոգեշվար Սանգվանը և ԵՊԲՀ ռեկտորի պաշտոնակատար Արﬔն Մուրադյանը: Երեկոն մասնակիցների համար հնդկական մշակույթին հաղորդակից լինելու հրաշալի հնարավորություն էր: Հնդիկ ուսանողները ներկայացրին վառ հաﬔրգային ծրագիր` ազգային պարերով, երգերով և խոհանոցով:

Հերացի» հիվանդանոցային համալիրի պոլիկլինիկայում շարունակվում են ԵՊԲՀ պրոֆեսորների կողﬕց իրականացվող անվճար բժշկական խորհրդատվությունները: Տասնﬔկ մասնագիտություններով խորհրդատվությունները կատարվում են յուրաքանչյուր բնակչի համար` անկախ տարիքից, սեռից և սպասարկման տարածքից, նախնական գրանցումով, յուրաքանչյուր շաբաթ օր, ժամը 10:00-12:00: Հարգելի քաղաքացիներ, մանրամասների համար կարող եք զանգահարել (010) 58-07-24 հեռախոսահամարով: Հասցե` ՀՀ, Երևան, Աբով յան 60, Հերացի» թիվ 1 հիվանդանոցային համալիր, Հերացի» պոլիկլինիկա: Էլ. հասցե` heratsipolyc@yahoo.com: p y y Ա ԱԳ ԱՊԱԳ ԱՊ Ա Ա ԲԺԻՇԿ ԱԳԱ ԲԺԻՇ ԲԺ ԺԻՇ ԻՇԿ ՇԿ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ ԴԵԿՏ ԴԵ ԵԿՏ ԿՏԵՄ ՏԵՄ ԵՄԲԵ ԵՄ ԲԵՐ ԲԵ ԵՐ 2016 20 016 6 N 33 33-34 34 3 ((1344 1344 13 344-134 11345) 345) 34 3 5) 23

Ու սա նո ղա կան հան րա կա ցա րա նի բա կում

ԵՊԲՀ ուսանողական հանրակացարանի բակը մարդաշատ էր: Բժշկական համալսարանի այստեղ բնակվող հնդիկ ուսանողները նշում էին իրենց Սուրբ Ծնունդը: Տոնը ապագա հնդիկ բժիշկները նշեցին ավելի վաղ, քանի որ առաջիկայում պետք է պատրաստվեն քննությունների: Մշակութային ﬕջոցառման մասնակիցները ստացան փոքրիկ նվերներ, ինչպես նաև ունկնդրեցին ոչ ﬕայն հնդկական, այլև հայկական մշակույթը ներկայացնող կատարումներ: Տոնը նշելու գաղափարը հանրակացարանի պատասխանատուներինն էր: Նպատակը՝ քրիստոնյա հնդիկներին իրենց կրոնական առանձնահատկությունները նաև ﬔր երկրում պահպանելու հնարավորություն ընձեռելն էր: Այս ﬕջոցառումը վկայում է այն մասին, որ տարբեր ազգային և կրոնական պատկանելություն ունեցող մարդիկ կարողանում եմ հաﬔրաշխ, բարեկամական մթնոլորտում ապրել կողք-կողքի՝ ﬔկ հարկի տակ:

ԱՄՆ-ի USAID ֆինանսավորմամբ ու ﬕ շարք այլ կառույցների աջակցությամբ Աղվերանում անցկացվեց ՀՀ առող ջապահության ոլորտում գործող ասոցիացիաների մասնագիտական կարողությունների զարգացմանն ուղղված ուսուﬓական ծրագիր: Միջոցառմանը մասնակցեցին 11 ասոցիացիաների շուրջ 40 ղեկավարներ և ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև ﬕջազգային, աջակցության ծրագրեր իրականացնող, ֆինանսական, խորհրդատվական, հասարակական և այլ կազմակերպությունների դասընթացավարներ: Ասոցիացիաների առկա իրավիճակը գնահատելու և ապագա քայլերին աջակցելու նպատակով սեﬕնարի կազմակերպիչները հարցաթերթիկային հարցում կատարեցին` ասոցիացիաների ներկայացուցիչների շրջանում: Հավաքագրված տվյալները սեﬕնարի կազմակերպիչների կողﬕց վերլուծության ենթարկվեցին, որի արդյունքում Դեղագործություն և դեղաբանություն. կրթություն և գիտություն» ասոցիացիան (նախագահ` ԵՊԲՀ դեղագործության կառավարման ամբիոնի վարիչ` Մ.Հ. Բեգլարյան, փոխնախագահ` նույն ամբիոնի ուսուﬓական մասի

վարիչ վա րիչ, դո դոցենտ` ցենտ Կ.Մ. Կ Մ Սա Սահակյան) հակյան) հաղթող ճանաչվեց և արժանացավ մրցանակի: Բացի այդ՝ սեﬕնարի մասնակիցները գիտելիքներ ձեռք բերեցին կազմակերպությունների զարգացման և ծրագրերի մշակման բնագավառներում (նեոնատալ բժշկության հայկական ասոցիացիայի փորձով), նրանց ուշադրությանը ներկայացվեց ասոցիացիաների համաշխարհային փորձը, դրանց գործառույթները, նպատակները, կարողությունների գնահատման չափորոշիչները, բաղադարիչները, ինչպես նաև ծրագրի մշակման եղա-

նակները նակ ները և այլ հար հարցեր: ցեր: Երկօրյա հանդիպման ընթացքում վերոնշյալ թեմաներով իրականացված թիմային աշխատանքները մասնակիցներին տեսական գիտելիքներից բացի տվեցին նաև գործնական հմտություններ: Կարևորվեց նաև ասոցիացիաների աշխատանքը ԶԼՄ-ների հետ: Հանդիպման արդյունք էր նաև ասոցիացիաների ﬕջև երկխոսությունը, քանի որ առող ջապահական ասոցիացիաների նպատակներն ու խնդիրները հիﬓականում համընկնում են, և նմանատիպ հավաքների խիստ անհրաժեշտություն կա:

 ԲԺՇ Բ Ժ Շ ԿՈՒԹ Կ Ո Ւ Թ ՅՈՒՆՆ Յ Ո Ւ Ն Ն ԱՅՆ ԱՅՆ Ո ԼՈՐ ՏԸ ՉԷ, ՈՐ ՏԵՂ ՀՆԱ ՐԱ ՎՈՐ Է ՄԻ ԼԻՈՆ ՆԵ Ր ԱՇ ԽԱ ՏԵԼ ՏԵԼ  1988 թվականին Սպիտակի աղետալի երկրաշարժին հաջորդող օրերին Երևան ժամանած և Միքայել յանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտում բուժօգնություն ցուցաբերած պլաստիկ վիրաբույժ Կազբեկ Կուդզաևը հյուրընկալվել էր բժշկական համալսարանում: 1-ին լսարանում կայացած հանդիպման ընթացքում նա ներկայացրեց իր մասնագիտական ուղին: Բժիշկը պլաստիկ վիրաբուժությամբ զբաղվում է 1982 թվականից: Տարիներ շարունակ արդեն իր սեփական կլինիկան ղեկավարող մասնագետը ուսանողներին ներկայացրեց իր՝ որպես բժիշկ կայացման ճանապարհի մանրամասները, որոնց առանցքում էին աշխարհի տարբեր անկյուններում, տարբեր իրավիճակներում հայտնված մարդիկ, ում կյանքում բժիշկը վճռորոշ դեր է ունեցել: Կազբեկ Կուդզաևին Հայաստանի հետ կապում են կարևոր հիշողություններ: Անվանի բժիշկը 28 տարի անց կրկին Երևանում էր՝ իր կողﬕց ապաքինած հիվանդներին և հայ գործընկերներին հանդիպելու նպատակով: «Իմ հսկաները խորագրով դասախոսությունը պատմում էր բժշկի կյանքում կարևոր մարդկանց՝ ծնողների,

ընտանիքի, տասն նյակ կ հիվ հիվանդ ն ների ի ու գործ ծըն նկե կերների ի մասին: Ապագա բժիշկներին նա խորհուրդ տվեց աﬔն ն անգամ պատկերացնել, որ հիվանդը ոչ թե օտար մարդ է, այլ իր հարազատը, ով ունի օգնության կարիք: Նա նաև և հորդորեց ուսանողներին՝ առանձնակի վերաբերմունք ք տածել այն հաստատության հանդեպ, ուր ստանում են ն բժշկական կրթություն, ինչպես նաև հարգել ուսուցիչնե երին, վերցնել նրանցից լավագույն գիտելիքները, որոնք ք բոլոր ժամանակներում զարգացման, առաջընթացի լա ավագույն երաշխիքներն են: Պլաստիկ վիրաբույժը պա ատասխանեց նաև ուսանողների հարցերին, կարևորեց ց հումորի զգացումը. «Դուք պետք է հստակ հասկանաք ք, թե ինչու եք ընտրել այս մասնագիտությունը: Բժշկութ թյունն այն ոլորտը չէ, որտեղ հնարավոր է ﬕլիոններ աշշխատել: Ամփոփելով դասախոսությունը՝ ԵՊԲՀ ռեկտորի ի պաշտոնակատար Արﬔն Մուրադյանը, ընդգծեց այն ն գաղափարը, որ բժշկական կրթությունը պահան նջում է ոչ ﬕայն տեսական գիտելիքներ, այլև արհես ստավարժություն, բարձր պատասխանատվություն ն, կարեկցանք, երբեﬓ էլ անձնական ժամանակի և տարածության զոհաբերում՝ հանուն ուրիշ մարդ դկանց օգնելու գործի: «Բժշկական համալսարանի ուսանողը ոչ թե դա ատարկ անոթ է, որը պետք է լցնել, այլ ջահ, որը պետք ք է վառել, - շեշտեց Արﬔն Մուրադյանը: Նա տեղե եկացրեց նաև, որ համալսարանում կայացած մասնա ագետների հետ հանդիպուﬓերի շարքը շարունակա ական է լինելու, քանի որ նրանք հնարավորություն են ն տալիս ապագա բժիշկներին ձևավորելու կլինիկա ական մտածողություն, ապահովում են որպես բժիշկ կ կայանալու ճիշտ նախադրյալներ:

« ՀԱՅ ՀԱ ՄԱՅՆ ՔԸ՝ ՀԱՅ ՈՒ ՍԱ ՆՈ ՂՈՒԹ ՅԱ ՆԸ ՆԸ  ԵՊԲՀ ընդհանուր բժշկության ֆակուլտետի ուսանողուհիներ Անի Տավարացյանին, Մարինե Պեպանյանին և Սեդա Մարտիրոսյանին ԵՊԲՀ ռեկտորատի հերթական նիստի ընթացքում հանձնվեցին «Հայ համայնքը՝ հայ ուսանողությանը հիﬓադրաﬕ կողﬕց հատկացվող աﬔնամյա անվանական կրթաթոշակները: Հիﬓադրաﬕ տնօրեն Արտավազդ Յախշիբեկյանը նշեց, որ «Հայ համայնքը՝ հայ ուսանողությանը հիմնադրաﬕ նպատակն է բարեգործական ծրագրեր իրականացնել կրթական, գիտական, մշակութային և այլ ոլորտներում: «Հայ համայնքը՝ հայ ուսանողությանը ստեղծ-

26

վել է 2006 թվականին: Կառույցի հիﬓական ծրա ագիրն է Հայաստանի ԲՈւՀ-երի՝ առաջադիմությամբ և հասարակական ակտիվությամբ աչքի ընկած ուսանող ղներին անվանական կրթաթոշակների տրամադրումը ը: Հիﬓադրաﬕ հովանավորներն են Սփյուռքում իրենց ց գիտական և մասնագիտական գործունեությամբ բա ացառիկ հաջողությունների հասած ﬔր հայրենակիցները: Անվանական կրթաթոշակի տրամադրման հետ տ ﬔկտեղ՝ հիﬓադրաﬕ հովանավորներն իրենց ակտիվ վ մասնակցությունն են բերում նաև ապագա մասնագետ տների կայացմանը և նրանց մասնագիտական աճին:

ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ ԱԳ Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ ԴԵ ԴԵԿՏ ԿՏԵՄ ԿՏ ԵՄԲԵ ԵՄ ԲԵՐ ԲԵ Ր 20 2016 16 N 333-34 (13 1344 44-1134 345) 5))

ԵՊԲՀ գիտական մասի և ուսանողական խորհրդարանի համատեղ ուժերով կայացած Կենսաքիﬕական և մոլեկուլ յար կենսաբանության ﬔթոդների կիրառությունը բժշկակենսաբանական հետազոտությունների ﬔջ ուղեղի ուսուﬓասիրման օրինակով» թրեյնինգ-սեﬕնարը կազմակերպվել էր DIA-M» ընկերության հետ ձևավորված ընկերական հարաբերությունների արդյունքում, ինչի շնորհիվ ոլորտի 7 առաջատար մասնագետներ անվճար այցելեցին Հայաստան և կիսվեցին իրենց փորձով: Բացի այդ՝ ընկերության պատվիրակությունն իր հետ բերել էր կենսաքիﬕայի և մոլեկուլ յար կենսաբանության համաշխարհային բրենդների կողﬕց արտադրված սարքավորուﬓեր՝ սեﬕնարի գործնական մասն ապահովելու համար: Սեﬕնարի առաջին օրը նվիրված էր գենետիկական անալիզի ﬔթոդներին: Ռուսաստանից ժամանած մասնագետները խոսեցին բջիջների գենետիկական վերածրագրավորման մասին՝ այն որակելով որպես ժամանակակից ալքիﬕա: Խոսվեց նաև ԴՆԹ սեկվենավորման և ՊՇՌ-անալիզի մասին` ընդգծելով վերջինիս դերը բժշկական պրակտիկայում և փորձարարական կենսաբանության ﬔջ նեյրոնային մարկերային սպիտակուցների էքսպրեսիայի ուսուﬓասիրման ﬔջ: Համալսարանն աշխույժ գիտական ոգով էր լցված նաև շաբաթ և կիրակի օրերին: Այս երկու օրերի ընթացքում զեկուցողները ներկայացրին հոսքային ցիտոﬔտրիայի համակարգը և առավելությունները, ներկայացվեցին նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների ուսուﬓասիրման ﬔթոդները և թե ինչպիսի թերապևտիկ մոտեցուﬓեր կարելի է ցուցաբերել:

Իմունոլոգիայի ո Իմունոլոգիայի ոլորտի լորտի մաս մասնագետները նագետները լրաց լրացրին րին ն իրենց գիտելիքները իմուն սքրինինգի, նեյրոնալ սպիտակուցների որակական և քանակական ախտորոշման, իմունոբլոտինգի ոլորտում: Հանգստյան օրերի ի ավարտին մասնակիցները հնարավորություն ստացան ն ինքնուրույն փորձարկել գիտական սարքավորուﬓերի ի վերջին մոդելները: Ցանկացած մասնակից կարողացավ տարբեր ﬕկրոսկոպներով տեսնել և ֆիքսել իրեն ն հետաքրքող, զարգացման տարբեր փուլերում գտնվող ղ բջիջների և հյուսվածքների կառուցվածքը: Ընդﬕջումների ընթացքում գիտական ﬕջավայրը չէր ցրվում մ, ավելին՝ մասնակիցներն ավելի հանգիստ ﬕջավայրում մ գտան իրենց հուզող բոլոր հարցերի պատասխանները:

Ամբողջ աշխարհում հակամանրէային դեղերի նկատմամբ կայունության զարգացումը լուրջ հիﬓախնդիր է հանրային առողջապահության պատասխանատուների համար, որին և ծառայում է անցկացվող հակաբիոտիկների ճիշտ օգտագործման համաշխարհային շաբաթը: Հակամանրէային դեղեր. կիրառել պատշաճ» խորագրով քարոզարշավի նպատակն էր հիﬓավորել այն ﬕտքը, որ հակամանրէային դեղերն արժեքավոր ռեսուրս են և պետք է պահպանվեն` այսինքն պատշաճ կերպով կիրառվեն և օգտագործվեն ﬕայն բժշկի նշանակման դեպքում: Շաբաթը նշվեց նաև Երևանի պետական բժշկական համալսարանում և համալսարանական Հերացի» թիվ 1 և Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրներում: Դասախոսությունների շրջանակում քննարկվեցին հակաբիոտիկների ռացիոնալ կիրառման, ներհիվանդանոցային վարակների կանխարգելման և այդ խնդիրներին առնչվող ﬕ շարք հարցեր, ինչպես նաև հակաբիոտիկների վաճառքի վերաբերյալ ընդունված նոր օրենքը: Մասնագետները նշեցին, որ ներկայումս բակտերիալ վարակների բուժման համար հակամանրէային դեղերի կիրառումը լայնորեն տարածված երևույթ է, ինչպես նաև ևս ﬔկ անգամ իրազեկեցին, որ հակամանրէային դեղերի ոչ ճիշտ կիրառուﬓ առաջացնում է այդ դեղերի նկատմամբ մանրէների կայունության զարգացում: Չպետք է մոռանալ, որ այս գործընթացը հանգեցնում է հակամանրէային դեղերի ազդեցության արդյունավետության նվազման: Այսպիսով՝ զարգանում են դեղակայուն ձևերով վարակիչ հիվանդություններ, որոնց հետևանքները կանխատեսելի են` հիվանդացության աճ, հիվանդությունների երկարաձգված ընթացք, բարդությունների ավելի ﬔծ վտանգ և մահացության բարձր մակարդակ. սա են փաստում ոլորտի փորձագետները:

30 30

ԵՊԲՀ-Ն ՄԻԱՑԱՎ ԻՐԱԶԵԿՄԱՆ ՇԱԲԱԹԻՆ

ԱՊԱԳԱ ԱՊԱԳ ԱՊ ԱԳԱ ԱԳ Ա ԲԺ ԲԺԻՇԿ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԻՇ Կ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ ԴԵԿՏ ԴԵ ԿՏԵՄ ԿՏ ԵՄԲԵ ԵՄ ԲԵՐ ԲԵ Ր 20 2016 16 N 3333-34 ((1344 1344 13 44-111345) 345) 34 5)

ՀՀ-ՈՒՄ Ա ՌԱ ՋԻՆ ՀԱ ՄԱԼ ՍԱ ՐԱ ՆԱ ԿԱՆ TED X -Ը ՄԻԱ ՑԱՎ ՀԱ ՄԱՇ ԽԱՐ ՀԱ ՅԻՆ TED TED-ԻՆ -ԻՆ 80-ականներին ԱՄՆ-ում ստեղծված TED (Technology, Entertainment and Designտեխնոլոգիա, ժամանց և դիզայն) կոչվող աﬔնամյա կոնֆերանսը հյուրընկալվել էր Երևանի պետական բժշկական համալսարանում։ Առաջին անգամ Հայաստանում անցկացվեց համալսարանական ֆորմատով TEDxYSMU համաժողովը՝ լիցենզավորված համաշխարհային ճանաչում ունեցող TED-ի կողﬕց: Լիցենզիան ստացել է ԵՊԲՀ 7-րդ կուրսի ուսանող Տիտան Ասատրյանը: Թեդեքս» համալսարանական համաժողոﬖ անցկացվել է Մեր ուղերձը տիեզերքին» խորագրով։ TED-ն ունի հստակ ձևաչափ։ Զեկուցողները հաշված րոպեների ընթացքում ներկայացնում են իրենց նորարարական ու առաջադիմական մտքերը, բացահայտում են նոր իրողություններ ու ստիպում մարդկանց ﬕ փոքր այլ կերպ նայել աշխարհին: TEDxYSMU-ի ﬕջոցով գաղափարներ տարածողների թվում էին ինը խոսնակներ՝ Թենի Ավագյանը, Արման Խաչատրյանը, Նատալ յա Օրթիզ-Հազարյանը, Դավիթ Ղարիբյանը, Կարինե Վանը, Վիլ յամ Մեհրվարզը, Արտեմ Գրիգորյանը, Շաունթ Թչակմակը, Արշավիր Մինասարյանը։ Համալսարանական TEDxYSMU-ն իրականացել է Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ և Երեվանի պետական բժշկական համալսարանի ուսանողական խորհրդարանի հովանավորությամբ։ Հայաստանի երիտասարդական հիﬓադրաﬕ հոգաբարձուների խորհրդի համակարգող, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Կարեն Ավագյանը նկատում է, որ TED-ը նորարարական գաղափարներ գեներացնող աշխարհում հո ւմ հ հայտնի այտ այ տնի ձ ձևաչափ ևաչչափ ևա փ էէ։։ Ըս Ը Ըստ տ նր նրա՝ րա ող ողջունելի ղ ջո ջ ւնելի է, է, որ ր

Հ յաստանի ուսանող Հա ն ները նույն ն նպես ե մաս մ են կազ կ մում մ մ համաշխարհային TED-ի. Նման նախագծերում ներգրավվելով՝ ﬔր երիտասարդներն ավելի մոտ են լինում նորարարություններին։ Երիտասարդական հիﬓադրամը չէր կարող իր մասնակցությունը չունենալ ուսանողների նորարարական գաղափարները խրախուսող այս ծրագրին, ուստի՝ այն արժանացրել է ֆինանսավորման։ Եվ պատահական չէ, որ հենց Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ուսանողական խորհրդարանն է հանդես գալիս նման նախաձեռնությամբ, քանի որ այն ﬔր երկրի աﬔնակայացած ուսանողական կառույցներից ﬔկն է»։ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ուսանողական խորհրդարանի նախագահ Ալեքսան Հովհաննիսյանը նկատում է, որ համալսարանական TEDx անցկացնելու գաղափարը ծագել է ուսանողական կառույցի անդաﬓերի մոտ։ Մոտ 6 ամսվա աշխատանքների արդյունքում ձեռք է բերվել արտոնագիր, և 40 հոգուց բաղկացած աշխատանքային թիմը կազմակերպել է համաժողովը։ TEDxYSMU-ին ներկա էին ավելի քան 100 մասնակիցներ՝ տարբեր ԲՈւՀ-երի ուսանողներ, երիտասարդներ։

31 ԱՊ Ա ՊԱԳ ԱԳԱ Բ ԲԺ ԺԻՇ Ի Կ ԴԵ Դ ԿՏ Կ ԵՄ ՄԲԵ ԲԵՐ Ր 20 2016 6 N 333-334 4 (1344 11334 44 4-1134 345) 5 31

Կրթ Կր թու ութ թյա յան ն բն բնա ագավ վա առում մ արվա ված ծ նե ներդ րդր րու ուﬓ ﬓերի ար արդդյունավետությունն առ ռա ավե վելլ դա դ նդաղ է տեսանելի դառնում, սակայն դրան նք աﬔն նա ակա կար րևո ևորն րն են, քանի որ նպաստում են մարդկային ին մտավ վոր որ ներո րոււժի զարգ գաց աց-մանը: մանը:

Հայաստանի Հանրապետությունում Ճապոնիայի դեսպանատան ֆինանսական աջակցությամբ ԵՊԲՀ Հերացի» ավագ դպրոցի բարելավում» ծրագրի իրականացումը սկսվել էր դեռևս 2016-ի փետրվարից, որի շրջանակներում իրականացվել է դպրոցի տաս դասասենյակների և երկու լաբորատոր սենյակների, գրադարանի, դահլիճի, վարչական մասի կահավորումը և համապատասխան սարքավորուﬓերով հագեցումը, ինչպես նաև դպրոցի պատուհանների ճաղապատումը:

Նոյյեմ եմբ բերի րին ն ամ ամփ փոփվ վել ել է ծրագիրը րը,, որի րին ն նե ներ րկա էին Հայաստանի Հանրապետությունո նում ւմ Ճապոնիայի արտակ կար արգ գ և լի լիա ազո զոր ր դե դես սպա պան ն Էյ Էյջջի Տագուչին, դեսպանատ տան ան երկր րոր որդ դ քա քար րտո տոււղա ղար րնե ներ ր Էﬕկո Ֆուջիյաման և Մեգուﬕ Մաեկավան Մեգուﬕ Մաեկավան, ԵՊԲՀ ﬕ ﬕջազգային ջազգային գործունեու գործունեության և արտաքին կապերի գծով պրոռեկտոր, դոցենտ Երվանդ Սահակյանը, այլ հյուրեր:

Միջոցառմ ման նմ մասն նակի կիցները շրջե եցին ին ծ ծրագրի ի շրջանակում կահավորված դասասենյակներով, որտեղ կազմակեպվել էին դաս-քննարկուﬓեր տարբեր առարկաներից: Դպրոցի սաները ﬕջոցառում էին կազմակերպել, որի ընթացքում ներկայացրին նմուշներ երկու պետությունների մշակութային ժառանգությունից:

Այս տարի ևս ամանորին ընդառաջ սկսվեց «Եվ բարին թող հաղթի...» խորագրով բարեգործական ﬕջոցառուﬓերի շարքը։ Հերացի» ավագ դպրոցի աշակերտական և ծնողական խորհուրդների նախաձեռնությամբ աշակերտների ձեռնարկատիրական հմտությունները զարգացնելու, քաղաքացիական դիրքորոշում և մարդասիրական արժեքներ ձևավորելու նպատակով կազմակերպվեցին բարեգործական տոնավաճառներ։ Նախաամանորյա ﬕջոցառուﬓերի շարքը սկսվեց դեկտեմբերին՝ աշակերտների «սեփական արտադրության» թխվածքաբլիթների վաճառքով։ Բարեգործությունների շարքը շարունակվեց աշակերտների ձեռքի աշխատանքների տոնավաճառով։ Վաճառքից ստացված հասույթը տնօրինեցին հենց իրենք՝ աշակերտները։ Աշակերտական խորհրդից և ծնողական համայնքից ձևավորված հատուկ հանձնաժողովի որոշման համաձայն՝ ստացված հասույթն օգտագործվեց սահմանաﬔրձ որևէ գյուղի երեխաների ամանորը շնորհավորելու նպատակով։ «Եվ բարին թող հաղթի...» ﬕջոցառուﬓերի շարքը ամփոփվեց բարեգործական հաﬔրգով, որին մասնակցեցին դպրոցի շնորհալի աշակերտները։

Ականավոր գիտնական, էկոլոգ, մանկավարժ, ավելի քան 140 գիտական աշխատությունների հեղինակ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Տիգրան Արﬔնակի Ասմանգուլ յանն իր կյանքի իննսուն տարիներից վաթսունի ընթացքում անձնվիրաբար պայքարել է իր գաղափարները կյանքի կոչելու համար: Ցավոք, այսօր նա ﬔզ հետ չէ, սակայն նրա ﬔծածավալ ժառանգությունն իր արտացոլուﬓ է գտել ինչպես տպագիր հրատարակություններում, այնպես էլ անձնավորվել է բժշկական համալսարանի անթիվ շրջանավարտների, ապագա բժիշկների ﬔջ: Տ.Ա. Ասմանգուլ յանը ծնվել է 1926ի հոկտեմբերի 7-ին, Կրասնոդար քաղաքում: 1929-ին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան: 1944-ին ավարտել է ﬕջնակարգ դպրոցը, ընդունվել Երևանի բժշկական ինստիտուտի սանիտարահիգիենիկ ֆակուլտետ: Ուսուﬓառության տարիներին աչքի է ընկել բարձր առաջադիմությամբ, ինչի համար արժանացել է ժամանակի բարձրագույն՝ ստալինյան կրթաթոշակի: 1950-ին՝ ինստիտուտը գերազանցությամբ ավարտելուց հետո, ընդունվել է ասպիրանտուրա՝ կոմունալ հիգիենայի ամբիոնում: 1954-ին պաշտպանելով Ող ջի գետի սանիտարական վիճակը» թեմայով թեկնածուական ատենախոսությունը՝ նշանակվել է սկզբում կոմունալ, իսկ հետագայում՝ ընդհանուր հիգիենայի ամբիոնի ասիստենտ: 1964-ին ընտրվել է ընդհանուր հիգիենայի ամբիոնի դոցենտ: Հայաստանի ջրամբարների պահպանության հիգիենիկ հիﬓախնդիրները» թեմայով դոկտորական ատենախոսությունը 1969-ին հաջողությամբ պաշտպանելուց հետո՝ 1972-ին, նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում: 1973-ից Տ.Ա. Ասմանգուլ յանը նշանակվել է ընդհանուր հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոնի վարիչ: Նրա ղեկավարությամբ վերոնշյալ ամբիոնի գործունեությունն ուղղված է եղել բազմապիսի թեմաների ուսուﬓասիրությանը, որոնցից են ուսուﬓական գործընթացում աշխատունակության դինաﬕկան, Երևանի մթնոլորտային օդի աղտոտվածության ազդեցությունը մանկական 34

բնակչության առող ջության վրա, հանրապետության բնակչության առող ջության վրա էկոլոգիական և սոցիալական գործոնների ազդեցությունը, ինչպես նաև աշխատանքային պայմանները ﬕ շարք ձեռնարկություններում: Վերջին տարիներին կատարված հետազոտություններից հատկանշական է Արարատյան դաշտի եղանակակլիմայական հիգիենիկ առանձնահատկությունները և ﬔթեոպաթիկ ռեակցիաների գնահատումը» թեմայով աշխատությունը: Պրոֆեսոր Տ.Ա. Ասմանգուլ յանի գիտահետազոտական գործունեությունը ﬔծապես նվիրված է եղել Հայաստանում շրջակա ﬕջավայրի հիգիենայի պահպանության ելակետային հարցերին: Մասնավորապես, ավելի քան 10 տարվա ընթացքում ուսուﬓասիրվել է ջրային գործոնի ազդեցությունը բնակչության առողջության և սանիտարակենցաղային պայմանների վրա՝ կոմպլեքսային բնական և փորձարարական հետազոտություններ անցկացնելու ﬕջոցով: Աշխատանքը կենտրոնացած է եղել Հայաստանի բաց ջրամբարների աղտոտման հիﬓական աղբյուրների վերհանման վրա, ուսումնասիրվել է այնպիսի գետերի սանիտարական վիճակը, ինչպիսիք են Ախուրյանը, Որոտանը, Ող ջին, Փամբակը, Դեբեդը, Հրազդանը և Գեղին՝ իրենց ողջ երկայնքով: Այս բազմածավալ ուսուﬓասիրության արդյունքում ստացված արժեքավոր տվյալներն օգտագործվել են հանրապետության ջրային ռեսուրսների պահպանության և կոմպլեքսային օգտագործման գլխավոր սխեմայի մշակման աշխատանքներում: Հեղինակի կողﬕց պարզաբանվել են լեռնային գետերում ընթացող ինքնամաքրման գործընթացին վերաբերող ﬕ շարք հիﬓահարցեր, անդրադարձ է կատարվել մանրէների մահացման դինաﬕկայի և թթվածնային ռեժիﬕ առանձնահատկություններին: Տարաբնույթ ջրային օբյեկտներում ﬖասակար նյութերի սահմանային թույլատրելի խտությունների որոշումը զգալի տեղ է զբաղեցնում Տ.Ա. Ասմանգուլ յանի կողﬕց կատարված բազմապիսի հետազոտական աշխատանքներում: 1955-ին

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 2016 N 33-34 (1344-1345)

համաﬕութե թ նական կ պետ պ սանտեսչության հանձնարարականով նա ձեռնամուխ է լինում ջրի հիգիենիկ նորմավորման բնագավառում Հայաստանում նախադեպը չունեցող ﬕ հետազոտության, որը ﬕտված էր ջրում քլորոպրենի սահմանային թույլատրելի խտության որոշմանը: Բացի այդ՝ պրոֆեսոր Տ. Ասմանգուլ յանի կողﬕց սահմանվել են ջրամբարներում մոլիբդենի և ացետիլենի սահմանային թույլատրելի չափաբաժինները, ուսումնասիրվել կապարի և մոլիբդենի փոքր չափաբաժինների կոմբինացված ազդեցության թունաբանական առանձնահատկությունները: Կատարված հետազոտական աշխատանքների արդյունքում ստացված գիտականորեն հիﬓավորված նորմատիﬖերը հաստատվել են ԽՍՀՄ ՊՍԻ-ի կողﬕց և սահմանվել ԳՕՍՏ-ով: Կարող ենք վստահորեն փաստել, որ Տ.Ա. Ասմանգուլ յանի գիտահետազոտական գործունեության արդյունքում ձեռք բերված տվյալներն ունեն ոչ ﬕայն տեսական, այլև գործնական կարևոր նշանակություն՝ նպաստելով սանիտարական օրենսդրության կատարելագործմանը, համապատասխան նորմատիﬖերի մշակմանը, Հայաստանում հիդրոտեխնիկական կառույցների նախագծմանը և

այլ բնագավառներում բարեկարգման աշխատանքների անցկացմանը: Հիշատակման է արժանի Տ. Ասմանգուլյանի կողﬕց իրականացված գիտամանկավարժական և ուսուﬓաﬔթոդական գործունեությունը: Նա հեղինակել է հիգիենայի և էկոլոգիայի համառոտ դասագրքեր, գործնական պարապմունքների ձեռնարկ և կիսամյակային քննությունների թեստերի ժողովածուներ: Լինելով ﬔր և Խորհրդային Միության այլ հանրապետություններում անցկացվող կոնֆերանսների պատվավոր հյուրն ու ակտիվ մասնակիցը՝ դրանց ընթացքում հանդես է եկել զեկույցներով: Ջրամատակարարման աղբյուրների ընտրության և պաշտպանական գոտիների սահմանման հիﬓախնդիրների վերաբերյալ դասախոսություններ է կարդացել համաշխարհային առող ջապահության կազմակերպության սեﬕնարների ընթացքում: 1975-90թթ. ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Սովետական Միության Գիտելիք» ընկերության աշխատանքներին՝ արժանանալով ինչպես այդ ընկերության, այնպես էլ ﬕ շարք այլ կազմակերպությունների պատվոգրերի: Տ. Ասմանգուլյանը պարգևատրվել է Մխիթար Հերացի» շքանշանով: 2005-ին ԵՊԲՀ-ի գիտական խորհրդի որոշմամբ Տ.Ա. Ասմանգուլ յանին շնորհվել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի ամբիոնի պատվավոր վարիչի կոչում՝ գիտամանկավարժական, կազմակերպչական երկարատև և անբասիր աշխատանքի համար: Լինելով բազմակողմանիորեն զարգացած անձնավորություն՝ Տ.Ա. Ասմանգուլ յանն իր հետաքրքրությունների շրջանակը չէր սահմանափակում բացառապես մասնագիտական ոլորտով: Աննկարագրելի է նրա հետաքրքրվածությունը դասական երաժշտությամբ և կերպարվեստով, ինչը նա փոխանցում էր նաև իր ուսանողներին: Կյանքի վերջին հինգ տարիները Տ. Ասմանգուլ յանը նվիրել է մարդու էվոլ յուցիայի ընթացքում գիտակցության ծագման կոնցեպտուալ մոդելի մշակմանը: Իր աշխատության ﬔջ նա ձեռնամուխ է եղել վեր հանել կենդանի օրգանիզﬕ զարգացման այն պայմանները, որոնց ազդեցությամբ առաջ են եկել գիտակցության՝ որպես գոյության համար մղվող պայքարի օգտակար հատկության ձևավորման կանխադրույթները: Հանգամանորեն ուսուﬓասիրելով Ժ.Բ. Լամարկի և Չ. Դարվինի գիտական ժառանգությունը՝ հեղինակը առաջ է քաշում ամբող ջովին նոր տեսություն: Իր գիտականորեն հիﬓավորված գաղափարները նա ամփոփ շարադրել է Ինչու՞ է կապիկին անհրաժեշտ գիտակցություն» (“Зачем обезьяне сознание?”) ﬔնագրության ﬔջ, որը լույս է տեսել Մոսկվայում, 2015-ին:

Շնորհավորում ենք

Ջերմորեն շնորհավորում ենք բժշկական համալսարանի երկարամյա դասախոս, ֆարմակոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր Էլﬕրա Արտաշեսի Ամրոյանին՝ ծննդյան օրվա առթիվ: Հմուտ դեղաբանը իր կյանքի ﬔծ մասը նվիրել է դեղաբանության, ինչպես նաև դեղաքաղաքականության հիﬓախնդիրների ուսումնասիրմանը, իրականացրել գլխուղեղի արյան շրջանառության կարգավորմանն ուղղված ﬕ շարք հետազոտություններ: Նա հեղինակել և համահեղինակել է բժիշկների, դեղաբանների համար տասնյակ գրքեր և ուսուﬓական ձեռնարկներ, որոնք լայն պահանջարկ ունեն մասնագիտական շրջանակներում: Շնորհակալություն հայտնելով կատարած հսկայական աշխատանքի համար՝ ձեզ մաղթում ենք քաջառող ջություն: Թող նորանոր սերունդներ վայելեն ձեր ակտիվ ներկայությունը հարազատ ԲՈւՀ-ում: Աղբյ ր՝ համալսարանական կայք-էջ:

(Տ.Ա. Ասմանգ%լյանի մասին՝ հաջորդ էջ%մ)

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 2016 N 33-34 (1344-1345) 35

Վերադարձ

Նրա ր նք ն ուսա ան նող ողն ող ներ ն երն եր ն են են եղել ել հայկական բժ կան բ շկ շկա ական բա արձ րձր րա ր ագո ա գույ գո ւյն կր կրթա թա-թա համակա կ րգը գ ստե տեղծո ողնե ն րի, ի, բժշ ժշկա կ կա գի իտոււթյյա ան այ այն ն ե երա րախտավոր որների րի, ով վքեր ր, բժ բժշկ շկա ակա կան ն կր կրթո թ ւթյուն ն ստ տանա ալլով վ աշխա խար րհի ր հի հեղինակավ վոր ուսո ուﬓ ﬓակա կ ն հա հաս ստա տա ատու ութ թյո յ ւն ններում մ, հն նարա ր վորո ութ թյոււն ոււնե ենա ն լով առավելլ նա բարեկե կեց ցիկ կյա յանք նք ունենալլ Եվրո ոպ պաայում, Ռուսաստա անո նում և այ այլլու ուր, ր նորանկախ հանրապետութ թյան ան կանչին ունկնդիր Հայաստա ան եկան` ոչ ﬕայն հիﬓադիրը դառ ռնալո լու Հա այա յ ստանում բժշկակա ան բարձրագո գույն ն դպ դպրո րոց ցի, ի, այլև մասնակ ակց ցելո լոււ հազա արավոր այն յն աղետյալներին ին բժշ ժշկա կակ կան ա օգնությո ուն ն ցուցաբերելուն ն, ովքեր գաղթի, սով սո վի, վ ի, մոլե լեգնող ղ համ մաճարակ ակն նե երի արդյո յուն ւն նք քու ոււմ մահա անում էին հազա զ րներ րով: Ահա ին նչո ու` մաս սնագիտական գի իտելի լիք քնե ն րից զատ ա ` ուս սա անո նող ղների ի համար ոււսան նե ելի էր ր իրե րենց նց ոււսո սոււցի ցիչչ չների վարքագիծը ծը:: Հավանաբար նաև և այս կապակցությամբ մբ առանձնակի ջերմ պետք է լիներ վե երաբերմունքը հին գվ հի հին գ արդիայի ﬔր ալեհեր ե ներկաա յա աց ցոււցիչ ի ների նկատմամբ, ում հոգոււմ դե դ եռ հն հնչո չում ում էին ի իրենց ուսուցիչների` Վա ահա հ ն Ար Արծ ծրո րոււնո նու, ւ Գրիգոր Արեշյանի, Հ Հա ամբա բար րձում ձո ում Քե Քեչչե եկի կ , Ռուբեն Գյա Գ յանջեցյա անի կա կամ մ նր նրան անց ց անﬕջակա ան հե հետնո որդների իմաս աստ տու ուն ն խո խ սք սքի ի ու կենս սա ափո փորձի ար րձա ագ գան անք քներ րը: ը:

Հա Հ ամա մալսարա անի նի 201 0111 թվ վակ ական ան ռեկ անի եկտո տորի րի որո րոշում ումը ու ը`` հետ տ կա ան նչել նախ ախ խորդ րդ ռեկ կտո տ րի օրոք օր ք համալ մա ալսարան նի ից օտա ար րվ վա վ ած այյս կ կր րթօ թօ-ջախի հա ամար ր շա ատ տ բան ան արած որոշ ոշ դասա սախոս սնե ն րի` նե ի` անգա գամ բա բավակա ան նին ի առա ին աջա ջացած ցա ծ տա տար րիք իք ունե իք նեց ցող ող ող, ղ, ոչչ ﬕայյն ն հուզեց ինձ նձ,, այլև այ և հի իմ մք տ տվ վեց եց համ մո ոզ զմո մուն մո ւն նք ու ո նենալլու ու, որ` ի որ իրո րոք, ք, «Աﬔն նադժվա վար ր արվես ստը կա կ ռավարելու արվեստն տ է» տն » (Կարլ ր Վե րլ Վեբ բեր եր), ),, քաա նի որ ր այն նշ նշանակում մ է արժ ժևոր րել ե մար ել արդդ դկանց` գն գնա ահատե ելով ըստ արժանի նիք քների: ի: Իսկ սա ա հանգեցնում է ﬔ ﬔկ այլ մտքի`` «Ո «Ով վ թողտ թո ղտվությո ուն է հանդես բե երում վատ մարդկա անց նկատմամբ մ , նա ﬖասում է լավերին» (Պուբլիոս Սիրիոս): Չափազանց ﬔծ խորաթափանցություն չի պահանջվում` նկատելու, որ ո այս վերադարձների որոշ մասը բարոյակ կան ա հիﬓավորում ուն նեին: ն Առիթ թի ի բե բեր րմա մամբ մբ խոս ոսքս քս վերա րադ դար արձ ձածնեերի ից ﬔկի` ընդ նդհ հա անո նուր ւր հիգի գիե ենա այյի ի և էկոլո լո-գիա գի այի ամբի բիո ոնի երկար րամ ամյյա վա վար րիչ իչ,, պր պ ոֆե ֆեսոր Տիգրան Ասմանգուլ յանի մասի ին է, է ում ւմ դասերից ﬔկի առիթով ցանկանում եմ կիսել տպա ավո վ րությունս նոր ընթեր երց ցողներիս հետ, թեև այս առի ռիթ թով տարին ներ եր առաջ աջ ար րդե դեն նﬕ հրապարակում մ «ԱՊԱԳ ԱԳԱ Ա ԲԺ ԲԺՇԿԻ» թողարկուﬓերից ﬔկում եղել է: կո Եվ վ այսպ պես...

Տարիներ առաջ էր, իսկ ավելի ստույգ՝ 2004 4ին:: Զրո ին ր ւյցներից ﬔկի ի ը թացքում պրոֆեսոր ըն Տիգրան Ասմանգուլ յանը, ով այն ժա այն այ ամ մա անակ ընդհանուր հիգիենայ և էկո յի կ լլո ոգի իա այի յ ամբիոնի ի վարիչն էր, նշեց, որ Զա ատ տի իկի կի առիթո թ վ իր դասա ս խոսության 45 րո ր ոպեանոց ﬕ դա ասաժամը նվիրելու է հոգևոր երա աժշ ժ տ տու ութ թյյա ան այյն գո գոհ հարներին, որոնց թեմ ն առ մա առնչվ առնչ վու ոմ է Ք Քրի րիս րի իստոսի ի խաչելությանը ը և հարո րութ ւթ թյա անը ա նը: Ես նը Ես ցան նկացա ա այդ դ օրը ներկա լինե նել նրա նր ադ դա ասա ախո խոսու ո թյա յան նը, քան անզ զի շա ատ էի է լսել դասա սակ ական ն եր րաժ աժ ա ժշտո տոււթ տութ թյյա անը ը նրա քաջա ագ գի իտա տ կությա ան,, եզ զակի ի ձայնագրությո ուններով րո ով հա արու ո ստ նրա նր ա ձա ձայնաս ասկա աս կավա կա վա առակն կներ եր րի հա ավ վաքածուի ի, իր ր իմացա ածը ծ դի իմ մաց մա ցինի նին, ն, հատ ա կապե պես ս ոււսանո ն ղ ղնե նե-ր ն հաղոր րի որ րդելո լու չա չ փա ազա զ նց բարյաց զա ցակա կամ մ վե եր բերմոււնքի րա ի մասի ին: ն Ի դե դ պ` պ դասա սակա ան ն երաժ ա շտութ ւթյան ﬕ հր հրա աշա շալի ի հաﬔ ﬔրգի ժա ամա մ նակ ﬔր հա աﬔ ﬔր րգա գ յի ին դահ ա լիճնե լի երից ի ﬔկո կ ւմ կողքիս աթոռին Տիգ իգ գր րան ն Արր ﬔնակո կովիչ ի ն էր նստած, և ես ակ կա անա ատե տեսն տե սն ն ու ական կան նջա ջալոււր ջա րը ը եղա ոչ ﬕայն երա ր ժշտու ութ թյա ան ըմ ը բոշխ բո շխմ ման ան ն նրա ա պաթետիկ հոգեվիճակին ին, այ այլև լև ընդ ըն դﬕջջու ոււﬓերի ժամ ո մանակ` նրա ր քաջագի իտա տա ակ վեր վե րլո լու ոււծո ծո ծ ութ թյուններ րին: … Լսարա անը ն ` փո նը փ քր ինչ աղ‫﬘‬ ‫﬘‬ոտ, ակ ակն նհայտո որեն ն պատ տրաստ չէր ր նրա ա նախա ատե տես սած ﬕջջո ոցա ո ցառ ցա առմա անը: ը: Ինձ հետաքր րք քրո րում ւմ էր, թե համ հա մաշշխար արհայյի ին երա րաժշտու ո թյո յոււնից շա՜տ հե եռու ո , ﬔծ ﬔղք գո որ րծ ծած չեմ լինի, ե եթե թե ասե սեմ` երաժ աժ ժշտո տութ ււթ թյյան ան ռահվ վի իրաների րից ց շշա ատեր րի ի անգա ամ ա անո նուն նները չլս լսած ած ﬔր ուս ու սա անո ա նող ղներ րի գե երակ ակ կշիռ ﬔծամաս աս-ն ւթ նո թյյու ուն նը ն ը ին նչչպե պե պես ես է արձագան նքե ք լու ու: Մին ինչչ ե երա ր ժշտու րա ութ թյո յ ւնը ﬕացնելը` փոք ոքրա ր ամարﬕն ու արագա աշշա ա շարժ ր պրո ր ֆեսո սորը`` վախ րը վա ախենալով ով,, որ որ ժամա անակը չի հե հերիքի, րի ի գրա ր տախտակի կ ն արա ագգ-ա արա ր գ գծ ծապա պատ տկե կ րնե ներ րով ր ով ցանկ կա ան նո ում էր տեսան սա նե ելի ի դար ա ձնե ն լ այ այն, ն, ինչը ը պետք է լս լսեն են շուտո ով: Մե Մ կնա նաբ բա անո նութ ւթյ թյու ուն ննե ն ներ նե ր էր տալի իս երգ եր րգչա չախմ ախմբի, ի, նվագախմ ախմբի ի, նր նրա անում նում ընդգր րկված գո ործի ծիք քնե նե եր րի ի, նրա ր նց հերթ թա ագայյու ութ թյա յ ն, ռի իթﬕ մասի սին,, մասնագիտա ակա կան ն տե տեր րﬕ ﬕն նա աբա բ նությամբ բա աց ցատ ատ ատր տր րու ում ու մ այ այն հր այն հրաշ աշշքը, ը, որ պե պ տք քէ նր րանց ց հասց սցնեի եին Հենդելի, Մ Մո ոցա ցա արտի տի, Բախի խի, Եկ Եկմ կմ մալ ալյյյա անի նի անմ մահ ահ ստե տեղծ ղ ագ ղծ գոր րծո ծութ ւթյո յ ւն ննե ները: … Եվ հնչեց ց փա առա ռահեղ ե , սք ս ան նչելի, լի հուզա ախառն երա աժշշտու ութ թյո յ ւնը նը… … Նորից մոտե ենա նալլով նա վ գրա րատա րատ ախ խտակին` ծերունազարդ պրոֆեսորը նկարա զա ածի վրա մատով ցույց տալով տա տալ վ աստի տիճ ճանները ը, որոնք համապատասխանում մ էի էին ն ձա ձայնի ձայ նի,, տո տոնի բարձրացմանը, ռիթﬕ փ փոխո փո խ ւթյունն ներ րի ին ն, մյուս ձեռքով չափ էր տալիս` կարծ լիս` լի արծես ար ես ղեկա ավարելով նվագախում մբ բը, իրակա կ ան նում մ ցա անկա կան նալով օգնել ուսանողին` զգա գալլ երա աժշտ տու ոււթ ո թյյա յան ռի ռ թմը:

Երբեﬓ-եր Եր եր րբ բեﬓ եﬓ ն նա ա թողնու ում մ էր բա ացա ատ տրո րութ ւթ թյունը յո նը, նստում առ ռա աջի ջին ն շա շ րքում ւմ մ և… ըմբոշխնում մ երա աժշ ժշտու ժշտ ո թյո ու յ ւնը ն : Գլ Գլխ խի շար շա արժուﬕց տա ար րի իների ճերմակը կր րող մազա ափունջ նջն նջ ն ան ա հանգիստ վե վետ տվետում էր քունքի ի վրա ա, իս իսկ կ ձե եռքն ռք քն օդո դ ւմ չափ էր ր տալիս: Բժ ժշկագի իտո տ ւթյան ան դոկտոր որ ր-պրո -պ պրոֆեսորը Հենդել էր ր լս լսոււմ և օգնում մ լսար րանի ին`` զգալ գա ալ այյն վեհն ու ող ողբերգ գա ակա կ նը, ը որ ﬕա ախա խառն նվել էի ին ն աստվա ածաշ աշնչյյան ան թեմային ն և նպատա տակ ոււն նեի եին ին սրբա սր բա ագոր ո ծել մարդ դու ու հոգի գ ն: Եվ վ քանի ն որ 7--րդ լս սա արա ա րանի վեր րջի ջին ն շա շար րքո քում ւմ նստա նս տ ծ լի ինելլս օգնում էր է հայա յացքո ով ըն ընդգ դգր րկե կելլ ողջջ լս լսա արա րան նը` ը աշխատում մ էի տես ե նել ե , թե ինչպես են արձագան անքում ուս սա անո ողն նե եր րը ը իրե ենց դասա սախ սի տքնան խո նքին և հնչող ող հրա աշքի ք ն: Չէի ասի` թե բոլլո որը կլա լան նվա ած լս լսու ում մ էի էին: Լս սաա րա ան նու ում և զրոււցո ց ղներ կային ն, ի իհա հար րկե կ , ի պա պատ տիվ իրե րենց` նց` ոչչ շատ բարձրաձայն,, և գլլուխ նց խնե խ ներ նե րը սե սեղա ան ննե ներին ն դրած ծն ներ, և առի ռիթն թն օգտագոր րծ ծե ելո լով վ` ոււր րիշ իշշ դաս սի ի պատր րաս աստ տվո վող ղներ, դասախոսութ թյուն յո ւնն նն ներ եր կամ տնա ն յին հանձնա ն րարություններ արտագ տա գրո րող ղնե նե եր: Բայց բո բ լոր րի ի գլխավե վեր րևում, լսարան-դահլիճի բարձ բա ր ր րձ րաթ աթռիչ իչք ք կա կ մար արների ներքո, ո հանդիսավոր ﬔղեդի դ ն նե երի րի կախ խա արդի դիչչ հն հ չյյուն ննե երն էին թևա և ծ ւմ: Ս ծո Սիր ի տս ﬕ տեսակ իր ակ ցա ավո վ ւմ վո մ էր այն ն ող ողջջ ճիգի համ հա մար ար, որ թափվու ում մ էր էր, և այն անտա տ րբերու ութթ յան հա ամար ր, որ ր այս աﬔնի ի հան ա դ դեպ ցու ուցաբե բե-րում րո ւ էր ինչչ որ ր բան արտա տագրող ղ աղ ղ ջջիկը ը: Անը ընդ նդհատ ժա ժ մացույցին նայո յող ղ ա ալե լ հեր ր պրո ր ֆեսորը հաշվա վ ր րկե կ լ էր րոպե պ ներ րը ը և վախ խե ենո նո ում էր, որ կարևոր ﬕ բան կիսատ տ կﬓ կ ա: Ես այնպես ես էի ի ցա ցանկա անու ում, մ, որ բոլո որը րը լսե սեն ն նրան նր ան,, տե տ սնե են ու ո զգան նր րա ﬔ ﬔծ ծ ու բարի ի ցան ան-կ ւթ կո թյյու ո նը` իրենց ց հա աղոր որդ դակից դա դարձ ր նել վեհին, բարուն, գեղե եցի իկի կին, հրաշալիին լի իին ին: Զանգին ﬓում էր ր ﬕ քանի րոպե պե:: Ես ս հայացքս նորից սահեցրի լս սարանի երկայն նքով ով. վ. արտագրող աղ ջիկը, ﬕնչչև կա կար րդա դ ր ար ա տագրե ելի լիք լի ք տողը, ը գրիչչ բռնած ձեռքով եր րաժ ա շտո տ ւթ թյյան ան ռիթ ի ﬕն ն համապատա տ սխան կտ տկտ կտաց ացնում էր տետրի ի վր վրա ա: Գլուխը սեղանին դրա րած ծ տղ տղայի քնկ նկոտ ո աչքեր րը` ը` կող կո ղքի աղջկան ան ուղ ւղղվա ված, ծ, լցվ ցվել էին քնք նքշա շա անքո քով, վ, սիրով ով: Զրուցող ղ տղ տղա անե ներ րից ից ﬔկը` խոսակցու ութթյա անը զուգահեռ, սեղա անի ն ն մա մատ տնե ն րով թմբկահա-րում էր երա աժշտոււթ թյա յա անը համահունչ ռիթ թմով… Սա էր հրա րաշշքը:: Բու ուժ ժակա ան ֆա ֆ կ կու ուլլտետի եր ե րորդ կուր կո ւրսի ի ուսանողնե երը երաժշտությո ուն էին ի լսում, բոլորի հոգիները բաց էին կախա արդի դ չ հն հնչյ չյու ո նների առջև: Ես ուրախ էի, որ զուր չէին այն ջան ան նք քե երը ր , որ այդպես ջանադրորեն ներդնում էր համա մաշշխա խ րհային երաժշտության ﬔծ ծ գիտա ակը` պրոֆ ֆե եսո ե ս ր սո Տիգրան Արﬔն նա ակի Ասմա ման նգո գուլ ւ յանը նը: Ս. ԹՈՐՈՍՅԱՆ Ապ Ապագ ագա ա բժ բժիշ իշկ» կ , 2012 թվական, N4-5

37 ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇ ԲԺԻՇԿ ԻՇԿ Կ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ ԴԵԿՏԵՄ ԴԵ ԵՄԲԵ ԵՐ 20 2016 16 N 333-34 3 34 ((1344-1345) 134 13 44 1345) 37

Ավարտվեցին Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն ուսուﬓական հաստատությունների 17-րդ հանրապետական ուսուﬓական մարզական խաղերի ծրագրով անցկացվող տղաների բասկետբոլի առաջնության մրցուﬓերը, որին մասնակցում էր նաև ԵՊԲՀ բասկետբոլի հավաքական թիմը: Մեր թիմը հայտնի է տարբեր մրցաշրջանների ընթացքում ձեռք բերած հաղթանակներով: Այս անգամ էլ թիﬓ աչքի ընկավ ֆիզիկական, տեխնիկական և տակտիկական բարձր պատրաստականությամբ: Մրցուﬓերին մասնակցում էին ՀՀ ԲՈւՀ-երի 9 հավաքական թիﬔր, որոնք բաժանվել էին 2 ենթախմբերի: Մեր թիմը հաղթեց իրենց ենթախմբում ընդգրկված բոլոր թիﬔրին: Հատկապես գրավիչ էր ﬔր տղաների հանդիպումը Երևանի Սլավոնական համալսարանի բասկետբոլի հավաքական թիﬕ հետ, որտեղ ընդգրկված էին Ռուսաստանի Դաշնությունում մարզված լավագույն բասկետբոլիստներ: Այդ խաղն ավարտվեց ﬔր տղաների փայլուն հաղթանակով, և նրանք, գրավելով իրենց ենթախմբում առաջին տեղը, դուրս եկան եզրափակիչ և իրավունք ստացան հանդիպելու մյուս ենթախմբում առաջին տեղը գրաված Հայաստանի բազմակի չեմպիոն Երևանի պետական ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտի բասկետբոլի հավաքական թիﬕ հետ: Այդ հանդիպումը ﬔծ հաճույք պատճառեց հանդիսատեսին՝ գեղեցիկ և գրավիչ խաղով: Մեր տղաներն աﬔն ինչ արեցին հաղթանակի հասնելու համար, բայց, ի վերջո, հաղթեցին չեմպիոնները, ովքեր գրավեցին առաջին տեղը՝ նվաճելով ոսկե ﬔդալներ և գավաթ: Մեր տղաները գրավեցին երկրորդ տեղը և նվաճեցին արծաթե ﬔդալներ ու պատվոգրեր: Երրորդ տեղը գրավեց Սլավոնական համալսարանի բասկետբոլի հավաքական թիմը՝ արժանանալով բրոնզե ﬔդալների և պատվոգրերի: Մեր թիﬕց գովեստի խոսքեր պետք է ասել հատկապես վետերաններ Մելքոն Արփաջյանի (կլինօրդինատոր, 2-րդ կուրս), Գևորգ Վասիլ յանի (542) հասցեին, որոնց մրցակցական փորձն ու սպորտային բարձր վարպետությունը նպաստեցին երիտասարդների հետ մարտական ամուր կոլեկտիվի ստեղծմանը: Հաջող հանդես եկան նաև ուսանող-մարզիկներ՝ Արամ Հեքիմյանը (491), Սերո Աղնանյան-Ասլանյանը (338), Դավիթ Առուշանյանը (210), Զոհրապ Ալոզ յանը (302), Կորյուն Վարդանյանը (309), Հրանտ Սիրադեղ յանը (01): Թիﬓ իր շնորհակալությունն է հայտնում ԵՊԲՀ ֆիզդաստիարակության ամբիոնի վարիչ, դոցենտ Ա. Մովսեսյանին՝ իրենց նկատմամբ ցուցաբերած ուշադիր և հոգատար վերաբերմունքի համար: Շնորհավորում ենք ﬔր տղաներին և ցանկանում, որ նրանք հետագայում էլ ավելի բարձր պահեն ﬔր ԲՈւՀ-ի սպորտային պատիվը: ՌԱՖԱՅԵԼ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԵՊԲՀ ֆիզդաստիարակության ամբիոնի դոցենտ, բասկետբոլի մարզիչ

38 38

ԱՊ ՊԱԳ Ա Ա ԲԺ ԲԺԻՇ ԻՇԿ ԴԵ ԵԿՏԵՄ Ե ԲԵ ԵՄ ԵՐ 20 2016 N 333 34 (11334 44 4-1 -134 34 45 5))

Ի ԳԻՏ0ԹՅ0Ն ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ ԱՇԽԱՏԱԿԻՑՆԵՐԻ, ՈՎՔԵՐ ԸՆԴԳՐԿՎԱԾ ԵՆ ԵՎ ՈՎՔԵՐ ՑԱՆԿ0ԹՅ0Ն Կ0ՆԵՆԱՆ ԸՆԴԳՐԿՎԵԼ ԲԺՇԿԱԿԱՆ ՀԱՄԱԼՍԱՐԱՆԻ VIVACELL−MTS−Ի ՓԱԹԵԹ0Մ Ներկայացն մ ենք փաթեթի ներս մ գործող սակագները. Խմբի ներս մ - 0 դրամ Դեպի Vivacell-MTS-ի ցանց – 8 դրամ Դեպի ՀՀ այլ բջջային ցանց - 18 դրամ Դեպի ՀՀ քաղաքային ցանց – 18 դրամ

Դեպի Երևանի քաղաքային ցանց – 18 դրամ Դեպի ԼՂՀ քաղաքային ցանց – 39 դրամ Դեպի ԼՂՀ բջջային ցանց – 39 դրամ Ամսավճար – 500 դրամ

Փաթեթ մ ընդգրկված աշխատակիցները ﬕաժամանակ կարող են բաժանորդագրվել ներառված խոսելաժամանակային ներքոհիշյալ փաթեթներին՝ ամսավճար -3000 դրամ + ամսավճար 500 դրամ՝ ներառյալ խոսելաժամանակը Դեպի Vivacell-MTS-ի ցանց – 2000 րոպե Դեպի ՀՀ այլ բջջային ցանց, ՀՀ քաղաքային ցանցեր - 200 րոպե SMS` դեպի ՀՀ բջջային ցանցեր - 200 SMS Ինտերնետ՝ - 2000 ՄԲ

ամսավճար -5000 դրամ + ամսավճար 500 դրամ՝ ներառյալ խոսելաժամանակը Դեպի Vivacell-MTS-ի ցանց – 5000 րոպե Դեպի ՀՀ այլ բջջային ցանց, ՀՀ քաղաքային ցանցեր -300 րոպե SMS` դեպի ՀՀ բջջային ցանցեր - 300 SMS Ինտերնետ՝ - 5000 ՄԲ

ամսավճար -7000 դրամ + ամսավճար 500 դրամ՝ ներառյալ խոսելաժամանակը Դեպի Vivacell-MTS-ի ցանց – 7.000 րոպե Դեպի ՀՀ այլ բջջային ցանց, ՀՀ քաղաքային ցանցեր - 450 րոպե SMS` դեպի ՀՀ բջջային ցանցեր - 450 SMS Ինտերնետ՝ - 10.000 ՄԲ

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐ 2016 N 33-34 (1344-1345) 39

ԻՆՉՊԵ՞Ս ԵՆ ԴԻՄԱՎՈՐՈՒՄ ԱՄԱՆՈՐԸ ՏԱՐԲԵՐ ԵՐԿՐՆԵՐՈՒՄ

Ն

որ տարին այն եզակի, ն յնիսկ ﬕակ տոնն է, երբ բոլոր մարդիկ, առանց բացառ թյան, փորձ մ են հավատալ հրաշքների, ցանկ թյ ններ են պահ մ, նվերներ մատ ց մ և ստան մ:

Բուլղարիայում, ավանդույթի համաձայն, Նոր տարին դիմավորում են տանը: Տոնակատարության սկզբից տան կրտսերը կանգնում է տոնածառի մոտ և երգում, իսկ ﬔծահասակները նրան նվերներ են մատուցում: Սակայն աﬔնահետաքրքիրը սկսվում է 00:00-ին հնչող ղողանջներից հետո, երբ ﬕ պահ անջատվում է լույսը ամանորյա համբույրների համար: Դրանից հետո ﬕայն տանտիրուհին սկսում է կտրտել ամանորյա անակնկալ-կարկանդակը: Եթե կարկանդակի ﬕջոցով բաժին է հասնում կոպեկ՝ տարին կբերի հարստություն, իսկ վարդի ճյուղը՝ սեր: Այդպիսի թխվածքային անակնկալներ» ընդունված են նաև Ռուﬕնիայում և Ավստրալիայում:

Դանիացիները կես Դանիացիները կեսգիշերին գիշերին սե սեղանին ղանին են դնում բրնձե քաղցր շիլա: Այն ևս անակնկալով է: Շիլայի առանձնահատկությունն այն է, որ այնտեղ թաքնված է ընկույզ կամ նուշ: Այս ավանդույթը հատկապես դուր է գալիս չամուսնացած աղ ջիկներին: Եթե նրանցից որևէ ﬔկին բաժին հասնի ընկույզ, ապա Նոր տարում ամուսնությունից խուսափել այլևս չի լինի: Ամուսնացածների համար շիլայի անակնկալը խոստանում է պարզապես հաջող տարի:

է

Նմանատիպ ավանդույթ կա պոր տու գա լա ցիպ ների մոտ. Սուրբ ն Ծննդի նախօրեին Ծ նրանք ն նվիրում են արքայական ե կարկանդակ»: Բացի չրերից և ընԲ դեղենից՝ դրա ﬔջ դ կա ﬔկ փոքրիկ կ ﬔդալ կամ արձանիկ: Գտնողի ձ համար այն նշահ նակում է մաղթանք՝ Խաղաղություն քո տանը»:

Մեծ Բրիտանիայում Բրիտանիայում նվերները նվերները պատվիրում պատվիրում են Father Christmas»-ին (բառացի նշանակում է Ծննդյան Հայր»): Նրան գրում են նամակ՝ մանրամասն թվարկելով և բացատրելով, թե ինչ են ցանկանում: Նամակն այնուհետև գցում են բուխարիի ﬔջ: Ծխնելույզից դուրս եկող ծուխը ճիշտ տեղը կհասցնի ուղարկված նամակը: Ի դեպ՝ բրիտանացիների նվերները գրեթե նույն արժողության են և բաժանվում են վիճակահանության ﬕջոցով:

Գերմանիայում Սուրբ Ծնունդը ընտանեկան տոն է: Բոլորը պ պետք է հավաքվեն տոնական սեղանի շուրջը: Այդ օրը տեղի ունեցող նվերների փոխանակման արարողությունը կոչվում է ո Բեշերունգ: Ամանորի ճաշկերույթի աﬔնակարևոր մասը կոչվում Բ der Lebekuchen»՝ ﬔղրաբլիթ-քաղցրաբլիթ: Ալ յուրից, շաքարից  և չաﬕչից պատրաստված այդ իսկական հրաշքը» 16-րդ դարում երբեﬓ կարող էր ﬔկ երկար նստարանի չափ լինել: ե Անկախ նրանից, թե չինական հորոսկոպով ինչ կենդանու տարի է լինելու՝ Հարավային Գերմանիայում և Ավստրիայում մարր դիկ շատ հաճախ իրար նվիրում են ապակյա կամ ճենապակյա դ խոզուկներ, որոնք հիﬓականում գանձանակ են լինում: խ

Հյուսիսային Հնդկաստանի բնակիչները Ամանորին գերադասում են հագուստը դ զարդարել զ վարդագույն, կարﬕր, մանուգ շա ակագույն կամ սպիտակ տ ծաղիկներով: Հնդիկ մայրերը քաղցՀ րավենիքը, ծաղիկները և փոքրիկ նվերները դնում են առանձին սկուտեղի վրա, իսկ առավոտյան երեխաները աչքերը փակում են և սպասում, որ իրենց մոտեցնեն սկուտեղին՝ նվերը ստանալու համար:

Ծննդյան օրերին Չ նաստանում հայտնՉի վածներն առաջին հերվ թին նկատում են Լույսի թ ծառեր: Դա ﬔր տոնած ծառի նախատիպն է: ծ Լույսի ծառերը զարդարԼ վում են արևել յան ճով խությամբ, վառ լապտեխ րիկներով, ծաղիկներով ր և ծաղկաշղթաներով: Նույն ձևով զարդարվում Ն են նաև տները: Տոնի ե նախօրեին փոքրիկ չին նացիները տան պատեն րին կախում են գուլպաներ, որտեղ Դուն Չե Լաո Ռենը՝ Ծննդյան Պապիկը, դնում է իր նվերները: Արևելաասիական ﬕ շարք երկրներում՝ Վիետնամում, Կորեայում, Վ Մոնղոլիայում Մ Ամանորի պարտադիր իրերից ր է գեղեցիկ զարդարված փոցխը: Աﬔնայն հավափ նականությամբ՝ հենց այդ ն փոցխի ﬕջոցով են Ամափ նորի գիշերը դիզում երն ջա անկությունը»: Ի դեպ՝ Արևելքում տարածված են Ա նաև ծննդյան տոնավան ճառները, որտեղից կարելի է ձեռք բերել ոչ ﬕայն ր հագուստ, կոշիկ, սնունդ, հ այլև երազանքներ, հույա սեր և երջանկություն: Այդ ս տոնավաճառում կարետ լի է ձեռք բերել դարումա»՝ փայտյա կամ փափուկ ﬕ խաղալիք, որը բուդդայական պանթեոնից է: Կարելի է ձեռք բերել նաև համայուﬕ»՝ բութ ծայրով և սպիտակ փետուրներով զարդարված աղեղներ, որոնք կոչված են տնից վտարել չար ուժերին, նաև տակառա-բունե»՝ բրնձով լի նավակներ, որտեղ նստած են յոթ սրբեր: Այդ իրը խորհրդանշում է բարիք և հաջողություն:

Ճա պո նիա յում Ա մ ա ն ո ր ի ց առաջ ﬕմյանց նվիրում են բացիկներ այն կենդանու պատկերով, ում տարին է գալիս: Սակայն ճապոնական տան հիﬓական զարդարանքը կադոմացուն» է (ելքի մոտի սոճի): Կա դո մա ցու ն» յուրօրինակ ողջույն է Նոր տարվա սրբին: Սովորաբար այն պատրաստում են սոճուց, բամբուկից և բրնձի հյուսված ցողուններից: Ճապոնացիներն իրենց տունը զարդարում են նաև ձարխոտի և մանդարինի տերևներով: Ի դեպ՝ Նոր տարվա առաջին վայրկյաններից ճապոնացիները սկսում են ծիծաղել, քանի որ համոզված են, որ ծիծաղը նոր տարում իրենց հաջողություն կբերի:

Ֆին ի լան լ դի դիայում յ տոնական կ ճաշշկ կերույ ր յթի թի պարտադիր բաղադրիչներից է սալորի կիսելը և բրնձի շիլան: Իսկ Ծննդյան տոնի գլխավոր դերակատարներից է Joulupukki»-ն: Ֆիններն այդպես են կոչում Ձﬔռ Պապին: Նախկինում նա, բացի նվերներից, իր հետ բերում էր նաև ճիպոտներ, իսկ իր այցը սկսում էր հետևյալ խոսքերով. Կա՞ն, արդյոք, այս տանը խելոք երեխաներ»:

Ֆրանսիայում մարդիկ կարող են նվիրել ﬕմյանց աﬔն ինչ՝ չնայած կան որոշակի կանոններ: Օրինակ՝ ﬕայն ամուսինը իրավունք ունի օծանելիք նվիրել իր տիկնոջը: Այլ տղամարդուց նմանատիպ նվերը համարվում է կանոններից դուրս»:

Տոնի նախօր րեին Իսպանիայո ում ցանկացած տեղ տ գնալիս պայուսակի ﬔջ պ պետք է ունենալ պ ﬕ քիչ նուգա և շա ամպայն: Նոր տարին իսպատ նացիների հան մար հանրային տոն է, և հենց այդ գիշերը բոլորը շտապում են կենտրոնական հրապարակ՝ ﬔծ տոնածառի մոտ Ամանորը դիմավորելու և խաղող ուտելու համար: Ժամացույցի ղողանջների ընթացքում հրապարակում հավաքվածները փորձում են հասցնել ուտել խաղողի 12 հատիկ: Յուրաքանչյուր հատիկը խորհրդանշում է տարվա աﬕսը, իսկ եթե հասցնում են ուտել 12-ն էլ, ապա դրանով գրեթե երաշխավորվում» է բաղձալի երազանքի կատարումը: Էստոնիայում, Է ինչպ պես նաև Ավստրիայում և Շոտլանդիայում երջա անկություն Նոր տարում կբերի փողոցում հանդիպած ծխնելույզ մաքրողը, ով պարտամ դիր ձեռքին պետք է դ ունենա աշխատանքի համար անհրաժեշտ իրերը: մ Շոտլանդիայում Շ Ամանորի գիշերը գնում են հ ար ևան-բա րե կամ նե րի տուն՝ նախապես վերցտ նելով ﬕ կտոր քաղցրաբլիթ, ﬔկ գավաթ գինի և բ ﬕ փոքրիկ կտոր ածուխ: Շոտլանդացիների տեսանկյունից դա աﬔնալավ ձևն է ամբողջ տարվա համար ապահովել սննդամթերք, խﬕչք և տաքություն:

Հրեաների Նոր տարին կոչվում է Ռոն Աշանա: Հրեական տարվա վերջին ամսում առավոտյան աղոթքում կարդում են Սլիխոթ»՝ հատուկ աղոթք, որում նշում են գործած ﬔղքերը և խնդրում են Աստծուն ներել դրանք: Սակայն Ամանորի դիմավորումը ուրախ տոն է: Ռոն Աշանային հրեաների սեղանին ﬕշտ պետք է լինի ﬔղր և խնձոր: Խնձորի կտորները թաթախում են ﬔղրի ﬔջ և ուտում:

Իտալիայում անցնող տարվա վերջին օրը բոլոր պատուհաններից դուրս են թափում անպիտան իրերը: Իտալացիները նախընտրում են Նոր տարի մտնել ոչ ﬕայն տան նորացված հարդարանքով, այլև նոր հագուկապով: Սակայն իտալական հին ավանդույթը այլ է. դեկտեմբերի 31-ին տղամարդիկ և կանայք հարազատներին նվիրում են կարﬕր գույնի ներքնազգեստ: Հենց այդ գույնն է խորհրդանշում նորությունը:

Շվեդ ե նե ներն ն ավան վ նդաբար ﬕմ ﬕմյանց ն նվիրում մ են մ մոﬔր: Այդ նվերը պայմանավորված է նրանով, որ ձմռանը բևեռային շրջանում շուտ է մթնում, իսկ լույսը ընկերության, բարյացակամության և ուրախության խորհրդանիշն է: Շվեդական տներում Ամանորի տոնակատարությունը սկսվում է նրանից, որ հայրիկները տնից դուրս են բերում աղբը և վերադառնում են Յուլ Տոմտենի՝ Ձﬔռ Պապի կերպարանքով: Երբ ժամացույցը սկսում է ազդարարել կեսգիշերը, բոլորը սկսում են սերպանտին շաղ տալ, շվիներով աղ‫﬘‬ել, իսկ Յուլ Տոմտենն էլ՝ նվերներ բաժանել:

Աﬔրիկայում ավելի Աﬔրիկայում ավելի շատ ու ուշադրություն շադրություն է դարձվում ոչ թե նվերին, այլ փաթեթավորմանը: Ծննդյան տոնի օրը բոլորը կարող են ժաﬔրով և ﬔծ ուրախությամբ բացել նվերը, որը կաղամբի նման փաթաթված է բազմաթիվ թղթերի ﬔջ:

ԻՆՉՊԵ Ե՞Ս ՃԻՇՏ ԸՆՏՐԵԼ ԵՎ ՀԱՆՁՆԵԼ ՆՎԵՐԸ Նվերը պետք է ուրախություն պատճառի: Սա, հավանաբար, դրա գլխավոր և անվիճելի առանձնահատկությունն է: Հետևաբար նվերի ընտրությունը պետք է լինի գիտակցված, չէ՞ որ յուրաքանչյուր նվեր արտացոլում է այն նվիրողի բնավորությունը: Անգամ աﬔնաաննշան, սակայն հատուկ իմաստով նվերը կարող է դառնալ աﬔնակարևորն ու հիշվել երկար: Ահա ﬕ քանի կանոն, որ պետք է իմանալ նվեր պատրաստելիս:  Ծննդյան տոներին պետք է այնպիսի նվերներ տալ, որոնցից օգտվելու է ﬕայն ստացողը, այլ ոչ ողջ ընտանիքը:  Պետք չէ նվիրել ձեր անձնական հավաքածուներից այնպիսի բան, որից դժվարությամբ եք հրաժարվում. նվեր հանձնելու պահը պետք է երկկողմանի հաճույք պատճառի:  Անհարմար է ընկերոջը փող նվիրել և ասել` քեզ համար ﬕ բան գնիր». եթե տվյալ մարդն իսկապես ձեզ համար թանկ է, ապա չարչարվեք և ինքներդ ﬕ բան գնեք:  Պետք չէ շատ թանկարժեք նվերներ անել. այդ քայլով դուք մարդուն անհարմար դրության ﬔջ եք դնում՝ անգիտակցաբար ստորացնելով նրան:  Նվերի փաթեթավորումը նույնպես շատ կարևոր է. ﬕ մոռացեք գեղեցիկ թղթի և ժապավենների մասին:  Երբեք ﬕ վերանվիրեք այն բաները, որ ձեզ են նվիրել. չէ՞ որ մարդիկ փորձել են հաճելի նվեր մատուցել, ոչինչ, որ չի ստացվել:  Կենդանիներ նվիրելիս պետք է նախապես դա համաձայնեցնել այն մարդկանց հետ, ում պատրաստվում եք դրանք նվիրել:  Նվերները չեն հանձնում ﬕջանցքում (բացառությամբ ծաղիկների), դրանք հանձնում են սենյակում՝ առանց շտապելու, ջերմ խոսքեր ասելով:  Պետք չէ զվարճալի նվերներ անել, եթե վտանգ կա, որ ձեզ սխալ կհասկանան:  Նվերը ﬕշտ պետք է անակնկալ լինի:

Ի՞նչ նվիրել Աﬔնից հեշտը հարազատ մարդուն նվեր անելն է, չէ՞ որ ավելի լավ գիտենք, թե այս կամ այն մարդն ինչ կցանկանա կամ ինչի կարիք ունի: Աﬔն դեպքում կենցաղային իրերից պետք է խուսափել՝ հատկապես ծննդյան օրերին: Նման նվերը տե-

ղին կլինի ﬕայն բնակարանամուտին: Մոտ բարեկաﬓերին կարելի է նվիրել ինչպես հագուստի պարագաներ, այնպես էլ կենցաղային իրեր: Նման դեպքերում թույլ է տրվում նվեր ընտրել այն մարդու հետ, ում պատրաստվում եք նվեր անել, օրինակ` ամուսինը կարող է նվեր ընտրել կնոջ հետ, մայրը՝ դստեր: Կինը կարող է տղամարդ բարեկաﬕն նվիրել ծխելու ցանկացած պարագա, գինի, փողկապ, շարֆ, սվիտեր, վերնաշապիկ: Հեռավոր բարեկաﬓերին հարդարման պարագաներ նվիրել չի կարելի: Մնացած բոլոր նվերները բաժանվում են երկու խմբի՝ հուշանվերներ (գրքեր, դրամապանակ, գրիչների հավաքածու և այլն) և արժեքավոր նվերներ (արվեստի պարագաներ, զարդեր): Դրանք ունիվերսալ են և հարմար են բոլոր առիթներին: Եթե նվեր եք անում Նոր տարվա, Մարտի 8-ի կամ նման առիթներով, ապա նվերին ցանկալի է կցել տոնը խորհրդանշող որևէ բացիկ: Մարդիկ հաճախ ﬕմյանց գրքեր են նվիրում: Գրքի ընտրությանը պետք է շատ մանրակրկիտ մոտենալ՝ գոնե մոտավոր իմանալով, թե ինչ տիպի գիրքը կուրախացնի մարդուն: Եվս ﬔկ շատ կարևոր պահ՝ երբեք ﬕ ստորագրեք գրքի վրա: Դա իրավունք ունի անել ﬕայն հեղինակը: Ցանկացած այլ գրառում փչացնում է գիրքը: Գրքի ﬔջ կարելի է բացիկ դնել՝ բարեմաղթանքները գրելով դրա վրա: Ոսկերչական պարագաներ ընտրելիս պետք է հաշվի առնել, որ դրանք կարելի է նվիրել ﬕայն շատ մտերիմ մարդկանց: Կարևոր է, որ ընտրված զարդը ﬔծ կամ փոքր չլինի այն մարդուն, ում նվիրում եք դա: Վերջում հիշեք, որ նվեր հանձնելը ոչ թե պարտքի կատարում է, այլ ուշադրության և հարգանքի դրսևորում:

ԱՆՍՊԱՍԵԼԻ ՓԱՍՏԵՐ ՆՎԵՐՆԵՐԻ ՄԱՍԻՆ  Գերմաներեն լեզվ մ գոյ թյ ն նի Drachenfutter բաթ ռը, որը եթե բառացի թարգռ մանենք, ապա նշանակ մ է մ վիշապի կեր»։ Իսկ այդպիսի նվեր կնոջը տալիս է ﬔղք ս ք գործած ամ սինը։ գ  1945-ին ռ ս դպրոցականները Աﬔրիկայի դեսպանին ն ն նվիր մ են ԱՄՆ-ի զինանշան նի տեսքով պաննո։ Սակայն ն ն դպրոցականները չգիտեին, դ որ նվերի ﬔջ տեղադրված է ո գաղտնալսող սարք», որը ը փոխհաղորդ մ էր դեսպանի փ ի բոլոր բանակց թյ նները։ բ  Նվերների աﬔնաերկար ր ց ցակը պատկան մ է Ստաց լինին՝ իր 70-ամյակի կապակց թյամբ։ Ց ցակը տպագրց վել է խորհրդային թերթեր մ, վ 1949-53թթ. մարտ ամսին։  Ճապոնիայ մ Ս րբ բ Վալենտինի օրվա կապակՎ ց թյամբ նվերներ ստան մ ց են ﬕայն տղամարդիկ։ ե  Ազատ թյան արձանը ը մարդկ թյան պատմ թյան մ ն ﬔջ աﬔնաﬔծ նվերն է, որը ը 1881-ին ֆրանսիացիները նվիրել են աﬔրիկացիներին։ ր  Բոլոր թագավորներն նեցել են ծառայ թյ ն, որը ն ը զբաղվել է նվերների ընտզ ր թյամբ։ ր  Ֆ տբոլիստների ﬕջև և մարզաշապիկների փոխանամ կ մը առաջին անգամ տեղի կ ի է նեցել 1931-ին, Անգլիայի և Ֆրանսիայի հավաքականների խաղից հետո։ ր  Դ բայի Grand Midwestt հյ հ յ րանոցի համար մ ծնվել է այնտեղ բնակվող ամ սիննեա րի երեխան։ Սեփականատերը ր ը այնքան զգացված էր, որ հաա մարն անվանել է նրա ան նով մ վ և նորածնին թ յլատրել է հյ հ յ րընկալվել այնտեղ ցմահ հ և անվճար։

Recently I have noticed that the international students are not taking part in the outer curriculum activities actively, namely in the works of the Student Parliament or say our newspaper. So I decided to have a meeting with some of them and find out the reasons and also not lose the chance and talk to them around some topics concerning University, their academic achievement, the benefits they got from YSMU and also as the Christmas is nearing I wondered how they spend it and are going to spend it... My guests are 6th year students from India, Syria, Iran, the USA.

 Some sentences about your biography  Why did you choose especially this University and the profession of doctor?   Are you satisfied with the educational level of YSMU, what are the minuses and pluses?   Are you actively taking part in University outer curriculum activities (Student Parliament,  newspapers, events) or not so much?  And as the New Year is approaching would you please describe how you spend the day in your country and in your family?

Faculty Faculty: y: Ge en neral med medic dicine ine year:6 Ho old ldin ing BP BPT and and MP an PH de degr gree eess wi ee w th th mor ore tth han an two w yeeaarr res y esea earc ea arc rch h an and pr pro ojjeecct ct ma mana naggeement men me ntt ex xp x per per e ieenc nce iin n the hee non on-g -go ov ver ernm nm men en nta tal or orggaan orga niiza zati zati tio tion on n. Cu Curr rren rren ntl tly y,, a 6tth 6 h--cco ou our urrse se stu ude dent nt and nd wo orrk kiing ng fo orr “Tube Tub Tu beerc rcu ullosiss

R Research and Prevention P Center” NGO. NG NG I chose Yerevan State Medical University because of iits standard and excellence. I chose medicine because iit’s a field where you feel the gratitude.

I am highly satisfied with the education that I am rreceiving in YSMU, one of the pluses is supportive tteachers and excellent Dean Dr.Anna. V. Sargsyan.

Because of her support duringg the time clashes in B cclass schedule, I was able to graduate and also was aable to publish my research.

I am active in student scientific society; y; I presented my pap m per on the 95th anniversary of YSMU. What concern W rnss outer curricul ulum um activities all th he new ne n w years for the lasst five ye year ars, I celebrated with th my Armenian friend m d in As Ash htarak k. I en e joy yed d eatingg dolma, blinchik, khorava vatts etc. I sp s en entt at leaast a weeek in his i house, and I’m proud to o say we’ e re friendss forr almo al m st six years. The th thin ings gs I enj njoy y durin uringg my m sta tay y at his hou use are r meeeti tin ng his cou ousi sins n , ne neig ighbours an nd d the th th hin ng wh whic ich h is is im mm min i en nt is my weig we ght h gain thatt refleeccts re t his is hos ospi pita pi tali ta l ty li y.

Faculty: General medicine year:6 I moved to Armenia in 2010 and have studied since then in Yerevan State Medical University in Generall Medi diciine Facult lty.

I belong to a doctors’ family. My father is a doctor(general physician) and my mother is a pharmacist so the love of this profession was born in my heart and soul since I was a little kid as I saw the big respect and gratefulness my parents were receiving a er every time they were treating patients. My parents have big role in my choice and I want to continue what they have started.

I chose YSMU becuase I heard a lot of good things abou ut this University y fr from om my pa pare rent ntss wh who o both g ad gr adua uate ua ted te d fr from YSM MU a an nd becu be ecu c as a e I' I ve alw lway ay ys wan wa nted nt nted d to mo move v to my my motth he erlan rlland nd whic wh hic ich h I re r al a ly y lo ove ve- Ar Arm me eni nia.

The pl Th pluse useess are us re the he eassy ad admi miss ssio ss on an and tth and h hee lo low ad adadmissssio mi ion ffeee co comp mpar a in ing to o oth theerr Un niive verssitie itiees , th it he prres p esen enccee of so some me brriillllia iant n, h haard dwo work rkin rki ing an ing and caari riing ngg

doctors and professors who treat the students as their kids and never get tired of teaching and working with stud st uden ents ts..

What concerns minuses I would mention that not all good doctors are good lecturers and sometimes they lack the ability to share their knowledge with the students though they are great doctors. These very doctors are also very busy with the patients and very o een th o they ey get ang ngry ry.

If they read this i will kindly ask them not to get so angry specially with foreign students as they are already under stress of being away from family in a new society.

And also I would like to mention the problem of materials and references. Some of them are really old and need to be updated I think.

I would like to ask the decision makers in YSMU University to take these problems seriously and solve them. I mentioned them becuase I really love Armenia and my University and I want it to be on top of the Medical Universities lists around the world th ld and d region. i I have never taken part in outer activities becuase I am busy a er classes studying languages and I don't have enough time to be there.

Syria and specially my city was one of the best places to celebrate Christmas. Unfortunatlly everything is changed now.

All my family members used to gather in my grandparents house and celebrate according to armenian i traditions. t diti A lot l t off ffood, d d drinks, i k singi g ing and dancing till sunrise. I miss celebrating Christmas in my country and in my home. I hope the new year will bring peace to my country and it willl be back as safe as before. it I want to wish all my friends, colleagues, doctors and prrofessors a happy new year full of joy, love an and an a nd pe eac a e.

I am Manjunath, was born on April 3rd 1993 in the south hern part off Indi dia in a town call lled d Ootty. I finished my y schoolingg in a school named Breeks Memorial. I was always fascinated by the thought of becoming a doctor since my childhood. Thus, I chose my carrier to be same. I am a person who loves traveling around the globe, so I opted to do my higher study abroad. Today, being a final year student in YSMU,, I am happ ppy y about the decisions I made regarding my carrier.

Since my childhood days, my passion was to become a doctor. So I started working towards it as early as my sch choo ooli ling ng. I ha had d de dece cent nt sco core ress in my bo boar ard d ex exam amss.

I decided to pursue my higher studies abroad. A er doing some research, I decided to choose YSMU, Armenia since it almost satisfied all the requirements that I was searching for.

I chose this university for the following reasons.

YSMU was referred to me by my brother who graduated here, so I felt it was trust worthy.

Affordable- in spite of my desires, I had to consider the expe p nses for the tution and the livingg costs. In this aspect I am glad that I made a wise decision.

Recognition- degree provided by YSMU is recognized by MCI and also several other countries which is a key factor.

Good quality of education.

Availability of a platform to connect with different people around the world.

I am satisfied by the education which I receive in YSMU. I have had the privilege of being tutored by competent p t tp professors f in i all ll subjects. bjj t New Year is one of my favorite holidays. I still rem mb me ber how exccit ited e I would be as a kid id while my pare pa rent nts ma make ke som omee plan pllanss for fo or th the Ne New Year Year’s ar’s Day a . In n my ho home omeetto own w we allwa w ys had the he tradi ditiion off going oing oi ng to temp temp te ple le in th thee m mo orn ning in ng with with wi th fam a ily. y Then hen it’s it ’s the ’s he spe p ci cial iall lunch unch un h for or wh hiich h many aan ny o otth heer reela lative lati tiive vess wiill w ll als lso jjo oin in us. s. An nd d usual su ual ally lly ly fo or the or h daay y’ss eve veni eni ning ng, ng wee haad w d plaans ns to go go to th th hea eeaattrre for for th fo he la late lat test st movie ovie ov ies. s.

Faculty: F l G Generall medicine di i year:6 Of course, I understand that life is not just a bed of roses and challenges and hardships are an integral element of life. Stayi y ngg miles away y from home, self cooking, managing expenses and several other situations do let me feel lost at times, but these are negligible when compared to the result we would gain.

At times like that, I do what makes me happy- I read novels, I play football also I hangout with friends.

I have come to believe that two main factors determine success- a person’s own determination and will to succeed. Equally important is the support of people around you. Fortunately, I have always become ffriends i d with ith the th right ight people, p pl , am thankful th kf l for f having h i g them as a significant part of my life.

I am m certain n tha hatt my deg egre reee wi will ll bec e om ome my ticckeet to a bet ette teer to tomo morr rrow row w. Su Succ c esss is all about cc bout bo u rec eccogni ognizog niizziin ng on one’ e s weeak e’ kne ness sss and d wor orki kiing on itt to ch k han ange g theem ge into in t on to nee’ss str t en engt gtth. h I am st stil til ill wo w rk rkin ingg on in n min ne, e, one n day I wi da will bec will ecom com ome me a ren reen no own need d docto octo oc torr fo for or wh whom hom om my ment me nto orrs wi w ll ll fee eel el pr p ou ud ab bou out. t

Faculty: General medicine year:6

My name is Samuel, son of Justin and Mercy. I have a younger brother Solomon. I was born on 9th of December 1992 in Madurai district, Tamilnadu state, India.

Doing medicine is my childhood dream and this passion was always in my h heart . It is a h highly hl respected profession, more than profess on si n it is i service whatt you do to t e pe th peop op ple. So a er my sccho hool ol-ing wh hen n I was searc r hin ng for a good go od d pla lacce to fu fulfi fill my y amb mbit i io on I foun und un d Yerev revan S Sttat atee Un Univ iv verrsity and I like an likeed it it at th t e mo m m meent nt whe hen n I heaar ard an ard nd sa saw it'ss wh hole st s ru rucctu . That tu ture.

That Th at's at's 's ho ow w I cam ame. am e In n the he begginni he in nni ningg itt was waas di d fficul ultt fo for or me me to go g alo longg wit ith h th thee co oun un-try tr y beeccaaus uen neew pe peop ple ,ne new ew la lannggu uaagge,, new w culltu turee but ut wh haat co con conn-cern cern ns cu cullttu cult urre iitt is a bi bit si simi mila laarr to to

My name is Zari Dehdaran, I am from Iran.

I always y admired to study in a foreign country with an English medium of te teac achi hing ng. I ch chos osee YS YSMU MU bee cause the medical degree is accepted worldwide and I want to pursue my career in Europe.And before coming to Armenia I enquired about YSMU from the alumni’s and they gave me a posiitive i feedb dback k. I ch hose medicine as a profession because I want to serve people and try to enhanc ha ncee th thei eirr li live vess by tre reat atin ingg th them em.

I am very satisfied with YSMU. YSMU offers the best professors and education standards. What I like the most about YSMU is that we have both lectures and practicals which is very useful. The dis-

our culture so it was easy in this part.

What concerns University it has provided so many great doctors and doing its service for a very long time nearly 100 years. I feel proud to study here and off course I ffeell ffulfi lfill lled d in this h University. I am a person who would not only like to study but also al so to eng ngag a e my yself in other activities too oo. We hav avee St Stud uden e t Parliment wh whicch ma made de me be more socialised and in interactive in n many y ways.

New Ne w ye year ar is co omi ming ng so I wo oul ud also o lik ikee to t shar sh aree so some meth thin ingg a ou ab o t ho ow we w celeb e raate it in Indi In dia. di a. As I me m nttio ioneed we hav a e a siimil milar lar cu cult ltur lt uree wi ur with th h Arm men enia ians ia ns we ns aalll wiill gat athe her as he as a fam mil ily y ea e t de de-lliici c ou ouss foo ood, d weaar ou d, ur trrad a ittio iona nal

advantage would be that I should have been more fluent in armenian language so that I can communicate better with the patients when I go forr ro fo roun unds ds wit ith h my tea each cher er .

I don't take part in outer curriculum activities much because I already have a lot to study and I don't have enough time. But when the university conducts conferences I atttend d them.

Being an iranian and a muslim, according to our tradition we don’t cele ce lebr brat atee ne new w ye year ar at th this is tim imee of the year, we celebrate it during spring season. But here in Armenia I celebrate it with my armenian friends and my family come here and we enjoy it.

Faculty: Gen nerall medicine yea ar:6 6 dres dr essse s s an a d as a fam mil ily y we als lso o visitt ourr rela ou reela lati ttiive v s to get ble less ssin ss ing, in g, spe pend nd go ood d tiim me. Tha han ank nk you ou.

ՀԵՐԱՑԻ

ԱՐՀԵՍՏԱԿՑԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆ Ա ՀՀ ք. Երևան, Կորյունի 2

Պաշտոնական տեղեկատու

(060) 62 13 13

trade@heratsi.org

№6

6-6 016 201 ի 201 իս ենք տալիս , շ տով Ամանոր է։ Հրաժեշտ ներ նող սա

և ներ կից տա նա ա խա Հարգելի՛ ԵՊԲՀ աշ , քանի որ նենք բազ մ կանը։ Մի կողﬕց տխր մ ենք ա թվ

7 վել 201 ՝ ս վել նոր մ ր վո մա դի ին և , որ նոր տար մ աﬔն ինչ սկս ենք ծ ցա տա վա հա ց ﬕ կող ս մյ կ անելիքներ շատ նենք վարտ գործեր և անելիքներ, և սպաս ﬓերով։ Միանշանա րով նե ն յ թ ր վո րա հնա համար։ Թող որ է նոր էջից` նոր ք այդ աﬔնը իրականացնել յեն ա չխն նդ ռա ե

նք ջա է կ թյ ն բեև գալիք տար մ պետք թյ ն, առողջ թյ ն և երջան ղ ջո հա ղը» ղա քա Ա ղեն րե Նոր Տարվա խորհրդանիշ «Հ րի բոլորիս։ Ծն նդ։ Շնորհավոր Ամանոր և Ս րբ թյ ն: հեստակցական կազմակերպ Հարգանքներով՝ «Հերացի» ար

Այս համար մ Մեր թիմը - Անի Ավետիքի Ռափյան

Ինչպես արդեն նշեցի, կարելի է լու ծել լե զուների, համակարգ չային ծրագրերի իմա ցության և այլ նմանատիպ հարցեր, որոնք նույնպես բավականին արդիական են։ Դասախոսը չպետք է զիջի ու սանողներին իր գիտելիքներով և հմտություններով։

«Հեքիաթը շարունակվում է» Լուսինե Հովհաննիսյան

Արտթերապիայի մեթոդը ավելի հաճելի է դարձնում բուժումը, թողնում է բուժիչ ազդեցություն տեսողական ապարատի վրա և օգնում է վաղաժամ հայտնաբերել առկա հոգեբանական խնդիրները։ Այս ամենը, իհարկե, մեծ ազդեցություն է ունենում բուժման արդյունավետության վրա։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ

Անգլերենի դասընթացներ

«Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը, ցանկանալով միավորել ԵՊԲՀ տաղանդաշատ աշխատակիցներին, կազմակերպում է «Բժշկականի շունչը» մրցույթցուցահանդես։ Եթե զբաղվում եք գեղանկարչությամբ, լուսանկարչությամբ, քանդակագործությամբ, գորգագործությամբ, ասեղնագործությամբ կամ կիրառական արվեստի այլ յուրօրինակ ուղղություններով, ապա դիմեք մեզ՝ ձեր աշխատանքները հանրությանը ներկայացնելու համար։

«Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը պլանավորում է տպագրել ժողովածու, որի մեջ կզետեղվեն մեր աշխատակիցների ստեղծագործությունները։ Եթե ցանկանում եք տպագրել ձեր արձակ կամ չափածո ստեղծագործությունները, ապա դիմեք մեզ։

ԵՊԲՀ ամբիոններին. վերսկսվում է միջամբիոնային համագործակցության ծրագրերի ֆինանսավորումը։ Եթե ցանկանում եք այլ ամբիոնների հետ քննարկել ուսումնական ծրագրերի, գիտության և այլ համագործակցության ծրագրեր և միաժամանակ վայելել Ծաղկաձորի գեղատեսիլ բնությունն ու ազատ ժամանցը, ապա ճիշտ ժամանակն է դիմելու մեզ։ Բոլոր հավանության արժանացած ծրագրերը կֆինանսավորվեն։

Հարգելի’ աշխատակիցներ, եթե ունեք հարցեր, խնդիրներ կամ առաջարկություններ, դիմեք մեզ յուրաքանչ յուր աշխատանքային օր։ «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը միշտ պատրաստ է աջակցել ձեզ։

Ար դեն մեկ տա րուց ա վելի է, ինչ « Հե րա ցի» ար հես տակցա կան կազ մա կեր պությու նը հա մալսա րա նի աշ խատա կից նե րին ա ռա ջար կում է բար ձրո րակ և մատ չե լի դա սըն թաց ներ՝ անգ լե րեն լեզվի գի տե լիք նե րը կա տարե լա գոր ծե լու և խո րաց նե լու հա մար։ Ու ղիղ կես տա րի ա ռաջ մենք անդ րա դար ձանք այս թե մային և զ րու ցեցինք անգ լե րե նի մաս նա գետ, դա սա խոս Ա նի Հով հաննիսյա նի և ն րա ու սա նողնե րի հետ։ Այս ան գամ հետաքրքր վե ցինք, թե ինչ է փոխ վել նա խորդ կես տար վա ըն թաց քում և ինչ արդ յունք ներ ու ակն կա լիք ներ կան։ Զ րու ցե ցինք նաև դա սըն թա ցի մաս նա կից նե րի հետ՝ արդեն անգ լե րեն լեզվով։ - Ի՞նչ նո րություն ներ կան այս տա րի՝ հա մե մատած նա խորդ տար վա պա րապ մունք նե րին:

- Նա խորդ տա րի ես անց կաց նում էի միայն ընդ հանուր անգ լե րե նի դա սեր: Այս տա րի, հաշ վի առ նե լով սո վո րողնե րի ցան կությու նը, ես անց կաց նում եմ նաև բժշկա կան անգ լե րե նի դա սեր՝ շա բա թա կան մեկ ան գամ: Ինչպես և նա խորդ տա րի՝ ես մշտա պես հարց նում եմ սո վո րողնե րի կար ծի քը դա սե րի վե րա բեր յալ և , ի հար կե, հաշ վի եմ առ նում նրանց ցան կություն նե րը: - Արդեն մեկ տարի է՝ դասավանդում եք բժշկականի աշխատակիցներին։ Նկատելի՞ է առաջընթաց, դուք բավարարվա՞ծ եք ձեր աշխատանքով: - Անշուշտ, առաջընթացը նկատելի է ոչ միայն ինձ, այլև սովորողներին: Ինչպես և անցյալ տարի՝ այս տարի ևս յուրաքանչ յուր ուսում նական ամսվա վերջում ես անցկացնում եմ թեստավորում և այդ կերպ ստուգում սովորողների գիտելիքները մեր անցած նյութի վերաբերյալ: Ընդ որում պետք է նշեմ, որ թեստը բաղկացած է մի քանի մասից և ստուգում է սովորողների` անգլերենի իմացության լսողական, ընթերցանության, գրավորի և բանավորի իմացությունը: Այսպիսով՝ թեստի այս ձևը հնարավորություն է տալիս չափել սովորողների ոչ միայն ընդհանուր գիտելիքները, այլև առանձին ունակությունները` ցույց տալով, թե որ ունակության վրա պետք է ավելի շատ աշխատել: Եվ, իհարկե, պետք է նշել, որ չկա որևիցե մի սովորող, ով պրոգրես չունենա, և այս փաստը ինձ շատ է ուրախացնում և ոգևորում: Հետևաբար, ես կարող եմ ասել, որ բավարարված եմ իմ աշխատանքով: - Ի՞նչ ակնկալիքներ կան հաջորդ տարվա համար: - Ինչպես արդեն նշեցի, ես մշտապես հարցնում եմ սովորողների ցանկությունները դասերի վերաբերյալ, հետևա-

բար նոր գաղափարները միշտ ողջունելի են: Իհարկե, ինչպես և յուրաքանչյուր դասապրոցես՝ մեր անգլերենի պարապմունքները ևս ունեն դասապլան, սակայն պետք է նշել, որ դասերը նաև շատ ճկուն են, հետևաբար, նորամուծություն կլինի նաև գալիք տարում: Ավելին՝ ես կցանկանայի նշել, որ ս/թ նոյեմբերի 10-11-ին ես մասնակցեցի Եվրոպայի խորհրդի ժամանակակից լեզուների եվրոպական կենտրոնի կողմից կազմակերպված աշխատաժողովին՝ «Գործնական հետազոտություն լեզվի դասավանդողների համար» խորագրով, որը տեղի ունեցավ Ավստրիայի Գրաց քաղաքում: Աշխատաժողովի շրջանակներում ես ներկայացրեցի դասավանդման իմ փորձը «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության կողմից իրականացվող անգլերեն լեզվի ծրագրի վերաբերյալ, որը արժանացավ բարձր գնահատականի: Հաշվի առնելով սովորողների մտահոգությունները՝ արտահայտված մեր դասերի ընթացքում, ես առաջարկեցի իրականացնել գործնական հետազոտություն «Հաղթահարել խոչընդոտները. Հնարավո՞ր է արդյոք հաղթահարել խոչընդոտները համալսարանական մակարդակում անգլերենը որպես օտար լեզու սովորող մասնագետների համար» թեմայով, որը պետք է իրականացնեմ ֆրանսիացի գործընկերոջս հետ միասին: Ակնկալվում է, որ վերոնշ յալ գործնական հետազոտության ավարտից հետո այն կհանդիսանա որպես օգտակար նյութ լեզվի դասավանդողների համար և կնպաստի ուսում նական գործընթացի դյուրացմանը՝ անգլերենը որպես օտար լեզու սովորող մասնագետների համար: - Describe your English lessons in one-two sentences.

- As a future doctor, I need English to communicate better with my foreign colleagues, and these lessons give me a chance to practice my English and be one step ahead.

(Garik Yeganyan, 7th year medical student, journalist of YSMU journal).

Pharmacy, YSMU).

- I need to improve my English, that’s why I have chosen this course. The lessons help me to learn new words and their usage. I can say for sure that I am making progress in English, and the lessons are interesting and useful.

(Anna Khachatryan, Assistant Professor, Department of

- Interesting, developing, happy (Karen Dilbaryan, MD, Pharmacology Department Lecturer).

- Three words describing English lessons.

- Productive, interactive, friendly (Voskehat Mkrtumyan, Assistant Professor of Pathophysiology).

- Contributory, informative, interactive (Svetlana Vardanyan, Medical Chemistry Department Lecturer).

Մեր թիմը

Բարև, սիրելի ընթերցող։ Այսօր «Մեր թիմը» խորագրի հյուրն է ներքին հիվանդությունների պրոպեդևտիկայի ամբիոնի ասիստենտ, սրտաբանության ամբիոնի ասպիրանտ Անի Ավետիքի Ռափյանը։ - Դուք հանդիսանում եք «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության հիմ նադիրներից մեկը։ Կպատմե՞ք կազմակերպության ստեղծման ձեր պատմությունը։ Ի՞նչը խթան հանդիսացավ ձեզ համար։ - Այն ժամանակ երբ կազմավորվում էր «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը, ես հանդիսանում էի ԵՊԲՀ Ուսանողական խորհրդարանի նախագահը և միաժամանակ՝ ռեկտորի ուսանողական հարցերի գծով խորհրդականը։ Առաջարկություն եղավ ինձ էլ ընդգրկել նորաստեղծ պրոֆմիության աշխատանքների մեջ։ Ես, իհարկե, համաձայնեցի, քանի որ այն գաղափարախոսությունն ու քաղաքականությունը, որ որդեգրել էր «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը, ինձ շատ հոգեհարազատ էին։ - Ի՞նչ գործունեություն եք ծավալում կամ կցանկանայիք ծավալել կազմակերպության շրջանակներում։ - Հանդիսացել եմ «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության քարտուղար, գործունեության մասին ինֆորմացիայի տարածման հարցում եմ փորձել օգտակար լինել։ Օգնել եմ նաև գաղափարների, մտահղացում ների հարցում։ Ապագայի համար, կարծում եմ, լավ կլինի կազմակերպել մի այնպիսի մոդել, որ թիմի յուրաքանչ յուր անդամ ունենա իր գործառույթները և զբաղվի դրանցով ամենայն լրջությամբ։ Լավ կլիներ նաև կազմակերպել հատկապես ավագ սերնդի դասախոսների համար համակարգ չային գիտելիքների ուսուցման, ամրապնդման դասեր, քանի որ ներկա սերունդը շատ առաջ է այդ հարցում, և դասախոսը պետք է ետ չմնա։ -Անձամբ մասնակցե՞լ եք որևէ ծրագրի։ Ինչպիսի՞ն են տպավորությունները։ - Այո՛, մասնակցել եմ անգլերենի դասընթացներին և կարող եմ ասել, որ բավական լավ էր կազմակերպված և հասանելի մեր աշխատակիցների համար։ Խորհուրդ կտամ բոլորին, ով քեր ունեն անգլերենի, այսօր նաև ֆրանսերենի գիտելիքների պահանջ, այցելեն պրոֆմիության կազմակերպած դասընթացներին։ - Ձեր կարծիքով՝ ո՞րն է մեր համալսարանի աշխատակիցներին հուզող ամենամեծ խնդիրը, ի՞նչ լուծում կառաջարկեք դրա համար։ - Եթե լսենք հենց իրենց՝ աշխատակիցների գանգատները, ապա դա ֆինանսական խնդիրն է։ Սակայն, իմ կարծիքով, դա պրոֆմիության գործառույթների մեջ չի մտնում: Սակայն, ինչպես արդեն նշեցի, կարելի է լուծել լեզուների, համակարգ չային ծրագրերի իմացության և այլ նմանատիպ հարցեր, որոնք նույնպես բավականին արդիական են։ Դասախոսը չպետք է զիջի ուսանողներին իր գիտելիքներով և հմտություններով։

է էր ինձ։ Իսկ ավելի բարձր կուրսերում, երբ հ հասկացա, որ ինձ ավելի դուր են գալիս թեր րապևտիկ մասնագիտությունները, որոշեցի ը ընտրել սրտաբանությունը։ - Որտե՞ղ առավել շատ կցանկանայիք աշ ա խատել, եթե ոչ բժշկականում։ - Որպես սրտաբան՝ որևէ մի հիվանդանոց ցում, որտեղ հնարավոր կլինի դրսևորել քո ք գիտելիքները առավելա գույն չափով և առաջ շարժ վել։ Այսինքն՝ լինեն տեխնոլոգիա գ կան, ֆինանսական, նյու թական մեծ հնա հ րավորություններ։ - Մի փոքր պատմեք ձեր մասին, ինչպի պ սի՞ն եք դուք համալսարանի պատե տ րից դուրս, առօրյա կյանքում։ Ի՞նչ հոբ հ բիներ ունեք։

- Դուք, Դուք որպես ե հ հա ամ մ մալ ալսարան սարան նի ի նոր նոր աշխ աշխ խա ատա տակից, ի՞նչ կասեք ԲՈւՀ-ի մասին՝ որպես գործատու։ - Ամեն ինչ ընթանում է շատ հարթ, որպես աշխատող ես դեռևս ինչ-որ լուրջ խնդիրների չեմ հանդիպել։ Ընդհակառակը, ձեռք բերվող փորձի հետ ավելի ինքնավստահ ես դառնում և սկսում ես գիտակցել, որ դու այդ համակարգի անբաժանելի, կարևոր և արժեք ներկայացնող միավոր ես։ - Դուք վերջերս ուսանող էիք, իսկ այժմ դասավանդում եք։ Ինչպիսի՞ ընթացք ունեցավ այդ անցումը։ - Ուսանողից մինչև դասախոս ճանապարհը ես անցել եմ կլինիկական օրդինատուրայով, որտեղ բացի այն, որ ձեռք եմ բերել մեծ կլինիկական փորձ և գիտելիքներ, նաև սովորել եմ շփվել տարբեր տեսակի մարդկանց հետ, հասկանալ նրանց և կարողանալ իմ գիտելիքները կիրառել։ Այս ամենը մեծապես օգնում է սկսնակ դասախոսին։ Այնուամենայնիվ, մեծ բարդություն է ներկայացնում այն հանգամանքը, որ քո և ուսանողների միջև տարիքային տարբերությունը շատ քիչ է։ Դրա համար անհրաժեշտ է հենց առաջին օրվանից ամրապնդել դիրքերը որպես դասախոս և շարունակել այդպես մինչև վերջ, այլապես դասապրոցեսը չի ընթանա անհրաժեշտ կերպով։ - Ինչո՞ւ ընտրեցիք բժշկի և ինչո՞ւ՝ սրտաբանի մասնագիտությունը: - Անկեղծ ասած՝ դժվարանում եմ հիշել, թե երբ և ինչպես է իմ մեջ ձևավորվել բժիշկ դառնալու միտքը։ Հիշում եմ միայն, որ միշտ ցանկությունը եղել է, և այլընտրանքը երբեք չի քննարկվել։ Ծնողներիս խոսքերով՝ դեռ մանկուց սիրել եմ թերթել բժշկական գրքեր, նայել նկարները, միգուցե նաև կարդալ։ Բարձր դասարաններում այդ ընտրությունը վերջնականապես հաստատվեց, և ես ընդունվեցի բժշկական։ Ցածր կուրսերում ինձ շատ էր հետաքրքրում կարդիովիրաբուժությունը և ինքնին սիրտը՝ որպես օրգան։ Այն փաստը, որ նա միակն է և կյանքի համար կարևորագույն օրգանն է, միշտ գերում

- Պատերից դուրս, թե պատերի ներսում, ես նույն Անին եմ։ Իմ ընկերները՝ և՛ բժշկաե կանի, և՛ ոչ, կնկարագրեն ինձ միևնույն կ ձձևով՝ կենսախինդ, ուրախ, ընկերասեր, կ կատակասեր և այլն։ Ես բավականին հեշտ ե եմ շփվում, կոնֆլիկտային չեմ, սիրում եմ ը ընկերներիս հետ ժամանակ անցկացնել։ Սիրում եմ նկարել։ Շատ լավ կարողանում եմ մարդկային դիմագծեր և էմոցիաներ ցուցադրել։ Սիրում եմ նաև կարդալ՝ հատկապես արկածային գրքեր։ Գիրքը ընթերցելուց հետո սիրում եմ դիտել ֆիլմերը և համեմատել իմ պատկերացում ները ֆիլմի ռեժիսորի հետ։ Ի դեպ՝ իմ ստեղծած կերպարներն անհամեմատ ավելի գունեղ ու վառ են ստացվում։ - Փոքրիկ ողջույն գալիք նոր տարվա առիթով։ - Շնորհավորում եմ ԲՈւՀ-ին և բոլոր նրանց, ով քեր համախմբված են մեր Alma Mater-ի թևերի ներքո գալիք տոների կապակցությամբ՝ ցանկանալով առող ջություն, հաջողություններ և հաղթահարելի խնդիրներ, որոնք ք ուժեղ ղաց ցնում և կ կոփ փում են մար րդ դուն։

Հեքիաթը շարունակվում է

Տարեսկզբին «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը իրականացրել էր մի շարք միջոցառում ներ՝ ուղղված համալսարանական կլինիկաներում բուժվող երեխաներին։ Դրանց գլխավոր նպատակն էր երեխաների օրը դարձնել տոն, իսկ բուժման պրոցեսը՝ ավելի հեշտ ու տանելի։ Այս և նմանօրինակ ծրագրերի արդյունավետության մասին պատմում է «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոցային համալիրի խաղաթերապիայի բաժանմունքի հոգեբան Լուսինե Հովհաննիսյանը, ով անձամբ զբաղվում է այդ ծրագրերով և ունի բազմամյա տարիների փորձ։ - Համաշխարհային պրակտիկայում մեծ կիրառություն ունեն արտթերապիայի, հեքիաթաթերապիայի, երաժշտաթերապիայի, խաղի մեթոդները։ Սրանք հատուկ հոգեբանական բուժական մեթոդներ են, որոնք օգնում են հիվանդի հոգեկան ներաշխարհը շեղել հիվանդության և բուժական պրոցեդուրաներից, ինչի արդյունքում ունենում են կազդուրիչ, հանգստացնող, տրամադրությունը բարձրացնող և այլ դրական ազդեցություններ։ Մենք, ուսում նասիրելով շվեդական փորձը և համագործակցելով առաջատար կլինիկաների հետ, աշխատում ենք հետ չմնալ այս բնագավառում։ Դրա վառ ապացույցն է «Մուրացան» հիվանդանոցային համալիրի խաղաթերապիայի բաժանմունքը և «Հերացի» հիվանդանոցային համալիրի ակնաբուժության կլինիկայում գործող արտթերապիայի կաբինետը։ Ի դեպ՝ վերջինս տարեսկզբին վերանորոգվեց, ամբող ջությամբ կահավորվեց և անհրաժեշտ սարքավորում ներով համալրվեց «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպության շնորհիվ։ Իսկ ինչո՞ւ հենց արտթերապիան։ Առաջին պատճառն այն է, որ երեխաները շատ են սիրում նկարել։ Բացի այդ՝ նրանք

նկարելով մարզում են իրենց աչքերը, և վերջապես, նկարները, որոնք նրանք նկարում են (ի դեպ՝ մենք դրանք բոլորը համարում ենք արվեստի գործեր) շատ բան են պատմում իրենց հեղինակի հոգեկան վիճակի մասին։ Այսպիսով՝ արտթերապիայի մեթոդը ավելի հաճելի է դարձնում բուժումը, թողնում է բուժիչ ազդեցություն տեսողական ապարատի վրա և օգնում է վաղաժամ հայտնաբերել առկա հոգեբանական խնդիրները։ Մեթոդի էությունը կայանում է նրանում, որ երեխաները բուժական պրոցեդուրաների ավարտից հետո այցելում են արտթերապիայի սենյակ՝ հերթով փակելով աչքերը նկարում են մեկ աչքով։ Այդ նկարները, իհարկե, ուսում նասիրվում են հոգեբանի կողմից՝ հոգեբանական խնդիրների հայտնաբերման նպատակով։ Մի շատ կարևոր հանգամանք ևս. նկարների մեծ մասը իրենց տեղն են գտնում կլինիկայի պատերին, և երեխան, այցելելով կլինիկա և տեսնելով իր ստեղծագործությունը պատից կախված, ոգևորվում է և ավելի հաճույքով է այցելում բուժման պրոցեդուրաներին։ Այս ամենը, իհարկե, մեծ ազդեցություն է թողնում բուժման արդյունավետության վրա։ Արդյունքների մասին ավելի լավ կխոսեն կլինիկայի բուժող բժիշկները։ Ինչ վերաբերվում է խաղաթերապիայի բաժանմունքին՝ նշեմ, որ այն գործում է 10 տարուց ավելի, և դա բավականին մեծ ժամանակ է, որ խոսենք արդյունքների մասին։ Հիվանդանոցում գտնվող և բուժում ստացող երեխայի առօրյան պետք է կազմակերպվի այնպես, որ նա չկենտրոնանա իր հիվանդության և խնդրի վրա, չմտածի այն մասին, որ ինքը հիվանդանոցում է, այլ ոչ բակում ընկերների կամ սենյակում խաղալիքների հետ։ Խաղաթերապիան հոգեթերապիայի մի մասն է, որտեղ կիրառվում է 2 հիմ նական մեթոդ։ Ոչ դիրեկտիվ մեթոդի դեպքում երեխան խաղում է, իսկ մասնագե-

տը կողքից դիտում և փորձում է գտնել հնարավոր խնդիրները։ Իսկ դիրեկտիվ մեթոդի պարագայում, մասնագետն ինքն է ուղղորդում երեխային խաղի ընտրության հարցում։ Օրինակ, եթե երեխայի մոտ կա արտահայտված վախ բուժաշխատողների կամ բուժհիմ նարկի նկատմամբ, նրա հետ անպայման խաղում են «բժիշկ-բժիշկ», և երեխան ստանձնում է բժշկի դերը։ Ունենք նաև հիվանդանոցային դպրոց, որտեղ կազմակերպվում է երկարատև բուժում ստացող երեխաների ուսուցումը՝ փոքրիկ գրադարան, սպորտային անկյուն և այլն։ Սերտ համագործակցությունը հիվանդանոցի բաժանմունքների և պոլիկլինիկայի հետ հնարավորություն է տալիս ժամանակին հայտնաբերել և շտկել այնպիսի հոգեբանական խնդիրներ, ինչպիսիք են կամակորությունը, ագրեսիան, վարքային խանգարում ները, կոնֆլիկտային իրավիճակները։ Կազմակերպում ենք բազմաթիվ միջոցառում ներ, տոնում ենք օրացույցային բոլոր տոները և մի շարք մտացածին տոներ ևս։ Անցյալ տարի ամանորին «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությունը Հայաստանի երիտասարդական հիմ նադրամի և ԵՊԲՀ Ուսանողական խորհրդարանի հետ միասին կազմակերպեցին մեր կլինիկայում բուժում ստացող, ինչպես նաև պոլիկլինիկայում ամբուլատոր այցի եկած երեխաների ամանորյա հանդեսը։ Բոլոր երեխաները ստացան ամանորյա նվերներ։ Նվերներ ստացան նաև «Հերացի» պոլիկլինիկայում այցի եկած երեխաները։ Ապագայի համար ցանկություն կա ունենալ «Ծիծաղի սենյակ»՝ կոր հայելիներով և ջրային թերապիայի անկյուն։ Սակայն ամենամեծ ցանկությունս այն է, որ բաժանմունքը տեղակայվի առաջին հարկում, և մենք հնարավորություն ունենանք օգտագործել նաև բակը։ Ամեն տարի, այցելելով Շվեդիայի և եվրոպական այլ երկրների առաջատար կլինիկաների խաղաթերապիայի բաժանմունքներ, ուսում նասիրում ենք այնտեղի նորությունները և փորձում դրանք ունենալ նաև մեզ մոտ։ Կլինիկայի ղեկավարության կողմից միշտ ստանում ենք աջակցություն և «կանաչ լույս»՝ նույնիսկ ամենախենթ մտքերի համար։ Հիվանդանոցային ծաղրածու Զիզին վառ օրինակներից մեկն է, ով արդեն երեք տարվա պատմություն ունի: Շնորհիվ նման վերաբերմունքի՝ մեր բաժանմունքը ոչնչով չի զիջում զարգացած երկրների առաջատար կլինիկաների նմանօրինակ բաժանմունքներին, ինչի համար շատ շնորհակալ եմ։ Շնորհակալ եմ նաև «Հերացի» արհեստակցական կազմակերպությանը, մեզ օգնող բոլոր կազմակերպություններին և, իհարկե, կամավորների մեր մեծ բանակին՝ ցուցաբերած աջակցության և հոգատարության համար։

Հետևեք մեզ Facebook-ում - www.heratsi.org (սպասարկվում է www.doctors.am կայքի կողմից) Պաշտոնական տեղեկատվություն ԵՊԲՀ կայքում - www.ysmu.am Գրեք էլ-փոստով - trade@heratsi.org Այցելեք մեզ - ՀՀ ք. Երևան, Կորյունի 2, գլխավոր մասնաշենք, 3-րդ հարկ Զանգահարեք - (060) 62 13 13

Կազմեց Գարիկ Եգանյանը - yeggarik@heratsi.org

ԱՊԱԳԱ ԲԺԻՇԿ APAGA BZHISH HK (FUTURE U DOCTOR) Գլլխա խավոր ր խմ խ բագիր ՍԵԴԱ ԽԱՉԱՏ ՐԻ ԹՈՐՈՍՅԱՆ Editor or SEDA TOR SE ROSYAN Թղթ Թղ թակից ԱԻԴԱ ՀԱԿՈԲ ԲՅԱՆ Ն Անգլերեն նյ&թերի պա պատա տասխ սխան անատ& ԱՆԱՀԻՏ ԱՆ ԻՏ ԴԵՄ ԵՄ ՐՉՅԱՆ Հա ամա մակա կարգչայի ին ձև ձ ավորող ՎԱՐԴ ՎԱ Ր ՀԻ ՄԵԼ ԵԼ ԼԻՔ ԻՔՍԵ‫﬘‬ԱՆ Լրատ Լր ա վա ական գործ&նե&թյ&ն իրականացնող՝ Երևանի ի Մխիթար Հերաց& անվան պետական բժշկական համալսարան հիﬓադրամ: Թերթը գրանցված է ՀՀ արդարա ր դատ&թյան նախարար&թյ&ն&մ: Գրանցման վկայական՝ N 299 Տպագրվ&մ է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ուսուﬓական կենտրոնի տպագրատանը: Հասցե՝ Երևան 0025, Կորյ&նի փ. 2 Հեռախոս՝ (060) 62-12-46, 2-46, 2-47 E-mail: apagabzhishk@ysmu.am Ծավալը՝ 56 էջ Տպաք քանակը՝ 300 օրինակ Անվճար