Tanglaw Phoebuseño

Tanglaw

"Pangyayari'y ilalahad, katotohana'y ilalantad."

Tomo 1 | Bilang 1 | Abril - Mayo 2024 Ang Opisyal na Pahayagang Pangmag-aaral ng SPJ Phoebus

PBBM nais ibalik ang lumang school calendar dahil sa init ni Maria Ysabela Abulencia

Ang administrasyon ni Pangulong R. Marcos Jr. ay nagplaplanong ibalik ang lumang school calendar dahil sa init na ating kasalukuyang nararanasan pati na rin ang sabay-sabay na suspensyon ng mga klase sa iba't ibang mga lugar sa bansa.

“Sa aming palagay baka mahirapan pa tayo. Ngunit hangga’t may paraan ay gagawan natin ng paraan para mapaaga at mabilis ang pagbalik sa normal na schedule ng mga bata,” saad ni Pangulong Marcos sa isang panayam.

“Hangga’t maari gusto nating ibalik sa dati. Dahil, I think, medyo may consensus na talaga na mas maganda ‘yung dating schedule kaya’t hindi naman sinasabi na hindi natin gagawin before next year, or the year after that. Susubukan naming gawin” dagdag pa niya.

May ilang grupo ng tao ang umaasa sa pagbabalik ng lumang school calendar kung saan ang klase ay nagsisimula ng buwan ng Hunyo hanggang Marso at ang school break o bakasyon naman ay mula Abril hanggang buwan ng Mayo upang maaksyonan at maiwasan ang init na kasalukuyang nararanasan ng iba'tibang mga paaralan at lugar sa ating bansa.

Dagdag pa ni Pangulong Marcos, ang init na nararanasan sa ating bansa ay konektado sa mga epekto ng 'climate change' na ginagawan na ng aksyon ng administransyon.

DepEd Pinaaga ang Pagtatapos ng Klase sa Bagong Amended School Calendar ni Mary Joy Maralit

Loob ng Pahina

Pahina 4

Pangangalan dakan: Pangako o Panlilinlang?

Pahina 8-9

KONTRA INIT: Pangtanggal inip at init Pahina 14

AI drone, pinang susuri sa mga coral reef

I-scan para sa iba pang istorya

ni Christine Joyce Nanas

Q

uezon National High School Campus Journalists, nagresulta bilang pangkalahatang kampeon na gumaganap na paaralan, at mayroong 40 mag-aaral na lumahok sa Division Schools Press Conference (DSPC) na ginanap noong Pebrero 3, 2024.

Ayon kay Basti Vertudez, isa sa mga namamahala ng publikasyon, ang The Coconut/Ang Niyog ay tinanghal na bestperforming na paaralan sa Division Schools Press Conference 2024, na minarkahan na ika-20 taon ang kampeonato sa Quezon division at natamo ang termino ng "Ikalawang Dekada".

Dagdag pa rito, ang 2nd place at ang nangungunang tatlong indibidwal na mananalo ay magpapatuloy sa Regional Schools Press Conference (RSPC). Sa mga nakapasok, kabuuang 26 na estudyante ang tumalon para sa DSPC.

"As one of the staffers of the publication, I am a witness to how we battled with challenges such as time and pressure before we competed in the DSPC. Nakita ko kung paano nagbuhos ang mga campus journalists natin, together with our advisers, para mailaban ang 20th year ng QNHS in a span of one to two weeks of training," pahayag ni Vertudez

Inilabas ng Department of Education (DepEd) ang kanilang inamyendahan na school calendar, na nagdulot ng pagpapabilis sa pagtatapos ng klase para sa kasalukuyang school year. Ayon sa Department Order 003 ng DepEd, itinakda ang pagtatapos ng School Year 2023-2024 sa May 31, 2024.

Ang pagpapabilis sa pagtatapos ng klase ay bahagi ng mga hakbang ng DepEd upang unti-unting ibalik ang dating school calendar bago ang pandemya. Ayon kay DepEd spokesperson Undersecretary Michael Poa, ang pagpapabilis na ito ay naglalayong maibalik ang sistema ng pagtuturo sa pamamagitan ng pagkakaroon ng April-May break.

Sa isang panayam, ipinaliwanag ni Poa na bagaman nais nilang mapabilis ang pag-shift sa dating school calendar, kailangan nilang tiyakin na hindi maaapektuhan ang bilang ng mga araw ng pag-aaral ng mga mag-aaral at hindi mahihirapan ang mga guro sa pagtuturo ng lahat ng competencies.

Nanatili pa rin ang 179 school days para sa kasalukuyang academic year, at ang April school break ay inaasahang magsisimula sa pagtatapos ng SY 20262027. Ayon kay Poa, posible itong maunang mangyari sa early April ng nasabing school year.

Sa kabuuan, ang mga hakbang na ito ng DepEd ay nagpapakita ng kanilang determinasyon na maibalik ang normal na sistema ng edukasyon sa bansa, sa kabila ng mga hamon na dulot ng pandemya ng COVID-19.

2

Mga estudyante mula sa Quezon NHS, wagi sa BayLayn 2024

ni Anika Marzella Layos

N

akilahok at nag-uwi ng mga parangal ang ilan sa mga estudyante mula sa Quezon National High School mula sa isang kaganapan sa Teresa Yuchengco Auditorium, De La Salle, Maynila na tinatawag na BayLayn (Para sa bayan at lasalyano) 2024 nitong Abril 6, 2024.

Ang Ang Niyog, ang pam-paaralang publikasyon ng Pambansang Mataas ng Paarang Quezon sa Filipino, ay pinarangalan bilang pinakamahusay na pahayagang pampaaralan.

Sa kategorya ng Pahinang Lathalain, nagwagi ng unang gantimpala. Sa larangan ng Pahinang Isports at Koleksyon ng mga Larawan, nagkamit

ng ikalawang gantimpala. Sa Pahinang Balita at Koleksyon ng Dibuho, nagwagi ng ikatlong gantimpala.

Isa sa mga estudyanteng nagkamit ng unang gantimpala ay si Zafirah Sadio mula sa Special Program in Journalism, Baitang 9 - Gryffindor bilang pinakamahusay sa editoryal at ang nagsilbi nitong coach ay si G. France Formaran.

Pinarangalan si Jerimy Tronilla mula sa Baitang 12, HUMMS A - Compassion ng ikalawang gantimpala bilang pinakamahusay sa artikulong isports at ang kaniyang coach ay si G. Alvin Patal.

Habang si Trish Pantua naman mula sa Special Program in Journalism,

Baitang 10 - Elysium ay nagkamit ng parangal na ikalawang gantimpala sa larangan ng editoryal kartun at ang kaniyang nagsilbing coach ay si G. Michael Gerona.

"Sa simula pa lamang ay hindi ko na inisip pang magkakaroon ako ng parangal sa BayLayn 2024 at lalo lamang akong nawalan ng pag-asa nang hindi ko marining ang aking ngalan sa ikatlo at ikalawang pwesto.

Ngunit, noong inanunsyo ang aking pagkapanalo sa unang parangal halong saya at pagkabigla ang aking naramdaman sa punto na pinipigilan ko na lamang na pumatak ang aking luha. Lubhang pasasalamat sa aking tagapayo, sa lahat ng sumuporta sa akin at lalong lalo na sa Maykapal ang nanguna sa akin matapos ang pagkapanalo rito" ani Sadio.

Estudyante sa ABM strand, nagpakitang-gilas ng talento sa ABEAM 2024 ni Eliana Sofia Escobiñas

M

ga mag-aaral ng Accountancy, Business, and Management (ABM) strand, matagumpay na nagpakitang-gilas ang kanilang mga talento sa ABEAM 2024 o ABM week kung saan iba’t ibang aktibidad ang kanilang inihanda gaya ng booth fair, dance competition, quiz bowl, at Mr. and Ms. ABM 2024, na ginanap nitong Abril 8 hanggang Abril 12.

Ang programa ay pinangunahan ng MAGNUS, ang opisyal na organisasyon ng ABM strand. Ayon sa organisasyon, layunin nilang pagtipunin ang mga mag-aaral ng ABM strand upang paunlarin ang kanilang mga kakayahan sa iba’t-ibang aspeto at maipamalas ang kanilang mga talento sa mga kapwa nilang estudyante.

Nagpakita ng business and management skills ang ilan sa kanila sa pamamagitan ng pagtitinda nila sa kani-kanilang mga booths kung saan inihanda nila ang iba’t-ibang produkto at pagkain na matatagpuan sa tapat ng Gabaldon Building.

Nagkaroon ang mga estudyante ng pagkakataon upang i-promote ang kanilang mga produkto, kung saan ipanamalas nila ang kanilang talento sa pagbuo ng maikling music video at Infographic Poster contest.

Iba’t ibang aspeto at maipamalas ang kanilang mga talento sa mga kapwa nilang estudyante.

Nagpakitang-gilas naman ang iba't ibang pangkat mula sa ABM

aspeto at maipamalas ang kanilang mga talento sa mga kapwa nilang estudyante.

Tagisan naman ng talino ang naganap sa ABM Quiz bowl showdown kung saan ipinakitang gilas nila ang kanilang katalinuhan sa iba’t ibang kategorya. Nanguna dito sina Marcelito Frias at Yael Yvrahym Almendras mula Grade 11 Ariary, Knowelle Brynner C. Ricablanca, at Samantha Satin mula Grade 12 Equality Ayon kay QNHS MAGNUS Vice President Franco Pagdonsolan, bago tuluyang mangyari ang nasabing programa ay sunod-sunod ang mga hamon na kanilang hinarap dahil sa

klase. Ngunit sa kabila ng mga hamon ay inamin niya na naging masaya ang daloy ng event at hindi nasayang ang kanilang pagod.

Patapos na nga ‘yong event, and after months of planning, ‘yung pagod namin, ‘yung puyat namin, heto na.

Naglalabas na ng result, kaya tuwang-tuwa ako, -Pagdonsolan

3

Tricycle driver na nagbebenta ng marijuana, arestado ni Fhebie Elize Pabelonia

N

itong Abril 14, 2024 ng linggo, naisambit sa isang lalaking tricycle driver mula sa Lungsod ng Lucena na umano’y nagbebenta ng marijuana na ang halaga’y mahigit limang-daang libong piso.

Arestado ang suspek na nagngangalang Alyas Inok, 29anyos mula sa Barangay Isabang, Lucena City nang dahil sa drug buy-bust operation.

Naganap ito matapos mahuli ang isang drug poseur na bumili ng hinihinalang marijuana mula sa suspek ng bandang alas-dose ng madaling araw.

Dahil ang naturang suspek ay isang tricycle driver, naalarma ang mga mamamayan dahil siya ay pakalat-kalat lamang kung saansaan at maaaring makarating sa iba't ibang panig ng lungsod bagama’t kasalukuyan nang nasampahan ng kaso ang suspek.

Nang dahil din sa insidenteng ito, nasamsam ang isang tricycle at buy-bust money na ginamit sa operasyon mula sa nasabing suspek.

Sa ngayon, nakumpirmang hawak na ng mga pulisya at awtoridad ang suspek sa nasampahan na ng kasong paglabag sa Republic Act 9165 o Comprehensive Dangerous Drugs of 2002.

TPAA nagpalabas ng kanilang Dance Series ni Jhandrey Abuyan

I

pinakita ng Terpsichorean Performing Arts Academy Inc. (TPAA) ang kanilang dance series na "Quezon: The Land of A Thousand Colors" sa Quezon Convention Center, noong Abril 6.

Mula sa pahayag ni Jonaz Evora, TPAA’s director, marami na siyang nagawang pagpromote ng ibang bansa kaya gumawa siya ng pagpromote tungkol sa kasaysayan ng Quezon.

“I've done so many productions back then and I decided, why not promote Quezon? First of all, many of our young generations don't know the history” pahayag ni Jonaz Evora, TPAA’s director.

Dagdag ni Evora, naka ayon ito sa DepEd MELCS at nag sisilbi ito bilang lokalisasyon. Hindi lang ito ipinalabas upang magpasaya pero makapagturo.

Ayon kay Kaira Encina, isang Grade 10 student mula sa Science Technology and Engineering Program (STE) kaniya, naging kaaya-aya at maparaan ang pagpapakita ng TPAA tungkol sa kasaysayan nito.

“I think it's a creative and interesting way of sharing and teaching knowledge about our culture educating the viewers while entertaining them,” sabi ni Encina.

The Times and The Sunday Times

Vatican City, tinutulan ang kriminalisasyon sa LGBTQIA+ ni Megan Cyrille Mandalihan

T

inutulan ng mga taga Vatican City ang pagbibigay ng kriminalisasyon para sa mga LGBTQ+ ........katulad na lamang nang hindi pagsuporta at pagtanggap sa kanilang kasarian at paghahatol ng parusa sa mga kasama rito. Ito ang iniulat ng doktrina ng Vatican noong nakaraang Lunes.

“Maraming tao ang tumututol sa aming mga miyembro ng bahagharing komunidad. Kaya naman, bilang isang parte nito, aking ipamamalas ang aking talento, nang sa gayon ay maisip nila na hindi lang kami basta parte ng komunidad na dapat laitin. Kami ay karapat-dapat ding mahalin at tanggapin,” ayon kay Jodell Cabile, isa na sa kabilang sa LGBTQIA+.

Idineklara rin sa Vatican ang “Dignitas Infinita” upang mapagtuunan din ng pansin ang importansya ng LGBTQ+ pagdating sa Human Dignity. Isa na rin sa kanilang rason kung bakit nila ito itinatatag ay dahil sa mga diskriminasyong lumalabag na sa batas at hindi makatarungang mga salita.

“Sa mga taong tumututol sa mga LGBTQ+, gusto kong iparating na mahalaga ang paggalang at pag-unawa sa bawat isa. Lahat tayo ay may karapatan sa pagiging totoo sa ating sarili at sa pagmamahal. Diskrimination ay hindi tama,” ayon kay Jethro Borja isang Grade 9 SPJ Gryffindor na isa rin sa kabilang ng LGBTQ+.

Ayon kay Vatican Doctrine Office Head Cardinal Victor Fernandez, kahit pa sila ay tumututol sa Sex Change, hindi pa rin nila pinapayagan ang kriminalisasyon hindi gaya nang ginagawa ng nakararaming bansa. Dagdag pa rito, para sa kanila ay masakit ang pagsuporta ng ibang tao sa batas na pinarurusahan ang mga kabilang sa LGBTQ+.

Isa na sa mga nagpatunay na hindi kriminal ang pagiging homosekswal ang isang pope na si Pope Francis at isinaad niya rin noong Enero 24, 2023 sa kanyang panayam sa The Associated Press na, “Being a homosexual is not a crime. It's a sin, but it's not a crime.”

PBBM nais ibalik ang lumang school calendar dahil sa init ni Maria Ysabela Abulencia

A

ng administrasyon ni Pangulong R. Marcos Jr. ay nagplaplanong ibalik ang ..........lumang school calendar dahil sa init na ating kasalukuyang nararanasan pati na rin ang sabay-sabay na suspensyon ng mga klase sa iba't ibang mga lugar sa bansa.

“Hangga’t maari gusto nating ibalik sa dati. Dahil, I think, medyo may consensus na talaga na mas maganda ‘yung dating schedule kaya’t hindi naman sinasabi na hindi natin gagawin before next year, or the year after that.

Susubukan naming gawin” dagdag pa niya.

Sa aming palagay baka mahirapan pa tayo. Ngunit hangga’t may paraan ay gagawan natin ng paraan para mapaaga at mabilis ang pagbalik sa normal na schedule ng mga bata, saad ni Pangulong Marcos sa isang panayam.

bansa ay konektado sa mga May ilang grupo ng tao ang epekto ng 'climate change' na umaasa sa pagbabalik ng ginagawan na ng aksyon ng lumang school calendar kung saan ang klase ay nagsisimula ng administransyon. buwan ng Hunyo hanggang Marso at ang school break o bakasyon naman ay mula Abril hanggang buwan ng Mayo upang maaksyonan at maiwasan ang init na kasalukuyang nararanasan ng iba't-ibang mga paaralan at lugar sa ating bansa.

Dagdag pa ni Pangulong Marcos, ang init na nararanasan sa ating

NewsKo

4

Punong Patnugot Althea Ruvey L. De Los Predes Katuwang na Patnugot Christine Joyce P. Nanas Tagapamahalang Patnugot Tathana Angela Padora Patnugot sa Balita Mary Joy Maralit Mga Manunulat Althea Ruvey Delos Predes Christine Joyce Nanas Anika Marzella Layos Megan Cyrille Mandalihan Eliana Sofia Escobiñas Maria Ysabela Abulencia Fhebie Elize Pabelonia Jhandrey Abuyan Patnugot sa Opinyon Sophia May Logmao Mga Manunulat Benedict Louis Abuan Tathana Angela Padora Christine Joyce Nanas Fhebie Elize Pabelonia Aaliyah Cassandra Sura Megan Cyrille Mandalihan Dorothy Eunice Tan Patnugot sa Lathalain Dorothy Eunice Tan Mga Manunulat Sophia Marielle De Guzman Eliana Sofia Escobiñias Khyrztopher Brent Gaa Anika Marzella Layos Xiandrine Marie Leyola Tathana Angela Padora Fhebie Elize Pabelonia Maria Jasmine Samosa Patnugot sa Agham John Joshnape R. Laguna Mga Manunulat Benedict Louis Abuan Althea Ruvey De Los Predes Sophia Marielle De Guzman Fhebie Elize Pabelonia TathanaAngela Padora Anika Marzella Layos Christine Joyce Nanas Patnugot sa Isports XiandrineMarie Leyola Mga Manunulat Zackaria Maby Bautisa Fhebie Elize Pabeloña Zygian Amir Del Mundo Christine Joyce Nanas Tathana Angela Padora Althea Ruvey Patnugot sa Pag-aanyo Kyle Andrei V. Abdon Eliana Sofia S. Escobiñas Mga Taga Anyo Benedict Louis M. Abuan Althea Ruvey De Los Predes Sophia Marielle De Guzman Megan Cyrille B. Mandalihan Christine Joyce P. Nanas Maria Jasmine Belle Samosa Aaliyah Cassandra D. Sura Punong Debuhista Sophia Marielle R. De Guzman Justine Rylle Contreras Mga Debuhista Kyle Andrei V. Abdon Benedict Louis M. Abuan Eliana Sofia S. Escobinas Kate Andrei Austria Mohammed M. Khashan Punong Maniniyot Megan Cyrille B. Mandalihan Mga Maniniyot Zygian Amir Del Mundo Sophia Marielle De Guzman Anika Marzella Layos Christine Joyce Nanas Fhebie Elize Pabelonia Patnugot sa Pagwawasto ng Sipi Fhebie Elize Pabelonia Aaliyah Cassandra D. Sura Mga Tagawasto ng Sipi Kyle Andrei Abdon Mary Joy Maralit Christine Joyce Nanas

Communicate, comprehend, problem solved

S

a diplomasya, bawat salita ay maingat na

pinipili upang maipahayag nang wasto ang anumang mensahe at maiwasang magkaroon ng malalim na pagkakaintindi at hindi magkaroon ng malinaw na saloobin. Ang mga pinakamahuhusay na tagasalin ay inuupahan para sa mga diplomasya at iba pang opisyal na pulong kung saan iba't ibang wika ang ginagamit, upang tiyakin na walang nawawala sa pagsasalin. Sa mga lugar ng tunggalian at mga pangunahing isyu sa pandaigdig, maaaring magdulot ng marahas na pagtutunggalian ang mga maling pag-unawa o pagkakamali sa pagsasalin.

Itong gawain na ito ay maaaring maging kumplikado sa tinatawag na "gentleman's agreement" sa pagitan ng mga pinuno ng pamahalaan. Ang mga kasunduang ito ay karaniwang pasalita at hindi legal na nakatali. Ang isyu ay lumitaw matapos na igiit ng China na ang pamahalaan ng Pilipinas ay nagpangako na aalisin ang BRP Sierra Madre mula sa Ayungin Shoal. Hindi pa rin nagbibigay ng detalye ang Beijing kung sino ang

nagpangako at kailan at saan nila ito ginawa.

Kailan kaya magsisimula ang Senado sa pagsasagawa ng imbestigasyon hinggil sa "gentlemen’s agreement" ng dating Pangulo Duterte at Pangulong Xi Jinping ng China kaugnay sa isyu ng BRP Sierra Madre sa Ayungin Shoal? Dahil sa presensiya ng Sierra Madre, patuloy na sinalanta ng China Coast Guard (CCG) ang mga sasakyang pandagat ng Pilipinas na nagdadala ng suplay para sa mga sundalo na nagbabantay sa nabanggit na barko.

Nakatuon ang haka-haka kay Rodrigo Duterte, na sa karamihan ng kanyang panunungkulan ay nagbalikloob sa Estados Unidos at sinuportahan ang China.

Gayunpaman, nagbigay ng magkasalungat na pahayag ang dating mga opisyal ni Duterte. Sinabi ng dating tagapagsalita na si Harry Roque na mayroong "gentleman's agreement" sa pagitan nina Duterte at Xi para sa isang status sa West Philippine Sea, kung saan pinapayagan ng China ang mga misyon ng resupply sa Sierra Madre ngunit hindi ang paghahatid ng mga materyales para sa pagpapabuti o pagpapalakas ng karamihan sa kalawang na barko.

na walang patunay na Sinabi ni Pangulong Marcos, na nagkomento sa isyu kahapon, umiiral ang ganitong kasunduan, at sa anumang kaso, hindi ito magiging nakatali. Ilang oras bago ang kanyang pag-alis para sa kanyang trilateral na summit kasama ang kanyang mga kasamahan sa Estados Unidos at Hapón sa Washington, sinabi niya na siya ay "horrified" na ang "secret agreement" ay "compromised" ang teritoryo, soberanya, at karapatan ng bansang Pilipinas.

Sa kabilang banda, tinukoy ni Salvador Panelo, dating pangunahing legal na tagapayo ni Duterte, ang dating pangulo na nagsasabing walang ganitong kasunduan.

Nanatili si Roque sa kanyang pahayag, at sinabi na ang kasunduan ay tinawag din bilang "modus vivendi" sa pagitan ng dalawang bansa.

Ironic na tumatanggi ang China na sumunod sa pasiya ng UN-backed Permanent Court of Arbitration, na nakalahad nang detalyado sa mga opisyal na dokumento at batay sa UN Convention on the Law of the Sea, ngunit humihingi ng pagsunod ng Pilipinas sa isang suposadong oral na pangako

na ibinigay ng mga hindi kilalang tao upang alisin ang isang outpost sa pandagat na nakatayo sa isang kalapian sa loob ng teritoryong sapat na pag-aari ng Pilipinas.

Sinabi ni Pangulong Marcos na makikipag-usap siya sa embahador ng China sa Maynila upang linawin ang isyu sa wakas. Ngunit magbibigay ba ng mga detalyeng nawawala ang embahador? Kung talagang may kasunduan na alisin ang Sierra Madre mula sa Ayungin, dapat magsalita ang nag-angkin nito at ilantad ang mga taong kasangkot at linawin kung ano nga ang napagkasunduan.

Kung ang kasunduan na naganap sa pagitan ng dalawang bansa ay hindi mapanganib o hindi nakakaapekto sa ating mga mamamayan ay bakit kinakailangan itong itago, bakit hindi pwedeng maipahayag at ipaliwanag sa ating mga mamamayan.

Bakit hindi maari itong linawin sa ating mga kababayan, bakit nanatili itong tago at hindi malinaw sa lahat. Ano nga ba ang kasunduan na naganap at bakit ito naging isyu sa bansa.

Kung ito ay hindi mapanganib at hindi dapat itago, dapat lamang na alam ito ng mamamayang Pilipino.

Buhay Pagkatao

Proteksyon Laban sa Karahasan Ni Megan Cyrille Mandalihan Aaliyah Cassandra Sura

S

a lumolobong bilang ng patayan sa ating

bansa, sandamakmak na dahilan na rin ang ating naririnig mula sa mga suspek na walang-awang pumapatay ng mga tao.

Sinuman sa kanilang kamaganak, kakilala o kahit sinong pinag-iinteresan nila ay kikitilan nila ng buhay.

Palagi nating maririnig ang katagang “hindi ko sinasadya” mula sa mga suspek. Subalit talaga nga bang hindi nila sinadya o talagang intensyon nila ang isyung ito?

Dapat lamang na ito ay matigil at maihinto sa lalong madaling panahon, sapagkat marami na ang mga inosenteng nadadamay, kahit hindi naman nila ito dapat maranasan. Hindi ito karapatdapat na palampasin sa hukuman hangga’t mayroong ang kamag-anak ng nabiktima laban sa mga suspek.hawak na matibay na ebidensya

Kailangan nilang makamit ang hustisya na nararapat nilang makuha.

Isa na ang Lungsod ng Tayabas, Quezon sa mayroong kaso nang pagpatay kung saan ang maginang umuwi galing sa Japan ay pinaslang ng kanilang sariling kapatid at tiyahin dahil lamang sa pera, pagkatapos gawin ang krimen ay inilibing sa sarili nilang bakuran sa Avida. Parating kayamanan ang madalas na nagiging kahinaan ng mga tao kung kaya’t sila’y nakagagawa nang hindi naaayon sa kapakanan ng lahat.

Huwag palampasin Siguro nga ay dapat nating intindihin ang rason sa likod ng hindi makatarungang gawi ng ating kapwa. Ngunit hindi sa lahat ng pagkakataon ay basta-basta na lamang natin itong palalampasin.

Pagkakaroon ng pera ay maaaring makuha sa maayos paraan nang hindi gumagawa nang kasamaan. Kailan ba titigil ang pagtatangka ng buhay dahil lamang sa ari-arian na tunay na nakababahala sa ating bansa?

Kahit saang lugar man mag-tungo, hindi maiiwasang makarinig ng balita tungkol sa kaso ng pagpatay.

Kailangan nating doblehin ang pagiingat sa ating komunidad at huwag agad-agad magtiwala sa mga nakasasalamuha nating tao, dahil hindi natin alam ang maaari nilang gawin.Nakakatakot na ang ating mundo sapagkat maraming trahedya na ang nangyayari rito.

Ito'y nagsisibing alarma sa mga tao, lalo na sa mga nakatira kung saan nangyari ang nasabing krimen.

Kita sa mata Ayon sa mga saksi na nakatira sa Avida, BellaVita, lugar kung saan natagpuan ang katawan ng mga biktima, ang pumaslang sa kanila ay mag-asawa na sariling kapatid ng ina na kinuhaan ng buhay.

Dagdag pa nila, pinatay ang magina dahil sa limang milyong halaga ng pera na kanilang bitbit matapos umuwi galing sa Japan.

Napakababaw, hindi ba? Dahil lamang sa napakalaking halaga ng pera ay nasilaw na sila.

Bilang isa sa mga naninirahan sa Avida, tunay na nabahala ako sa krimen na ito dahil delikado ng kaligtasan ng aking pamilya at ng iba pang mga naninirahan dito. Hindi na kasing ligtas noon ang seguridad sa aming lugar, hindi katulad noon walang nangyayaring kagimbal-gimbal sa aming tinitirahan. Unti-unti nang nagkukulang ang proteksyon sa amin. Proteksyon na kailangan ng lahat laban sa masasamang balak ng mga tao. Hanggang kailan pa ba ito maaayos?

“Hindi ko alam kung alin ba ang totoo. Pero ang alam ko lang ay kung anuman ang kanilang rason sa pagpatay, masama pa rin sila. We should never tolerate that kind of action kahit ano pang rason ‘yan,” ayon kay Heloise Justin Evasco, isang estudyante mula sa ika-8 baitang ng SPJ Helios na isa rin sa naninirahan sa Bellavita.

Sa mga mabilis na pangyayari, sana ito ay makpagbigay ng aral sa mga indibidwal na maging maingat sa pagtitiwala sa kung sinuman. Lubos na nakakapangamba na ating kaligtasan dahil kahit sarilingpamilya ay nagagawan ng kayamaan.

Mas piliing maging masaya at normal ang buhay, kaysa ang mamuhay na may kinitil na buhay para lang sa kayamanan.

Maraming paraan ang maaaring gawin upang makuha ang pansariling kagustuhan nang hindi pumapatay ng tao. Hindi sa lahat ng bagay ay tama at giginhawa ang buhay mo dahil sa paraang ginawa mo. I-angkop mo ang iyong sarili sa lugar na iyong kinabibilangan.

Kulang sa Pansin

5

Boses Mag-aaral

Nagpapagaan o nagpapabigat?

Hindi makitang halaga Ni Aaliyah Cassandra Sura

Ni Fhebie Elize Pabelonia Aaliyah Cassandra Sura

K

apansin-pansin ang hindi pantay na pagtingin sa mga estudyante ng

ating paaralan. Tila ba’y hindi nabibigyan nang pag-asa ang mga estudyante upang maipakita ang angking kakahayahan sapagkat mababa ang tingin sa kanila.

Nakakalungkot kung isipin sapagkat ito’y nakakaapekto hindi lamang sa pisikal na pangangatawan ng mga estudyante kundi pati na rin sa kalusugang pangkaisipan.

Katulad na lamang ng mga estudyante sa mababang seksyon, hindi sila nabibigyan nang pagkakataon na ipakita ang kanilang kakayahan ’di tulad ng mga nasa matataas at mga espesyal na seksyon.

Bukod pa rito, ang mga mahihirap na estudyante ay hindi rin nabibigyan ng pansin upang maipakita ang kanilang talento dahil kulang sila sa budget na kung minsan ay hindi budget na kung budget na kung minsan ay hindi pa sinusuportahan budget na kung minsan ay hindi pa sinusuportahan ng paaralan.Makikita pa rin na hindi priyoridad ang wala sa espesyal na seksyon katulad na lamang ng BEP o Basic Education Program.

Dahilan nito, nawawalan sila ng pagkakataon upang maipakita at mas mahusayan pa ang kanilang kakayahan pagdating sa pagsulat, matematika, isports, at iba pa.

Makikita pa rin na hindi priyoridad ang wala sa espesyal na seksyon katulad na lamang ng BEP o Basic Education Program.

rin sila nakakasali sa mga patimpalak dahil sila’y kakaiba sa normal na bata.

Dahilan nito, nawawalan sila ng Isama na rin natin ang mga guro na pagkakataon upang maipakita at may favoritism. Kumbaga, sila ay may mas mahusayan pa ang kanilang kakayahan pagdating sa pagsulat, paboritong estudyante na mas binibigyang pansin kaysa sa ibang matematika, isports, at iba pa. mag-aaral na hindi nila gusto. Madalas Dahilan nito, nawawalan sila ng itong nangyayari at hindi maiwasan. pagkakataon upang maipakita at Mas naipapakita ang talento at mas mahusayan pa ang kanilang kakayahan pagdating sa pagsulat, kakayahang taglay ng isang estudyante sapagkat sila ang palaging pinipili ng matematika, isports, at iba pa.

Makikita pa rin na hindi priyoridad mga guro pagdating sa patimpalak.

Hindi ba’t ito’y hindi patas sa mga ang wala sa espesyal na seksyon estudyante? Paano na lamang ang katulad na lamang ng BEP o Basic mga estudyante na mayroon ding Education Program. talento ngunit hindi maipakita dahil sa Kasama na rin dito ang SNED na diskriminasyon o mababang pagtingin sa kabila ng kanilang sitwasyon, sa kanila? Hanggang kailan pa ba hindi rin sila nakakasali sa mga magdurusa ang mga estudyante dahil patimpalak dahil sila’y kakaiba sa mayroong mas inuuna at prayoridad na normal na bata. ibang mga bata?

Isama na rin natin ang mga guro Mas mainam kung ito ay bigyan ng na may favoritism. Kumbaga, sila ay aksyon upang maiwasan ang may paboritong estudyante na mas rin sila nakakasali sa mga binibigyang pansin kaysa sa ibang patimpalak dahil sila’y mag-aaral na hindi nila gusto. kakaiba sa normal na bata.

Madalas itong nangyayari at hindi Isama na rin natin ang talaga maiwasan. mga guro na may favoritism. Kumbaga, sila ay may paboritong estudyante na mas binibigyang pansin kaysa sa ibang magaaral na hindi nila gusto.

Madalas itong nangyayari at hindi maiwasan.

N

itong nakaraang mga para sa mga estudyante kung linggo, sunod-sunod puro home-based ang

ang pag suspendido ng pagpasok sa maraming paaralan. Isinasagawa ito upang mabigyang oras ang mga estudyanteng tapusin ang mga natitira pang pampaaralang gawain.

Ang pagsasagawa nga ba ng home-based o pag ssuspend ng klase ay tunay na nakatutulong para sa mga mag-aaral, o mas lalo lamang napapabigat nito ang gawain ng mga estudyante?

Hindi rin lahat ng magaaral ay mayroong internet connection. Ang iba, suliranin ito sa tuwing may sinesend na gawain o sa tuwing may online classes.

Madaming gawaing pampaaralan, lalo na't ngayong nasa ikaapat na markahan na. Kung saan isinasagawa ang iba't ibang mga proyekto, dula-dulaan, at iba pa.

Sa aking pananaw, mas magiging mahirap

isinasagawa. Lalo na't kadalasan sa mga gawaing proyekto ay pangkatang gawain, magiging mahirap para sa mga ito na hagilapin ang isa't isa.

Hindi magiging epektibo ang pagsasagawa ng homebased para mabigyan oras ang mga estudyante na tapusin ang kanilang natitirang gawain kung patuloy na naman ang pagdagdag dito.

Tunay nga bang ito ang dahilan kung bakit nawawalan ng pasok? Katakatakang sunod-sunod ang kawalan ng pasok. Tila ang tunay na dahilan ng pag ssuspend ay ang malalamag init ng panahon o kaya naman ay ang sakit na kumakalat sa kasalukuyan.

Maging mapanuri kung talaga bang kapakipakinabang ang isinasagawang aksyon. Isipin kung nakakapag pagaan ba ito, mas mahihirapan lamang ang mga tao.

6

Tala mula sa labas

Pag-iwas katumbas ng kalayaan Ni Sophia May Logmao Aaliyah Cassandra Sura

Dahil sa pag-atake ng Palestine, lumaban ang Israel sa pamamagitan ng pagbomba sa Gaza nang paulit-ulit. Dahil dito ay nasawi naman ang buhay ng 9,000 katao, karamihan dito ay mga residente, bata, at mga pamilya na tumatakas sa panganib na dala ng gera.

Noon pa man ay mayroon na talagang alitan sa pagitan ng dalawang bansang ito. Pero sa ngayon ay nanunumbalik ang malalang pag-atake ng parehas na bansa. Dahil sa mga dulot at naging resulta ng gerang ito, nagkaroon ng dalawang panig na kumakampi sa dalawang bansa.

Dahil nagkaroon ng dalawang panig sa nagaganap na gerang ito, nagkaroon din ng iba't ibang mga paraan upang matulungan ng ibang bansa ang mga bansang nasa pagitan ng gera.

Isa sa naging paraan ng mga ProPalestine o mga kampi sa bansang ito ay ang tinatawag na “boycotting brands” layunin nitong matulungan ang mga bansang Palestine.

Pero ano nga ba ang “boycotting brands.” Ang boycotting brands or boycott ay naglalayong umiwas sa pagtangkilik ng mga brands o produkto na kasama sa listahan ng kailangan i-boycott upang matulungan ang bansang Palestine.

Kasama sa mga halimbawa ng mga brands na ito ay mga brands na tulad ng McDonald's, Starbucks, KitKat, Burger King, at iba pa. Iilan pa lamang ito sa mga brands na kasama. Ang mga brands na tulad nito ay kinakailangan i-boycott dahil ang mga kumpanya ng mga brands na ito ay nagbibigay ng

P

atuloy pa rin ang alitan na nagaganap sa pagitan ng bansang Israel at Palestine. Nagsimula ang alitan na ito sa pagitan ng dalawang bansa noong umatakeang Palestine noong Oktubre 7 na pinangunahan ng mga Hamas.Sa pag-atake na ito ay nasawi ang buhay ng 1,400 na residente ng Israel.

funds o mga suporta sa bansang Israel.

Epektong Dala Isa sa mga hindi maintindihan o hindi malinaw sa lahat ay kung ano nga ba ang epekto ng pagsasagawa ng boycott na ito.

Ang boycotting brands ng mga malalaking kumpanya na nabanggit ay isa sa paraan upang mabawasan o maiwasan ang patuloy pang pagsuporta ng mga ito sa pagbobomba sa Palestine.

Dahil kasi sa mga suportang nakukuha ng Israel sa mga brands na ito na kasalanan pang tulong pinansyal, lalong dumadami o nadadagdagan ang mga pera na maari nilang magamit sa patuloy pang pagbomba at pag-atake sa bansang Palestine, na maari pang magdulot ng mas malala pang pinsala at kaguluhan.

Marami sa mga brands o kumpanya na kasama dito ay sikat o kilala sa buong mundo, kaya naman ay mas may kakayahan silang magbigay ng malaking halaga dahil marami

ang tumatangkilik sa produkto Totoo man na hindi direktang sinusuportahan ng mga brands nila. Kaya naman sa hindi pagtangkilik ng mga brands na na ito ang Israel, lalo na kung ito ay maaari nating mabawasan ang branch ay nasa bansa lang ang mga nakukuhang funds ng natin, hindi pa rin ito dahilan upang hindi sundin ang boycott Israel.

Hindi Pagkilala dahil ang simpleng pagbili o Ngunit sa kabila ng lahat at sa pagtangkilik ng produkto ng isa sa mga brands na ito ay nagiging patuloy na pagpapakalat nito sa iba't ibang paraan, tulad na lang paraan na ito ng pagng sandamakmak na mga post propromote ng mga brands na ito, paraan pa rin ng pagsuporta sa social media ay lumalabas o nakikita natin na marami pa rin dito. ang walang alam o walang Kalagayan sa Ngayon kamalayan sa isyu na ito. Marami Sa ngayon patuloy pa rin ang alitang nagaganap sa pagitan ng pa rin ang hindi alam ang dahilan dalawang bansang Palestine at kung bakit may mga gawain na tulad nitong kasalukuyang Israel. Dahil dito patuloy pa rin ang panghihikayat sa marami na nangyayaring boycotting brands.

Isa pa sa mga dahilan kung bakit ituloy ang boycotting brands. marami pa rin ang mga tao na Sa simpleng pagsunod sa hindi sumusunod sa boycotting boycott na ito ay maaari na brands sa kadahilanang hindi tayong makatulong sa maliit na naman daw ito direktang paraan, lalo na kung tayo ay tumutulong o nag-fufund ang estudyante pa lamang at wala pang masyadong kakayahan na mga kilalang brands na ito sa bansang Israel, hindi naman daw tumulong, ang pagsasagawa ito direktang nagbibigay ng pera nito ay isang paraan upang matulungan ang mga tao na sa bilang suporta sa pag-atake ng bansa. kasalukuyan ay humaharap sa

sitwasyong hindi makatarungan.

Sinimulang Tulong

Lakad sa usapan

HeneRASON ng kabataan Dorothy Eunice Tan

W

ith great power comes great reponsibillity.” mula sa isang eksena ng Spider-Maneat ay isang sikat na sipi mula sa

isang eksena ng Spider-Man partikular, mula kay Uncle Ben, tiyuhin ni Peter sa kuwento. Gaya nga ng kasabihang ito, ganoon din ang panahon na ito sa bagong henerasyon o ang kilala sa tawag na "Generation Z."

Aaliyah Cassandra Sura

Mga taong Gen-Z, ito ay ang mga ipinanganak sa pagitan ng mga taon ng 1997 at 2012.

Sa muling pagbangon ng henerasyon, isang bagong “trend” ang lumalabas, isang bagay na mahirap unawain ng mga nakaraang henerasyon at ganap na iangkop ang bagong uri ng katatawanan. Tila ang mga Gen-Z peeps (gen-z people) ang tunay na nagkakaintindihan.

Kalasin ang malikhaing isip "OMG, slayed girl” "Mother is mothering," “Kimi/Eme/Charot," at "Sana all" Narinig mo na ba ang alinman sa mga ito? Mula man sa iyong mga kaklase, kaibigan, o miyembro ng pamilya, hindi mo magagawang itanong sa iyong sarili, ano ang ibig sabihin nito?

Buweno, lahat ng nasabing mga salitang ito ay tinatawag na "slang." Isang bagong "trend" na lumitaw muli sa henerasyong ito, na may higit pang bagong bokabularyo na idinagdag sa diksyunaryo.

Nakakabaliw isipin na sa bawat henerasyon ay parang isang daang taong ang agwat sa edad o posibleng higit pa.

Bagaman ito ay isang

pakiramdam lamang, parang kasing tulad ng dalawang magkaibang mundo kung saan mayroon tayong wikang ginagamit sa pakikipag-usap, hindi ba’t kaakit-akit?

Sa aking karanasan bilang isa sa mga gen-z, masasabi kong ang mga tao ay matalino at malikhain sa paraan na gumagawa tayo ng isang bagay na parang walang saysay ngunit may halo pa rin na bagong kaalaman.

SLANGgage Mga salitang balbal, ito ay isang impormal na wika o bokabularyo na binubuo ng mga salita at parirala na karaniwang ginagamit sa loob ng mga partikular na grupo ng lipunan, rehiyon, at konteksto. Sa pormal na pagsulat, hindi maaaring gamitin ang balbal upang maiwasan ang mga maling interpretasyon at hindi pagkakaunawaan.

Ang paggamit ng slang ay nagbago nang malaki sa buong kasaysayan. Ang mga pinagmulan nito ay maaaring masubaybayan pabalik sa unang bahagi ng ika-16 na

siglo, noong ito ay isang espesyal na bokabularyo na ginagamit ng mga iba't ibang grupo,kabilang ang mga kriminal,mandaragat, at pulubi.

At ngayon, ang “slang” na ito ay nagamit nang sobra dahil sa malawakang paggamit ng internet, kung saan karamihan sa mga tao ay tumatambay dito.

Diksyunaryo ng balbal Tulad ng ipinakita sa mga naunang talata, ang ilang mga parirala at salita ay mahirap intindihin, kaya narito ako upang ipaliwanag ang lahat ng ito!

Una sa lahat ang pariralang "OMG, slayed girl!" ay nangangahulugan napakahusay ang ginawa ng isang tao. Sa ibinigay na halimbawang ito, nangangahulugan lamang ito na kahanga-hangaang kanyang ginawa (depende sa konteksto). Ito ay hindi nangangahulugan na ang isang tao ay aktwal na-slayed (pumatay) ng isa pang tao.

Isa pang pariralang labis na ginagamit ay "Mother is mothering" na nangangahulugang ang isang indibidwal, na tinutukoy bilang "ina" ng kanyang mga tagasunod, ay nagpakita ng dramatiko o hindi pangkaraniwang istilo.

Kung saan “she ate” (nakagawa ng isang bagay na kamanghamangha at nagustuhan ng manonood ito) Hindi ito nangangahulugan na ang isang tao ay kanilang biyolohikal na ina. ba pang mga parirala ng tulad ng "Kimi/E me/Char ot” ay araw-araw din ginagamit ng Gen-Z, lalo na ang mga mas bata.Kung saan ang ibig sabihin ay nagbibiruan lang sila at naglolokohan.

ibig sabihin ng mga balbal na salitang ito para hindi ka makasakit ng isang tao sa iyong mga salita. Ang mga “slang” ay hindi palaging para sa biro at lokohan, dahil sa mga “simpleng”

Mother is mothering slay, kimi lang chareng

Hindi ibig sabihin na ito ay isang prutas o ikaw ay kumain.

Marami pang gen-z slang ang ginagamit at marami ang maaaring magkamali ng interpretasyon at magamit ito sa maling paraan, kaya mahalagang magresearch muna palagi kung ano ang

salita lamang ay sapat na para mawasak ang buhay ng isang tao.

Pinagsasabi mo nanaman diyan, ayusin mo yang pananalita mo makukurot kita sa singit!

S

andamakmak na masasamang biro ang lumalaganap sa tuwing sasapit ang unang araw ng Abril, tulad na lamang ng mga istorya, at hindi makatotohanang pangyayari. Ang Abril 1 ay tumutukoy sa tinatawag na “April Fools” na kung minsan ay nagagamit nang sablay na nagdudulot ng kapahamakan sa isang tao.

7

Buntong-Hininga

Kahihinatnan sa Panlilinlang Ni Christine Joyce Nanas

Ang “April Fools Day” ay naging patok sa iba’t ibang parte ng mundo nang magsimulang lumaganap ang mga makabagong teknolohiya, kung saan nagkaroon ng impluwensya ang mga tao na maki-uso rin. Ito ay maaaring magdulot ng kapahamakan sa isang buhay ng tao na maaaring maging dahilan upang mauwi ang “biro” sa isang seryosong sitwasyon.

Tila ay marami ang nagsasabi na masama ang naidudulot nang paggamit ng “April Fools Day” para lamang mapasunod ang isang tao. Katulad na lamang ng lalaking nag-viral na si Ramil Albano na nagpa-tattoo sa noo ng isang business logo ng Taragis na kumasa sa kunwari lang sanang challenge.

“Oo, nagsinungaling ako sa inyo, at gusto kong humingi ng tawad. Dinala namin kayo sa isang malaking strategy stunt na may iba't ibang klase ng emosyon [at] pagpapakita ng tao,” pahayag ni Carl Quion, may-ari ng Taragis Takoyaki.

Marami ang nagdududa na gawa-gawa lamang ang pangyayaring ito para sa marketing strategy ng Taragis Takoyaki. Subalit, bago pa lamang ang pangyayaring ito para sa marketing strategy ng Taragis Takoyaki. Subalit, bago pa lamang ang pangyayaring mabilis na pagkalat ng sumikat na litrato ay marami na ang gumawa ng aksyon at nagbigay ng tulong sa inaakalang biktima ng “April Fools Day” ngunit dismayado ang lahat matapos mabunyag na hindi naman pala ito totoo.

“Para sa bunso kong anak tsaka pang-tuition ng anak ko. Service ng anak ko [na mayroong] down syndrome. Sa una, mahirap, syempre kailangan, eh. Para do’n sa anak ko,” saad ni Ramil Albano kung bakit tinanggap ang challenge na ito.

Sa aking palagay, hindi dapat ginagamit ang “April Fools Day” sa maling paraan o para manloko ng ibang tao na nagdudulot nang kapahamakan. Kinakailangan nang malalim na pagsusuri ng mga taong bukas ang palad na tumulong upang maiwasang maloko o ma-scam. Ang “April Fools” ay marapat lamang na ipagbigay-alam sa mga Pilipino na hindi alam ang wastong paggamit at hindi nagdadalawang isip sa pagbibiro, dahil kakaunti lamang ang may wastong kaalaman ukol dito sapagkat ito ay nabuo sa bahaging western o kanluran.

Ito ay maaaring katuwaan lamang sa iba, ngunit ito ay maaaring magresulta ng seryosong pangyayari at makapanakit sa mga inosenteng taong nadadamay at walang kamalay-malay. Mahalaga ang masusing pag-iisip at pagpapasya bago magpahayag ng anumang biro o katuwaan, upang maiwasan ang pagkakaroon ng negatibong epekto sa kapwa.

PANANAW NG MASA

Live sermon, tama nga ba?

Ni Tathana Padora Aaliyah Cassandra Sura

M

alaking isyu ngayon sa masa ang viral video ng isang guro na nanermon sa kaniyang estudyante habang naka-live sa app na TikTok. Nagbitaw siya ng

mga masasakit na salita sa kanyang estudyante na nagpainit sa isyu dahil labag sa child protection ang kaniyang mga sinabi.

Pero tama nga ba ang ginawa n'ya? Sa aking pananaw ay isang malaking kasalanan at mali ang kaniyang ginawa dahil siya ay isang propesyonal na guro sa public school. Hindi rin kanais-nais ang mga salitang binitawan niya sa mga estudyante. Hindi niya rin pinagtuunan ng pansin ang pag-off ng camera at live kundi ay pinagpatuloy niya ito at hinayaan ang kaniyang emosyon na manalo.

Ngunit ang isang hindi katangap-tangap ay mga pananaw ng ibang tao na “kami ang noon binabato pa ng pambura nang board, se-sensitive ng kabataan sa panahon nang gayon, tama naman ang ginawa ng guro kami noong unang panahon mas malala pa ang ginagawa eh.” eto ang pahayag ng mga taong hindi pa rin mawalay sa kanilang sinaunang panahon at tila ba kinukumpara ang mga gawain noon sa ngayon.

Ang mga taong sat-sat na wala dahil nasaktan n'ya sila emotiohindi rin sila pamilyado sa sensitive ang mga estuddyante pero hindi nila alam sa estudyante depende kung May batas na RA 7610 child aari s'yang kasuhan ng mga mawala s'yang laban dito dahil nanally ay mentally na maaaring gaupang ipatanggal s'ya sa kanyang Ang isang guro ay may isang ito ay ang magturo sa estudyante mga gadgets at magpokus sa mga esng gurong ito ay hindi lamang s'ya nagnagsermon pa sa mga ito.

Hindi pinagbabawalan ang mga guro mga "a day in a life, life as a teacher" o ang ganap sa maghapon niya o kaya naman ay pon n'ya o kaya naman ang bonding dyante at mga performance. Ngunit dapat man ito o kilos.

namang alam sa isyu, dahil nally ay mentally na maaaring mga batas. Iniiisip nila na mga batas. Iniiisip nila na na malaki ang epekto nito paano nila ito tanggapin protection policy kung magulang ng bata dahil sa saktan n'ya sila emotiomitin ng magulang pagiging guro. layunin kapag duty niya at tigilan ang paggamit ng dyante n'ya. Ngunit sa ginawa video live habang klase niya kundi mag-video kung ito ay tungkol sa simpleng pag-share ng mga nagabonding nila ng kanilang mga estunila ng kanilang mga estudyante alamin natin ang limitasyon kahit salita

( STE 8 - TULIP)

Stephanie Kween Pugay Para sa akin, ang pagpapalaganap ng limitadong face to face classes sa QNHS dahil sa mainit na panahon na ating nararanasan ay nakakapanibago.

Naibalita na kailangan nating kumilos ng madali dahil sa muling pagbabalik ng dating nakatakdang schedule para sa muling pagbubukas ng pasukan 2024-2025. Sa ganitong paraan mas maitutugma ang panahon ng bakasyon at ang klima na matatamasa natin sa susunod na pasukan. Ngunit may nagiging negatibong apekto ito sa ating mga estudyante dahil sa pagmamadali sa aralin at maunting gabay sa pagtuturo gawa ng home based learning na ipinatupad, gayunpaman isinaad ito upang sa kapakanan ng ating kalusugan at katawan upang mabawasan ang pangyayari na heat stoke maging sa mga guro at mga taong nasa loob at labas ng ating paaralan.

(SPJ 8 - PHOEBUS)

Althea Ruvey Delos Predes I think beneficial itong implementation na ito for the students since marami rin akong naririnig na complaints tungkol sa sobrang init, pero talking about productivity aspect ng students sa bahay nila, for me parang hindi masyadong productive since nasanay sila don sa kinaugalian nilang gagawin mamaya kasi komportable na sila sa bahay, and I think that's the negative aspect of this whole distance learning being implemented.

(SPJ 8 - HELIOS)

Louwella Jeliana Lascano Para sakin, it's really great na the office of the school principal considered that mag limit ng face to face classes kasi it's true naman na sobrang init and ayon, according to our school nurse, nakapag tala sya ng 400 students na pumunta sa clinic kasi nahihilo sila because of extreme heat and that is really concerning. It's good na rin for our health. Though, ang sad or miserable effect lang nyan is that matatambakan tayong mga students ng mga gawain kasi walang makakaoag-supervise satin

(GRADE 9 - BEP CALLA)

Kristel Joy B. Rovero Masasabi ko na naging mahirap ang naranasan ko pati na ng aking mga kaklase sapagkat lalo kaming natambakan ng gawain. Palagay ko na ang goal ng mga mag aaral ngayon ay matapos ang gawain hindi ang malaman ang topic na pag aaralan. Maganda pa rin na kahit sa ganitong init na aming nararanasan ay may 2 days a week of classes naman kami sa school kasi ang init rin talaga sa tuwing sasapit ang 12 ng tanghali.

Kung ako ang tatanungin kahit tambak sa gawain ay natatapos ko naman ito sa tamang oras, at may advantage sakin dahil gipit ako sa schedule pag dating sa bahay dahil don mas na mamamanage ko na ang time dito sa amin.

8

Pagkaing ng in

Pagkauhaw. Isa ito sa mga nararamdaman ng bawat tao ngayon sa ating bansa. Lalo na sa kasalukuyang panahon, kung saan nakakaranas tayo ng labis na init lalo na ang bawat estudyante sa Quezon National High School.

Dahil dito, sumikat ang pagbebenta ng iba’t ibang pagkaing talagang nakakawala ng pawis at tensyon na nararanasan ng ating Quezon Highers. Mapaice cream, juice, saging, at mais con yelo man ay siguradong hindi ka magsisisi sa oras na bumili ka ng mga ito.

Kung sa Jollibee ay may “Crispylicious at Juicylicious” na pritong manok, tiyak sa mga pagkaing nabanggit ay “Creamylicious” sa iyong pagnanasa at sulit pa sa iyong pera!

“Ang masasabi ko lang sa mga pagkain tulad ng mais con yelo, chilled taho, at ice cream, ay nakakatulong ito sa mga estudyante na maging mas relaxed at maging cool sa mga pagkain katulad ng ice cream at iba pa.

Nakakatulong din ito sa Quezon Highers para makaiwas sa sobrang init,” saad ni Sophia De Guzman, isang magaaral sa baitang 8 pangkat SPJ Phoebus.

Kontra init Ngayon naman ay talakayin natin ang

iba’t ibang pagkain na masarap at katakam-takam na nabanggit ng mga Quezon highers.

Walang tatalo sa pagkaing kinalakihan, at isa sa mga laging hinihintay dumating sa bawat araw na kung tawagin ay ice cream.

Ito ang isa sa pinakapaborito ng mga Quezon Highers na kahit anumang oras bibisitahin nila sa pasukan ng paaralan ang nagbebenta ng ice cream, para lang matikman ito.

Bagama’t paborito ito ng nakararami, may ilan rin namang Quezon Highers na gustong bumili nito ngunit ayaw maglakad nang napakalayo para lamang makabili lalo na’t tirik na tirik ang araw. Kaya naman, nakakatulong na rin ang pagbebenta ng isang senior high school student na si Sarah Losloso o mas kilala bilang Ate Graham upang makabili ang Quezon Highers. Dahil siya mismo ang pumupunta sa mga silid-aralan ng mga estudyante, kahit saang parte pa sila ng paaralan.

Ang kasunod na pagkain naman ay ang Chilled taho. Kakaiba man sa ito sa karaniwang taho, ngunit paborito naman ito ng nakararami.

Mabibili lamang ito sa Main Canteen ng Quezon NHS at tila

Tamis ng taho, s'yang pait ng pantanggal ng buhay magtataho p at init

9

ni Fhebie Elize Pabelonia

dahil sa sarap, mabilis itong ma“Taho, taho kayo r’yan!” Pamilyar ka ba sa linyang iyan? Sa tuwing ubos kaya talaga naman sulit naririnig mo ba ito'y naaalala mo ang iyong nakaraan noong ika’y isang na sulit. paslit pa lamang? Iyong mga araw na ang bilis ng iyong pagtakbo Ang pinakahuli naman sa palabas ng inyong bahay sa tuwing naririnig ito, habang mayroong ating listahan ay ang saging at hawak-hawak na baso. mais con yelo na mabibili lamang sa parte ng ika-walong Ngunit sino nga ba ang “2 am, gigising na ako nawawalan na siya ng pagbaitang ng SPS malapit sa hindi kakaripas ng takbo sa para maggayak ng aking asa kung kaya pa ba niyang oval o mas kilala bilang tuwing may nagtitinda paninda kasi babyahe pa ipilit na lumaban para sa ‘tindahan ni ma’am Inojosa’. nito? Ang buhay nga ba ng ako ng Tayabas. 4:30 kanyang pamilya.

Hindi lamang ’yan, dahil magtataho ay ’sing tamis andyan na ako sa QNHS Kahit gaano pa man mayroon din silang itinitinng kanilang itinitindang para magtinda,” saad niya. kalakas ang hatak ng dang ulam at pang-meryenda. taho? Ang kinakain ng Bagama't kahit ang negatibong mga isipin sa Ang saging at mais con karamihan, habang kaniyang pawis ay tagaktak isang tao, hindi nagpadala yelo ang pinakatampok na nakakakain ang buhay na kakalako ng kanyang si Kuya Alfredo sa mga pagkain sa lahat ng mga bineng magtataho. paninda, ay hindi pa rin siya mapapait na isipin. Sa benta nila.

Sa umaga pa nagpapatibag. Pagod man halip, mas lalo pa niyang Kita naman na ang iba’t lamang, makikita siya sa araw-araw, mas sinisipagan sa bawat araw ibang pagkain na ito ay hindi lamo na ang mga pinipili niyang magpatuloy na dumarating para sa mang nakaka-tulong sa ating mga estudyante mula kaysa sumuko para sa kanyang pamilya, at Quezon Highers sa panahong ating sa Quezon kanyang pamilya. maging para sa kanyang nararanasan, pati na rin sa mga tinNational High “Napapagod din ako, sarili na rin. dahan o mga taong nagbebenta ng School (QNHS) may kasabihan nga kung Naniniwala siya na mga nito. Kaya ano pa hinihintay nyo, na nagkukuang bakal kinakalawang, kahit gaano pa man makisalo na at bumili, Quezon Highers! mpulan sa tao pa kaya? Pero tuloykahirap ang kanyang Ngayon ang panahon ay sobrang gate. Iyan ay tuloy lang, hangga’t may danasin, walang init ay ating tikman ang mga pagkaing dahil kay lakas pa ako at habang makakapigil sa kanya na nagsasarapan at nag-aalis ng init sa ating Kuya Alfmay umaasa sa aking gawin ang kanyang pakiramdam. redo Reppamilya,” dagdag pa niya. gampanin bilang asawa at Ganon pa man, kahit anong init ng pakiollo, isang Kahit sapat ang ama. Sa likod ng kawalan ramdam ang nararamdaman ay nawa ay tindero na kanyang benta para sa ng pag-asa, 'wag nating kalimutan na pahalagahan ang pinakama- pang-araw-araw na nagpapasalamat pa rin siya ating mga kalusugan. mahal ng pangangailangan ng sa Diyos dahil ginagabayan Dahil ang pagkain ng maraming mga pinoy. kanilang pamilya, hindi pa siya nito sa kanyang buhay malalamig na pagkain ay nakakapagdulot Halina't rin ito kailanman naging bilang isang magtataho. ng masakit na lalamunan at maaari ring silipin ang madali para sa kanya dahil Abutin man ng ulan, magdulot ng ubo't sipon. buhaymarami rin siyang makikita mo si Kuya "Masarap ang mga tindang malalamig magtataho ni nakakaharap na problema Alfredo na naglalako at sa school, minsan nga ay nakakailan akong Kuya Alfredo. sa pagtitinda. nagtitinda pa rin ng bili dahil sobrang init, pero hindi na ako Siya ay “Marami akong kanyang taho. Tag-init o masyadong nakakabili dahil ang lalamugumigising ng karanasan na naranasan; anumang panahon ay nan ko na ay sumasakit." Sabi ni Kyle 2:00 ng madaling tulad nang nadudulas ako hindi rin makakapigil sa Andrei Abdon, estudyante mula baitaraw upang simusa paglalakad kapag kanya. Makita mo man ang 8, pangkat SPJ Phoebus. lan na ang pagnagtitinda, pero kailangan siyang nahihirapan sa Mainit na kung mainit, pero kaya aayos ng kanyang kong tumayo kasi may bawat hakbang, hindi mo tayo ay kumain ng mga binibigay sa mga gagamitin sa naghihintay sa akin na pa rin siya masisilayang atin na pang palamig. Maraming pagtitinda. Pagsapit pamilya,” ani niya. sumuko. Kahit siya’y pamimiliian at maraming kakainin. naman ng 4:30 ng Ayon sa kanya, kahit mapagod sa negosyo ay Kaya ano pang hinihintay niyo umaga, ay nasa pa sinusubukan niyang hinding-hindi naman siya Quezon Highers? Tara na at tikpaaralan na siya upang maging matatag, mayroon mapapagod na mahalin man ang mga hinandang pagmagsimulang magtinda. pa ring mga araw na ang kanyang pamilya. kain para sa atin upang maibsan ang init ng ating katawan at pakiramdam.

Sulyap sa Maynila

10

ni Anika Marzella

M

atapos ang matagal na paghihintay, kami ay nagkaroon nang isang kahangahangang lakbay-aral sa lungsod ng Maynila. Sa loob lamang ng isang araw, kami ay nakapunta sa apat na magkakaibang lugar na nagdala sa amin nang iba’t ibang karanasan at sa mga kapanapanabik na pasyalan.

Una naming pinuntahan ang Maritime Museum. Dito, ako'y nabighani sa mga makabagong eksibisyon at mga palabas.

Nasilayan ko ang iba’t ibang parte ng isang barko, iba’t ibang uri ng mga barko, at isang interactive submarine. Ang mga tour guide ay nagbahagi ng kanilang kaalaman tungkol sa mga kahanga-hangang bahagi ng submarine at ang kanilang mga papel.

Ang sumunod na destinasyon ay ang Fort Santiago sa Intramuros.

Dito, ako ay namangha sa mga tanawin ng mga dating kaganapan sa loob ng kuta.

Nakita ko ang mga piitan kung saan inapi ang ating mga bayaning Pilipino na mas kilala sa katawagang 'Dungeon' at ang Ilog ng Pasig na umiikot sa paligid. Ang Fort Santiago ay nagpapamalas nang kahanga-hangang kasaysayan at nagpapaalala sa atin ng yaman ng ating kultura Sa Luneta Park, kilala rin bilang Rizal Park, kami ay namasyal sa mga magagandang hardin at natagpuan ang kapayapaan sa harap ng Rizal Monument. Dito, kami ay nagpakuha ng litrato kasama ang aking kaibigan sa halagang 50 pesos. Ang mga larawang ito ay magiging magandang alaala ng aming paglalakbay.

Hindi maituturing na kumpleto ang aming lakbay-aral kung hindi bibisita sa Mall of Asia. Sa MOA, kami ay namili ng mga stuffed toy bilang mga souvenir, kumain nang masasarap na pagkain, at nag-enjoy sa mga palabas ng fireworks at ang kamangha-manghang paglubog ng araw sa tabing-dagat. Ang MOA ay nagbigay sa amin nang isang espesyal na kasiyahan at kagandahan na hinding-hindi ko malilimutan.

Ngunit ang pinaka memorable na bahagi ng aming lakbay-aral ay ang aming pagbisita sa Manila Ocean Park. Dito, ako ay napamangha sa All Star Bird Show, kung saan ako ay natutuwa sa mga talentadong ibon. Sa oceanarium, ako ay namangha sa iba't ibang uri ng isda at naglakbay sa Trails to Antarctica kung saan nakita ko ang mga penguin. Hindi ko rin malilimutan ang nakakatuwang Sea Lion show, ang World of creepy crawlers kung saan nakita ko ang mga panganibong hayop at insekto, ang Super Toy Collection, at ang Jellies Exhibit.

Ang aming lakbay-aral sa Maynila ay puno nang mga kasiyahan, mga bagong kaalaman, at mga espesyal na ala-ala. Ito ay isang karanasan na nagpahalaga sa aming pagkakaisa bilang mga magaaral at nagbigay-daan upang mas lalo naming maunawaan ang kahalagahan ng ating kultura at kasaysayan.

Sa huli, ang aming paglalakbay sa Maynila ay nag-iwan sa akin ng matamis na ngiti sa aking labi at puso na puno ng pasasalamat. Ito ay isang karanasang nagdulot ng inspirasyon at kasiyahan sa aming mga puso na hindi ko malilimutan.

Ito ang aming lakbay-aral sa Maynila - isang kahanga-hangang paglalakbay na nagbukas ng aming mga mata sa kagandahan ng aming bansa at nagpalawak ng aming kaalaman. Sa mga susunod na taon, ang mga ala-ala at karanasang ito ay bitbit namin na magiging gabay sa aming paglaki at pag-unlad bilang mga mamamayan ng Maynila at ng buong Pilipinas.

Personally, I found the trip to be exciting and insightful. It was a great opportunity to step out of my comfort zone and explore new places ani ni Angela Clarisse Panado, estudyante mula sa Quezon NHS.

Halina't makisaya sa peryahan sa Lucena! ni Tahana Padora

N

aghahanap ka ba nang mapupuntahan at magagalaan kasama ang mga kaibigan, pamilya, o ’di kaya ang special someone mo? Halina't sumakay, maglibang, at sakyan ang rides sa peryahan sa likod ng Pacific Mall!

Dahil malapit na ang piyesta sa susunod na buwan ng Mayo sa lungsod Lucena, inihanda na ng mga nagpeperya ang kanikanilang mga rides at palaro na tiyak na makapagbibigay aliw sa mga kabataan at matatanda.

Ang peryahan ay isa sa mga karaniwang ginagawa sa tuwing sumasapit ang buwan ng Abril para sa mas matagal at maagang pagdiriwang ng piyesta sa Lucena sa Mayo 30. Ito ang lugar na madalas na pinupuntahan ng mga tao pagkatapos mag-piyesta na minsan ding nagsisilbing pasyalan.

Dahil ito ay naging tampok na sa mga Quezon Highers, dito madalas na pumupunta ang mga estudyante bago umuwi upang makapagkolekta pa nang maraming karanasan kasama ang kanilang mga kaibigan. Libre lamang ang entrance kaya siguradong bawas gastusin ito sa mga gustong subukan ang iba’t ibang palaro, rides, at kainan sa peryahan.

Ang pagbubukas ng peryahan ay magsisimula tuwing 5:30 ng hapon. Ngunit ang ibang rides ay 6:00 PM pa maaaring sakyan sa kadahilanang ang mga empleyado ay sinisigurado munang ito ay ligtas at maayos para sa kapakanan ng mga turista.

Ayon sa isang estudyante matapos magkapag-uli sa Pacific Mall, napagdesisyonan nilang magkakaibigan na sumakay sa iba’t ibang rides sa nasabing peryahan. Sa bawat pagsakay nila, malalakas na tilian at hiyawan ang lumabas sa kanilang bibig na naging isa sa masasaayang memorya na kanilang pinahahalagahan.

“Sa tingin ko, parang okay naman ang perya. Marami itong naibibigay na kaligayahan sa atin. Maaari itong pampatanggal ng stress, o pampalipas ng

oras. Marami ka ritong pwede magawa, katulad ng mga rides o booths, o magsaliksik/madiskubre ang iba't ibang klase ng pagkain na pumepresenta sa ating mga Pilipino,” pahayag ni Heloise Justine Evasco mula sa SPJ 8 Helios matapos masaksihan ang peryahan.

Sa kasalukuyan, kumpleto na ang mga rides at booths na masisilayan pagpasok sa peryahan. Ang Vikings, Frisbee, Ferris Wheel, Octopus, Horror Train, at Dragon Coaster ang ilan sa mga rides na makikita.

Ngunit hindi lang ’yan, dahil mayroon din silang iba’t ibang booths kung saan mayroong makukuhang iba’t ibang premyo. Nagsisimula sa 50 hanggang 100 pesos ang presyo ng mga rides, samantalang 25 naman pataas ang presyo ng mga palaro.

Mabilis lamang tumakbo ang oras, kaya’t ano pang hinihintay mo?

Akitin na ang mga gusto mong yayain upang makisaya at maki-isa sa piyesta dito lamang sa Lungsod Lucena!

Lakbay-Kultura: kbay-Kultura: ni Sophia de Guzman

K

ay gandang tanawin ang pinagmamasdan sa matataas na bundok at mga bahay na magkakadikit. Sa bawat haplos ng hangin na dumaraan ay malilimutan ko ang aking mga

problema. Lugar na maituturing kong “pahinga.”

Kung nais mo muling makapunta sa isang lugar na hindi mo pa napupuntahan at gusto mong makaranas ng Baguio feels, halina’t sumama sa Lakbay-.

Kultura ng Quezon National High School (Quezon NHS).

Ang proyektong ito ay isinasagawa taon-taon tuwing buwan ng Pebrero.

Kaya’t ano pang hinihintay mo? Narito na ang iyong pagkakataon upang muling maranasan ang muli mong pagbalik sa Baguio!

Ang Lakbay-Kultura ay bukas para sa lahat ng Quezon Highers upang makadayo sa Baguio at saktong-sakto para sa Panagbenga Festival na ipinagdiriwang tuwing Pebrero na maaabutan ng mga mag-aaral na sasama sa mahabang paglalakbay.

Upang makasama, kailangan mong maghanda ng 200 pesos. Ngunit huwag kalilimutang

mahalaga rin ang pagkonsulta sa magulang kung sila ay papayag sa iyong pagpapunta. Ang mga Quezon Highers ay mayroong tatlong araw upang ma-enjoy ang mga lugar sa Baguio at mananatili sa Mabini Elementary School sa oras nang pagpapahinga o pagtulog.

Ang kauna-unahang destinasyon na pupuntahan ay sa The Lions Head. Pagkatapos nito, magkakaroon ng City tour kung saan pupunta ang mga manlalakbay sa Lourdes Grotto, Mirador, Stone, Cave, Bamboo Eco Park, Tam-Awan, Igorot Stone Kingdom, Straberry Farm, Wright Park, Botanical Garden, Mines View Park, at Good Shepherd Convent.

Bibigyan din ang mga estudyante ng libreng oras kung saan maaari silang pumunta sa Burnham Park at Night Market habang kasama ang kanilang guro upang sila ay magabayan. Kasama na rin dito ang panonood sa makulay na parada na pinaliligiran ng mga bulaklak ang mga floaties na kung tawagin ay Panagbenga Festival.

Ang layunin nito ay hindi lamang basta gala o pasyal ngunit nakapagbibigay rin ito nang panibagong kaalaman sa mga estudyante ukol sa kasaysayan ng bawat lugar na pupuntahan kasama na ang kanilang kultura upang ito ay pahalagahan at mahalin.

It's actually my first time going to Baguio at ang masasabi ko sa experience ko rito ay nakakapanibago, dahil nasanay ako sa Lucena na super banas tapos doon super lamig talaga. Masaya rin ang naging karanasan ko rito dahil nakaexperience ako ng mga bagong bagay at kultura ng mga taga-Baguio.

Medyo nakakapagod dahil maraming lakaran pero super saya naman,” pahayag ni Eliana Sofia Escobiñas mula sa ikawalong baitang ng SPJ Phoebus na nakasama sa LakbayKultura nito lamang taong 2024.

Kaya’t ano pa ang hinihintay mo? Tara na at muling bisitahin ang Baguio sa isang sulit at masayang paraan!

11 ni Eliana Escobinas

A

ng Kolehiyo ay maaaring maging magastos kaya naman si Sarah Losloso na mas kilala sa tawag na “Ate Graham”

na isang senior high school at graduating student ng Quezon NHSay nagbebenta ng graham balls sa paaralan upang mapaghandaan ang kanyang pondo sa kolehiyo at para makatulong sa kanyang pamilya sa kanilang mga gastusin.

Araw-araw, maaga siyang pumapasok sa paaralan. Kung mayroon siyang bakanteng oras ay lumalabas siya sa kaniyang klasrum at nililibot ang buong paaralan upang ibenta ang kaniyang mga graham balls. Kung sakaling makapag-iipon siya para sa kolehiyo, kukunin niya ang kursong turismo/tourism upang makamit ang pangarap niyang maging flight attendant balang araw.

Gumagawa siya ng mga graham balls arawaraw at sinisigurado niyang malinis talaga ang mga pagkain na binebenta niya. Ang mga graham balls ay nagkakahalaga ng 5 pesos bawat isa. Sa loob lamang ng isang araw ay nakakapag benta at nakakaubos siya ng isang malaking topper wear na puno ng graham balls.

“For me, I can say that ate’s graham balls are very yummy and every time I take a bite out of it, I feel satisfied and I feel happy because the graham balls are very yummy. All I can

say about the price is okay lang and it's cheap" pahayag ng isa niyang suki na si Sophia Deguzman mula SPJ Phoebus.

Ang graham balls ay madali lamang gawin nang hindi naglululuto o nag-be-bake dahil ang kinakailangan lamang sa paggawa nito ay ang mga dinurog na graham cracker crumbs, condense milk, at marshmallow. Ang panghimagas na ito ay napakalambot at chewy sa bawat kagat kaya’t siguradong sulit at mag-eenjoy ka. Ang paggawa ng meryendang ito ay budget friendly dahil sa halagang 161 pesos ay makakagawa na ng maraming graham balls.

Kumakailan lamang ay mayroong memorandum na kalalabas lamang nitong Pebrero 28, 2024 na “Vendors shall not be allowed to bring in food items inside the school canteen/premises”. Sa kabila nito, hindi iyon hinayaan ni Ate Graham na pigilan siya sa pagtitinda. Kaya naman, siya ay kaagad nagtungo sa principal’s office upang humingi ng permiso sa punong guro, at sa hindi inaasahan ay pinayagan itong mag-benta.

“Ang masasabi ko sa mga working students ay ipagpatuloy mo lang ito dahil hindi tayo magbebenta habang buhay dahil may awa ang Diyos,” ani ni Ate Graham.

Dagdag pa niya, kung tayo ay magsisikap at hindi pababayaan ang pag-aaral, makakamit natin ang ating pangarap dahil ito ang pinakamahalagang bagay upang makakuha ng magandang trabaho.

Ligaw sa Paaralan ni Xiandrine Leyola

S

ila’y makikita sa mga pasilyo ng paaralan, sa hagdanan, tumatambay sa kantina, nagpapahinga sa mga bakanteng upuan, at nagmamasid sa mga tao sa paaralan na

animo’y mga bantay. Ang mga pusa na ito ay may pagasa pa rin sa kanilang buhay, na parang estudyante o guro na nagpasyang manatili at magpasaya sa mga tao sa loob ng paaralan.

Ang Quezon National High School (QNHS), ay mayroong araw-araw na mga bisita na hindi tao, kundi mga nilalang na nakapagbibigay saya sa kanila na kung tawagin ay mga “pusa”. Maraming estudyante, lalo na ang mga mahihilig sa pusa ang karaniwang nakakatanggap ng malambing at nakakaginhawang yakap mula sa mga ito. Nakakawala rin ang mga estudyante sa “stress” sapagkat nararamdaman nila na ang mga pusang ito ay isa na ring kaibigan na maaari nilang kausapin at haplusin, hindi man sila naiintindihan nito.

“Para sa akin, ang mga pusa ay nagpapasaya sa akin kaya't tuwing nakikita ko sila ay masaya ako at nakikipaglaro ako sa kanila,” sabi ni Kairi Diaz.

Maraming estudyante ang nagsasabi na ang mga pusa ay maituturing na magagaling na “stress relievers.” Sila kasi ay itinuturing na parang isang kaibigan na nakakagaan ng problema, nakapagbibigay ng saya, at maituturing na mababait.

Napatunayan na ang mga pusa ay nakakabawas ng “stress,” pagaalala, nagkakapagpabuti ng “immune function,” at nakapagbibigay ng kaligayahan. Ayon sa ilang pananaliksik, ang mga pusa ay mapagkakatiwalaan.

Isa rin ang mga pusa sa mga nagbibigay ng aliw. Sa kanilang mga maaamo at mausisang mga mata, sila ay nagbibigay ng magaan na atmospera para sa mga estudyante.

“Bawal po ako magdala ng pusa sa bahay kaya masaya ako na may ilan na gumagala rito,” ang ilang mga estudyante na hindi pinapayagan na mag-alaga ng pusa o alagang hayop sa kanilang tahanan ay nagkakaroon nang pagkakataon upang mag-enjoy sa mga sandaling kasama ang mga pusa sa loob ng paaralan.

Bagama’t maaari silang magbigay ng aliw sa loob ng paaralan, nangangailangan pa rin nila nang mas maraming suporta at gabay upang hindi magkapagdulot ng pinsala sa mga tao sa loob ng paaralan. Mas mabuti na rin kung sila ay makakatanggap nang mas maayos alaga, katulad na lamang ibang mga pusa; kung tutuusin ay kailangan nila nang mas maayos na tahanan upang mabuhay nang matagal.

Gayunpaman, kahit wala sila sa tamang lugar upang mabuhay, sila ay nabubuhay nang natural kahit walang regular na nagaalaga sa kanila. Ngunit mayroong mga tao na nag-aalaga sa kanila kahit na pansamantala lamang: ang mga guwardiya, guro, at ilang mga estudyante.

Ang iba ay nag-iiwan sa kanila ng mga tirang pagkain sa mga

pusang kanilang nakikita.

Makikita sa ikawalong baitang si Covida. Tinatawag din siyang “Siopao” dahil palagi siyang buntis. Pinapayagan ng mga guro sa faculty na manatili o pumasok si Covida sa loob sapagkat isa siya sa mga pusa na palaging naroon. Hindi lang mga estudyante ang nakakatanggap ng aliw sa mga pusa, kundi pati na rin ang mga guro.

“Sa totoo lang hindi talaga sila na aalagaan kagaya ng ibang hayop na may kinikilalang amo, pero hindi namin sila pinapaalis dahil nabubuhay naman sila nang maayos dito,” pahayag ni Otilla N. Anat, isang guwardiya sa QNHS. Hindi man sila palaging inaalagaan o binabantayan tulad ng ibang mga pusa, sinisigurado naman na sila ay ligtas. May mga guro sa baitang 10 na nangongolekta ng kanilang mga natirang pagkain at pinagsasama-sama ito upang pakainin ang mga pusa na naninirahan sa lugar na iyon. Maraming mga pusa ang naglalakad dito, tulad nila Whitie at Oreo na kilala sa paaralan.

Madalas na makikita ang mga pusa na tumatambay sa pergola at sa hardin kung saan sila karaniwang nakikita na naglalaro kasama ang mga estudyante.

Hindi lang nila pinapasaya at pinapagaan ang pakiramdam ng mga estudyante, sila rin ay nagsisilbing kaibigan at sandalan sa tuwing ang mga mag-aaral na lumalapit sa kanila ay nag-iisa. Sila ay naiiba sa mga pusang mayroong masusungit na kaugalian; dahil sabi nga nila, ang mga pusa na ito ay mababait at mapagkakatiwalaan.

Mapanghamon na Dula ng QNHS SinTaLab, Handog sa Pamamagitan ng "Mando" ni Mary Joy Maralit

S

a huling linggo ng Pebrero, inihayag ng Quezon National High School (QNHS) ang SinTaLab (Sining Tanghal Laboratoryo) na may paparating na dula may pamagat na “Mando”. Magaganap ang pagtatanghal mula Marso 9 hanggang 10, 2024, at gaganapin ito sa Pacific Mall Event Center na matatagpuan sa ikatlong palapag Ang dula ay isang kombinasyon ng musikal at drama.

Ito ay naglalahad ng kuwento nang kawalan ng katarungan at isang lipunan na hindi pantay-pantay.

Ipinapakita rin nito ang iba’t ibang pananaw at pagiisip ng mga karakter.

Isang kuwento na makakarating sa lahat ng manonood kung paano ang mga nasa tuktok ay nag-aangkin ng katarungan habang ang mga nasa ibaba ay umiiyak sa kawalan nito.

Naghahanda ang QNHS SinTaLab para sa kanilang dula sa pamamagitan ng pagbebenta ng tiket na nagkakahalaga ng PHP 80 para sa mga mag-aaral ng QNHS at 120 pesos para sa mga sa mga walk-in at mga taga-labas.

“Ang isang-aktong dula ay nasa genre ng krimen-misteryo at nagbibigay ng tatlong bersyon kung paano namatay ang pangunahing tauhan na si Mando sa Barangay Laging Saklolo, na matatagpuan sa bayan ng Socorro,” pahayag ng tagapayo ng QNHS SinTaLab na si Gng. Yvonne Charisse Gamis, “Dahil dito, layunin ng dula na ipakita ang iba't ibang pananaw ng lipunan sa karahasan, kung paano hinarap ng mga taong may kapangyarihan ang kalayaan mula sa parusa, at kung paano kinakaya ng mga taong walang kapangyarihan ang ganitong sitwasyon,” dagdag pa niya.

Ang palabas ay nagtatagal ng dalawang araw. Bawat araw ay mayroong dalawang pagtatanghal na magsisimula sa Marso 9 alas-2 ng hapon at alas-5 ng hapon at sa Marso 10, alas-2 ng hapon at alas-5 ng hapon.

Sa pamamagitan ng “Mando”, ang mga manonood ay bibigyan ng mga pagsasanay at mga hamon na kinakailangan nilang harapin. Halimbawa, maaaring hilingin sa kanila na mag-isip ng mga solusyon sa isang problema o kumuha ng mga desisyon sa loob ng isang limitadong oras. Ito ay isang paraan upang mabigyan ng pagkakataon ang mga manonood na maging bahagi ng kuwento at makaranas ng kakaibang karanasan.

12

PHOEBUS’CROSSWORD

Made by Megan Mandalihan Althea De Los Predes

Edited by Sophia de Guzman

HORIZONTAL

*tinutok ang electric fan sakannila dahil sa sobrang init #livingtheli

fe

1. First Achievement of Phoebus 3. First Practice Teacher

ELECTRIC FAN : Eliana Sofia Escobiñas

5. Class President

9. The tallest in class

10. One of the characteristic in Phoebus 14. Banduria Player 15. First Subject 17. Likes Annoying others 18. Meaning of Phoebus 19. The SPJ Coordinator and teacher in Print Journalism II 20. The columnist in class

VERTICAL 2. Phoebus’ favorite thing to do 4. Phoebus’ theme song 6. Symbolizes the Phoebus 7. Phoebus’ best at 8. Another name of Phoebus 12. An issue in Phoebus 13. The Adviser of Phoebus

Mga titig ng kaklase mo nung sainyo lang nakatutok ang electric fan Boombastic side eye

13

AI drone, pinangsusuri sa mga coral reef ni Benedic Abuan

I

SAKIT. Bagong sakit na Pertusis o ang sakit na whooping cough lalo na sa mga bata laganap sa lalawigan ngQuezon. psopkids.com

45 na kaso ng pertussis, naitala sa lalawigan ng Quezon ni Anika Marzella

S

a loob ng unang apat na buwan ng 2024, ang Lalawigan ng Quezon ay nakapagtala ng 45 kaso ng Pertussis, o mas kilala

bilang whooping cough. Ayon sa mga ulat, ang mga kaso ay naitala mula Enero 1 hanggang Abril 13.

Sa mga kaso na ito, siyam ang naging positibo sa laboratory testing para sa Pertussis, habang ang natitirang 36 ay itinuturing na mga klinikal na kaso. Sa kabutihang palad, walang naitalang namatay dahil sa sakit na ito sa loob ng nasabing panahon.

Ang pertussis ay isang uri ng karamdamang may ubo na nagsasanhi ng kamatayan, na nagmumula sa isang bacteria na kung tawagin ay "Bordetella Pertussis Bacteria".

Ang mga bata na wala pang isang taong gulang ang pinakamaapektuhan ng Pertussis. Sa kabila ng mababang bilang ng mga kaso ng Pertussis sa lalawigan, ang mga awtoridad ay nagbibigay pa rin ng babala at paalala sa publiko.

Inaanyayahan ang lahat na magpabakuna laban sa Pertussis, lalo na ang mga magulang na may mga`

EDITORYAL

Ai nakakaSORA

K

amakailan lamang naglabas ang isang kumpanayang Open Ai nang isang AI na talaga namang kamangha-mangha. Ito si Sora Ai, si

Sora ay isang Ai na kayang gumawa ng 1 minutong bidyo gamit ang mga salita at iyong imahinasyon Nakakagulat man subalit maraming kaakibat ito dahil madaming tao ang maaapektuhan nito, maaaring gawin ni Sora Ai ang kanilang mga trabaho tulad ng paggawa ng mga pelikula dahil ang trabaho ni Sora ay mag generate ng mga video gamit ang mga salita.

"Our research of human and AI-made videos found that most Americans could not tell the difference between them, raising an array of implications for content-driven industries and regulators," saad ni Dritan Nesho, isang Harvard's Institute para sa

Inaanyayahan ang lahat na magpabakuna laban sa Pertussis, lalo na ang mga magulang na may mga anak na wala pang isang taong gulang. Ang bakuna ang pinakamabisang paraan upang maiwasan ang sakit na ito.

Ayon sa Department of Health, kung mayroon mang sintomas ng Pertussis, tulad ng matagal na ubo na may kasamang tunog na parang "whoop" tuwing hihinga, mahalagang magpakonsulta agad sa doktor. Ang agarang pagkilala at paggamot sa sakit na ito ay maaaring makaiwas sa mga komplikasyon at makatulong sa mas mabilis na paggaling.

sang drone sa ilalim ng tubig ang gumagamit ng AI upang mag-survery sa Great Barrier Reef habang may malawakang coral bleaching event sa pinakamalaking reef ecosystem sa buong mundo.

Noong 1950s, nagsimula ang paggamit nga AI underwater drone ng U.S. Navy na tinatawag na "Sleeping Beauty,"na nangunguna sa ilalim ng dagat na idinesinyo para sa mga clandestine reconnaissance mission.

Ang Hydrus, isang underwater drone, na gumagamit ng Artificial Intelligence para sa pag-aaral ng mga coral reef.

Nakaranas ng malaking coral bleaching ang Great Barrier Reef ng Australia, na kadalasang dulot ng mas mainit na mga karagatan.

Tinutulungan ng Hydrus ang mga marine scientist na makamit ang higit na katumpakan at pagiging regular sa kanilang mga survey na humantong sa mas mahusay na pananaw sa mga epekto ng pagbabago ng klima sa pinakamalaking reef ecosystem sa mundo.

Si Melanie Olsen ang namumuno sa programa ng Reef Works sa Australian Institute of Marine Science.

Ang Hydrus ay ganap na autonomo, may saklaw na humigit-kumulang na 5.5 milya para sa hanggang 3 oras.

Hanggang sa lalim na 10,000 talampakan ay maaari itong sumisid at kumuha ng footage gamit ang isang 4k camera.

Ang drone, na binuo ng Advanced Navigation, ay mayroon ding acoustic modem, forward facing sonar, at AI-powered na navigasyon.

Ginagamit ng Hydrus ang AI image processing upang uriin at suriin ang mga imahe sa loob.

Inuugnay ng mga eksperto ang mga pangyayaring ito sa coral bleaching sa pagbabago ng klima.

"We're in the midst of another mass coral bleaching event right now which means the Great Barrier Reef is at threat from climate change and that's why AIMS is investing heavily in trying to expand our monitoring systems to be able to collect the data that decision makers need to be informed," dagdag pa niya.

Quantitative Social Sciences.

Para sa Tanglaw Phoebuseño, mas lalong makukuha ng mga ai ang trabaho ng mga tao at maari pa itong magamit sa masasamang gawain tulad nalang ng paggawa ng video na malalaswa na puwede ipang blackmail sa iyo.

"Among the 1,000 adults respondents were shown four high-quality photorealistic-looking sample video outputs generated by Sora, 60% of respondents incorrectly guessed that a human-generated that video," dagdag pa ni Nesho.

Hindi maiitanggi na nagiging advance at mas enchance na ang mga ai tulad nalang ni Sora ngunit hindi pa ito sapat upang ang mga tao ay palitan ng trabaho at gamitin ng mali.

Sabi pa ni Tyler Perry, isang filmaker na natatakot sa epekto ng AI sa mga creative na industriya at itinigil niya ang nakaplanong pagpapalawak ng isa sa kanyang mga production studio dahil kay Sora.

Kung susumahin ay napaka advance ang kayang gawin ni Sora kung iisipin ngunit mas nalalamangan na tayo ng mga ai at maari pa makaagaw sa pamumuhay nating mga tao.

KOLUM Kalusugan o kaalaman?

Panahon laban sa edukasyon Ni Fhebie Elize Pabelonia Aaliyah Cassandra Sura

K

akaligo pa lamang tagaktak nang muli ang pawis. Bukas na ang electric fan o air-conditioner damang-dama pa rin ang init.

Suliranin ng bansa ngayon ang panahong ito. Tila naaapektuhan ang mga mamamayan ng lubos dahil hindi nila magawa ng maayos ang mga gawain sapagkat sa bawat galaw, papawisan

ka kaagad at kahit saan naman mapadpad, init ang sisingaw.

Malaki't seryosong problema ito dahil ang masyadong tag-init ay nagdudulot din ng sakit. Ang iba ngang mga paarala'y suspended o walang pasok dahil dito. Lubos na nakapeperwisyo ang klimang ito sa

ngayon kaya't marapat itong pag-usapan, paano nga ba ito masosolusyonan?

Kasalukuyang bumalik ang edukasyon sa sistemang modyular at

dalawang beses na lamang ang pagpasok sa paaralan mismo. Ang perwisyong dala ng init ay 'di lamang apektado sa kalusugan, ngunit maging ang edukasyon.

Tamang desisyon lamang na pansamantalang baguhin ang schedule dahil sa ngayon, may isa pang problemang kinahaharap ang bansa at iyon ay ang pertussis na kasalukuyang kumakalat sa ibang bahagi ng bansa.

Ito'y sakit kung saan ang tao'y nakararanas

ng kakaibang ubo. Sa tingin ko, nakaaapekto rin ang init sa sakit na ito. Mahihirapan ng lubos ang mga estudyanteng nakadaranas ng asthma, lalo na't kakaiba ang singaw ng araw sa ngayon. Ang pagbalik sa sistemang modyular o online classes ang higit na sa pinakang maayos na solusyon para rito.

Hindi lamang mga mag-aaral ang apektado subalit pati na rin ang mga guro at iba pang mga may trabaho sa paaralan.

Kalusugan na nila ang nakasalalay rito.

Dapat din nating simulang muli ang pagaalaga sa ating kapaligiran sapagkat malaking tulong na ito upang maiwasan ang mga suliraning ganito.

Pagtatanim, pagbabawas sa paggamit ng kuryente't tubig.

ni Althea Ruvey De Los Predes

S

a mga pagkakataong may ipinagdiriwang na okasyon ang mga Pilipino, madalas mong makikita sa hapag ng kanilang mga mesa ang mga pagkaing malakas sa kanilang panglasa, lalo na ang mga nakaka-akit na amoy na nalalanghap tinititigan mo pa lamang.

Isa na sa mga pagkaing lagi mong makikita ay ang pansit, isang pagkain na patok sa mga okasyon ng mga Pilipino, merong walang katapusang habang pagkain na nilahukan ng maraming pangpalasa na kumakatok sa mga panlasa.

“Kumain ka ng pansit para humaba pa yang buhay mo,” madalas rin nating naririnig ang kasabihang ito kapag may pansit na nakahain, ngunit, paano ka nga ba

makasisigurado na hahaba nga ang iyong buhay kapag kakain ka ng pansit?

Kasaysayang pinag-ugatan Ayon kay Kuya Kim ng 24 oras, ito ay nagsimula sa emperor ng china noong sinaunang panahon na nagngangalang ‘Wu’ mula sa dinastiyang Han. Pinaniwalaan niyang ang mga taong may mahabang anyo ng mukha ay ang mahahaba ang buhay.

Kinalaunan, iniugnay ng mga tsino ang paniniwalang ito sa ngayo’y tinatawag na noodles o pansit.

Ipinakilala ang noodles noong ikatlong siglo ng AD noong ito’y hindi pa masyadong sikat sa panlasa ng mga tao at maiksi pa ang mga ito.

Tinawag nila itong ‘Mian Pan’ ng mga tsino sa panahong natuklas pa lamang nila ang ganitong uri ng pansit.

Sa mga sikat na uri ng pansit na nagmula sa Hokkien na salitang “pian e sit” na nangangahulugang “food that is easy to cook” o pagkaing madaling lutuin. Ang iba pang uri ng pansit ay kabilang ang palabok, pancit luglug, at pansit habhab.

Hahaba nga ba ang buhay?

Sa unang tingin, mapagtatanto mong may posibilidad nga na makapagpahaba ito ng buhay dahil sa anyo nito, dahil ang

noodles o pansit ay dating mas kilala sa ‘yimein’ na kilala rin bilang ‘sau mein’ na nangangahulugang ‘longevity noodles’ayon sa Australian Broadcasting Corporation.

May kasabihan ring “The longer your noodles the longer your life will be,” na kaugnay sa mga pansit na hindi ginugupit upang magkaroon ng

Ngunit, hindi lagi maganda ang magiging epekto nito sa iyong kalusugan dahil ang sobrang pagkain nito ay maaaring mag-resulta sa mga karamdaman o problema. Maaari na rin nating sabihin na hindi lang pansit ang makakapagpahaba ng iyong buhay pero pati na rin ang paraan ng pamumuhay.

LATHALAIN

ng at malusog na buhay.

Dagdag pa, simbolismo rin ang noodles ng kasaganahan at swerte.

14

15 Ice Cream, stress therapy

ng mga mag-aaral Ni Tathana Angela Padora

B

ilang isang estudyante kadalasan sila ay nakakaramdam ng stress, pagod, anxiety, depression o mga pakiramdam na nakaka sagabal sa pang araw araw na buhay. Dahil ito sa mga gawaing pampaaralan at stress na nakukuha nila maging sa loob o labas ng bahay.

Isa sa solusyon dito ay ang ice cream, dahil isa ito sa mga stress reliever na pagkain ng mga estudyante sa panahon ngayon. May tinatawag silang "Ice cream therapy" kung saan sa pagkain ng ice cream mababawasan ang stress, pagod, anxiety, at iba pang negatibong pakiramdam upang mas maging mas maging masigla sila sa kanilang gawain.

Katulad na lang ni Yosef Sean Evasco mula sa paaralang Quezon NHS. Noong una ay nahihirapan sya dito dahil wala syang

solusyon. Hanngang sa na diskubre nya na ang pagkain ng ice cream na nakakatangal ng stress.

"Humahanap ako ng paraan upang matanggal ito. Isa na dito ang pagkain ng Ice Cream. Ang pagkain nito ang nagtuturing sa akin bilang isang "Stress Reliever." Nababawasan nito ang stress o kahit ano mang masamang pakiramdam na nararanasan ko dahil sa temperatura nitong taglay na kakapaglabas ng stress ko," saad niya.

Ngunit hindi lamang stress ang natatangal nito. Nakatutulong din ito upang mapakalma tayo sa mga pangyayaring nakakapag pakaba sa atin. Katulad nalang ng pagpapakalma sa isang tao na inaatake ng anxiety o depression.

Ayon pa sa U.S Department Agriculture, naglalaman ng Ltryptohan ang ice cream at ito ay mayroong a-amino acid, kung saan nakatutulong itong

makabawas ng gawain sa nervous system.

Nakakatulong din ito upang magpasaya ng damdamin ng isang tao at makapag parefresh at

makapagpagaan ng nararamdaman ng isang tao. Ang karamihan pa nga ay napapasaya nito dahil sa lasa nito.

Musika Sa Ating Tenga, Tagapagligtas ni Sophia Marielle de Guzman

I

sang tono, isang himig, tugtog mo lamang ang iyong paboritong musika. Ang problema mong dala at iyong sama ng loob ay lahat mawawala at iyong loob ay giginhawa.

ating low cortisol levels. Pati ito ay nakakaganda ng ating mood, nakakapagbigay ang musika ng antig at tayo’y mapapasayaw sa musika.

Kapag pinapatugtog ang Musika, ikaw ay mapapaakit at madadala sa ritmo nito. Talagang nakakapagbigay ng tulong sa lahat, lalo’t na sa ating kalusugan.

Ayon din kay Google ang Musika ay nakakaalis din at nakakabawas ng stress, nakakababa ng anxiety at depresyon. Lalo’t na nakakapagbigay ang musika ng benepisyo katulad nang pampawala ng stress, nakakabuti ng memorya, nakakapaglakas ng katalinuhan, pagbutihin

Musika, kasabihan nga ng mga iba "Music is soothing for the soul."

Talagang nakakalma ng loob at damdamin. Ito rin nakakapag kalma ng nervous system at ang

ang kalidad ng pagtulog, at ito ay maaaring gawin na music therapy at sa pagpapabuti ng Mental Health.

Kapag tayo’y nakakaramdam ng galit, inis at pagkagigil o mga negatibong damdamin maari tayong makinig sa musika na masaya dahil nakakatulong ito sa pag wala ng ating sama ng loob at pagpapakalma satin.

Nakakatulong din minsan ang musika sa pag-aaral natin, dahil

nakakapagbigay ng buo ng pagtitiis sa gawain, nagbibigay ito ng motivation at mas lalo itong mabisa sa pagagawa ng mga gawain natin ng mabilis.

Lalo’t nakakapagbigay antig sa damdamin.

Hindi talaga natin kaya mabuhay kapag wala ang Musika sa ating tabi, Ano na? Makinig na sa Musika!

Cravings :

16

ni Christine Joyce Nanas

Sa isang mala-kumukulo, nalalanghap, at nakikitang pagkain, talagang hindi maiiwasang maglaway.

Ang ating gana ay nakasalalay sa ating pagnanais para sa pagkaing pumapasok sa imahinasyon. Ito ay isa sa mga pinaka-karaniwang kaso na nangyayari sa atin na 90% katao ang

nakararanas. Maaaring mang- - yari ito ngayon, bukas, sa su-sunod na linggo, o sa susunod na minuto. Ito ay isang pangkaraniwang pangyayari na madalas nating nararanasan sa ating pang-araw-araw na buhay.

Isa sa madalas nakakaranas ng “cravings” ay si Rhommel BautistaRodriguez, estudyante mula sa ika-12 na baitang ng STEM sa Quezon National High School (QNHS) noong nakaraang taon 2023 na ngayo'y nasa

mga matatamis o maaalat, kabilang na rin ang mga prutas.

Maaaring mabawasan ang stress sa oras na na-satisfy ang cravings.

Sa kasamaang palad, ang emotional eating ay hindi nagagamot ang emosyong problema.

Ang mga pananabik sa pagkain ay nakakabawas sa kalungkutan o pagkabalisa.

Maaari ring lumitaw ang mga ito sa unang trimester ng pagbubuntis o sa panahon ng regla.

Batay sa resulta ng pag-aaral, ang mga kumakain ng mahigit 470 grams ng prutas o gulay o halos dalawang tasa ng mga ito araw-araw ay 10% lower ang stress na nararanasan kumpara sa mga kumakain ng 230 grams ng prutas o gulay o halos isang tasa lang.

kolehiyo na. Nagkataon ding may Lactose Intolerance, at nagsasabi na paulit-ulit siyang nagnanais ng mga pagkaing nakadepende sa kaniyang pagnanasa.

Batay sa pananaliksik, ang pagnanais sa isang pagkain ay tumutukoy sa bahagi ng utak na makapag-isip ng pagkain na makakapagpatigil ng “cravings”. Maaari rin itong magresulta mula sa hormonal imbalances, kabilang ang mga kinasasangkutan ng leptin at serotonin. Bagama't hiwalay ito sa pagkagutom, ang mga cravings ay bahagi rin sa mga sentro ng gana sa utak.

Ito ay maaaring magdulot ng kasiyahan sa sarili, at kung minsa’y ginagawa itong “reward” o “comfort” sa sarili. Ang mga katagang, “Deserve ko naman ’to!” ang madalas na sinasabi ng ilang mga estudyante o ng indibidwal sa oras matikman ang pagkain na kanilang inaasam-asam.

“I have lactose intolerance, and it's been ages since I last consumed products with lactose in it, hence, I have a perpetual craving for anything with dairy that I can't entertain.

Aside from that, due to special circumstances (by which I mean most of the time), I crave extremely salty foods.

There are times naman that I crave for fruits — still on the extremes — like oranges, grapefruit etc. I also have random cravings for Japanese foods, I can make Japanese dishes with ingredients I can obtain, but it's just occasionally given the scarcity of some,” saad ni Rodriguez.

Dagdag pa niya rito, isa sa mga nagdudulot nito ay ang stress sa akademiko na talagang nakakaapekto sa kanyang cravings. Katulad na lamang ng

Maraming uri ng pagkain ang karaniwang napaghihiligan ng mga tao. Matamis, maasim o malansang pagkain. Mayroong parehong benepisyo at masasamang dulot nito sa ating kalusugan, kabilang na ang pagtulong nito upang mapawi ang emosyonal na stress o mabawasan ang pagkabalisa, ngunit maaari rin itong maging sanhi ng pagtaas ng timbang ng katawan dahil sa dami ng mga calorie na kinokonsumo ng mga tao.

“It's a fulfilled craving after all. There's this satisfying moment when your cravings are fulfilled, you’re full, and you have the sense of accomplishment that you did something to deserve such [as] a treat for your cravings,” dagdag pa ni Rodriguez.

Sa bawat pagkaing pumapasok sa ating imahinasyong nakapangpapawaksa sa pagnanasa sa isang pagkain na nagpupuno ng kasiyahan at pagiging kontento sa ating pangangatawan.

Sandamakmak na masasarap na pagkain ang pumapasok sa ating utak sa bawat oras na tumatakbo.

Ang ilang pagnanabik ay maaaring hindi maiwasan, sapagkat ito ay isa sa mga pinakamadalas na sitwasyon na ginagawa o nararanasan natin. Ito ay isang karaniwang kagalakan ng bawat indibidwal na hindi mahihinto.

17

Marthena, Gabriel nag-uwi ng anim na gintong medalya Ni Zackaria Maby Bautista

N

aganap ang Palarong Quezon 2024 sa ‘Atimonan Balagtas Sports Complex’ nitong Marso 7-10. Isa sa isinagawang isports dito ay dance sports. Mahigit 12,000 estudyante ang nakipaglaban sa iba't ibang laro.

Isa rito si Kirsten Marthena Blaire Bacher, estudyante mula SPJ 9 at ang kanyang kapares na si Gabriel Pangilinan, SPS 10 ang nakilahok sa palarong ito. Nakasungkit din sila ng anim na gintong medelya rito.

Grade A Standard, Solo Dance Waltz, Solo Dance Tango, Solo Dance Viennese Waltz,

at Solo Dance Foxtrot, Solo Dance Quickstep ang kanilang mga napanalunan na gintong medalya.

"I also want to thank my partner, the most beautiful of all Gabriel Pangilinan, thank you for being here for me all the time, thank you for fixing my hair and I really want to thank you so much for gui- ding me and pushing our- selves to do our very best and to dance to the fullest, I want to thank you so so much!,” saad ni Bacher para sakanyang kapares.

Kaniyang mga kaibigan, guro at magulang ang hanga sa kaniyang talento sa pag-sayaw.

"Just keep on training, I believe that nalalapit na Regional Compeition.

Makikita sa mga nakaraang mga post ni Bacher na tungkol ito sa mga pagkapanalo niya sa iba pang kompetisyon sa larangan ng dance sports.

"I want to thank all the people who supported me and kuya chikoy even be- fore the competition. I want to thank all the parents, aunts and uncles that su- pported us and also all the little kids that cheered during the comp as well as those who took pictures, thank you" mensahe niya.

Nasungkit ng isang mag-aaral sa QNHS ang tanso at pilak sa kompetisyon ng Taekwondo Ni Christine Nanas

Nagwagi ang isang estudyante mula ibang stance at inayos ang tindig namin, paulit-ulit naming ginawa ang iba't ibang sa Quezon NHS sa isang kom-petisyon suntok at sipa," saad ni Leyola. ng Taekwondo sa natang-gap niyang Dagdag pa rito, upang gumaan ang kapilak para sa kyorugi (sparring) tanso para sa poomsae (form)). Ito ay naganap nilang pangangatawan at maging komportable, sila ay nagkaroon ng iba't ibang sa Tiaong Convention Center noong bahagi ng stretching. Ang poomsae ay Pebrero 18, 2024.

Isa si Xiandrine Leyola, mula sa Grade 8 ginagamit sa kahalagahan ng basic trai-ning na maaaring ilabas ang techniques at SPJ Phoebus na inilaban ang kani-lang paaralan na ipinagsasabay niya ang pag- wastong galaw.

Mula siya sa Philippine Taekwondo aaral at isang manlalaro. Nag-karoon sila Association at nag-ensayo siya sa Quezon ng mahabang ensayo upang ang kanilang katawan ay maging flexible sa pagsuntok Taekwondo Academy. Ang kaniyang tagapagsanay ay si Renan Desaluna, Kate at sipa.

Desaluna, at Net. Sa kanyang pag-eensayo, katulad na "Nang ako ay nanalo sa aking huling laban lamang ng Kyorugi na kanyang pinagay tuwa sapagkat ang mga pag-subok na sanayan, kung saan ang pagsipa ay aking naranasan ay hindi naba-lewala o sunod-sunod sa isang parte ng katawan napunta sa wala, para sa akin ay hindi lamang na hindi maaaring mapagod. Ito ay may ang pagod ko ang hindi na-sayang kundi na dalawang tao na nakasuot ng mga rin ang pagsasakripisyo ng aking mga kagamitang pamproteksyon. magulang," pahayag ni Leyola.

"Para naman sa poomsae inaral ang iba't

18

Communicate, comprehend, problem solved

inasabi ng karamihan na kulang sa suportang pinansyal ang Special Program in Sports (SPS) sa mga kagamitan at pasilidad. Subalit, kailangan nga ba talaga ng programa ng suportang pangpinansyal sa kanilang mga tuntunin at pananalapi?

Ayon sa pahayag ni Ma’am Rushiela Mary Ann Himor, isang MAPEH Teacher at coach, ang ilang isports ay mayroong suliranin kung saan kulang ang kanilang kagamitan.

Halimbawa na lamang nito ay ang badminton na base sa kaniyang pahayag, marami ang gumagamit ng shuttlecock kaya naman ito ay humahantong sa paulit-ulit na pagkawala at pagkasira.

Sa kabilang banda, mayroon ding mga isports na hindi kinakaharap ang problemang kakulangan sa kagamitan ngunit kakulangan sa pasilidad na magagamit upang makapagsanay.

Sa kabutihang-palad, ang programa ay hindi nakabigo sa mga manlalaro pagdating sa mga coach. Ayon sa kanila, sa tuwing mayroong paligsahang pang-isports ay natutulungan sila nang wasto ng mga coach na nagiging dahilan upang sila ay maging handa sa pagsapit ng kanilang kompetisyon.

Ayon kay Tathana Angela Padora, isang estudyante mula sa Special Program in Journalism (SPJ) na isa rin sa mga manlalaro sa Quezon NHS, sila ay kulang sa suportang pang-pinansyal sa tuwing mayroong kompetisyon. Wala raw ibinibigay na suporta, allowance, at sasakyan sa mga manlalaro upang maihatid sa venue.

Dagdag pa niya, hindi nararapat na ang mga manlalaro ay nag-sesettle lamang na makapagsanay sa mga sirang pasilidad.

Tunay na pagdating sa usapang isports, kulang sa suportang pinansyal ang

mga manlalaro ngunit nananatili pa rin ang pagtakbo nito bilang isang programa sa Quezon NHS. Ngunit kahit nagku-kulang ang mga estyu-danteng ito ay patuloy ang kanilang pag-aaral sa programang ito, patuloy ang kanilang pag paglalaro sa kanilang mga isports.

Paano matutugunan ang kakulangan sa suporta hindi lamang sa programang pang-isports kundi sa lahat ng programa? Sa pagtutulungan ng bawat isa, kagaya nang paghahandog ng pantaypantay na tulong sa bawat programa, ang mga ito ay mananatili pa rin.

Nawa'y tugunan ng pamahalaan ng paaralan ang lahat ng pangangailangan ng bawat programa upang matustusan ang lahat ng talento ng mga estudyanteng nais palawigin ang kanilang kaalaman at kakayahan.

19

Aghalakasan

Larong Presyon Ni Althea Ruvey L. De Los Predes

T

agaktak na pawis sa bawat segundong lumilipas sa ilalim ng masidhing pagsasanay sa kadahilanang ito ang pinaka-epektibong paraan upang magtagumpay sa mga dinadaluhang kompetisyon at palaro.

Ngunit, sa kabila ng paghihirap na kanilang dinanas at hindi magwagi sa komeptisyon, saan napunta ang ipinatong na presyon?

Kadalasang mga manlalaro ang nasa sitwasyong ganito na nasa gitna ng pamimiliang matinding pagsasanay upang ipanalo ang larong kanilang sinasalihan na nasasawalang bahala ang mga posibleng epekto ng presyon sa kanilang kalusugan.

Maaari rin itong tawaging ‘pressure’ na kung saan isang pamamaraan upang gumalaw ang isang tao na nabibilang sa negatibong aspeto ngunit isinasagawa ito sa mga manlalaro upang mas lalong maging produktibo sa pagsasanay.

Sa kabilang banda, maraming potensyal na problema ang umugat sa ilalim ng presyon dahil nakakaapekto rin ito sa kalusugan, tulad na lamang ng stress at ang kadalasang pagsakit ng ulo na maaring magdulot ng depresyon.

Ang presyon ay kapaki-pakinabang ayon sa iba dahil sinasabing ito ang nagbibigay sa isang tao ng tinatawag na ‘adrenaline rush’ dahil tumutulong itong pataasin ang mental na konsentrasyon ng isang tao kahit ano pa mang gawain.

Ngunit, hindi maiisantabi ang mga negatibong maaaring maidulot ng presyon sa isang tao kahit ito ay mayroon ring positibong epekto. Kahit nagtutulak ito sa isang tao na maging produktibo sa isang gawain, mayroon pa rin itong malaking epekto sa kalusugan ng tao sa napakaraming aspeto.

Upang maipaliwanag ang presyon na nararamdaman ng isang tao, maihahambing ito sa kasabihang ‘flight or fight’ habang naglalabas ang ating katawan ng hormones na paghandaan ang matinding sitwasyon na kinalalagyan.

Karapat-dapat lamang na mabalanse ang paglalagay ng presyon sa mga tao lalo na sa mga manlalarong walang ibang hinahangad kundi ang magtagumpay sa iba’t ibang palakasan. Dapat lamang na isaisip ang mental at pisikal na kalusugan ng mga manlalaro at hindi patungan ng mabigat na presyon upang gumalaw.

Laban at Tagumpay

TAGUMPAY: PINOY SA PALAKASAN ni Benedict Louise M. Abuan

Ayon sa Philippine Star, totoo na ang mga Pilipino ay umaangat sa larangan na ito, tunay na nag­ningning ang mga Pilipino dito, hindi lamang sa kani-kanilang koponan maging ang bansa na patuloy na umaangat sa iba’t ibang international competitions.

Ang mga Pinoy na atleta ay tunay na inspirasyon sa ating bansa. Ang kanilang dedikasyon, tapang, at puso para sa kanilang larangan ay nagbibigay-diin sa diwa ng pagiging malikhain ng mga Pilipino. Sa bawat tagumpay na kanilang nakakamtan, hindi lang sila nagbibigay karangalan sa sarili, kundi pati na rin sa buong sambayanan.

KAAGAPAY NG MANLALARO

Pangarap o Sarili?

Ni Tathana Padora Aaliyah Cassandra Sura

Katulad na lamang ng isang manlalaro sa swimming na nakaramdam ng sobra-sobrang pressure nang lumaban sya ng RAAM 2024. Dahil sa grade 10 na siya ay gusto nyang makasama sa Palarong Pambansa 2024 ngunit sa kabilang banda ay hindi niya ito nasungkit.

Sa ganitong sitwasyon makikita natin na nagkaroon siya ng matinding pressure dahil sa kanyang sarili at magulang, idagdag pa ang mga coaches na sumusubaybay sa kanyang na ayaw niyang mabigo sila.

B

.........awat hakbang, bawat patak ng pawis, may mga .........atleta na nagbibigay ng buhay sa ating mga pangarap. Tara na't samahan natin ang mga kwento ng tagumpay, dedikasyon, at pag-angat ng ating Pinoy pride sa larangan ng sports.

Ang pag-angat ng Pinoy sa larangan ng sports ay nasusuportahan ng Gobyerno kaya ito ay nabibigyan ng sapat na pansin. Ang International Achievements, Prestigious Awards Recognition, Social Media Influence, atbp. Ito ang mga gantimpala na natatanggap ng mga Pinoy.

Bawat hakbang at patak ng pawis sa tagumpay ay naglalarawan ng kwento ng tagumpay, dedikasyon, at pagangat ng Pinoy pride sa larangan ng sports. Ang mga Pinoy na atleta ay hindi lamang inspirasyon sa sarili, kundi pati na rin sa buong bansa. Sa kabuuan, ito ay patunay ng

kahusayan ng mga Pinoy atleta at ng pag-usbong ng sports culture sa bansa.

Sa Pilipinas, mahilig ang mga tao sa larangan ng isports, kaya ito ang kanilang paraan sa pagpapakita ng suporta sa kanilang napiling isports. Una, panonood at pagsuporta sa kanilang mga laban.

Pangalawa, pagpapakita ng respeto at agkilala. Pangatlo, pagbili ng kanilang official merchandise. Iyan lamang ang mga sa napakaraming dahilan ng kanilang pag suporta. Kaya ating suportahan ang sarili nating bansa sa mga labanan na may kinalaman sa isports.

S

a isang manlalaro hindi lamang dapat katawan ang kondisyon kundi ang pag-iisip nila o mental health. Dahil mas pinagtutuunan ng pansin ang kanilang mga performance at pag eensayo. Pero paano naman ang kanilang mental health?

Dapat ay hindi bigyan ng maraming preassure ang isang manlalaro na lalaban sa kompetisyon dahil tumatakbo ito sa kanilang isip habang naglalaro.

Sabi-sabi ng mga nasa paligid nya "Kaya ka ginaganyan upang mas maging motivated ka.

Para rin sayo yan at hindi sa amin. Mag iwan ka ng legasiya sa paaralan mo!" ang tumatak sa isip niya noong siya ay lumaban. Ang ganitong salita ay tumatak sa isip ng batang manlalaro at naprepressure sila dito dahil sa malaking ekspektasyon ng mga magulang niya sa kanya.

Ayon sa kanya "noong araw na nanood ang aking magulang nakaramdam ako ng pressure lalo na umaasa sila ngunit nadismaya ko sila sa aking performance dahil sa aking mga iniisip"

pahayag ng manlalaro.

Bilang isang magulang, coaches, supporter, bigyan natin ng espasyo ang isang manlalaro kapag lumaban na ito para sa katahimikan ng kanyang utak at mag dahan-dahan sa mga salita na bibitawan dahil maaari itong mahigit sa isang manlalaro na ido-down niya ang kanyang sarili.

Kung alam din natin na ginawa nya lahat ng makakaya nya ay maging proud nalang tayo at sabihin na "bawi ka" upang hindi sobrang panghinain ang loob ng isang bata at mas mamotivate niya ang sarili nya dahil alam nyang may naniniwala parin sakanya.

ni Xiandrine Marie Leyola

Ang pagiging isang atleta ay hindi lamang nangangailangan ng pisikal na lakas at kasanayan, ngunit kailangan rin ng tamang nutrisyon para sa katawan.

Sila ay may mga tiyak na kinakain upang magkaroon ng lakas at tibay ang kanilang pangangatawan ngunit may mga ipinagbabawal din.

Maraming mga atleta ang hindi nagkakaroon ng tama at sapat na pangangatawan na nagreresulta sa kanilang panghihina o pagkakaroon ng sakit. Dapat isaalang-alang ang kanilang pangangatawan upang hindi maapektuhan ang kanilang gampanin bilang isang atleta.

"Isa sa mga paborito kong pinapainom sakin ng aking coach ay gatorade kasi parang nakapagpapainit ito ng katawan ko at sumisigla ako," Lance Balmeo, isang manlalaro ng isports na taekwondo.

Marami sa kanila ang nagsasabi na isa sa pinakang nakapagpapasigla sa kanila ay ang gatorade, iba ang pakiramdam na dinadala nito sa mga atleta.

Ang Gatorade ay naglalaman ng electrolytes tulad ng potassium at sodium na kailangan ng katawan para sa normal na pag-andar ng mga selula at pagpapanatili ng tamang balanse ng likido sa katawan. Ito ay nagpapalakas ng mga atleta sa pamamagitan ng pagbibigay ng dagdag na enerhiya na kailangan para sa matagal na ehersisyo o pagsasanay.

Isa rin sa nagpapalakas at nagpapatibay sa pangangatawan ng atleta ang pagkain ng mga berries, ang tulad ng strawberries, blueberries, at raspberries ay puno ng antioxidants na makakatulong sa pagpapabuti ng immune system at pagpapababa ng inflammation. Ang mga ito rin ay mayaman sa fiber na makakatulong sa digestive health.

Ang pagkain din ng manok at isda ay mahusay na mapagkukunan ng mataas na kalidad na protina. Kung ikaw ay isang manlalaro, ito ay makatutulong sapagkat ang mga protina ay mahalaga para sa pagpapalakas ng kalamnan at pagpapabuti ng pagbawi pagkatapos ng ehersisyo.

Ngunit, hindi sa lahat ng pagkakataon ay maaaring kumain ng kahit ano ang mga manlalaro. Marami rin sa kanilang mga inumin at pagkain ang ipinagbabawal. Gaya na lamang ng kahit anong soft drinks, sitsirya, at noodles.

Ang paginom ng kahit anong soft drinks ay nakabababa ng enerhiya sapagkat ito ay naglalaman ng lactic acid na siyang nagpapataas ng acid level sa mga kalamnan at nagreresulta sa pananakit nito, nagdudulot din ito ng dehydration at pagiging mabilis mapagod.

Ganoon din para sa mga sitsirya, maaaring magdulot ito ng pagbaba ng antas ng asukal sa dugo na magiging dahilan ng pagkapagod.

Para naman sa instant noodles, ito ay isang uri ng processed food na karaniwang may mataas na sodium content at maaaring magdulot ng pagbabago sa metabolismo ng katawan, na maaaring makahadlang sa paggaling.

Ang pagsunod sa mga dapat at bawal sa iyong sports ay magdudulot ng kagandahang epekto sayo sapagkat nagagawa ng maayos at tama ang mga ito. Sabi-sabi man o hindi ay dapat tayong mag ingat lalo na at hindi biro ang isang pagiging atleta, dapat pangalagaan ang pangagatawan dahil ito ay tutungo sa pagkakaroon ng gintong medalya.

Handog ni Villatuya para sa kanyang mga nais ni Fhebie Elize Pabelonia Pagiging manlalaro o athlete habang ikaw ay estudyante ay 'di magiging madali kailanpaman.

Pagt-train araw-araw para sa laro, kakulangan ng oras para sa sarili, at pagod ay mararanasan mo.

Ngunit maiisip mo pa ba ito kung makamit mo ang inaasam mo?

Kilalanin si Emman Villatuya, isang manlalaro ng badminton sa Quezon National High School na nasa ika-11 baitang. Siya ang nag-iisang manlalaro ng badminton na nakasama sa congressional meet. Ayon sakanya, hindi n'ya inakalang makakarating siya rito dahil tumigil siya sa paglalaro ng ilang taon. Kaya't kanya raw na ibinigay ang lahat ng kanyang makakaya sa napakalaking achievement na nakamit niya.

Bilang isang manlalaro, nakararamdam siya ng sobrang pressure sa sarili n'ya. Sa t'wing may pinaghahandaang laro, natatakot siya na baka disappointment ang abutin ng mga taong nasa paligid n'ya kung sakali mang hindi s'ya manalo. Gayunpaman, hindi kailanman hinayaan ni Villatuya na lamunin siya ng mga negatibong isipin.

Dahil ito sa kanyang coach na si Ma'am Rushiela Mary Ann Himor. Pinasasalamatan n'ya raw ito dahil sa tuwing nakararamdam siya ng anomang negatibo, nariyan ang kanyang coach upang pawiin ito.

“My favorite moment while preparing for the game is our bonding with my coach, Ma'am Himor.

She's a very great coach for me. She helps to think positive all the time,” ani niya.

Para sa laro, inihahanda niya ang kanyang sarili physically at mentally. Madalas siyang nagpo-pokus sa endurance training. Ang tanging problema lamang niya ay sa pagtakbo. Hindi raw niya kaagad nakukuha ang shuttlecock dahil dito. Bagama't malaking problema ito para sakanya, nagawa pa rin niyang manalo sa laro.

Sa larangan ng isports, ang kanyang pamilya't coach ang natatanging motibasyon niya upang ipagpatuloy ang paglalaro. Sila ang rason kung bakit niya nagagawang makamit ang ilan sa kanyang mga goals, kahit pa minsan na siyang tumigil dito.

“My motivation in this path is my family and my coach because they always push me on my limits to be a better athlete,” saad niya.

Hindi man madali ang pagiging manlalaro dahil sa pressure at stress na idinudulot nito, hindi kailanman pinagsisisihan ni Villatuya na naging manlalaro siya. Kahit dugo't pawis man ang kailangang ilahad, gagawin niya. Dahil sa huli, palagi itong magiging 'worth it' para sakanya dahil sa suportang nakukuha niya sa nakapaligid sakanya.