AOPA Magazine 422

FLY-IN

FLY IN 2025

FLY-IN 2025

VLIEGVELD DRACHTEN | EHDR

VLIEGVELD DRACHTEN | EHDR

FLY-IN 2025

FLY-IN 2025 VLIEGVELD DRACHTEN | EHDR

ZATERDAG 5 JULI

VLIEGVELD DRACHTEN | EHDR

ZATERDAG 5 JULI

Vliegveld Drachten is een prachtig groen veld in Friesland!

Vliegveld Drachten is een prachtig groen veld in Friesland!

Een bestemming die veel GA-vliegers graag aandoen. En mocht je het nog niet kennen, dan is de AOPA Fly-In een mooie gelegenheid om kennis te maken met het veld.

Vliegveld Drachten is een prachtig groen veld in Friesland! Een bestemming die veel MLA/GA-vliegers graag aandoen. En mocht je het nog niet kennen, dan is de AOPA Fly-In een mooie gelegenheid om kennis te maken met het veld.

Een bestemming die veel GA-vliegers graag aandoen.

Een bestemming die veel GA-vliegers graag aandoen. En mocht je het nog niet kennen, dan is de AOPA Fly-In een mooie gelegenheid om kennis te maken met het veld.

En mocht je het nog niet kennen, dan is de AOPA Fly-In een mooie gelegenheid om kennis te maken met het veld.

Vliegveld Drachten is een prachtig groen veld in Friesland! Een bestemming die veel GA-vliegers graag aandoen.

En mocht je het nog niet kennen, dan is de AOPA Fly-In een mooie gelegenheid om kennis te maken met het veld.

Als lid van AOPA Netherlands betaal je tijdens de Fly-In geen landingsgeld! kan voor slechts de kalenderjaar Fly verschillende georganiseerd

Als lid van AOPA Netherlands betaal je tijdens de Fly-In geen landingsgeld!

Als lid van AOPA Netherlands betaal je tijdens de Fly-In geen landingsgeld!

Als lid van AOPA Netherlands betaal je tijdens de Fly-In geen landingsgeld!

Ben je nog geen lid, dan kan je je voor slechts € 42,50 voor de rest van het kalenderjaar aansluiten.

Ben je nog geen lid, dan kan je je voor slechts € 42,50 voor de rest van het kalenderjaar aansluiten. Rond de Fly-In worden verschillende activiteiten georganiseerd.

Vanwege de te verwachten drukte werken Je voorkeursslot aangeven via Website code noodzakelijk

Ben je nog geen lid, dan kan je je voor slechts € 42,50 voor de rest van het kalenderjaar aansluiten. Rond de Fly-In worden verschillende activiteiten georganiseerd.

Rond de Fly-In worden verschillende activiteiten georganiseerd.

Vanwege de te verwachten drukte werken wij met slottijden. Je kan je voorkeursslot aangeven bij de inschrijving via de AOPA Website (scan QR code – login noodzakelijk)

Vanwege de te verwachten drukte werken wij met slottijden. Je kan je voorkeursslot aangeven bij de inschrijving via de AOPA Website (scan QR code – login noodzakelijk)

Vanwege de te verwachten drukte werken wij met slottijden Je kan je voorkeursslot aangeven bij de inschrijving via de AOPA Website (scan QR code – login noodzakelijk)

Het feestje dat AERO heet

Dit jaar was ik er voor de achtste keer, op de AERO in Friedrichshafen. Als je de ontwikkelingen in de General Aviation goed wil volgen, dan hoef je er niet ieder jaar naartoe. Er is zoveel informatie beschikbaar op internet, dat je je de reis naar Zuid-Duitsland wel kunt besparen. Iedere keer bij binnenkomst heb ik weer dat ‘déjà vu gevoel’. En toch krijg ik er nog steeds geen spijt van dat ik ben gegaan. De AERO is meer dan vliegtuigjes kijken. De AERO is een feest.

De zon scheen dit jaar uitbundig. En met de besneeuwde Alpen aan de overkant van de Bodensee, is de omgeving een lust voor het oog. Bezoekers die met eigen vliegtuig die kant op zijn gegaan zullen ongetwijfeld hebben genoten van het fantastisch mooie vliegweer. En als je van schnitzels houdt, bratwurst en Duits bier, dan zit je hier goed. Op de binnenplaats van de Messe komen de liefhebbers in grote getalen bij elkaar. Aan lange tafels geniet de ‘GA community’ met volle teugen van wat de verschillende tentjes aan vettigheid en vocht hebben te bieden.

Eén dag is niet voldoende om alles wat de AERO te bieden heeft tot je te nemen. Je hebt op zijn minst twee dagen nodig. Hoewel ik er nooit op een woensdag ben geweest, houd ik het erop dat woensdag en donderdag waar schijnlijk de beste dagen zijn om er te zijn. Op zaterdag komen vooral de dagjesmensen uit de omgeving, hoofdzakelijk om tassen te vullen met stickers, petjes, pennen en vliegtuigblaadjes. Sommige standhouders hebben dan al hun spullen gepakt. Sowieso is de ‘schwung’ er op zaterdag een beetje uit bij de standhouders, omdat de opbouw en de eerdere drie beursdagen een aanslag zijn op het uithoudingsvermogen.

Opmerkelijk is toch iedere keer weer hoe groot de GA-industrie eigenlijk is. Met name in de MLA is er een opvallend groot aanbod van vliegtuigmodellen, waarbij het design uiteenloopt van oogverblindende schoonheid tot en met afzichtelijke gedrochten. Verbluffend is de performance van sommige van die MLA’s. Je vraagt je – bij het zien van die vele machines – af waar al die fabrikanten de tijd, de (gekwalificeerde) mensen en de middelen vandaan halen.

Daarnaast heb je nog de mensen en organisaties die veel energie steken in de verduurzaming van de GA. Het gaat dan om elektrisch voortstuwing en het gebruik van waterstof. Daar is een complete hal aan gewijd. De ontwikkeling gaat helaas traag en dat komt niet in de laatste plaats door

de veeleisende certificeringsprocessen. De belangrijke vraag is: wanneer komt er een kist met een zodanige ‘endurance’ en een zodanige ‘payload’ dat vliegclubs en vliegscholen zich aan een transitie willen wagen naar elektrisch voortgedreven toestellen? Honderden slimme en ambitieuze studenten van de verschillende Europese universiteiten en vakscholen besteden ontzettend heel veel aandacht aan de verduurzaming van de GA. Vroeg of laat gaat de grote doorbraak een keer komen.

Zaterdag, op weg weer huis, genieten we op een zonovergoten terras van een heerlijke lunch aan de prachtige Bodensee en spreken we af voor de volgende AERO. Het blijft een mooi feest.

Nieuws duurzame luchtvaart

Twente Airport verkent elektrisch vliegen

Enschede-Münster

Twente Airport is samen met een aantal partners een grensoverschrijdend onderzoeksproject gestart op het gebied van duurzame korte afstandsvluchten. Onder leiding van het Fraunhofer onderzoeksinstituut FFB in Münster wordt een verkenning uitgevoerd naar onder andere elektrisch vliegen tussen de partnersteden Enschede en Münster. Het project, MOMO C genaamd, vergt een investering van bijna vier miljoen euro, gefinancierd door verschillende partijen. Het project richt zich op een mobiel accugebaseerd elektrisch laadsysteem dat naar het vliegtuig kan worden gereden als alternatief voor een vaststaand laadstation. Dit is een cruciale vereiste voor kleine en middelgrote luchthavens om in de toekomst elektrisch te kunnen vliegen. Het project omvat het hele proces van ontwerp tot testfase. Voor deze fase wordt een speciale testomgeving ontwikkeld tussen Twente Airport en Flughafen Münster Osnabrück.

Archer onthult plannen voor luchttaxinetwerk

New York

De Amerikaanse fabrikant Archer Aviation heeft samen met United Airlines plannen onthuld voor een netwerk van elektrische vliegende taxi’s in New York. Het doel van Archer is dat passagiers naar een nabijgelegen vertiport of landingslocatie gaan. Daar stappen ze in de elektrische

door Remco de Wit

Midnight voor een vlucht van vijf tot vijftien minuten naar hun bestemming. Dit kan veel tijd besparen in verband met drukte van het wegverkeer. Het geplande netwerk in New York richt zich in eerste instantie op het gebruik van bestaande luchtvaartlocaties in de regio. Vervolgens moet een serie vertiports uitgerold worden, een soort helihavens voor elektrische vliegtuigen, die verticaal kunnen opstijgen en landen. De eerste vluchten worden verwacht tussen Manhattan en de belangrijkste luchthavens van New York. United Airlines heeft eerder al een vloot van Archer-toestellen besteld en blijft investeren in het bedrijf.

Eve Air Mobility aan

de slag in Zuid-Korea

Eve Air Mobility, een dochter van Embraer, gaat samen met helikopterexploitant UI Helicopter het ecosysteem duurzame luchtvaart in Zuid-Korea versterken. Door hun gezamenlijke expertise willen Eve en UI Helicopter de technische, operationele en ecosysteemvereisten voor eVTOL introduceren bij de lokale overheid en de industrie in Zuid-Korea. De samenwerking begint met het uitvoeren van Eve’s Urban Air Mobility marktonderzoek om de eerste informatie te verzamelen ter ondersteuning van dit proces. De Zuid-Koreaanse overheid heeft belangrijke stappen gezet

om stedelijke luchtmobiliteit te bevorderen door middel van verschillende initiatieven, waaronder de K-UAM Grand Challenge. Naast Seoul bestaat er ook een aanzienlijk potentieel voor Advanced Air Moblity in landelijke regio’s van Zuid-Korea. Daarmee kan de connectiviteit verbeterd worden en de lokale economie gestimuleerd.

SkyDrive vliegt voor op Osaka Expo

Het in Japan gevestigde SkyDrive heeft begin april met zijn eVTOL SD-05 met succes een demonstratievlucht uitgevoerd als onderdeel van een persdag in de aanloop naar de zes maanden durende Osaka Expo. Begin 2023 werd SkyDrive geselecteerd als een van de eVTOL-operators die deelnemen aan dit evenement, als onderdeel van het Japanse ‘Future Society Showcase Project’. Sindsdien richt het bedrijf zich op het vliegen op de Expo, als een van de belangrijkste mijlpalen in de ontwikkeling. Komende zomer komen er ook pointto-point en rondvluchten in Osaka. Het vliegtuig vloog op een hoogte van ongeveer vijf meter voor een totale vliegtijd van vier minuten. Om veilige vluchtoperaties te garanderen, werd de eVTOL, die automatische besturingssystemen aan boord heeft, op afstand bestuurd. Het elektrische toestel van SkyDrive kan twee passagiers vervoeren over een afstand van 15 tot 40 kilometer.

GANIEUWS

Wetenswaardige ontwikkelingen in de GA

AOPA Fly In 2025

Drachten - boek je slottijd!

Nog iets minder dan 2 maanden te gaan en dan zal de AOPA Netherlands Fly-In plaats vinden op vliegveld Drachten (EHDR). Je hebt als het goed is de flyer al kunnen zien in het magazine onlangs en her en der in Nederland zijn er posters opgehangen bij de clubs en vliegvelden. De eerste inschrijvingen zijn al binnen! Het belooft een mooi event te worden. Tijdens deze Fly-in zullen wij gaan werken met slottijden én PPR. Inschrijven kan enkel via deze link: www. aopa.nl (eerst inloggen!!!) en als je na die inschrijving een bevestiging hebt ontvangen, dan is dat ook direct de bevestiging van je PPR.

Hieronder vind je een overzicht van de slottijden. Inschrijving gaat op basis van FirstCome/FirstServe. Wij adviseren je dan ook om zo snel als mogelijk in te schrijven. Het helpt ons als organisatie ook om een inschatting te maken over het aantal personen dat wij mogen ontvangen.

Er zal voor de deelnemers een “crew only area” ingericht zijn waar uiteraard ook je passagiers mogen komen. Lokaal in Drachten wordt er ook tamtam gemaakt voor deze Fly-In en men verwacht heel wat toeschouwers.

Kort voor de Fly-In zal je een uitgebreide pilot-briefing ontvangen met daarin de procedures en andere belangrijke details.

Zoals altijd, heb je vragen, stuur even een bericht via communications@aopa.nl

TMZ met uitluisterplicht onder SPL TMA 1 definitief

Met ingang van 20 maart 2025 is onder een groot deel van Schiphol TMA 1 een transponder mandatory zone (TMZ) met uitluisterplicht van kracht. In dit gebied luister je Amsterdam Information frequentie 124.300 uit en voer je transpondercode 7020.

Het doel van de TMZ met uitluisterplicht is dat Amsterdam Info bij een airspace infringement (luchtruimschending) direct in contact kan komen met de vlieger om zo de ernst en duur van de infringement zo beperkt mogelijk te houden. Zie de advertentie van LVNL op pagina 51.

ILT start postercampage ‘Veilig vliegen doen we samen!’

ILT start een postercampagne die is gericht op de vluchtvoorbereiding. Een goed begin is immers het halve werk. De postercampagne is onderdeel van een “interventiemix” die ILT verder uitrolt (verbeteren NOTAM presentatie - veilig en makkelijk melden om van elkaar te leren -vluchtvoorbereiding in trainingsvlucht/ profcheck). De posters worden de komende periode online, op vliegvelden en op vliegclubs verspreid.

De campagne komt voort uit een samenwerking tussen AOPA, KNVvL en ILT.

Catalyst mag vliegen

De Catalyst-turboprop van GE Aerospace heeft begin maart zijn Amerikaanse FAA-certificering ontvangen volgens FAR Part 33, na een meerjarig testprogramma met meer dan 23 motoren en meer dan 190 componententests. De motor heeft meer dan 8.000 testuren achter de rug, waarmee de prestatiedoelstellingen zijn aangetoond, aldus GE Aerospace in een persbericht. De Catalyst-motor zal door Textron Aviation worden gebruikt bij het voltooien van het certificeringsproces van de nieuwe Beechcraft Denali.

Vliegveld Hoogeveen krijgt een nieuwe verkeerstoren

Voorzitter Erwin Slomp hoopt dat de bouw nog dit jaar kan beginnen. De huidige verkeerstoren wordt weggehaald. Het gebouwtje staat er al sinds prins Bernhard het in 1984 vernieuwde complex op het vliegveld opende. ‘Die is nu aan vervanging toe’, zegt Slomp. ‘Die is niet meer van deze tijd.’

Nieuwe plek

Vanuit het gebouw coördineren vrijwilligers dagelijks de opstijgende en landende vliegtuigjes. Afgelopen jaren werd er volgens Slomp gedubd: ‘Gaan we voor renovatie of nieuwbouw? Wettelijk zou je zelfs zonder toren kunnen.’ Uiteindelijk

werd dus gekozen voor een nieuw onderkomen voor de lokale luchtvaartleiding. Met een nieuwe toren verandert de skyline van Hoogeveen niet. ‘Er komt een sobere toren, vergelijkbaar met zoals die nu is. Nu staat die nog op het dak van het restaurant, dat gaf problemen, lekkage bijvoorbeeld. De nieuwe komt er naast te staan.’

Geld

Afgelopen jaren is er door het vliegveld gespaard, volgens de voorzitter is er zo’n 160.000 tot 170.000 euro nodig. De provincie Drenthe kwam deze week met een bedrag van 15.000 euro over de brug.

Vliegen naar het VK in 2025: dit moet je weten

Sinds de Brexit is het vliegen naar het Verenigd Koninkrijk er voor General Aviation-piloten niet eenvoudiger op geworden. Vanaf 1 januari 2025 gelden er opnieuw aanvullende verplichtingen, waaronder de invoering van een actieve koolmonoxidemeter (CO-meter) aan boord.

Maar ook op administratief vlak verandert er het nodige. We zetten de belangrijkste zaken kort op een rij.

General Aviation Report (GAR)

Voor iedere vlucht naar het VK moet een GAR worden ingediend via de officiële Britse overheidswebsite: submit-generalaviation-report.service.gov.uk

Let op:

- Vertrek van een non-ICAO veld (bijv. ZZZZ) wordt niet geaccepteerd.

Cormorant

- De alternatieve website www.gendec.eu werkt nog, maar is niet geldig voor de Common Travel Area (Kanaaleilanden, Ierland, Isle of Man).

Neem altijd een kopie van je GAR-aanvraag én de toestemming mee aan boord. Electronic Travel Authorisation (ETA) Vanaf 2 april 2025 is daarnaast een Electronic Travel Authorisation (ETA) verplicht voor binnenkomst in het VK. Aanvragen kunnen vanaf 5 maart 2025 worden ingediend. De toestemming is twee jaar geldig of zolang het opgegeven paspoort geldig is. Meer informatie en instructies vind je op: gov.uk/guidance/apply-for-an-electronic-travel-authorisation-eta

Regionale bijzonderheden

- Jersey: Zie jerseyaeroclub.com of de lokale overheidssite voor informatie en handlingcontacten.

Slomp wil nog dit jaar beginnen met de bouw van de nieuwe toren, maar houdt een slag om de arm. ‘We zijn afhankelijk van verdere financiering rondkrijgen en van de vergunning van de gemeente.’

- Guernsey en Alderney: Bezoek gov.gg/ Generalaviationpolicy.

- Isle of Man: Verstuur een ingevuld formulier naar: iomflightgar@gov.im. Formulier en info: gov.im Binnenkomst in de EU zonder EU-paspoort Voor piloten zonder EU-paspoort (incl. Zwitserland, IJsland, Liechtenstein en Noorwegen) is een nieuw Entry and Exit System (EES) in ontwikkeling. In januari 2025 is dit nog niet van kracht, maar het zal later dat jaar worden uitgerold. Meer info: travel-europe.europa.eu/ees_en Vragen of opmerkingen? Mail naar: gvmtaffairs@aopa.nl

De Cormorant van de Hilversumse start-up Cormorant Aerospace gaat vliegen op waterstof. Het eerste prototype is bijna gereed en gaat nog een stap verder dan ‘gewoon’ elektrisch vliegen, wat oorspronkelijk het doel was: op basis van een waterstofinstallatie kan het toestel een afstand van bijna 1.000 kilometer overbruggen en een afstand van bijna 1.000 kilometer overbruggen, aldus CEO en ontwerper Chris Rijff. In plaats van zich blind te staren op de zich langzaam ontwikkelende batterijtechnologie, kiest Cormorant Aerospace voor een hybride benadering die direct certificeerbaar is. Het eerste model wordt uitgerust met een combinatie van een klein batterijpakket en een turbogenerator die op duurzame SAF-brandstof draait. Een modulaire opzet zorgt ervoor dat toekomstige innovaties eenvoudig kunnen worden geïntegreerd: zodra batterijtechnologie of waterstofsystemen verder zijn ontwikkeld, kan het toestel eenvoudig worden aangepast.

Platform procedures EHRD

Vlieg je naar EHRD en doet de Vliegclub Rotterdam (VCR) de afhandeling, dan graag je aandacht voor het volgende. Toegang tot airside via de poort bij het clubgebouw van de Vliegclub Rotterdam is alleen toegestaan aan personen in bezit van:

Een geldig paspoort en daarbij moeten zij ook nog 1 van de 3 onderstaande items hebben:

1. Een geldig brevet

2. Een soloverklaring voor leerlingen in opleiding

3. Voor passagiers: een instapkaart, die op vertoon van paspoort (van de passagier) en in het bijzijn van de vlieger aan de balie in het VCR-clubgebouw kan worden verstrekt

Op het platform

1. Dienen personeelsleden en vliegers een veiligheidshesje te dragen

2. Personen die zij begeleiden moeten in hun directe nabijheid blijven

Personen die zich niet aan deze regels houden, wordt toegang tot het platform via de poort bij Vliegclub Rotterdam ontzegd

In de praktijk betekent dit het volgende:

Vliegers en leerling vliegers

Vliegers, w.o. instructeurs betreden het platform met een geldig brevet. Leerlingen mogen het platform alleen betreden onder begeleiding van een instructeur. Uitzondering wordt gemaakt voor een leerling met een solo-verklaring.

Luchthaven Teuge viert 90-jarig jubileum

Luchthaven Teuge viert dit jaar met trots haar 90-jarig bestaan. Sinds de oprichting op 13 februari 1935 heeft ze zich ontwikkeld tot een veelzijdig luchthaven met een rijke geschiedenis en een grote bedrijvigheid.

Historie

In de jaren twintig van de vorige eeuw werd bij Deventer een vliegveld aangelegd. Later is men op zoek gegaan naar een andere locatie. Dat werd Teuge. In 1935 werd het officieel in gebruik genomen als vliegveld. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het vliegveld door de Duitse Luftwaffe bezet en uitgebreid, maar er werden geen operationele eenheden geplaatst. Na de oorlog werd het weer civiel gebruikt.

Hoogtepunten

In 1945 landden Prinses Juliana en haar dochters, waaronder de 7-jarige prinses Beatrix, op Vliegveld Teuge na hun verblijf in Canada tijdens de oorlogsjaren. Dit markeerde een belangrijke historische gebeurtenis voor de luchthaven. In 1979 werd de grasbaan verhard en in 2007 werd de starten landingsbaan verlengd tot 1.199 meter en volledig vernieuwd, waardoor de luchthaven weer klaar was voor de toekomst.

Daarnaast werd in 2012 het KIJK-plateau geopend, een unieke spottersplek en openluchttheater waar bezoekers het vliegverkeer kunnen bewonderen en genieten van culturele evenementen.

Activiteiten

Tegenwoordig biedt Luchthaven Teuge onderdak aan grote en kleine bedrijven die ook internationaal opereren. Onno de Jong, Directeur van luchthaven Teuge: “De maatschappelijke en economische waarde van de luchthaven wordt nog wel eens onderschat. Teuge wordt daarin steeds belangrijker.” Zo vinden er inspectievluchten plaats om o.a. branden op de Veluwe vroegtijdig te signaleren, zijn er foto- en meetvluchten tbv cartografie voor bedrijven en overheden, ambulance- en politievluchten, worden piloten opgeleid -ook voor de grote luchtvaart- en vinden er de meeste elektrische vluchten ter wereld plaats. Zo’n 10% is elektrisch! Daarnaast biedt Teuge natuurlijk een scala van andere activiteiten aan, waaronder parachutespringen, zweefvliegen, rondvluchten. Er vindt ook hoogwaardig technisch onderhoud aan vliegtuigen en helikopters plaats. Het Nationaal Parachutisten Centrum Teuge is een

Passagiers

Passagiers dienen zich te legitimeren aan de balie. Zij mogen het platform op onder begeleiding van een vlieger en dienen daarbij in het bezit te zijn van een instapkaart. De instapkaart is verkrijgbaar aan de balie. Er wordt een register bijgehouden van uitgegeven instapkaarten. In dit register wordt vermeld: datum vlucht, naam passagier, vluchtnummer of call-sign, bestemming van de vlucht. Buiten de openingstijden van de balie van de VCR kan aan passagiers ook toegang worden verleend via Poort 18.

van de populairste locaties in Nederland voor parachutesprongen. Ook is Teuge de voorkeurslocatie voor de stationering van een traumaheli. Luchthaven Teuge herbergt meer dan 30 bedrijven en biedt ruim 300 arbeidsplaatsen.

Teuge is ook een broedplaats van praktijkgerichte technologieontwikkeling voor duurzame luchtvaart met samenwerking tussen het bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Zo werken en werkten zij samen met kenniscentra en onderwijs aan diverse technieken zoals hybride en elektrische vliegtuigen, batterijtechnologie, flight simulatoren en laadinfrastructuur. Samen met Algemeen Belang Teuge, ondernemers op de luchthaven en de luchthaven zelf, werkt Burgers met Energie aan een Energy Hub in Teuge.

De luchthaven zal het gehele jaar door op kleine schaal aandacht besteden aan haar jubileum.

door Laura Brakenhoff en Sofia Demeroutis

@your flight service: IFR-lesvluchten op Rotterdam

Charlotte en Sofia zijn werkzaam als Flight Service Specialist op het Flight Service Center (FSC) van Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Zij schrijven een aantal artikelen voor het AOPA Magazine. In deze uitgave vertellen zij over IFR-lesvluchten op Rotterdam The Hague Airport.

Verzoek voor IFR Training Slot

Wilt u IFR-trainingen uitvoeren op Rotterdam The Hague Airport? Dan heeft u een trainingsslot nodig. Dit kunt u eenvoudig 24 uur van tevoren aanvragen bij het FSC. Vermeld hierbij het callsign, type vliegtuig, telefoonnummer en een naam die we aan de reservering kunnen koppelen. Houd er rekening mee dat aan deze reservering geen rechten kunnen worden ontleend.

Uw reservering kan bijvoorbeeld komen te vervallen vanwege ILS-onderhoud, werkzaamheden of een groot verkeersaanbod.

IFR-lesvluchten op Rotterdam

Hieronder vindt u de voorwaarden voor IFR-lesvluchten op Rotterdam The Hague Airport:

- De vlucht vindt plaats tussen 0600 en 2200 UTC (0500 en 2100 UTC zomertijd).

- De MTOM is minder dan 6000 kg.

- Als de MTOM 2000 kg of meer is, heeft de aanvrager toestemming van de havendienst nodig voor het uitvoeren van de vlucht.

- Circuittrainingen mogen alleen worden uitgevoerd op de volgende dagen (uitgezonderd feestdagen): maandag t/m vrijdag, dagelijks tussen 0700 en 1700 UTC (0600 en 1600 UTC zomertijd);

zaterdag, tussen 0800 en 1200 UTC (0700 en 1100 UTC zomertijd), en alleen door propellervliegtuigen.

- De aanvrager informeert FSC als de vlucht niet doorgaat.

Heeft u vragen?

Wist u dat in het AIP onder Part 3 Aerodromes, per vliegveld informatie is opgenomen over lokale regelgeving en beperkingen? Voor Rotterdam specifiek vindt u deze informatie onder EHRD AD 2.20 ‘Local Aerodrome Regulations’. Mocht u alsnog vragen hebben over dit of een ander onderwerp, dan kunt u het Flight Service Center altijd bellen op 020 406 2315.

Ada Aukje Engel aukje@flight-deck.nl

Certificering

Onlangs woonde ik op EHTE een interessante lezing bij van de OVV (Onderzoeksraad voor de Veiligheid). Vele ongevallen werden besproken en zij waren nogal fel als het ging om MLA toestellen, omdat deze ‘Annex 1 vliegtuigen’ buiten het bereik van de EASA-regelgeving vallen.

Wat nieuw was voor mij is dat elke MLA passagier voor de vlucht moet worden geïnformeerd dat het toestel niet is gecertificeerd volgens internationale luchtwaardigheidseisen.

In het toestel moet een duidelijk leesbare tekst hangen:

Waarschuwing voor inzittenden: Deze MLA is niet gecertificeerd volgens internationale luchtwaardigheidsvoorschriften. Het veiligheidsniveau is niet vastgesteld.

Leuk als je voor het eerst meevliegt. Zouden er veel passagiers zijn uitgestapt na het lezen?

Voor de OVV is dit allemaal geen zorg meer, want die richt zich primair nog op ongevallen waar gecertificeerde toestellen bij betrokken zijn.

Op de AERO Friedrichshafen 2025 stonden hallen vol met niet of deels gecertificeerde prototypes: van zweefvliegtuigen tot autonome helikopters.

Ontwikkelaars en vliegtuigbouwers moeten over veel lef, geduld en geld beschikken. Het kan handig zijn om bij het ontwikkelen gebruik te maken van bestaande ontwerpen. Dat scheelt misschien tijd voor de certificeringsaanvragen. Maar al met al kan het jaren (soms decennia) duren voor een nieuw toestel, na alle testfases, op de markt komt.

Bij de HPH Sailplanes-stand raakte ik aan de praat met een van de ingenieurs. Elektrisch vliegen vraagt om enorme batterijen (letterlijk) en deze moet je ergens kwijt. In dit prototype waren ze ingebouwd boven in een bestaande romp achter het zwaartepunt, wat betekent dat het toestel daardoor staartlastig wordt. Dat kan worden gecompenseerd met gewicht voorin, en daar was geen plaats voor in deze proto. Dus uiteindelijk zal er toch weer een nieuwe romp voor moeten worden ontworpen waarvoor certificering moet worden aangevraagd. Misschien dat er tegen die tijd lichtere en kleinere batterijen zijn.

Het ontwikkelen van een nieuw luchtvaartuig is een kostbaar en tijdrovend proces. Slechts weinig luchtvaartbouwers redden het om de ontwikkelingsfase financieel te overbruggen, want er wordt in deze fase natuurlijk nog niets verkocht. Ondertussen gaat de behoefte aan luchtvervoer en duurzamer vliegen onverminderd door.

Het bedrijf FlyNow Aviation uit Salzburg ontwikkelt een duurzame autonome helikopter die kan worden ingezet om de mobiliteitsproblemen van de toekomst aan te pakken. De certificering van het toestel is niet eens het grootste probleem, want cargo vluchten zijn al over een paar jaar mogelijk. In Europa kan het vliegen met een passagier aan boord in een dergelijk toestel (nog) niet omdat er van EASA een gezagvoerder aan boord moet zitten.

Je kunt er van vinden wat je wilt, maar deze innovatieve bedrijven zorgen wel dat de ontwikkeling van de luchtvaart steeds doorgaat.

De vliegtuigen van het eerste uur, hadden ook geen enkele certificering trouwens. Dankzij deze pioniers is de luchtvaart zover gekomen, kan ik ieder weekend zelf lekker gaan vliegen en in een halve dag naar mijn zoon in Japan toe.

Vliegveld Leer-Papenburg 55 jaar geleden aangelegd

opgericht met de hulp van een aantal ondernemers en visionairs. Wiard Lübbers was er al vanaf het begin bij, hoewel hij als jonge jongen van twaalf jaar destijds slechts een nieuwsgierige toeschouwer was. Hij herinnerde zich hoe hij het vliegveld zag ontstaan en hoe hij als kind vaak in de buurt bleef hangen. ‘Ik was altijd al geïnteresseerd in vliegtuigen en toen het vliegveld werd gebouwd, kon ik mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen,’ vertelt Lübbers. ‘Ik hielp waar ik kon, tankte vliegtuigen en kreeg zo een beetje zakgeld. Het was de perfecte manier om dicht bij de vliegtuigen te zijn.’

Op zijn vijftiende werd Lübbers lid van de Fliegerclub en al snel kreeg hij de bijnaam ‘Copi’, omdat hij regelmatig met andere piloten vloog als copiloot. Dit was het begin van een langdurige relatie met het vliegveld die in 1979, op 21-jarige leeftijd, zijn hoogtepunt bereikte toen Lübbers als PiCo (Pilot in Command) en Flugleiter (luchtverkeersleider) zijn werk begon. Tegenwoordig is hij Betriebsleiter en vervult hij de rol van havenmeester van het vliegveld, waarbij hij de dagelijkse gang van zaken regelt.

Vliegveld Leer-Papenburg: een toekomstgericht luchtvaartcentrum Het vliegveld zelf heeft in de afgelopen 55 jaar een enorme groei doorgemaakt. Wat begon als een klein vliegveld in het dorp Nüttermoor, is nu uitgegroeid tot een regionaal luchtvaartcentrum. Het vliegveld werkt nauw samen met bedrijven in de luchtvaartindustrie, zoals vliegscholen, vliegclubs en luchtvaartmaatschappijen,

die allemaal gebruik maken van de faciliteiten die het vliegveld biedt. De luchthaven bevindt zich in de regio van de Meyer Werft in Papenburg, een belangrijke plek voor de scheepsbouwindustrie, wat bijdraagt aan de economische en culturele betekenis van het gebied.

Karin Scheffermann die overigens aan het begin van haar carrière op het vliegveld staat, benadrukt dat het vliegveld vooral bekendstaat om zijn goede samenwerking met de gemeenschap en zijn proactieve benadering van geluidsoverlast. In tegenstelling tot andere luchthavens die vaak te maken hebben met bezwaren van omwonenden, heeft vliegveld Leer-Papenburg relatief weinig gedoe met geluidsoverlast.

Het vliegveld heeft ervoor gezorgd dat het in harmonie kan bestaan met de omliggende gemeenschappen, wat voor een luchtvaartbedrijf niet altijd vanzelfsprekend is.

Het 55-jarig Jubileum moet een mooi evenement worden

Op 21 en 22 juni 2025 viert vliegveld

Leer-Papenburg zijn 55-jarig bestaan met een groot evenement: een vliegshow en Fly-in. Het weekend zal gevuld zijn met een verscheidenheid aan vliegtuigen en luchtvaartgerelateerde activiteiten, inclusief demonstraties van aerobatic vliegtuigen en een parade van historische vliegtuigen. Het is een kans voor luchtvaartliefhebbers om de rijke geschiedenis van het vliegveld en de luchtvaart in het algemeen te ervaren. Lübbers vertelt dat het vliegveld een aantal spectaculaire vliegtuigen heeft weten te boeken voor de gelegenheid, waaronder de Harvard T6, een klassiek vliegtuig dat zijn indrukwekkende vliegcapaciteiten zal demonstreren. Ook de iconische Boeing Stearman – dit vliegtuig is afkomstig uit

Aachen – zal deelnemen aan de Fly-in. Daarnaast noemt Lübbers nog de Antonov AN-2, een groot, historisch vliegtuig, en de AERO 145, die allebei een bijdrage zullen leveren aan de feestelijkheden. ‘Maar het programma staat nog niet vast. We rekenen ook op de komst van veel Hollandse vrienden. Veel vliegtuigen uit vooral het noorden van Nederland komen geregeld even langs op Leer-Papenburg.’

Karin Scheffermann en Wiard (Copi) Lübbers

Op EDWF landt de hele dag door van alles. De ‘toren’ heeft het druk

Het evenement trekt niet alleen lokale bezoekers aan, maar ook gasten uit de regio en daarbuiten. ‘We verwachten veel mensen uit Leer en de omliggende gebieden, en natuurlijk een aantal gasten uit andere delen van Duitsland en uit Nederland’, zegt Lübbers. ‘Het wordt een feest voor het hele gezin, met veel eten, drinken en gezelligheid. We zorgen voor tafels en banken, zodat mensen comfortabel kunnen genieten van de vliegtuigen en de sfeer.’

Het belang van samenwerking

Wat het vliegveld bijzonder maakt, is de nauwe samenwerking met lokale en regionale bedrijven. Leer-Papenburg is niet alleen een vliegveld voor privévliegtuigen en luchtvaartenthousiastelingen, maar ook een locatie waar serieuze zakelijke luchtvaart plaatsvindt. Het vliegveld huisvest bedrijven zoals vliegscholen, vliegverenigingen en luchtvaartmaatschappijen, die allemaal hun basis hier hebben. ‘We hebben bedrijven vlak bij de vliegoperaties, wat betekent dat er een constante stroom van activiteit is’, zegt Lübbers. ‘Of het nu gaat om training, chartervluchten of commercieel luchtvervoer, het vliegveld biedt een breed scala aan diensten voor zowel de luchtvaartindustrie als het lokale bedrijfsleven.’ ‘In totaal waren er het afgelopen weekend al 140 vliegtuigen aanwezig op het vliegveld, wat getuigt van de levendige gemeenschap die het vliegveld heeft opgebouwd.’ Ook tijdens ons gesprek Wiard Lübbers en Karin Scheffermann was het een komen en gaan van vliegtuigen. We zaten in de toren en Copi had het maar druk

Karin Scheffermann: Een oog voor bedrijfsmatigheid en gemeenschapsbetrokkenheid

Karin Scheffermann, die als Prokuristin (zeg maar bevoegd vertegenwoordiger) betrok-

ken is bij het vliegveld, speelt een belangrijke rol in de zakelijke en organisatorische kant van het vliegveld. Met haar kennis van bedrijfsvoering hoopt zij een belangrijke schakel in het succes van het vliegveld te worden. Scheffermann werkt nauw samen met Dieter Backer, de Geschäftsführer (CEO) van het vliegveld en het bestuur van het vliegveld, en zorgt ervoor dat alles soepel verloopt. Scheffermann heeft een sterke band met de regio, aangezien ze altijd in Leer heeft gewoond en goed bekend is met de lokale gemeenschap. Ze heeft zelfs een keer een parachutesprong gemaakt, wat haar liefde voor luchtvaart nog verder benadrukt. ‘Het vliegveld speelt niet alleen een economische rol, maar het is ook een ontmoetingsplaats voor mensen die van de luchtvaart houden. We hebben een gemeenschapsgevoel gecreëerd, wat iets is waar we trots op zijn,’ zegt Scheffermann.

De toekomst

Met een sterke basis en een groeiend netwerk is de toekomst van vliegveld Leer-Papenburg veelbelovend. Het 55-jarig jubileum markeert niet alleen een terugblik op het verleden, maar ook een vooruitblik naar de toekomst. Lübbers en Scheffermann zijn beide optimistisch over de verdere ontwikkeling van het vliegveld, vooral gezien de groeiende belangstelling voor luchtvaart en de steeds grotere rol die regionale luchthavens spelen in de luchtvaartwereld.

‘We blijven werken aan de uitbreiding van onze faciliteiten en het versterken van ons netwerk’, zegt Lübbers. ‘We willen een plek blijven waar zowel professionals als luchtvaartenthousiastelingen zich thuis voelen. Het vliegveld heeft veel potentieel en we kijken uit naar de volgende 55 jaar.’

Het 55-jarig jubileum van vliegveld Leer-Papenburg is een belangrijk moment in de geschiedenis van het vliegveld, dat niet alleen de afgelopen decennia viert, maar ook de toekomst van de luchtvaart in de regio benadrukt. Het vliegveld heeft zich bewezen als een veelzijdig luchtvaartcentrum dat een belangrijke bijdrage levert aan de lokale gemeenschap, de luchtvaartindustrie en de cultuur van de regio. Met een rijke geschiedenis, een levendige gemeenschap en een ambitieuze toekomst, zal Flugplatz Leer-Papenburg ongetwijfeld een belangrijk rol blijven spelen in de luchtvaart in Noord-Duitsland.

Het vliegveld heeft een heel goed restaurant waar veel mensen uit de omgeving ook graag gebruik van maken

Geen terrasweer maar toch…

tekst Gerrit Brand | foto’s Suhaila Sahmarani

DE SAAB SAFIR:

Vliegende Herinnering aan de Rijksluchtvaartschool

Drie oud-KLM-vliegers houden de historie in de lucht

Op Lelystad Airport staan twee glimmende metalen vogels die herinneringen oproepen aan een gouden tijdperk van Nederlandse luchtvaartopleiding: de Saab Safir PH-RLA en PH-RLD. Deze karakteristieke lesvliegtuigen, ooit de werkpaarden van de Rijksluchtvaartschool (RLS), vliegen nog steeds—zij het nu als liefhebberij, dankzij de toewijding van een aantal gepassioneerde oud-KLM/Martinair vliegers waaronder Guus Kieft, Jan Pfundt en Jurjen Wiersma

Een vliegende erfenis

De RLS, jarenlang de kweekvijver voor verkeersvliegers in Nederland, maakte decennialang gebruik van de Zweedse Saab Safir 91D. De D-versie werd vanaf eind jaren

’50 intensief ingezet om aspirant-vliegers de kneepjes van het vak bij te brengen. De toestellen PH-RLA en PH-RLD, beide gebouwd in 1959, zijn daar tastbare overblijfselen van.

‘Mijn vierde lesvlucht ooit was op de PH-RLA,’ vertelt Jurjen Wiersma (KLM 1977–2006) met een glimlach. ‘Toen ik er, alweer ruim tien jaar geleden, opnieuw instapte, dacht ik meteen: het ruikt nog net

Jurjen Wiersma en Jan Pfundt

zoals vroeger.’ Jurjen vliegt tegenwoordig met Jan Pfundt (KLM 1970–2002) en een aantal collega’s in de stichting LOL, waarbij het zeker waard is om te vermelden dat, samen met Ronald Dijkstra en Berry Schaap, Jan medeoprichter is van Stichting Levende Oude Luchtvaart in 1991. ‘Vanwege vlootvernieuwing kwamen de SAABjes beschikbaar en we wilden voorkomen dat dit erfgoed, naar het buitenland zou verdwijnen,’ aldus Jan. ‘Wij vonden: dit is technisch én cultureel erfgoed. Dat moet behouden blijven.’

Guus Kieft (KLM 1978–2007) kocht de PH-RLD in 2018: ‘Ik vlieg nu gewoon voor m’n plezier. Oude liefde roest niet!’

Techniek van een andere tijd De Saab Safir 91D is een product van zorgvuldig Europees ontwerp. Het toestel werd na de tweede wereldoorlog ontworpen door Anders J. Andersson, voormalig hoofdontwerper bij Bücker en staat bekend om zijn precieze stuurkarakteristieken. Waar Amerikaanse lesvliegtuigen vaak de kenmerken hebben van stevige stuurkrachten en ruime veiligheidsmarges, onderscheidt de Safir

zich met lichte en verfijnde besturing. ‘Je stuurt ‘m echt met twee vingers,’ aldus Jan.

Het is een driezits toestel, ontworpen voor een leerling, instructeur en eventueel een navigator. Met zijn intrekbare landingsgestel was het voor zijn tijd een geavanceerd opleidingsvliegtuig. ‘Dat intrekbare onderstel zie je nauwelijks in de kleine luchtvaart,’ zegt Jurjen. ‘En hij is gecertificeerd voor aerobatics. Dat was ook waarom destijds gekozen werd voor de Saab en niet voor de Chipmunk.’

De D-versie van de Safir is uitgerust met een 180 pk Lycoming O-360 viercilinder boxermotor, ook bekend van onder meer de Piper PA-28 Cherokee. De krachtbron verving de aanvankelijke De Havilland Gypsy Major lijnmotor - en zescilinder installaties in eerdere uitvoeringen.

Onderhoud als ambacht

Hoewel het vliegen zelf vooral voor plezier bedoeld is, brengt het onderhoud van deze historische machines de nodige uitdagingen met zich mee. Onderdelen zijn schaars, technici met kennis van zaken worden

Jurjen Wiersma en Guus Kieft trekken de PH-RLD uit de hangar op Lelystad Airport

V.l.n.r. Jan Pfundt, Jurjen Wiersma en Guus Kieft. Trotse vliegers op de Saab Safir

steeds zeldzamer en het certificeringssysteem is veranderd.

‘Vroeger vloog dit toestel onder een ICAO BVL,’ legt Jan uit. ‘Maar met de komst van EASA werd alles opnieuw gecategoriseerd. Voor oude vliegtuigen, die niet meer ondersteund worden door de fabrikant, zoals deze, betekent dat: geen officieel type support. Gelukkig werkt Saab in Zweden nog mee—ze leveren, waar nodig, documentatie en ondersteuning.’

‘De propeller, een tweebladige aluminiumen hydraulisch verstelbare McCauley, wordt niet meer geproduceerd. Oliekeerringen, pakkingen en andere onderdelen moeten soms gezocht worden tot in de uithoeken van Europa of we ‘improviseren binnen de regels’. Je mag niet zomaar een andere propeller monteren,’ zegt Guus. ‘In Zweden vliegen veel Safirs experimenteel, dan mag dat wel. Maar dat brengt jaarlijks weer een hoop gedoe en beperkingen met zich mee.’

De PH-RLA, waar Jurjen en Jan op vliegen, wordt onderhouden door Vliegwerk Holland op Midden-Zeeland, terwijl Guus het onderhoud laat doen op Texel. Je moet echt technici hebben, die de oude technieken nog beheersen,’ zegt Jan. ‘Bij de gedeeltelijk linnen vleugelbespanning bijvoorbeeld komt klassiek vakmanschap kijken.’

Nostalgie met een missie

Alle drie de vliegers zijn duidelijk gedreven door meer dan alleen het vliegen.

‘We willen het gedachtengoed van de RLS bewaren,’ zegt Jan. ‘Het was een staatsopleiding, met een strenge selectie, vergelijkbaar met die van de Koninklijke Luchtmacht. Wie werd aangenomen, moest na het voltooien van de training, contractueel vastgelegd, minstens tien jaar voor een Nederlandse werkgever gaan vliegen. Het was een continu proces: men werd opgeleid om te voldoen aan de

eisen en behoeftes van o.a. de KLM en Martinair.’

‘We passen zelf inmiddels qua leeftijd wel binnen de historische luchtvaart,’ zegt Jurjen met een knipoog. ‘We hebben het altijd kleinschalig willen houden. Gewoon vliegen, en ondertussen het erfgoed behouden.’

Voor Kieft is het simpel: ‘Het is pure nostalgie. En het vliegt zó lekker. Het is strak, je voelt alles, je stuurt direct. Dat krijg je niet in een moderne kist.’ Zijn enthousiasme wordt alleen getemperd door de wetenschap dat de medische keuring uiteindelijk een keer een einde kan maken aan het vliegen. ‘Maar tot die tijd? Blijven vliegen.’

De toekomst van oude techniek Wat brengt de toekomst voor deze unieke vliegtuigen? Volgens de mannen is het vooral een kwestie van volhouden. ‘Avgas wordt een probleem, zeggen ze,’ aldus Jan, ‘maar wij vertrouwen erop dat ook dáárvoor een geschikte oplossing zal worden gevonden.’

‘Wat zeker blijft, is de liefde voor het vliegen. ‘zegt Kieft. ‘Het landen van de SAAB is een eitje. Dat komt mede door de grote spanwijdte. Hij blijft net even hangen. Mooi is dat. Twee weken geleden nog, met forse crosswind. Je voelt het nauwelijks. Dat is zo’n heerlijk kenmerk van dit vliegtuig.’

Historie in de lucht houden

De Saab Safirs op Lelystad zijn meer dan alleen oude vliegtuigen. Ze zijn levende geschiedenis, tastbare herinneringen aan een tijd waarin het opleiden van verkeers-

vliegers een nationale zaak was en waarin techniek en vakmanschap centraal stonden.

Dat deze machines nog steeds de lucht in gaan, is te danken aan mensen als Kieft en de leden van de stichting LOL. Niet

alleen omdat ze de techniek beheersen, maar vooral omdat ze de geest van de RLS levend willen houden. Zoals Jan het verwoordt: ‘Dit is technisch erfgoed en dat laat je niet zomaar los.’

Guus Kieft

Jurjen Wiersma

tekst en foto’s Gerrit Brand

De Toekomst van de Luchtvaart en Historisch Vliegen:

Een Blik op Oostwold Airport

Een gesprek met Tom en Wout van der Meulen

De luchtvaartsector staat voor een aantal grote uitdagingen. Toenemende kosten van vliegen, luchtruimindeling, de dynamiek van de luchtvaart verandert snel. Dit is zeker het geval voor kleinere luchthavens en bedrijven die zich onder andere richten op historische luchtvaart, zoals Oostwold Airport. Dit kleine maar invloedrijke vliegveld, gelegen in het noorden van Nederland, is de thuishaven voor een aantal enthousiaste vliegers en GA-vliegtuigen, met een bijzondere focus op het onderhoud en restauratie van (klassieke) vliegtuigen.

Oostwold Airport, onder leiding van Tom en Wout van der Meulen, speelt een cruciale rol in de luchtvaartgemeenschap, zowel voor training als voor het onderhoud van vliegtuigen. Tom van der Meulen is zeker geen onbekende in de luchtvaartwereld. Wout en hij beschikken over een flink aantal licenties, waaronder CPL (Commercial Pilot License) en FI (Flight Instructor), en Tom heeft zelfs de status van examinator. Het vliegveld staat vooral bekend om zijn historisch georiënteerde luchtvaart en het onderhoud van (klassieke) vliegtuigen. De passie voor luchtvaart is duidelijk zichtbaar op Oostwold Airport. Tom en Wout delen hun liefde voor vliegtuigen en vertellen enthousiast over de historische toestellen waarmee ze werken. Onder deze vliegtuigen bevinden zich iconen zoals de Harvard, Stearman, en de Piper Cub – vliegtuigen die niet alleen in hun onderhoud en restauratie, maar ook in hun vliegen een belangrijke plaats innemen binnen hun activiteiten. De geschiedenis van de luchtvaart is belangrijk voor hen, niet alleen vanwege de nostalgie, maar ook vanwege de technische kennis die vereist is om deze klassieke vliegtuigen in de lucht te houden.

Historische Luchtvaart, meer dan alleen vliegen

Oostwold Airport is een thuishaven voor verschillende historische vliegtuigen die een belangrijke plaats innemen in de luchtvaartgeschiedenis. De Piper Cub is een

voorbeeld van een vliegtuig dat al jarenlang in gebruik is, zowel voor vliegkunst als voor recreatief vliegen. De PH-TOK, een Piper Cub die Wout zelf heeft gerestaureerd is een voorbeeld van het vakmanschap dat nodig is om deze vliegtuigen in hun oude glorie te herstellen. De restauratie van dit vliegtuig duurde twee jaar, en het toestel werd in 2013 weer operationeel na een lange periode buiten gebruik te zijn geweest. Dit vliegtuig heeft een rijke geschiedenis, afkomstig uit surplusvoorraden van de militaire luchtvaart die na de Tweede Wereldoorlog werden omgezet naar civiele luchtvaart.

De restauratie van historische vliegtuigen is een tijdrovende en kostbare taak, maar het is iets waar de Van der Meulens zich met passie voor inzetten. Ze geloven in het behouden van de geschiedenis van de luchtvaart en de waarde van deze vliegtuigen voor de toekomstige generaties. Historische vliegtuigen zijn niet alleen een stukje techniek, maar ook een cultuur. De betekenis ervan wordt echter niet altijd erkend door de overheid, wat hen in de afgelopen jaren heeft belemmerd in het organiseren van grote evenementen, zoals luchtshows.

De kwestie van luchtshows

Oostwold Ariport staat bekend om de organisatie van zijn luchtshows. Hoewel de luchtshows die op Oostwold werden gehouden een groot succes waren, heeft de van overheidswegen geboden ondersteuning de afgelopen jaren sterk afgenomen. De kosten voor het organiseren van dergelijke evenementen zijn hoog, en de benodigde inzet van vrijwilligers is enorm. Ondanks het enthousiasme van het publiek en de vrijwilligers, wordt het moeilijker om luchtshows rendabel te houden. De houding van de overheid, die luchtvaart niet altijd als cultuur beschouwt, heeft het organiseren van deze evenementen bemoeilijkt.

‘De overheid biedt weinig tot geen steun voor de organisatie van luchtshows, wat het lastig maakt om een evenement te organiseren dat niet alleen kostendekkend is, maar ook aantrekkelijk blijft voor het

Het karakteristieke havengebouw annex restaurant en kantoren op Oostwold

publiek. Het gebrek aan medewerking van de overheid maakt het moeilijk om bijvoorbeeld verkeersbegeleiding buiten het terrein te regelen of bezoekers in goede banen te leiden,’ vertelt Van der Meulen. Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat Oostwold Airport in 2023 besloot om te stoppen met het organiseren van luchtshows.

De toekomst van de luchtvaart: Duurzaam en Duurder De luchtvaart staat niet stil, en de toekomst lijkt alleen maar duurder te worden. Tom van der Meulen: ‘Als we de prijsontwikkelingen van de afgelopen vijfentwintig jaar vergelijken, zien we een verdubbeling van de kosten van het vliegen en andere luchtvaartgerelateerde diensten.’

Tom en Wout zijn van mening dat de prijsstijgingen in de luchtvaart onvermijdelijk zijn, maar dat dit niet noodzakelijk een negatieve ontwikkeling hoeft te zijn voor de toekomst van de luchtvaart. ‘De stijgende kosten kunnen deel uitmaken van een bredere trend van duurzaamheid, waarbij

technologieën zoals elektrische vliegtuigen steeds belangrijker worden.’

Tegelijkertijd worden de operationele kosten voor kleinere luchtvaartbedrijven zoals Oostwold Airport steeds hoger. ‘Van brandstofprijzen tot de kosten van vliegtuigonderhoud, alles lijkt duurder te worden. De introductie van alternatieve brandstoffen, zoals Mogas en UL94, kan een rol spelen in het verduurzamen van de luchtvaart, maar de implementatie ervan heeft zijn eigen uitdagingen. UL94 is bijvoorbeeld een brandstof die kan worden gebruikt in een aantal vliegtuigen, maar de overgang naar deze brandstof is geen simpele zaak.’ Tom en Wout hebben aangegeven dat ze voorlopig vasthouden aan het gebruik van Avgas, aangezien UL94 nog niet op grote schaal beschikbaar is en de effectiviteit ervan nog niet is bewezen. Mogas is sowieso een brandstof waar Van der Meulen het niet op heeft. ‘Slecht voor de vliegtuigen. De motoren van de Cessna’s waar wij mee vliegen zijn er in principe niet voor gemaakt. Ik weet dat veel bedrijven en vliegclubs toch met Mogas vliegen, maar ik houd vast aan kwaliteit en veiligheid en wij tanken dus alleen Avgas.’

Erkend onderhoudsbedrijf Oostwold Airport is ook een belangrijk centrum voor vliegtuigonderhoud, met een erkend onderhoudsbedrijf dat onder leiding staat van Wout van der Meulen. Wout, die zelf verantwoordelijk is voor het onderhoud van de vliegtuigen op het vliegveld, heeft uitgebreide ervaring met het onderhouden van verschillende types vliegtuigen, van Cessna’s tot Pipers en historische vlieg-

tuigen. Het onderhoudsbedrijf heeft niet alleen klanten uit Nederland, maar ook uit Duitsland, wat getuigt van de expertise en betrouwbaarheid van het bedrijf als onderhoudsfaciliteit.

Met een verharding van de landingsbaan in 2022, die maar liefst een kilometer lang is, is Oostwold Airport nu beter bereikbaar voor klanten, zelfs in de wintermaanden wanneer de grond vaak nat is en het moeilijk is om te vliegen. De verharde baan is een belangrijke investering geweest voor het vliegveld, aangezien het hen in staat stelt om klanten het hele jaar door te ontvangen, ongeacht de weersomstandigheden.

De erfenis en de toekomst van Oostwold De toekomst van Oostwold Airport lijkt in goede handen te zijn, met Wout van der Meulen die de leiding zal overnemen van zijn vader Tom. Tom, die overigens nog maar 64 jaar is en nog lang niet van plan is te stoppen. Wel brengt hij zijn kennis en ervaring over op zijn zoon. Beide mannen geloven dat het vliegveld goed gepositioneerd is voor de komende jaren. De verharde baan en de focus op onderhoud en restauratie geven het vliegveld een stevige basis voor de toekomst.

Terwijl de luchtvaartsector blijft evolueren, blijft Oostwold Airport trouw aan zijn roots als een plek waar luchtvaartpassie, technische vaardigheid en een diep respect voor de geschiedenis van de luchtvaart samenkomen. In een wereld die steeds complexer wordt, blijft Oostwold Airport een voorbeeld van de waarde van behoud, vakmanschap en de blijvende liefde voor vliegtuigen.

Toewijding en een beetje geluk Oostwold Airport is niet alleen een belangrijke speler in de luchtvaart, maar ook een baken van passie en vakmanschap in de wereld van de historische luchtvaart. Tom en Wout van der Meulen hebben bewezen dat met toewijding, kennis en een beetje geluk het mogelijk is om een vliegveld te runnen dat zowel technisch als cultureel van groot belang is. De toekomst zal ongetwijfeld uitdagingen met zich meebrengen, maar met een solide basis en een passie voor luchtvaart lijkt Oostwold Airport goed gepositioneerd om zijn unieke bijdrage aan de luchtvaartgeschiedenis voort te zetten.

Links Wout, rechts Tom van der Meulen

tekst en foto René L. Uijthoven

Inschrijvingen burgerluchtvaartregister

In het eerste kwartaal van 2025 werden 21 general aviation toestellen in het PH-register ingeschreven, waarvan zeven in de maand januari en negen in februari. De in 1975 gebouwde PH-LAW werd weliswaar formeel toegevoegd, maar staat toch niet in de onderstaande lijst, omdat deze twin al eerder in het PH-register was opgenomen. Datzelfde geldt voor een paar andere vliegtuigen. De meeste voor het eerst ingeschreven luchtvaartuigen werden als occasion uit het buitenland aangekocht, waaruit volgt dat echt fabrieksnieuwe vliegtuigen dit keer tot de minderheid behoren. De meest ‘exotische’ machine die in het eerste kwartaal van 2025 aan de PH-lijst werd toegevoegd, is de eerder in het Mexicaanse luchtvaartuigenregister opgenomen Airbus EC175 B, die nu als PH-SSF staat ingeschreven. Een mooie aanwinst. De in Nederland ingeschreven vloot van gebruikte Beech twin proppers is opnieuw uitgebreid en wel met de PH-ZIZ. Dat is een model C-90A en dat is niet de eerste Beech C-90A in ons land en het is zelfs niet de eerste met een PH-ZxZ-kenmerk. Deze machine was voordien in het Turkse TC-register opgenomen. Echte oudjes kwamen er het eerste kwartaal niet bij, hoewel we zullen moeten erkennen dat de drie uit het Britse G-register afkomstige Cessna 152’s al aardig op leeftijd beginnen te raken. Gebruikt of fabrieksnieuw; gefeliciteerd met jouw of jullie nieuwe vliegtuig.

registratie fabrikant model bouwjaar vorige registratie

Derde kwartaal

PH-0D7 Tecnam S.r.l. P2002 Sierra 2015 OO-H46

PH-ACD Cirrus SR20 2003 N264CD

PH-BLU Cirrus SR22T 2023 N26VL

PH-BRO Cirrus SR22 2008 D-ENKH

PH-CPS Cessna 152 1978 G-CGSP

PH-DWP EMBRAER EMB-135ER 2000 G-CGMB

PH-EKE Robinson R44 II 2018 OK-WYZ

PH-EPT Tecnam P2002-JF 2011 G-CGWO

PH-GYG Cessna 152 1978 G-CEYG

PH-MLD Robinson R44 II 2006 OO-XTC

PH-RTM Cirrus SR20 2024 N27VL

PH-RVT Van’s RV-10 2025

PH-SSF Airbus EC175 B 2019 XA-EZM

PH-THW Tecnam P2010 TDI 2025

PH-TNT Van’s RV-7 2025

PH-UTL Dassault Falcon 7X 2022 N498FJ

PH-VAL Cirrus SR22 2022 OY-UGO

PH-VIZ Textron 525C 2025

PH-WJF Cessna 152 1978 G-BMGG

PH-ZIZ Beech C90A 1991 TC-MSS

De landingsbaan van Oostwold Airport is in april 2023 geasfalteerd. Voorheen had de baan een lengte van 900 meter, waarvan de eerste 600 meter waren voorzien van grasstenen. Met de vernieuwing is er een volledig geasfalteerde baan van 871 meter lang en 20 meter breed gerealiseerd. Daarmee is de infrastructuur van het veld aanzienlijk verbeterd. Een heerlijke baan om op te landen met een GA-vliegtuig. Veel GA-piloten hebben hun weg naar het ‘hoge noorden’ al gevonden. De groei van de algemene luchtvaartactiviteiten op het vliegveld zet lekker door.

AOPA LEDENKORTING

Als lid van AOPA bent u lid van de grootste

voor de GA ter wereld Met uw bijdrage doen wij eenhoop werk om Nederland toegankelijk te houden voor de GA. Uiteraard zitten er voor u ook een aantal voordelen aan!

Naast onze tweewekelijkse nieuwsbrief en abonnement op ons prachtige lijfblad Plane Owner kunt u pro teren van de volgende kortingen:

Gemiddeld 10% korting op uw vliegmedische keuring bij

KLM Health Services

5% korting op uw opleiding bij Dutch Aviation College

Tot 15% korting op het huren van een auto bij Hertz

15% korting op de aanschaf van een bril bij vliegbril

30% korting op single platform licentie op EasyVFR of 35%

korting op multi platform licentie

200 euro korting op 30 minuten bloktijd op een P-51D

Mustang van Vintage Flights

Gratis toegang tot de website van Luchtvaartmeteo

Ga naar onze website en log in om te zien hoe u als lid gebruik n deze kortingen.

who did what? DE DOSSIERS

Het voorjaar is begonnen en daarmee ook de start van het General Aviation seizoen!

AOPA Ledennieuws - Inhoud

29 Who did what? - De dossiers; Matthijs van Dusseldorp, Simon Paul, Mark Rademaker, John van Asperen, Jos Breuers, Karel Abbenes | 33 AOPA | KNVvL GA Season Opener

Ondertussen vlieg ik zelf mijn uurtjes in deze tijden en dan moet ik eerlijk toegeven dat ik soms wel schrik van het niveau op de radio. We weten allemaal dat als je bij DutchMil incheckt, dat je dan altijd even een positie-update geeft in je initiële call, zoals “west of Harderwijk” als je de Bravo departure vliegt vanaf Lelystad. De plek in Nederland waar je op dat moment bent is belangrijk voor ze. Ik hoorde hen een aantal keren vragen vandaag “what is your position?” - misschien moeten we daar eens wat aandacht aan besteden in de komend edities.

Tot de volgende editie!

Zoals u weet vinden er zeer veel illegale dronevluchten plaats, eigenlijk uitsluitend door vliegers uit de open categorie, een categorie waar de lichte drones tot 250 gram.

(vallend onder het Ministerie van Infrastruc tuur en Waterstaat), over de betrokkenheid van de General Aviation sector bij dit belangrijke project Deelname aan de werkgroep Airspace Infringements bij de LVNL Optuigen van een denktank/taskforce luchtruimherziening (samen met de KNVvL en NACA), dit in het kader van het oplijnen van de input die de GA levert in het kader van de luchtruimherziening Secretariële werkzaamheden als ad interim neventaak en het beantwoorden van vragen van leden Verder ook dankbaar gebruik gemaakt van het fantastische vliegweer deze weken

Simon Paul

met de luchthaven exploitant over de nieuwe huisvesting Wellicht komt die in een voormalige F16-shelter Voor de rest de gebruikelijke afhandeling van e-mails en nanciële zaken Week 33 staat de conversie van ons huidige website/nieuwsbrief/administratief/ledenregistratie/evenementenagenda-systeem op de rol Fingers crossed! Dit soort conversies blijken altijd weerbarstiger dan vooraf gedacht…..ho -

Onlangs vond op Breda International Airport aka Seppe de opening plaats; wederom een succes. Als PR & Communications man ben je uiteraard betrokken bij de organisatie. Ik had die dag ook het fototoestel mee en een goede lens om de dag zelf “te spotten”!

Maar dit event is niet het enige; de AOPA Fly-In op Drachten op 5 juli slokt ook wel wat tijd op. Inmiddels gaan de inschrijvingen hard en zijn bepaalde tijdsloten al volgeboekt. Samen met de organisatie ter plekke schrijven we de pilot-briefing zodat we straks allemaal veilig van die geweldige dag kunnen genieten. De komende weken zal er meer communicatie over die dag volgen.

John van Asperen

Na een geslaagd tripje naar de Britse Scilly Islands riep de “plicht” weer en moesten op vrijdag 6 juli de kraampjes voor de AOPA Fly In opgebouwd worden op vliegveld Teuge De warmte werkte niet mee. Maar de volgende dag wel en het werd weer een groot festijn met veel blije vlieggezichten De maandelijkse bestuursvergadering bijgewoond De nanciële huishouding van het clubblad kritisch bekeken Daar moeten we nog stevig in verbeteren Voor de Vliegclub Twente aantal malen overleg gehad

Ondertussen ben ik samen met de andere bestuursleden ook bezig om de Regional IAOPA meeting te organiseren in Den Haag. Deze vindt plaats van 9-11 mei en daarbij zullen verschillende AOPA representatives uit Europa aanschuiven. Sommige General Aviation issues hebben vaak niet alleen betrekking op Nederland maar gelden ook in andere Europese landen. Die krachten worden tijdens zo’n regional meeting gebundeld.

Aopa Netherlands zijn Alles voor Aopa! En nu we het toch over social Media hebben; u

De professionele vliegers houden zich keurig aan de regels. Het is storend dat waar wij als gecertificeerde, gebrevetteerde en gekeurde piloten zonder vertraging op de vingers worden getikt bij een overtreding, het omgekeerde aan de orde is voor illegale drone-vluchten. Omdat er bij de overheidsdiensten en verkeersleiding capaciteitsproblemen bestaan, handhaving en (elektronische) zichtbaarheid niet van de grond komen door trage voortgang bij EASA, lijkt men nu delen van de CTR’s vrij te geven voor drone verkeer. Het voelt alsof een illegale situatie wordt opgelost door het simpelweg vrij te geven. Daarmee is dan het probleem opgelost. Om één en ander in perspectief te plaatsen is het leuk om te weten dat alleen al boven Den Haag zo’n 11.000 illegale dronevluchten per jaar worden waargenomen met een drone-radar. Wij hebben in navolging van het insturen van onze zienswijze, in een gesprek het standpunt toegelicht.

Simon Paul Qua dossiers springen er twee met stip uit De eerste is de introductie van Listening Squawks in Nederland AOPA is van mening dat op diverse plaatsen in Nederland de invoering van dit systeem kan bijdragen tot meer veiligheid en e ciëntie In samenwerking met de zusterorganisaties hebben we bij de overheid en de verkeersleiding aandacht gevraagd voor dit onderwerp. We dringen aan op plaatsing van dit onderwerp op de agenda GA-Sectoroverleg dat gepland staat voor 28 augustus. Het tweede dossier heeft ADS -B als onderwerp ADS -B zal op termijn radar vervangen maar het systeem geeft ook de mogelijkheid om de vlieger van essentiële informatie te voorzien AOPA maakt zich, samen met andere belangenorganisaties en de industrie, hard voor een evenwichtige invoer met gebruikmaking van de technische mogelijkheden die dit systeem biedt

Karel Abbenes

paar mooie vluchten gemaakt o.a een retour

Eind maart spraken we me het ministerie van I&W over de verkleining van de CTR’s, een voornemen van het ministerie, samen met LVNL, om drone-operaties aan de randen van de CTR’s mogelijk te maken. In januari reageerden we op een internetconsultatie genaamd Regeling Zonering Onbemande Luchtvaartuigen in de CTR. U kunt de AOPA zienswijze terugvinden op de website.

Ook Defensie vliegt steeds meer met drones en de concept-beschikking van een oefening wordt door Defensie keurig aan AOPA aangeboden ter beoordeling. Gelukkig wordt onze input ter harte genomen. Zo werd bij een recent aangekondigde oefening de hoogte van de TGB aangepast om vluchten tussen Teuge en Lelystad zonder hinder te kunnen laten vliegen en een omweg via Epe, Heerde en Wezep naar het visuele punt Mike van Lelystad niet nodig bleek. Met betrekking tot laagvliegoefeningen in het zuiden en oosten van het land hebben wij ook onze inzichten gedeeld.

We hebben gesproken met DGLM over de nieuwe Basic Regulations waarin de basis van alle EASA regels zullen worden vastgelegd De publicatie is voorzien op 22 Augustus en de inwerkingtreding begin September dit jaar We hebben ons intern en ook extern bezig gehouden met de mogelijkheden die de nieuwe Basic Regulations voor ons als GA kan betekenen

Een groot deel van het AOPA bestuur bezocht de AERO in Friedrichshafen. Buiten de sociale contacten kom je hier alle nieuwtjes aan de weet op GA-gebied. Opvallend was de toename van het aantal MLA vliegtuigen met een turbine. Zo stond GogetAir

op de beurs met een MLA uitgerust met een TP-R90 turbine. Ook Bristell gebruikt dezelfde turbinemotor in haar XL-8 en JMB bleef natuurlijk niet achter met een turbine in een VL3. De voordelen van een turbine zijn overduidelijk. Het brandstofverbruik is niet veel lager maar er kan een mix aan fuels worden gebruikt. Daardoor is het meer eco-vriendelijk. Ook de vibraties zijn minder en het aantal bewegende delen in de motor is aanzienlijk lager dan bij een zuigermotor. De TBO van een dergelijke turbine is maar liefst 3000 uur ! Dit lijkt de weg vooruit in de wereld van de MLA’s en de amateurbouw. Motorbouwer Kawasaki is van plan luchtvaartmotoren te gaan bouwen. Men start met een 4-cylinder van 117 pk (gewicht 75 kilo) en een 6-cylinder van 375 pk met een gewicht van 127 kg. Die eerste motor is zonder twijfel gericht op de markt waar Rotax nu leider is. Groot nieuws ook van brandstofproducent Swift die haar loodvrije 100R brandstof klaar heeft om uit te leveren. Het lijkt een zeer geschikte kandidaat die de 100LL kan vervangen. In een apart artikel meer over deze brandstof.

Simon Paul Qua dossiers springen er twee met stip uit De eerste is de introductie van Listening Squawks in PA is van mening dat op diverse Nederland de invoering van dit bijdragen tot meer veiligheid en samenwerking met de zusterhebben we bij de overheid en de aandacht gevraagd voor dit dringen aan op plaatsing van op de agenda staat voor 28 augustus ADS -B als onderwerp adar vervangen maar het s mogelijkheid om de vlieger ormatie te voorzien met andere belangeno hard voor een e gebruikmaking die dit systeem bied

Mark Rademaker

Karel Abbenes We hebben gesproken met DGLM over de nieuwe Basic Regulations waarin de basis van alle EASA worden vastgelegd De publicatie 22 Augustus en de inwerkingtreSeptember dit jaar We hebben ons xtern bezig gehouden met de die de nieuwe Basic Regulations kan betekenen.

Met dank aan de KNVvL, Leo van der Goot en de sprekers was de Season Opener 2025 op Seppe opnieuw een succes. De presentaties vind je terug op de AOPA-website bij het bericht van 22 maart over de bijeenkomst. Ik heb een bijdrage geleverd door Vladimir Foltin (EASA) als spreker te regelen en de ‘wrap up’ aan het eind van de bijeenkomst te verzorgen.

De Algemene Ledenvergadering op 5 april vond plaats op Vliegveld Hilversum. De

opkomst was iets lager dan de vorige keer, maar er was veel goede interactie met de aanwezigen. Tijdens de bijeenkomst konden we een geactualiseerde versie van de AOPA Pilot Guide tonen. Deze zal binnenkort bij je op de deurmat ploffen. Een woord van waardering gaat ook via deze naar collega’s Karel Abbenes, John van Asperen en Simon Paul voor de vele uren die zij in het actualiseren van het boekwerk hebben gestoken.

De zienswijze die we hebben ingediend in verband met de internetconsultatie over Regeling Zonering Onbemande Luchtvaartuigen in de CTR gaf aanleiding voor beleidsmedewerkers van het ministetie om met ons in gesprek te gaan. In dat gesprek hebben we nogmaals onze zorgen geuit over de verruiming van de mogelijkheden om met drones in de CTR te vliegen. Het gaat daarbij wat ons betreft vooral om amateur drone-piloten die de regels nu al niet naleven (open categorie). Volgens de beleidsmedewerkers zijn de risico’s beperkt omdat het om drones gaat die lichter zijn dan 250 gram. Daar hebben we dan een verschil van inzicht over.

Tijdens de AERO in Friedrichshafen (zie ook mijn voorwoord) heb ik me laten informeren over de laatste stand van zaken wat betreft de toekomst van 100LL en die van ongelode brandstoffen, waaronder 100R. Ondertussen worden in de VS vliegers opgeroepen te melden wat de ervaringen zijn met ongelode brandstoffen. Er is in dat verband door de FAA een ‘special airworthiness information bulletin’ uitgegeven. De FAA vermeldt daarbij dat “geen onveilige toestand [is] geïdentificeerd”.

Last but not least heb ik namens AOPA en KNVvL bij de ATM-beleidseenheid van het Ministerie van I&W een formeel verzoek tot wijziging van het luchtruim ingediend. Het gaat daarbij om aanpassing van de Schiphol TMA 1. Er is wat ons betreft aanleiding genoeg om de ondergrens van de TMA aan de noordoost kant op te hogen. Daarmee kan in dat deel manoeuvreerruimte worden gecreeerd voor VFR verkeer en kunnen airspace infringements verder worden teruggebracht.

John van Asperen

Voor IAOPA Europe bezig geweest statuten te laten opstellen. IAOPA Europe omvat alle Europese AOPA, waarbij Europa in dit geval gedefinieerd is als het deel dat ICAO de EUR-regio noemt.

Alle AOPA’s wereldwijd zijn gebonden aan de Constitution & Bylaws zoals opgesteld door het hoofdkantoor van International Council of Aircraft Owner and Pilot Associations (IAOPA) in Frederick, USA. Net als AOPA Netherlands is AOPA USA onderdeel van dat IAOPA; wel veruit de grootste.

Maar de EUR-regio binnen IAOPA is veruit de meest actieve buiten de USA.

Elk halfjaar wordt er ergens in Europa een Regional Meeting gehouden, deze keer is dat in Den Haag op 10 mei.

Daarin worden de grensoverschrijdende onderwerpen die alle AOPA bezighouden besproken (brandstof, medicals, brevetten die over en weer toch net niet of net wel worden geaccepteerd, etc). Want Europa mag dan via EASA aan regelgeving gebonden zijn, ieder land heeft een eigen Ministerie (in Nederland: Directoraat Generaal Luchtvaart- en Maritieme zaken), een inspectie/ luchtvaartautoriteit (in Nederland Inspectie Leefomgeving en Transport) en een luchtverkeersleiding (in Nederland Luchtverkeersleiding Nederland en Air Operations Control Station / DutchMil), die allemaal hun eigen ideeën en risico-inschatting op de door EASA uitgevaardigde standaarden hebben.

United Kingdom is dus gewoon lid van IAOPA Europe, maar heeft zich inmiddels losgemaakt van de EU en dus van EASA. Allerlei grensoverschrijdende verschillen zijn ontstaan: men moet inmiddels een visum hebben om naar UK te reizen. Als je naar

UK vliegt moet je een actieve CO-detector aan boord hebben. Geen slechte regel, maar niet Europees-breed ingevoerd. Is je gestrande PH-vliegtuig na onderhoud door een UK-monteur nog luchtwaardig?

Een heel exposé om de achtergond bij het ontstaan en bestaan van IAOPA Europe sinds 2010 te plaatsen.

Tot heden opereerde IAOPA Europe als vereniging zonder Statuten. Veel nationale

AOPA zagen daartoe wel de noodzaak ontstaan om als (nog) serieuze(re) partij te worden beschouwd door verschillende Europese instanties. Hopelijk worden deze Statuten in de komende Regional Meeting aangenomen en besloten.

Begin april de algemene ledenvergadering van onszelf gehouden, waarin we de leden een inzicht gaven in de lopende dossiers en de jaarcijfers over 2024 werden vastgesteld.

Ondertussen de laatste van overheidsinstanties bezocht die iets kunnen/willen/ moeten zeggen over de invoering van ADSB over UAT in Nederland. DGLM hadden we eind vorig jaar en begin dit jaar al ons initiatief gepresenteerd. Ook RDI (de zendvergunning verlenende instantie) ook gemeld wat we van plan zijn. Zolang de frequentie geen storing geeft op andere gebruikers van de ether, hebben zij geen bezwaar. ILenT in 2 keer ons initiatief uitgelegd, maar zij hebben vooralsnog een andere uitleg van het EASA-beleid dan wij uit de mond van Vladimir Foltin van EASA zelf hebben vernomen, nl dat UAT een achterhaalde technologie zou zijn en door EASA niet serieus genomen. Maar EASA ziet 4 mogelijkheden om ADSB-informatie in de cockpit te krijgen: a. 1090MHz extended squitter (ES) via de transponder, b. 978MHz Universal Access Transceiver (UAT), c. 860MHz Short Range Device (SRD) dat bijvoorbeeld door Flarm gebruikt wordt en d. 4G of 5G telecom. Vraag eens een

1090ES wordt door de “grote” luchtvaart gebruikt en kan ook door de GA gebruikt worden. Maar congestie ligt op de loer als alle GA-vliegtuigen ook die frequentieband gaan gebruiken. Daarom is jaren geleden in USA besloten 978UAT onder 18,000ft verplicht te stellen i.p.v. 1090ES te gaan voorschrijven. Voordeel is dus dat apparatuur hiervoor breed aanwezig en betaalbaar is. Daarbij geldt dat 978MHz een beschermde luchtvaartband is, die 860MHz niet is. 860SRD heeft daarom niet de voorkeur, hoewel SafeSky inmiddels in arrenmoede deze band maar gebruikt omdat 978UAT in Europa moeizaam van de grond komt. Uiteindelijk is 4G of 5G of internet in de cockpit misschien een oplossing, maar dat moet dan wel op grotere hoogte dan waar drones vliegen en betrouwbaar geleverd kunnen worden en dat ook nog betaalbaar (Starlink kost al snel duizenden euro’s abonnement).

Met UAT ontstaat ook de mogelijkheid om flight information (NOTAM, TRA, weer) en niet alleen traffic dat je zelf “ziet” maar ook traffic information die beschikbaar is bij de luchtverkeersleiding, te “up-streamen”. LVNL staat er positief tegenover. Hieruit moge blijken dat UAT wat ons betreft (en met ons de overheid in Finland en Noorwegen, waar het verplicht gesteld gaat worden) de juiste keuze is: ruim beschikbare apparatuur tegen redelijke prijs en bewezen effectief.

Je kan verwachten dat ILT de veiligheid hoog in het vaandel heeft en dus haar volle gewicht achter de invoering ervan gaat zetten of tenminste niet gaat dwarsliggen. Zeker als het ook nog helpt tegen airspace infringements (je wordt actief gewaarschuwd als je een gesloten gebied nadert).

Een no-brainer wat ons betreft. Wordt vervolgd.

Jos Breuers

Afgelopen winter is voor mij, wat betreft vliegen, rustig verlopen. De wintermaanden zijn niet echt aan mij besteed om rond te hangen op vliegvelden, in nat gras te lopen, wachtend op VMC condities. Als koukleum kies ik voor de warme ruimte van een simulator.

De afgelopen jaren heb ik in de winter enige avonden doorgebracht in de flight simulator samen met clubgenoten. En dat is uiterste nuttig. Procedures trainen en de bekende 180 graden bocht zodra je per abuis toch IMC condities invliegt. Vanzelfsprekend is dat niet echt gewenst maar mocht het je overkomen dan zijn deze sim vlieguurtjes nuttig, hoop ik.

Binnen AOPA een respons gegeven aan DGLM met betrekking tot de wijzigingen van het oefengebied Zeewolde. Vanwege de toenemende aantallen windmolens en woningen heeft DGLM voorgesteld om het gebied te verplaatsen naar het zuidoosten van de polder. Drie gebieden heeft men gedefinieerd en AOPA is gevraagd

wat hun advies is. Ik heb meerdere Head of Trainings benaderd samen met mede bestuurslid Matthijs de Haan zowel op vliegveld Hilversum als Lelystad. Op basis daarvan een advies samengesteld met een voorkeur voor alle drie de gebieden zodat door de instructeurs een keuze kan worden gemaakt en rekening gehouden kan worden met de heersende windrichting.

Zaterdag 22 maart heeft de gebruikelijke GA Seasonsopening plaatsgevonden, georganiseerd door AOPA en KNVvL, op vliegveld Seppe. Leuk en nuttig, begin van het vliegseizoen. Veel informatie is gepresenteerd door o.a. ILenT en EASA. De voorjaars ALV van onze vereniging op 5 april is goed bezocht. Naast de verplichte financiële cijfers, die zondermeer goed zijn, ook alle lopende dossiers besproken. Wat is er vorig jaar gebeurd maar ook wat dit jaar verwacht wordt. Veel van deze dossiers zijn langlopend, en vergen dus een lange adem, maar zijn desalniettemin zeer interessant voor ons GA vliegers. Zie op onze website de nodige presentaties terug bij het onderdeel leden/vergaderingen. Wel eerste even inloggen.

Simon Paul Qua dossiers springen er twee met stip uit De eerste is de introductie van Listening Squawks in PA is van mening dat op diverse Nederland de invoering van dit bijdragen tot meer veiligheid en samenwerking met de zusterhebben we bij de overheid en de aandacht gevraagd voor dit dringen aan op plaatsing van op de agenda GA-Sectoroverleg staat voor 28 augustus Het tweede ADS -B als onderwerp ADS -B zal adar vervangen maar het systeem mogelijkheid om de vlieger van ormatie te voorzien. AOPA maakt met andere belangenorganisaties hard voor een evenwichtige gebruikmaking van de technische die dit systeem biedt

Tussendoor gelukkig weer wat mooi weer zodat ik de gebruikelijke 90 dagen checks weer kon doorlopen. Eerste vluchtjes over Nederland al weer kunnen maken om erin te komen en ik verheug me op de komende maanden als we met de club naar Salzburg gaan. Daarna heb ik nog een week gepland voor een tour d’Europe in de zomer. Uiteindelijk bepaalt het weer vaak waar we terechtkomen maar ons initiële doel is Scandinavië.

Karel Abbenes

Karel Abbenes

We hebben gesproken met DGLM over de nieuwe Basic Regulations waarin de basis van alle EASA worden vastgelegd De publicatie 22 Augustus en de inwerkingtreSeptember dit jaar We hebben ons xtern bezig gehouden met de die de nieuwe Basic Regulations kan betekenen.

Het was een rustige periode voor GVMTaffairs@aopa.nl . We hebben een bijeenkomst over het laagvlieggebied rond Lelystad bijgewoond en kennis kunnen nemen van de aangeboden mogelijkheden zuid van het huidige gebied. Wat ons betreft is zou de voorkeur liggen bij een combinatie van de aangedragen opties. Hoe groter het gebied hoe minder overlast is ons adagium. Het overleg met het Ministerie, ILT de provincies en de sectorgenoten kende een brede en uit -

gebreide agenda. Het werd duidelijk dat zowel bij LVNL alsook bij het ministerie de capaciteit voor de GA beperkt is. Een aantal onderwerpen werden van de 2025 agenda gehaald en opgeschoven naar 2026. Daaronder het vliegen met een EU brevet op een MLA. Jammer dat de GA zo weinig prioriteit krijgt. Andere onderwerpen waren het operationeel zijn van de UL94 tankmogelijkheid op Lelystad en vliegclub Twente. Deze optie was al op Seppe beschikbaar en is nu ook op deze velden te verkrijgen. Denk wel aan de technische eisen die aan het airframe en de motor worden gesteld.

Met de invoering van de GAMI G100UL loodvrije brandstof in de VS loopt het niet echt lekker soepel. Er lopen onderzoeken naar de schadelijkheid van deze brandstof voor o.a. kunststoffen die gebruik zijn in airframes. Cirrus heeft laten weten dat G100UL op dit moment geen geschikte brandstof voor hun vliegtuigen is. Swift is al ver met het testen van hun 100 R loodvrije brandstof maar volgt helaas ook de STC route. Dit wil zeggen dat er geen algemene goedkeuring voor het gebruik van 100R zal komen maar dat iedere vliegtuigeigenaar een STC moet krijgen voor de motor en het airframe. Uit commerciële optiek wellicht te begrijpen maar voor ons als vliegers niet de meest optimale route.

Ook het mengen van de verschillende loodvrije brandstoffen is nog een aandachtspunt. Op dit moment lijkt mengen van 100R en G100 geen optie. We hebben met de ANWB overleg gevoerd om te bespreken welke problemen wij zien met de TGB die de droneroute van Zwolle naar Meppel. De ANWB Medi -

cal services is van plan om drones met medische lading tussen de twee ziekenhuizen te laten vliegen. Wij zien niet veel bezwaar zolang de drones onder de 500ft MSL blijven. De ANWB is van plan dit drone netwerk verder uit te bouwen en wij blijven in overleg.

Binnenkort hebben we ook overleg met de dronehub Noord-Nederland die ook ambitieuze plannen heeft met routes door de EHGG. Binnenkort meer hierover.

We hebben de Algemene Leden Vergadering gehad op 5 April. Gelukkig waren er een aantal leden die belangstelling hebben voor wat wij als AOPA bestuur allemaal voor hen doen. Wel erg jammer dat de leden niet massaal naar de ALV’s komen. Er was ook AERO in Friedrischhafen maar ik was aan het vliegen en heb dit jaar overgeslagen. Van collegae hoorde ik wel mooie verhalen over wat daar allemaal te zien was en dat er veel Nederlanders waren om gezellig kennis mee te maken. We hebben daar de nieuwe AOPA Pilotguide kunnen presenteren waar wij als bestuur veel tijd en moeite in gestoken hebben. Binnenkort krijgen alle AOPA leden er een toegestuurd.

We hebben ook weer een paar vliegtochtjes kunnen maken. Eén van de bestemmingen was Erfurt. Een enorm groot veld met niet al te veel verkeer. Maar zelfs voor het telefoontje naar een taxibedrijf bracht men € 10,- in rekening. Verder een prima veld. Wij trainen steeds vaker het uitvallen van de GPS en het gebruiken van alternatieve navigatiemethoden. Best handig en valt iedere keer toch weer niet mee. Veel VOR met DME zijn US of niet echt goed werkend. Wellicht een aanrader om te oefenen in de huidige onzekere tijd!

Mooie vluchten.

AOPA | KNVvL GA Season Opener

Ook dit jaar heeft de AOPA Netherlands samen met KNVvL de GA Season Opener 2025 georganiseerd, met ondersteuning van het ministerie I&W en LVNL. Met nauwelijks nog lege stoelen was het een goed bezocht evenement met zeer interessante presentaties. Uiteraard was er ook tijdens de lunch en netwerkborrel voldoende ruimte om na een lange winter weer gezellig met elkaar bij te praten. Het evenement vond plaats op Breda Airport.

Opening

Onder de professionele leiding van dagvoorzitter Leo van der Goot opende KNVvL hoofdbestuur-voorzitter Denise Eikelenboom de Season Opener. Denise tipte de ontwikkelingen binnen onze sector aan, maar noemde ook het belang van een veilige sport- en werkomgeving binnen de organisatie of vliegclub.

Threat and Error Management GA Vlieginstructeur Ruud Hos sprak over Threat and Error Management (TEM) binnen de GA. TEM is een aanpak die ervan uitgaat dat piloten van nature fouten maken en risicovolle situaties tegenkomen

tijdens de vlucht. In plaats van te proberen deze bedreigingen en fouten te vermijden, ligt de focus binnen TEM vooral op het leren met deze problemen om te gaan en daarop voorbereid te zijn.

Risico’s binnen de GA

Theo van Gelder van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) kwam daarna aan het woord en nam de deelnemers mee over de verschillende risicoprofielen en de door EASA geadresseerde belangrijke risico’s binnen de GA. ILT is een aantal mitigerende initiatieven gestart. Zoals het verbeteren van de vluchtvoorbereiding, een campagne rondom LOC-I (Loss of Control in IMC omstandigheden) en het verlagen van het aantal AIRPROXen (bijna botsingen).

Vluchtvoorbereiding

De ochtendsessie werd afgesloten door gedragsspecialisten Han Pret en Roos de Leeuw van ILT met een vervolgsessie over het verbeteren van de vluchtvoorbereiding. Het gaat dan met name om de vraag waarom piloten iets doen, of juist niet doen. Naar aanleiding van dat onderzoek is een pakket aan interventies gelanceerd.

Ook een postercampagne is daar onderdeel van.

EASA Flightpath 2030+ en ADS-L

Na een uitstekende lunch van restaurant

Bargo was het de beurt aan EASA. Vladimir Foltin is de Program Manager voor GA Flightpath 2030+ en Project Manager i-Conspicuity. Vladimir zoomde in op de ontwikkelingen en mogelijkheden van de ADS-L standaarden en wat deze systemen op een laagdrempelige en relatief goedkope manier kunnen betekenen om het risico op mid-air collisions tussen de verschillende luchtruimgebruikers te verlagen.

Analysebureau Luchtvaartvoorvallen

De laatste presentatie van de dag was van Erik van Kampen en Adrian Young van het Analysebureau Luchtvaartvoorvallen (ABL), onderdeel van ILT. Erik gaf een toelichting over wat ABL doet, hoe het proces is ingericht en gaf inzicht over een aantal trends binnen de GA. Adrian zoomde vervolgens in op twee concrete voorvallen.

Wrap up en afsluiting

Mark Rademaker, president van AOPA Netherlands, verzorgde de afsluiting. Dat deed Mark vooral door nog even een aantal zaken die de revue waren gepasseerd te onderstrepen en extra te pitchen. De kernboodschap was uiteraard om er een fantastisch mooi en vooral veilig vliegseizoen 2025 van te maken.

Bijzonder woord van dank tenslotte aan ILT. Zij hebben een flinke bijdrage geleverd aan de inhoud van deze season opener en waren met een aantal collega’s aanwezig. Daarmee krijgt de ILT binnen de sector een veel breder gezicht dan alleen maar de handhavende rol die ILT heeft en dat is een goede zaak.

Leo van der Goot

Vladimir Foltin Han Pret

Mark Rademaker

Denise Eikelenboom Ruud Hos

Theo van Gelder Roos de Leeuw

tekst Peter F.A. van de Noort

‘Alto’; van ‘hoog’, naar hoger en hoogst…;

De nieuwe Alto NG van Direct Fly

Direct Fly timmert aan de weg! De Tsjechische fabrikant van de Alto NG tweezits MLA liet de afgelopen maanden achtereenvolgens weten dat er een nieuw instrumentarium voor de Alto NG was ontwikkeld, dat de Alto NG een Pools typecertificaat had ontvangen en, met een nieuwe driebladige Woodcomp KW-21-propeller, ook een Duitse typecertificaat, en dat het 200e exemplaar van de Alto was afgeleverd.

En intussen was Direct Fly in samenwerking met de Technische Universiteit Praag ook bezig met de ontwikkeling van een nieuw vliegtuig. Al met al reden om eens in Direct Fly en zijn Alto NG te duiken…

De Alto

De Tsjechische fabrikant Direct Fly s.r.o. begon zijn activiteiten in het jaar 2000, toen het bedrijf startte met de ontwikkeling van een nieuw geheel-metalen vliegtuig dat zowel als kit moest kunnen worden geleverd aan amateurbouwers, als in complete vorm aan piloten met twee linkerhanden die er alleen mee wilden vliegen. Het vliegtuig werd ‘Alto’ gedoopt (‘Hoog’ in het Tsjechisch). Het werd een tweezits MLA, die volgens de ontwerpeisen eenvoudig moest kunnen worden onderhouden, lage onder-

houdskosten moest hebben en gemakkelijk en comfortabel moest kunnen worden gevlogen. Ook werd aandacht besteed aan een goed 360º zicht voor de piloot.

Rotax 912UL of Jabiru 3300

In 2006 vestigde Direct Fly zich in Brno in Tsjechisch Moravië. Hier begon in 2008 de productie van de Alto TG. Aanvankelijk was er nog een tweede vliegtuig in ontwikkeling, de tweepersoons Argo-hoogdekker, maar de ontwikkeling daarvan werd beëindigd toen de Alto meer perspectief bleek te bieden.

Ook bij de ontwikkeling van de Alto was het aanvankelijk nog even zoeken naar de beste configuratie. Het toestel werd zowel aangeboden met een Oostenrijkse Rotax 912UL- als met een Jabiru 3300-motor uit

Australië, en de Alto werd in 2011 aanvankelijk LSA-gecertificeerd met de 120 pk Jabiru, maar later kreeg het ontwerpteam toch een voorkeur voor de Rotax. Ook werd er een versie met een staartwiel ontwikkeld, maar naar deze Alto TW is nooit vraag geweest. Dat gold wel voor de basisversie; van deze Alto TG zijn meer dan 100 exemplaren verkocht aan klanten in Tsjechië, Frankrijk, Australië, Rusland, Italië, de VS en Turkije.

De Alto NG

In 2022 switchte Direct Fly de productie van de Alto TG naar de Alto NG. Deze gemoderniseerde variant werd ontwikkeld aan de hand van de nieuwe Tsjechische UL-2-regels voor MLA’s met een MTOW tot 600 kg. De romp van de Alto NG is 15 cm verlengd en de ophanging van de motor en de motorbeplating, de voorste wielpoot en de romp zijn verstevigd. Bij de bediening van het hoogteroer worden bij de Alto NG geen kabel meer gebruikt zoals bij de TG; deze zijn vervangen door push-pull-stangen. Sinds 2008 zet Direct Fly vol in op de kleinschalige productie van deze Alto NG. Er vliegen inmiddels meer dan 200 exemplaren van de aluminium tweezitter met exemplaren van de NG-variant in Tsjechië, Duitsland, Canada, Polen andere landen.

Overdracht van Technologie

Daarnaast had Direct Fly veel succes met de verkoop van licenties en de overdracht van technologie. Zo werden in maart 2017 twee Alto’s overgebracht naar China. De testvluchten die volgden in april waren een onderdeel van Direct Fly’s trot verkondigde Technology Transfer naar het Chinese Wanfeng Aviation Industry Co.Ltd. Als onderdeel van de ondersteuning ter plaatse stuurde de Direct Fly ook een technisch team dat deelnam aan de assemblage van beide vliegtuigen, technische informatie leverde en de testvluchten in China begeleidde. De licentieovereenkomst stelt Wafeng in staat om de Alto 912 TG te bouwen en op de Chinese markt te brengen. Daarvan is overigens tot nog toe weinig gekomen, ongetwijfeld omdat Wafeng

Een Alto in de spuithal van de fabriek van Direct Fly in het Tsjechische Brno

enkele maanden later, in december 2017, de veelbelovende Oostenrijkse vliegtuigfabrikant Diamond Aircraft Industries GmbH kocht.

Vliegeigenschappen

De wijzigingen van de Alto NG ten opzichte van de TG hebben volgens Direct Fly niets veranderd aan de vliegeigenschappen van de Alto. Deze worden volgens de fabrikant gekarakteriseerd door “uitstekende vliegprestaties en gebruiksvriendelijkheid, waardoor het een aantrekkelijke keuze is voor zowel beginners als ervaren vliegers. De Rotax 912-motor is een betrouwbare krachtbron die een kruissnelheid van ongeveer 200 km/u mogelijk maakt. Het toestel heeft een start- en landingsafstand van minder dan 200 meter, wat het ideaal maakt voor gebruik op kleine vliegvelden en grasbanen.

Een van de grootste voordelen van de Alto is de gebruiksvriendelijkheid. Het vliegtuig heeft eenvoudige bedieningselementen en stabiele vliegeigenschappen, waardoor het een goede keuze is voor vliegtraining. De lage stallsnelheid en stabiele vliegeigen-

Specificaties Direct Fly Alto NG en STOL Cruiser

Lengte

schappen maken de Alto toegankelijk voor piloten van verschillende ervaringsniveaus. De eenvoudige en comfortabele besturing wordt gegarandeerd door het ontwerp van de vleugel. De rechthoekige vleugel en het profiel met een stompe voorrand zorgen voor voorspelbare overtrekkarakteristieken en -gedrag.

De cabine is ruim en comfortabel, met een modern instrumentenpaneel dat zowel analoge als digitale opties biedt. De 110 cm brede cockpit biedt voldoende ruimte voor een comfortabele besturing. De stoelen zijn comfortabel en bieden voldoende beenruimte. Het dak van de cockpit schuift naar voren en is op rails gemonteerd.”

Compleet of als bouwpakket

ALTO NG is, net als zijn voorganger de TG, verkrijgbaar in drie voltooiingsfases: als een gedemonteerde ‘Basic Kit’; in de vorm van een geassembleerd casco als ‘Quick Kit’ en compleet afgebouwd als volledig geassembleerd vliegtuig in een versie die eenvoudigweg ‘Ready to Fly’

wordt genoemd. De kits worden geleverd met de juiste tekeningen en gedetailleerde handleidingen. De Alto is vanaf het begin ontworpen als een zeer eenvoudig, volledig metalen vliegtuig dat geschikt is om onder amateuromstandigheden te bouwen, zonder dat er speciale werkplaatuitrusting en gereedschappen nodig zijn.

De Alto NG kan ook in andere variaties worden geleverd: mét of zonder een GALAXY GRS-noodparachutesysteem en mét of zonder sleephaak voor zweefvliegtuigen. Momenteel wordt de Alto NG getest met een Rotax 915ECi.

Het toestel wordt aangeboden vanaf $103,000.

De STOL Cruiser

De fabrikant Direct Fly is naast de bouw van zijn Alto NG betrokken bij het ontwerp en de bouw van de nieuwe ultralight STOL Cruiser. Het bedrijf biedt hiervoor onder meer ontwerp- en productiecapaciteit.

De STOL Cruiser is ontwikkeld in samenwerking met de Tsjechische Technische

Twee Alto TG’s boven Frankrijk De cockpit van de Ato NG is de afgelopen drie jaar twee maal gemoderniseerd

De Chinese Wanfeng Aviation Industry Co.Ltd. heeft twee exemplaren en de licentierechten van de Alto gekocht

Direct Fly laat op zijn site weten u dit jaar graag te willen ontmoeten tijdens de AERO in Friedrichshafen; hal B1, stand 206

Universiteit in Praag en wordt medegefinancierd door het Technologieagentschap van de Tsjechische Republiek.

De STOL Cruiser is een volledig metalen ultralight hoogdekker die werd ontwikkeld voor korte starts en landingen. Daarnaast moest dit MLA-vliegtuig een hoge kruissnelheid en voor deze categorie ongewoon hoge vliegprestaties krijgen. Dankzij deze eigenschappen is de STOL Cruiser geschikt voor allround gebruik, waaronder sportvliegen met landingen op onverharde terreinen en comfortabele reizen over lange afstanden.

Met Fowler-flaps

De STOL Cruiser zal worden gecertificeerd in de categorieën UL en LSA. Het vliegtuig

Fred Tegelaar

Hoe zit het eigenlijk met verzekeraars en tussenpersonen

Om maar met de deur in huis te vallen, als u zoekt naar een Nederlandse verzekeringsmaatschappij waar u uw vliegtuig zou willen verzekeren, dan komt u bedrogen uit want er is geen enkele Nederlandse verzekeraar te vinden die dit doet. Voor een luchtvaartverzekering zult u dus naar het buitenland moeten. Alleen de meeste buitenlandse verzekeraars willen niet rechtstreeks zaken doen met hun klanten, want een luchtvaartverzekering is geen verzekering die je zomaar even afsluit en ook het onderhoud aan een luchtvaartverzekering, zoals tussentijdse aanpassingen in wetgeving, en eventuele aanpassingen in gebruik van het vliegtuig en/of verzekerde piloten, daar heeft u advies bij nodig. Dat kan dus via een tussenpersoon, of verzekeringsmakelaar. Laten we het nu eens hebben over die tussenpersoon, of verzekeringsmakelaar. Een tussenpersoon die u heeft voor uw autoverzekering of inboedelverzekering zal zeer waarschijnlijk zijn of haar handen niet willen branden aan een luchtvaartvaartverzekering, want daar heb je echt een gespecialiseerde tussenpersoon voor nodig die de luchtvaart in Nederland goed kent en ook goed op de hoogte is van de luchtvaartwetgeving, die deels Europees is, maar ook nog steeds voor een deel gebaseerd is op Nederlandse wetgeving.

Daarom is het ook nog maar de vraag of het verstandig is met een buitenlandse tussenpersoon zaken te doen? Die is immers minder op de hoogte van de verzekeringssituatie in Nederland. Om nog maar te zwijgen over het rechtstreeks afsluiten van een buitenlandse luchtvaartverzekering als dat al mogelijk is. U bent dan overgeleverd aan een buitenlandse verzekeraar die u een verzekering heeft geleverd naar buitenlands recht. Bij een eventueel geschil zult u dus altijd naar een buitenlandse rechtbank moeten en een buitenlandse advocaat of jurist moeten zoeken.

Zoals waarschijnlijk bekend werk ik bij een van de grootste verzekeringsmakelaars op luchtvaartgebied die volledig Nederlands is. Klanten verwarren ons echter vaak met een verzekeringsmaatschappij, maar dat zijn we dus niet. Wij werken volledig onafhankelijk van de verzekeringsmaatschappijen waar we zaken mee doen. Wij werken zowel met Duitse, Engelse, Franse en Belgische verzekeraars en kijken dus bij elke klant welke verzekeringsmaatschappij het beste aansluit bij de wensen van onze klant. Dit kan bijvoorbeeld afhangen van het soort vliegtuig, de vliegers, het gebruik enzovoort. Omdat we dit al tientallen jaren doen, kunnen we ook wel

wordt aangedreven door een ROTAX 912 ULS-motor, maar het ontwerp maakt het mogelijk om ook krachtigere motorente gebruiken. De trapeziumvormige vrijdragende vleugel is ontworpen zonder struts en is uitgerust met slots en fowler-flaps voor een lage overtreksnelheid. De geometrie van de romp is gekozen om de piloot een goed zicht te bieden bij hogere invalshoeken.

De STOL Cruiser-MLA vloog voor het eerst in 2021 en wordt in 2025 aangeboden voor €150,000,-.

Fred Tegelaar is verzekeraar is bij Driessen Rappange Verzekeringen.

zeggen dat we hier best wel de nodige ervaring in hebben. De reden waarom we nogal eens verward worden met een verzekeraar komt misschien ook wel doordat wij als verzekeringsmakelaar wat meer bevoegdheden hebben dan een tussenpersoon. Wij mogen bijvoorbeeld zelf verzekeringspolissen opmaken namens de verzekeringsmaatschappij en wij mogen een eventuele schade actief begeleiden, maar de verzekeringsmaatschappij bepaalt uiteindelijk de voorwaarden, condities en prijzen van uw verzekering. Kijk de tussenpersoon of de verzekeringsmakelaar dus niet kwaad aan als de premie van uw verzekering wordt verhoogd, want daar kunnen wij niets aan doen. Hooguit kunnen wij als klant van de verzekeringsmaatschappij bezwaar maken tegen een premieverhoging of voorwaarden aanpassing en dat doen we dan ook. En als dat niet lukt kunnen wij altijd nog proberen of we een andere verzekeringsmaatschappij voor u kunnen vinden met betere condities of prijzen.

→ Part 145 onderhoud

→ Part M, CAMO + management

→ Avionics shop: officieel dealer van Trig, Garmin, Aspen, Becker, Artex

→ Alle inspecties

→ Incl. structural repairs

→ Incl. U.S.-registered aircraft

→ Pitot-static en avionics tests

→ Verkoop Spare Parts

→ Vliegtuigverkoop: aircraft-4-sale.com

→ AOG-services 24 / 7

THEORIE MAAR NIET SAAI

JE PPL-THEORIE IN JOUW TEMPO

(prices may differ but usually 1 E less then in NL! Call!)

Flugplatz Leer Papenburg / EDWF

3937 x 66 feet / 1200 x 20 meters • Surface: Hard

Runway 08 • Runway 26 • The friendly Airport

Good Food • Warbirds pay no landing fee

Address: Kloster-Thedinga-Straße 83, 26787 Leer (Ostfriesland), Germany Phone: +49 491 5566

THEORIE VOOR VLIEGTUIG (A) EN VOOR HELIKOPTER (H)

Nederlandstalige training of zelfstudie: examens bij het CBR

Prettige digitale leeromgeving met 2000+ oefenvragen (ook de nieuwste), examentraining en feedback

Engelstalige zelfstudie: examens in Arnhem of Brussel

Ervaren docenten - PPL theorie sinds 1988

Duidelijk en praktijkgericht

Ook op afstand te volgen

Grondige examentraining

Modern trainingscentrum

In deze video leggen we je graag uit hoe we jou willen helpen met het behalen van je PPL-theorie.

Pelikaanweg 48 8218 PG Lelystad The Netherlands

tekst Gerrit Brand | foto’s Aura / Peter van de Noort

AURA AERO breidt uit in Europa en levert eerste INTEGRAL R af

Het Franse luchtvaartbedrijf AURA AERO heeft tijdens AERO Friedrichshafen 2025 laten zien dat het klaar is voor de volgende fase van groei. Met de levering van het eerste INTEGRAL R-toestel en de bekendmaking van drie nieuwe Europese distributeursovereenkomsten, verstevigt de fabrikant niet alleen zijn positie in de markt voor trainingsvliegtuigen, maar ook in de toekomstige hybride-elektrische luchtvaart.

Op 7 april 2025 vond de officiële overdracht plaats van de allereerste INTEGRAL R aan het Franse voltige-team Dijon Voltige. De INTEGRAL R maakte zijn eerste vlucht in juni 2020 op de luchthaven van Toulouse-Francazal. De certificatiecampagne werd afgerond in november 2024, waarna de EASA op 18 december het typecertificaat

verleende. De eerste aflevering markeert de start van de seriefabricage in Toulouse, waar AURA AERO dit jaar vijftien toestellen hoopt af te leveren.

CEO en medeoprichter Jérémy Caussade benadrukte de rol van Dijon Voltige in het hele proces. ‘Zij hebben vanaf het begin vertrouwen in ons gehad en ons gesteund

tijdens de ontwikkeling van het vliegtuig. We zijn trots dat we het eerste toestel juist aan hen mogen leveren.’

Voor Dijon Voltige speelt veiligheid een doorslaggevende rol. Men noemt dan ook graag de aanwezigheid van een volledig vliegtuigreddingssysteem. ‘De INTEGRAL R is het veiligste toestel in zijn klasse, en dat

is voor ons, als voltigeorganisatie, van het grootste belang.’

Drie nieuwe Europese distributeurs Kort na deze levering maakte AURA AERO op de beursvloer van AERO Friedrichshafen bekend dat het drie nieuwe Europese distributeurs heeft aangesteld. Het betreft gevestigde luchtvaartpartners met uitgebreide ervaring in hun respectieve markten. De samenwerking stelt AURA AERO in staat om haar commerciële aanwezigheid in grote delen van Noord-, Midden- en Zuid-Europa aanzienlijk te vergroten. Volgens Caussade betekent deze uitbreiding ‘een belangrijke stap richting bredere toegang tot de markt en versterking van zowel de INTEGRAL-familie als het toekomstige ERA-programma.’

De nieuwe partners zijn: European Aircraft Sales (Denemarken): EAS, gevestigd in Scandinavië en actief in Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland, Nederland en de Baltische staten, heeft meer dan 30 jaar ervaring in de verkoop van vliegtuigen en diensten voor de algemene en zakenluchtvaart. JB Investments Ltd (Polen): JB Investments is sinds 1992 een belangrijke speler op de Poolse markt en heeft een lange staat van dienst als vertegenwoordiger van OEM’s voor vliegtuigen en helikopters en voor zowel zakelijke als publieke klanten. En B&C SRL (Italië): B&C is actief sinds 2013 en biedt ondersteuning op maat voor zowel particuliere als professionele klanten in Italië, Malta, Albanië, Vaticaanstad en San Marino.

De INTEGRAL-familie van AURA AERO omvat verschillende varianten voor training en recreatie, zowel met conventionele als elektrische aandrijving. Naast de nu gecertificeerde INTEGRAL R met staartwiel en thermische Lycoming-motor, is er de INTEGRAL S met neuswiel, die zich richt op basisopleiding en recreatief gebruik. Deze variant wacht nog op EASA-certificering. Tegelijkertijd werkt men aan de INTEGRAL E, een volledig elektrische versie die wordt aangedreven door een Safran ENGINeUS-motor. Deze bevindt zich momenteel in een intensieve testfase. De certificering en eerste leveringen van de elektrische uitvoering worden verwacht tegen het vierde kwartaal van 2026.

Naast de tweezits trainers richt AURA AERO zich ook op de ontwikkeling van de ERA, een 19-zits hybride-elektrisch regionaal vliegtuig dat beschikbaar zal zijn in passagiers-, VIP- en cargovariant. Met een geplande actieradius van 1600 kilometer en een CO₂-reductie tot 80 procent ten opzichte van traditionele toestellen in dezelfde categorie, moet de ERA een belangrijke rol gaan spelen in de verduurzaming van het regionale luchtverkeer. De introductie in commerciële dienst staat gepland voor vóór 2030. De interesse is groot: inmiddels heeft AURA AERO al meer dan 600 intentieverklaringen voor dit toestel ontvangen.

AURA AERO werd in 2018 opgericht en heeft inmiddels zo’n 250 medewerkers in dienst. Het bedrijf is gevestigd op de luchthaven van Toulouse-Francazal en wordt ondersteund door regionale en nationale investeringsprogramma’s, waaronder het Franse ‘France 2030’-plan en het Europese EIC Accelerator-initiatief. Als lid van de Europese Future Mobility Taskforce en medeoprichter van de Alliance for Zero Emission Aviation, positioneert het zich als een van de voortrekkers van de koolstofarme luchtvaart.

Met de eerste levering achter de rug en de marktpositie in Europa versterkt, lijkt AURA AERO goed gepositioneerd om zijn ambitie waar te maken: luchtvaart efficienter, duurzamer en slimmer maken—van basisopleiding tot regionale verbindingen.

tekst en foto’s Gerrit Brand

De toekomst is licht en elektrisch

Interview met Gabriel Massey, CEO van Pipistrel, op AERO Friedrichshafen 2025

Wie tijdens AERO Friedrichshafen 2025 over het beursterrein wandelt, merkt het meteen: duurzaamheid staat centraal. Van lichtere constructiematerialen tot alternatieve aandrijvingen en futuristische drones – de luchtvaartsector is volop in beweging. In het hart van deze revolutie staat een opvallende stand met een bekende naam: Pipistrel. De Sloveense vliegtuigbouwer, pionier op het gebied van elektrisch vliegen, laat met zijn Velis Electro en andere innovatieve projecten zien dat emissievrije luchtvaart allang geen verre toekomst meer is.

Aan het roer van dit innovatieve bedrijf staat Gabriel Massey, een Canadese luchtvaartprofessional met een passie voor technologie en duurzaamheid. We spraken

hem tijdens de beurs in een rustig hoekje van de stand, naast een stralend witte Velis Electro, waar banners met termen als zero emissions en green aviation de toon zetten.

Van pionier tot onderdeel van een luchtvaartgigant

‘Slovenië is een prachtig land,’ begint Massey, zichtbaar enthousiast. ‘Ik woon daar tegenwoordig en het is een fantastische plek om een luchtvaartbedrijf met een groene missie te leiden.’

Pipistrel begon bescheiden, met experimentele ultralighttoestellen en zelfgebouwde motorgliders. Maar het bedrijf groeide snel uit tot koploper in elektrisch vliegen. In 2020 behaalde Pipistrel een wereldprimeur door het eerste typecertificaat van EASA te verkrijgen voor een volledig elektrisch vliegtuig: de Velis Electro. Sindsdien zijn er tientallen van deze toestellen afgeleverd aan vliegscholen in heel Europa en Noord-Amerika.

CEO Gabriel Massey aan het roer van innovatief bedrijf

In 2022 werd Pipistrel overgenomen door Textron Inc., het Amerikaanse luchtvaartconglomeraat dat merken als Cessna, Beechcraft en Bell onder zijn hoede heeft.

Voor Pipistrel betekende dat toegang tot grotere ontwikkelingsbudgetten, productiefaciliteiten en wereldwijde distributiekanalen.

‘De integratie met Textron is heel soepel verlopen,’ zegt Massey. ‘We hebben onze cultuur van innovatie behouden. Tegelijk kunnen we nu sneller opschalen, investeren in R&D en onze producten wereldwijd aanbieden. Het is echt een win-winsituatie.’

Elektrisch vliegen als opleidingsplatform

De Velis Electro is zonder twijfel Pipistrels bekendste toestel. Het tweezits trainingsvliegtuig is licht, stil en volledig elektrisch. Voor veel vliegscholen biedt het een betaalbaar en duurzaam alternatief voor conventionele trainers.

‘Het lage geluidsniveau is een enorme plus,’ aldus Massey. ‘Instructeurs kunnen beter communiceren met hun leerlingen, en omwonenden van vliegvelden zijn er ook blij mee. Daarnaast zijn de onderhoudskosten veel lager, omdat een elektromotor minder bewegende delen heeft dan een zuigermotor.’

Pipistrel zit niet stil. Er is recent een cold weather kit ontwikkeld die het toestel inzetbaar maakt bij temperaturen tot -15 graden Celsius, en de laadinfrastructuur is verbeterd voor meer betrouwbaarheid. Ook werkt het bedrijf aan een nieuwe generatie batterijcellen die later dit jaar worden uitgerold.

‘Met de nieuwe batterijen halen we meer dan 75 minuten vliegtijd,’ zegt Massey. ‘Dat is meer dan genoeg voor de meeste trainingssessies en betekent een grote stap vooruit voor elektrisch vliegen.’

De Pipistrel Velis Electro op Teuge bij vliegschool E-Flight Academy

AERO 2025: Duurzaamheid als hoofdthema

AERO Friedrichshafen is al jaren de belangrijkste General Aviation-beurs van Europa. Wat ooit begon als een bescheiden platform voor sportvliegtuigen is inmiddels uitgegroeid tot een toonaangevende ontmoetingsplek voor fabrikanten, piloten, ingenieurs en beleidsmakers. En dit jaar is de focus duidelijk: duurzaamheid.

‘We merken dat elektrisch en hybride vliegen nu echt tractie krijgt,’ vertelt Massey.

‘Er is veel belangstelling van vliegscholen, maar ook van privévliegers en regionale luchtvaartbedrijven. De technologie is eindelijk op een punt waar het economisch én operationeel interessant wordt.’

Dat enthousiasme is zichtbaar op de beursvloer. Er zijn nieuwe elektrische tweezitters te zien van Duitse startups, hybride motoren van internationale leveranciers, en zelfs drones op waterstof. Toch blijven er ook zorgen.

‘De laadinfrastructuur op vliegvelden is nog beperkt,’ erkent Massey. ‘En certificeringstrajecten blijven traag en kostbaar. Daar moet echt verandering in komen als we deze technologie breed willen inzetten.’

Panthera: een sportvliegtuig met ambitie

Naast de Velis Electro toont Pipistrel ook de Panthera op haar stand: een sportief, elegant vierzits toestel dat al bijna een decennium in ontwikkeling is. De Panthera is ontworpen voor hoge snelheid en effici-

entie, met een aerodynamisch carbonfiber frame en innovatieve technologieën. Maar de certificering loopt vertraging op.

‘Het is een complex project,’ geeft Massey toe. ‘De eisen voor dit type vliegtuig zijn veel strenger dan voor een trainer als de Velis. Maar we hopen volgend jaar eindelijk het certificaat binnen te halen.’

De Panthera is ontwikkeld als modulair platform, geschikt voor een zuigermotor, hybride aandrijving of zelfs een volledig elektrische configuratie. Die flexibiliteit maakt het toestel uniek, maar zorgt ook voor extra ontwikkeltijd.

‘We anticiperen op toekomstige regelgeving en technologische ontwikkelingen,’

zegt Massey. ‘De luchtvaart verandert snel, en met de Panthera willen we klaar zijn voor wat komt.’

Nieuwe energiebronnen en brandstoffen

Hoewel elektrisch vliegen de kern vormt van Pipistrels missie, kijkt het bedrijf ook naar andere vormen van duurzame aandrijving. Zo wordt gewerkt aan hybride systemen voor langere afstanden, en onderzoekt Pipistrel alternatieven voor traditionele brandstoffen zoals Avgas.

‘UL94 is bijvoorbeeld een interessante vervanger,’ zegt Massey. ‘Het is loodvrij en compatibel met bestaande motoren. We zijn ook betrokken bij testprogramma’s met waterstof en verbrandingsmotoren op biofuel. De toekomst is niet zwart-wit – het wordt een mix van oplossingen.’

Volgens Massey ligt de sleutel in flexibiliteit: per missie, afstand en gebruiksdoel moet gekeken worden naar de beste oplossing. ‘Een elektrische trainer is perfect voor vliegscholen. Voor regionaal vrachtverkeer kan hybride beter werken. En voor intercontinentaal verkeer ligt waterstof misschien voor de hand. Het is geen one size fits all.’

De Nuuva V300: verticale vracht

Een opvallend project waar Pipistrel aan werkt, is de Nuvaa V300: een vracht-drone met een spanwijdte van 30 meter en hybride-elektrische aandrijving. Het toestel is ontworpen voor medische bevoorrading, rampenbestrijding en autonoom regionaal transport. De eerste zweefvlucht vond

Links Jan Jaap Ferweda, directeur van iFly Benelux, de importeur van Pipistrel en Gabriel Massey

plaats in januari 2025; later dit jaar volgen tests van de overgang van hover naar voorwaartse vlucht.

‘Die overgang is het lastigste deel van dit soort ontwerpen,’ legt Massey uit. ‘Daar gaan veel ontwikkelaars de mist in. Maar onze ervaring met lichte vliegtuigen en aerodynamica helpt enorm.’

De Nuvaa zal in eerste instantie vliegen met een conventionele back-upmotor, maar is ontworpen voor toekomstige elektrische of waterstofaandrijving. Daarmee past het toestel perfect in Pipistrel’s visie op flexibele, duurzame luchtvaartoplossingen.

Cultuur van experiment en innovatie

Wat Pipistrel volgens Massey onderscheidt van andere bedrijven in de sector, is de cultuur. ‘We zijn altijd experimenteel geweest. We schakelen snel, proberen dingen uit. En nu we onderdeel zijn van Textron, kunnen we die cultuur combineren met echte schaal en wereldwijde ondersteuning.’

daarvoor moet je durven pionieren, maar ook kunnen opschalen.’

Blik op de toekomst

Op AERO 2025 is één ding duidelijk: de toekomst van luchtvaart is niet alleen sneller of efficiënter, maar vooral schoner en slimmer. Pipistrel loopt daarin voorop,

met een duidelijke visie, een indrukwekkend productportfolio en een CEO die de wind in de zeilen heeft.

‘Tien jaar geleden was elektrisch vliegen nog sciencefiction,’ zegt Massey. ‘Vandaag is het realiteit. De belangstelling is groot, het bewustzijn groeit, en de technologie ontwikkelt zich razendsnel. Wij zijn er klaar voor.’

Die combinatie is volgens hem cruciaal in een sector die op het punt staat fundamenteel te veranderen. ‘Betaalbaar, schoon en betrouwbaar vliegen – dáár gaat het om. En De Panthera is bedoeld als concurrent van bijvoorbeeld

Cirrus

tekst Gerrit Brand | foto’s Gerrit Brand en Peter van de Noort

AERO FRIEDRICHSHAFEN 2025: Groene koers, technologische sprongen en sterke belangenbehartiging

AERO Friedrichshafen blijft hét ankerpunt voor General Aviation in Europa. Van 9 tot 12 april 2025 trokken ruim 32.000 bezoekers naar de Bodensee, waar 756 exposanten uit 38 landen de toekomst van de luchtvaart lieten zien. Duurzaamheid stond meer dan ooit centraal, maar ook op het gebied van regelgeving, infrastructuur en belangenbehartiging vielen belangrijke stappen te noteren.

IAOPA Europe: krachtige stem voor General Aviation

Voor veel piloten is AERO niet alleen een technologiebeurs, maar ook een ontmoetingsplek waar de belangen van de General Aviation stevig onder de aandacht worden

gebracht. De stand van IAOPA Europe was dan ook een belangrijk knooppunt, met gesprekken over onder meer toegang tot luchtruim, behoud van kleinere vliegvelden en de positie van GA binnen Europese wetgeving.

De dag vóór de beurs begon, vond al de vergadering plaats van het EASA General Aviation Advisory Committee. Meer dan 40 vertegenwoordigers uit industrie en overheid kwamen bijeen om te spreken over onder andere IFR-naderingsprocedures voor vliegvelden zonder grondinfrastructuur, nieuwe technologieën voor botsingsvermijding en licentie- en certificeringskwesties.

Een belangrijke gebeurtenis was het bezoek van EASA’s nieuwe Executive Director, Florian Guillermet, aan de IAOPA-stand op de eerste beursdag. Samen met een team van experts en beleidsmakers kwam

hij naar Friedrichshafen om zich te laten informeren over de laatste technologische ontwikkelingen in de GA-sector. Guillermet, zelf voormalig privévlieger met een instrument rating, benadrukte zijn steun voor het General Aviation Project van EASA, met als doel de sector te ontlasten van onnodige bureaucratie.

Toch zijn er nog knelpunten. Zo zijn de recent ingevoerde richtlijnen voor medische keuringen (Class 2) — waaronder een verplichte cardiovasculaire risicobeoordeling op basis van GM1 MED.B.010 b) — volgens IAOPA niet in lijn met het streven naar vereenvoudiging. Duur, tijdrovend en medisch nauwelijks effectief, stellen zij. EASA heeft toegezegd de regels op korte termijn te herzien.

Een ander actueel aandachtspunt is de nieuwe Part-IS regelgeving over informatiebeveiliging, die vanaf volgend jaar gaat

gelden. Die dreigt vooral kleine onderhoudsbedrijven en vliegscholen — met vliegtuigen boven 2000 kg — onnodig zwaar te belasten. Ook hier gaf EASA aan naar een passende oplossing te zoeken.

De samenwerking wordt voortgezet: op 25 en 26 juni reist het EASA-managementteam naar Egelsbach, op uitnodiging van IAOPA en GAMA, om daar de nieuwste ontwikkelingen in de General Aviation van dichtbij te leren kennen.

Duurzaamheid als leidmotief

De focus op groene innovatie was dit jaar niet te missen. Meer dan 130 exposanten deden mee aan de Sustainable Aviation Trail, herkenbaar aan de groene ballonnen bij hun stands. Elektrisch vliegen, waterstofaandrijving, biobrandstoffen en nieuwe composietmaterialen waren nadrukkelijk aanwezig.

Op de vooravond van de beurs vond de derde editie van de Hydrogen and Battery Summit plaats, waar technische en beleidsmatige aspecten van duurzame luchtvaart uitgebreid werden besproken. De boodschap: de techniek is er, maar regelgeving en infrastructuur moeten mee. Ook de e-flight expo trok veel publiek, met stille demonstratievluchten van o.a. de Elektra Trainer en het e-Genius prototype. Elektrisch vliegen is geen verre droom meer, maar een tastbare realiteit.

Primeurs en doorbraken

AERO zou AERO niet zijn zonder primeurs. De Zwitserse Smartflyer SFX1 — een hybride vierzitter — stal de show met zijn 800 km bereik, 50% minder CO₂-uitstoot en 60% minder geluid. Dovetail Electric Aviation presenteerde het Dovepower retrofit-systeem voor toestellen als de

Veel aandacht ook voor zakenvliegtuigen

Er is werkelijk van alles te zien op de AERO. Te veel om op te noemen

Persconferentie zoals hier bij Cirrus werden voortdurend gehouden. Helaas vaak nauwelijks te volgen in alle drukte. Gelukkig verstuurde men veel persbulletins

Cessna Caravan, met 40% lagere operationele kosten.

Ook motorenbouwers toonden hun nieuwste werk: Turbotech introduceerde de regeneratieve TP-R90 turboprop, en MT-Propeller combineerde een nieuwe PT6A-135 met een vijfbladige propeller voor fors lagere geluidswaarden.

Business Aviation in opmars Nieuw dit jaar was de Business Aviation Show Hub in Hallen A2 en A3. Grote spe-

lers als Bombardier, Gulfstream en Boeing Business Jets deelden het podium met merken als Cirrus en Daher, die de brug slaan tussen privé- en zakenluchtvaart. Thema’s als duurzame brandstoffen, autonoom vliegen en digitalisering domineerden de lezingen en panelgesprekken.

Vooruitblik

De volgende editie van AERO staat gepland voor 8 t/m 11 april 2026. Eén ding is zeker: de echo van AERO 2025 klinkt nog lang

door. Met innovatieve technologie, scherpere regelgeving en krachtige belangenvertegenwoordiging vanuit IAOPA Europe beweegt de General Aviation zich met kracht vooruit.

GANIEUWS

Wetenswaardige ontwikkelingen in de GA

Vliegveld Hilversum mag minstens 25 jaar door

De Gemeente Hilversum en de Stichting Vliegveld Hilversum (SVH) hebben een nieuw huurcontract afgesloten voor de duur van 25 jaar met een optie tot verlenging van nog eens 15 jaar. Onderdeel van het contract is een ‘Green Deal’ waarin verduurzamingsdoelen en inspanningsverplichtingen zijn opgenomen. Het huurcontract biedt de SVH en de gebruikers van het vliegveld zekerheid om in de komende jaren te investeren in onder andere oplaadpunten en duurzame gebouwen. Frits Barneveld Binkhuysen, voorzitter van de SVH: “Vliegveld Hilversum is een onmisbare schakel in het netwerk van Nederlandse regionale luchthavens, zeker als het gaat over de opkomst van elektrisch vliegen met - nu nog - een korte vliegduur. Met de Green Deal committeren we ons om een duurzaamheidsplatform op te richten met onze vliegclubs, verenigingen en bedrijven.”

door Peter van de Noort

Nieuwe variant Blackshape Prime heeft staartwiel

De Italiaanse Blackshape Prime en Blackshape Gabriel waren bij alle recente edities van AERO-Friedrichshafen bekende attracties. Deze keer stond er een derde exemplaar tussenin: een staartwielversie van de Prime MLA die Prime Xplorer wordt genoemd. Motoropties zijn de 160 pk Rotax 916iS of 180 pk CMD 19 Turbo, en de Rotax 912ULS. De prijzen beginnen vanaf ongeveer € 280.000. De staartwiel-Prime is ontwikkeld op speciaal verzoek van Amerikaanse klanten, liet de nieuwe Blackshape CEO Niccolò Chierroni aan de pers weten. Na de komst van de Prime Xplorer wordt de neuswielversie van de Prime nu Prime Veloce genoemd.

Luchthavenbesluit Teuge door RvS vernietigd

De Raad van State (RvS) heeft op 2 april het luchthavenbesluit voor Teuge uit 2022 vernietigd. De hoogste bestuursrechter van Nederland heeft vrijwel alle bezwaren van omwonenden gegrond verklaard. Hoewel dit geen directe gevolgen heeft voor het vliegverkeer, betekent het dat er tijdelijk strengere geluidsnormen gaan gelden, die pas vervallen zodra een nieuw luchthavenbesluit gaat gelden. De rechtszaak over het luchthavenbesluit was aangespannen door Platform Vlieghinder Teuge. De Raad van State geeft het Platform bijna op alle punten gelijk. Zo zouden de bestaande rechten van het vliegveld in het luchthavenbesluit worden overgenomen, maar de RvS stelt dat dit een toename van het kleine luchtverkeer mogelijk maakt en dat onvoldoende rekening wordt gehouden met geluidsoverlast van taxiënde of proefdraaiende vliegtuigen.

Eigenlijk wilt u dit niet lezen….

Nee, eigenlijk wilt u dit niet lezen: Trump krijgt zijn zin. Niet alleen Volvo, Mercedes, Honda, Peugeot en BMW verplaatsen een deel van hun productie naar de VS, ook verschillende vliegtuigbouwers hebben inmiddels besloten hun productie geheel of gedeeltelijk te verhuizen naar de VS om Trumps importboetes te voorkomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Franse vliegtuigbouwer Daher die heeft besloten een nieuwe fabriek in de VS te openen, maar ook voor HKS Co., de Japanse fabrikant van o.a. de 60 pk HKS 700 E-vliegtuigmotor die vooral wordt gebruikt in Noord- en Zuid-Amerikaanse lichte vliegtuigen maar ook bijvoorbeeld in de Franse Aéro Services Guépard Guêpe. Misschien moet Ursula von der Leyen toch ook maar eens gaan nadenken over meer dan alleen symbolische importheffingen voor de EU…

De eG1; de AlphaFrog onder de motorzwevers

Hij lijkt op een gemoderniseerde versie van de al meer dan 40 jaar oude Franse Aviasud Sirocco: de AlphaFrog eG1. Maar deze nieuwe eenpersoons Duitse ultralight wordt nu aangedreven door een Duitse elektromotor van Geiger Engineering en heeft tijdens de vlucht inklapbare propellerbladen. Daarmee is de AlphaFrog eG1 ook een motorzwever. Afhankelijk van de uitvoering kost de AlphaFrog tussen de € 43.000,- en € 112.000,-.

Helemaal nieuw: de Smartflyer SFX1

Een nieuweling bij AERO Friedrichshafen was de Smartflyer SFX1 uit het Zwitserse Grenchen. Het eenmotorige toestel is gemaakt van koolstofvezelcomposietmaterialen rolde op 6 november 2024 uit de fabriek. Met zijn opvallende motoropstelling, bovenin het kielvlak, is het een van de weinige vliegtuigen die speciaal zijn ontworpen voor hybride-elektrische voortstuwing. Volgens de ontwerper stoot de vierzitter 50 % minder CO2 uit dan conventionele vliegtuigen in deze klasse, is hij 60 % stiller en heeft hij een bereik van 431 zeemijl (800 kilometer). De elektrische aandrijving is efficiënter en gemakkelijker te onderhouden en daarom zullen de bedrijfskosten 50 procent lager zijn dan voor vliegtuigen die door zuigermotoren worden aangedreven, aldus de fabrikant.

Turbotech mikt op snelle certificering TP-R90 turbinemotor

De Franse Turbinebouwer Turbotech is druk bezig met de verdere ontwikkeling van zijn 141 pk (104kW) TP-R90 turbinemotor. Niet alleen wil men de vliegtuigmotor zo snel mogelijk door de EASA laten certificeren, maar ook worden er van de nieuwe vliegtuigmotor nieuwe krachtigere varianten ontwikkeld, van 250 pk en van 400 pk. Om die certificering mogelijk te maken, is de TP-R90 turbinemotor al op een aantal vliegtuigen gemonteerd, waaronder de Tsjechische Bristell XL8, de TL Ultralight Stream en de Belgisch-Tsjechische JMB VL3 Turbine.

tekst en foto’s: René L. Uijthoven

Opheffing Nederlands Transport Museum

Het Nederlands Transport Museum (NTM) te Nieuw-Vennep houdt op te bestaan. In maart 2023 hebben we u in AOPA-magazine nog bericht dat het Nederlands Transport Museum (NTM) zou gaan verhuizen. Dat was omdat de huur op korte termijn zou worden beëindigd vanwege voorgenomen nieuwbouw op die locatie. Het Nederlands Transport Museum had daar een tijdelijk onderkomen in de voormalige Fokker fabriekshallen. Het NTM moest dus, hoewel vooraf bekend, min of meer noodgedwongen op zoek naar een andere locatie. Alle museale objecten waren intussen gereed gemaakt voor de grote verhuizing; van vliegtuigen, auto’s, vrachtwagens, boten, reserveonderdelen en alles waar de medewerkers mee werkten. Ondanks dat er intussen veel tijd is verstreken om een geschikte nieuwe locatie te vinden dat enerzijds genoeg ruimte bood en anderzijds binnen het beschikbare budget paste, bleek een brug te ver. Het NTM-team slaagde er niet in zoiets te vinden en het bestuur zag zich daarom genoodzaakt alle activiteiten te staken. Verder is voorgenomen dat de objecten van de museale collectie terug gaan naar de eigenaars respectievelijk de bruikleengevers, voor zover die traceer-

baar en geïnteresseerd zijn. Resterende en overige objecten gaan in de verkoop en weer andere zaken worden vernietigd. Het NTM-team moet zich daarbij wel houden aan de regels voor het ontzamelen van museale collecties, want dat mag niet uit

de losse pols. Het NTM is na het Gyrocopter Museum op EHMZ het tweede museum in relatief korte tijd dat de deuren definitief moet sluiten. Het is te hopen dat de objecten elders een mooie publiek toegankelijke plaats krijgen.

FIRST SOLO

Eerste solo: Donna Maas vliegt alleen

Voor iedere piloot is het een mijlpaal: de eerste keer solo. Zo ook voor Donna Maas (32 jaar), die op woensdag 16 april haar eerste solovlucht maakte bij Vliegclub Rotterdam. ‘Ik dacht dat het nog zeker vijf lessen zou duren, en ineens zei mijn instructeur: ik stap uit, jij gaat alleen!’ Donna Maas heeft samen met twee collega’s een accountantskantoor in Den Haag. ‘Dat heet – hoe origineel Maas Accountants,’ vertelt ze. ‘Mijn vader is dat kantoor ooit begonnen.’ Donna houdt van sporten en reizen.

Donna was die middag samen met haar instructeur Kees Luijten op pad gegaan richting Midden-Zeeland. De eerste circuitrondjes verliepen wat rommelig. ‘Het ging eigenlijk een beetje prut,’ vertelt ze lachend. Na een korte koffiepauze volgden nog een paar touch-and-go’s. ‘Gelukkig ging het daarna beter. Ik zat er lekkerder in.’

En toen kwam het moment waarop elke leerling hoopt – en een beetje vreest. ‘Kees zei ineens: ‘Change of plan – ik stap uit. Jij gaat alleen een paar rondjes maken.’ Ik dacht: ‘Wát? Gaat hij dit echt doen?’’

Als je first solo bent heb je recht op een jaar lang gratis lidmaatschap van AOPA Netherlands. Dan krijg je natuurlijk ook dit blad gratis toegezonden. Ben je first solo –of heb je als instructeur iemand first solo laten gaan – meld het a.u.b. even bij de redactie van het blad. We besteden graag aandacht aan de first soloïst.

Kees bevestigde rustig dat hij vanuit de toren zou meeluisteren. En daar ging ze – solo in de Robin. ‘Ik was zó bang dat ik dat vliegtuig zou laten crashen. Maar na de eerste goede landing slaakte ik een klein gilletje van blijdschap. Ik merkte dat ik het redelijk onder controle had. Mijn zelfvertrouwen is er enorm van gegroeid.’

Terug op Midden-Zeeland wachtte een kleine verrassing: ‘Ik heb daar een petje opgehaald – het bekende solo-petje – en daarna vlogen we terug naar Rotterdam.’

Bij aankomst op de club was de feeststemming compleet. Het officiële solo-certificaat lag al klaar, samen met een toepasselijk flesje wijn: Flying Solo. ‘Mijn lach was niet meer van mijn gezicht te krijgen,’ zegt Donna stralend.

Donna’s verhaal herinnert ons eraan waarom we ooit zelf zijn begonnen met vliegen: het avontuur, de spanning en het magische moment waarop je voor het eerst écht loskomt van de grond – helemaal alleen.

TMZ met uitluisterplicht onder Schiphol TMA 1

Met ingang van 20 maart 2025 is onder een groot deel van Schiphol TMA 1 een transponder mandatory zone (TMZ) met uitluisterplicht van kracht. In dit gebied luistert u Amsterdam Information frequentie 124.300 uit en voert u transpondercode 7020.

Het doel van de TMZ met uitluisterplicht is dat Amsterdam Information bij een airspace infringement (luchtruimschending) direct in contact kan komen met u als vlieger om zo de ernst en duur van de infringement zo beperkt mogelijk te houden.

Voer in & luister uit!

Voer transpondercode 7020 in

Luister frequentie 124.300 uit

Advies: roep ook op bij Amsterdam Information

Waarom oproepen?

Wanneer u oproept, is er sprake van tweezijdig radiocontact en ontvangt u flight information service (FIS) en alerting service (ALRS) van Amsterdam Information. Het is niet verplicht om op te roepen, maar wel een dringend advies. De transpondercode bij tweezijdig radiocontact blijft 7020.

1500 ft

500 ft

Airspace Infringements

In het Nederlands luchtruim vinden regelmatig luchtruimschendingen plaats. Deze kunnen leiden tot gevaarlijke situaties. Het is van groot belang dat u niet zonder toestemming gecontroleerd luchtruim in vliegt.

TAKE 2-principe

Als u deze afstanden in acht neemt, voorkomt u een airspace infringement, maar verkleint u ook het risico op TCAS RA’s (‘resolution advisory’) en wake turbulence interferentie.

De TMZ met uitluisterplicht is overeengekomen in de Taskforce Airspace Infringements. Dit is een samenwerking tussen het ministerie I&W, IL&T, CLSK, KNVvL, AOPA, NACA en LVNL. Zo zorgen we samen dat de risico’s van airspace infringements terug worden gebracht en vliegen nog veiliger wordt.

First Solo?

Gefeliciteerd met je first solovlucht. Dit moment vergeet je je hele leven niet meer! Deze feestelijke gebeurtenis geeft je recht op het lidmaatschap van AOPA. Een jaar lang gratis zelfs. Je kan je aanmelding volledig verzorgen via de website van AOPA, dan staan alle gegevens er in een keer goed in. Ga naar Inschrijfformulier · AOPA Netherlands. Bij activiteiten kan je het solo lidmaatschap selecteren. Stuur ook even een scan van je soloverklaring of de pagina uit je logboek naar ledenadministratie@aopa.nl als bewijs dat je voor het gratis lidmaatschap in aanmerking komt. Doen!

Als lid maakt u met meer dan 2000 andere vliegers een vuist voor de General Aviation. U profiteert bovendien van allerlei praktische en financiële voordelen. En natuurlijk ontvangt u acht keer per jaar dit glossy magazine gratis in de bus! Let op, gratis lidmaatschap op basis van first solo dient binnen een jaar na first solo geclaimd te worden.

ww w.aopa.n l